Document · PDF

Jaarstukken 2023 De Wolden - def. versie 31-5-2024

Gemeenteraad 27 juni 2024, gemeente De WoldenBij agendapunt: Vaststellen jaarrekening 2023 De Wolden31.861 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Omgevingsplan We hebben in 2023 verder gewerkt aan het handboek omgevingsplan. Het handboek is de leidraad voor toekomstige wijzigingen van het omgevingsplan. In het handboek wordt beschreven hoe je een omgevingsplan wijzigt en aan welke basisregels voor activiteiten in de leefomgeving moet worden voldaan. Voor Ekelenberg is in 2023 een pilot gestart voor het maken van een omgevingsplan. Het gaat daarbij om de structuur, de regels, de toelichting en het intekenen van de werkingsgebieden die bij deze regels horen. Hierdoor werd (en wordt) ervaring opgedaan met de nieuwe plansoftware. Bij het opstellen van de begroting gaven we aan dat het omgevingsplan op z'n vroegst in 2025 klaar is. Maar inmiddels is gebleken dat het proces om te komen tot zo’n definitief omgevingsplan complex en langdurig is. Deze verwachting moet daarom bijgesteld worden. Niet voor niets hebben we tot 2032 de tijd gekregen om tot een definitief omgevingsplan te komen. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Daarnaast hebben we ons voorbereid op de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Deze wet is op 1 januari 2024 gedeeltelijk ingegaan, vooralsnog alleen voor nieuwbouw gevolgklasse 1. Dit betreft voor de gemeente De Wolden de meeste nieuwbouwprojecten. We hebben de ervaring gebruikt die we hebben opgedaan bij de proefprojecten en door de balievergunning.

Bij de balievergunning verschoof de verantwoordelijkheid voor de bouwkwaliteit van de gemeente naar de markt, net als bij de Wkb.

Beleidsdoelen Wonen Uitvoering van de zes ambities in de woon(zorg)visie: 1. Met nieuwbouw bijdragen aan de veranderende woonbehoefte. 2. Een duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad realiseren. 3. Voldoende betaalbare woningen realiseren voor de aandachtsgroepen die behoefte hebben aan een combinatie van wonen en zorg. 4. Voldoende betaalbare woningen toevoegen om te voorzien in de behoefte van met name starters op de woningmarkt. 5. De kwaliteit en leefbaarheid van de wijken en dorpen behouden en verbeteren.

- 27 -

Milieu en duurzaamheid • Streven om de gebouwde omgeving in 2040 energieneutraal te hebben. • In 2030 willen we evenveel duurzaam gas invoeden als we gebruiken (100% groen gas). • Inventariseren van het huidige energieverbruik in de regio en wat het potentieel (ruimtelijk) is voor hernieuwbare energie (opwekking, opslag en infrastructuur). • Het opstellen van een aanbod voor de duurzame warmtebronnen en aanbod voor de hernieuwbare opwek. • Het geven van het goede voorbeeld als gemeente. • Meewerken aan het tot stand brengen van energiezuinige woningen met lage energielasten. • De CO2-uitstoot verder verlagen voor een gezonde leefomgeving. • Inwoners en bedrijven stimuleren om gezamenlijk aan de slag te gaan met duurzame energie en lokale energie-initiatieven. • In 2030 0,1 TWh aan grootschalige opwek van duurzame elektriciteit: 0,06 TWh grootschalig zon op dak (minimaal 50 zonnepanelen), 0,04 TWh techniekneutraal. In 2040 0,14* TWh aan grootschalige opwek van duurzame elektriciteit. Ruimtelijke ontwikkeling • Werken met de nieuwe Omgevingswet conform de kaders van het Ambitiedocument Omgevingswet De Wolden. • Faciliteren dat de leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit behouden blijft. • Een veilige, aantrekkelijke en gezonde leefomgeving behouden. • Ruimte scheppen voor dynamiek en innovatie, met behoud van de omgevingskwaliteit.

Informatie verbonden partijen N.v.t.

Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Voor programma 03 Wonen en Duurzaam zijn de volgende beleidsindicatoren van toepassing. 03 Wonen en Duurzaam Beleidsindicator

Eenheid

Jaar

De Wolden

Nederland

Nieuw gebouwde woningen

per 1.000 woningen

2022

4,8

9,3

2021

26,5

33,2

Percentage bekende hernieuwbare % elektriciteit

Activiteiten 2023 7.4 – Milieu en duurzaamheid Activiteit

Aanpak Dorps Energie Strategieën (DES).

Verantwoording/ realisatie 2023

Er is een potentiescan grootschalige energieopwek uitgevoerd en er is een projectleider voor de DES aangenomen.

Middelen

Hiervoor was € 40.000 beschikbaar. Hiervan is € 8.400 uitgegeven aan de potentiescan grootschalige energieopwek. Het restantbedrag wordt via een resultaatsbestemming beschikbaar gesteld voor 2024.

7.4 – Milieu en duurzaamheid Activiteit

Onderzoek kleinschalige windmolens.

Verantwoording/ realisatie 2023

Beleid opgesteld voor de Pilot Erfmolens, waarmee (agrarische) ondernemers een tijdelijke vergunning voor een erfmolen met een ashoogte tot 25 meter kunnen aanvragen.

Middelen

Hiervoor was € 30.000 beschikbaar. Dit budget is in 2023 niet benut, omdat het monitorings- en onderzoekstraject in 2024 gaat lopen. De overheveling van budget naar 2024 is gebeurd in de decemberbijstelling.

- 28 -

7.4 - Milieu en duurzaamheid Activiteit

Energieregisseur.

Verantwoording/ realisatie 2023

Er is in 2023 extra formatie à 1,5 fte ingezet. De focus ligt hierbij op het vormen van een schakel tussen lokale initiatieven, de gemeente en andere stakeholders. Tevens is formatie ingezet voor het ontwikkelen van een aanpak met dorpen (DES).

Middelen

Hiervoor was € 140.000 beschikbaar. Omdat het gaat om budget voor capaciteit is dit volledige bedrag overgeboekt naar de SWO.

7.4 - Milieu en duurzaamheid Activiteit

Communicatie duurzaamheid.

Verantwoording/ realisatie 2023

Opzetten website, om inwoners te inspireren op het gebied van energiebesparing, en een startpunt te bieden om alle bestaande informatie en regelingen op het gebied van duurzaamheid makkelijk te kunnen vinden. Een intern projectteam heeft in 2023 de mogelijkheden in kaart gebracht. Het aantrekken van een communicatie-/ participatiemedewerker specifiek voor duurzaamheid is echter vertraagd. Deze wordt in het eerste kwartaal van 2024 uitgezet. Daarna kan dit project verder gerealiseerd worden.

Middelen

Hiervoor was € 75.000 beschikbaar. Dit budget is in 2023 grotendeels onbenut gebleven, omdat de vacature voor de communicatie-/participatiemedewerker nog niet was uitgezet. Het resterende budget is overgeheveld naar 2024.

8.1 – Ruimtelijke ordening Activiteit

Voorbereiding realisatie Gebiedsvisie ‘De Baete’ te Ruinen.

Verantwoording/ realisatie 2023

Ten behoeve van de herinrichting van De Baete zijn in 2023 twee percelen aangekocht. Verder is onderzoek gedaan naar de waterhuishouding en de ijsbaan. Er zijn inrichtingsvarianten opgesteld voor het zuidelijke deel van het sportpark. In het kader van de voorbereiding op het opstellen van een stedenbouwkundig plan hebben gesprekken plaatsgevonden met de verenigingen en stichtingen van De Baete. In december zijn de grote lijnen voor het proces voor het opstellen van het Stedenbouwkundige plan gepresenteerd aan de verenigingen en stichtingen.

Middelen

De niet bestede middelen nemen we mee naar 2024 voor het opstellen van het stedenbouwkundig plan.

8.1 - Ruimtelijke ordening Activiteit

Project Implementatie Omgevingswet.

Verantwoording/ realisatie 2023

We hebben voorbereidingen getroffen voor de invoering van de Omgevingswet zodat we ook na de inwerkingtreding goed kunnen inspelen op ruimtelijke initiatieven: we hebben de lijst met 133 minimale acties afgerond.

Middelen

We kregen hiervoor vanuit het Rijk € 229.500. Dit budget is door de gemeente aan de SWO overgedragen (bijdrage aan de SWO). Het restantbudget wordt door de SWO ingezet om in 2024 verder te werken aan de acties die nodig zijn in het kader van de Omgevingswet.

8.1 – Ruimtelijke ordening Activiteit

Opstellen Omgevingsplan De Wolden.

Verantwoording/ realisatie 2023

We hebben in 2023 gewerkt aan het handboek voor het Omgevingsplan en aan de pilot Ekelenberg.

Middelen

Er is voor 2023 € 120.000 gereserveerd voor ‘inhuur bureau Omgevingsplan’. Het werk is nog niet gereed en daarom bestemmen we het restant van € 87.075 voor hetzelfde doel in 2024.

- 29 -

8.3 – Wonen en bouwen Activiteit

Aanpassen legesinkomsten vanwege invoering Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en Omgevingswet.

Verantwoording/ realisatie 2023

De Wkb en de Omgevingswet zijn pas op 1 januari 2024 in werking getreden. Derhalve geen negatief effect op de legesopbrengsten.

Middelen

Het resultaat van de legesopbrengst is (€ 13.000) onder begroting en onder het gemiddelde van afgelopen jaren.

8.3 – Wonen en bouwen Activiteit

Toepassen 'Ja, tenzij' principe op gebied van de leefomgeving.

Verantwoording/ realisatie 2023

In 2023 is verder gewerkt aan het implementeren en verbeteren van het nieuwe proces voor het behandelen van (complexe) initiatieven. Eén van de belangrijkste uitgangspunten daarbij is 'Ja, mits'. De basishouding die op grond van de Omgevingswet belangrijk is: wat is er wel mogelijk, hoe is het wel mogelijk? Het gaat dus om maatwerk. Bovengenoemde werkwijze is jaren geleden al ingezet in de gemeente De Wolden onder de naam 'Ja, tenzij'. Dat deze werkwijze succesvol is blijkt wel uit de stijgende trend van meer principe verzoeken. Met ingang van 2025 is een 'Ja, tenzij' budget niet meer nodig omdat de aanpak van gemeente De Wolden als het ware is opgenomen in het nieuwe werkproces via het 'Ja, mits' uitgangspunt van de Omgevingswet.

Middelen

In 2023 hadden we te maken met een krappe arbeidsmarkt waardoor de vacatures niet goed ingevuld konden worden. De resterende werkvoorraad gaat daarom door naar 2024. Gelet hierop blijft het budget in 2024 beschikbaar bij de SWO.

8.3 – Wonen en bouwen Activiteit

Uitvoering geven aan de Wet Kwaliteitsborging bouwen (Wkb).

Verantwoording/ realisatie 2023

In 2023 hebben wij ons voorbereid op de inwerkingtreding van deze wet. De Wkb is ingegaan op 1 januari 2024.

Middelen

De beschikbaar gestelde rijksmiddelen zijn overgeheveld naar de SWO.

8.3 – Wonen en bouwen Activiteit

Versnellingsteam woningbouw.

Verantwoording/ realisatie 2023

In 2023 hebben wij het Programmaplan Woningbouwimpuls opgezet en het Impulsteam woningbouw opgericht. Hiertoe is de ambtelijke capaciteit uitgebreid met een programmamanager, medewerker monitoring en een communicatieadviseur. Daarnaast is externe expertise ingehuurd om acuut in te spelen op complexe vraagstukken en om vertraging van woningbouwprojecten te voorkomen.

Middelen

In de begroting voor 2023 was € 180.000 opgenomen voor de versnelling van de woningbouw. Dit budget is volledig benut.

8.3 – Wonen en bouwen Activiteit

Programma Vitale Vakantieparken.

Verantwoording/ realisatie 2023

De middelen zijn opgenomen in de begroting van de SWO. Voor 2023 hebben we een nadeel van € 34.000. Het is niet gelukt om de vacature voor projectleiding en projectmanagement in te vullen. Huidige kernteamleden hebben deze werkzaamheden opgepakt, waardoor de personele uitgaven hoger zijn dan begroot.

Middelen

De budgetoverschrijding wordt verrekend in de jaarrekening van de SWO. Gelet op de specifieke afspraken rondom programma VVP komt 50% voor rekening van de gemeente De Wolden (€ 17.000).

- 30 -

Beleidsdocumenten Wonen

• •

Woon(zorg)visie, vastgesteld 30 maart 2023. Kadernotitie Vitale Vakantieparken, vastgesteld 30 november 2017.

Milieu & Duurzaamheid

• • • • • •

Actieplan Klimaat & energie 2021-2024 vastgesteld door de raad op 29 oktober 2020. Beleidsnotitie Alternatieve Energiebronnen, vastgesteld 29 september 2016. Nota Bodembeheer, vastgesteld door de raad op 27 mei 2021. Geurgebiedsvisie, vastgesteld door de raad op 10 juni 2010. Oplegger RES 1.0 regio Drenthe, vastgesteld door de raad op 24 juni 2021. RES 1.0 regio Drenthe, vastgesteld door de raad op 24 juni 2021.

Ruimtelijke Ontwikkeling

• • • • •

Toekomstvisie De Wolden 2022-2040, vastgesteld 27 oktober 2022. Nota Grondbeleid gemeente De Wolden 2019-2022. Welstandsnota 2013, vastgesteld 13 december 2012. Beheersverordening De Wolden, vastgesteld 28 december 2023. Landschappelijk Ontwikkelings Kader, vastgesteld door de raad op 29 november 2012 (aangevuld met deel 4 Wind- en zonne-energie in oktober 2017). Ambitiedocument Omgevingswet De Wolden, vastgesteld door de raad op 25 januari 2018.

•

Investeringen In cijfers (afgerond x € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Nr. Omschrijving

Bedragen x € 1.000

Voorbereidingskrediet sportpark de Baete

Begroting voor wijziging

Nieuw in 2023

Werkelijk 2023

Overschot(+)/ tekort(-)

Restant naar 2024

Voorbereidingskrediet grondexploitatie de Baete te Ruinen

Aankoop perceel waterschap de Baete te Ruinen

138

126

Sportvoorzieningen en infrastructuur de Baete te Ruinen

BATEN Nr. Omschrijving 1.

Bedragen x € 1.000

Sportvoorzieningen en infrastructuur de Baete te Ruinen

Begroting voor wijziging

Nieuw in 2023

Toelichting: 1 t/m 4 Gebiedsvisie sportpark ‘De Baete’ in Ruinen. Zie de verantwoording bij het speerpunt.

- 31 -

Werkelijk 2023 10

Overschot(+)/ tekort(-) 10

Restant naar 2024 10

Wat heeft het gekost

Bedragen x € 1.000

Begroting 2023 voor wijz.

Begroting 2023 na wijz.

Rekening 2023

Afwijking begroting -/rekening

Lasten programma

1.748

4.046

3.814

233

Baten programma

863

2.147

1.179

-968

Resultaat

885

1.899

2.635

-736

Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.

- 32 -

04 Samen vooruit Het programma Samen vooruit gaat over economische zaken, landbouw, recreatie en toerisme, cultuurhistorie, groen en spelen.

Programmahouder: Gerrie Hempen-Prent Het programma in beeld

Wat hebben we gedaan? Economische zaken Begin 2023 is het nieuwe Economisch Actieplan De Wolden 2023-2027 vastgesteld. In samenwerking met de gemeenten Meppel en Westerveld zijn, in opdracht van de provincie, de programmeringsafspraken bedrijventerreinen Zuidwest-Drenthe opgesteld. Hierin zijn samenwerkingsafspraken gemaakt tussen de gemeenten en is een raming weergeven voor het aantal hectares bedrijventerrein voor gemeente De Wolden en de andere gemeenten.

- 33 -

Omdat de raming van bedrijventerrein met 7,5-12 hectare voor gemeente De Wolden hoger ligt dan de raming van de provincie Drenthe (max 5,4 ha tot 2040) is besloten om door middel van de behoefteonderzoeken in Zuidwolde en Koekange de noodzaak tot uitbreiding richting de provincie Drenthe aan te tonen. Daarom zijn rond de zomer interviews gehouden met alle geïnteresseerde ondernemers van Koekange en Zuidwolde. Met de uitkomsten van de interviews en eerder uitgevoerde enquêtes zijn twee rapporten opgesteld die duidelijkheid geven over de behoefte naar uitbreiding van bedrijventerrein in Zuidwolde en Koekange. Daarnaast is de pilot toekomstbestendige bedrijventerrein Hoge Akkers Ruinerwold in juni gestart. Het project loopt tot juni 2024. Er is vlak voor de zomer een gezamenlijke aftrap geweest. Er wordt gewerkt aan een uitvoeringsplan. Op 27 juni 2023 is het ondernemersakkoord inclusief prestatieafspraken ondertekend door de gemeente en het ondernemersplatform De Wolden. Landbouw Subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw Het transitiefonds Toekomstgerichte Landbouw is in 2022 door de gemeenteraad ingesteld. In maart 2023 stelde het college een bijpassende subsidieregeling vast. Er volgden twee openstellingsperiodes. Drie projecten hebben in totaal € 93.150 aan subsidie toegekend gekregen.

De toegekende projecten zijn: • • •

aanschaf van een frontklepelmaaier met frees door een werktuigvereniging; toepassing van een mestverbetermiddel door drie agrariërs; project regeneratieve landbouw fase 2 van een Gebiedscoöperatie. Transitiefonds Toekomstgerichte Landbouw Subsidie toegekend in 2023 Nog beschikbaar

€ € €

300.000 93.150 206.850

Concreet is het streven om tijdens de looptijd (2022 tot en met 2025) 10 projecten te subsidiëren waar 80 agrarische ondernemers aan meedoen. Agrarisch adviseur De opgaven in het landelijk gebied (zoals stikstof, natuur, water, klimaat, wonen, energietransitie) hebben gevolgen voor agrarische bedrijven. Ondernemers zetten aanvullende stappen om de bedrijfsvoering te verduurzamen, doorontwikkelen, verbreden, om te schakelen, verplaatsen en soms ook stoppen. Om de agrarische ondernemers goed te kunnen bedienen, hebben we vanaf 1 mei 2023 een contactpersoon/adviseur landbouw aangesteld. Plattelandsontwikkeling Het budget plattelandsontwikkeling is beschikbaar voor cofinanciering van innovatieve projecten en initiatieven ter bevordering van de sociaaleconomische vitaliteit van gemeente De Wolden. In 2023 is € 38.000 verstrekt aan de volgende projecten en activiteiten: Project Dubbel Drents (korte voedselketen), Drenthe boert bewust, Natuurinclusieve Landbouw en Verwaarding van Groene reststromen. Daarnaast zijn onkosten gemaakt voor promotiemateriaal en het expertteam subsidieregeling Toekomstgerichte landbouw en bijeenkomsten met partners van agrarische ondernemers. Leader Provincie Drenthe heeft het initiatief genomen om opnieuw gebruik te maken van de Leader Subsidieregeling voor Plattelandsontwikkeling. In Drenthe zijn twee Leadergebieden: Leader West en Leader Oost.

De gemeente De Wolden participeert in Leader West, samen met de gemeenten Noordenveld, Westerveld, Midden-Drenthe, Hoogeveen en Meppel. We dragen vijf jaar (20232027) lang € 20.000 per jaar bij uit de reserve co-financiering Leader-ILG. Met cofinanciering van de provincie Drenthe en van de Europese Unie is er jaarlijks een subsidiepot beschikbaar van € 1 miljoen voor West-Drenthe. Leadersubsidie is beschikbaar voor innovatieve projecten voor een betere leefbaarheid van het platteland. In 2023 zijn er vanuit de West-Drenthe verschillende aanvragen ingediend. De eerste ronde van toekenningen volgt in 2024.

- 34 -

Toerisme en recreatie Verblijfsaccommodaties In 2023 zijn we begonnen met het ontwikkelen van beleid voor o.a. vestiging van camperplaatsen, mini-campings, B&B's en recreatiewoningen. Dit om de kwaliteit en de kleinschaligheid te waarborgen. Tevens zijn we bezig te onderzoeken op welke manier afdracht van toeristenbelasting door AirBnb locaties zeker kunnen stellen. Zie voor de verantwoording hiervan de paragraaf Algemene dekkingsmiddelen. Gebiedsplan Ruinen Het aantrekken van toeristen levert een positieve bijdrage aan de economie van gemeente De Wolden, maar er zijn ook negatieve effecten zoals toenemende drukte en soms (verkeers)overlast. Met name het gebied tussen het Dwingelderveld en Ruinen vraagt extra aandacht voor een goede balans tussen toerisme en leefbaarheid. In 2023 is gestart met het project Gebiedsontwikkeling Ruinen/Benderse. Als basis dient een maatregelenpakket dat in samenwerking met de gemeente Westerveld, provincie Drenthe, gemeente De Wolden en alle stakeholders in het gebied is samengesteld. Inmiddels is een deel van het maatregelpakket uitgevoerd en een deel is in uitvoering. De beoogde looptijd van het project is 2 jaar. Cultuurhistorie In het programma van Wiede Wold en de streekprogramma’s is het erfgoed aangesloten bij het educatief programma van “het verhaal van De Wolden” in het kader van De Wolden culturele gemeente Drenthe 2023/2024.

Groen De gedragscode bestendig beheer De Wolden (soortenbescherming voor gemeenten) is van toepassing verklaart en de Leidraad (interne instructie) is vastgesteld. Er is gestart met de uitwerking van ecologisch werkprotocollen en het opleiden van personeel conform de Wet natuurbescherming. Plan invasieve soorten Er is in 2023 een inventarisatie gemaakt en er zijn proeven gedaan. De huidige aanpak is geëvalueerd en de beoogde aanpak is intern afgestemd. Door capaciteitsgebrek is nog geen beleid uitgewerkt. Naar verwachting zal dit de eerste helft 2024 gereed zijn. Beleids- en beheerplannen vernieuwen De Nota kapitaalgoederen is uitgewerkt. Besluitvorming moet nog plaatsvinden in 2024. Na vaststelling van de Nota zullen diverse beleids- en beheerplannen moeten worden geactualiseerd. In 2023 is begonnen met de actualisatie van integraal beleid openbare ruimte met een doorloop naar 2024. Evaluatie Eikenprocessierups bestrijdingsmethode In 2023 zijn diverse proeven gedaan met andere bestrijdingsmethoden. De proeven en de huidige werkwijze zijn in 2023 geëvalueerd. Uitwerking naar beleid heeft door personeelsgebrek op zich laten wachten. Naar verwachting zal dit de eerste helft 2024 gereed zijn. Spelen Uit de inspecties van 2023 is gebleken dat veel speeltoestellen zijn verouderd en gerepareerd of vervangen moeten worden.

Er is gebleken dat enkel ondersteuning en financiering van scholen en speelverenigingen niet voldoende is voor het waarborgen van de kwaliteit van speeltoestellen. Daarom is er besloten om meer verantwoording terug te nemen over het beheer en onderhoud van de speeltoestellen. Dit heeft als gevolg dat er minder uitgaven naar de verenigingen zullen gaan en meer naar het directe onderhoud van speeltoestellen. Schoolpleinen Revolutie Drenthe In 2023 heeft de Groene Schoolpleinen Revolutie Drenthe zich verder uitgerold. De in 2022 geselecteerde school CBS De Arendsvleugel in Ruinerwold heeft de plannen voor het groene schoolplein ten uitvoer gebracht. Hiermee is er een zeer waardevol groen speelplein voor de gehele omgeving van Ruinerwold ontstaan. Tevens is in 2023 de subsidie voor dit groene schoolplein uitgekeerd. Helaas heeft er geen school uit de gemeente meegedaan in de tweede ronde van de Groene Schoolpleinen Revolutie. Of de Revolutie komend jaar nogmaals van start gaat is nog niet bekend bij de provincie Drenthe die deze Revolutie bekostigt en organiseert.

- 35 -

Beleidsdoelen Economische zaken • Stimuleren van bedrijvigheid. • Bijdragen aan het aantrekkelijk houden van het winkelgebied. • Bijdragen aan het verbeteren van het ondernemers- en vestigingsklimaat. • Onderhouden van een goede relatie met het bedrijfsleven. • Streven naar een ondernemersgerichte dienstverlening. • Bevorderen van de overgang naar een toekomstgerichte landbouwsector. Toerisme en recreatie • Stimuleren van toerisme en recreatie in gemeente De Wolden. Om het ambitieniveau te duiden, streven we samen met de sector, naar groei van de bestedingen boven het Drents gemiddelde. • Bijdragen aan het leefklimaat voor onze inwoners door de aanleg van recreatievoorzieningen te stimuleren/realiseren. • Belevingswaarde van cultuurhistorie vergroten onder andere door het 'beleefbaarder' en toegankelijker te maken van cultuurhistorie en erfgoed. Cultuurhistorie • Onze cultuurhistorische waarden behouden en benutten. • Cultuurhistorie als stimulans gebruiken voor het toeristisch-recreatief beleid. • Cultuurhistorie als onderlegger en drager voor ruimtelijke kwaliteit bij gebiedsontwikkeling en maken omgevingsplan. • Cultuurhistorie onder de aandacht brengen in de eigen organisatie en in het bijzonder als afwegingsfactor bij het inrichten van de openbare ruimte.

• Het verhogen van de publieke kennis en verhogen van laagdrempelige verspreiding van kennis van en over cultureel erfgoed richting inwoners, bezoekers/toeristen en (potentiële) bedrijven. • Het verhogen van de betrokkenheid en verbinding door actieve promotie, evenementen, voorlichting, educatie van passieve en actieve betrokkenheid van inwoners en bedrijven in cultureel erfgoed. Groen • De openbare ruimte onderhouden op het vastgestelde kwaliteitsniveau. • Werken aan een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte. • Een veilige, aantrekkelijke en gezonde leefomgeving behouden. • Bermen ecologisch beheren daar waar het meest kansrijk is in meer samenhang. Als gevolg hiervan op natuurlijke wijze beheersing van de eikenprocessierups. Spelen • De speeltuinverenigingen en scholen ondersteuning bieden bij het beheer en onderhoud van de speelvoorzieningen. • Scholen ondersteunen bij het ontwikkelen van plannen voor het project ‘Schoolpleinen Revolutie Drenthe’.

Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Recreatieschap Drenthe te Dwingeloo - taakveld 05.70.

- 36 -

Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Voor programma 04 Samen vooruit zijn de volgende beleidsindicatoren van toepassing. 04 Samen vooruit Beleidsindicator

Eenheid

Jaar

De Wolden

Nederland

Banen

per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

2022

632

825,4

Functiemenging

2022

53,8

Netto arbeidsparticipatie

2022

72,8

72,2

Vestigingen (van bedrijven)

per 1.000 inw.15 t/m 64jr

2022

218,4

174,1

Activiteiten 2023 3.1 – Economische ontwikkeling Activiteit

Uitvoeringsbudget toekomstbestendige bedrijventerreinen.

Verantwoording/ realisatie 2023

Project is niet uitgevoerd in 2023 en wordt doorgeschoven naar 2024. Vanwege het later starten van de pilot Toekomstbestendige bedrijventerreinen Hoge Akkers Ruinerwold van 2022 naar juni 2023 - juni 2024 is gekozen om een nieuw project toekomstbestendige bedrijventerreinen voor het bedrijventerrein Zuidwolde of Ruinen pas te starten na afronding van de pilot Hoge Akkers. Zo kunnen leerervaringen uit de pilot Hoge Akkers geïntegreerd worden in het nieuwe project.

Middelen

De beschikbaar gestelde middelen van € 20.000 zijn in 2023 niet aangewend en middels budgetoverheveling in de decemberbijstelling doorgeschoven naar 2024.

3.1 – Economische ontwikkeling Activiteit

Opstellen bedrijventerreinenvisie gemeente.

Verantwoording/ realisatie 2023

De bedrijventerreinenvisie is niet opgesteld in 2023 en is doorgeschoven naar 2024. Wel zijn er voorbereidingen uitgevoerd die noodzakelijk waren ter voorbereiding van de visie. Vanuit de provincie zijn er in 2023 programmeringsafspraken voor de regio Zuidwest-Drenthe opgesteld. Daarnaast zijn er twee behoefteonderzoeken bedrijventerreinen uitgevoerd voor de dorpen Zuidwolde en Koekange en loopt de pilot Hoge Akkers. Er is gekozen te wachten zodat de resultaten van de programmeringsafspraken, behoefteonderzoeken en pilot Hoge Akkers geïntegreerd kunnen worden in de bedrijventerreinenvisie.

Middelen

De beschikbaar gestelde middelen van € 25.000 zijn in 2023 niet aangewend en middels budgetoverheveling in de decemberbijstelling doorgeschoven naar 2024.

3.1 – Economische ontwikkeling Activiteit

Versterken OndernemersPlatform.

Verantwoording/ realisatie 2023

Het ondernemersplatform De Wolden krijgt door de beschikbare middelen steeds meer vorm. Het ondernemersakkoord draagt hieraan bij. Er zijn verschillende werkgroepen door het platform ingesteld. Daarnaast is ter versterking van de netwerkfunctie door het platform een succesvolle bijeenkomst georganiseerd in Koekange voor alle ondernemers van gemeente De Wolden.

Middelen

De beschikbaar gestelde middelen van € 6.000 zijn hiervoor gebruikt.

3.1 – Economische ontwikkeling Activiteit

Voortzetten ondernemersapp.

Verantwoording/ realisatie 2023

Met de middelen is de bundelingsapp voor ondernemers verlengd voor 2023. Via de app hebben het ondernemersplatform De Wolden, de ondernemersverenigingen en onze gemeente belangrijke nieuwsberichten en activiteiten met elkaar gedeeld.

Middelen

De beschikbaar gestelde middelen van € 5.000 zijn hiervoor gebruikt.

- 37 -

3.1 – Economische ontwikkeling Activiteit

Agrarisch contactpersoon.

Verantwoording/ realisatie 2023

Vanaf 1 mei 2023 hebben we een agrarisch contactpersoon aangesteld. Hiermee wordt de dienstverlening aan agrariërs versterkt en kan de gemeente ondersteuning bieden bij innovatie en toekomstbestendige bedrijfsontwikkeling.

Middelen

De beschikbaar gestelde middelen van € 85.000 zijn hiervoor gebruikt.

5.7 Openbaar-groen en (openlucht)recreatie Activiteit

Externe projectleiding ten behoeve van gebiedsplan Ruinen.

Verantwoording/ realisatie 2023

De externe projectleiding is komen te vervallen nu we inmiddels zijn gestart met het project waarin een gebiedscoördinator is opgenomen. De externe projectleiding was vooral bedoeld voor de opstartfase van het project.

Middelen

Bij het opstellen van de begrotingen was er (nog) geen uitsluitsel bekend over de kosten, vandaar dat hier een PM-post voor was opgenomen. Uiteindelijk hebben we hier geen kosten voor gemaakt.

5.7 – Openbaar groen en (openlucht)recreatie Activiteit

Landschapsbeheer door bewoners- en vrijwilligersgroepen.

Verantwoording/ realisatie 2023

In het jaarplan 2023 (prestatieafspraak) zijn de activiteiten benoemd die uitgevoerd worden door Landschapsbeheer Drenthe met als doel Streekbeheer in gemeente De Wolden te versterken en indien mogelijk verder uit te breiden. Het onderhouden van een bewoners- en vrijwilligersnetwerk van 54 groepen is de basis van het jaarplan. In 2023 zijn de speerpunten biodiversiteit, landschap en cultuurhistorie, klimaat en wandelen. De bijdrage van de gemeente wordt verdubbeld door de provincie en de Nationale Postcode Loterij financiert 5%.

Middelen

De extra beschikbaar gestelde middelen van € 6.000 zijn hiervoor gebruikt.

5.7 – Openbaar groen en (openlucht)recreatie Activiteit

Opstellen gedragscode flora en fauna.

Verantwoording/ realisatie 2023

Vanwege capaciteitsgebrek is beperkt invulling gegeven aan de uitwerking van ecologische werkprotocollen. Wel is er inmiddels een ecoloog in dienst. De ecoloog gaat de uitwerking intern in 2024 oppakken. Hiervoor is geen budget (meer) voor nodig.

Middelen

De begrote € 6.000 is niet uitgegeven en valt vrij in het jaarrekeningresultaat.

5.7 – Openbaar groen en (openlucht)recreatie Activiteit

Veiligheidsinspecties speeltoestellen.

Verantwoording/ realisatie 2023

Om te beoordelen of onze speeltoestellen veilig zijn heeft een extern bureau in het voorjaar 618 objecten geïnspecteerd. Uit deze inspecties is gebleken dat een aantal toestellen onderhoud nodig heeft en enkele toestellen vervangen dienen te worden, wat in lijn is met de verwachtingen. Het onderhoud is inmiddels grotendeels uitgevoerd en de te vervangen toestellen zullen in 2024 vervangen worden. Het overgrote deel van de toestellen verkeert in goede staat en kan dus blijven staan.

Middelen

De beschikbaar gestelde middelen van € 6.600 zijn hiervoor gebruikt.

- 38 -

Beleidsdocumenten Economische zaken

• • • •

Economisch Actieplan De Wolden 2023-2027, vastgesteld 12 januari 2023. Evenementenbeleid, vastgesteld d.d. 12 januari 2021. Standplaatsenbeleid, vastgesteld d.d. 24 september 2019. Inkoop- en aanbestedingsbeleid, vastgesteld d.d. 14 januari 2020.

Cultuurhistorie

• Een cultuurhistorische waardenkaart van gemeente De Wolden, vastgesteld 13 maart 2014. • Archeologisch erfgoed in gemeente De Wolden, vastgesteld 26 januari 2012. • Karakteristieke panden in welstandsvrij gebied, vastgesteld juni 2021. Groen

• Kwaliteitsvisie openbare ruimte 2012. • Waardevolle bomenlijst 2018. • Beleidsnota ecologisch bermbeheer. Spelen • Evaluatie speelruimtebeleid 2020.

Investeringen In cijfers (afgerond x € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Nr. Omschrijving

Bedragen x € 1.000

Speelvoorzieningen 2023

Begroting voor wijziging

Nieuw in 2023

Werkelijk 2023

Overschot(+)/ tekort (-)

Restant naar 2024

Verbeteren evenemententerrein De Wijk

-18

Gebiedsontwikkeling Benderse Ruinen

1.023

515

508

Kloosterstraat De Poort (319)

Oude Benderse – Engeland (360)

-5

BATEN Nr. Omschrijving

Bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging

Nieuw in 2023

Werkelijk 2023

Overschot(+)/ tekort (-)

Restant naar 2024

Speelvoorzieningen 2023

Gebiedsontwikkeling Benderse Ruinen

550

-550

Kloosterstraat De Poort (319)

-11

Oude Benderse – Engeland (360)

Toelichting: 1. Speelvoorzieningen 2023 In 2023 is er € 63.363 als cofinancieringsbijdrage uitgegeven. Speeltoestellen die niet meer veilig zijn, zijn vervangen. De volgende speeltuinverenigingen/scholen hebben diverse speeltoestellen vervangen: • CBS De Arendsvleugel in Ruinerwold. • Buurt- en Speeltuinvereniging Middelveen in Zuidwolde. • Speeltuinstichting Ravotti in Ruinen. • Stichting De Speulplekke in Oosteinde.

- 39 -

In Oosteinde is een nieuw kunstgras speelveld aangelegd. Hiervoor hebben wij een bijdrage van € 34.000 ontvangen van Stichting "De Speulplekke". Per saldo is er nog € 34.000 als cofinancieringsbijdrage over. Deze middelen houden we beschikbaar in 2024 voor het vervangen van speeltoestellen bij de verenigingen SV De Bulties in Kerkenveld en De Woldklimmers in Ruinerwold. 2. Verbeteren evenemententerrein De Wijk Het aansluiten van de electravoorziening op het evenemententerrein is ongeveer 2 jaar terug aangevraagd bij Enexis. Het tracé naar het terrein leverde problemen op door de gevraagde en beschikbare capaciteit vanaf De Wiltenweg. In november 2022 is opdracht en vergunning verleend voor een tracé vanaf de Beatrixweg - Wiltenweg – evenemententerrein. De aanleg is begin 2023 uitgevoerd en geeft een overschrijding van € 18.000. Het krediet kan worden afgesloten. 3 t/m 5. Gebiedsontwikkeling Benderse Ruinen In februari 2023 is tijdens een bestuurlijk overleg met de gemeente Westerveld en provincie Drenthe besloten om samen van start te gaan met het project Gebiedsontwikkeling Ruinen/ Benderse met als doel een betere recreatieve ontsluiting van Ruinen, het Dwingelderveld en Dwingeloo. De totale inbreng is € 1,35 miljoen en zal worden gebruikt om het gezamenlijke maatregelenpakket uit te voeren in een tijdsbestek van 2 jaar.

In 2023 zijn er in het buurtschap Engeland in Ruinen snelheidsremmende maatregelen uitgevoerd. Het deelkrediet Oude Benderse – Engeland (nr. 5) kan hiermee worden afgesloten Eind 2024 dient het maatregelenpakket in zijn geheel te zijn uitgevoerd.

Wat heeft het gekost Begroting 2023 voor wijz.

Begroting 2023 na wijz.

Rekening 2023

Afwijking begroting -/rekening

Lasten programma

3.127

3.450

3.257

193

Baten programma

-19

3.117

3.361

3.187

175

Bedragen x € 1.000

Resultaat

Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.

- 40 -

05 Solide basis voor De Wolden Het programma Solide basis voor De Wolden bestaat uit de beleidsonderwerpen afval, financiële zelfredzaamheid en grondbeleid.

Programmahouder: Rudi Hooch Antink Het programma in beeld

Wat hebben we gedaan? Afval Gescheiden inzameling van verpakkingen (PMD) Via de gezamenlijke Drentse communicatiecampagne ‘Geef het door’ is in 2023 o.a. aandacht besteed aan het belang van goed afval scheiden hetgeen heeft geresulteerd in een afname van het afkeurpercentage bij ingezameld PMD met 2,8 procentpunt. Vervanging containerpark In het tweede kwartaal 2023 zijn alle minicontainers voor GFT vervangen. Kort daarna kwamen veel klachten over ingedeukte en zelfs kapotte containers binnen. In overleg met de andere Drentse gemeenten is inmiddels een onafhankelijk onderzoek gestart naar de oorzaak/oorzaken van deze schades, waarbij alle stakeholders worden betrokken. Eind 2023 zijn de bovengrondse verzamelcontainers voor restafval vervangen door (semi)ondergrondse exemplaren met paslezers, zodat vanaf 1 januari 2024 ook sprake is van Diftar voor de gebruikers van deze verzamelcontainers. Ook zijn op basis van hun leeftijd een viertal ondergrondse verzamelcontainers voor verpakkingsglas vervangen. Inzameling oud papier en karton De vastgestelde afbouwregeling is in 2023 uitgewerkt en geëffectueerd. Bovendien zijn diverse bijeenkomsten met vrijwilligersorganisaties geweest waarin een groot aantal suggesties voor alternatieve activiteiten is gedaan.

Interne beoordeling heeft een shortlist met een vijftal categorieën opgeleverd die per woonkern samen met vrijwilligersorganisaties wordt uitgewerkt in een jaarplan. Behalve voor de uitvoering van de activiteiten (die een bijdrage moeten

- 41 -

leveren aan de leefbaarheid) ontvangen de samenwerkende vrijwilligersorganisaties tevens een vergoeding voor de coördinatie en registratie. Financiële zelfredzaamheid We hebben inspanningen verricht via onze sociaal vangnetten als uitkeringen, energietoeslag, minimaregelingen en het kindpakket om de bestaanszekerheid van onze kwetsbare inwoners zoveel mogelijk te waarborgen. Schuldhulpverlening In gemeente De Wolden hebben 5,1% van de huishoudens een geregistreerde problematische schuld (2023). Landelijk ligt dit cijfer op ongeveer 8,7 %. In 2023 bleef een sterke toename van personen in de schuldhulpverlening uit, ondanks de relatief hoge energielasten en inflatie. Toch was er sprake van een lokale stijging van 0,7% ten opzichte van 2022 (4,4%). Welzijn De Wolden heeft het afgelopen jaar gebruik gemaakt van extra formatie om het Informatiepunt Geldzaken te versterken. Het Informatiepunt Geldzaken is bedoeld om laagdrempelige hulp te bieden aan inwoners met financiële problematiek. Door middel van deze extra personele inzet heeft het Informatiepunt aan meer inwonersondersteuning kunnen bieden. In 2022 kwamen er 236 aanmeldingen bij het Informatiepunt en 314 in 2023. Grondbeleid De afgelopen periode zien we dat gemeenten nadrukkelijk weer grondposities in willen of gaan nemen.

Dit met het oog op het woningtekort, gemeentelijke invloed op de ruimtelijke ontwikkelingen en potentiële verdienmogelijkheden. Ook voor gemeente De Wolden geldt dit gezien het besluit over Middelveen V. In 2023 zijn we gestart met de herziening van onze nota grondbeleid. Deze wordt naar verwachting voorjaar 2024 ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.

Beleidsdoelen Afval • De mogelijkheden van afval als grondstof zo goed mogelijk benutten. • Bijdragen aan de totstandkoming van een circulaire economie. • Maximaal 100 kilogram restafval per inwoner per jaar inzamelen. • Tenminste 80% van het huishoudelijk afval gescheiden inzamelen. • Toepassen van technieken waarbij afval zoveel mogelijk wordt hergebruikt dan wel een nuttige toepassing krijgt. Financiële zelfredzaamheid • Inwoners met een laag inkomen ondersteunen via onze gemeentelijke minimaregelingen. • Inwoners met een laag inkomen helpen met energiebesparende maatregelen. Grondbeleid • Vaststelling Nota Grondbeleid 2024-2027 ter ondersteuning van de Woon(zorg)visie.

Informatie verbonden partijen N.v.t.

Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Voor programma 05 Solide basis voor De Wolden zijn de volgende beleidsindicatoren van toepassing.

- 42 -

05 Solide basis voor De Wolden Beleidsindicator

Eenheid

Jaar

De Wolden

Nederland

Omvang huishoudelijk restafval

kg per inwoner

2022

101

148

Activiteiten 2023 7.3 - Afval Activiteit

Afbouwregeling oud papier en karton.

Verantwoording/ realisatie

Met ingang van 1 januari 2023 zijn we gestopt met het inzamelen van oud papier en karton door vrijwilligersorganisaties. De gemeenteraad heeft besloten om een afbouwregeling in te stellen ter demping van het inkomstenverlies van deze organisaties.

Middelen

De beschikbaar gestelde middelen van € 89.000 zijn hiervoor gebruikt.

Beleidsdocumenten Afval

• Grondstoffenplan gemeente De Wolden 2020-2025. Financiële zelfredzaamheid

• • • • • • • • • • •

Kadernota Sociaal Domein. Afstemmingsverordening. Individuele inkomens en studietoeslag De Wolden. Wijzigingsverordening Individuele Inkomens- en Studietoeslag 2022. Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive De Wolden. Beleidsregels terug- en invordering De Wolden 2018. Beleidsregels bijzondere bijstand en minimabeleid 2022. Beleidsregels Sociale Participatie 2022. Beleidsregels algemene bijstand De Wolden 2019. Beleidsregels Kindpakket 2019. Beleidsregels woonsituatie 2019.

Grondzaken

• Nota Grondbeleid gemeente De Wolden 2019-2022. (wordt herzien voorjaar 2024). Investeringen In cijfers (afgerond op € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Nr. Omschrijving

Bedragen x €1.000

Verv. afvalverzamelcontainers

Begroting voor wijziging

Nieuw in 2023

Werkelijk 2023

Overschot(+)/ tekort (-)

Restant naar 2024

113

-64

Verv. ondergrondse glascontainers

-6

Verv. minicontainers voor GFT-afval

325

329

-3

Herontwikkeling perceel Bibliotheek De Wijk

Uitbreiding bedrijventerrein Hoge Akkers

Voorbereiding uitbreiding bedrijventerrein Hoge Akkers

-37

- 43 -

BATEN Nr. Omschrijving

Bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging

Nieuw in 2023

Werkelijk 2023

Restant naar 2024

Overschot(+)/ tekort(-)

Herontwik. Perceel Bibliotheek De Wijk

-10

Uitbreiding bedrijventerr. Hoge Akkers

-234

1.318

-1.553

Voorbereiding uitbreiding bedrijventerrein Hoge Akkers

251

Toelichting: 1. Vervanging afvalverzamelcontainers Sinds de vaststelling van de investeringsbehoefte hieromtrent (2020) zijn de prijzen van (semi-) ondergrondse verzamelcontainers (mede a.g.v. COVID-19) fors gestegen. Bovendien was in de oorspronkelijke investeringsbegroting geen/onvoldoende rekening gehouden met de benodigde investeringen t.b.v. de realisatie van Diftar voor de gebruikers van deze verzamelcontainers. Beide factoren hebben een substantieel hoger investeringsbedrag veroorzaakt van € 64.000. Het krediet kan worden afgesloten. 2. Vervanging ondergrondse afvalverzamelcontainers flessenglas Evenals bij de verzamelcontainers voor restafval is ook hier sprake van een kostenstijging ten opzichte van de vaststelling van de investeringsbegroting van € 6.000. Wellicht wordt een deel van het investeringsbedrag echter nog retour ontvangen als bij plaatsing (begin 2024) blijkt dat gelijktijdige vervanging van de veiligheidsvloer(en) niet noodzakelijk is. 3. Vervanging minicontainers voor GFT-afval Aanbesteding van de aankoop van de GFT-minicontainers heeft plaatsgevonden nadat de investeringsbegroting hiervoor was vastgesteld. Het krediet kan worden afgesloten. 4. Herontwikkeling perceel Bibliotheek De Wijk De aanleg van een verkeersplateau in de Julianaweg is een van de onderdelen van de herontwikkeling perceel bibliotheek de Wijk.

De werkzaamheden hebben in 2022 plaatsgevonden en de resterende provinciale en eigen middelen zijn niet meer nodig. Het krediet kan worden afgesloten. 5. Uitbreiding bedrijventerrein Hoge Akkers Dit betreft het voorbereidingskrediet van de in 2023 vastgestelde grondexploitatie uitbreiding bedrijventerrein Hoge Akkers. Deze investering wordt afgesloten en overgeheveld in de grondexploitatie. 6. Voorbereiding uitbreiding bedrijventerrein Hoge Akkers Dit betreft één van de voorbereidingskredieten van de grondexploitatie Uitbreiding Hoge Akkers in 2023. De investering wordt per 31-12-2023 afgesloten en overgeheveld in de grondexploitatie.

Wat heeft het gekost Afwijking begroting -/rekening

Begroting 2023 voor wijz.

Begroting 2023 na wijz.

Rekening 2023

Lasten programma

7.151

7.079

11.900

-4.821

Baten programma

6.139

7.132

11.516

4.384

Resultaat

1.012

-53

383

-437

Bedragen x € 1.000

Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.

- 44 -

06 Sportief met elkaar Gemeente De Wolden is een sportieve gemeente. Op het gebied van sport- en bewegen gebeurt er veel. De vele en onmisbare vrijwilligers maken dit mede mogelijk. Voor elk dorp is het belangrijk dat er een ontmoetingsplek is. De dorpshuizen vervullen daarin een zeer belangrijke rol.

Programmahouder: Rudi Hooch Antink Het programma in beeld

Wat hebben we gedaan? Sport GALA/IZA Door onder andere de demografische ontwikkeling loopt de gezondheidszorg in Nederland vast. Zonder interventies komt de toegankelijkheid en bereikbaarheid verder onder druk te staan. Vanuit het Rijk is het initiatief genomen om te komen tot een Integraal Zorgakkoord. Vanuit het IZA werken alle zorgpartijen samen aan de maatschappelijke uitdagingen in de zorg. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is verbonden met het IZA. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is een akkoord tussen Rijk, zorgverzekeraar, gemeenten en GGD. In het akkoord is afgesproken hoe preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt en duurzaam kan worden geborgd. Voor de uitvoering van de afspraken uit het GALA worden diverse subsidies beschikbaar gesteld aan gemeenten. Het gaat onder andere om de brede regeling combinatiefunctionarissen en het Sportakkoord 2.0. De inzet van de sportfunctionarissen is daarom onderdeel van de lokale GALAaanpak.

- 45 -

Herijking Sportakkoord De Wolden In 2023 zijn in het Sportakkoord 2.0 de ambities en kaders vastgelegd voor een vervolg op het Nationaal Sportakkoord. Als vervolg hierop hebben we het afgelopen jaar het Sportakkoord De Wolden herijkt. We bouwen voort op de ervaringen en structuur die we de afgelopen jaren hebben opgebouwd in de gemeente. De komende jaren leggen we nadrukkelijk de verbinding met het GALA en een belangrijk punt is om de komende jaren blijven investeren in kwalitatief sterke sportaanbieders die toegankelijk en veilig voor iedereen zijn. Uitvoeringsplan sportfunctionarissen Het afgelopen jaar heeft er een evaluatie plaatsgevonden die ingaat op de waardering, kansen en verbeterpunten met betrekking tot de inzet van de sportfunctionarissen. Met de uitkomst van deze evaluatie, lokale GALA uitgangspunten en het herijkte Sportakkoord 2.0, is er gewerkt aan een vernieuwd uitvoeringsplan voor sport en cultuur. Het vernieuwde uitvoeringsplan zal eerste helft 2024 afgerond zijn. Verduurzamen gemeentelijke kleedaccommodaties In het kader van het verduurzamen van gemeentelijke kleedaccommodaties is aan het einde van het jaar gestart met de inventarisatie door een extern huisvestingsbureau.

Aan het einde van het eerste kwartaal in 2024 zijn de rapportages klaar en wordt het meerjarenplan voor het verduurzamen van de gemeentelijke kleedaccommodaties met bijbehorende investeringen gepresenteerd. Wolderhuus Zuidwolde In december 2023 is het Wolderhuus (voormalig Huus veur Sport en Cultuur) opgeleverd. En per 8 januari 2024 is het Wolderhuus in gebruik genomen. Onzekerheden met betrekking tot financiële afronding van het project: - De sloop van de Boerhoorn en de inrichting van de openbare ruimte kunnen nog resulteren in hogere kosten dan begroot. - Daarnaast is de BOSA-subsidieaanvraag nog in behandeling. Dorpshuizen In samenwerking met Stichting Zorg Zuidwest-Drenthe (ZZWD) en dorpshuis 't Neie Punt is er gesproken over de toekomst van het dorpshuis binnen het verzorgingstehuis. Dit heeft nog niet tot een resultaat geleid. De Subsidieregeling Onderhoud Dorpshuizen gemeente De Wolden is vastgesteld. Vijf dorpshuizen hebben in 2023 subsidie ontvangen op basis van de Regeling tijdelijke noodfonds energielasten maatschappelijke organisaties De Wolden 2023. Stichting Dorpshuis De Wijk heeft in 2023 een aanvullende subsidie aangevraagd omdat zij een tekort verwachtten. Dit verzoek is afgewezen. Stichting De Bastogne, die het dorpshuis in Ansen beheert, heeft een verduurzamingslening van € 30.000 aangevraagd. Deze is toegekend. De uitbetaling vindt plaats in 2024.

Lokale inclusie We hebben de subsidieregeling De Wolden Toegankelijk vastgesteld ten behoeve van inclusie en diversiteit en 2023 was ook het voorbereidend jaar om de training van Inclusie naar prestatie samen met Visio voor ambtenaren van de SWO te ontwikkelen.

Beleidsdoelen Sport • Van jongs af aan vaardig in sport en bewegen. • Vitale sportverenigingen. • Positieve sportcultuur. • Inclusief Sporten en Bewegen. • Beschikken over voldoende, kwalitatief goede en toekomstbestendige sportvoorzieningen. • Duurzame sportinfrastructuur.

- 46 -

Dorpshuizen • De dorpshuizen die een actieve bijdrage leveren aan ontmoeting, het verenigingsleven en de sociale vitaliteit en waarvoor dus draagvlak is vanuit het dorp, blijven open. Lokale Inclusie • De gemeente is digitaal toegankelijk, ook voor mensen met een auditieve of visuele beperking. Teksten zijn in begrijpelijke taal. • De medewerkers van de gemeente werken oplossingsgericht en kunnen hun communicatie op een respectvolle wijze aanpassen aan de inwoner. • Bij nieuwe (bouw)projecten of beleid is er aandacht voor toegankelijkheid en inclusie. • Ondernemers en inwoners van gemeente De Wolden hebben kennis over toegankelijkheid en inclusie. • Voorzieningen zijn bereikbaar en toegankelijk. Zowel fysiek toegankelijk door middel van goed toegankelijke wegen, paden en stoepen en sociaal toegankelijk: iedereen is welkom.

Informatie verbonden partijen N.v.t.

Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Voor programma 06 Sportief met elkaar zijn de volgende beleidsindicatoren van toepassing. 06 Sportief met elkaar Beleidsindicator

Eenheid

Jaar

De Wolden

Nederland

Niet-sporters

2022

51,7

46,4

Speerpunten 5.1 – Sportbeleid en activering Activiteit

Play-offs Eredivisie Suthwalda.

Verantwoording/ realisatie

De play-offs Eredivisie hebben in juni 2023 plaatsgevonden.

Middelen

Het begrote bedrag € 15.000 is besteed.

5.1 – Sportbeleid en activering Activiteit

Evaluatieonderzoek sportfunctionarissen.

Verantwoording/ realisatie

Het evaluatieonderzoek is uitgevoerd. De gemeenteraad is hier via een interne raadsbijeenkomst over geïnformeerd. De uitkomsten verwerken we in een vernieuwd uitvoeringsplan.

Middelen

€ 30.000 was hiervoor beschikbaar. Hiervan is € 17.165,50 benut. Het restant valt vrij in het jaarrekeningresultaat.

5.2 - Sportaccommodaties Activiteit

Veilige sportmaterialen in de sportaccommodaties.

Verantwoording/ realisatie

Er is een start gemaakt met de inventarisatie van de vervangen materialen. Tot en met 2026 is er een bedrag van € 250.000 gereserveerd.

Middelen

In 2023 is € 10.308 besteed. Het overige bedrag wordt meegenomen naar 2024 t/m 2026.

- 47 -

Beleidsdocumenten Sport

• Sportnota Sport en Bewegen in De Wolden: 'Versterken, Verbinden en Verzilveren' 2019-2023. • Beleidsregels Subsidie Sportstimulering De Wolden 2020. • Lokaal Woldens Sportakkoord. Dorpshuizen

• Subsidieregeling De Wolden 2016 Paragraaf 2 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.

Inclusie

• Lokale inclusieagenda. Investeringen In cijfers (afgerond op € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Nr.

Omschrijving Bedragen x€1.000

Begroting voor wijziging

Nieuw in 2023

Werkelijk Overschot (+)/ 2023 tekort (-)

Restant naar 2024

1. Huus veur sport & cultuur Zuidwolde (bouwkosten)

7.516

7.371

145

2. Huus veur sport & cultuur Zuidwolde (installaties)

3.262

3. Huus veur sport & cultuur Zuidwolde (inventaris)

370

4. Huus veur sport & cultuur Zuidwolde (eenmalige kosten)

780

5. Huus veur sport & cultuur Zuidwolde (terreininrichting)

687

6. Kunstgrasveld KIOS Ruinerwold

-2

7. Verduurzaming sportzaal 't Zandmeer Kerkenveld

292

223

8. Verduurzaming sporthal De Marse Ruinen

423

378

9. Verduurzaming sporthal Buddingehof Ruinerwold

208

198

10. Verduurzaming sporthal de Slenken De Wijk

272

220

11. Veilige sportmaterialen in de sportaccommodaties

250

240

1.500

1.493

Werkelijk Overschot (+)/ 2023 tekort(-)

Restant naar 2024

12. Verduurzaming maatschappelijk vastgoed

BATEN Begroting voor wijziging

Nieuw in 2023

1. Huus veur sport & cultuur Zuidwolde (bouwkosten)

11.588

11.603

2. Huus veur sport & cultuur Zuidwolde (installaties)

3.591

3. Huus veur sport & cultuur Zuidwolde (inventaris)

371

4. Huus veur sport & cultuur Zuidwolde (eenmalige kosten)

780

Nr.

Omschrijving

Bedragen x € 1.000

- 48 -

Begroting voor wijziging

Nieuw in 2023

5. Huus veur sport & cultuur Zuidwolde (terreininrichting)

708

6. Kunstgrasveld KIOS Ruinerwold

7. Verduurzaming sportzaal 't Zandmeer Kerkenveld

8. Verduurzaming sporthal De Marse Ruinen

9. Verduurzaming sporthal Buddingehof Ruinerwold

10. Verduurzaming sporthal de Slenken De Wijk

11. Veilige sportmaterialen in de sportaccommodaties

Nr.

Omschrijving

Bedragen x € 1.000

12. Verduurzaming maatschappelijk vastgoed

Werkelijk Overschot (+)/ 2023 tekort(-)

Restant naar 2024

Toelichting: 1, 2, 3, 4 en 5 Huus veur Sport & Cultuur Zuidwolde In 2023 is de bouw van het nieuwe Wolderhuus afgerond en opgeleverd, behoudens de afhandeling van de restpuntenlijst. Eind oktober 2023 is het sportgedeelte vroegtijdig in gebruik genomen, dit vooruitlopend op de definitieve oplevering in december 2023. Vanwege fiscale redenen was het noodzakelijk dat het gebouw met ondergrond voorafgaand aan de ingebruikname in eigendom is overgedragen van de gemeente aan de stichting. Op 20 oktober 2023 zijn alle contracten hiervoor aangegaan en geformaliseerd bij de notaris. Naast de realisatie van het nieuwe Wolderhuus is eind 2023 ook gestart met de inrichting van het terrein. Het zuidelijke parkeerterrein is in 2023 aangelegd, de noordzijde volgt in 2024, o.a. nadat de Boerhoorn is gesloopt. De bouw van het HSC is voor het volledige begrote bedrag in oktober verkocht aan de stichting HSC; daarnaast is de grond ook verkocht. Daarvoor is een lening verstrekt aan de Stichting HSC, waarbij een bijdrage is toegekend ter hoogte van de jaarlijkse aflossing. Het totale financiële plaatje is pas medio 2024 duidelijk als alle werkzaamheden zijn afgerond en meer duidelijkheid is over de toekenning van de BOSA-regeling.

7, 8, 9 en 10 Verduurzaming sporthallen 't Zandmeer Kerkenveld, De Marse Ruinen, Buddingehof Ruinerwold en de Slenken de Wijk Voor het onderzoek naar het benodigde type klimaatinstallatie heeft de gemeente gebruik gemaakt van een subsidie van de provincie. Eind 2022 is gestart met de aanbesteding voor sporthal Zandmeer te Kerkenveld, zodat in de zomer van 2023 gestart kon worden. Sporthal Zandmeer is op een aantal opleverpunten na, gereed en zal in de komende weken volledig opgeleverd worden. Sporthal de Marse en sporthal Buddingehof is on hold gezet en niet aanbesteed in verband met netcongestie. Aanvraag van extra benodigd elektra vermogen is wel aangevraagd met de netbeheerder. Eind 2023 is door de netbeheerder doorgegeven dat het benodigd elektra vermogen voor sporthal Buddingehof met een tijdslot beschikbaar komt en voor sporthal de Marse het vermogen voor zijn geheel beschikbaar komt. De aanbesteding hiervoor wordt weer opgestart. Voor sporthal de Slenken is het dak na geïsoleerd, de verlichting in de sporthal aangepast en worden de overige ruimten ook nog voorzien van LED-verlichting. De regeling voor de verwarming wordt in de komende maanden aangepast. De resterende middelen nemen we mee naar 2024. 11. Veilige sportmaterialen in de sportaccommodaties Voor de gymnastieklessen maken scholen gebruik van de verschillende sportaccommodaties in onze gemeente.

Er gelden steeds strengere veiligheidseisen voor de materialen waar tijdens de gymlessen gebruik van wordt gemaakt. Tevens is een aantal materialen (deels) aan vervanging toe. In vier jaar zullen de materialen die niet langer aan de veiligheidseisen voldoen of versleten zijn worden vervangen door nieuwe. Afgelopen jaar zijn de sporttoestellen van de sporthal de Slenken in De Wijk vervangen. De resterende middelen worden meegenomen naar 2024 om ook de materialen in andere sportaccommodaties te kunnen vervangen.

- 49 -

12. Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Voor de verduurzaming en daarmee een toekomstbestendige exploitatie van gebouwen en installaties is een bedrag van € 1.500.000 beschikbaar gesteld. Dit kan gebruikt worden voor investeringen in accommodaties in gemeentelijk eigendom in gebruik door buitensportverenigingen. Van dit bedrag is € 7.000 uitgegeven in 2023. De resterende middelen worden meegenomen naar 2024.

Wat heeft het gekost Begroting 2023 voor wijz.

Begroting 2023 na wijz.

Rekening 2023

Afwijking begroting -/rekening

Lasten programma

2.874

2.493

2.454

Baten programma

253

373

120

2.621

2.241

2.081

160

Bedragen x € 1.000

Resultaat

Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.

- 50 -

07 Sociaal Het programma Sociaal gaat over de beleidsterreinen werk, zorg (o.a. Wmo), jeugdzorg, onderwijs en volksgezondheid.

Programmahouder: Mark Turksma Het programma in beeld

Wat hebben we gedaan? Werk In 2023 is er nog steeds sprake van krapte op de arbeidsmarkt ondanks een daling in het aantal vacatures van 9% ten opzichte van 2022. De krapte zit hem voornamelijk in de zogeheten kansberoepen (ICT, zorg en techniek). De meeste inwoners die nu een bijstandsuitkering ontvangen, beschikken niet over de gevraagde kennis, vaardigheden en ervaring om het huidige vacatureaanbod te kunnen invullen. Individuele en collectieve trajecten gericht op het wegnemen van persoonlijke belemmeringen zijn noodzakelijk om inwoners de stap te laten maken naar de arbeidsmarkt. De focus binnen deze trajecten ligt hoofdzakelijk op het 'werkfit' maken van inwoners, dan wel op het opleiden voor specifieke beroepen. Door de hogere instroom van statushouders en de toename van het aantal inwoners met een indicatie voor een baanafspraakbaan (BAB) maken deze twee doelgroepen een substantieel deel uit van het bijstandsbestand. De ontwikkeling en bemiddeling van beide doelgroepen vraagt veel meer aandacht en begeleiding. De personen die in aanmerking komen voor Beschut Werk of een BAB krijgen bij Stark een werkomgeving die bij hen past of leren daar de vaardigheden aan die bij andere (reguliere) werkgevers nodig zijn.

- 51 -

Aantallen verstrekte uitkeringen Eind 2023 verstrekten we 214 uitkeringen op grond van de Participatiewet,IOAW, IOAZ en BBZ. Het bijstandspercentage in gemeente De Wolden is laag (1,8 % van de huishoudens lokaal, tegen 4,7% van de huishoudens landelijk). Hierdoor hebben fluctuaties van in- en uitstroom vaak een groot effect op het totaalbestand.

Veel van de bijstandsgerechtigden die te maken hadden met een mismatch of multiproblematiek hebben we geheel of deels naar werk kunnen begeleiden, al dan niet met een vorm van ondersteuning. Door de combinatie van een goede arbeidsmarkt en de inzet van trajecten is het aantal verstrekte uitkeringen in 2023 met 12 gedaald. Inburgering Het afgelopen jaar zijn er 36 statushouders gehuisvest in de gemeente De Wolden. De verantwoording hierover leest u in programma 3 Wonen en Duurzaam. De statushouders zijn op grond van de Wet inburgering inburgeringsplichtig. Deze mensen hebben een inburgeringstraject aangeboden gekregen via onze taalaanbieder IVIO. We zien de laatste maanden van 2023 dat er een wachtlijst ontstaat. Dit heeft te maken met een (landelijk) docententekort. Dit baart zorgen, zeker gezien de hoge instroom van vluchtelingen en statushouders in Nederland. Samen met onze collegagemeenten in de Arbeidsmarktregio Drenthe zijn wij aan het zoeken naar een oplossing. Momenteel gelden er twee verschillende wettelijke regimes voor inburgering: inburgeraars die vóór 1 januari 2022 een verblijfsvergunning hebben ontvangen vallen onder de ‘oude’ Wet inburgering. Deze inburgeraars zijn zelf verantwoordelijk voor de eigen inburgering en moeten in dat kader – al dan niet met een lening van DUO – zelfstandig inburgeringslessen inkopen.

Binnen de nieuwe Wet inburgering hebben we als gemeente een veel grotere rol gekregen dan voorheen het geval was: wij voeren de regie op inburgering en in dat kader bieden wij onder andere inburgeringslessen aan de doelgroep. Jeugdhulp In 2023 maakt 9,6% van de jeugd in gemeente De Wolden gebruik van een tweedelijns jeugdhulpvoorziening. In de rest van Nederland ligt dat cijfer op 11,1%. Tweedelijns jeugdhulp is een voorziening waar een verwijzing voor nodig is. In 2023 is een lichte stijging te zien in het aantal jeugdigen dat jeugdhulp krijgt en het aantal voorzieningen per cliënt is toegenomen. Door de herziene verordening Jeugdhulp 2022 zijn meer herindicaties Jeugdhulp via de gemeentelijke toegang verlopen. Zorg is hierdoor beter gemonitord en vaker geëvalueerd, wat soms geleid heeft tot afschaling van zorg. Met de herziene verordening hopen we deze lichte stijging van aantal cliënten en voorzieningen weer te laten stabiliseren of zelfs te laten afnemen. We hebben, met de werkwijze Eerder Erbij, vroegtijdige inzet gerealiseerd in gezinnen waar huiselijk geweld en kindermishandeling speelde. Eerder Erbij is een pilot van VTD. We hebben een begin gemaakt met vrij toegankelijke, collectieve jeugdhulp waar dit kan, bijvoorbeeld doordat POHjeugd collectief aanbod heeft gemaakt. Tevens zijn we gestart met het maken van een aanpak rondom relaties en echtscheidingen.

We verwachten dat we deze aanpak in 2024 vaststellen. Het team ‘regie’ zorgt dat de gemeente De Wolden een strakkere regie op huishoudens met meerdere zorgvoorzieningen heeft.

- 52 -

We zijn gestart met het onderzoek hoe vanuit de toegang het vrij toegankelijke aanbod jeugdhulp kan worden uitgebreid, zodat hulp en begeleiding snel, laagdrempelig en kortdurend ingezet kan worden. We hebben onze samenwerking met stichting Buurtgezinnen structureel gemaakt. We zijn daarnaast doorlopend in gesprek geweest met huisartsen. Er hebben evaluaties plaatsgevonden waarin is vastgesteld dat de POH-Jeugd een spilfunctie in de keten vervuld, succesvol is en dat de cliënttevredenheid hoog was in 2023. Uit een inspectiebezoek in het kader van onderzoek naar gemeentelijke toegangen Jeugdhulp in Nederland in 2023, blijkt dat de kwaliteit van de gemeentelijke toegang in gemeente De Wolden hoog is en dat de besluitvorming over inzet van zorg gezamenlijk wordt gemaakt, met partners en gezinnen. Wmo en Zorg In 2023 is gestart met herstelgerichte hulp. Een preventieve vorm van interventie ontwikkelen en inzetten. Ouderen kunnen als gevolg van deze interventie langer en fitter thuis blijven wonen waardoor minder of minder snel inzet van Wmo voorzieningen nodig zal zijn. In 2023 waren er echter te weinig meldingen om hier uitvoering aan te geven. Mensen die een Wmo-melding deden waren niet geschikt (voldeden aan exclusiecriteria). In 2024 wordt beoordeeld hoe we de doelgroep kunnen uitbreiden. Sociale kaart Het initiatief is in 2023 opgepakt om te komen tot een sociale kaart.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14276954/1