CConstaterende datDe Wolden
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 De Wolden

Besluitvormende vergadering: “D’r op an” 25 juni 2026, gemeente De WoldenBij agendapunt: Jaarrekening 202530.146 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

In de begroting 2025 heeft een verhoging van het budget voor verduurzaming sporthallen plaatsgevonden als gevolg van gestegen prijzen. De stand van zaken is als volgt: • Voor de Buddingehof geldt dat bijna al verduurzamingsmaatregelen zijn uitgevoerd. In de loop van 2026 zijn we hier helemaal klaar. • Bij De Marse wordt de verduurzaming van de installaties in het voorjaar van 2026 uitgevoerd. • Voor De Slenken zijn bijna alle werkzaamheden uitgevoerd. Met uitzondering van het plaatsen van de zonnepanelen. Dit gebeurt in 2026.

Middelen

Omdat de verduurzaming van de sporthallen een meerjarig traject is en de werkzaamheden nog niet helemaal afgerond zijn in 2025, worden de resterende middelen meegenomen naar 2026.

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de verplichte beleidsindicatoren weer. Beleidsindicator

Eenheid

Jaar

De Wolden

Nederland

Niet-sporters

%

2024

47,3

42,5

Betrokkenheid verbonden partijen Er worden binnen dit programma geen verbonden partijen verantwoord.

Beleidsdocumenten Sport

• • •

Sportnota 'Sport en Bewegen in De Wolden': 'Versterken, Verbinden en Verzilveren' 2019-2023 Beleidsregels Subsidie Sport- en Beweegstimulering en Jeugdleden gemeente De Wolden 2025 Lokaal Woldens Sportakkoord 2.0

Dorpshuizen

•

Subsidieregeling De Wolden 2016 Paragraaf 2 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening

Gemeente De Wolden

58

Jaarstukken 2025

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht.

(bedragen x € 1.000) Lasten

Primitieve Gewijzigde Rekening begroting begroting Restant 2025 2025 2025 -2.872

-3.966

-4.105

139

-397

-397

-380

-17

-2.294

-2.445

-2.585

140

610 Samenkracht en burgerparticipatie

-180

-1.124

-1.140

16

Baten

218

218

460

-242

510 Sportbeleid en activering

17

17

0

17

520 Sportaccommodaties

201

201

460

-259

-2.654

-3.748

-3.645

-103

510 Sportbeleid en activering 520 Sportaccommodaties

Resultaat

Lasten 520 Sportaccommodaties € 140.000 nadeel Wolderhuus De lasten voor het Wolderhuus zijn afgerond € 167.000 hoger uitgevallen dan begroot. Deze hogere uitgaven hangen samen met kosten die namens en ten behoeve van derden zijn gemaakt en conform afspraken zijn doorbelast. De hogere lasten worden gecompenseerd door overeenkomstig hogere baten, waardoor per saldo geen financieel effect op het resultaat ontstaat. Binnen taakveld 520 is, naast bovengenoemde afwijkingen, per saldo een voordeel van € 27.000 gerealiseerd. In 2024 waren er kosten verantwoord door de gemeente die eigenlijk door het Wolderhuus betaald moesten worden. Deze kosten voor elektriciteit zijn in 2025 afgerekend met het Wolderhuus. Hierdoor is een voordelige afrekening van elektriciteitsverbruik van € 23.000 ontstaan, naast enkele andere incidentele diverse kleinere afwijkingen binnen de uitvoering van de activiteiten. Baten 520 Sportaccommodaties € 259.000 voordeel De baten voor het Wolderhuus zijn € 165.000 hoger uitgevallen dan begroot als gevolg van doorbelasting van gemaakte kosten aan derden. Daarnaast hebben we een bedrag ontvangen in verband met waterschade die in 2025 is ontstaan. Hiertegenover staan overeenkomstig hogere lasten voor kosten die zijn gemaakt. Per saldo heeft dit geen effect op het resultaat.

Daarnaast hebben een voordeel van € 90.000 door een Rijksbijdrage die hoger uitviel dan begroot. Het gaat om een SPUK-uitkering ter compensatie van niet-verrekenbare btw op sport. De uiteindelijke hoogte van deze bijdrage is vooraf lastig te bepalen, omdat er een landelijk plafond geldt voor alle gemeenten samen. Ten slotte zijn diverse baten in 2025 € 4.000 hoger uitgevallen.

Gemeente De Wolden

59

Jaarstukken 2025

Waarin hebben we geïnvesteerd? Onderstaande tabel geeft de in dit jaar gedane investeringen weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging toegelicht. Bedragen x € 1.000 Lasten

Primitieve begroting 2025

Gewijzigde Rekening begroting 2025 2025

Restant

Doorschuif naar 2026

1.320

1.519

651

869

877

Huus voor sport&cultuur Z'wolde(bouwkst)

0

262

5

257

257

Verd.zam.sportzaal 't Zandmeer Kerkenveld

0

4

0

4

0

Verduurzaming sporthal De Marse Ruinen

182

551

172

379

379

Verd.zam.sporthal Buddingehof Ruinerwold

242

380

337

43

43

Verduurzaming sporthal de Slenken deWijk

42

75

30

45

45

Veilige sportmaterialen in de sportaccommodaties

0

80

64

16

16

Verduurz.gem. kleedaccommodaties fase 1

354

0

12

-12

0

Vervanging kunstgrasveld (toplaag) ZZVV

500

167

30

137

137

Baten

0

0

234

-234

0

Verduurzaming sporthal De Marse Ruinen

0

0

184

-184

0

Verd.zam.sporthal Buddingehof Ruinerwold

0

0

39

-39

0

Verduurzaming sporthal de Slenken deWij

0

0

4

-4

0

Verduurz.gem. kleedaccommodaties fase 1

0

0

2

-2

0

Vervanging kunstgrasveld (toplaag) ZZVV

0

0

5

-5

0

1.320

1.519

417

1.103

877

Resultaat

Belangrijkste verschillen tussen realisatie en de raming na wijziging zijn: Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde / Wolderhuus Voor de sporthal worden nog aanvullende bouwkosten verwacht als gevolg van geluidsdempende maatregelen bij de ketel. Een deel van de werkzaamheden is dus nog niet volledig afgerond, waardoor er in de komende periode nog kosten zullen worden gemaakt. De resterende budgetposten worden daarom meegenomen naar 2026. De verwachting is dat in dat jaar de laatste bouwkosten worden gerealiseerd en het project financieel volledig kan worden afgerond. Verduurzaming sporthallen 't Zandmeer Kerkenveld, De Marse Ruinen, Buddingehof Ruinerwold en de Slenken de Wijk Voor het onderzoek naar het benodigde type klimaatinstallatie heeft de gemeente gebruik gemaakt van een subsidie van de provincie. Eind 2022 is gestart met de aanbesteding voor sporthal ’t Zandmeer te Kerkenveld, deze is inmiddels geheel verduurzaamd en de gasaanluiting is verwijderd. Voor sporthal Buddingehof is nieuwe klimaatinstallatie bijna gereed. De verlichting en isolatie moet nog gerealiseerd worden. De installateur is gestart met de verduurzaming van sporthal de Marse. Voor de zomervakantie 2026 moet het werk gereed zijn. Bij sporthal de Slenken is onder andere de verlichting vervangen. Verdere verduurzaming is in onderzoek. De resterende middelen nemen we mee naar 2026.

De kosten van deze verduurzamingsmaatregelen worden deels gecompenseerd door een bijdrage vanuit de Dumavasubsidie die per abuis niet begroot is.

Gemeente De Wolden

60

Jaarstukken 2025

Veilige sportmaterialen in de sportaccommodaties Voor het bewegingsonderwijs en sporttrainingen maken scholen en sportverenigingen gebruik van verschillende sportaccommodaties in onze gemeente. De veiligheidseisen voor de materialen die tijdens gymlessen en trainingen worden gebruikt, worden steeds strenger. Daarnaast is een deel van de materialen toe aan (gedeeltelijke) vervanging. In de komende vier jaar zullen alle materialen die niet meer aan de veiligheidseisen voldoen of versleten zijn, worden vervangen. Het afgelopen jaar zijn al diverse materialen vernieuwd. De resterende middelen worden doorgeschoven naar 2026. Verduurz.gem. kleedaccommodaties fase 1 Voor de “Verduurzaming gemeentelijke kleedaccommodaties fase 1” worden de lasten voornamelijk in 2026 verwacht. In 2025 zijn echter al advieswerkzaamheden uitgevoerd ter voorbereiding op de uitvoering. Hierdoor zijn in 2025 kosten gemaakt die nog niet waren voorzien, wat resulteert in een afwijking van circa € 12.000. Vervanging kunstgrasveld (toplaag) ZZVV Er is in 2025 gestart is met een verkenning om eventueel een warmtenet te realiseren onder het kunstgrasveld. Om die reden is de renovatie van de toplaag nog niet gerealiseerd. De vervanging van de toplaag is doorgeschoven naar 2026. In de zomer van 2026 zal het veld worden vervangen bij VV Zuidwolde en geen warmtenet worden aangelegd onder het veld.

Gemeente De Wolden

61

Jaarstukken 2025

07 Sociaal Het programma Sociaal gaat over de beleidsterreinen werk, zorg (o.a. Wmo), jeugdzorg, onderwijs en volksgezondheid. Programmahouder: Mark Turksma Het programma in beeld

Gemeente De Wolden

62

Jaarstukken 2025

Wat hebben we bereikt? Jeugdhulp Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd van het Rijk bevat een groot pakket aan maatregelen om de kwaliteit en effectiviteit van de jeugdzorg structureel te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Dit moet lokaal vormgegeven worden. In de Wolden is in 2025 een Woldense Hervormingsagenda Jeugd ontwikkeld in samenhang met de Onderwijs Jeugd Agenda. Hierin hebben wij de landelijke doelen vertaald naar de lokale praktijk in De Wolden: dichtbij mensen, samen met partners, vanuit vertrouwen en met oog voor wat écht werkt. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Binnen de ontwikkelingen van onze Woldense Hervormingsagenda Jeugd nemen we de uitwerking van het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming mee. Het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming van het Rijk biedt perspectief hoe de jeugdbeschermingsketen in de toekomst slimmer en effectiever kan worden georganiseerd. In 2025 is een Drents programmaplan opgeleverd en is er gestart met het toewerken naar een uitvoeringsplan. Transformatie Veilig Thuis Drenthe Veilig Thuis Drenthe (VTD) is een onderdeel van GGD Drenthe en vervult in Drenthe een aantal wettelijke taken in de jeugd- en gezinsbeschermingsketen.

VTD heeft een meerjarenplan 2023-2024 opgesteld, gericht op de transformatie van Veilig Thuis Drenthe naar een stevig gepositioneerd kennis- en expertisecentrum voor huiselijk geweld en kindermishandeling. In 2025 zijn de laatste concrete stappen genomen door VTD in het versterken van haar rol als expertisecentrum. De samenwerking met gemeenten werd verbeterd door het werken met vaste contactpersonen en duidelijke samenwerkingsafspraken over de aanpak binnen gezinnen. Verder gaf VTD gastlessen op middelbare scholen, verzorgde voorlichtingen bij zorgorganisaties en was zij aanwezig bij regionale activiteiten zoals de femicidebus. Binnen de organisatie zijn aandachtsfunctionarissen benoemd en is het team uitgebreid met gedragswetenschappers, vertrouwensartsen en een Arts In Opleiding tot Specialist (AIOS). Daarnaast investeerde VTD fors in het vergroten van de brede deskundigheid van medewerkers door middel van een scholingsplan. De bestaande expertise op het gebied van stalking werd verder verdiept met kennis over intieme terreur. Stalking en intieme terreur zijn twee belangrijke risicofactoren voor femicide. Deze ontwikkelingen zijn in lijn met het Drentse programmaplan toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Jeugdhulpregio Drenthe De Hervormingsagenda en het wetstraject ‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’ zijn in 2025 aangenomen.

Deze wet schrijft voor dat de jeugdhulpregio’s voldoende robuust moeten zijn om de specialistische jeugdhulp regionaal goed te kunnen organiseren. De wet bepaalt dat dit in de vorm van een gemeenschappelijke regeling moet gebeuren. Onze gemeente is onderdeel van de regio Drenthe en binnen deze regio wordt de GR jeugdhulpregio Drenthe (GR JHRD) opgericht. Dit proces bestaat uit twee onderdelen, namelijk de oprichting van de GR inclusief de bijbehorende procedure en het opstellen van een regiovisie. Vanuit gemeente De Wolden is in 2025 een zienswijze ingediend over het proces om te komen tot de GR JHRD. Deze zienswijze betreft de concepttekst van de GR JHRD. Terugdringen gevolgen van complexe echtscheidingssituaties In 2025 is het plan van aanpak 'Terugdringen complexe scheidingen' tot uitvoering gebracht. 17 gezinnen of individuen, met in totaal 28 kinderen, maakten gebruik van de begeleiding van het relatie- en scheidingsteam in De Wolden. De hulpvragen varieerden van scheidingswensen en vragen tijdens een scheiding, tot vraagstukken rondom omgang, samengesteld ouderschap en emotionele ondersteuning. Bij meerdere gezinnen werd een daling van het escalatieniveau bereikt, wat leidde tot meer stabiliteit, betere communicatie en duidelijkere afspraken tussen ouders.

Daarnaast werden in 2025 twee trajecten Begeleide Omgang gestart binnen Welzijn De Wolden: één traject werd succesvol afgerond en één liep door in 2026. Deze trajecten boden kinderen een veilige, rustige en professionele omgeving om contactherstel met een ouder vorm te geven.

Gemeente De Wolden

63

Jaarstukken 2025

Er is gewerkt aan verdere professionalisering, multidisciplinaire samenwerking (samenwerking tussen Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW), Praktijkondersteuners Huisartsen (POH) Jeugd en mediators) en het vergroten van de zichtbaarheid van de ondersteuning, waaronder een websitevermelding en nieuwe communicatiematerialen. Hiermee is een stevige basis gelegd voor duurzame, preventieve ondersteuning aan gezinnen in De Wolden. Onderwijs Voor- en vroegschoolse educatie en peuterspelen We willen dat kinderen al vanaf jonge leeftijd gelijke kansen krijgen om op te groeien vanuit een sterke en veilige basis voor hun verdere (school)loopbaan en maatschappelijke participatie. In 2025 is er samen met onze partners rondom kinderopvang, onderwijs en jeugd uitvoering gegeven aan het beleidsplan voor- en vroegschoolse educatie. Er is ingezet op het verhogen van het bereik, versterken van de doorgaande lijn en het ontwikkelen van resultaatafspraken. Dit heeft er o.a. toe geleid dat het bereik van vve-doelgroepkinderen is verhoogd van ~40% in 2024 naar ~80% in 2025. Onderwijs Jeugd Agenda Samen met onze LEA-partners (Lokaal Educatieve Agenda) hebben we de Onderwijs Jeugd Agenda opgesteld. Er is veel input opgehaald bij kinderen, jongeren, ouders en professionals om tot een document te komen met een breed gedragen visie en ambities.

Dit is uitgewerkt in drie programmalijnen waarmee we inzetten op een sterke basis met gelijke kansen, een sterke gemeenschap en goede ondersteuning op het juiste moment. Alle partners van het LEA overleg hebben ingestemd met de nota en deze is aangeboden aan de gemeenteraad.

Gemeente De Wolden

64

Jaarstukken 2025

Nationaal Programma Onderwijs In 2025 hebben we in samenwerking met onze LEA-partners uitvoering gegeven aan het gezamenlijk opgestelde bestedingsplan. Dit heeft geresulteerd in 12 projecten om achterstanden die zijn ontstaan door covid-19 in te lopen. De projecten waren voornamelijk gericht op het versterken van basisvaardigheden, extra hulp en ondersteuning in de groepen, verrijken van de speel- en leeromgeving van (jonge) kinderen en talentgericht werken. Doorstroompunt Gemeente De Wolden maakt deel uit van het Doorstroompunt Zuidwest-Drenthe, samen met de gemeenten Hoogeveen, Meppel en Westerveld, met Hoogeveen als centrumgemeente. We werken aan het voorkomen van schoolverzuim en vroegtijdig schoolverlaten door leerlingen te monitoren en te begeleiden, vooral de leerlingen in kwetsbare posities. In 2025 is onder andere gewerkt aan het opstellen van een nieuw Regionaal Programma Vroegtijdig Schoolverlaters. Hierin is rekening gehouden met de verbreding van de doelgroep van het Doorstroompunt van 23 naar 27 jaar. Het nieuwe Regionaal Programma is ontwikkeld vanuit een gezamenlijke koers vanuit het doorstroompunt, onderwijs, gemeenten en de arbeidsmarktregio’s Drenthe en Zwolle. De Wolden kiest voor Talent Sinds 2021 zijn we met een subsidie vanuit de Sociale Agenda van de Provincie Drenthe gestart met het programma ‘De Wolden Kiest voor Talent’.

Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is dit gecontinueerd en in 2025 is het gedachtengoed van Talentgedreven werken verder uitgebreid in De Wolden. Door talentenfluisteraars op te leiden en door het programma verder te ontwikkelen dragen we bij aan de veerkracht en mentale gezondheid van kinderen en jongeren. Dat draagt bij aan een sterke basis voor hun welzijn en toekomst. In 2025 hebben we 100 talentfluisteraars opgeleid en diverse materialen ontwikkelt, zoals een videoregistratie Talentgedreven werken, talenthappertje, bordspel en Talenten leskist. Werk Stark Het traject ‘Toekomstvisie Stark’ is eind 2025 afgerond. De vastgestelde visie beschrijft de omvorming van Stark als sociale werkvoorziening tot een sociaal ontwikkelbedrijf. Gezondheid Integraal Zorgakkoord (IZA) In 2023 hebben het ministerie van VWS, koepelorganisaties van zorgaanbieders, artsen, ziekenhuizen, zorgverzekeraars, patiënten en de VNG het Integraal Zorgakkoord (IZA) "Samen werken aan gezonde zorg" ondertekend. Het IZA heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. De landelijke ambities zijn in Drenthe omgezet in een Regioplan Integraal Zorgakkoord Drenthe "Gezonde Marke". In 2025 is vanuit Gezonde Marke gewerkt aan de beweging zorgzame gemeenschappen en werkwijze zorgzame gemeenschappen (voorheen domeinoverstijgende samenwerking) .

Voor De Wolden betekent dit een ondersteuning op inhoud en financiën van de ontwikkeling in Ruinerwold. Daarnaast is er een transformatieplan mentale gezondheid ontwikkeld die eind 2025 is goedgekeurd. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Het GALA is een akkoord tussen het Rijk, de zorgverzekeraars, gemeenten en GGD GHOR Nederland, gericht op het terugdringen van gezondheidsachterstanden, het bevorderen van een gezonde leefstijl, het versterken van de mentale gezondheid, het realiseren van een gezonde fysieke leefomgeving en het versterken van de sociale basis en domeinoverstijgend samenwerken. Het GALA bevat niet vrijblijvende afspraken voor gemeenten. In 2023 is het programmaplan Gezond en Actief Leven De Wolden vastgesteld en hebben we akkoord gekregen vanuit het Rijk op het plan. Vanuit zes opgaven werken we aan de ambitie dat iedereen in goede gezondheid kan meedoen: kansrijke start voor kinderen, betere mentale gezondheid, gezond gewicht, verantwoord alcoholgebruik, vitale senioren en samenwerking met inwoners. In 2025 is uitvoering gegeven aan de uitvoeringsagenda 2025. De gemeenteraad heeft hiervan een jaarverslag ontvangen. Voorbeelden van activiteiten zijn de inzet de welzijnscoaches bij de huisartsen, de fit-testen en valpreventietrainingen, het programma rond mantelzorg en werk, en de uitvoering van het programma één tegen eenzaamheid.

Gemeente De Wolden

65

Jaarstukken 2025

Nota volksgezondheid De uitvoering van de nota volksgezondheid "De Wolden positief gezond", samen met en voor onze inwoners, ging door in 2025. We gaven workshops en trainingen Positieve Gezondheid aan professionals, zodat zij ‘het andere gesprek’ kunnen voeren met inwoners. Voor gezondheidsbevordering werd de samenwerking met onder andere het ruimtelijk en sociaal domein voortgezet. Het programma "Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst" (JOGG) richtte zich op de eerste 1.000 dagen van een mensenleven en op bewegen en gezonde voeding voor kinderen en jongeren. We continueerden JOGG-initiatieven en ontwikkelden nieuwe initiatieven, zoals een beweegfeest voor de jongste kinderen. Vanuit vitaal ouder worden ondersteunden we volwassenen en ouderen die zich in een kwetsbare positie bevinden en verleidden hen tot een gezonde leefstijl. We stimuleerden een rookvrije generatie, probeerden alcoholgebruik te verminderen en organiseerden fitheidstesten. Preventieakkoord Het preventieakkoord is een subsidieregeling waarvoor organisaties en inwoners aanvragen indienden voor initiatieven die de gezondheid van inwoners verbeteren. In 2025 zijn er vier aanvragen ingediend: een theatershow leefstijl, een gezonde snack voor het scholenkorfbaltoernooi, een financiële bijdrage voor het Kidsfestijn in Ruinen en de training Traumasensitief Werken.

Uit cijfers blijkt dat het terugdringen van roken, overmatig alcoholgebruik en inzetten op gezond gewicht een bijdrage kan leveren aan gezondere inwoners in de gemeente. De financiering voor deze subsidieregeling komt uit de Nota Volksgezondheid, maar het preventieakkoord is ook een onderdeel van het Gezond en Actief Leven Programma. GGD Drenthe Preventieve thema’s Het Algemeen bestuur GGD heeft een drietal thema’s vastgesteld om het verwachte zorginfarct in 2040 te dempen: 1. Kansrijke start: door te investeren in de eerste 1.000 dagen van een mensenleven, is een stevige basis gelegd waardoor minder beroep op hulp gedaan zal worden; 2. Gezonde leefomgeving: een leefomgeving die beschermt en tegelijkertijd uitdaagt tot de gezonde keuze; 3. Mentale gezondheid: verbeteren van de mentale gezondheid met name van kinderen in de basisschoolleeftijd, jongeren en jongvolwassenen. In 2025 zijn de eerste stappen gezet op deze preventieve thema’s. Gemeenschappelijke regeling SamenDrenthe De gemeenteraden en vervolgens de colleges van de Drentse gemeenten, hebben ingestemd met het verzoek van GGD betreffende de gewijzigde gemeenschappelijke regeling. Deze gemeenschappelijke regeling is op een aantal essentiële punten aangepast naar aanleiding van zienswijzen uit onder andere De Wolden. De regeling heet voortaan SamenDrenthe en treedt in werking per 2026.

Gezonde fysieke leefomgeving Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het aantal adviesvragen aan GGD ook in 2025 toegenomen. Dit betekent dat gezondheid een belangrijk onderdeel binnen het afwegingskader is geworden van vergunningsaanvragen. Ketenbeleid Het ketenbeleid is geëvalueerd en vernieuwd. Dit werd in januari 2026 besproken in de gemeenteraad. Het ketenbeleid is gericht op preventie, betrokkenheid en stimulering.

Gemeente De Wolden

66

Jaarstukken 2025

Wmo Inkoop begeleiding Wmo Het traject voor gezamenlijke inkoop van begeleiding Wmo is afgerond. Zorgzame gemeenschappen (voorheen domeinoverstijgende samenwerking) In 2023 heeft gemeente De Wolden ingestemd met de verkenning of de werkwijze zorgzame gemeenschap in gemeente De Wolden kan worden geïmplementeerd. Bij deze werkwijze wordt de zorg over een andere boeg georganiseerd. Doen wat nodig is voor een inwoner en werken aan een goede samenwerking tussen inwoners, gemeente en zorgkantoor/zorgverzekeraar in de ondersteuning van dorps- of wijkgenoten. Het gaat over omzien naar elkaar en elkaar helpen. Waar nodig wordt dit aangevuld met de inzet van en de samenwerking met de professionele zorg. Vanuit het Rijk zijn middelen beschikbaar gesteld om de werkwijze zorgzame gemeenschap uit te werken. De gelden die wij vanuit het Rijk ontvangen zijn verstrekt via een zogenaamde specifieke uitkering, wat betekent dat wij ze dienen terug te betalen indien wij de gelden niet benutten. De Wolden is namens Drenthe penvoerder. In 2024 is gestart met het domeinoverstijgend samenwerken in Ruinerwold en Oosteinde. In 2025 is deze ontwikkeling verder vormgegeven. Daarnaast is er in 2025 een evaluatie geweest waarin de leerpunten uit de ontwikkeling in kaart zijn gebracht.

Sociale kaart In het rapport uit 2023 van de Rekenkamercommissie De Wolden staat de aanbeveling om te zorgen voor een inzichtelijk en actueel overzicht van het aanbod in het voorliggend veld dat openstaat voor inwoners, vrijwilligers en professionals. Welzijn de Wolden is gevraagd hiervoor een sociale kaart te ontwikkelen. Dit is bekostigd vanuit het budget van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De sociale kaart is in 2025 gelanceerd. Op de sociale kaart zijn alle maatschappelijke organisaties die actief zijn in De Wolden digitaal samengebracht op www.dewolden.nl/socialekaart. Buurtteams Voor inwoners bieden we één loket waar vragen over zorg & welzijn, wonen en leefomgeving gesteld kunnen worden. De inwoner hoeft zelf niet op zoek naar de juiste hulpverlener of begeleiding; hierin helpt het Buurtteam bij het maken van de juiste verbinding om de hulpvraag van de inwoner zo goed mogelijk op te pakken. In 2025 zijn ontwikkelingen ingezet om de bekendheid van het Buurtteam te vergroten. Er is ingezet op communicatie, promotiemateriaal, fysiek meer aanwezig zijn in de dorpen, voorlichting tijdens overleggen met belangenverenigingen en het opzetten van structurele inloopspreekuren in 6 dorpen. Vanuit de data en signalen van inwoners hebben we focusgebieden bepaald, waarover gesprekken met inwoners zijn gevoerd. Hier zijn vervolgacties op ingezet.

Op deze manier worden verbindingen gestimuleerd en wordt nog meer zichtbaar dat meedoen loont. Dit vergroot niet alleen het welbevinden van de individuele inwoner maar versterkt ook de leefbaarheid in de straten en wijken. Odensehuis In 2025 is het Odensehuis in Zuidwolde geopend. Eén dag in de week kunnen mensen met beginnende dementie en hun naasten hier terecht.

Gemeente De Wolden

67

Jaarstukken 2025

Beleidsdoelen Werk • • • • •

Jeugd • •

• • •

Iedereen doet mee in een betaalde of onbetaalde baan en draagt daardoor bij aan onze samenleving. Werkzoekenden met een arbeidsbeperking worden indien nodig en mogelijk voorzien van een passend maatwerkaanbod. De doelgroepen jongeren, statushouders, en BAB’ers (Banenafspraak) kunnen rekenen op extra inzet om de werkloosheid onder deze groepen tegen te gaan. Trajecten voor de doelgroep statushouders dragen bij aan de integratie van deze inwoners. Bij de inzet van trajecten gaan we voor duurzame uitstroom waarmee een terugkeer in de uitkering wordt voorkomen.

We zijn samen verantwoordelijk voor de veiligheid van onze meest kwetsbare inwoners (van -9 maanden tot 100 jaar). We versterken de samenwerking met en samenhang tussen het gehele sociaal domein en betrokken ketenpartners door het aanbrengen van structuur, heldere regiefunctie en het formuleren van gezamenlijke ambities. We investeren in onze 12-plussers en richten ons op een blijvende verbinding voor deze doelgroep met onze gemeente. We investeren in het verbeteren van de veiligheidsketen rondom kind en gezin. Bovenstaande doen we binnen de beschikbare middelen.

Zorg en Wmo • We vergroten de zichtbaarheid van de onafhankelijke cliëntondersteuning en zorgen dat deze eerder beschikbaar is voor inwoners. • We organiseren zorg en ondersteuning die snel, adequaat en efficiënt is. • De zorgvraag van de inwoner is uitgangspunt bij het verlenen van zorg en ondersteuning. • Ondersteuning van kwetsbare inwoners wordt zo dicht mogelijk bij hun leefomgeving georganiseerd. • Inwoners kunnen zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving blijven. • We stimuleren het realiseren van een positieve en veilige leefomgeving voor kwetsbare inwoners. • We bevorderen samenwerking tussen organisaties voor een optimale dienstverlening aan kwetsbare inwoners. Inclusie • We bevorderen een samenleving waarin iedereen kan meedoen (inclusie). • Inwoners kunnen volwaardig en gelijkwaardig deelnemen aan de (lokale) samenleving en zijn daar primair zelf verantwoordelijk voor. • Voorzieningen zijn bereikbaar voor elke doelgroep, ook als iemand minder mobiel is. Volksgezondheid • Met De Wolden Positief Gezond stimuleren we de werkwijze Positieve Gezondheid bij professionals. • De basis voor een goede gezondheid wordt al op jonge leeftijd gelegd, daarom zetten we in op "Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst". • Zowel voor volwassenen als ouderen is het belangrijk om vitaal ouder te worden en blijven.

• Gezondheid in de fysieke en sociale omgeving verleiden de inwoners tot bewegen, spelen, gezonde keuzes maken, ontspannen en/of elkaar ontmoeten. • We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Programma met hierin de preventieketens kansrijke start, welzijn op recept, overgewicht kinderen, Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) volwassen en valpreventie ouderen.

Gemeente De Wolden

68

Jaarstukken 2025

Ketenbeleid • Wij willen jongeren op een positieve manier begeleiden richting veilig en verantwoord keetgebruik. Onderwijs • We hebben ingezet op het verhogen van het bereik van VVE, het versterken van de doorgaande lijn en ontwikkelen van resultaatafspraken.

Wat hebben we daarvoor gedaan? 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken Activiteit

Opvangen financieel gat Doorstroompunt

Verantwoording/realisati e 2025

Op 1 augustus 2025 ging de nieuwe 'Wet van school naar duurzaam werk' van kracht. Deze wetswijziging trad later in werking dan gepland. Hierdoor ontstond er eenmalig een financieel gat, dat de gemeenten uit de regio gezamenlijk opvangen.

Middelen

De begrote middelen à € 13.700 zijn volledig besteed.

6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie Activiteit

Odensehuis

Verantwoording/realisati e 2025

In 2025 is het Odensehuis in Zuidwolde geopend. Eén dag in de week kunnen mensen met beginnende dementie en hun naasten hier terecht.

Middelen

De financiering (€ 38.750) vindt incidenteel voor 3 jaar plaats vanuit de reserve sociaal domein. Voor het eerste jaar hebben we subsidie ontvangen van ZonMW voor de opstartkosten (€ 23.500). Dit is uitbetaald aan Stichting Odensehuis.

6.2 - Wijkteams Activiteit

Verantwoording/realisati e 2025 Middelen

Gemeente De Wolden

Onafhankelijke cliëntondersteuning De Wolden Stichting Onafhankelijke Cliëntondersteuning De Wolden heeft voor het jaar 2025 € 25.000 meer subsidie gevraagd. De stijging van de kosten van Stichting OCO wordt veroorzaakt doordat zij meer (korte) vragen krijgen en de complexiteit van casussen toeneemt.

De begrote middelen à € 25.000 zijn volledig besteed.

69

Jaarstukken 2025

6.2 - Wijkteams Activiteit

Complexe scheidingen

Verantwoording/realisati e 2025

Een complexe scheiding is een scheiding waarbij ouders door aanhoudende, ernstige conflicten het belang en welzijn van hun kinderen én het wederzijdse belang uit het oog verliezen. In 2025 is de scheidingscoach gestart. De inzet van de scheidingscoach is gericht is op scheidingsvragen, begeleide omgang en herstel van contact tussen kinderen en ouders. Het doel van de scheidingscoach is versterken van gezinsrelaties en het voorkomen van escalatie bij (dreigende) scheiding Zeventien gezinnen of individuen hebben zich in De Wolden gemeld bij met uiteenlopende vragen rondom scheiding, omgang en ouderschap. De inzet van de scheidingscoach in 2025 wordt geëvalueerd.

Middelen

De financiële dekking voor deze driejarige pilot vindt plaats vanuit de reserve sociaal domein. Er is daarom in 2025 € 59.000 onttrokken uit deze reserve.

6.5 - Arbeidsparticipatie Activiteit

Sociale activering.

Verantwoording/realisati e 2025

Continuering van de opdracht aan Stichting Welzijn De Wolden om voor 32 uur per week inzet te plegen op sociale activering.

Middelen

De begrote middelen zijn volledig besteed en worden vanuit de reserve sociaal domein gedekt. Er is daarom € 72.000 onttrokken uit de reserve.

7.1 - Volksgezondheid Activiteit

Ketenbeleid

Verantwoording/realisati e 2025

Het ketenbeleid heeft als doel verantwoord en veilig bezoek aan de keten en het terugdringen van alcoholgebruik van jongeren. Het nieuwe ketenbeleid is in januari 2026 voorgelegd aan de gemeenteraad.

Middelen

Gemeente De Wolden

Er zijn in 2025 geen extra middelen uitgegeven aan het ketenbeleid, aangezien het nieuwe ketenbeleid niet in 2025 is vastgesteld.

70

Jaarstukken 2025

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de verplichte beleidsindicatoren weer. Beleidsindicator

Eenheid

Jaar

De Wolden

Nederland

Absoluut verzuim

per 1.000 leerlingen

2024

2,1

6,7

Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin

%

2024

3

6

Werkloze jongeren

%

2024

1

2

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

per 10.000 inwoners

2025

550

660

Demografische druk

%

2025

86,8

70,7

Jongeren met een delict voor de rechter

%

2023

1

1

%

2024

0,9

1

% van alle jongeren tot 18 jaar

2024

11,7

14

%

2024

0

0,4

Lopende re-integratievoorzieningen

per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

2024

185,9

203,1

Personen met een bijstandsuitkering

per 10.000 inwoners

2025

121,6

281,2

Relatief verzuim

per 1.000 leerlingen

2024

15

28

Verwijzingen Halt

per 1.000 jongeren

2025

9

10

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

%v

2024

1,8

2,3

Jongeren met jeugdbescherming (aandeel jongeren tot 18 jaar) Jongeren met jeugdhulp (aandeel jongeren tot 18 jaar) Jongeren met jeugdreclassering (aandeel jongeren van 12 tot 23 jaar)

Betrokkenheid verbonden partijen Onderstaande tabel geeft de verbonden partij weer waarin wij participeren. Daarnaast wordt toegelicht hoe deze verbonden partij bijdraagt aan de realisatie van onze doelstellingen. Gemeentelijke Gezondheidsdienst Drenthe (GGD) Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling

Uitvoering wettelijke taken van de gemeente op het gebied van de publieke gezondheidszorg. Doel: een bijdrage leveren aan de publieke gezondheidszorg met afstemming op de curatieve gezondheidszorg en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen.

Werkvoorzieningsschap Stark Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling

Gemeente De Wolden

Uitvoering geven aan de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en beschut werk (Participatiewet) waarin we streven naar een integraal arbeidsmarktbeleid en het bevorderen van de onderlinge samenhang door het aanbieden van maatwerkgerichte re-integratietrajecten.

71

Jaarstukken 2025

Beleidsdocumenten Werk • Kadernota Sociaal Domein • Beleidsplan Re-integratie 2015 • Beleidsuitvoeringsplan Participatiewet • Afstemmingsverordening 2020 • Re-integratieverordening 2020 Jeugdhulp • Algemeen materieel controleplan Jeugdwet De Wolden 2021 • Verordening jeugdhulp gemeente De Wolden 2022 • Beleidsregels jeugdhulp gemeente De Wolden 2022 • Nota ‘Perspectief op jeugd: kansrijk opgroeien in De Wolden’, 2022 - 2025 • Regeling tarieven jeugdhulp de Wolden 2022 • De Hervormingsagenda Jeugd De Wolden Zorg • Kadernota Sociaal Domein • Verordening Wmo 2017 • Beleidsplan Wmo 2015-2018 • Nadere regels Wmo 2019 • Besluit regeling meerkosten Wmo 2020 Volksgezondheid • Nota volksgezondheid De Wolden positief gezond, samen met en voor onze inwoners (2021 2025) Onderwijs • Verordening Bekostiging Leerlingenvervoer 2022 • Beleidsregels bekostiging Leerlingenvervoer 2022 • Beleidsregels bekostiging gymnastiekruimte voor basisonderwijs 2015 • Verordening gemeentelijke kindregelingen 2017 • Beleid voor- en vroegschoolse educatie 2017

Gemeente De Wolden

72

Jaarstukken 2025

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht. (bedragen x € 1.000) Lasten 410 Openbaar basisonderwijs 430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 510 Sportbeleid en activering 610 Samenkracht en burgerparticipatie 620 Wijkteams 621 Toegang en eerstelijnsvrz WMO 622 Toegang en eerstelijnsvrz Jeugd 623 Toegang en eerstelijnsvrz Integraal 630 Inkomensregelingen 640 Begeleide participatie 650 Arbeidsparticipatie 660 Maatwerkvoorziening (WMO) 691 Coördinatie en beleid WMO 692 Coördinatie en beleid Jeugd 710 Volksgezondheid 671A Huishoudelijke hulp (WMO) 671B Begeleiding (WMO) 671C Dagbesteding (WMO) 672A Jeugdhulp begeleiding 672B Jeugdhulp Gezinsgericht 672C Jeugdhulp dagbesteding 672D Jeugdhulp zonder verblijf 673A Pleegzorg 673C Jeugdhulp met verblijf overig 674A Jeugdbehandeling GGZ zonder verbl.

674B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 674C Gesloten plaatsing 675A Jeugdhulp ambulant lokaal 675B Jeugdhulp ambulant regionaal 675C Jeugdhulp ambulant landelijk 676A Jeugdhulp met verblijf lokaal 676B Jeugdhulp met verblijf regionaal 676C Jeugdhulp met verblijf landelijk 679A PGB Wmo 679B PGB Jeugd 681A Beschermd wonen (WMO) 682A Jeugdbescherming 682B Jeugdreclassering Baten 430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 510 Sportbeleid en activering 610 Samenkracht en burgerparticipatie 622 Toegang en eerstelijnsvrz Jeugd 623 Toegang en eerstelijnsvrz Integraal 640 Begeleide participatie 650 Arbeidsparticipatie 660 Maatwerkvoorziening (WMO) 710 Volksgezondheid 671A Huishoudelijke hulp (WMO) 681A Beschermd wonen (WMO) Resultaat

Gemeente De Wolden

Primitieve Gewijzigde Rekening begroting begroting Restant 2025 2025 2025 -24.918 -31.538 -31.887 349 -321 -339 -335 -4 -1.446 -1.670 -1.601 -69 -30 -78 -15 -64 -4.096 -8.681 -8.899 218 -2.837 0 0 0 0 -290 -239 -50 0 -939 -971 32 0 -57 -44 -13 -200 -170 -178 8 -1.658 -1.687 -1.698 12 -860 -815 -775 -40 -1.126 -1.259 -1.155 -104 0 -839 -877 37 0 -839 -877 37 -1.396 -1.578 -1.418 -160 -3.406 -3.132 -3.569 437 -1.305 -1.315 -1.402 87 -635 -676 -729 53 -1.848 0 0 0 -1.500 0 0 0 -125 0 0 0 -499 0 0 0 -193 0 0 0 -24 0 0 0 -766 0 0 0 -342 0 0 0 -24 0 0 0 0 -245 -218 -27 0 -4.024 -3.992 -32 0 -93 -106 13 0 -682 -778 96 0 -1.209 -1.119 -90 0 -288 -312 24 0 -251 -151 -101 0 -25 -14 -11 -33 0 -23 23 -216 -298 -327 29 -33 -58 -64 6 3.777 8.089 9.381 -1.292 198 319 318 1 149 149 155 -6 2.421 5.822 5.923 -101 0 0 31 -31 0 0 1 -1 0 0 1.094 -1.094 0 185 30 155 4 8 23 -15 130 230 220 11 225 225 724 -499 650 1.150 863 287 -21.141 -23.449 -22.506 -943

73

Jaarstukken 2025

Lasten 430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 69.000 voordeel) Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) (€ 97.000 voordeel) In 2025 zijn de OAB uitgaven voor een groot deel uit de rijksuitkering OAB bekostigd, waardoor een deel van de eigen onderwijsmiddelen niet hoefde te worden ingezet. Dit heeft geleid tot een voordeel ten opzichte van de begroting van € 97.000. Overig Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 28.000 nadeel) Daarnaast is er een hogere doorbelasting van de Samenwerkingsorganisatie de Wolden Hoogeveen van € 21.000. Voor nadere toelichting hierop wordt verwezen naar programma 12 Overhead. Diverse kleinere posten hebben samen geleid tot een nadeel van € 7.000. 510 Sportbeleid en activering (€ 64.000 voordeel) GALA In 2025 is de gereserveerde formatie voor een extra sportfunctionaris voor het aanbieden van valpreventie trainingen niet ingezet en is er gebruik gemaakt van de bestaande formatie. 610 Samenkracht en burgerparticipatie (€ 218.000 nadeel) Oekraïne/Vluchtelingen (€ 103.000 nadeel) Dit nadeel wordt enerzijds verklaard doordat er meer verbouwingskosten zijn geweest aan de panden waarin Oekraïners gehuisvest worden. Deze kosten kunnen 1 op 1 worden gedeclareerd en hier staat dan ook een voordeel tegenover bij de baten.

Daarnaast zijn de exploitatiekosten voor de opvang van Oekraïners (waaronder verstrekkingen) lager, maar voor opvang van vluchtelingen hoger dan begroot. Algemeen maatschappelijk werk (€ 97.000 nadeel) De kosten voor algemeen maatschappelijk werk vallen € 97.000 hoger uit dan begroot. Deze overschrijding is het gevolg van een te laag begrootte indexering van de subsidie aan de Stichting Welzijn De Wolden. Het percentage van de verhoging ten gevolge van de CAO-ontwikkelingen en prijsindex was in werkelijkheid hoger dan geraamd. Overig Het overige nadeel van € 18.000 bestaat uit een aantal kleinere posten. 621 Toegang en eerstelijnsvoorziening WMO (€ 50.000 voordeel) Er is op deze plek € 31.000 minder uitgegeven aan de Adviesraad Sociaal Domein op het gebied van secretariële ondersteuning. Deze wordt door de SWO wordt geleverd en is onderdeel van de overhead. Daarnaast is er € 20.000 minder aan advies gevraagd voor complexe woonaanvragen. 622 Toegang en eerstelijnsvoorziening Jeugd (€ 32.000 nadeel) Veilig Thuis Drenthe (€ 46.000 voordeel) Op deze post is een voordeel van € 46.000 ontstaan, de reden hiervoor is dat de transformatie langer in beslag genomen dan de geplande jaren 2023 en 2024. Veilig Thuis Drenthe gaf - in eerste instantie - aan ook 2025 nog nodig te hebben om een verdere uitvoering van het vastgestelde werkplan te realiseren.

Op basis daarvan zijn gelden overgeheveld naar 2025. Echter de realisatie door de VTD heeft toch in 2024 plaatsgevonden evenals de facturatie. De overgehevelde gelden waren dus niet nodig in 2025 en worden nu als een 'voordeel' gepresenteerd. Complexe scheidingen (€ 120.000 nadeel) Conform collegebesluit worden de kosten in het kader van complexe scheidingen gedekt uit de reserve sociaal domein. De kosten worden in dit programma verantwoord en dit is een nadeel. Hier staat een voordeel tegenover in programma 14 'Reserves' door de onttrekking uit de reserve sociaal domein. Kosten Centrum Jeugd en Gezin (CJG) en eerstelijnsloket Jeugd (€ 42.000 voordeel) De kosten voor CJG en het eerstelijnsloket jeugd vielen beide iets lager uit dan begroot, waardoor dit voordeel is ontstaan.

Gemeente De Wolden

74

Jaarstukken 2025

650 Arbeidsparticipatie (€ 40.000 voordeel) De kosten voor participatie zijn lager dan begroot. Dit heeft voornamelijk te maken met minder kosten dan begroot voor arbeidsmatige dagbesteding en minder kosten voor trajecten in het kader van begeleiden, adviseren en behandelen van jongeren. Dit levert een voordeel op van € 40.000. 660 Maatwerkvoorziening (WMO) (€ 104.000 voordeel) Er is minder gebruikt gemaakt van het Wmo vervoer dan waarmee rekening is gehouden in de begroting. 691/692 Coördinatie en beleid WMO en Jeugd (beide € 37.000 nadeel) De doorbelaste personeelskosten vanuit de SWO zijn hoger dan begroot. 671A Huishoudelijke hulp (WMO) (€ 437.000 nadeel) Domein overstijgende Samenwerking (DOS) (€ 496.000 nadeel) Sinds 2024 is gemeente De Wolden penvoerder voor de specifieke uitkering DOS. Een subsidie die 6 Drentse gemeenten krijgen vanuit het ministerie van VWS met als doel een compensatie per deelnemende inwoner voor hogere kosten Wmo als gevolg van de DOS werkwijze. Dit nadeel heeft betrekking op de bijdragen aan de deelnemende gemeenten en tegenover dit nadeel staat een voordeel bij de baten. In 2025 hebben we vooral kosten gemaakt voor de projectleider DOS en de DOS-leergang. Deze kosten waren niet begroot, maar vallen weg tegen de baten.

Huishoudelijke Hulp (€ 59.000 voordeel) Ten opzichte van de begroting is zijn de aantallen aanvragen huishoudelijke hulp meegevallen (o.a. minder vergrijzing dan verwacht) 671B Begeleiding (WMO) (€ 87.000 nadeel) In 2025 is een toename geweest van casussen met zwaardere problematiek. Dit is deels toe te wijzen aan de wachtlijsten in de GGZ. 671C Dagbesteding (WMO) (€ 53.000 nadeel) Wij zien een toename van dagbesteding die hoger is dan verwacht in de begroting. 675A t/m 676C Jeugdzorg in natura (ZIN), 682A Jeugdbescherming en 682B Jeugdreclassering (€ 19.000 nadeel) In 2025 heeft een wijziging plaatsgevonden in de IV3 taakveld indeling (hierdoor zie je bij de taakvelden 672, 673 en 674 de primaire begroting jeugd nog staan). Voor de beoordeling van de kosten jeugd kijken we naar de totale kosten over alle taakvelden heen. Ten opzichte van de december bijstelling 2025 is er een afwijking van € 19.000 nadelig. 679A PGB Wmo (€ 101.000 voordeel) Dit voordeel bestaat uit lagere toekenningen PGB voor huishoudelijke hulp (€ 59.000) en Begeleiding (€ 42.000) dan begroot. Over de hele linie zien we een verschuiving van PGB naar Zorg in Natura (ZIN).

Gemeente De Wolden

75

Jaarstukken 2025

710 Volksgezondheid (€ 160.000 voordeel) GALA (€ 132.000 voordeel) Een belangrijke oorzaak van dit voordeel is dat de lasten van GALA lager waren dan begroot. In 2025 hebben we een uitvoeringsplan GALA vastgesteld. Deze is uitgevoerd, maar heeft minder gekost dan vooraf begroot. Uitvoering nota volksgezondheid (€ 27.000 voordeel) Het voordeel op dit onderdeel wordt veroorzaakt doordat de uitgaven welke gepland stonden voor de uitvoering van het Preventie en Handhavings Plan in 2025 voor een groot deel niet zijn uitgegeven. Dat deze activiteiten niet conform planning zijn uitgevoerd, komt onder andere door onvoldoende personele capaciteit. Baten 610 Samenkracht en burgerparticipatie (€ 101.000 voordeel) Oekraïne / Vluchtelingen € 56.000 voordeel) Er zijn meer verbouwingskosten geweest in de panden waarin Oekraïners gehuisvest worden. Deze 2 kostenposten kunnen 1 op 1 worden gedeclareerd. Het nadeel kan worden verklaard doordat er minder dagen bedden beschikbaar zijn gesteld aan Oekraïners dan waarmee rekening gehouden was in de begroting. De belangrijkste afwijking daarbij is de latere opening van locatie Veeningen. Daarnaast konden er minder verblijfsdagen gefactureerd worden aan het COA (opvang vluchtelingen) door lagere bezetting en zijn de verstrekkingen lager geweest dan begroot.

Kinderdagverblijven (€ 37.000 voordeel) De baten uit de verhuur van gebouwen voor kinderdagverblijven zijn in 2025 € 37.000 hoger uitgevallen dan begroot. Dit voordeel is voornamelijk toe te schrijven aan de toepassing van de CPI-indexering op de huurprijzen, waardoor de opbrengsten hoger uitkomen dan oorspronkelijk geraamd. GALA Overige afwijking van € 10.000 is te verklaren door de toegekende indexatie die niet in de begroting was meegenomen. 622 Toegang en eerstelijnsvrz Jeugd (€ 31.000 voordeel) Gemeenten kunnen voor gemeentelijke diensten aan gedupeerden van de toeslagenproblematiek een normbedrag ontvangen per plan van aanpak en het aantal gedupeerden. Dit gebeurt jaarlijks achteraf en hiermee is geen rekening gehouden in de december bijstelling. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 31.000. 640 Begeleide participatie (€ 1.094.000 voordeel) Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven De Wolden (€ 1.094.000 voordeel) Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven De Wolden is per 1 januari 2025 opgeheven. Na de opheffing is er sprake van een eenmalig positief liquidatiesaldo van € 1.094.000. Deze middelen moeten nog worden overgemaakt van de stichting naar gemeente De Wolden. Het positieve liquidatiesaldo wordt al wel in 2025 verantwoord. Omdat dit voordeel niet vooraf was begroot is er sprake van een voordeel van € 1.094.000 dat ten goede komt van de algemene reserve.

650 Arbeidsparticipatie (€ 155.000 nadeel) ESF-subsidie De ESF-subsidie is begroot in 2025 en is deels ingezet ter dekking van kosten die zijn gemaakt. Het restant budget van € 155.000 wat overblijft aan subsidie mag worden ingezet in 2026 en wordt daarom doorgeschoven naar 2026. Hierdoor ontstaat er in 2025 een nadeel van € 155.000.

Gemeente De Wolden

76

Jaarstukken 2025

671A Huishoudelijke hulp (WMO) (€ 499.000 voordeel) Domein overstijgende Samenwerking (€ 540.000 voordeel) Sinds 2024 is gemeente De Wolden de penvoerder voor de SPUK DOS. Een subsidie die 6 Drentse gemeenten krijgen vanuit het ministerie van VWS met als doel een compensatie per deelnemende inwoner voor hogere kosten Wmo als gevolg van de DOS-werkwijze. Dit voordeel heeft betrekking op specifieke uitkering die we ontvangen van het rijk en tegenover dit voordeel staat een nadeel bij de lasten. Huishoudelijke Hulp (€ 41.000 nadeel) De ontvangen eigen bijdrage van inwoners bij gebruikt van huishoudelijke hulp is € 41.000 lager dan begroot. Het aantal aanvragen huishoudelijke hulp zijn lager dan verwacht (minder vergrijzing). 681A Beschermd wonen (WMO) (€ 287.000 nadeel) In de bestuursrapportage 2025 hebben we een voordeel verwerkt van € 1.150.000 op basis van de voorlopige afrekening 2024 van € 1.150.000. De werkelijke afrekening beschermd wonen van 2024 viel € 170.000 lager uit. De voorlopige afrekening 2025 van beschermd wonen bedraagt € 970.000 en voorzichtigheidshalve gaan we hierbij uit van 85% dat we daadwerkelijk ontvangen. Per saldo resteert een nadeel ten opzichte van de bestuursrapportage van € 287.000.

Gemeente De Wolden

77

Jaarstukken 2025

08 Samen Verder Het programma Samen Verder bestaat uit de beleidsonderwerpen verkeer en vervoer, openbaar vervoer en water, riolering en klimaatadaptatie. Programmahouder: Mark Turksma Het programma in beeld

Gemeente De Wolden

78

Jaarstukken 2025

Wat hebben we bereikt? Openbare ruimte Integraal beleid openbare ruimte We zijn gestart met het opstellen van integraal beleid voor de openbare ruimte (IBOR). Het IBOR omvat onder andere de thema’s wegen/verkeer, kunstwerken, openbare verlichting, water, groen en biodiversiteit, spelen, toegankelijkheid en inclusie. Fietsnota In 2025 is verdere voortgang geboekt in de uitvoering van de Fietsnota 2021-2026. Voor alle ontbrekende schakels zijn de mogelijkheden voor vrijliggende fietspaden in beeld gebracht, geprioriteerd en waar mogelijk geraamd. Er zijn voorbereidingen getroffen voor de projecten Ossesluis en de aangrenzende trajecten Leijenweg–De Wijk en Koekangerweg–Koekange. Deze trajecten zijn belangrijk voor de fietsroute Hoogeveen–Meppel. Daarnaast zijn stappen gezet in het project voor de fietsontsluiting van Zuidwolde richting Echten. In samenwerking met gemeente Hoogeveen en de provincie is gestart aan een variantenstudie voor een fietsbrug over de Hoogeveense Vaart. Openbare verlichting In 2025 is de aanbesteding voor beheer en onderhoud van de openbare verlichting afgerond. Ook zijn wij gestart met het opstellen van een op waarden gestuurd lichtkwaliteitsplan. Met deze beleidsvisie kunnen keuzes worden gemaakt over hoe openbare verlichting op basis van waarden zoals (sociale) veiligheid, duurzaamheid, ecologie en techniek kan bijdragen aan mens, natuur en omgeving.

Gemeente De Wolden

79

Jaarstukken 2025

Beheer en onderhoud Wegenonderhoud In 2025 is de innovatieve aanbesteding voor beheer en onderhoud van wegen opgestart met de Rapid Impact Contracting- (RIC) methodiek. RIC is een flexibele manier van samenwerken en inkopen waarbij overheid en partners snel afspraken maken om maatschappelijke opgaven aan te pakken, met ruimte voor maatwerk, innovatie en tussentijdse bijsturing op basis van resultaten. De verwachting is dat dit traject medio in het tweede kwartaal van 2026 wordt afgerond. Civiele kunstwerken Onder civiele kunstwerken verstaan we bruggen, viaducten, tunnels en kademuren. Voor 2024 tot en met 2032 zijn de kosten voor vervanging en onderhoud van civiele kunstwerken in De Wolden in een meerjarenoverzicht gezet. In 2025 hebben we de werkzaamheden overeenkomstig dit overzicht uitgevoerd. Kabels en leidingen In 2025 zijn wij gestart om het proces van beheer, onderhoud en (her)inrichting in kaart te brengen voor kabels en leidingen. Nota kapitaalgoederen In 2025 is de Nota kapitaalgoederen 2026-2029 (NKG) vastgesteld door de raad voor onder andere wegen, openbare verlichting en kunstwerken.

Hierin zijn de volgende aanbevelingen opgenomen: 1) Data op orde (actueel, betrouwbaar en compleet) krijgen; 2) Continuering monitoringsprogramma; 3) Inzicht in realiseren/onderhouden; 4) Investering of exploitatie voor uitvoering stringenter bepalen; 5) Opstellen beheerplannen en invoering "het cyclisch beheerproces". Klimaatbestendig Klimaatbestendig Samen met buurgemeenten, het waterschap Drents Overijsselse Delta en de provincie werkten we binnen de werkregio Fluvius aan het verminderen van kwetsbaarheden als gevolg van klimaatverandering. Dit deden we door uitvoering te geven aan de Regionale Adaptatiestrategie (RAS) en het bijbehorende uitvoeringsprogramma (RUA). Op lokaal niveau vertaalden we deze inzet naar de Lokale Adaptatiestrategie (LAS) en de Lokale Uitvoeringsagenda (LUA).

Beleidsdoelen Verkeer en vervoer • Bevorderen van fietsverkeer en gebruik van (toegankelijk) openbaar vervoer (ook voor mindervaliden). • Verkeersveiligheid verbeteren samen met inwoners, zodat er minder verkeersongelukken gebeuren en verkeersslachtoffers worden voorkomen. • Toekomstbestendige, innovatieve en duurzame wegen. • De Wolden moet een aantrekkelijke vestigingsgemeente zijn voor forensen en ondernemers. Een goede infrastructuur is een randvoorwaarde voor deze ontwikkeling. Water en riolering We geven invulling aan wettelijke taakstellingen die wij als gemeente hebben rondom afvalwater, hemelwater en grondwater. Deze drie taakstellingen kennen de volgende hoofddoelen en volgen uit ons Riolering- en Waterprogramma 2023-2028 (RWP): • Het beschermen van de volksgezondheid, door contact met afvalwater te voorkomen; • Het bevorderen van de bewoonbaarheid van het stedelijk gebied, door wateroverlast en stank zo veel mogelijk te beperken; • Het beschermen en bevorderen van het milieu, doordat verontreiniging van de bodem en het oppervlakte- en grondwater wordt tegengegaan. Klimaatbestendig We verminderen kwetsbaarheden, zoals wateroverlast, droogte en hittestress als gevolg van klimaatverandering.

Gemeente De Wolden

80

Jaarstukken 2025

Wat hebben we daarvoor gedaan? Speerpunten 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit

Ontsluiting Ruinerwold-Blijdenstein (Hoge Akkers)

Verantwoording/realisati e 2025

In 2025 is het voorstel voor de zuidelijke ontsluitingsweg in Ruinerwold uitgewerkt, inclusief financiële raming en onderbouwing. Het plan beoogt het verkeer te ontlasten en de toekomstige bereikbaarheid te versterken. Het voorstel wordt nog in deze bestuursperiode aan de raad voorgelegd ter besluitvorming.

Middelen

In 2025 hebben we € 55.000 gebruikt voor onderzoeken, metingen en planvorming.

2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit

Voorbereiding herinrichting Dorpsstraat in Koekange

Verantwoording/realisati e 2025

De voorbereiding voor de herinrichting van de Dorpsstraat is gestart. De werkgroep heeft begin september het schetsontwerp gepresenteerd op een drukbezochte inloopavond.

Middelen

In 2025 hebben we € 20.502 gebruikt voor onderzoeken en metingen. De overige middelen worden in het eerste kwartaal van 2026 gebruikt om het definitieve ontwerp met planning en kostenraming af te ronden.

2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit

Voorbereiding reconstructie Wold Aaweg in Ruinerwold en Drogteropslagen.

Verantwoording/realisati e 2025

In het vierde kwartaal van 2025 hebben er voor beide wegen onderzoeken plaatsgevonden om te komen tot een onderbouwd verhardingsadvies.

Middelen

In 2025 hebben we € 17.500 gebruikt voor onderzoeken en metingen. De overige middelen worden volgend jaar gebruikt om de werkzaamheden verder voor te bereiden en aan te besteden.

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de verplichte beleidsindicatoren weer. Beleidsindicator

Eenheid

Jaar

De Wolden

Nederland

08 niet van toepassing

Betrokkenheid verbonden partijen Onderstaande tabel geeft de verbonden partij weer waarin wij participeren. Daarnaast wordt toegelicht hoe deze verbonden partij bijdraagt aan de realisatie van onze doelstellingen. Publiek Vervoer Groningen Drenthe Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling

Gemeente De Wolden

De gemeenten in en de provincies van Drenthe en Groningen willen een optimaal vervoersnetwerk creëren, dat betaalbaar en toekomstbestendig is. Waarin duurzaam gebruik wordt gemaakt van alle vervoersmiddelen door de inwoners en door bezoekers van de provincies Drenthe en Groningen.

81

Jaarstukken 2025

Beleidsdocumenten Verkeer en vervoer • Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer Plan 2020-2029 • Fietsnota 2021-2026 • Kwaliteitsvisie openbare ruimte 2012 • Wegenlegger 2021 • Beleidsplan Openbare verlichting 2013-2017 • Gladheidsbestrijdingsplan 2024-2025 • Beleidsnota ecologisch bermbeheer Riolering • Riolering en Waterprogramma De Wolden 2023-2028, vastgesteld door de raad op 22 december 2022 • Uitvoeringsprogramma waterketen Fluvius 2023-2028 Klimaatbestendig • Lokale Adaptatie Strategie (LAS) en Lokale Uitvoeringsagenda (LUA) De Wolden 2023-2028, vastgesteld door de raad op 28 september 2023 • Regionale Adaptatie Strategie (RAS) en Regionale Uitvoeringsagenda (RUA) Fluvius 2022-2027

Gemeente De Wolden

82

Jaarstukken 2025

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht.

(bedragen x € 1.000)

Primitieve Gewijzigde Rekening begroting begroting Restant 2025 2025 2025

Lasten

-6.265

-6.433

-6.051

-382

210 Verkeer en vervoer

-3.794

-3.946

-3.811

-135

250 Openbaar vervoer

-31

-31

-31

0

-2.377

-2.440

-2.196

-244

-63

-16

-13

-3

2.835

3.099

3.359

-259

90

291

439

-148

720 Riolering

2.745

2.808

2.920

-112

Resultaat

-3.430

-3.334

-2.693

-641

720 Riolering 740 Milieubeheer Baten 210 Verkeer en vervoer

Lasten 210 Verkeer en vervoer (€ 135.000 voordeel) Per saldo hebben we een voordeel van € 135.000 op de lasten. Bruggen en duikers Op het budget Bruggen en duikers houden we incidenteel € 69.000 over. Een aanzienlijk deel van de onderhoudswerkzaamheden aan bruggen, leuningen en brugdekken is door de eigen dienst uitgevoerd. Hierdoor zijn met name materiaalkosten gemaakt en zijn de externe uitvoeringskosten beperkt gebleven. Dit heeft geleid tot een positieve afwijking op de onderhoudslasten. Openbare verlichting Op het budget Openbare verlichting houden we incidenteel € 45.000 over. De oorzaak is dat eind 2024 het lopende onderhoudscontract voor openbare verlichting was afgelopen, terwijl de aanbesteding voor een nieuw contract op dat moment nog niet was afgerond. Om de rechtmatigheid te borgen en het risico op onrechtmatige verplichtingen te vermijden, is ervoor gekozen het onderhoud in de tussenliggende periode gericht te temporiseren en in 2025 uitsluitend de noodzakelijke werkzaamheden uit te voeren. Daarnaast hebben we binnen dit taakveld een voordeel op de rente van € 21.000. De toegerekende rente is in 2025 0% terwijl we in de begroting rekening hielden met 0,2%. 720 Riolering (€ 244.000 voordeel) Per saldo is er een voordeel van € 244.000 ten opzichte van de begroting.

Bij het onderdeel vrijvervalriolering is er incidenteel € 65.000 minder uitgegeven aan onderhoud dan begroot. Ook was er rekening gehouden met een onttrekking aan de voorziening riolering maar dit is uiteindelijk een storting geworden. Hierdoor is er aan de lastenkant een voordeel ontstaan van € 149.000. Uiteindelijk wordt het voordeel verrekend met de voorziening riolering. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Ten slotte hebben we binnen dit taakveld een voordeel op de rente van € 30.000. De toegerekende rente is in 2025 0% terwijl we in de begroting rekening hielden met 0,2%.

Gemeente De Wolden

83

Jaarstukken 2025

Baten 210 Verkeer en vervoer (€ 148.000 voordeel) Per saldo hebben we een voordeel van € 148.000 op de baten. Er is een hogere opbrengst van € 65.000. Deze heeft voornamelijk betrekking op een hogere ontvangen leges en straatwerkvergoedingen. De reden hiervoor is dat we van tevoren niet kunnen inschatten welke graafwerkzaamheden de nuts- en telecombedrijven in het jaar op de planning hebben staan. Dit positieve resultaat wordt dan ook als incidentele bate beschouwd. Daarnaast is er voordeel op de baten van € 75.000. Dit heeft betrekking op een niet geraamde ontvangen bijdrage van een netwerkbeheerder voor de werkzaamheden in het kader van netwerkverzwaring. Netwerkverzwaring in onze woonwijken van Zuidwolde betekent dat het elektriciteitsnetwerk wordt verstevigd en uitgebreid om aan een grotere vraag naar elektriciteit te voldoen, Dit kan gepaard gaan met het plaatsen van nieuwe transformatoren, het verzwaren van bestaande en het leggen van zwaardere kabels in de straat en onder de stoep. Ook dit positieve resultaat wordt als incidentele bate beschouwd. Verder laten verschillende posten binnen dit taakveld een incidenteel voordeel zien van € 8.000. 720 Riolering (€ 112.000 voordeel) De baten zijn € 112.000 hoger ten opzichte van de gewijzigde begroting. Dit voordeel komt mede door een verrekening van € 95.000 met de egalisatievoorziening riolering.

Daarnaast hebben we voor bijna € 17.000 aan niet geraamde bijdragen ontvangen voor projecten klimaatadaptatie.

Gemeente De Wolden

84

Jaarstukken 2025

Waarin hebben we geïnvesteerd? Onderstaande tabel geeft de in dit jaar gedane investeringen weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging toegelicht. Primitieve begroting 2025

Bedragen x € 1.000 Lasten

Gewijzigde Rekening begroting 2025 2025

Restant

Doorschuif naar 2026

2.420

1.414

763

651

589

Fietspad Linderweg te Zuidwolde

0

306

29

277

277

Ontsluitingsweg Hoge Akkers,

0

103

55

48

48

Veilige fietsverbinding Eursinge (321)

0

19

0

19

19

Drogterweg - Tonkenstraat (360)

0

3

3

0

0

Veilige fietsverbinding Weerwille (321)

0

1

1

0

0

Uitvoeringsmaatregelen GVVP 2025

0

68

73

-5

-5

Vervanging kunstwerken (bruggen) 2025

160

78

19

59

59

Vervanging voetpaden 2025

165

54

2

52

52

Uitvoering fietsnota 2025

431

0

7

-7

-7

45

30

21

9

9

50

50

18

33

33

165

0

0

0

0

1.403

703

537

166

104

Baten

0

57

55

2

0

Fietspad Linderweg te Zuidwolde

0

2

0

2

0

Maatregelen uitvoeringsplan N375

0

55

55

0

0

2.420

1.471

819

653

589

Ruinerwold

Voorbereiding herinrichting Dorpsstraat Koekange Voorbereiding reconstructie Wold Aaweg en Drogteropslagen Uitvoering klimaatadaptatie Riolering De Wolden

Resultaat

Belangrijkste verschillen tussen realisatie en de raming na wijziging zijn: Fietspad Linderweg te Zuidwolde De voorbereiding voor het fietspad aan de Linderweg in Zuidwolde is dit jaar voortgezet. Tijdens een bewonersavond zijn omwonenden en stakeholders geïnformeerd over het plan. Het ontwerp is gereed voor realisatie. Bij de verdere uitwerking is echter de aanwezigheid van de grote bosmuis vastgesteld. Hiervoor wordt een compensatiemaatregel uitgewerkt en gerealiseerd. De vergunningsaanvraag is ingediend en in behandeling. De uitvoering staat gepland voor 2026, onder voorbehoud van tijdige vergunningverlening en de benodigde bomenkap die hierop volgt. Wanneer de vergunningprocedure of de bomenkap vertraging oploopt, wordt de uitvoering doorgeschoven. De resterende middelen nemen we mee naar 2026. Ontsluitingsweg Hoge Akkers, Ruinerwold Het ontwerp is gedeeld met de inwoners van Ruinerwold in het kader van participatie. De procedure voor de omgevingsvergunning is in gang gezet. Een raadsvoorstel ter besluitvorming is in voorbereiding. De resterende middelen nemen we mee naar 2026.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16966575/1