CConstaterende datDe Wolden
Koppel je AI →
Document · PDF

Kadernota 2022-2025 De Wolden

Gemeenteraad 24 juni 2021, gemeente De WoldenBij agendapunt: Tweede termijn en vaststelling Kadernota De Wolden 2022-202539.620 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

De gemeente Hoogeveen kent momenteel financiële problemen en heeft maatregelen genomen om weer financieel gezond te worden. Het bestuur van de SWO heeft met het oog op de eventuele impact hiervan op De Wolden afspraken gemaakt. Afgesproken is dat er geen gevolgen moeten zijn voor de dienstverlening van de gemeente De Wolden voor haar inwoners, organisaties en ondernemers.

Beleidsdoelen Vitale democratie  Ruimte geven aan initiatieven vanuit de samenleving, zowel wanneer het gaat om betrokkenheid bij nieuwe initiatieven als betrokkenheid bij onderhoud en beheer van de openbare ruimte.  Jongeren en mensen die normaal weinig of niet betrokken zijn meer betrekken bij onze lokale democratie.  Inwoners, organisaties en ondernemers actief de ruimte geven bij het gemeentelijke beleiden besluitvormingsproces.  Transparant en integer bestuur.  Voldoen aan moderne wetgeving.  Voldoen aan de Europese en landelijke kaders voor informatieveiligheid. Dienstverlening  Stimuleren van een passende dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van De Wolden. Dit doen we door het volgen van de voortgang van de uitvoering van de visie Dienstverlening 2021-2025 door de SWO. Hierin ligt de focus op het werken aan vier ontwikkelsporen:  Optimaal digitaal: we verleiden inwoners het digitale kanaal te gebruiken voor het aanvragen en afhandelen van standaardproducten.  Verbinden en ontmoeten: we zorgen dat persoonlijke interactie tussen klant en gemeente soepel verloopt.  Dienstverlening in ons DNA: we investeren in de ontwikkeling van klantgerichte vaardigheden en houding.  Een betrouwbaar fundament: we zorgen voor een correcte, tijdige en transparante uitvoering van onze diensten.

Samenwerking over de gemeentegrenzen  Behartigen van de belangen van de inwoners van De Wolden, daarbij gaan we altijd uit van een win-win situatie in de samenwerking met onze partners.

Gemeente De Wolden

19

Programma 01 - De Wolden gastvrij, initiatiefrijk & Stimulerend

Kadernota 2022

Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen te Hoogeveen - taakveld 00.40.

Beleidsindicatoren 'De Wolden gastvrij, initiatiefrijk en stimulerend' WSJG DWD 2018

Beleidsindicator

WSJG Benchmark 2018

Waardering inwoners voor de gemeentelijke dienstverlening

7,1

6,8

Waardering inwoners voor relatie inwoner-gemeente

6,8

6,2

Deze facultatieve (niet verplichte) indicatoren leiden we af van twee thema’s in de waarstaatjegemeente.nl burgerpeiling. Het gaat hier om subjectieve data waarvoor geen landelijke data beschikbaar is. Gemeenten moeten die zelf ophalen. De Wolden besteedt de peiling uit aan een onafhankelijk onderzoeksbureau (PON). Actualisering van de cijfers vindt plaats bij een eerstvolgende peiling. Daarvoor evalueren we eerst of deze indicatoren en de wijze van meten aansluiten bij de doelstellingen van dit programma.

Speerpunten 0.1 - Bestuur Activiteit

Opkomstbevordering voor gemeenteraadsverkiezingen 2022, afscheid en inwerkprogramma nieuwe raad en stemhulp.

Gevolgen voor de inwoners

- Inwoners zijn goed geïnformeerd over hun recht en mogelijkheden om te stemmen. - Inwoners kunnen erop vertrouwen dat hun vertegenwoordiging in de gemeenteraad goed is voorbereid op haar taak.

Middelen

2022 € 28.000 -

2023 -

2024 -

2025 -

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 Het bevorderen van de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen is een belangrijke gemeentelijke taak, die bijdraagt aan het functioneren van een vitale gemeenteraad. Een breed gedragen bestuursorgaan is essentieel voor het functioneren van de (lokale) democratie. Het bedrag is bedoeld voor nader te bepalen middelen. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen zijn diverse communicatiemiddelen ingezet, zoals verkiezingswebsite. Voor de opkomstbevordering voor de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart 2022 wordt een bedrag van € 7.000 en voor het inzetten van een stemhulp wordt een bedrag van € 10.000 geraamd, samen € 17.000 i.v.m. verkiezingen. Voor het afscheid en installatie van het nieuwe gemeentebestuur en het inwerkprogramma voor de nieuwe raad een bedrag van € 11.000. 6.1 – Samenkracht en burgerparticipatie (kernparticipatie) Activiteit

Financiering subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden vanaf 2022.

Gevolgen voor de inwoners

Een lokale overheid die naar tevredenheid samenwerkt rond inwonersinitiatieven.

Middelen

20

2022 Pm -

2023 Pm -

2024 Pm -

2025 -

I/S Incidenteel Structureel

Gemeente De Wolden

Kadernota 2022

Programma 01 - De Wolden gastvrij, initiatiefrijk & Stimulerend

Toelichting: Categorie 3 Met de regeling ‘Initiatiefrijk De Wolden’ zijn vanaf 2015 bijna 150 bijzondere initiatieven en plannen van inwoners mogelijk gemaakt. Door deze initiatieven is de sociale cohesie, leefbaarheid en samenwerking binnen de dorpen en kernen sterk toegenomen. De bijdrage uit ‘Initiatiefrijk De Wolden’ is vaak het steuntje in de rug voor inwoners om co-financiering te regelen en het initiatief zelfstandig te realiseren. De gemeenteraad heeft tijdens de begrotingsvergadering van 8 november 2018 besloten voor 3 jaar (2019 - 2020 - 2021) nogmaals € 1 miljoen beschikbaar te stellen. Vooralsnog heeft de raad middelen uit de algemene reserve toegekend. In 2020/2021 is, in navolging van de evaluaties van 2017 en 2019, een analyse uitgevoerd over Initiatierijk De Wolden (2015-2020). Dit onderzoek is een bredere verkenning van uitgevoerde initiatieven, dorpsagenda's, gemeentelijke formatie voor inwonersparticipatie en gemeentelijke planning (geld, tijd en personeelsinzet). We hebben in samenspraak met de inwoners verkend hoe ‘Initiatiefrijk De Wolden’ vanaf 2022 kan wen vormgeven. Daarnaast heeft de rekenkamercommissie een onderzoek gedaan naar de rechtmatigheid en doeltreffendheid van de subsidieregeling ‘Rechtdoen aan Initiatiefrijk De Wolden’.

Omdat de leefbaarheid, sociale cohesie en samenwerking in dorpen en buurten de afgelopen jaren mede door het programma Initiatiefrijk De Wolden is verbeterd, willen wij dit ook in 2022 continueren. Het voorstel is om binnen het programma Initiatiefrijk De Wolden de subsidieregeling voor 3 jaar te verlengen (2022-2024). De invulling van de subsidieregeling wordt in het voorjaar 2022 met de raad besproken. De benodigde financiële middelen en gemeentelijke formatie worden dan ook besproken (bandbreedte: € 200.000 - € 340.000 per jaar). 6.1 – Samenkracht en burgerparticipatie (kernparticipatie) Activiteit

Coördinatie van de subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden vanuit de gemeente.

Gevolgen voor de inwoners

Een lokale overheid die inwonersinitiatieven ondersteunt en coördineert.

Middelen

2022 € 37.000 -

2023 -

2024 -

2025 -

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 In 2018 heeft de raad besloten tot en met 2021 extra formatie beschikbaar te stellen voor de coördinatie van dorpen- en kernenparticipatie. Met de vorming van de buurtteams en de doorontwikkeling van het participatiebeleid heeft de raad de waarde die zij hecht aan deze coördinatie onderstreept. In 2021 is een onderzoek uitgevoerd naar de benodigde bezetting om deze coördinatie goed vorm te geven. Hierbij zijn alle taken van de dorpscoördinatoren inclusief ondersteuning onder de loep genomen. Om de inwonersparticipatie binnen De Wolden op een goed niveau te houden (o.a. Initiatiefrijk De Wolden) is 1,5 fte dorps- en kernencoördinatie noodzakelijk. Deze functies zitten deels in de structurele gemeentelijke formatie en deels in tijdelijke uitbreiding. Bij continuering van het programma Initiatiefrijk De Wolden is vanuit de gemeente € 37.000 per jaar nodig voor de coördinatie. Dit speerpunt heeft een relatie met het speerpunt Preventieve inzet Buurtteams in het programma Gezond meedoen. De coördinatie van buurtteams (zie het voorstel bij Gezond meedoen) is een taak geworden van de bredere functie coördinatie dorpen – en kernenparticipatie. Vooralsnog is nogmaals één jaar extra budget vrijgemaakt. Voor een structurele oplossing na 2022 vragen wij aan de Samenwerkingswerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen wat de mogelijkheden binnen de SWO zijn.

Gemeente De Wolden

21

Programma 01 - De Wolden gastvrij, initiatiefrijk & Stimulerend

Kadernota 2022

Beleidsdocumenten Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de (beleids)nota’s:  Raadsbreed Programma 'Samen verantwoordelijk' 2018-2022, maart 2018.  Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam, doen en dichtbij', mei 2018.  Visie op Informatieveiligheid - Gemeente De Wolden, maart 2018.  Visie dienstverlening 2021-2025, 17 december 2020.

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

2022

2023

2024

2025

-24.000

-24.000

-24.000

-24.000

0.1 - Regio Zwolle

6.000

6.000

6.000

6.000

0.2 - Voorbereiding gemeenteraadsverkiezing

28.000

0

0

0

Pm

Pm

Pm

0

6.1 - Kernparticipatie

37.000

0

0

0

Totaal lasten

47.000

-18.000

-18.000

-18.000

Baten

0

0

0

0

Totaal baten

0

0

0

0

47.000

-18.000

-18.000

-18.000

Lasten 0.1 - Bestuur, 2% loonkostenstijging

6.1 - Kernparticipatie (Initiatiefrijk DWD)

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

Toelichting lasten (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd): 0.1 - Bestuur De vergoedingen voor bestuur worden naar beneden bijgesteld, de vergoedingen raadsleden waren te hoog opgenomen in de begroting. Voor de overige bestuursvergoedingen is in verband met de reguliere loonstijging vooralsnog uitgegaan van 2% inflatie t.o.v. 2021. Het gaat daarbij om de loonkosten voor het college en de griffie. 0.1 - Bestuurlijke samenwerking - Regio Zwolle De kosten voor het lidmaatschap is met € 6.000 verhoogd. Het hogere inwoneraantal van de gemeente De Wolden en de stijging van de bijdrage per inwoner was nog niet verwerkt in de begroting.

Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen investeringen programmabegroting 2022-2025 Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Voor een nadere toelichting op de verschillende investeringen, verwijzen we naar de betreffende speerpunten hiervoor.

22

Gemeente De Wolden

Kadernota 2022

Programma 02 - De Wolden een Veilig Thuis

Programma 02 - De Wolden een Veilig Thuis Het programma 'De Wolden een veilig thuis' richt zich op het veiligheidsdomein. Het programma staat voor de opgave dat inwoners zich in zowel fysiek als sociaal opzicht veilig voelen. In hun eigen huis én in hun buurt en dorp.

Programmahouder: Roger de Groot Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? Veiligheid is een belangrijke voorwaarde voor onze inwoners om zich thuis en welkom te voelen in de eigen leefomgeving. Ook voor bezoekers van onze gemeente is veiligheid van belang. De Wolden is een veilige gemeente zo blijkt uit diverse onderzoeken. Onze inwoners voelen zich al jaren veilig in de eigen woonbuurt. Er is sprake is van minder overlast, geweld en criminaliteit en dat inwoners zich prettig voelen in hun buurt. We zien dat als een bevestiging dat onze veiligheidsaanpak werkt. Dat is mede te danken aan de inzet van de politie, maatschappelijke organisaties en ook onze inwoners. Want de betrokkenheid van inwoners bij de veiligheid van De Wolden is groot. Wij nemen hun signalen dan ook serieus. Samen met hen maken wij afspraken over wat zij in hun eigen buurt of dorp kunnen doen en hoe wij hen daarbij kunnen ondersteunen. De in 2018 gestarte buurtteams zijn hier een voorbeeld van. Het veiligheidsdomein verandert snel en raakt steeds meer verweven met andere beleidsterreinen en programma’s. Veiligheid gaat immers verder dan het aanpakken van criminaliteit. Het vergt sociale en fysieke investeringen, goed beheer en onderhoud van de buitenruimte en toezicht en handhaving.

Gemeente De Wolden

23

Programma 02 - De Wolden een Veilig Thuis

Kadernota 2022

Trends en ontwikkelingen Ondermijning De effecten van georganiseerde criminaliteit zijn niet altijd even zichtbaar, maar ze zijn wel aanwezig. Denk hierbij aan criminele activiteiten als mensenhandel, uitbuiting, witwassen en drugshandel. Gemeenten hebben een regierol bij de aanpak van arbeidsuitbuiting. Specifiek op het gebied van preventie, signalering, handhaving en hulpverlening. In De Wolden is aandacht voor dit thema. Voor alle medewerkers binnen de gemeente en ook voor netwerkpartners als woningcorporaties of Welzijn De Wolden en voor bedrijven, hebben we een aanspreekpunt. We geven bovendien voorlichting over mensenhandel. Toename kwetsbare inwoners Het aantal kwetsbare inwoners in dorpen en wijken neemt toe. Dat komt onder meer door de vergrijzing. Maar ook doordat steeds minder mensen met een beperking worden opgenomen in een instelling en steeds meer mensen verhuizen van een instelling naar zelfstandig wonen met begeleiding. Dat geldt voor ouderen, mensen met psychische problemen en verwarde personen. Arbeidsmigranten In het onderzoek naar arbeidsmigranten in De Wolden kwam naar voren dat er nu geen beleidsmatig antwoord/kader is op de vraag naar - en problemen met huisvesting van arbeidsmigranten. Daarom wordt er beleid opgesteld voor huisvesting arbeidsmigranten. Dit wordt opgenomen in het komende Woonplan gemeente De Wolden.

Dit biedt marktpartijen (woningcorporaties, commerciële aanbieders) randvoorwaarden voor de realisatie van huisvesting, inclusief arbeidsmigranten. Opvang zwerfdieren In 2020 is met de DAR (Dutch Animal Rescue) een 2-jarige overeenkomst afgesloten voor het vervoer van zwerfdieren. Hierbij is afgesproken in 2021 een evaluatie uit te voeren waarbij een herijking van de voorwaarden, waaronder het beschikbaar gestelde budget aan de orde kan zijn. De uitkomsten van deze evaluatie kunnen mogelijk leiden tot bijsturingen. Dit wordt in de periode tot aan de begroting 2022-2025 uitgewerkt.

Beleidsdoelen Het programma kent de volgende beleidsdoelen: 1. Inwoners ervaren De Wolden als een veilige woon- en leefomgeving. 2. Wij willen een gemeente zijn waar inwoners zich vellig voelen in zowel fysiek als sociaal opzicht. In hun eigen huis en in hun buurt en dorp. 3. De Wolden behoort tot de veiligste gemeenten in Nederland. We hebben de ambitie, dat te blijven. 4. We pakken veiligheidsvraagstukken breed, integraal op; preventiegericht en gekenmerkt door samenwerking.

Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Veiligheidsregio Drenthe te Assen - taakveld 01.10.

Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen.

24

Gemeente De Wolden

Kadernota 2022

Programma 02 - De Wolden een Veilig Thuis

'De Wolden een veilig thuis' Beleidsindicator

Jaar

De Wolden

Nederland

Verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12-17 jaar

2019

114

132

Winkeldiefstallen aantal per 1.000 inwoners

2019

0

2,3

Geweldsmisdrijven aantal per 1.000 inwoners

2019

1,6

4,6

Diefstallen uit woningen aantal per 1.000 inwoners

2019

3,1

2,3

Vernielingen en beschadigingen (openbare ruimte) per 1.000 inwoners

2019

3,1

6,2

Speerpunten 1.1 – Crisisbeheersing en brandweer Activiteit

Bijdrage aan de Veiligheidsregio Drenthe in Assen.

Gevolgen voor de inwoners

Een veiliger woon- en leefomgeving.

Middelen

2022 € 27.652

2023 € 27.652

2024 € 27.652

2025 € 27.652

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 In de concept-Kaderbrief 2022 van de VRD is aangekondigd dat de bijdrage aan de Veiligheidsregio Drenthe in 2022 als gevolg van loon- en prijsstijgingen € 27.652 hoger is ten opzichte van de bijdrage van € 1.299.913 in 2021. Daarmee bedraagt de gemeentelijke bijdrage in 2022 € 1.327.565. Het college heeft op 16 februari 2021 ingestemd met de voorgestelde verhoging.

Beleidsdocumenten Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de (beleids)nota’s:  Integraal veiligheidsbeleid 2019-2022.  Regionaal Beleidsplan Noord-Nederland 2020-2023.  Beleidsregels Hard- en Softdrugs 2015.  Evenementenverordening 2021.  Beleidsnota keten en caravans 2017.  Beleidsregels BIBOB 2017.  Preventie- en handhavingsplan alcohol 2017.  Beleidsregel wet aanpak woonoverlast 2018.  Beleidsregel Handhaving helingbestrijding 2018.

Taakstelling en lopende projecten Niet van toepassing.

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

2022

2023

2024

2025

Lasten 1.1 - Bijdrage Veiligheidsregio Drenthe 1.2 - Bijdrage Zorg- en veiligheidshuis Drenthe Totaal lasten

Gemeente De Wolden

27.652

27.652

27.652

27.652

694

694

694

694

28.346

28.346

28.346

28.346

25

Programma 02 - De Wolden een Veilig Thuis

Product

Kadernota 2022

2022

2023

2024

2025

Baten Totaal baten

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

0

0

0

0

28.346

28.346

28.346

28.346

Toelichting lasten (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd): 1.2 - Openbare orde en veiligheid Categorie 1 Op basis van de conceptbegroting 2022 van ZVHD wordt de gemeentelijke bijdrage aan het Zorgen Veiligheidshuis Drenthe voor 2022 € 22.980, dit betekent een verhoging van € 694 ten opzichte van de bijdrage € 22.286, na vaststelling van de gewijzigde verdeelsleutel van 70/30 naar 80/20. Vanaf 2021 is de verdeling van de gemeentelijke bijdrage aan het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe op basis van cofinanciering waarbij de gemeenten Hoogeveen, Assen en Emmen eerst 20% van het totale bedrag onderling verdelen waarna een verrekening volgt over de inwonersaantallen voor alle gemeenten.

Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen investeringen programmabegroting 2022-2025 Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Voor wat betreft programma De Wolden een Veilig Thuis zijn er geen op- en/of aanmerkingen te melden over zowel de lopende als de nieuwe investeringen.

26

Gemeente De Wolden

Kadernota 2022

Programma 03 - Duurzaam Leven in De Wolden

Programma 03 - Duurzaam Leven in De Wolden Dit programma gaat over de fysieke leefomgeving. Het omvat de thema's ruimtelijke ontwikkeling, wonen, duurzaamheid en riolering.

Programmahouder: Gerrie Hempen Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? De Wolden is een aantrekkelijke gemeente om te wonen en leven. Dit komt onder meer door de kwaliteit van de omgeving, het landschap en de sociale netwerken in de dorpen. Er zijn verschillende ontwikkelingen die van invloed zijn op deze kwaliteiten. Bijvoorbeeld de verandering van de samenstelling van de bevolking door ‘ontgroening’ en ‘vergrijzing’. Maar ook de groeiende behoefte aan duurzame energiebronnen en de gevolgen van klimaatverandering; zaken die ook in De Wolden hun uitwerking hebben. Onze ambitie is te streven naar een aantrekkelijke en duurzame woon- en leefomgeving in De Wolden. Daarom geven we ontwikkelingsgericht ruimte aan initiatieven uit de samenleving, met oog voor ‘naoberschap’ en behoud van ruimtelijke kwaliteit. We doen dit op basis van een veranderende rol van de overheid. Inwoners doen mee, de overheid faciliteert. Meer samen optrekken. We denken mee, faciliteren en bieden, waar nodig, maatwerk. Om oplossingen te vinden voor de vraagstukken met betrekking tot duurzaamheid en milieu zetten we in op vergroting van het draagvlak bij onze inwoners en lokale bedrijven. We stimuleren hun ondernemerschap om oplossingen te realiseren en wij faciliteren dit waar dat nodig is. We trekken hierin samen op met partners als de Gebiedscoöperatie Zuidwest-Drenthe en Rendo.

Vanuit hun positie kunnen zij een rol spelen in het ontwikkelen van projecten. Wij streven het volgende op de langere termijn na:  Veilige, aantrekkelijke, klimaatbestendige en gezonde woon- en leefomgeving.  Duurzame energie- en grondstoffenvoorziening en minder CO2-uitstoot.  Ruimtelijke en landschappelijke ontwikkeling met kwaliteit.

Gemeente De Wolden

27

Programma 03 - Duurzaam Leven in De Wolden

Kadernota 2022

Trends en ontwikkelingen Ruimtelijke ontwikkeling Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet is een enorme opgave. We gaan van 26 wetten en 120 AMvB's naar één wet en vier AMvB's. Wetten worden samengevoegd en ingedikt, een deel van de wetgeving wordt gedecentraliseerd. Het moet allemaal eenvoudiger en beter worden. De Omgevingswet treedt op 1 januari 2022 in werking. Deze stelselherziening heeft een grote impact op onze organisatie en onze manier van werken en vraagt een investering in digitale systemen en in beleidsaanpassingen. In 2016 zijn we gestart met de projectmatige aanpak van de invoering van de Omgevingswet. En in 2017 stelde de raad het Ambitiedocument vast waarin de kaders van het vervolgproces staan beschreven. In drie deelprojectgroepen werken we toe naar 1 januari 2022: Beleid & Regelgeving, Organisatie en Digitalisering. Ook na 1 januari 2022 moet er nog veel gebeuren om volledig omgevingswetproof te zijn. Een van de kerninstrumenten van de Omgevingswet is de Omgevingsvisie; elke gemeente moet er een hebben. We zijn in 2019 gestart met het opstellen van een Toekomstvisie, die ook fungeert als Omgevingsvisie. Ook wordt gewerkt aan een omgevingsverordening, aanpassen van processen en afspraken met ketenpartners, opleiden van medewerkers en aanpassing/inrichting van (digitale) programma's en processen.

Toekomstvisie De oude Toekomstvisie De Wolden: Actief en Betrokken (2005-2020) is toe aan een actualisatie. Daarom is een project gestart met als doel het opstellen van een brede Toekomstvisie die ook fungeert als Omgevingsvisie (zoals bedoeld in de Omgevingswet). In een interactief proces met inwoners, ondernemers, organisaties en medewerkers zetten we de lijnen uit richting toekomst. De nieuwe Toekomstvisie kan in 2021 worden vastgesteld door de raad. Wetsvoorstel kwaliteitsborging voor het bouwen Het plan is dat de wet op 1 januari 2022, tegelijkertijd met de Omgevingswet, ingaat. Kern van de wet is dat de verantwoordelijkheid voor de bouwkwaliteit bij de bouwer ligt. In De Wolden anticiperen we met de balievergunning al op deze wetsontwikkeling. Verder doen we ervaring op met proefprojecten. De wet zorgt voor verschuiving van werk en verantwoordelijkheid van de gemeente naar de markt. Dit betekent ook dat we voor dat deel van het werk geen leges in rekening mogen brengen. Wonen Woningbouwproductie Landelijk gezien is er een grote vraag naar woningen, door hoogconjunctuur, achterblijvend aanbod en demografische ontwikkelingen. Dit vertaalt zich in een tendens van verhuisbewegingen van de Randstad naar steden zoals Zwolle. Hierdoor neemt niet alleen de druk in de stad Zwolle toe, maar ook in de regio rond Zwolle. Regionale afstemming is van groot belang.

In de regio Zwolle werken wij samen aan een verstedelijkingsstrategie. Ook in de regio Zuidwest-Drenthe werken wij veelvuldig samen. Een voorbeeld daarvan is het regionale woningmarktonderzoek. In afwijking van de landelijke trend was de woningbouwproductie in De Wolden de afgelopen jaren in lijn met de geprognosticeerde behoefte. Wel is zichtbaar dat de woningbouwplannen voor de komende jaren afnemen. Met name de mogelijkheden voor inbreiding of herontwikkeling van bestaande locaties nemen af. Het is daarom noodzakelijk om uitbreidingslocaties te ontwikkelen. Hiervoor is het strategisch woningbouwprogramma ontwikkeld, dat inzicht geeft in de haalbaarheid van uitbreidingslocaties bij de kernen. Bij de ontwikkeling van locaties is sprake van een toenemende complexiteit. Ontwikkelingen moeten niet alleen snel, maar ook klimaat adaptief, met participatie, duurzaam, energieneutraal en met maatwerk. Met de grote behoefte aan woningen zijn ook prijzen voor woningen de afgelopen jaren explosief gestegen. Ook de bouwkosten blijven onophoudelijk toenemen. Zowel de loonkosten als materiaalkosten stijgen. Daarnaast vraagt gasloos bouwen ook een extra investering. 28

Gemeente De Wolden

Kadernota 2022

Programma 03 - Duurzaam Leven in De Wolden

Vitaliseren en transformeren vakantieparken De Wolden werkt aan een programma voor Vitale Vakantieparken. In De Wolden staan 5 à 6 vakantieparken voor de opgave om te transformeren, 5 parken willen vitaliseren en 2 à 3 parken kunnen excelleren. Bij het vitaliseren van vakantieparken signaleren we een behoefte aan tijdelijke woonruimte. Deze behoefte ligt met name bij ‘spoedzoekers’, zoals mensen die uit een scheiding komen en op korte termijn woonruimte nodig hebben. Daarnaast hebben ook arbeidsmigranten behoefte aan tijdelijke woonruimte. Hoe groot deze behoefte exact is weten we nog niet. Ook is nog onbekend welk effect het vitaliseren van vakantieparken heeft op de woningmarkt. De provincie Drenthe is daarom samen met de gemeenten en woningcorporaties in Drenthe gestart met een onderzoek, om de behoefte aan flexibele woonruimte in kaart te brengen. Milieu en duurzaamheid Afspraken klimaat en Energie: Regionale Energie Strategieën (RES) Om de doelstellingen zoals afgesproken tijdens de VN Klimaatconferentie in Parijs (2015) te behalen, is er een Klimaat- en Energieakkoord gesloten. Het Rijk doet dit samen met de decentrale overheden en maatschappelijke partners. Dit nieuwe akkoord heeft grotere ambities dan het huidige Energieakkoord. Het doel is het behalen van een CO2-reductie van 49-55% in 2030 en 80-95% in 2050.

De Wolden participeert in het opstellen van een RES voor de regio Drenthe. In een RES staat een inventarisatie van het huidige energieverbruik in de regio en wat het potentieel (ruimtelijk) is voor hernieuwbare energie (opwekking, opslag en infrastructuur). Ook bevat het een aanbod voor de duurzame warmtebronnen en aanbod voor de hernieuwbare opwek. In 2021 wordt de RES 1.0 vastgesteld, met behulp van swipocratie is in 2021 begin gemaakt om inwoners te betrekken bij de invulling van de RES. De uitkomst wordt verwerkt in de het ontwerp Toekomstvisie die na de zomer van 2021 door de raad zal worden vastgesteld. Opgave verduurzaming bestaande woningvoorraad De Wolden participeert in de Drentse Energie Deal met als doel dat we in 2040 in Drenthe energieneutraal wonen en zelfvoorzienend zijn op energiegebied. Er ligt een grote opgave in de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad in De Wolden. Het Drents Energieloket informeert inwoners over acties en financiële middelen (o.a. ‘Energiebespaarlening Drenthe’) om de particuliere woningvoorraad te verbeteren en duurzame energie op te wekken. De verduurzaming van de voorraad bestaande huurwoningen valt onder de verantwoordelijkheid van de woningcorporaties die actief zijn in De Wolden. Duurzaamheidslening starters Vanuit het Actieplan Klimaat & Energie 2021 – 2024 is er jaarlijks € 20.000,- (incl.

uitvoeringskosten) beschikbaar voor het blijven verlenen van de duurzaamheidssubsidie voor starters. Dit jaar wordt de verouderde verordening aangepast, onder andere op het gebied van isolatiewaarden. Warmtetransitie en groen gas In 2021 moeten alle gemeenten in Nederland een Warmtetransitievisie vaststellen. Hierin staat de route beschreven hoe alle woningen in De Wolden in 2050 aardgasvrij worden. Per wijk of dorp komt er een uitvoeringsplan waarin staat op welke wijze en wanneer de woningen van het aardgas af gaan. In de Wijk wordt onderzocht of Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO) een goed alternatief kan zijn, daarnaast wordt gekeken welke mogelijkheden er zijn om duurzame gassen (bijvoorbeeld waterstof) op kleine schaal in te zetten in bepaalde gebieden. De Wolden heeft op 20 december 2018 een intentieverklaring Duurzaam gas De Wolden afgesloten met Rendo en N-tra. Het doel is onderzoeken en ontwikkelen van een strategie om in 2030 evenveel duurzaam groen gas 'in te voeden' als er wordt gebruikt (100% groen gas). De bestaande gasinfrastructuur kan hierdoor gebruikt blijven. Als vervanger voor aardgas ziet De Wolden voor veel woningen groengas eventueel in combinatie met een hybride warmtepomp als een goede optie.

Om te komen tot voldoende productie van Groengas en draagvlak is een plan van aanpak opgesteld, hierin staat beschreven welke oplossingen en handvatten de Gemeente samen met Rendo en N-tra beschikbaar stellen om de doelstelling te halen.

Gemeente De Wolden

29

Programma 03 - Duurzaam Leven in De Wolden

Kadernota 2022

Het dorp Ansen is uitgekozen door het Rijksprogramma Proeftuinen Aardgasvrije Wijken. Er is een subsidie toegekend van € 2,4 miljoen om over te stappen op groengas in combinatie met hybride warmtepompen voor de verwarming van de woningen. In 2021 wordt een voorstel gemaakt hoe het bedrag vanuit de gemeente beschikbaar wordt gesteld. Het programma heeft een doorlooptijd van 8 jaar. De ervaringen die we in Ansen opdoen, kunnen gebruikt worden voor andere dorpen. Verduurzaming gemeentelijke gebouwen In 2021-2022 gaan we verder met het verduurzamen van het gemeentehuis, sporthallen en de gemeentewerf. Waar de traditionele verlichting nog aanwezig is, wordt deze de komende jaren vervangen door ledverlichting. Per gebouw wordt bij onderhoudswerkzaamheden extra aandacht besteed aan het na-isoleren van muren en vloeren. Ook bij het vervangen van daken worden zonnepanelen geplaatst of voorbereidingen getroffen zodat deze aanbracht kunnen worden. Voor de scholen wordt een integraal huisvestingsprogramma opgesteld waarin verdere verduurzaming wordt meegenomen. Zie hiervoor ook de informatie in programma 6 Ontwikkelt met Kleur en Talent. Daarbij maken we gebruik van het provinciale ‘Ontzorgingsprogramma verduurzaming maatschappelijk vastgoed Drenthe 2021-2023’. Na de scholen rest nog de aanpak van de brandweerkazernes.

Groene leges Voor het plaatsen van bijvoorbeeld kleine windturbines en grondgebonden zonnepanelen moet een vergunning aangevraagd wordt bij de gemeente. Om duurzame stappen op dit gebied te stimuleren wordt er door het Versnellingsteam Gemeenten van de Expeditie energieneutraal wonen in Drenthe dit jaar onderzoek gedaan naar de invoering van groene leges. De provincie trekt dit project. Stikstof In veel Natura 2000 gebieden is de stikstofdepositie te hoog. De rechter heeft bepaald (PAS uitspraak) dat er geen extra stikstofdepositie mag plaatsvinden waardoor de vergunningverlening voor woningbouwprojecten, infrastructuur en allerlei bedrijven is stilgevallen. Het Rijk werkt nu aan een wettelijke regeling om de stikstofuitstoot in diverse bedrijfstakken te verminderen. Tegelijkertijd werken provincies aan een gebiedsgerichte aanpak om de uitstoot in de buurt van natuurgebieden te verminderen. Klimaat Klimaatbestendig Klimaatverandering leidt tot hogere temperaturen, nattere winters, heftigere buien en een kans op drogere zomers, ook in De Wolden. In 2018 hebben de koepels hiervoor het Bestuursakkoord Klimaatadaptatie ondertekend. De afspraken uit het akkoord zijn uitgewerkt in het Deltaplan Ruimtelijk Adaptatie (DPRA). Het DPRA is de leidraad voor ons om als doel te bereiken dat onze gemeente in 2050 klimaatrobuust is ingericht.

Het Deltaplan is opgebouwd volgens 7 ambities die we vanuit het samenwerkingsverband Fluvius oppakken. In 2022 gaan we aan de slag om uitvoering te geven aan de opgestelde strategie en bijbehorend uitvoeringsprogramma om de openbare ruimte klimaatbestendiger te maken.

Beleidsdoelen Gelet op de beoogde maatschappelijke effecten uit het programma ‘Duurzaam Leven in De Wolden’, stelt het college zich de volgende doelen. Ruimtelijke ontwikkeling  Goed voorbereiden op de nieuwe Omgevingswet conform de kaders van het Ambitiedocument Omgevingswet De Wolden.  Faciliteren dat de leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit behouden blijft in tijden van ontgroening, vergrijzing en groei.  Een veilige, aantrekkelijke en gezonde leefomgeving behouden.  Ruimte scheppen voor dynamiek en innovatie, met behoud van de omgevingskwaliteit.

30

Gemeente De Wolden

Kadernota 2022

Programma 03 - Duurzaam Leven in De Wolden

Wonen  Uitvoering geven aan de beleidsdoelen van het Woonplan 2017-2022: - betaalbare woonruimte realiseren of laten realiseren in zowel huur als koop; - kansen voor nieuwbouw benutten met behulp van een strategisch woningbouwprogramma; - langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen mogelijk maken; - samen met de corporatie een monitor ontwikkelen die de belangstelling naar sociale huurwoningen monitort om de benodigde kernvoorraad te bepalen en afspraken te maken over verkoop, nieuwbouw en transformatie van sociale huurwoningen.  Eigenaren/VVE's van niet-vitale vakantieparken zonder recreatieve potentie ondersteunen bij een nieuw perspectief voor hun park buiten de recreatiesector te vinden.  Ondernemers van (vitale) vakantieparken met recreatieve potentie de ruimte geven om toekomstbestendigheid te worden/blijven en te excelleren. Milieu en duurzaamheid  Inventariseren van het huidige energieverbruik in de regio en wat het potentieel (ruimtelijk) is voor hernieuwbare energie (opwekking, opslag en infrastructuur).  Het opstellen van een aanbod voor de duurzame warmtebronnen en aanbod voor de hernieuwbare opwek.  Het geven van het goede voorbeeld als gemeente.  Meewerken aan het tot stand brengen van energiezuinige woningen met lage energielasten.  De CO2-uitstoot verder verlagen voor een gezonde leefomgeving.

 Inwoners en bedrijven stimuleren om gezamenlijk aan de slag te gaan met lokale energieinitiatieven.  Streven om alle woningen in 2040 energieneutraal te hebben.  In 2030 willen we evenveel duurzaam gas invoeden als we gebruiken (100% groen gas). Klimaatbestendig  Samen met buurgemeenten en waterschap kwetsbaarheden klimaatverandering verminderen door uitvoering te geven aan de adaptatiestrategie en het uitvoeringsprogramma.  Werken aan een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte.  Werken aan een doelmatige waterketen (winning-gebruik-zuivering).

Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD) te Assen Bij de RUD spelen de komende jaren een aantal ontwikkelingen die voor onze gemeente van invloed zijn. Deze worden hieronder puntsgewijs toegelicht: De komst van de Omgevingswet op 1 januari 2022 is een belangrijke beleidsmatige ontwikkeling die zorgt voor nieuwe opgaven waardoor er de komende jaren veel van gemeenten, provincie en RUD zal worden gevraagd. Parallel aan de invoering van de Omgevingswet wordt een beleidsvernieuwing op het gebied van bodembeleid doorgevoerd. Deze beleidsvernieuwing brengt een verschuiving van taken tussen provincie en gemeenten met zich mee. Zowel de uitkomsten van de evaluatie van de Gemeenschappelijke Regeling waarin de evaluatie van de Drentse Maat is meegenomen als de actualisatie van het inrichtingenbestand zullen effect gaan hebben op de deelnemersbijdragen. Vanaf 2021 is er een nieuw landelijk programma Versterking omgevingsveiligheid 2021-2024. Een wezenlijke verandering daarbij is dat vanaf 2021 alle individuele Drentse gemeenten (gemeentefonds) en de provincie (provinciefonds) de middelen voor uitvoering van deze taken via een decentralisatie uitkering ontvangen voor de versterking van omgevingsdiensten (RUD).

Ten behoeve van de inventarisatie van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) bij de provinciale inrichtingen is in 2019 door de drie noordelijke omgevingsdiensten FUMO (Friesland), ODG (Groningen) en de RUD Drenthe een projectplan opgesteld. Specifiek willen de provincies voor 1 januari 2021 per inrichting inzage hebben in de aanwezige, gebruikte en naar lucht geëmitteerde ZZS. Om te bepalen op welke wijze met ZZS door de gemeenten moet worden omgegaan is de volgende stap. Met betrekking tot de luchtadvisering ziet de RUD al geruime tijd een stijging in behoefte aan advisering op dit gebied. De stijging heeft onder andere te maken met ontwikkelingen rondom deze ZZS in het luchtdossier, steeds meer situaties waar bedrijvigheid

Gemeente De Wolden

31

Programma 03 - Duurzaam Leven in De Wolden

-

Kadernota 2022

en wonen/recreatie dicht op elkaar zitten en de toenemende betrokkenheid van de burger. Dit leidt tot hogere kosten om het formatief tekort binnen de RUD op dit taakveld op te lossen. Extra benodigde BOA-capaciteit door een toename in het aantal strafrechtelijke toezichtzaken. In nauwe samenwerking met alle deelnemers en RUD zijn de eerste stappen gezet om een uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid in Drenthe vorm te gaan geven. Daarnaast gaat de RUD verder met de doorontwikkeling van het Risicogericht toezicht, het zaakgericht werken en verbetering van de (bodem)informatievoorziening.

Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'Duurzaam leven in De Wolden' Beleidsindicator

Jaar

De Wolden

Nederland

Hernieuwbare elektriciteit in % Hernieuwbare energie in %

2018

7,2

17,6

2018

5,0

7,4

Nieuwgebouwde woningen aantal per 1.000 woningen

2020

8,0

8,9

Hernieuwbare elektriciteit Zonnestroom in Tera Joule

2019

48

Geen data

Woningen met zonnepanelen in %

2019

30,5

12,3

Hernieuwbare elektriciteit: Aandeel elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa van het totale elektriciteitsverbruik. Hernieuwbare energie: Aandeel nieuwe energie (zon, wind en warmte) van het totale energieverbruik.

Hernieuwbare elektriciteit: Tera Joule staat eenheid van energie. Voor heel Nederland is dit 18.000 TJ (of wel 18 Peta Joule). Speerpunten 7.4 - Milieubeheer Activiteit

Bijdrage aan Regionale UitvoeringsDienst (RUD).

Gevolgen voor de inwoners

Samenwerken om de kwaliteit van de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van milieu gerelateerde uitvoeringstaken te verbeteren met als doel een schone en veilige woon- en leefomgeving in Drenthe.

Middelen

2022 Pm

2023

Pm

2024 Pm

2025 Pm

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Bij de RUD spelen ontwikkelingen die van invloed zijn op de hoogte van de gemeentelijke bijdrage aan de RUD in onze meerjarenbegroting:  De bijdrage aan de RUD wordt als gevolg van de indexering met 2,3% verhoogd.  De uitkomsten van de evaluatie van de Gemeenschappelijke Regeling inclusief de evaluatie van de Drentse Maat.  De actualisatie van het inrichtingenbestand zullen effect gaan hebben op de deelnemersbijdrage.

32

Gemeente De Wolden

Kadernota 2022

   

Programma 03 - Duurzaam Leven in De Wolden

Bijdrage omgevingsveiligheid. Het nieuwe programma Omgevingsveiligheid wordt via de decentralisatie-uitkering via het gemeentefonds vergoed. Toename werkzaamheden primaire taken (BOA-capaciteit, extra luchtadviseur en het actueel houden van het inrichtingenbestand). Dit betekent een verhoging van de bijdrage aan de RUD. Verhoogde bijdrage door aanvullende kosten zoals het verbeteren van de informatievoorziening, aanbestedingstraject nieuw zaaksysteem, thuiswerkfaciliteiten (laptopconcept) i.v.m. Covid-19. Verschuiving bodemtaken van provincie naar gemeente als gevolg van de invoering van de Omgevingswet. Dit veroorzaakt een toename in de bijdrage aan de RUD.

Het werken onder de Omgevingswet zal leiden tot meerkosten. Op basis van een recent onderzoek laten de eerste indicatieve cijfers zien dat dit tot een aanzienlijke kostenstijging kan leiden (10 12%). Ten aanzien van de getoonde uitkomsten van dit recente onderzoek over de financiële impact van de Omgevingswet is eerst nader onderzoek nodig, zoals gezegd is nog veel onduidelijk. Wat dit per saldo betekent is momenteel nog niet bekend. Daarom nemen we voor nu een structurele Pm-post op. Bij het opmaken van de begroting 2022 komen we met een concreter financieel effect. 8.1 – Ruimtelijke ordening Activiteit

Project implementatie Omgevingswet.

Gevolgen voor de inwoners

Versnelling en verbetering besluitvorming m.b.t. ruimtelijke ontwikkelingen, meer ontwikkelkansen en meer maatwerk.

Middelen

2022 € 45.000 -

2023 -

2024 -

2025 -

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Hoewel de invoeringsdatum al enkele malen is verzet verwachten we dat de Omgevingswet op 1 januari 2022 wordt ingevoerd. Dit blijft een groot beslag leggen op de medewerkers, ook na 1 januari. Dit geldt voor de reguliere werkzaamheden, maar ook de nieuwe initiatieven moeten op een nieuwe manier uitgevoerd worden. Door de grote opgaven in 2021 is het noodzakelijk om een aantal zaken in 2022 op te pakken. Dit is ook mogelijk, aangezien de huidige bestemmingsplannen in eerste instantie van kracht zijn. Echter nieuwe initiatieven krijgen vorm binnen het regiem van de Omgevingswet. Het voorbereiden op deze wet doen we bij voorkeur met eigen medewerkers, zodat we kennis en draagvlak opbouwen. Het komende jaar vraagt om een extra inzet op de nieuwe manier van werken, participatie, het scholen van medewerkers, aanpassen van informatiesystemen en om inwoners, bedrijven en andere stakeholders nog actiever te betrekken bij het proces. Voor 2022 was nog geen budget gereserveerd en is een budget nodig van € 45.000. 8.1 – Ruimtelijke ordening Activiteit

Toepassen ‘Ja, tenzij’ principe op het gebied van de leefomgeving.

Gevolgen voor de inwoners

Meer maatwerk in de dienstverlening met betrekking tot de leefomgeving.

Middelen

2022 € 60.000 -

2023 -

2024 -

2025 -

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 We zien steeds meer de behoefte aan maatwerk dienstverlening op het gebied van de fysieke leefomgeving. Dit komt tot uiting in het ‘ja, tenzij’ principe dat we hanteren conform het collegeprogramma en de visie Dienstverlening. We voorzien geen afname in aantal initiatieven, juist met de Omgevingswet zien we eerder een toename. Wat de personele gevolgen zijn van de invoering van de Omgevingswet en de WKB is nu nog niet duidelijk. De verwachting is dat de invoering van de WKB leidt tot minder personele inzet, wat weer ruimte geeft voor de ja, tenzij-aanvragen. Gemeente De Wolden

33

Programma 03 - Duurzaam Leven in De Wolden

Kadernota 2022

Echter de vrijkomende capaciteit moet wel passen bij de competenties die nodig zijn voor de Omgevingswet (meer adviseren en meer maatwerk). We willen ook in 2022 voorzien in de behoefte aan maatwerkdienstverlening die er al enkele jaren is in De Wolden. We voeren in 2021 een impactanalyse uit die ons meer inzicht kan geven in de totaal benodigde personeelscapaciteit vanwege de invoering van de Omgevingswet en de Wkb. De resultaten daarvan nemen we mee in de kadernota 2023-2026. 8.3 – Wonen en bouwen Activiteit

Aanpassing legesinkomsten vanwege invoering Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en Omgevingswet.

Gevolgen voor de inwoners

Wijziging van landelijke wetgeving heeft tot gevolg dat er minder leges in rekening kunnen worden gebracht bij aanvragen omgevingsvergunningen.

Middelen

2022 Pm

2023 Pm

2024 Pm

2025 Pm

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en de Omgevingswet worden op 1 januari 2022 ingevoerd. De Wkb zorgt voor verschuiving van werk en verantwoordelijkheid van de gemeente naar de markt. Dit betekent ook dat we voor dat deel van het werk geen leges in rekening mogen brengen. Een voorlopige schatting is een minderopbrengst van 25 %. De Omgevingswet vraagt van ons meer maatwerk en meer snelheid bij vergunningverlening. Ook kan de gemeente keuzes maken die bijvoorbeeld leiden tot het vergunningsvrij toestaan van bepaalde ruimtelijke ingrepen. Dit heeft gevolgen voor de legesinkomsten en de personeelsinzet. In 2021 voeren we een impactanalyse uit om zicht te krijgen op de financiële en personele gevolgen van invoering Omgevingswet en Wkb. De resultaten daarvan nemen we mee in de kadernota 2023-2026.

Beleidsdocumenten Algemeen

  

Toekomstvisie 2005-2020, vastgesteld d.d. 22 december 2005. Raadsbreed Programma 'Samen verantwoordelijk' 2018-2022, maart 2018. Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam, doen en dichtbij', mei 2018.

Ruimtelijke Ontwikkeling

      

Structuurvisie De Wolden 2010–2030, vastgesteld in maart 2011. Nota Grondbeleid gemeente De Wolden 2019-2022. Welstandsnota 2013, vastgesteld 13 december 2012. (facet)Bestemmingsplannen en beheersverordeningen. Ambitiedocument Vitaal Platteland, vastgesteld door de raad op 12 juni 2014. Landschappelijk Ontwikkelings Kader, vastgesteld door de raad op 29 november 2012 (aangevuld met deel 4 Wind- en zonne-energie in oktober 2017). Ambitiedocument Omgevingswet De Wolden, vastgesteld door de raad op 25 januari 2018.

Wonen

  

Woonplan 2017–2022, vastgesteld 6 juli 2017. Regionale woonvisie Zuidwest Drenthe, vastgesteld 30 oktober 2012. Kadernotitie Vitale Vakantieparken, vastgesteld 30 november 2017.

Milieu & Duurzaamheid

    34

Actieplan Klimaat & energie 2021-2024 vastgesteld door de raad op 29 oktober 2020. Beleidsnotitie Alternatieve Energiebronnen, vastgesteld 29 september 2016. Nota Bodembeheer, vastgesteld door de raad op 13 september 2012. Geurgebiedsvisie, vastgesteld door de raad op 10 juni 2010. Gemeente De Wolden

Kadernota 2022

Programma 03 - Duurzaam Leven in De Wolden

Riolering

Watertakenplan De Wolden 2016-2021, vastgesteld door de raad op 26 november 2015.

Taakstelling en lopende projecten Niet van toepassing.

Financiële mutaties exploitatie De volgende financiële mutaties zijn aangeleverd (inclusief speerpunten): Product

2022

2023

2024

2025

Lasten 7.4 - Bijdrage RUD

Pm

Pm

Pm

Pm

8.1 - Project implementatie Omgevingswet

45.000

0

0

0

8.1 - Formatie principe ‘Ja, tenzij’

60.000

0

0

0

105.000

Pm

Pm

Pm

8.3 - Verlaging inkomsten bouwleges - Wkb

Pm

Pm

Pm

Pm

8.3 - Verlaging inkomsten bouwleges implementatie Omgevingswet

Pm

Pm

Pm

Pm

Totaal baten

Pm

Pm

Pm

Pm

105.000

0

0

0

Totaal lasten Baten

Saldo (+ = nadeel en - = voordeel)

Toelichting lasten (voor zover niet bij de afzonderlijk genoemde speerpunten benoemd):

Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsproblemen, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen investeringen programmabegroting 2022-2025 Omschrijving

Jaar

Diverse rioleringsprojecten: - Vervanging electr.pompen en schakelkasten - Afkoppelen verhard oppervlak - Ad hoc vervangingsmaatregelen riolering

2022 2022 2022

Investeringsbedrag € € €

350.000 100.000 250.000

Deze investeringen zijn opgenomen in het huidige watertakenplan (2016-2021). Dit jaar wordt het watertakenplan geactualiseerd. De pompen en schakelkasten van de drukriolering in het buitengebied raken op het einde van hun levensduur en zijn toe aan vervanging of renovatie. Dit wordt net als in voorgaande jaren in 2022 verder doorgezet. Daarnaast wordt met het afkoppelen van verhard oppervlak de riolering ontlast, zodat er minder wateroverlast optreedt bij heftige buien. Ook wordt in 2022 weer een aantal rioolstrengen vervangen, waarvan uit inspectie is gebleken dat deze aan het einde zijn van hun levensduur.

Gemeente De Wolden

35

Programma 04 - De Wolden onderneemt

Kadernota 2022

Programma 04 - De Wolden onderneemt De Wolden Onderneemt is het programma dat zich richt op de ontwikkeling van de lokale economie en recreatie & toerisme.

Programmahouder: Gerrie Hempen Het programma in beeld

Wat speelt er in De Wolden? Lokale Economie De Wolden is een plattelandsgemeente, gunstig gelegen in de economische groeiregio Zwolle. De inwoners zijn zeer ondernemend, wat tot uiting komt in het hoge aantal inschrijvingen in de Kamer van Koophandel (2.650 op 24.300 inwoners). Het overgrote deel van de bedrijven heeft minder dan 10 medewerkers en valt dus in de categorie kleinbedrijf. Opvallend is het hoge aantal ZZP-ers in De Wolden. Dat is 31,7% van het aantal bedrijven. Landelijk is dit 11,5%. Als je kijkt naar aantal banen zijn de grootste sectoren:  Industrie (13.3%)  Landbouw (15,1%)  Handel (18,7%)  Collectieve dienstverlening (24,9%)  Zakelijke dienstverlening (24,6%) Agrarische sector De agrarische sector is als grootste grondgebruiker voor De Wolden zowel economisch als ruimtelijk belangrijk. Volgens het CBS waren er in 2020 363 agrarische bedrijven in De Wolden waarvan 242 melkveehouderijen, 41 akkerbouwbedrijven, 21 pluimveehouderijen, 20 varkens36

Gemeente De Wolden

Kadernota 2022

Programma 04 - De Wolden onderneemt

houderijen en 39 overige sectoren en mengvormen. Hoewel de Nederlandse agrarische sector tot de wereldtop behoort en de laagste impact op het milieu heeft per kg product, zijn er ook forse opgaven voor de sector o.a. als het gaat om stikstofuitstoot, biodiversiteit en verdere verduurzaming. De Wolden meer op de kaart Wij willen De Wolden als ondernemende gemeente beter op de kaart zetten. Dat doen we op verschillende manieren zoals beschreven in het collegeprogramma. We gaan het ondernemersklimaat versterken door ondernemers meer met elkaar te verbinden, zowel digitaal via de Bundelingsapp, in persoon en via netwerken. We bieden ruimte aan (toekomstige) ondernemers voor vestiging, ontwikkeling en verduurzaming. De dienstverlening aan ondernemers moet van hoge kwaliteit zijn. En nagenoeg alle huizen en gebouwen in De Wolden hebben toegang tot snel internet. Toerisme en recreatie De Wolden is een toeristische gemeente. Het Dwingelderveld, Reestdal, Boswachterij Ruinen en de typisch Drentse dorpen zijn belangrijke toeristische trekpleisters. Verder is De Wolden gelegen in een regio met trekkers als Nationale Parken, attractiepark Slagharen, Wildlands, Drents Museum en Giethoorn. Er zijn ongeveer 150 bedrijven die overnachtingsmogelijkheden bieden (bron: cijfers Toeristenbelasting 2019 De Wolden).

Volgens de cijfers in het meest recente Ecorys rapport, zijn er in De Wolden circa 850 werkzame personen direct gelieerd aan de sector. Het aandeel in het totale aantal werkzame personen in De Wolden is 10,5%, net iets boven het Drents gemiddelde van 8,5%. We stimuleren het toerisme en de recreatie ter versterking van de lokale economie, werkgelegenheid en het voorzieningenniveau. We bieden ruimte voor innovatie aan ondernemers die inspelen op actuele trends en ontwikkelingen. Samenwerking Om de doelen in dit programma te halen werken we veel samen met andere organisaties. De belangrijkste samenwerkingspartners zijn: 

Ondernemersplatform De Wolden en ondernemersverenigingen Het Ondernemersplatform is onze vaste overlegpartner voor het economisch beleid en de uitvoering ervan. In het platform zijn vertegenwoordigd de ondernemersverenigingen van Ruinen, Ruinerwold, Koekange en Zuidwolde. En daarnaast zijn vertegenwoordigd: LTO Zuidwest-Drenthe, Gebiedspromotie Zuidwest-Drenthe/De Wolden (toerisme), Bruisend ZP De Wolden (zelfstandig professionals), de Woldense afdeling van Koninklijke Horeca Nederland en de Vrouwelijke Ondernemers van De Wolden. Het Economisch Actieplan 2018-2022 is in samenspraak met het platform tot stand gekomen. In 2020 is onderzocht hoe het Ondernemersplatform functioneert en hoe de relatie met de gemeente is. Uit het onderzoek volgde een aantal aanbevelingen, zo komt er een jaaragenda met actuele onderwerpen die door de ondernemers zelf aangedragen worden. Ook is besloten om thema-avonden voor ondernemers te organiseren. In 2021 gaan we aan de slag met de aanbevelingen.

Gebiedscoöperatie Zuidwest Drenthe De gebiedscoöperatie Zuidwest Drenthe is een samenwerkingsverband tussen overheden, onderwijs, ondernemers en omwonenden. De gebiedscoöperatie ontwikkelt innovatieve projecten om de regionale economie, duurzaamheid en leefbaarheid in de regio te verbeteren. Bijvoorbeeld het project Verwaarden van groene reststromen. Opgericht in 2015 heeft de gebiedscoöperatie nu de volgende leden: Terra MBO Meppel, Waterschap Drents Overijsselse Delta, gemeente De Wolden, gemeente Hoogeveen, gemeente Westerveld, Rendo, Ondernemersplatform De Wolden, Stichting Welzijn De Wolden, LTO Noord-afdeling Zuidwest-Drenthe, Recreatieschap Drenthe en Rabobank het Drentse Land.

Regio Zwolle De Regio Zwolle is een licht en flexibel bestuurlijk samenwerkingsverband van 22 gemeenten en vier provincies. Het is een vernieuwende vorm van samenwerken waarbij de inhoud van de samenwerking tussen ondernemers, onderwijs, maatschappelijke organisaties en overheid voorop staat. In de Economic Board zetten ondernemers, overheden en onderwijs de hoofd-

Gemeente De Wolden

37

Programma 04 - De Wolden onderneemt

Kadernota 2022

lijnen uit om de economische ontwikkeling van de regio aan te jagen. Kennispoort biedt ondersteuning aan ondernemers die willen ontwikkelen en innoveren. In 2018 is Regio Zwolle een nieuwe koers ingeslagen met een Nieuwe Agenda. Door de focus te richten op vijf vraagstukken kan de regio de lobby- en marketinginstrumenten beter inzetten en ook meer ruimte bieden aan het verbinden van de partners en organisaties. De vraagstukken zijn: Economie, Menselijk Kapitaal, Bereikbaarheid, Energie en Leefomgeving. In 2020 heeft Regio Zwolle een Regio Deal gesloten met het Rijk om de brede welvaart in Regio Zwolle te vergroten en om te werken en te investeren in vijf opgaven: circulair en innovatief ondernemen, de arbeidsmarkt van de toekomst, een klimaatbestendige leefomgeving, een schaalsprong van stad en land in balans en de governance van Regio Zwolle. Regio Zwolle werkt aan de ambitie om 4e economische topregio van Nederland te worden. Daartoe is onder andere een start gemaakt met de voorbereidingen voor het opstellen van een Strategisch Investering- en Ontwikkelprogramma, om daarmee in te kunnen spelen op toekomstige financiële kansen vanuit het Rijk en Europa. Daarnaast wordt gewerkt aan een Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle, gericht op de groei van wonen en werken.

De analysefase daarvoor is afgerond, van waaruit verschillende scenario’s zijn beschreven die in de volgende fase moeten worden uitgewerkt. Binnen deze strategie moet ook samenhang worden aangebracht met andere ontwikkelingen die ruimtelijk impact hebben, zoals het thema bereikbaarheid en duurzaamheid/RES. 

Recreatieschap, Marketing Drenthe en partners in Zuidwest Drenthe Het Recreatieschap is een samenwerkingsverband van de Drentse gemeenten en de gemeente Ooststellingwerf. Het adviseert en ondersteunt de gemeenten met betrekking tot beleid en projecten, waaronder het project Vitale Vakantieparken Drenthe (samen met de provincie). Verder beheert het Recreatieschap de wandel- en fietsknooppuntennetwerken in Drenthe, waaronder die in De Wolden. In 2020 verhuisde het Recreatieschap van Diever naar het voormalige Planetron in Dwingeloo. Het pand wordt gedeeld met Marketing Drenthe en de Task force vitale vakantieparken. Dit zal de onderlinge samenwerking op verschillende vlakken ten goede komen. De regionale samenwerking Zuidwest-Drenthe heeft een extra impuls gekregen door het verkrijgen van een LEADER-subsidie voor het project ‘gezamenlijke marketingagenda Zuidwest-Drenthe’. Dat project is in 2019 gestart en loopt tot de zomer van 2021.

Vereniging Gebiedspromotie De Wolden Samen met de ondernemers en de toeristisch regisseurs van de vereniging Gebiedspromotie De Wolden zetten we het toeristisch aanbod op de kaart als onderdeel van de bestemming Drenthe. We doen dit in afstemming met samenwerkingspartners in Zuidwest Drenthe en Marketing Drenthe. We sluiten aan bij hun campagnes en maken gebruik van hun huisstijl.

Leader Gemeente De Wolden participeert in Leader Zuidwest Drenthe waarvan de provincie Drenthe regievoerder is. Dit Leader programma is gericht op versterking van de vrijetijdseconomie in Zuidwest Drenthe. Het Leaderprogramma is met twee jaar verlengd en loopt door tot en met 2022.

Regionaal Landschap Drents Friese Grensstreek Dit samenwerkingsverband heeft als doel om de Nationale Parken Dwingelderveld en Drents Friese Wold, en het natuurgebied Holtingerzand te beheren, in te richten en door te ontwikkelen, in samenhang met het tussenliggende gebied. Dat gebeurt door de volgende partners: twee provincies, vier gemeenten, een waterschap, de terreinbeherende organisaties, de vrijetijdssector en de agrarische sector. Gezamenlijk proberen we subsidie te krijgen uit de regeling Nationale Parken Nieuwe Stijl, voor een betere verbinding tussen natuur, landschap en recreatie.

Trends en ontwikkelingen Diverse trends & ontwikkelingen De regionale economie en vrijetijdseconomie zijn onderhevig aan diverse meer algemene trends en ontwikkelingen, zoals:  Vergrijzing, ontgroening en krimp beroepsbevolking. 38

Gemeente De Wolden

Kadernota 2022

Programma 04 - De Wolden onderneemt

 

Meer flexibele arbeidsmarkt. Opkomst cottage industry: bedrijven die wonen en werken combineren en daarvoor graag het platteland opzoeken.  Energietransitie en circulaire economie.  Globalisering en de tegenbeweging glokalisering. Deze ontwikkelingen vragen aanpassingen van bedrijven maar bieden ook nieuwe marktkansen. Dorpscentra en lokale detailhandel staan onder druk We constateren dat voorzieningen in de dorpen onder druk staan. Dat geldt zowel voor maatschappelijke voorzieningen als voor commerciële voorzieningen. Dat heeft te maken met de veranderende bevolkingssamenstelling, maar ook met schaalvergroting, de toegenomen automobiliteit en digitalisering. De digitalisering en ontwikkeling naar meer online aankopen vindt versneld plaats. Het is van belang dat ondernemers inspelen op veranderende omstandigheden, zoals het nieuwe winkelen en de zich voortdurend ontwikkelende consumentenvraag. Winkelgebieden worden compacter en gebouwen worden herontwikkeld en/of krijgen een nieuwe bestemming. Bedrijventerreinen Er is behoefte aan nieuwvestiging op de bedrijventerreinen Ruinen en Ruinerwold. Om in deze behoefte te kunnen voorzien wordt gewerkt aan de uitbreiding van deze bedrijventerreinen en het toekomstbestendig maken ervan. Voor Zuidwolde loopt een behoefteonderzoek.

Mogelijk leidt dit ertoe dat ook voor Zuidwolde zal worden gewerkt aan uitbreiding van het bedrijventerrein. Agrarische sector: kringlooplandbouw, klimaatadaptatie en stikstof Het zijn spannende tijden voor de agrarische sector. Het Rijk wil toe naar meer kringloop- en natuurinclusieve landbouw. Om de natuurdoelen in Natura 2000 gebieden te kunnen halen moet de stikstofuitstoot, ook bij de landbouw, verminderen. Een andere belangrijke ontwikkeling voor de landbouw is klimaatverandering. Het wordt warmer, er komen meer droge periodes en de neerslag komt vaker in heftige buien. Dat vraagt om aanpassingen van de bedrijfsvoering. Bovengenoemde ontwikkelingen kunnen grote gevolgen hebben voor de agrarische bedrijven in De Wolden en de hele agrifoodsector. In een motie aangenomen op 7 november 2019 geeft de gemeenteraad opdracht aan het college om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de overgang naar een toekomstgerichte landbouw te bevorderen. In 2020 besloten college en raad samen om dit aan te pakken volgens de 3DeWolden methode: dialoog, debat, besluitvorming, waarbij de raad dus eerst het voortouw neemt. Toerisme en recreatie Voordat het coronavirus toesloeg zat de vrijetijdseconomie in de lift. De trend was een stijgende vraag naar luxere vakanties, meer huisjesovernachtingen. De kampeerovernachtingen deden het juist minder goed.

De toeristen willen meer gemak en een deel wil bewuster en duurzamer op reis. Daarbij is men meer op zoek naar pure authentieke belevingen. Door Corona trok afgelopen zomer de binnenlandse kampeersector juist sterk aan en zaten alle campings vol. Daarnaast zien we ook een andere ontwikkeling, de workation, vakantie houden en werken tegelijk. Voor Drenthe en De Wolden bieden de inwoners uit de herkomstlanden Duitsland en België nog steeds kansen. Met een kwalitatief goed en onderscheidend aanbod kan onze vrijetijdssector de concurrentie aangaan. Onder de voorwaarden dat de marketing goed verzorgd is, er op regionaal niveau nauw wordt samengewerkt, het aanbod goed (online) vindbaar is en men het gevoel heeft ‘veilig’ en relatief vrij te kunnen recreëren in Drenthe. De coronacrisis heeft een behoorlijke impact op de evenementen branche en culturele instellingen. Het is vooralsnog niet duidelijk wanneer en onder welke voorwaarden evenementen weer plaats kunnen vinden en culturele instellingen weer open mogen. Het voortbestaan van deze bedrijven en instellingen is allerminst zeker. Aan de andere kant heeft Covid-19 geleid tot een grotere belangstelling voor wandelen en buitenrecreatie en biedt dus ook kansen voor nieuwe activiteiten in de Wolden. We blijven een ondernemende gemeente die nieuwe initiatieven positief tegemoet treedt en die mee wil werken om kansen te benutten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10266972/1