Jaarrekening 2021 De Wolden (definitief).pdf
Tekst van het document
Jaar
De Wolden
% niet-wekelijkse sporters vanaf 19 jaar
2020
54,5%
Nederland 49,3%
Niet-gescheiden ingezameld afval in kg per inwoner
2020
144 kg
172 kg
Activiteiten 2021 5.1 – Sportbeleid en activering
64
Activiteit
Doorontwikkeling De Wolden paardengemeente.
Verantwoording/ realisatie
Het onderwerp paardengemeente is meegenomen in de Toekomstvisie De Wolden. Hieruit blijkt dat inwoners De Wolden niet per se als paardengemeente zien. Er blijkt nauwelijks draagvlak te zijn vanuit de inwoners van De Wolden voor dit onderwerp .
Middelen
Geen.
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
08 De Wolden actief en opgeruimd
5.1 – Sportbeleid en activering Activiteit
Uitvoering 'Woldense Sportakkoorden'.
Verantwoording/ realisatie
Geïnspireerd door het Nationale Sportakkoord hebben we onze doelen geformuleerd rond een aantal thema’s, die we gezamenlijk met onze partners hebben uitgewerkt tot een Lokaal Sportakkoord voor onze gemeente. Voor de uitvoering van de gemeentelijke beleidsnota hebben we samen met onze maatschappelijke partners en sportaanbieders per (hoofd)kern (Ruinerwold, Ruinen, De Wijk, Koekange en Zuidwolde) een Woldens Sportakkoord afgesloten. De komende jaren zetten we met elkaar in De Wolden onze schouders eronder en in gezamenlijkheid geven we uitvoering aan de doelen die we in deze nota hebben geschetst. Begin 2020 is gestart met het opstellen van een lokaal sportakkoord in de dorpen Ruinen en de Wijk. De ondertekening van deze akkoorden heeft in september 2020 plaatsgevonden. In 2021 hebben de kernen Ruinerwold, Zuidwolde en Koekange een lokaal sportakkoord opgesteld.
Middelen
Om uitvoering te kunnen geven aan de doelen is jaarlijks een beperkt budget nodig. Vanuit het Rijk ontvangen we hiervoor gedurende drie jaar financiële middelen van € 20.000 per jaar. In 2021 heeft het Rijk de middelen eenmalig verhoogd tot een bedrag van € 85.000. De genoemde middelen zijn evenredig uitgekeerd aan de vijf kernen met een lokaal sportakkoord.
5.2 – Sportaccommodaties Activiteit
Indexatie beheersvergoeding onderhoud sportvelden.
Verantwoording/ realisatie
Het dagelijks beheer en onderhoud van de velden van de buitensportaccommodaties is overgedragen aan sportverenigingen. Hiervoor zijn beheersovereenkomsten afgesloten waarin is vastgelegd dat de vergoeding jaarlijks wordt geïndexeerd.
Middelen
Het aanpassen van de vergoedingen, op basis van de index van 1,8%, heeft in 2021 tot een verhoging van de beheersvergoedingen geleid van € 1.850.
7.3 – Afval Activiteit
Huidige gehuurde verzamelcontainer vervangen door eigen verzamelcontainers met toegangscontrole.
Verantwoording/ realisatie
In verband met extra lange levertijden waren aan het eind van 2021 nog niet alle verzamelcontainers van derden vervangen door eigen inzamelmiddelen voorzien van toegangscontrole. Deze vervangingsactie loopt derhalve door in 2022.
Middelen
Door gestegen grondstofprijzen is het oorspronkelijke investeringsbudget niet meer toereikend. Voor het additioneel benodigde bedrag zal een nieuw voorstel worden uitgewerkt.
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: Algemeen • Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam Doen en Dichtbij'. • Toekomstvisie 2005-2020. • Algemene subsidieverordening. Afval • Grondstoffenplan 2020-2025, vastgesteld 28 november 2019. • Afvalstoffenverordening gemeente De Wolden 2021, vastgesteld op 26 november 2020. • Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening gemeente De Wolden 2021, vastgesteld op 26 november 2020. Sport • Sportbeleid gemeente De Wolden Sport en bewegen in De Wolden: 'versterken, verbinden en verzilveren' 2019-2023. • Beleidsregels Subsidie Sportstimulering De Wolden. • Lokaal Woldens Sportakkoord.
Gemeente De Wolden
65
08 De Wolden actief en opgeruimd
Jaarrekening 2021
Investeringen In cijfers (afgerond op € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Nr.
Omschrijving Bedragen x € 1.000
1.
Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde
2.
Vervanging kunstgrasmat KIOS
3.
Begroting Beschikbaar Uitgaven voor gesteld in werkelijk wijziging 2021
Overschot(+)/ tekort(-)
Restant naar 2022
13.495
0
880
12.615
12.615
130
0
2
128
0
Verduurzaming sportzaal Kerkenveld
0
115
1
114
114
4.
Verduurzaming sporthal Ruinen
0
0550
4
546
546
5.
Verduurzaming sporthal Ruinerwold
0
210
1
209
209
6.
Verduurzaming Sporthal De Wijk
0
485
2
483
483
7.
Vervangen afvalverzamelcontainers
75
0
26
49
49
BATEN Begroting voor wijziging
Nieuw in 2021
Werkelijk ontvangen
Verschil
Restant naar 2022
1.743
0
0
1.743
1.743
Kunstgrasveld De Wijk
-73
0
42
-31
0
3.
Kunstgrasveld Ruinen
-39
0
7
-32
0
4.
Kunstgrasveld Ruinerwold
-40
0
12
-28
0
Nr.
Omschrijving Bedragen x € 1.000
1.
Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde
2.
Toelichting 1. Huus voor Sport & Cultuur De Wolden Op 24 september 2020 heeft de raad ingestemd met de realisatie van het Huus voor Sport & Cultuur De Wolden. In 2021 is het Voorlopig en Definitief ontwerp afgerond. Eind 2021 is de aanbesteding van perceel 1/bouwkundig en perceel 2/installaties opgestart. Voor de begeleiding van het project is adviesbureau ICS ingehuurd. 2. Vervanging kunstgrasmat KIOS In de programmabegroting 2020-2023 heeft uw raad krediet beschikbaar gesteld voor de vervanging/renovatie van de kunstgrasmat van korfbalvereniging KIOS uit Ruinerwold. In de programmabegroting 2022-2025 heeft uw raad een aanvullend krediet van € 16.500 beschikbaar gesteld. Dit vanwege o.a. indexatie van de kunstgrasmat (investeringsbedrag dateert van 2019). Conform planning worden de werkzaamheden in 2022 uitgevoerd. 3. Verduurzaming sporthal Ruinen In het kader van verduurzamen van gemeentelijke gebouwen zijn in 2021 de eerste voorbereidingen getroffen voor het verduurzamen van de sporthal in Ruinen. De conventionele verlichting is vervangen voor energiezuinige ledverlichting en de vloer is geïsoleerd. De overige sporthallen worden in 2022 en 2023 verder verduurzaamd. 4. Kunstgrasvelden De Wijk, Ruinen, Ruinerwold De kunstgrasvelden in de Wijk, Ruinen en Ruinerwold zijn in 2020 opgeleverd, maar nog niet afgesloten, omdat het wachten was op de definitieve SPUK-uitkering.
In 2020 verwachten we een tekort van € 60.000 op de kunstgrasvelden, uiteindelijk is dit tekort € 91.000 geworden, dit komt door een lagere SPUK-uitkering vanuit het Rijk dan geraamd.
66
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
08 De Wolden actief en opgeruimd
Wat heeft het gekost? Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijz.
Begroting 2021 na wijz.
Rekening 2021
Lasten programma
3.914
4.091
3.895
3.940
-45
Baten programma
3.018
2.782
2.546
3.150
604
Resultaat
-896
-1.309
-1.349
-790
559
Bedragen x € 1.000
Afwijking begroting -/rekening
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.
Gemeente De Wolden
67
09 Algemene dekkingsmiddelen
Jaarrekening 2021
09 Algemene dekkingsmiddelen Portefeuillehouder: Egbert van Dijk Algemene dekkingsmiddelen in beeld
Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Enexis Holding N.V. te Rosmalen. - CSV Amsterdam BV te 's-Hertogenbosch. - Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV. - NV Rendo te Meppel. - NV Waterleidingmaatschappij Drenthe te Assen. - NV Bank Nederlandsche Gemeenten te Den Haag. De vennootschappen Verkoop Vennootschap BV, CBL Vennootschap BV en Vordering op Enexis BV zijn alle geliquideerd en opgeheven in 2020 en zijn derhalve hier komen te vervallen. Rendo Fiber BV te Meppel is hier niet als verbonden partij vermeld omdat de gemeente geen aandeelhouder is. In de paragraaf ´Verbonden partijen´ is per verbonden partij nadere informatie opgenomen over de visie, doelstellingen, beleidsvoornemens, financieel belang, zeggenschap en ontwikkelingen. Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen.
68
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
09 Algemene dekkingsmiddelen
Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'Onderdeel Algemene dekkingsmiddelen' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Nederland
Gemiddelde WOZ-waarde in euro's
2021
294
290
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden in euro's
2021
671
733
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden in euro's
2021
748
810
Bron: De onderstaande gegevens zijn afkomstig van de site 'Waar-staat-je-gemeente.nl (onderdeel burgerpeiling BBV).
De andere vijf wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren (financiële kengetallen) zijn op grond van het BBV vermeld in de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing'. Hier volstaan we met daarnaar te verwijzen. Activiteiten 2021 0.5 – Treasury Activiteit
Dividenduitkering NV Rendo te Meppel.
Verantwoording/ realisatie 2021
Juiste informatie over de gemeentelijke cijfers in de jaarrekening 2021.
Middelen
In 2021 is over 2020 een dividend ontvangen van € 772.000 overeenkomstig de raming over dat jaar. Zoals al eerder is aangegeven staat de dividenduitkering onder druk als gevolg van noodzakelijke investeringen bij de overgang van traditionele, fossiele brandstoffen als olie, kolen en gas, naar duurzame energie uit bijvoorbeeld zon, wind en biomassa de zgn. energietransitie. Ook het beheer en de aanleg van de bijbehorende infrastructuur vraagt forse inzet van middelen. NV Rendo heeft in het verleden al aangekondigd in de periode tot 2030 hiervoor € 70 tot € 100 miljoen te willen gaan lenen. Hiermee komt het bedrijfsresultaat van NV Rendo en daarmee ook de jaarlijkse dividenduitkering, onder druk te staan. Mogelijk doordat e.e.a. toch meer tijd vraagt, verwachten we dat de uitkering in ieder geval in 2022 nog op het huidige niveau wordt gehandhaafd. Hierbij is men ook afhankelijk van de normen en eisen die bijvoorbeeld de Autoriteit Consument & Markt (ACM) aan de NV Rendo (blijft) stellen.
0.5 – Treasury Activiteit
Dividenduitkering NV Bank Nederlandse Gemeenten te Den Haag.
Verantwoording/ realisatie 2021
Juiste informatie over de gemeentelijke cijfers in de jaarrekening 2021.
Middelen
Gemeente De Wolden
De uitkering over 2020, die is uitbetaald in 2021, bedroeg € 82.474, hetgeen € 53.000 hoger is dan de raming 2021. De afwijking t.o.v. de begroting 2021 wordt veroorzaakt vanwege de aanvankelijk door de ECB afgekondigde dividendrestricties betreffende de uitbetaling van de uitkering 2019 en 2020 in 2021. Uiteindelijk zijn deze restricties vanaf 1 oktober 2021 komen te vervallen. De BNG heeft in het laatste kwartaal 2021 het gereserveerde dividend over beide boekjaren ter grootte van € 148 miljoen alsnog aan de aandeelhouders uitgekeerd.
69
09 Algemene dekkingsmiddelen
Jaarrekening 2021
0.61/0.62 – OZB (niet)woningen Activiteit
Burgers betrekken bij WOZ-taxaties.
Verantwoording/ realisatie 2021
Om de eigenaren van de WOZ-objecten meer te betrekken bij het tot stand komen van de WOZ-waarde en meer draagvlak te creëren waren wij in 2021 voornemens om digitaal de objectgegevens aan te bieden, waar onze inwoners online op konden reageren. De beoordeling hiervan zou in de vorm van een inpandige opname gaan plaatsvinden. Omdat wij rekening moesten houden met de maatregelen rondom Covid-19 en wij niet konden inschatten hoeveel reacties er zouden komen, hebben wij niet gekozen voor deze manier van interactie met onze eigenaren/bewoners. Wij hebben gekozen voor een andere invulling, namelijk de controle van de kwaliteit van de secundaire objectkenmerken (onderhoud, duurzaamheid en uitstraling). Hiervoor is het niet nodig om de panden inpandig te betreden. Dit heeft geleid tot actualisatie op de genoemde kenmerken. Dit is een van speerpunten van de Waarderingskamer (Toezichthouder), waar de gemeente op wordt gecontroleerd in de uitvoering van de kwaliteit van de taxaties ten behoeve van de WOZ. Hiermee krijgen belanghebbenden een WOZ-waarde die gebaseerd is op gegevens die overeenkomen met de werkelijkheid zoals de eigenaar/gebruiker die herkent. De gemeente heeft van de Waarderingskamer toestemming gekregen de WOZ-waarden voor 2022 bekend te maken en daarmee de OZB-aanslagen te versturen. De taxaties voldoen aan de wettelijke gestelde eisen.
Middelen
In 2021 is hiervoor een incidenteel budget beschikbaar gesteld van € 10.000. Dit budget is volledig ingezet.
0.7 – Algemene uitkering uit het Gemeentefonds Activiteit
Bijstelling accres Gemeentefondsuitkering n.a.v. de circulaires in 2021.
Verantwoording/ realisatie 2021
De belangrijkste inkomstenbron voor de gemeente vormt de algemene uitkering van het Rijk betreffende het gemeentefonds. De bijstelling van deze uitkering vindt plaats op basis van verschillende circulaires. De uitkomsten van de berekeningen op basis van deze tussentijdse circulaires zijn bij begrotingswijziging telkens met de raad gedeeld. Nadere informatie over de extra middelen die zijn ontvangen in verband met Covid-19, is opgenomen onder het jaarrekeningdeel.
Middelen
Op basis van de laatste informatie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, is de algemene uitkering uit het gemeentefonds over 2021, inclusief enkele aanvullende afrekeningen uit voorgaande jaren, in totaal bepaald op € 36.662.000. Ook de uitkeringen voor de uitvoering van het sociaal domein zijn hierin opgenomen (participatie € 1.136.506 en jeugdzorg € 692.021). Daarnaast zijn in 2021 diverse extra bedragen toegekend i.v.m. compensatie nadelige effecten verband houdende met Covid-19. Zie hiervoor de toelichting op de cijfers bij het onderdeel 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' en het afzonderlijk toegevoegde hoofdstuk Covid-19 in het jaarverslag 2021.
0.7 – Algemene uitkering uit het Gemeentefonds
70
Activiteit
Herziening verdeelsystematiek Gemeentefondsuitkering.
Verantwoording/ realisatie 2021
Zoals bekend is de herverdeling van het gemeentefonds, aanvankelijk voorzien voor 2021, herhaaldelijk uitgesteld. De verwachting is dat de bestuurlijke consultatie betreffende het nieuwe verdeelmodel voor de algemene uitkering, van de kant van de VNG onder de Nederlandse gemeenten begin 2022 is afgerond. Vooruitlopend daarop is de VNG reeds gestart met de consultatie van gemeenten over het beschermd wonen, een afzonderlijk onderdeel van het gemeentefonds. Besluitvorming over de invoering van de integrale nieuwe verdeling is aan het nieuwe kabinet. Inwerkingtreding is voorzien per 1 januari 2023. De publicatie van definitieve resultaten is uiterlijk in de meicirculaire 2022. Over het jaar 2021 heeft deze operatie dus geen gevolgen gehad. Wij zullen de raad bij de kaderbrief\begroting 2023 nader informeren over de actuele stand van zaken.
Middelen
Niet van toepassing.
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
09 Algemene dekkingsmiddelen
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten:
• • • • • • • • • • • •
Toekomstvisie 2005-2020, vastgesteld d.d. 22 december 2005. Raadsbreed Programma 2018-2022 'Samen verantwoordelijk', maart 2018. Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam, doen en dichtbij', mei 2018. Financiële verordening De Wolden 27-2-2020. Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Nota reserves en voorzieningen 2021-2024. Wet waardering onroerende zaken. Financiële verhoudingswet. Treasurystatuut. Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2015. Gemeentewet en 'Gemeenschappelijk financieel toezichtkader 2021' op gemeenten van de provincie Drenthe. Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.
Investeringen Niet van toepassing op dit programma. Wat heeft het gekost? Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijz.
Begroting 2021 na wijz.
Rekening 2021
Afwijking begroting -/rekening
Lasten programma
674
1.582
1.336
720
616
Baten programma
39.989
40.299
42.179
42.863
684
Resultaat
39.315
38.717
40.843
42.143
1.300
Lasten Bedragen x € 1.000
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.
Gemeente De Wolden
71
10 Overhead
Jaarrekening 2021
10 Overhead Onder overhead verstaan we de kosten die gericht zijn op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Denk aan (loon-)kosten van bijvoorbeeld de directie en de eigen (staf)afdelingen en kosten voor administratie, automatisering en huisvesting. Onder het nieuwe BBV verantwoorden we, vanaf 2017, de baten en lasten voor overhead niet meer onder de afzonderlijke programma's. Gemeenten zijn verplicht om de lasten en baten voor overhead te verzamelen binnen het overzicht overhead. Het centraal verantwoorden van lasten en baten voor overhead heeft als doel het creëren van meer inzicht in de financiële positie van de gemeente. Dit moet bijdragen aan de versterking van de democratische rollen van de raad en de onderlinge vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Verbonden partijen Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen De taken voor de sturing en ondersteuning van het primaire proces zijn ondergebracht bij de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. Deze gemeenschappelijke regeling heeft als doel de bedrijfsvoeringsorganisatie achter het primaire proces op een kwalitatief goede en doelmatige wijze vorm te geven. De bijdrage van de gemeente voor het uitvoeren van deze taken ramen we op het nieuwgevormde 'overzicht overhead'. De totale kosten die we in eerste instantie verantwoorden op het onderdeel Overhead, splitsen we in: a.
(loon)kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces, en b. (loon)kosten die direct zijn toe te rekenen aan bepaalde taakvelden, grondexploitaties en investeringen. De kosten vermeld onder b. belasten c.q. rekenen we intern door aan de diverse taakvelden, investeringen en bouwgrondexploitaties door deze op het onderdeel 'Overhead' tegen te boeken. Hierbij houden we rekening met enerzijds de personele inzet op het taakveld en anderzijds de omvang van het betreffende taakveld. Activiteiten 2021 0.4 – Overhead
72
Activiteit
Bijdrage Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen.
Verantwoording/ realisatie 2021
We willen een juiste, tijdige en correcte dienstverlening van de ambtelijke samenwerkingsorganisatie. Daarvoor betaalt de gemeente een jaarlijkse bijdrage aan de SWO. De beide gemeenten dragen bij in de kosten op basis van een verrekenpercentage. De verdere verantwoording/realisatie wordt verstrekt in de jaarrekening 2021 van de samenwerkingsorganisatie. Uit de groei van de gemeentefondsuitkering betalen we ook loon- en prijsstijgingen; niet alleen van het 'eigen personeel' maar ook van andere organisaties waar de gemeente een financieel belang in heeft. Ondanks het vorenstaande is ten opzichte van de oorspronkelijke begroting een lagere bijdrage over 2021 aan de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen betaald.
Middelen
De bijdrage 2021 is vastgesteld op ± € 17,173 miljoen incl. de niet-compensabele btw. Geraamd was een bijdrage van ± € 17,954 miljoen, derhalve een voordelig verschil van ± € 781.000. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de jaarrekening van de SWO. Van de € 17,173 miljoen bijdrage SWO is zo'n € 10,567 miljoen aan de verschillende programma's, investeringen en bouwgrondexploitaties doorbelast wegens directe loonkosten. Geraamd was € 10,997 miljoen, zodat op dit onderdeel sprake is van een nadeel van ± € 430.000. Samen bedraagt het uiteindelijke voordeel € 351.000.
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
10 Overhead
0.4 – Overhead Activiteit
Ontwikkelingen en gebruik huisvestingslocatie ten behoeve van gemeentewerken (De Vos van Steenwijklaan 73 te Hoogeveen).
Verantwoording/ realisatie 2021
De centrale hoofdhuisvesting van de buitendienst is, na de verkoop van het pand de Vos van Steenwijklaan 75 en de gemeentewerf in Ruinen, sinds 2017 volledig gevestigd op het bedrijfsgedeelte achter De Vos van Steenwijklaan 75 in combinatie met het bedrijfsgedeelte achter De Vos van Steenwijklaan 73. Beide terreinen worden via kortlopende huurcontracten gehuurd. De afgelopen jaren zijn meerdere nieuwe locaties onderzocht voor een nieuwe werf. Dit heeft niet tot resultaat geleid. De huidige eigenaar (Vos van Steenwijklaan 73) heeft medio 2021 aangegeven het gehele terrein inclusief kantoorpand te verkopen en het kortlopende huurcontract op te zeggen per 1 maart 2022. De gemeente heeft van de eigenaar de mogelijkheid gehad om het gehele complex te kopen, dus inclusief kantoorpand. Wij hebben ervoor gekozen niet op het aanbod in te gaan; het in eigendom verwerven van een dergelijk gebouw (lees: kantoorpand) zonder verdere plannen vinden wij in de huidige financiële situatie niet gepast. Daarbij was de voorbereidingstijd om tot een zorgvuldige afweging te komen te kort. Door tijdig en accuraat te anticiperen op deze situatie hebben we gelukkig met de nieuwe eigenaar een duurzame en passende huurovereenkomst kunnen opstellen (ingangsdatum 1/3/2022). Door deze overeenkomst aan te gaan is de huisvesting van de buitendienst voor de komende 10 jaar geborgd op een geschikte locatie.
Middelen
Het geraamde budget wegens huur en andere kosten bedroeg in 2021 € 58.000. Hiervan was ± € 3.700 niet benodigd. In 2022 zal de huur van het gebouw worden ondergebracht bij de SWO De Wolden Hoogeveen.
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten:
• • • • •
Gemeenschappelijke regeling samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen 2014. Kostenverrekenmodel 2014 (verdeelpercentage wordt jaarlijks geactualiseerd). Financiële verordening 27-2-2020. Missie, visie en contourennota 2014. Strategische koers (Koers 0528).
Investeringen LASTEN Begroting voor wijziging
Beschikbaar gesteld in 2021
Uitgaven Werkelijk
Overschot(+)/ tekort(-)
Restant naar 2022
Nr.
Omschrijving Bedragen x € 1.000
1.
Energiebesparing gemeentehuis Zuidwolde
977
0
914
63
63
2.
Verduurzaming gemeentewerf Zuidwolde
24
0
23
1
1
Toelichting 1. Energiebesparing gemeentehuis Zuidwolde De werkzaamheden voor de energiebesparing van het gemeentehuis zijn nagenoeg gereed. In 2021 is het gebouw volledig full elektra geworden want de gasaansluiting is verwijderd. Onderzocht wordt nog of de toepassing van duurzame verlichting in het gebouw nog verder kan worden uitgebreid om verdere energiebesparing te bewerkstelligen. 2. Verduurzaming gemeentewerf Zuidwolde De werkzaamheden met betrekking tot verduurzaming van de werf zijn afgerond. De bestaande verlichting is vervangen door duurzame LED armaturen en is er een PV-installatie aangebracht bestaande uit 60 panelen met omvormer. Op last van de verzekeraar zal de aangebrachte PVinstallatie nog worden onderworpen aan een scope 12-keuring.
Gemeente De Wolden
73
10 Overhead
Jaarrekening 2021
Wat heeft het gekost? Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijz.
Begroting 2021 na wijz.
Rekening 2021
Lasten programma
7.515
7.362
7.868
7.521
347
Baten programma
96
20
20
68
48
-7.419
-7.342
-7.848
-7.453
395
Lasten Bedragen x € 1.000
Resultaat
Afwijking begroting -/rekening
Voor een nadere verklaring en toelichting op de cijfers wordt verwezen naar het overeenkomstige jaarrekeningdeel '10 Overhead', verderop in deze jaarrekening.
74
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
11 Vennootschapsbelasting
11 Vennootschapsbelasting Sedert 1 januari 2016 bestaat voor gemeenten de plicht om over de 'winst' die zij maken op ondernemersactiviteiten, winstbelasting (vennootschapsbelasting - hierna te noemen: Vpb) te betalen. Dit om de concurrentiepositie met die van het bedrijfsleven gelijk te trekken. Activiteiten 2021 0.9 – Vennootschapsbelasting Activiteit
Afdracht vennootschapsbelasting.
Verantwoording/ realisatie 2021
De fiscaliteit in het kader van de nieuwe Vpb-wetgeving is complex en is nog steeds niet volledig uitgekristalliseerd. Voor alle partijen is dit een nieuw speelveld, dat veel vragen oproept. Ook binnen de Belastingdienst zijn zaken nog in ontwikkeling en bestaat nog geen eenduidig beeld over hoe om te gaan met grondexploitaties en Vpb. Er bestaat dus nog steeds onzekerheid over de landelijke uitgangspunten die de Belastingdienst in zal nemen.
Middelen
Hoewel bij het samenstellen van de meerjarenraming nog een gemiddelde Vpb-belastingdruk werd verwacht van ± € 15.000 per jaar, is gebleken dat we per saldo over 2021 een voordeel van € 18.000 hebben behaald. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de vermindering op de voorlopig betaalde aanslag over 2019 van circa € 14.000. De voorlopige aanslag 2021 bedroeg € 11.218.
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: Niet van toepassing. Investeringen Niet van toepassing. Wat heeft het gekost? Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijz.
Begroting 2021 na wijz.
Rekening 2021
Lasten programma
12
15
15
-3
18
Baten programma
15
0
0
0
0
Resultaat
3
-15
-15
3
18
Lasten Bedragen x € 1.000
Afwijking begroting -/rekening
Voor een nadere verklaring en toelichting op de cijfers wordt verwezen naar het overeenkomstige jaarrekeningdeel '11 Vennootschapsbelasting', verderop in deze jaarrekening.
Gemeente De Wolden
75
12 Onvoorzien
Jaarrekening 2021
12 Onvoorzien Activiteiten 2021 0.8 – Algemene lasten en baten Activiteit
Ontwikkeling kapitaallasten nieuwe investeringen.
Verantwoording/ realisatie 2021
Met de raad is een investeringsplafond van gemiddeld € 4,0 miljoen per jaar afgesproken voor de jaren 2018 t/m 2021. Afhankelijk van de financiële mogelijkheden hanteert de gemeente ook voor de jaren daarna dit bedrag als richtinggevend. Bij de uitwerking van de speerpunten voor de begroting 2021-2024 is met een toename van de betreffende stelpost rekening gehouden. Het betreft hier eigenlijk de doorwerking van de kapitaallasten die betrekking hebben op de investeringen 2021.
Middelen
Bij de beschikbaarstelling van de benodigde investeringskredieten in 2021 is rekening gehouden met bovengenoemd investeringsplafond. De onderschrijding van € 3,3 miljoen op het plafond van € 4,0 miljoen is beschikbaar gehouden voor investeringen in de komende jaren, voornamelijk ten behoeve van het 'Huus voor Sport & Cultuur' te Zuidwolde.
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: • Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam, doen en dichtbij', mei 2018. • Financiële verordening De Wolden 27-2-2020. Investeringen Niet van toepassing. Wat heeft het gekost? Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijz.
Begroting 2021 na wijz.
Rekening 2021
Afwijking begroting -/rekening
Lasten programma
2
-1.499
-282
0
-282
Baten programma
27
0
0
0
0
Resultaat
25
1.499
282
0
-282
Lasten Bedragen x € 1.000
Toelichting lasten: Opbouw van de post 'Onvoorziene uitgaven' De opbouw van de post volgens de primitieve begroting 2021, alsmede de mutaties zoals deze gedurende het jaar 2021 bij begrotingswijziging zijn vastgesteld, is als toelichting vermeld in het jaarrekeningdeel bij het onderdeel '12 - Onvoorziene uitgaven'. Hier wordt volstaan met daarnaar te verwijzen.
76
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
13 Mutaties reserves
13 Mutaties reserves In onderstaande tabellen geven wij een overzicht van de mutaties in de reserves en lichten we de verschillende onderdelen in het kort toe. Naast de gebruikelijke en jaarlijks terugkerende mutaties, wordt nog het volgende opgemerkt. Tot de reguliere mutaties worden onder andere gerekend de verrekeningen met de verschillende dekkingsreserves voor de kapitaallasten van in het verleden gedane investeringen. Voorbeelden zijn de bouw van een aantal brede scholen, infrastructurele werken, kunstgrasvelden, etc. Andere mutaties betreffen o.a. verschillende onttrekkingen aan bijvoorbeeld de algemene reserve voor diverse incidentele zaken zoals 'Initiatiefrijk De Wolden', invoering Omgevingswet, opstellen warmteplan, actieplan klimaat & energie, economisch actieplan, sociaal domein en achterstallig onderhoud zwembad Zuidwolde. Ook zijn in dit overzicht de mutaties opgenomen in de reserve sociaal domein betreffende de dekking van de voorgenomen uitgaven voor begeleide participatie, thuiscoaches en versterking praktijk ondersteuners huisartsen. Voor nadere bijzonderheden en achtergronden verwijzen wij hier ook naar de bij de ambtelijke financiële kaderbrief 2023 gevoegde 'Nota reserves & voorzieningen 2023-2026', specifiek voor wat betreft een doorkijk naar de toekomst.
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: • Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam, doen en dichtbij', mei 2018. • Financiële verordening De Wolden 27-2-2020. • Nota reserves en voorzieningen 2023-2026. • Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2015. • Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Investeringen Niet van toepassing. Wat heeft het gekost? Lasten
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijz.
Begroting 2021 na wijz.
Rekening 2021
Afwijking begroting -/rekening
Lasten programma
7.046
181
388
709
-321
Baten programma
7.744
1.023
2.199
2.043
-156
698
842
1.811
1.334
-477
Bedragen x € 1.000
Resultaat
Toelichting lasten en baten: De werkelijke cijfers laten een nadeel zien t.o.v. de begroting. Het betreft enerzijds een bedrag van € 321.000 wegens hogere stortingen (lasten) in de reserves en anderzijds € 156.000 wegens lagere onttrekkingen (baten) aan de reserves. Onderstaand is hiervan een specificatie opgenomen.
Gemeente De Wolden
77
13 Mutaties reserves
78
Jaarrekening 2021
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
Gemeente De Wolden
13 Mutaties reserves
79
Paragrafen
Jaarrekening 2021
Paragrafen Inleiding Op grond van het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ (BBV) zijn er voor ons verplichte paragrafen in onze begroting en bij het jaarverslag. In deze paragrafen is een aantal onderwerpen gebundeld. Het doel van de paragrafen is het bestuur meer inzicht te verschaffen in de beleidsmatige aspecten van de deelgebieden. We moeten de volgende paragrafen opnemen, tenzij het betreffende aspect niet aan de orde is (artikel 9 BBV): - Lokale heffingen. - Onderhoud kapitaalgoederen. - Weerstandsvermogen en risicobeheer. - Bedrijfsvoering. - Financiering. - Verbonden partijen. - Grondbeleid. We hebben zelf in het verleden besloten twee paragrafen toe te voegen, namelijk: - Sociaal domein (voorheen Wet maatschappelijke ondersteuning). - De Verdieping (voorheen Dorpsvisies). - Covid-19. Met de betreffende onderwerpen is over het algemeen een groot financieel belang gemoeid. De paragrafen geven dan ook een dwarsdoorsnede van de begroting. Daarmee geven we extra informatie over de financiële positie op korte en langere termijn. De wijze waarop invulling wordt gegeven aan de paragrafen kan in de praktijk verschillen. In de toelichting op het BBV wordt de voorkeur uitgesproken voor het werken met beleidsnota’s waarin de onderwerpen in de paragrafen zijn uitgewerkt.
Het voordeel hiervan is dat we in de paragraaf kunnen volstaan met een korte berichtgeving van de stand van zaken. Wanneer deze actuele nota echter ontbreekt, is het nodig om een uitvoeriger paragraaf te maken. De paragraaf vervult dan een nadrukkelijker rol in de kaderstelling door het bestuur. Deze benadering is conform het gehanteerde beleidskader voor financieel toezicht van de provincie Drenthe.
80
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
Lokale heffingen
Lokale heffingen De gemeentelijke belastingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente. De onroerende-zaakbelastingen (OZB), toeristen- en forensenbelasting zijn lokale heffingen die we als algemeen dekkingsmiddel kunnen aanmerken. Daarnaast zijn er nog heffingen die niet tot de algemene dekkingsmiddelen horen, maar wel in deze paragraaf betrokken zijn. Hierbij valt te denken aan de afvalstoffenheffing en de rioolheffing maar ook de gemeentelijke leges waar tegenover een direct aanwijsbare tegenprestatie staat. Privaatrechtelijke bedragen zoals prijzen van zwembaden en sportaccommodaties en dergelijke komen niet in het overzicht aan de orde. In 2021 bestond 19% van de inkomsten (exclusief mutaties reserves) van de gemeente De Wolden uit lokale heffingen (belastingen en rechten). Deze lokale heffingen zijn opgebracht door burgers, bedrijven en recreanten. Vorig jaar was dit eveneens 19%. Deze paragraaf geeft een overzicht van de diverse lokale heffingen en belastingen op hoofdlijnen. Hiermee ontstaat inzicht in de lokale lastendruk, wat van belang is voor de integrale afweging tussen enerzijds beleid en anderzijds inkomsten. Ook geven we weer welk beleid de gemeente heeft gevoerd ten aanzien van de lokale heffingen en welke landelijke ontwikkelingen (rijksbeleid) daarbij van invloed waren.
Uitgangspunten collegeprogramma 2019-2022 zijn de volgende: • Wij zijn terughoudend in de verhoging van belastingen, leges en heffingen. • Wij gaan terughoudend om met verhoging van de onroerende-zaakbelastingen. • De heffingspercentages OZB en de leges, de graf- en begraafrechten passen we jaarlijks aan met de inflatiecorrectie. • Wij werken transparant. • Wij motiveren tarieven en verhogingen daarvan. • De gevolgen van tariefverhogingen voor de woonlasten van de burger brengen wij jaarlijks in beeld. • Wij werken kostendekkend. • Wij streven er naar rechten zoveel mogelijk kostendekkend te houden. Ontwikkelingen Hertaxatie Wet waardering onroerende zaken In 2021 zijn de WOZ-waarden, voor een periode van één jaar, vastgesteld op basis van de plaatsgevonden hertaxatie naar het prijspeil op 1 januari 2020. De beschikkingen 2021 zijn binnen de wettelijke termijn verstuurd. Het aantal ingediende bezwaarschriften kwam uit op 1,6%. Dit percentage ligt onder het landelijk gemiddelde (3,7%). De bezwaren zijn voor het eind van het jaar afgehandeld. Overzicht van de lokale heffingen Onderstaande tabel geeft weer welke opbrengsten uit lokale heffingen zijn begroot (inclusief eventuele begrotingswijzigingen) en welke opbrengsten werkelijk zijn verkregen in 2021. Belastingen en heffingen
Begroting 2021 (na wijziging)
Werkelijk 2021
Onroerende zaakbelasting
€
4.677.618
€
4.659.047
Afvalstoffenheffing
€
1.973.750
€
2.074.072
Rioolheffing
€
2.630.980
€
2.639.668
Bouwleges
€
713.815
€
790.315
Secretarieleges (alleen gemeentelijk deel)
€
204.728
€
198.736
Leges bestemmingsplannen
€
32.583
€
43.728
Leges milieubeheer
€
4.096
€
839
Leges monumentenvergunning
€
1.366
€
0
Leges vergunningen o.a. drank en horeca
€
2.500
€
3.524
Leges brandweer
€
1.246
€
0
Leges kabels en leidingen
€
16.746
€
48.330
Gemeente De Wolden
81
Lokale heffingen
Jaarrekening 2021
Belastingen en heffingen
Begroting 2021 (na wijziging)
Werkelijk 2021
Toeristenbelasting
€
295.000
€
282.336
Forensenbelasting
€
126.000
€
125.742
Graf- en begraafrechten
€
208.702
€
271.595
Totaal belastinginkomsten
€
10.889.130
€
11.137.932
Onroerende-zaakbelastingen OZB-tarieven
2019 % WOZ-waarde
2020 % WOZ-waarde
2021 % WOZ-waarde
Zakelijk gerechtigden (woningen)
0,1133
0,1096
0,1106
Zakelijk gerechtigden niet-woningen
0,1697
0,1720
0,1896
Gebruikers niet-woningen
0,1452
0,1459
0,1594
Totaal niet-woningen
0,3149
0,3179
0,3490
In de begroting 2021 was uitgegaan van een autonome groei van 1%. Daarnaast heeft er éénmalig een extra verhoging van 5,5% plaatsgevonden naast de indexering van de opbrengst van 1,5%. In het onderstaande overzicht zijn de heffingspercentage OZB en gemiddelde WOZ-waarden 1-1-2020 voor woningen per Drentse gemeente opgenomen. Bron van de aan de tabel ten grondslag liggende gegevens is een onder de Drentse gemeenten gehouden onderzoek door het Regionaal Belastingoverleg Drentse gemeenten. De hoogte van de tarieven is naast het voorzieningenniveau van gemeenten ook afhankelijk van de waarde van woningen (de markt).
Gemeente
82
Heffingspercentage 2021 woning
Gemiddelde WOZHeffingspercentage 2021 waarde woningen bedrijven 1-1-2020
Borger-Odoorn
0,20130%
0,34420%
204.000
Assen
0,16930%
0,78880%
206.000
Emmen
0,18520%
0,64160%
182.000
Meppel
0,12800%
0,70500%
230.000
Hoogeveen
0,17760%
0,62010%
200.000
Midden-Drenthe
0,10750%
0,39930%
234.000
Coevorden
0,17970%
0,38410%
203.000
Noordenveld
0,10947%
0,24569%
270.000
Aa en Hunze
0,11340%
0,31840%
256.000
De Wolden
0,11060%
0,34900%
287.000
Tynaarlo
0,10500%
0,27130%
295.000
Westerveld
0,10900%
0,37990%
289.000
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
Lokale heffingen
Afvalstoffenheffing Grondslag Eenpersoonshuishouden
2019
2020
2021
€ 162,84
€ 183,78
€ 164,04
_basistarief
€ 106,92
_aanbieding restafval*
€ 57,12
Meerpersoonshuishouden
€ 206,64
€ 233,16
€ 203,76
_basistarief
€ 132,36
_aanbieding restafval*
€
71,40
Tarief per aanbieding restafval
€
8,40
Eenpersoonshuishouden (verzamelcontainer
€ 162,84
€ 183,78
€ 162,00
Meerpersoonshuishouden (verzamelcontainer)
€ 206,64
€ 233,16
€ 205,56
*uitgangspunt gemiddeld aantal aanbiedingen per jaar: - eenpersoonshuishoudens 6,8 - meerpersoonshuishoudens 8,5. De inzameling van huishoudelijke afvalstoffen is op begrotingsbasis kostendekkend. In 2021 is er voor het eerst sprake van een heffing op basis van het aantal aanbiedingen van restafval naast een vast bedrag per huishouden. Op basis van de afrekeningen welke in de aanslagoplegging 2022 plaatsvinden en bij de opmaak van de jaarrekening al bekend zijn, ligt de opbrengst afvalstoffenheffing € 42.737 hoger dan begroot. In 2021 is de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen voor 102% kostendekkend.
Gemeente De Wolden
83
Lokale heffingen
Overzicht kostendekkendheid reiniging 2021
Jaarrekening 2021
Primaire begroting
Rekening
Lasten: Exploitatielasten minus overige inkomsten
1.667.113
1.687.598
Compensabele btw
290.050
302.290
Kwijtscheldingen, incl. eigen uren
50.000
39.734
2.007.163
2.035.623
1.946.000
1.988.738
Baten: Afvalstoffenheffingen en reinigingsheffingen Reinigingsrechten Onder- c.q. overdekking: Dekkingspercentage
27.750
85.335
1.973.750
2.074.072
-33.412
38.449
98%
102%
Van de twaalf Drentse gemeenten hanteren negen een afvalstoffenheffing op basis van het solidariteitsprincipe. De gemeenten Borger-Odoorn, Tynaarlo en De Wolden hanteren een systeem van tariefdifferentiatie. In de grafiek hebben we de afvalstoffenheffingen in Drenthe (tarief meerpersoonshuishouden) met elkaar vergeleken. Het gemiddelde tarief in Drenthe bedraagt in 2021 € 243,23. Rioolheffing Op 26 november 2015 heeft de gemeenteraad het Watertakenplan Fluvius 2016-2021 vastgesteld. Het plan is opgebouwd uit een hoofdplan en zeven specificaties. Het hoofdrapport beschrijft de gezamenlijke visie en doelstellingen van de gemeenten Hoogeveen, De Wolden, Meppel, Westerveld, Midden-Drenthe, Steenwijkerland en het waterschap voor beheer van de watertaken in de periode 2016 t/m 2021. Onder watertaken worden de gemeentelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemel- en grondwater verstaan en de zorgplicht van het waterschap voor het zuiveren van afvalwater. De specificatie, waarin de onderdelen van het gemeentelijk rioleringsplan zijn opgenomen, beschrijft per gemeente de maatregelen en activiteiten en de financiële en personele middelen die nodig zijn voor het beheer van de watertaken.
84
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
Lokale heffingen
Tarieven rioolheffing
2019
2020
2021
Eenpersoonshuishoudingen
€ 205,08
€ 206,52
€ 207,84
Meerpersoonshuishoudingen
€ 228,36
€ 229,92
€ 231,36
Voor de riolering is ter bepaling van de kostendekkendheid vanwege de compensabele btw en het bedrag aan kwijtscheldingen onderstaande berekening gemaakt. Overzicht kostendekkendheid riolering 2021
Primaire begroting
Rekening
Lasten: Exploitatielasten minus overige inkomsten
1.283.832
1.008.655
Kapitaallasten
582.770
549.401
Compensabele btw exploitatie
105.524
80.814
Compensabele btw investeringen
135.689
203.502
Straatvegen e.d., incl. eigen uren
68.189
75.197
Compensabele btw straatvegen e.d.
18.065
15.791
Baggerwerkzaamheden
7.340
0
Compensabele btw baggerwerkzaamheden
1.541
0
Kwijtscheldingen, incl. eigen uren
51.000
51.055
2.631.341
2.341.306
2.630.980
2.639.668
361
298.362
Baten: Rioolrechten Voordeel jaarrekening 2021
-8.688 289.674
Dekkingspercentage
100%
112%
In de volgende grafiek zijn de tarieven 2021 van Drentse gemeenten opgenomen.
De verschillen in de tariefstelling worden veroorzaakt door de mate waarin rekening is gehouden met het niveau van de rioleringszorg, de exploitatiekosten en het aantal aansluitingen. In de grafiek zijn de rioolheffingen in Drenthe (tarief meerpersoonshuishouden) met elkaar vergeleken. Het gemiddelde tarief in Drenthe bedraagt in 2021 € 190,36.
Gemeente De Wolden
85
Lokale heffingen
Jaarrekening 2021
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Gemeenten kunnen, met inachtneming van de Invorderingswet 1990, kwijtschelding verlenen van gemeentelijke heffingen. Gemeenten beslissen zelf of, en zo ja voor welke heffingen belastingplichtigen kwijtschelding kunnen krijgen. Gemeenten zijn gebonden aan de landelijke Uitvoeringsregeling. Alleen ten aanzien van het bestaansminimum hebben gemeenten de mogelijkheid om af te wijken van de regeling. De rijksregeling gaat uit van 90% van de bijstandsnorm. In onze gemeente is gekozen om 100% van de bijstandsnorm als bestaansminimum te hanteren. Bij de tariefstelling is rekening gehouden met de te verlenen kwijtschelding. Kwijtschelding is mogelijk van de afvalstoffenheffing en het rioolrecht. In de raadsvergadering van 25 november 2021 is besloten om in 2021 ook kwijtschelding mogelijk te maken voor maximaal 6 aanbiedingen van de restafvalcontainer. Belasting/recht
2019
2020
2021
Afvalstoffenheffing
€
43.294
€
43.255
€
39.734
Rioolrecht
€
50.871
€
45.536
€
51.054
Totalen
€ 94.165
€ 88.791
€ 90.788
Bouwleges overzicht opbrengst en aantal verleende bouwvergunningen 2015 t/m 2021. Jaartal
Opbrengst bouwleges
Aantal vergunningen
2015
€
525.825
233
2016
€
605.359
266
2017
€
913.190
301
2018
€
1.014.222
340
2019
€
527.099
348
2020
€
526.015
376
2021
€
790.314
338
Begraafrechten Uitgangspunten zijn (raad 25 april 2013): - het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid loslaten; - 88% van het groenonderhoud ten laste te brengen van het budget groenonderhoud; - een eventueel resterend tekort op het product begraven komt ten laste van het resultaat; - de tarieven jaarlijks alleen te indexeren met het CPI-indexcijfer voor huishoudens (2021, 1,7%). Begraven(kosten/baten)
Begroot
Lasten
€
336.500,00
€
305.542,95
Baten
€
283.702,00
€
271.595,60
Saldo
€
52.798,00
€
33.947,35
Kostendekking
84%
89%
Prognose aankoop graf
Werkelijk aankoop graf
Prognose aankoop nis
Werkelijk aankoop nis
Prognose aankoop urnengraf
Werkelijk aankoop urnengraf
Zuidwolde
20
28
6
8
1
3
Ruinen
6
4
4
5
1
2
De Wijk
4
9
2
2
1
0
Ruinerwold
4
9
2
2
1
1
Echten
3
5
1
0
1
0
Totaal
37
55
15
17
5
6
Begraafplaats
86
Realisatie
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
Begraafplaats
Lokale heffingen
Aantal begrafenissen
Aantal bijzettingen
Aantal verstrooiingen
Zuidwolde
39
9
0
Ruinen
13
9
0
De Wijk
11
3
2
Ruinerwold
14
2
1
Echten
4
3
30
Totaal
81
26
33
Secretarieleges De opbrengst secretarieleges 2021 is als volgt opgebouwd. Begroting 2021 (na wijz.)
Leges
Werkelijk 2021
Rijbewijs-gemeente
€
105.627
€
96.967
Reisdocumenten-gemeente
€
30.084
€
53.613
Gehandicapten parkeerkaart
€
3.897
€
3.953
Uittreksel GBA
€
8.942
€
9.632
Verklaring omtrent gedrag
€
5.712
€
968
Persoonsregistratie en informatievoorziening
€
4.500
€
2.823
Huwelijken
€
43.925
€
24.714
Naturalisatie
€
1.898
€
5.367
Adresaanduiding en kadastrale informatie
€
4.040
€
4.649
Totaal legesinkomsten
€
208.625
€
202.686
Productieaantallen
Werkelijk aantal 2019
Werkelijk aantal 2020
Begroot aantal 2021
Huwelijksvoltrekkingen
92
69
90
72
Geregistreerd Partnerschap
39
41
15
35
Geboorteaangiften
55
67
45
59
Geboorteaangiften levenloze kinderen
10
0
0
0
Overlijdensaangiften
161
199
160
204
Burgerlijke stand, uittreksel
234
159
250
0
Naturalisatieverzoeken
42
28
10
26
Optieverzoeken
2
3
1
1
Paspoort < 18 jaar
220
153
200
265
Paspoort > 18 jaar
586
201
300
325
Spoedlevering paspoort/NIK
66
37
15
84
Nat. Identiteitskaart < 18 jaar
533
497
500
785
Nat. Identiteitskaart > 18 jaar
489
276
340
479
Uittreksel BRP
206
263
250
382
Archiefonderzoek
142
133
70
75
Product
Werkelijk aantal 2021
Burgerlijke Stand
Reisdocumenten
Persoonsregistratie
Rijbewijzen/ eigen verklaringen Rijbewijs
2.933
2.788
3.000
3.082
Spoedlevering rijbewijs
228
174
100
235
Eigen verklaring
466
366
335
328
Gemeente De Wolden
87
Lokale heffingen
Productieaantallen Product
Jaarrekening 2021
Werkelijk aantal 2019
Werkelijk aantal 2020
Begroot aantal 2021
Werkelijk aantal 2021
26
26
0
17
122
76
125
93
226
108
300
129
Huisnummering Afgegeven beschikkingen Gehandicapten parkeerkaart Gehandicaptenparkeerkaart (GPK, Invalidenparkeerkaart) Verklaring omtrent het gedrag Verklaring omtrent het gedrag
Woonlasten De gemiddelde woonlasten per huishouden in De Wolden zijn in 2021 (€ 752,54) 0,7% lager ten opzichte van 2020 (€ 757,90). Dit bedrag is opgebouwd uit de aanslagen onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en de rioolheffing voor een meerpersoonshuishouden. De gemiddelde woonlasten in Drenthe lagen op € 757,80 (2020 € 730).
88
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
Onderhoud kapitaalgoederen
Onderhoud kapitaalgoederen Een aanzienlijk deel van de in gemeente De Wolden aanwezige kapitaalgoederen zoals infrastructuur, gebouwen en plantsoenen is in beheer en onderhoud van de gemeente. Voor het onderhoud van de kapitaalgoederen kent de gemeente een aantal beheersprogramma’s. We reserveren geld in de exploitatiebegroting om jaarlijks in het noodzakelijke onderhoud te kunnen voorzien. Dat doen we op basis van de beheersprogramma's. Ook het gewenste onderhoudsniveau hebben we daarin vastgelegd. Dat niveau is afhankelijk van de hiervoor benodigde beschikbare middelen. De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft een dwarsdoorsnede van de begroting. Lasten van onderhoud kunnen op diverse programma’s voorkomen. Basisgegevens te onderhouden kapitaalgoederen (peil eind 2021) De koppeling met de BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie) en de beheerkaart kan met de aanschaf van het nieuwe beheersysteem (Obsurv) voor de openbare ruimte plaats gaan vinden. De gegevens kunnen hierdoor afwijken met wat voorgaande jaren is beschreven. Onderwerp
Karakteristiek
Openbare ruimte
Oppervlakte totaal Oppervlakte verharde wegen
Onderhoud 22.635 ha. 2.565.761 m2
Verharde fietspaden
267.320 m2
Halfverharde voet- en fietspaden
267.320 m2
Verharde wandelpaden
167.500 m2
Zand- en puinwegen
246.261 m2
Oppervlakte groen (plantsoen)
1.399.819 m2
Oppervlakte bos en natuur (berm, etc.)
3.188.393 m2
Bomen Sportterreinen Openbare verlichting (armaturen) Speeltoestellen
53.990 st. 220.000 m2 5.278 st. 651 st.
Begraafplaatsen
6 st.
Gebouwen
Sportaccommodaties
29 st.
Riolering
Lengte
457 km.
Kolken
11.500 st.
Minigemalen
1.100 st.
Kunstwerken Verkeersmeubilair
Individuele Behandeling van Afvalwater (IBA)
230 st.
Hoofdgemalen
62 st.
Bergbezinkvoorzieningen
10 st.
Tunnels
3 st.
Bruggen en duikers
76 st.
Verkeersborden
4.606 st.
Objectverwijzingsborden
1.202 st.
Beleidskader Voor het benodigde onderhoudsvolume zijn de volgende uitgangspunten vastgelegd: - Een beheersprogramma moet een periode beslaan van de langste afschrijving van de kapitaallasten. Hierdoor zijn we in staat altijd voldoende geld te reserveren voor het noodzakelijke onderhoud en voorkomen we desinvesteringen. - Een beheersprogramma moeten we gemiddeld iedere vier jaar opnieuw doorrekenen op basis van de actuele onderhoudssituatie (BBV). Dit schept de mogelijkheid om de onderhoudskosten tijdig naar boven of beneden bij te stellen. We hebben een kwaliteitsvisie. Die visie functioneert als een overkoepelende schil voor de onderliggende beheerssystemen. In de visie geven we het niveau aan dat bepalend is voor de individuele beheerssystemen. In 2012 is voor het laatst het kwaliteitsniveau op onderdelen herzien. Als kwaliteitsniveau heeft de raad gekozen het niveau ‘basis’ met uitzondering van bedrijventerreinen. Gemeente De Wolden
89
Onderhoud kapitaalgoederen
Jaarrekening 2021
Het niveau van de groenvoorzieningen op de bedrijventerreinen is herzien naar het niveau laag. De niveaus zijn verwerkt in de opdrachten voor het planmatig onderhoud van de openbare ruimte. Voor het rationeel beheer maakt de gemeente gebruik van een beheerssysteem. Dit systeem is voorzien van een grafische koppeling met de database van de beheersgegevens. Het inzichtelijk maken en uitwisselen van de data van de te beheren onderdelen in de openbare ruimte is daarmee mogelijk. De verschillende beheersprogramma’s lichten we hierna toe. Toelichting per beheersprogramma Het speelruimtebeleidsplan In de gemeente De Wolden zijn ongeveer 90 speelplekken. De omvang en inrichting variëren. Het in standhouden van speelvoorzieningen in een gemeente is geen wettelijke verplichting. Wel moeten speeltoestellen volgens het Warenwetbesluit Attractie- en speeltoestellen veilig zijn. De grondeigenaar (de gemeente) is aansprakelijk voor schade ten gevolge van bouwwerken die in zijn grond verankerd zijn. Dit betekent dat een gemeente aansprakelijk kan worden gesteld voor schade die voortkomt uit een ondeugdelijk speeltoestel of ondergrond. Veiligheidsinspectie Om te beoordelen of de speeltoestellen veilig zijn, vindt jaarlijks een veiligheidsinspectie plaats. We inspecteren de speelplaats, de toestellen en de speelzone.
Een dergelijke veiligheidsinspectie bestaat uit de inspectie van de speelplaats, het toestel en de speelzone. De inspectie bepaalt vervolgens het noodzakelijk onderhoud of de vervanging van de speeltoestellen. Onderhoud door verenigingen Met ingang van 2008 is het beheer en onderhoud van de speeltoestellen overgedragen aan de speeltuinverenigingen. De resultaten van de inspecties worden doorgestuurd naar de verenigingen. Zij dienen dan vervolgens de aanbevolen acties uit te voeren. Om de veiligheid te kunnen waarborgen dienen de verenigingen de uitgevoerde werkzaamheden terug te koppelen. Immers, de voorzieningen zijn op het eigendom van de gemeente geplaatst en de gemeente is, na overdracht, nog steeds primair verantwoordelijk. Wanneer verenigingen de uitgevoerde acties terugkoppelen is aangetoond dat het noodzakelijke onderhoud daadwerkelijk is uitgevoerd door de speeltuinvereniging. Bijdrage aan vervanging speeltoestellen Om de verenigingen te ondersteunen bij het onderhouden van de speelvoorzieningen is jaarlijks een krediet beschikbaar voor cofinanciering. Op basis van de veiligheidsinspectie kan blijken dat het repareren van een speeltoestel niet rendabel is. Het is dan vaak verstandiger het speeltoestel te vervangen door een nieuw speeltoestel.
Tijdens de evaluatie van het speelruimtebeleid in 2020 is gebleken dat er een grote achterstand is in het vervangen van de speeltoestellen. In 2020 hebben we meer cofinancieringsaanvragen ontvangen, dan we hebben kunnen toekennen. De in 2020 niet-toegekende aanvragen zijn doorgeschoven naar 2021. Vanwege de vele aanvragen is het beschikbare krediet in 2021 eenmalig verhoogd om de grote vraag naar cofinanciering te kunnen bekostigen. Bij het toesturen van de inspectiegegevens attenderen we alle verenigingen op de mogelijkheid een plan in te dienen voor mogelijke cofinanciering ten behoeve van vervanging van speeltoestellen. Indien de plannen voldoende onderbouwd zijn, kennen we maximaal 60% cofinanciering toe. In onderstaande tabel staan de in 2021 toegekende cofinancieringsbijdragen.
90
Organisatie
Plaats
Ontvangen bijdrage
Prins Johan Frisoschool
Koekange
€ 11.502
Speeltuinvereniging De Hommel
Koekange
€ 32.105
Speeltuinvereniging De Speulhorst
De Wijk
€ 11.112
Speeltuinstichting Ravotti
Ruinen
€ 10.667
Speeltuinvereniging Middelveen
Zuidwolde
€ 32.040
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
Onderhoud kapitaalgoederen
Organisatie
Plaats
Ontvangen bijdrage
Streekbelang Fort e.o.
Fort
€ 10.795
Speeltuinvereniging Veeningen
Veeningen
€
Totaal
7.126
€ 115.347
Functionele inspectie door verenigingen Naast een veiligheidsinspectie moet de speeltuinvereniging jaarlijks ook minimaal één functionele inspectie uitvoeren. Daarbij controleert zij de functionaliteit en stabiliteit van een toestel, in het bijzonder op slijtage. Omschrijving Onderhoud speelvoorzieningen
Begroot 2021 (na wijziging)
Werkelijk 2021
16.000
18.000
Het wegenbeheersprogramma De gemeente heeft een rationeel beheerprogramma voor verharde wegen. In dit programma heeft de raad 2007 het onderhoudsniveau vastgelegd op Basis of niveau B, waaraan het wegenonderhoud moet voldoen. Gekozen is om het kwaliteitsniveau van de wegen te differentiëren op basis van de gebruikscategorie van de wegen. Aan verhardingen in de gebruikscategorie ‘Bedrijventerreinen’ is een lager onderhoudsniveau (Laag of niveau c) vastgesteld dan de andere gebruikscategorieën. Om de twee jaar wordt in de zomerperiode een wegeninspectie uitgevoerd. Daarna kijken we in relatie tot het beschikbare budget, wensen van Dorpsbelangenverenigingen en plannen van andere vakgebieden welke wegen de twee daaropvolgende planjaren een onderhoudsbeurt krijgen. In 2021 zijn een aantal wegen en paden onderhouden volgens de in 2020 opgestelde planning. Daarnaast zijn een aantal fietspaden onderhouden waarvoor een bijdrage is ontvangen van de provincie Drenthe en het Rijk. Begroot 2021 (na wijziging)
Werkelijk 2021
Klein onderhoud wegen
177.000
175.000
Groot onderhoud wegen
1.048.000
1.046.000
Verkeersvoorzieningen (bewegwijzering, borden, veiligheid)
83.000
56.000
Straatvegen en onkruidbestrijding
136.000
150.000
Bermonderhoud, inclusief maaien en bermbeplanting
180.000
200.000
1.624.000
1.627.000
Omschrijving
Totaal
Beheersprogramma openbare verlichting Het beleidsplan Openbare Verlichting heeft onder meer de intentie om minder energie te gaan verbruiken. Om tevens aan het energie akkoord van 2030 te kunnen voldoen is het plan om in 2030 alle bestaande verlichting te hebben vervangen voor ledverlichting. In De Wolden staan 5.278 lichtmasten waarvan de bestaande verlichting fasegewijs wordt vervangen door ledverlichting. Totaal zijn er nu 1.200 vervangen. Sinds 2021 zetten we in op het vervangen van 400 tot 500 armaturen per jaar. Afgelopen jaar zijn 395 lampstoringen verholpen en 35 aanrijdschades hersteld. Er zijn geen meldingen geweest van schade door vandalisme. Omschrijving Onderhoud openbare verlichting
Gemeente De Wolden
Begroot 2021 (na wijziging)
Werkelijk 2021
93.000
96.000
91
Onderhoud kapitaalgoederen
Jaarrekening 2021
Beheersprogramma kunstwerken en bruggen Het onderhoud van civiele kunstwerken is gebaseerd op het Bruggenbeheersplan vastgesteld in 2016. Het kwaliteitsniveau is Basis, behalve op bedrijventreinen hier is het niveau Laag. Alle Civiele Kunstwerken zijn voor het laatst in 2016 beoordeeld en het onderhoud en/of vervanging is in kaart gebracht. Jaarlijks zetten we het beschikbaar gestelde budget in voor planmatig onderhoud aan de bruggen en duikers. Voor de begrotingsperiode 2021-2024 zijn er geen investeringskredieten opgenomen voor het vervangen van bruggen. In het kader van het onderzoek naar de beleidsplannen zal de kwaliteit van bruggen en duikers opnieuw in beeld gebracht moeten worden. In 2021 is planmatig onderhoud uitgevoerd aan een aantal bruggen en duikers conform de opgestelde planning in 2020. Omschrijving Onderhoud bruggen en duikers
Begroot 2021 (na wijziging)
Werkelijk 2021
51.000
47.000
Het beheersprogramma groen In 2013 is het kwaliteitsniveau B door de raad vastgesteld voor het onderhoud van het groen. Dit kwaliteitsniveau is verwerkt in de onderhoudsbestekken. Vanwege ziekte is in 2021 het groenbeheerplan niet geactualiseerd. Deze werkzaamheden zijn doorgeschoven naar 2022. Desondanks zijn de werkzaamheden in 2021 wel conform het afgesproken kwaliteitsniveau uitgevoerd. In 2021 is de beleidsnota ecologisch bermbeheer vastgesteld. Begroot 2021 (na wijziging)
Werkelijk 2021
Onderhoud plantsoenen openbaar groen
290.000
266.000
Onderhoud openbaar groen begraafplaatsen
60.000
63.000
Aanschaf plantmateriaal
29.000
56.000
Uitbestede werkzaamheden inclusief SW-bedrijven
456.000
510.000
Beheersing eikenprocessierups
32.000
22.000
867.000
917.000
Omschrijving
Totaal
Riolering/water Op 26 november 2015 is het 'Watertakenplan Fluvius' door de raad vastgesteld. Het plan is opgebouwd uit een hoofdplan en zeven specificaties. Het hoofdrapport beschrijft de gezamenlijke visie en doelstellingen van de gemeenten Hoogeveen, De Wolden, Meppel, Westerveld, Midden-Drenthe, Steenwijkerland en het waterschap voor beheer van de watertaken in de periode 2016 t/m 2021. Onder watertaken verstaan we de gemeentelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemel- en grondwater en de zorgplicht van het waterschap voor het zuiveren van afvalwater. De specificatie, waarin de onderdelen van het gemeentelijk rioleringsplan zijn opgenomen, beschrijft per gemeente de maatregelen en activiteiten en de financiële en personele middelen die nodig zijn voor het beheer van de watertaken. Eind 2021 zijn we gestart met het opstellen van het nieuwe watertakenplan voor de komende jaren. In 2021 zijn diverse maatregelen en activiteiten uitgevoerd zoals: inspectie en reiniging riolering en gemalen, het reinigen van kolken en het onderhoud aan gemalen, riolering, drainage en IBA’s (Individuele Behandeling van Afvalwater). De daadwerkelijke kosten van de activiteiten voor vrijverval riolering zijn lager uitgevallen dan begroot. Er waren minder storingen en reparaties nodig in het afgelopen jaar.
92
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
Onderhoud kapitaalgoederen
Begroot 2021 (na wijziging)
Werkelijk 2021
Onderhoud e.d. vrijverval riolering
170.000
90.000
Onderhoud e.d. vacuüm drukriolering, gemalen en bezinkbassins
36.000
31.000
Onderhoud individuele behandeling afvalwater (IBA)
30.000
25.000
236.000
146.000
Omschrijving
Totaal
Het gebouwenbeheersplan In 2018 heeft het college de Nota planmatig onderhoud gebouwen 2019-2028 vastgesteld. Nadat eerst wordt ingegaan in de Nota op het te onderhouden areaal, worden de gehanteerde systematiek en de van toepassing zijnde normen en onderhoudstypen toegelicht. De budgettaire aspecten worden vervolgens in de financiële paragraaf benoemd. Verder wordt in deze nota een duidelijke scheiding aangebracht tussen ‘periodiek groot onderhoud’ en ‘normaal klein jaarlijks onderhoud’. Er is onder andere een doorrekening gemaakt voor groot onderhoud op langere termijn. Op deze berekening is de jaarlijkse storting in de ‘voorziening onderhoud gebouwen’ afgestemd. In 2021 is het planmatig onderhoud en groot onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen uitgevoerd. De onderstaande werkzaamheden zijn slechts een kleine opsomming van wat er het afgelopen jaar is uitgevoerd op bouwkundig en installatietechnisch onderhoud: De uitvoering van het project tot het vervangen van het verouderde verwarmingssysteem gemeentehuis Zuidwolde is afgerond. Er zijn meerdere warmtepompen geplaatst waardoor het gebouw geheel gasloos wordt verwarmd. Ook het onderkomen op de begraafplaats Zuidwolde is afgekoppeld. Op deze begraafplaats heeft een uitbreiding van de urnenmuur plaatsgevonden. Er is een start gemaakt met de verdere verduurzaming van de sporthallen in de Wolden.
Sporthal de Marse is volledig voorzien van ledverlichting. Op de gemeentewerf is op het kantoorpand een PV-systeem aangebracht en volledig voorzien van ledverlichting waardoor het gebouw BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw) is geworden. Meerdere buitenonderkomens groen en begraven zijn onderzocht op de aanwezige ventilatievoorzieningen en waar nodig zijn deze verbeterd vanwege de Covid-19 pandemie. Museumboerderij de Wemme is uitgebreid met een expositieruimte en nieuwe entreepartij. Hierdoor is de toegankelijkheid van het museum voor de mindervalide mens aanmerkelijk verbeterd. Bij de kerktoren Ruinen zijn renovatiewerkzaamheden uitgevoerd aan de houten draagconstructie en de zoldervloer. Bij museumboerderij de Karstenhoeve is er een kozijnrenovatie in eigen beheer uitgevoerd. Ook de eerste aanzet tot de ontwikkeling van een Cultuurhuus op de locatie van de Wessel Boer sporthal is gegeven. De tijdelijke blaashal voor binnensport is geplaatst op het sportpark Woltingeslag in Zuidwolde. In 2021 is de inspectieronde van al onze te onderhouden objecten afgerond. De te verwachten resultaten zullen in het voorjaar van 2022 worden gepresenteerd. Begroot 2021 (na wijziging)
Werkelijk 2021
Normaal klein jaarlijks onderhoud
237.000
227.000
Storting in de voorziening voor periodiek groot onderhoud (exclusief onderwijs)
360.000
360.000
Totaal
597.000
587.000
Omschrijving
Gemeente De Wolden
93
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Jaarrekening 2021
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om niet begrote kosten te dekken. Dat wil zeggen: welke capaciteit is nodig om de risico’s op te vangen, en wel zodanig dat een tegenvaller in de uitvoering niet direct tot een bezuiniging hoeft te leiden. Inleiding Het weerstandsvermogen dient om niet begrote kosten en risico’s op te vangen. Het geeft een indicatie van de robuustheid van de begroting. Risicobeheersing heeft daarom een belangrijke relatie met het weerstandsvermogen. Reguliere risico’s worden afgedekt met verzekeringen of voorzieningen/bestemmingsreserves. Voor risico’s die niet tegen acceptabele kosten kunnen worden verzekerd en waarvan de omvang niet redelijkerwijs is in te schatten dient het weerstandsvermogen als dekkingsmiddel. Binnen de uitvoering van het beleid doen we al veel aan het beperken van risico’s. Bij elk besluit tot uitvoering nemen we waarborgen op in de college- en raadsvoorstellen om risico’s zoveel mogelijk te vermijden of te beperken. Daarnaast zijn op allerlei terreinen (wegen, riolering, gebouwen, openbare verlichting, etc.) beheersplannen opgesteld waarbij we zo nodig voorzieningen treffen. Bij grotere projecten bouwen we diverse momenten in waarop de gemeente nog kan kiezen om al dan niet door te gaan (go of no-go momenten).