Jaarstukken 2025 De Wolden

Gemeente De Wolden

85

Jaarstukken 2025

Veilige fietsverbinding Eursinge (321) Voor de veilige fietsverbinding Eursinge zijn de onderhandelingen over de benodigde grondposities nog gaande. Prioriteit ligt bij de afronding van de grondaankoop aan de Echtenseweg in Ruinen. Pas na afronding hiervan kan het vervolgtraject voor de overige benodigde grondaankopen worden opgepakt. De verdere uitwerking ligt momenteel stil in afwachting van deze grondverwerving. De tracéverkenning is wel uitgevoerd en vormt de basis voor het vervolg zodra overeenstemming is bereikt. De resterende middelen nemen we mee naar 2026. Uitvoeringsmaatregelen GVVP 2025 In het kader van de uitvoeringsmaatregelen van het GVVP 2025 is een ontbrekende voetgangersverbinding gerealiseerd. Het betreft de voetgangersverbinding langs de Oosterweg in Zuidwolde, tussen de huisartsenpraktijk en het bedrijventerrein. Met deze maatregel is een belangrijke schakel in het voetgangersnetwerk toegevoegd en is de bereikbaarheid en verkeersveiligheid voor voetgangers op deze locatie verbeterd. Ten opzichte van deze gewijzigde begroting is er nu een nadeel van € 5.384. Deze gemaakte kosten worden in mindering gebracht op de beschikbare middelen van 2026. Vervanging kunstwerken (bruggen) 2025 Voor de vervanging van vier bruggen zijn in 2025 de benodigde voorbereidingen uitgevoerd, waaronder diverse onderzoeken (o.a.

technische staat, constructie en omgevingsaspecten) en het opstellen van de vraagspecificaties ter voorbereiding op aanbesteding en uitvoering. Omdat in 2025 vooral voorbereidingskosten zijn gemaakt en de feitelijke uitvoering in 2026 plaatsvindt, worden de resterende middelen doorgeschoven om de vervanging van deze kunstwerken conform planning te kunnen realiseren. Vervanging voetpaden 2025 Voor de vervangingsinvestering van voetpaden hebben in 2025 de benodigde voorbereidingen plaatsgevonden, waaronder inspecties en technische uitwerkingen per locatie (o.a. scopebepaling, maatvoering en afstemming met de omgeving). Omdat in 2025 voornamelijk voorbereidingskosten zijn gemaakt, worden de resterende middelen doorgeschoven naar 2026 om de werkzaamheden conform planning te kunnen realiseren. Uitvoering fietsnota 2025 In het kader van de uitvoering van de Fietsnota 2025 zijn alle ontbrekende vrijliggende fietspaden opnieuw geprioriteerd. De eerste trajecten zijn inmiddels in uitwerking genomen. Concreet is het fietspad bij de Ossesluis verder uitgewerkt tot een ontwerp. Daarnaast zijn ook de nabijgelegen fietspaden aan de Leijenweg en de Koekangerweg in voorbereiding genomen. In het kader van de zuidelijke ontsluitingsweg is gestart met het ontwerp van het fietspad aan de Kerkweg in Blijdenstein.

Verder wordt in samenwerking met de gemeente Hoogeveen en de provincie Drenthe gewerkt aan het fietspad langs de Echtenseweg nabij Nijstad en wordt de haalbaarheid van een mogelijke fietsbrug over de Hoogeveense Vaart onderzocht. Ten opzichte van de gewijzigde begroting is er in 2025 een nadeel van € 7.000. Deze gemaakte kosten worden in mindering gebracht op de beschikbare middelen van 2026. Voorbereiding herinrichting Dorpsstraat Koekange De voorbereiding voor de herinrichting van de dorpsstraat is gestart. De werkgroep heeft begin september het schetsontwerp gepresenteerd op een drukbezochte inloopavond. We hebben dit jaar € 20.502 gebruikt voor onderzoeken en metingen. De resterende middelen nemen we mee naar 2026 om in het eerste kwartaal te gebruiken om het definitief ontwerp met planning en kostenraming af te ronden.

Gemeente De Wolden

86

Jaarstukken 2025

Voorbereiding reconstructie wegen Wold Aaweg en Drogteropslagen In het laatste kwartaal van 2025 hebben er voor beide wegen onderzoeken plaatsgevonden om te komen te een onderbouwd verhardingsadvies. Uit deze onderzoeken is gekomen dat: • Wold Aaweg: In het totale wegvak is de wegfundering ongelijk opgebouwd, waardoor er ook een ongelijk schade beeld is ontstaan. Algemene conclusie is dat de weg te licht is geconstrueerd voor de belasting van het huidige landbouwverkeer. Om dit te verbeteren betekent dit dat het totale wegvak opnieuw dient te worden opgebouwd. Voorstellen hiervoor komen in het voorjaar van 2026. • Drogteropslagen: Uit de onderzoeken is gebleken dat er geringe schadebeelden zijn aangetroffen in de rijbaan. Wel is er veel randschade aangetroffen. Deze conclusie strookt niet met het beeld van de wegbeheerder, dus er wordt een nader onderzoek ingesteld. De resterende middelen nemen we mee naar 2026 om de werkzaamheden verder voor te bereiden en aan te besteden. Riolering De Wolden Eind 2022 is het Riolering en Waterprogramma 2022-2028 (RWP) door de raad vastgesteld. Met het RWP geeft gemeente De Wolden aan hoe zij aankijkt tegen haar wettelijke watertaken rondom afval-, hemel- en grondwater.

Vervolgens specificeert de gemeente welke de maatregelen en activiteiten, en de bijbehorende financiële middelen, er nodig zijn voor het beheer van deze gemeentelijke watertaken. Om de ambities en doelstellingen uit het RWP te realiseren zijn in 2025 diverse activiteiten en maatregelen in uitvoering gebracht. Daarvoor was een investeringsbudget van afgerond € 703.000 beschikbaar. In 2025 is niet al het budget besteed. Hiervan wordt afgerond € 104.000 doorgeschoven naar volgend jaar. Belangrijkste reden daarvoor zijn de doorgeschoven werkzaamheden in het kader van het vervangen van IBA's.

Gemeente De Wolden

87

Jaarstukken 2025

09 Cultuur Dit programma bestaat de beleidsonderwerpen cultuur, laaggeletterdheid, onderwijshuisvesting en begraafplaatsen en crematoria. Daarnaast valt de GR ODD ook onder dit programma. Programmahouder: Albert Haar Het programma in beeld

Gemeente De Wolden

88

Jaarstukken 2025

Wat hebben we bereikt? Cultuur Bibliotheken Stichting Biblionet is verantwoordelijk voor het bibliotheekwerk en heeft vanuit de Wet stelsel openbare bibliotheken uitvoering gegeven aan de vijf (landelijke) kernfuncties. Om de dienstverlening op de basisproducten als de plusproducten in stand te houden is met de gemeentelijke subsidie gecompenseerd voor inflatie, cao-aanpassingen en kwaliteitsverbeteringen. Spreidingsgelden Bibliotheek In relatie tot het voorgaande onderdeel is de bijdrage van de provincie Drenthe ter hoogte van € 109.477 ingezet ten behoeve van financiële dekking voor het activiteitenaanbod en de stijgende kosten. Nieuwe cultuurnota Het doel om te komen tot een nieuwe cultuurvisie is behaald. In oktober 2025 is de cultuurvisie 2026-2029 'Het platteland als podium' aangenomen door de raad. De ambitie is om met kunst en cultuur bij te dragen aan de mentale gezondheid van inwoners en de leefbaarheid van het platteland, vertaald naar drie speerpunten: 1. Cultuur als middel; 2. Cultuur als verbindende kracht en 3. Cultuur als katalysator. In 2026 wordt de cultuurvisie uitgewerkt in een uitvoeringsagenda. Middelen voor nieuwe culturele activiteiten De subsidieregeling Naoberschapsfonds is in 2025 geïntroduceerd. Er is € 33.085 beschikbaar vanuit de provincie. De gemeente heeft hetzelfde bedrag als cofinanciering bijgelegd.

In 2025 zijn 25 aanvragen gehonoreerd en is € 60.000 besteed. Pilot Cultuurcarrousel Het cultuur- en erfgoedmenu met de naam Cultuurcarrousel is in 2025 geëvalueerd en wordt overwegend positief beoordeeld door interne cultuurcoördinatoren en schoolbestuurders. De Cultuurcarrousel De Wolden wordt als een waardevol en goed georganiseerd programma gezien, met veel enthousiaste deelnemers. Wel zijn er aandachtspunten, zoals meer flexibiliteit in het programma, een betere integratie met schoolthema's en het verbeteren van communicatie en vervoer. Laaggeletterdheid Voor De Wolden is een Jaarplan voor 2025 opgesteld met onze lokale doelen en aanpak. Deze aanpak is gebaseerd op het Regioplan vanuit de Arbeidsmarkt Regio Drenthe (AMRD). Vanuit de AMRD hebben we in 2025 gewerkt aan een nieuw Regioplan Aanpak Basisvaardigheden. Er heeft een evaluatie plaatsgevonden van het oude regioplan. Vanuit de AMRD hebben we verschillende bijeenkomsten en werksessies georganiseerd met de aangesloten gemeenten, taalhuiscoördinatoren, ROC’s, Stichting Lezen en Schrijven en andere betrokkenen. Dit heeft geleid tot een concept dat in 2026 zal worden voorgelegd ter besluitvorming. In 2025 is gewerkt aan een subsidieaanvraag voor het Leven Lang Ontwikkelen (LLO) Collectief. Samen met betrokken partners uit de AMRD en het bedrijfsleven is een aanpak ontwikkeld voor mensen met lage basisvaardigheden.

Deze aanpak moet het voor hen mogelijk maken om LLO-activiteiten te volgen en zo hun positie op de arbeidsmarkt te verbeteren. De subsidieaanvraag richt zich op het verder ontwikkelen en versterken van de regionale structuur en werkwijze. Daarbij worden vier doelgroepen onderscheiden; mensen met Nederlands als eerste taal (NT1), mensen met Nederlands als tweede taal (NT2), werkenden en werkzoekenden.

Gemeente De Wolden

89

Jaarstukken 2025

Onderwijshuisvesting Voor de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs De Wolden ‘Onderwijs in verbinding’ (IHP) zijn in de begroting middelen opgenomen. Voor 2025 ging het om de voorbereidingskredieten voor Het Echtenest, De Wezeboom en De Klimtoren. Doordat er is gestart met het laten opstellen van maatwerkadviezen per school, is er een vertraging opgelopen in het uitvoeren van de projecten. Bovendien hebben de maatwerkadviezen ertoe geleid dat de volgorde van uitvoering van de projecten licht is gewijzigd. In 2025 is gestart met de voorbereidingen voor het project vervangende nieuwbouw basisschool Het Echtenest. Naar verwachting is medio 2026 de omgevingsplanprocedure afgerond en kan daarna de aanbesteding beginnen. Voor deze eerste fase is ook een voorbereidingskrediet beschikbaar. In 2025 is door de gemeente en de betrokken schoolbesturen gezamenlijk onderzocht of beide scholen in Koekange (Prins Johan Frisoschool en De Rozebottel) samen kunnen worden gehuisvest, eventueel in combinatie met andere voorzieningen. De conclusie van dit onderzoek is dat gezamenlijke nieuwbouw voor de scholen en het dorpshuis zeer kostbaar is. Ook is er geen directe noodzaak voor samenvoeging van de scholen volgens de schoolbesturen.

Wel is afgesproken dat bij het plan voor uitbreiding van De Rozebottel wordt onderzocht of daar ook nieuwbouw voor de Prins Johan Frisoschool kan worden gerealiseerd. Als dat niet mogelijk blijkt, wordt in een toekomstig plan voor de Johan Frisoschool bekeken of op die locatie – op termijn – ook vervangende nieuwbouw van De Rozebottel kan komen. In 2025 is er tot slot gestart met de voorbereidingen voor het project vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw De Wezeboom. Ook hier is een voorbereidingskrediet beschikbaar. Begraafplaatsen Om het beheer van de gemeentelijke begraafplaatsen toekomstbestendig heeft de raad ingestemd om natuurbegraven en natuurlijk begraven aan te bieden. Hiervoor het perceel gelegen tussen de twee begraafplaatsen in Ruinen ingericht als natuurbegraafplaats. Over de definitieve inrichting van de natuurbegraafplaats gaat gemeente in gesprek met omwonenden en overige belanghebbenden.

Beleidsdoelen Cultuur • Wij willen cultuur inzetten voor sociale verbinding, persoonlijke ontwikkeling, weerbaarheid en maatschappelijke vernieuwing. • Wij willen de culturele infrastructuur versterken door samenwerking, zichtbaarheid en duurzame ondersteuning, zodat cultuur breed gedragen wordt, talenten zich kunnen ontwikkelen en het culturele aanbod optimaal tot zijn recht komt. • Wij willen cultuur en erfgoed inzetten als verbindende kracht voor een toekomstbestendige, sociaal en economisch sterke regio, waarin verleden, heden en toekomst elkaar versterken. Laaggeletterdheid • Met het Taalpunt en de taalsamenwerking zorgen we ervoor dat laaggeletterde mensen bereikt kunnen worden en beter Nederlands leren schrijven en lezen. Hierdoor kunnen ze meedoen in de maatschappij. Onderwijshuisvesting • Er moet voldoende onderwijshuisvesting zijn om leerlingen en schoolorganisatie te kunnen huisvesten. • De schoolgebouwen moeten functioneel aansluiten op de gewenste onderwijsconcepten, ondersteunend zijn voor de ontwikkeling van kinderen en een veilige en gevarieerde leer- en werkomgeving bieden. • De schoolgebouwen moeten ook duurzaam gebouwd zijn, beschikken over een gezond binnenklimaat en goed te exploiteren zijn. Dit heeft een positief effect op het gedrag, het welbevinden en het leerproces van al haar gebruikers.

• Nieuwe schoolgebouwen moeten gedurende hun levensloop flexibel zijn en eenvoudig aangepast kunnen worden aan veranderend gebruik en veranderende eisen. Begraafplaatsen • Dienstverlening naar inwoners vergroten door meer begraafmogelijkheden aan te bieden.

Gemeente De Wolden

90

Jaarstukken 2025

Wat hebben we daarvoor gedaan? 4.2 Onderwijshuisvesting Activiteit

Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP).

Verantwoording/realisati e 2025

In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs De Wolden ‘Onderwijs in verbinding’ (IHP) is een planning opgenomen in welke volgorde de gebouwen ofwel vervangende nieuwbouw ofwel vernieuwbouw krijgen. Zie voor een inhoudelijke toelichting paragraaf 9.1 Wat hebben we bereikt.

Middelen

In 2025 zijn er nog geen middelen uitgegeven door vertraging met het opstarten van de projecten. Voor de toekomst zijn er voldoende middelen beschikbaar om de uit de projecten voortvloeiende kosten te kunnen dekken.

5.3 Cultuurpresentatie/5.4 Musea/5.6 Media Activiteit

Indexatie culturele instellingen die jaarlijks een subsidie ontvangen.

Verantwoording/realisati e 2025

De structurele subsidies voor culturele organisaties zijn geïndexeerd met 2,9%

Middelen Het begrote bedrag van de index € 7.988 is uitgegeven.

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Activiteit

Middelen voor nieuwe culturele activiteiten.

Verantwoording/realisati e 2025

Culturele activiteiten in de gemeente zijn mogelijk gemaakt door middel van cofinanciering van het provinciale Drentse Naoberschapsfonds.

Middelen

€ 60.000 van de € 66.000 aan gemeentelijke en provinciale financiering is besteed.

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Activiteit

Pilot Cultuurcarrousel.

Verantwoording/realisati e 2025

Er is een cultuur- en erfgoedmenu voor de scholen bekostigd in de vorm van een pilot Cultuurcarrousel. Hiermee wordt bijgedragen aan een hoogwaardig cultuureducatie-aanbod.

Middelen

Gemeente De Wolden

De coördinatiekosten voor het project ter hoogte van € 12.000 zijn uitgeven.

91

Jaarstukken 2025

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Activiteit

Viering 80 jaar vrijheid.

Verantwoording/realisati e 2025

We hebben het beschikbare budget van € 10.000 uitgekeerd aan zeven organisaties verspreid over onze gemeente op basis van de subsidieregeling 80 jaar vrijheid. Zij hebben daarmee invulling gegeven aan onze wens om stil te staan bij 80 jaar vrijheid. Er zijn activiteiten georganiseerd als muziekconcerten, film, fietspuzzeltocht en het maken van een boek.

Middelen Het begrote budget is hiervoor ingezet.

5.6 Media Activiteit

Bibliotheekwerk.

Verantwoording/realisati e 2025

De subsidie aan Biblionet is gebruikt voor de instandhouding van de bibliotheekvoorzieningen in onze dorpen.

Middelen De subsidie is aan Biblionet uitbetaald.

7.4 - Milieubeheer Activiteit

Bijdrage aan de Omgevingsdienst Drenthe (OD Drenthe).

Verantwoording/realisati e 2025

In 2025 is meer ervaring opgedaan met de Omgevingswet. De wetgeving heeft een direct effect op de gehele organisatie van de OD Drenthe. Voor De Wolden is in 2025 circa 94% van het jaarprogramma gerealiseerd, goed voor een totale inzet van 12.037 uur. De definitieve versie van de (uniforme) Uitvoerings- en Handhavingsstrategie Milieu Drenthe 2026-2029 is in 2025 afgerond en vastgesteld door de colleges van B&W en Provinciale Staten. In deze strategie zijn de gezamenlijke milieuambities van de Drentse gemeenten en de provincie vastgelegd. Het jaar 2026 fungeert als implementatiejaar voor dit nieuwe beleid.

Middelen Het begrote bedrag voor de bevoorschotting aan de OD Drenthe is volledig ingezet.

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de verplichte beleidsindicatoren weer. Beleidsindicator

Eenheid

Jaar

De Wolden

Nederland

09 niet van toepassing

Betrokkenheid verbonden partijen Er worden binnen dit programma geen verbonden partijen verantwoord.

Gemeente De Wolden

92

Jaarstukken 2025

Beleidsdocumenten Cultuur • Cultuurvisie 2026-2029 Het platteland als podium • Beleidsregels subsidiëring muziek- en zangverenigingen. Onderwijshuisvesting • Integraal Huisvestingsplan 2023. Begraafplaatsen en crematoria • Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen gemeente De Wolden 2011. • Uitvoeringsvoorschriften gemeentelijke begraafplaatsen. • Beleidsregel ‘Begraven op particuliere gronden in de gemeente De Wolden niet toe te staan’. Laaggeletterdheid • Werkplan Aanpak op laaggeletterdheid Arbeidsmarkt regio Drenthe en inzet 2020-2024. Omgevingsdienst Drenthe • Uitvoerings- en Handhavingsstrategie Milieu Drenthe 2026-2029

Gemeente De Wolden

93

Jaarstukken 2025

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht.

(bedragen x € 1.000)

Primitieve Gewijzigde Rekening begroting begroting Restant 2025 2025 2025

Lasten

-4.396

-4.635

-4.402

-233

420 Onderwijshuisvesting

-1.101

-1.032

-869

-163

430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-15

-51

-46

-4

530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct

-425

-425

-412

-13

540 Musea

-91

-92

-91

-1

560 Media

-862

-917

-867

-51

-1.435

-1.575

-1.663

88

750 Begraafplaatsen

-466

-543

-454

-90

Baten

889

978

1.001

-23

420 Onderwijshuisvesting

296

204

172

31

430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

0

30

30

0

530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct

5

49

70

-20

540 Musea

0

0

12

-12

560 Media

284

391

307

84

4

4

112

-108

300

300

298

1

-3.507

-3.657

-3.401

-256

740 Milieubeheer

740 Milieubeheer 750 Begraafplaatsen Resultaat

Lasten 420 Onderwijshuisvesting (€ 163.000 voordeel) Huisvesting OBS Doorbelasting aan derden (€ 87.000 voordeel) Er is een voordeel van € 87.000 op de huisvestingskosten van het openbaar basisonderwijs (OBS). Dit wordt veroorzaakt doordat de gerealiseerde lasten lager uitvielen dan begroot en voordelige eindafrekeningen, waardoor er minder kosten aan derden zijn doorbelast. Uitvoering Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (€86.000 voordeel) In de begroting is een bedrag van € 160.000 opgenomen ter dekking van lasten voortvloeiend uit het IHP Onderwijs. In 2025 is hiervan een bedrag van € 74.000 besteed aan huur tijdelijke noodlokalen en kosten maatwerkonderzoeken. Het niet bestede bedrag (€ 86.000) wordt conform het IHP toegevoegd aan de reserve Incidentele kosten Integraal Huisvestingsplan. Overig (€ 10.000 nadeel) Enkele andere afwijkingen ten opzichte van de begroting hebben bij dit taakveld geleid tot een nadeel van per saldo € 10.000.

Gemeente De Wolden

94

Jaarstukken 2025

560 Media (€ 51.000 voordeel) Op deze post vallen de uitgaven € 51.000 lager uit dan was begroot. De subsidie aan Biblionet is uitbetaald conform begroting, maar de huisvestingskosten vallen lager uit dan begroot. De voornaamste oorzaak hiervan is dat de begroting voor de kosten van het gasverbruik voor het jaar 2025 te hoog zijn ingeschat. Dit omdat bij het opstellen van de begroting 2025 de gasprijs hoger was dan nu. 740 Milieubeheer (€ 88.000 nadeel) Omgevingsdienst Drenthe De lasten zijn € 88.000 hoger uitgevallen dan begroot, vooral doordat de kosten voor het BTWcompensatiefonds (BCF) niet in de begroting waren opgenomen. Dit betreft een bedrag van € 111.000. De werkzaamheden voor het opstellen van de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie Milieu Drenthe 2026-2029 leidden tot ruim € 1.000 extra kosten. Daartegenover staat dat de definitieve afrekening over 2024 circa € 24.000 voordeliger is uitgevallen dan geraamd. 750 Begraafplaatsen (€ 90.000 voordeel) De raad heeft besloten over te gaan tot de realisatie van een natuurbegraafplaats in Ruinen. Daarvoor wordt het resterende budget van € 68.000 voor het onderzoek ingezet. Overige kleinere afwijkingen leiden tot een extra voordeel van € 22.000. Baten 420 Onderwijshuisvesting (€ 31.000 nadeel) Huisvesting OBS De baten zijn € 41.000 lager uitgevallen dan begroot.

Dit komt doordat de werkelijke doorbelasting aan de diverse stichtingen lager is geweest als gevolg van de lagere lasten. Overige kleinere afwijkingen leiden tot een voordeel van € 10.000. 560 Media (€ 84.000 nadeel) Wij hebben in 2024 een rijksbijdrage ontvangen van € 255.000. Deze is eind 2024 geheel doorgeschoven naar 2025. In 2025 hebben wij hiervan € 174.000 uitbetaald met de beschikking 2025 aan Biblionet. De resterende € 80.000 is doorgeschoven – na toestemming van het Ministerie - naar 2026 en wordt uitbetaald aan Biblionet voor de verbouw van de bibliotheek Ruinerwold. Tot slot is van de begrote € 113.000 aan provinciale subsidie uiteindelijk een bedrag van € 109.000 binnengekomen, hetgeen de resterende € 4.000 verklaart. 740 Milieubeheer (€ 108.000 voordeel) Omgevingsdienst Drenthe Op het taakveld Milieubeheer zijn hogere baten gerealiseerd dan oorspronkelijk was begroot. De belangrijkste oorzaak hiervan is de teruggave vanuit het BTW-compensatiefonds (BCF). Daartegenover zijn de inkomsten uit overige leges € 3.000 lager uitgevallen dan geraamd.

Gemeente De Wolden

95

Jaarstukken 2025

Waarin hebben we geïnvesteerd? Onderstaande tabel geeft de in dit jaar gedane investeringen weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging toegelicht.

(bedragen x € 1.000) Lasten

Primitieve Gewijzigde Rekening begroting begroting Restant 2025 2025 2025 -2.617

-20

0

-20

Voorbereidingskrediet Het Echtenest

-181

-20

0

-20

Voorbereidingskrediet De Wezeboom

-222

0

0

0

Investeringskrediet De Wezeboom

-1.996

0

0

0

Voorbereidingskrediet De Klimtoren

-218

0

0

0

-2.617

-20

0

-20

Resultaat

Alleen afwijkingen van meer dan € 25.000 worden toegelicht. Derhalve wordt op bovenstaande tabel geen toelichting gegeven.

Gemeente De Wolden

96

Jaarstukken 2025

Overige financiële hoofdstukken In aanvulling op het programmaplan, waarin de te realisatie van de programma’s zijn opgenomen, bevatten de jaarstukken conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) tevens een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, de kosten van overhead, het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. Deze staan in de volgende hoofdstukken weergegeven.

Gemeente De Wolden

97

Jaarstukken 2025

Algemene dekkingsmiddelen Dit hoofdstuk richt zich op de ontwikkelingen binnen de gemeentelijke financiën en is een verplicht onderdeel grond van het Besluit Begroting en Verantwoording. Portefeuillehouder: Rudi Hooch Antink Algemene dekkingsmiddelen in beeld

Gemeente De Wolden

98

Jaarstukken 2025

Wat hebben we bereikt? Ontwikkelingen gemeentelijk belastinggebied Het demissionaire kabinet heeft eerder uitgesproken dat ze een nieuwe financieringssystematiek voor medeoverheden voor de periode na 2025 willen uitwerken. Een en ander om een stabielere financiering voor de medeoverheden te realiseren en hun autonomie te vergroten. Daarbij zou ook de mogelijkheid voor een groter gemeentelijk belastinggebied worden betrokken, inclusief alternatieven voor OZB. Het op 30 januari 2026 coalitieakkoord 2026-2030, getiteld "Aan de slag, Bouwen aan een beter Nederland" biedt echter geen perspectieven op het oplossen van financiële uitdagingen bij gemeenten (het "ravijnjaar"). Het regeerakkoord bevat op onderdelen extra middelen, maar hier staan (vaak) ook extra uitgaven voor gemeenten tegenover. Ook is er sprake van extra bezuinigingen die voor een deel worden gecompenseerd door lagere uitgaven of hogere eigen bijdragen. Zo is in het regeerakkoord een gemeenschapsfonds opgenomen. De regeling moet nog uitgewerkt worden. De impact voor De Wolden is daarom nog niet bekend. Enkele andere voorgestelde maatregelen in het regeerakkoord met een financiële impact voor gemeenten: korting op de huishoudelijke hulp, aanpak armoede en schulden, bouwen van betaalbare woningen, continuering klimaatgelden. Het coalitieakkoord wordt financieel-technisch nog uitgewerkt in een startnota.

Wat hebben we daarvoor gedaan? 0.61/0.62 – OZB (niet) woningen Activiteit

(Extra) verhoging van de onroerendezaakbelastingen.

Gevolgen voor de inwoners

Bij voorgaande begrotingen is besloten met een regulier stijgende opbrengst van de OZB te rekenen. Deze jaarlijkse stijging bedraagt 2,5%. Deze is gebaseerd op 1,5% trend en 1% areaaluitbreiding. Aangezien de oude meerjarenbegroting eindigde in 2027, is voor 2028 deze gedragslijn door getrokken. Daarvoor is het noodzakelijk om de opbrengst voor 2028 met € 133.000 te verhogen.

Middelen

Trendmatige verhoging voor 2028 is toegepast. Dit heeft in 2025 geen financieel effect.

040 Overhead Activiteit

Communicatie.

Gevolgen voor de inwoners

In de afgelopen jaren zijn de kosten voor communicatie, gemeentelijke pagina en advertenties opgelopen door prijsstijgingen waardoor de kosten ongeveer € 10.000 hoger uitvielen dan begroot. Met ingang van 2025 is het budget incidenteel opgehoogd met € 10.000.

Middelen Dekking uit algemene reserve

Het budget bedroeg in 2025 € 61.000. De werkelijke kosten waren € 62.900 en daarmee iets hoger dan begroot.

0.70 – Algemene uitkering uit het Gemeentefonds Activiteit

Actualiseren uitkering Gemeentefonds.

Gevolgen voor de inwoners

Bij het samenstellen van de jaarrekening 2025 is voor wat betreft de inkomsten uit het gemeentefonds rekening gehouden met de laatst bekende circulaires.

Middelen

De stand van de septembercirculaire 2025 is verwerkt in de jaarrekening. De afwijking ten opzichte van de realisatie is toegelicht in paragraaf 10.6 "Wat heeft het gekost?".

Gemeente De Wolden

99

Jaarstukken 2025

Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de verplichte beleidsindicatoren weer. Beleidsindicator Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde

Eenheid

Jaar

De Wolden

Nederland

€

2025

786

957

€

2025

884

1050

€

2025

409

398

Betrokkenheid verbonden partijen Onderstaande tabel geeft de verbonden partij weer waarin wij participeren. Daarnaast wordt toegelicht hoe deze verbonden partij bijdraagt aan de realisatie van onze doelstellingen. Bank Nederlandse Gemeenten Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling

Aanhouden als duurzame belegging en opbrengsten inzetten als algemeen dekkingsmiddel.

Enexis Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling

Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland van ongeveer 2,8 miljoen huishoudens, bedrijven en overheden. De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met o.a. toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. Het vennootschap heeft ten doen het realiseren van een duurzame energievoorziening door state of the art dienstverlening en netwerken en door regie te nemen in innovatieve oplossingen. Dit om de energietransitie te versnellen én excellent netbeheer uit te voeren. Deze doelen worden gerealiseerd op basis van de volgende strategieën: • Netwerk en dienstverlening tijdig gereed voor veranderingen in de energiewereld. • Betrouwbare energievoorziening. • Excellente dienstverlening: hoge klanttevredenheid en verlaging kosten. • Samen met lokale partners Nederlandse klimaatdoelen realiseren. • Innovatieve, schaalbare oplossingen om de energietransitie te versnellen. De energietransitie heeft een grote impact op de netbeheerders en dus ook op Enexis Netbeheer. Dit komt o.a. door de aanleg van wind- en zonne-parken maar ook door het veranderde gedrag van klanten die bijvoorbeeld decentraal energie gaan opwekken. Daarnaast blijft Enexis Netbeheer investeren in het reguliere onderhoud en de reguliere uitbreidingen die nodig zijn voor een veilig en betrouwbaar netwerk.

NV Rendo Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling

Rendo is een regionaal netwerkbedrijf, verantwoordelijk voor een adequate distributie van gas, elektriciteit, warmte en data in Zuid-Drenthe en Noord-Overijssel. Rendo streeft ernaar om haar huidige sterke positie als netbeheerder en netwerkbedrijf (aardgas, groen gas, elektriciteit, data en warmte) voortdurend te verbeteren. Rendo wil als netwerkbedrijf actief zijn bij de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van duurzaam gebruik van energie en de transitie naar een duurzame energievoorziening. De nabijheid van het eigen betrouwbare en veilige energienetwerk is steeds het vertrekpunt. Daarnaast wil Rendo een maatschappelijk verantwoordelijke rol innemen voor haar stakeholders als het gaat om duurzaamheid en energie-transitie in de regio.

Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD) Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling

Gemeente De Wolden

Gewaarborgde levering van water

100