Jaarrekening 2021 De Wolden (definitief).pdf

44

Gemeente De Wolden

Jaarrekening 2021

05 DWD aantrekkelijk en aangesloten

3. Fietspad Ruinerweg Het fietspad is aangelegd voorzover de huidige grondpositie toelaat. Het daadwerkelijk overnemen van de resterende benodigde gronden moet nog plaatsvinden. Hierna kan het laatste gedeelte fietspad worden aangelegd. We houden de resterende middelen beschikbaar voor verdere uitvoering. 4. Fietspad Echtenseweg Het fietspad is aangelegd voor zover de huidige grondpositie toelaat. En deel van 1.100 meter moet nog worden gerealiseerd. We houden de resterende middelen beschikbaar voor verdere uitvoering. 5. Fietspad langs de Havelterweg Ruinerwold De aanleg van het fietspad is gereed. De openbare verlichting is aangebracht en er is een kruising hersteld. De resterende middelen zijn niet meer nodig. Het krediet kan worden afgesloten. 6. Fietspad Gedempte Hoofddiep Kerkenveld Het fietspad is aangelegd in 2021 en gereed. Echter de administratieve afhandeling moet deels nog plaatsvinden. De resterende middelen nemen we mee naar 2022. 7. Fietspad Dwingelerweg Ansen Het fietspad is een onderdeel van de uitvoeringsmaatregelen GVVP die we in 2022 gaan uitvoeren. Begin 2021 is hiervoor bij de provincie subsidie aangevraagd en gehonoreerd. De middelen nemen we mee naar 2022. 8. Fietsbrug over de N48 Het project ‘kruising N48 fietsverkeer’ is in aanmerking gekomen voor een bijdrage uit de regeling BDU Verkeer en Vervoer 2021.

Voor dit project hebben wij ook een rijksbijdrage ontvangen op basis van de regeling 'investeringsimpuls Verkeersveiligheid SPV’. De ontvangen SPV-bijdrage en toegezegde BDU-bijdrage houden we beschikbaar voor het realiseren van de fietsbrug. 9. Maatregelen uitvoeringsplan N375 De voorgenomen werkzaamheden zijn in 2021 deels uitgevoerd. In de Slagenweg en Defensieweg zijn landbouwsluizen aangelegd. Uit voorbereidend onderzoek blijkt dat met name de tunnel bij Berghuizen complex is. Om het project binnen het taakstellende budget te kunnen uitvoeren is een heroverweging van de scope nodig. De realisatie van de tunnels is voorzien in 2023-2024. 10. Toegankelijkheid Hoofdstraat Noord-Zuid Zuidwolde Het project is afgerond. Er zijn in het voorjaar nog enkele lichtmasten met een mogelijkheid voor aansluiting kerstverlichting aangebracht. Helaas vroeg dit door gewijzigde inzichten en technieken enkele extra maatregelen aan het ontwerp van de lichtmast. Dit heeft geleid tot afwijkingen tussen de begrote en werkelijke uitgaven. Het project sluit met een tekort van € 12.000. 11. Verbeteren evenemententerreinen De Wijk en Zuidwolde Dit project bestaat uit 2 delen nl. het evenemententerrein de Wijk en het terrein in Zuidwolde. Het terrein in de Wijk is in 2021 in zijn geheel afwerkt. Het project in Zuidwolde is onderdeel van een groter plan: Herinrichting Groene Hart.

In september 2020 is een inloopbijeenkomst voor dit plan georganiseerd en is het plan bijgesteld. De meeste werkzaamheden aan het evenemententerrein zijn in 2021 uitgevoerd. De resterende middelen houden we beschikbaar om de overige maatregelen in het Groene Hart af te kunnen ronden. Dit zal begin 2022 zijn. 12. Verharden puinwegen Zuidwolde en omgeving Een lokale aannemer heeft in het voorjaar de puinwegen De Stuw (350 meter) in Zuidwolde en Zuiderweg (160 meter) in Kerkenveld vervangen door een betonverharding. Het project is afgerond en kan worden afgesloten. 13. Reconstructie kruising Steenbergeresweg De kruisingen in de Steenbergerweg zijn verkeersveiliger ingericht en fietsers hebben een meer zichtbare en verkeersveilige plaats gekregen op de rijbaan. De werkzaamheden zijn voor uitvoering ondergebracht in lopende raamovereenkomsten voor beheer en onderhoud van asfaltwegen. Dit heeft tot een efficiënte uitvoering geleid. De resterende middelen in het project zijn niet meer nodig. Het krediet wordt afgesloten.

Gemeente De Wolden

45

05 DWD aantrekkelijk en aangesloten

Jaarrekening 2021

14. Maatregelen Wolddijk Ruinerwold-Oosteinde De voorgenomen plannen zijn in juni besproken met de buurt. Gelet op de input van de buurt is besloten geen aanpassingen aan de Wolddijk uit te voeren. Via het 3e kwartaalbericht is de raad hierover geïnformeerd. 15. Vervangen 3 grote bewegwijzeringsmasten Zuidwolde De Nationale Bewegwijzeringsdienst (NBD) heeft door ondercapaciteit het project dit jaar niet kunnen uitvoeren. Het vervangen van de masten kan niet eerder dan in het voorjaar van 2022 plaatsvinden. 16. Verkeersmaatregelen Veeningen Volgens het GVVP voeren we in 2022 verkeersmaatregelen uit in Veeningen. Hiervoor is bij de provincie in 2021 een BDU-bijdrage aangevraagd welke is gehonoreerd. Uitvoering vindt plaats in 2022. 17. Ontsluitingsweg Hoge Akkers Ruinerwold Het project is door de nauwe samenhang ondergebracht in de bestemmingsplanprocedure voor de uitbreiding van het bedrijventerrein Hoge Akkers in Ruinerwold. Het projectkrediet blijft noodzakelijk voor de daadwerkelijke aanleg van deze ontsluitingsweg en wordt meegenomen naar 2022. 18. Aanleg familiepad Koekange Dit 500 meter lange wandelpad langs de Koekanger Dwarsdijk is op initiatief van de Belangenvereniging Koekange gerealiseerd in juni 2020. Om de aanleg mogelijk te maken zijn eigendommen aangekocht, nieuwe watergangen aangelegd en een betonverharding aangelegd.

Naast de gemeente hebben de Belangenvereniging, Diaconie Koekange, Recreatieschap en NAM bijgedragen in de financiering. Het nieuwe pad is een belangrijke schakel in de wandelroutes rond Koekange. Door input van aanwonenden zijn een aantal aanpassingen in de voorzieningen van het pad tijdens de uitvoering direct meegenomen. Dit heeft geleid tot afwijkingen tussen de begrote en werkelijke uitgaven. Het project sluit per saldo af met een tekort van € 15.000. 19. Speelvoorzieningen 2021 Om de grote achterstand in de vervanging van speeltoestellen in 2021 een impuls te geven is in 2021 een aanvullend krediet van € 54.000 beschikbaar gesteld. Het totale budget à € 121.500 is nagenoeg besteed. De volgende speeltuinverenigingen/scholen hebben diverse speeltoestellen vervangen: - De Speulhorst - de Wijk - Middelveen - Zuidwolde - Ravotti - Ruinen - De Hommel - Koekange - Veeningen - Veeningen - Pr. Johan Frisoschool - Koekange - Tortelhoek – Fort. 20. Herinrichting begraafplaats Ruinen Het grondwerk ten behoeve van de ruiming van graven in vak D op begraafplaats Ruinen is in 2021 uitgevoerd. De overige werkzaamheden, het realiseren van een herdenkingsplek en de groenaanleg volgen in 2022. 21.

Urnenmuur begraafplaats Zuidwolde In verband met overvolle portefeuilles van de aannemers hebben we eind 2021 een start kunnen maken met de aanleg van een nieuwe urnenmuur op begraafplaats Zuidwolde. Vanwege de weersomstandigheden lukt het niet alle werkzaamheden in 2021 af te ronden. Bovendien moet na de realisatie van de urnenmuur de bestrating en het groen rondom de muur worden aangelegd. Om hieraan in 2022 uitvoering te geven wordt het restantkrediet meegenomen naar 2022. 22. Project zuidelijke Brink Ruinen Het project is gereed. De laatste aanpassingen aan de kruising Brink – Westerstraat zijn aangebracht, zodat daarmee de route met geleidetegels voor blinden en slechtzienden van locatie Visio naar de bushalte hersteld is. De uitvoering heeft als gevolg van Covid-19 vertraging opgelopen. Het project sluit met een tekort van € 12.000. Deze overschrijding is het gevolg van de langere doorlooptijd van het project en daardoor hogere begeleidingskosten en extra werkzaamheden voor aansluiting op de bestaande openbare ruimte en terrassen.

46

Gemeente De Wolden

Jaarrekening 2021

05 DWD aantrekkelijk en aangesloten

Wat heeft het gekost? Rekening 2020

Begroting 2021 voor wijz.

Begroting 2021 na wijz.

Rekening 2021

Afwijking begroting -/rekening

Lasten programma

5.225

5.632

5.834

5.758

76

Baten programma

662

336

576

767

191

-4.563

-5.296

-5.258

-4.991

267

Bedragen x € 1.000

Resultaat

Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.

Gemeente De Wolden

47

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

Jaarrekening 2021

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent Onze jeugd van nu is de toekomstige generatie die verder bouwt aan een duurzaam en sociaal De Wolden. Dit programma heeft de volgende thema's: een leven lang leren en ontwikkelen, cultuur en werken. Programmahouder: Hilda Mulder Het programma in beeld

Wat hebben we gedaan? We streven naar optimale ontwikkelingskansen voor kinderen op het gebied van onderwijs, zorg, sport en cultuur. Dat doen we samen met maatschappelijke partners én natuurlijk onze jeugd en hun ouders of verzorgers. Een leven lang leren en ontwikkelen We bouwen onze bijdrage aan de ontwikkelingskansen voor kinderen en jongeren verder uit. We stimuleren een sterkere integrale verbinding tussen kinderopvang, peuterspelen, voor- en vroegschoolse educatie en basisonderwijs. Een belangrijk instrument daarvoor zijn de integrale kindcentra waar die verbindingen samen komen. In 2021 zijn we begonnen met het evalueren van het Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) beleid als basis voor een in 2022 op te stellen beleidsplan. Door de Covid-19 pandemie is een zware wissel getrokken op het onderwijs en de kinderopvang. Er zijn achterstanden ontstaan over de volledige breedte. Het Ministerie van Onderwijs heeft op grond hiervan in april 2021 het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) uitgerold. Naast een primaire taak voor onderwijsbesturen heeft ook de gemeente een taak en een bijbehorend budget vanuit deze NPO-middelen gekregen. Samen met onderwijs, welzijn en kinderopvang zijn plannen uitgewerkt om, aansluitend op de NPO-plannen van onderwijsbesturen, de positie van kinderen te versterken.

Hierbij gaat het met name om kinderen met een ontwikkelachterstand of in een kwetsbare situatie. Het bieden van ontwikkelingskansen beperkt zich niet tot kinderen en jongeren. We zetten ook meer in op de inbreng van ouders en verzorgers en willen de kansen op educatie voor volwassenen

48

Gemeente De Wolden

Jaarrekening 2021

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

vergroten. Onze inzet op het terugdringen van laaggeletterdheid blijft groot. Betere lees- en schrijfvaardigheden vergroten de kansen om mee te doen in onze samenleving. Het Regionale Meld- en Coördinatiepunt voortijdig schoolverlaten (RMC) Zuidwest-Drenthe bestaat naast De Wolden, uit Hoogeveen (centrumgemeente), Meppel en Westerveld. Het RMC zet samen met het onderwijs in op het tegengaan van voortijdig schoolverlaten bij jongeren van 12-23 jaar. Het doel is een sluitende aanpak van gemeenten, scholen, zorg en arbeid om jongeren naar een duurzame en passende arbeidsplek te leiden. Ook de welzijnsorganisaties, waaronder Welzijn De Wolden, worden actief bij deze aanpak betrokken. Welzijn vormt een brug tussen school, zorg en de wijk via schoolmaatschappelijk werk en het jongerenwerk; daarnaast biedt het VSV coaching aan voortijdig schoolverlaters (VSV) en werkt hierin samen met leerplicht en het RMC. Daarnaast biedt het RMC begeleiding aan leerlingen van 18 tot 23 jaar bij verzuim en schooluitval. Leerplicht borgt de schoolgang voor kinderen van 5 tot en met 17. Het jaar 2021 stond voor Leerplicht en RMC nog in het teken van de coronacrisis. We ontvingen minder verzuimmeldingen van scholen, omdat het onderscheid tussen geoorloofd en ongeoorloofd verzuim en het registreren van verzuim lastig was voor scholen.

Het aantal contactmomenten met scholen en andere partijen nam juist toe. De cases van leerplicht en RMC namen toe in complexiteit. Jeugdhulp Wij vinden het van belang dat alle Woldense kinderen de kans krijgen om veilig op te groeien en zich optimaal te ontwikkelen binnen de eigen mogelijkheden. Daarnaast is de jeugdhulp landelijk, maar ook zeker in De Wolden, aan het transformeren. Kort gezegd richt die transformatie zich op het normaliseren van bepaalde opvoedvragen, het de-medicaliseren van onze jeugd waar dit kan en kijken naar wat er nodig is om een kind te helpen, in plaats van waar men wel of geen recht op heeft. Daarbij zetten we meer en meer in op preventie, want ‘voorkomen is beter dan genezen’. Investeren in het voorliggend veld moet leiden tot een verminderd gebruik van dure, specialistische voorzieningen. In plaats hiervan worden inwoners vaker naar tevredenheid ondersteund vanuit voorzieningen in het voorliggend veld. Een mooi voorbeeld hiervan is het project Buurtgezinnen: 'gewone' gezinnen in de buurt die kwetsbare kinderen uit andere gezinnen opvangen en ondersteunen waar nodig. Dit project is begin 2021 gestart en eind 2021 uitgebreid met nog eens 5 gezinnen. Een evaluatie volgt in 2022. Eind 2021 zijn de nieuwe verordening en de beleidsregels jeugdhulp vastgesteld.

Hierin zijn heldere weigeringsgronden vastgelegd en hebben we vastgelegd dat we alle verwijzingen van derden (niet zijnde verwijzing van Gecertificeerde Instelling) vastleggen in een beschikking. Zodoende kunnen we sturen op de termijn van de inzet en als eventuele herindicaties nodig zijn, kan dat alleen via de gemeentelijke toegang. De verwachting is dat we met deze aanscherping beter kunnen sturen in de toegang. Het jaar 2021 stond daarnaast in het teken van de Covid-19 crisis en het borgen van de veiligheid van kinderen. In de volle omvang werden we geconfronteerd met een vastgelopen crisisketen, waardoor ook de reguliere zorg in de verdringing kwam. Met name de druk op de specialistische GGZ is enorm toegenomen. Medio 2021 ontvingen we extra middelen van het Rijk teneinde deze knelpunten op te lossen. Hier is volop aandacht voor geweest in samenwerking met het contractmanagement en aanbieders, maar het kost wel even tijd om een en ander weer te normaliseren. Het aantal jeugdigen dat in 2021 zorg heeft gehad is licht toegenomen ten opzichte van 2020 (579 versus 551). Aan het eind van het jaar zien we weer een daling. Wel zien we opnieuw een toename in de kosten per kind. Dat komt met name door de verhoogde inzet van de specialistische GGZ. Ook zijn we in 2021 bezig geweest met werkzaamheden voor de invoering van het woonplaatsbeginsel per 1 januari 2022.

Het woonplaatsbeginsel regelt welke gemeente financieel verantwoordelijk is voor de kosten van de jeugdhulp. Leidend hierin is de woonplaats van de jeugdige voorafgaand aan de zorg met verblijf. We hebben, net als alle andere gemeenten, in kaart moeten brengen wat dit voor De Wolden betekent. Dit is nog niet volledig afgerond. Op grond van de Jeugdwet zijn de gemeenten verplicht om jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek (CEO) Jeugd te houden. Het CEO Jeugd is vormvrij. Het is aan de gemeente om daar invulling aan te geven. Cliënten zijn niet verplicht mee te werken aan het CEO Jeugd. Dat is vrijwillig. Het onderzoek is dit jaar gehouden onder de cliënten van de POH Jeugd bij de verschillende huisartsenGemeente De Wolden

49

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

Jaarrekening 2021

praktijken in de gemeente De Wolden. Er zijn 15 vragenlijsten uitgereikt. Er zijn 0 reacties ontvangen. Omdat er geen respons is ontvangen, kon er ook geen rapportage opgesteld worden. In 2022 gaan we bekijken hoe we de respons kunnen verhogen. Cultuur De doelen van en de visie in de Agenda Cultuur zijn leidend geweest. Met de Netwerkorganisatie Regiegroep Agenda Cultuur is ingezet op versterken en vernieuwen van het netwerk en op een toekomstbestendig verenigingsleven. Ook is de regiegroep de beoordelaar geweest van de Covid19 noodsteun aanvragen. Daarnaast is, samen met ambassadeurs, gestart met de voorbereidingen De Wolden Culturele Gemeente 2023-2024. Cultuureducatie De lijnen tussen lokale culturele instellingen en de basisscholen zijn kort. De coördinatie voor cultuur- en erfgoededucatie is uitgevoerd door de cultuurcoaches, stuur- en werkgroep. We werken meer en meer vanuit Talentkracht. In nauw overleg met de scholen zijn de volgende programmalijnen uitgezet: Land van Scala Lessenserie in de vorm van een doorgaande leerlijn voor alle kinderen in het primaire onderwijs. Cultuurmenu Naar aanleiding van de vraag van de scholen worden de mogelijkheden van een cultuur- en erfgoedmenu voor de scholen verkend en ingevoerd in schooljaar 2022-2023. Méér muziek in de Klas In 2020 is namens alle partners door Kunst & Cultuur en de gemeente een aanvraag gedaan voor Muziekmatch.

Drenthe krijgt € 70.000 uit deze landelijke regeling. Het geld is ingezet voor een nulmeting op alle basisscholen in de gemeente. Voor basisschooldirecteuren en leerkrachten is een inspiratietour en congres georganiseerd. Tevens tekende dit jaar 31 kinderopvangorganisaties in Drenthe het muziekakkoord Drenthe. Cultuurcoaches De cultuurcoaches participeren in verschillende relevante processen en netwerken als de Regiegroep Agenda Cultuur, De Wolden Culturele Gemeente, het Sport- en Cultuurkamp, het KC-team met de sportcoaches en schoolmaatschappelijk werk, Zomerprogrammering, Meer Muziek in de Klas en verzorgen de exposities in het gemeentehuis. Biblionet De Wolden Met ingang van 1 januari 2019 is de organisatiestructuur van het bibliotheekwerk in Drenthe gewijzigd. Hierdoor is een zelfstandige, lokale bibliotheekorganisatie overgegaan in samenwerking met Biblionet. Het bestuur van de Stichting Openbare Bibliotheek De Wolden heeft in 2019 besloten zichzelf op te heffen. Op grond van de stichtingsakte diende het batig saldo te worden afgedragen aan de gemeente. De gemeente blijft verplicht dit saldo te besteden voor een doel overeenkomstig het doel van de stichting. Voor dit bedrag is in 2020 een bestemmingsreserve 'Reserve Bibliotheekwerk De Wolden' gevormd. Een deel van dit geld is ingezet voor de herinrichting filialen Ruinen en Ruinerwold.

Splitsing Scala Centrum voor de Kunsten In 2021 heeft de gemeente De Wolden, samen met de andere betrokken 'Scala-gemeenten', ingestemd met een splitsing van de bedrijfsvoering en activiteiten van Scala. Aanleiding voor deze splitsing is de nieuwe koers van Scala die tot stand is gekomen door bezuinigingen. Door de splitsing die per 1 januari 2022 is doorgevoerd, ontstaat er een duidelijker onderscheid in het vrijetijds-/buitenschools aanbod en het binnenschoolse aanbod. De Stichting Scala is verantwoordelijk voor alle buitenschoolse lessen en uitvoeringen. De Stichting CultuurKlik, heeft de verantwoordelijkheid voor alle binnenschoolse- en maatschappelijke activiteiten. Cultureel aanbod & Covid-19 De Covid-19 maatregelen hebben een directe weerslag gehad op de culturele sector. Van de rijksoverheid heeft de gemeente via het Gemeentefonds ondersteuningsmiddelen ontvangen. Deze middelen waren niet specifiek gelabeld voor cultuur maar zijn toegekend aan Biblionet en culturele aanvragers op basis van de financiële gevolgen van Covid-19.

50

Gemeente De Wolden

Jaarrekening 2021

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

Werken De reguliere arbeidsmarkt trekt aan en er is sprake van enige schaarste. De instroom in de WW en de bijstand is laag. Er is echter wel sprake van een mismatch op de arbeidsmarkt: dit vraagt om extra aandacht. De inzet van bijvoorbeeld scholingstrajecten gericht op kansberoepen, maatwerktrajecten en mobiliteitsoplossingen hebben bijgedragen om inwoners te kunnen laten meedoen in de samenleving. De personen die in aanmerking komen voor beschut werk of een zogeheten baanafspraakbaan krijgen bij Stark een werkomgeving die bij hen past of leren daar de vaardigheden aan die bij andere (reguliere) werkgevers nodig zijn. Door de coronacrisis is een bijzondere situatie ontstaan waarbij door overheidsingrijpen arbeidsactiviteiten deels zijn verschoven of weggevallen. Dit heeft voor een klein deel van de inwoners die bijstand ontvangen nieuwe kansen geboden, bijvoorbeeld op vaccinatielocaties. Het blijvend effect zal pas na de coronacrisis zichtbaar worden. Steunmaatregelen Covid-19 De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) was een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. Deze regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers.

Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen tot onder het sociaal minimum daalt en in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen op te vangen. Deze regeling werd op 17 maart 2020 aangekondigd en liep door tot 1 oktober 2021. De gemeente had als taak de uitvoering van deze regeling en het toezicht en de handhaving op rechtmatig gebruik van deze regeling gekregen en uitgevoerd. In 2021 hebben er 3 Tozoregelingen gelopen, de Tozo 3, 4 en 5. In 2021 zijn er in totaal 80 Tozo-aanvragen uitgekeerd. Per 1 maart 2021 kunnen huishoudens de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) aanvragen. De TONK biedt een tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten voor huishoudens, die door de coronacrisis te maken krijgen met terugval in inkomen en daardoor noodzakelijke kosten van bestaan niet meer kunnen betalen. Hier is door 11 huishoudens gebruik van gemaakt. De uitvoering van deze regelingen is door de SWO gedaan. De aanvragen zijn snel verwerkt waardoor de aanvragers goed zijn geholpen. De aanvragers van de Tozo worden door ons daarnaast geholpen bij heroriëntatie op de bedrijfsvoering. Aantallen uitkeringsgerechtigden Eind 2021 ontvingen 225 inwoners een uitkering van de gemeente op grond van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en BBZ. De vraag op de arbeidsmarkt is in 2021 ondanks de maatregelen rondom Covid-19 steeds goed geweest.

Veel van de bijstandsgerechtigden die te maken hadden met een mismatch of multi-problematiek hebben we geheel of deels naar werk kunnen begeleiden, al dan niet met een vorm van ondersteuning. Dit is mede te danken aan de inzet van ondersteuningstrajecten die we hebben kunnen inzetten vanuit de Arbeidsmarktregio Drenthe. Dit zijn bijvoorbeeld projecten als Perspectief op Werk en Vitaal Platteland. Door de combinatie van een goede arbeidsmarkt en de inzet van trajecten vanuit Perspectief voor Werk is het aantal bijstandsgerechtigden in 2021 gedaald met 18 (7,4%) ten opzichte van 2020. De groep die overblijft, is de doelgroep die het meest te maken heeft met een mismatch op de arbeidsmarkt. Individuele en collectieve trajecten die aansluiten bij deze doelgroep en het opleiden voor kansberoepen is noodzakelijk om deze inwoners een kans te geven op de arbeidsmarkt. De focus ligt op preventie, nazorg, ontwikkeling, opleiding en duurzame uitstroom. Ook is ingezet op het bevorderen van integraal werken in onze organisatie, gericht op betere afstemming, om terugval bij de cliënt te voorkomen. De intensieve samenwerking met het UWV zorgt ervoor dat de inwoners die dreigen door te zakken vanuit de WW naar de bijstand al vroegtijdig in beeld zijn en gezamenlijk worden opgepakt. Hierdoor kan men vaak alsnog terugkeren naar de arbeidsmarkt en wordt instroom in de bijstand voorkomen.

KANS-traject Een goed voorbeeld van een goed werkend re-integratietraject is het KANS op Toekomst traject. Het KANS-traject zetten we in voor jongeren tussen 16 en 27 jaar. Dit traject is gericht op het opdoen van alle benodigde vaardigheden voor een toekomst op school of bij een werkgever. Het traject heeft twee routes: een theoretische en een praktijkgerichte route. We realiseren hiermee dat meer jongeren het onderwijs verlaten met een diploma en daardoor minder (langdurig) een beroep doen op de bijstand. 80% tot 90% van de jongeren, vaak met multi-problematiek, die deelneemt aan KANS op toekomst gaat terug naar school of volgt een Gemeente De Wolden

51

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

Jaarrekening 2021

werk-leertraject. Succesfactor is het werken met een klein team dat de focus en regie heeft. Langere nazorg, zowel bij KANS op Toekomst als bij reguliere uitstroom van bijstandsgerechtigden, bevordert de duurzame uitstroom en ontzorgt de ondernemer. In 2021 heeft Kans op Toekomst een goede rol kunnen vervullen bij de grotere instroom van cliënten onder de 27 die mede als gevolg van Covid-19 zijn uitgevallen bij het onderwijs. Invoering Wet inburgering 2021 In november 2020 werd bekend dat de invoering van de Wet inburgering 2021 niet op 1 juli 2021 zou zijn, maar op 1 januari 2022. Het gehele jaar 2021 stond daarmee in het teken van voorbereiding op deze nieuwe wetgeving. In de Arbeidsmarktregio Drenthe hebben we met de overige gemeenten werkwijzen ontwikkeld om uitvoering aan de nieuwe wet te kunnen geven. En daarnaast hebben we in gezamenlijkheid een aanbestedingstraject voor de zogenoemde B1-route en Z-route afgerond. Beleidsdoelen Per thema uit het programma De Wolden ontwikkelt met kleur en talent staan hieronder de beleidsdoelen weergegeven: Een leven lang leren en ontwikkelen • Een positieve en veilige leefomgeving voor kwetsbare inwoners, waaronder de jeugdigen. • Bevorderen van samenwerking tussen organisaties voor een optimale dienstverlening aan kwetsbare inwoners. • Zorg en ondersteuning organiseren die snel, adequaat en efficiënt is.

• Samen met maatschappelijke partners én natuurlijk ouders of verzorgers optimale ontwikkelingskansen voor kinderen creëren op het gebied van onderwijs, zorg, sport en cultuur. • Steunen van het verder versterken van de signaleringsfunctie van ontwikkelingsachterstanden bij peuters en een passend aanbod door middel van VVE-arrangementen. Ieder kind verdient maximale ontwikkelingskansen. • Alle kinderen met risico op een ontwikkelingsachterstand krijgen een passend VVE-aanbod. • Bevorderen doorgaande leerlijnen tussen peuteropvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs. • Gemeenten, maatschappelijke partners en ouders dragen een gezamenlijke verantwoordelijkheid als het gaat om de ontwikkeling van kinderen. We willen de positie van ouders en jongeren hierin versterken, zodat we goed aansluiten bij de vraag en de behoefte en samen met ouders en jongeren blijven ontwikkelen. • Versterken samenwerking onderwijs-jeugdhulp. • Versterken inzet op preventie waarmee (deels) voorkomen wordt dat jeugdhulp nodig is. • Betere samenhang bij ondersteuning aan jongeren in een kwetsbare positie. Cultuur • Een stevige culturele basis voor iedereen en cultuur in brede zin bereikbaar voor alle inwoners. • Cultuur als middel inzetten om maatschappelijke doelen te bereiken (bevorderen van gezonde leefstijl, positieve gezondheid of maatschappelijk meedoen als vrijwilliger).

• De culturele infrastructuur verstevigen en daarmee een positieve bijdrage leveren aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente. • Verbinding en samenwerking tussen cultuur, vrijetijdssector, ondernemers en onderwijs en versterking amateurkunst, verenigingen en dorpen. • Toekomstbestendige lokale musea met voldoende bezoekers en vrijwilligers. • Alle kinderen in De Wolden maken gebruik van hun Talentkracht middels een breed en kwalitatief aanbod op het gebied van kunst en cultuur. Werken • Iedereen doet mee in een betaalde of onbetaalde baan en draagt daardoor bij aan onze samenleving. • Re-integratie is gericht op de kortste weg naar een passende functie op de reguliere arbeidsmarkt. • Werkzoekenden met een arbeidsbeperking worden indien nodig voorzien van een passend maatwerkaanbod. • Een belangrijke taak heeft de gemeente voor statushouders op grond van de nieuwe inburgeringswet. De invoering van de nieuwe Wet inburgering is uitgesteld van 1 juli 2021 naar 1 januari 2022.

52

Gemeente De Wolden

Jaarrekening 2021

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Stichting Werkgelegenheids Initiatieven De Wolden - taakveld 06.40. - Stark - taakveld 06.40. In de paragraaf ‘Verbonden partijen’ is per verbonden partij nadere informatie opgenomen over de visie, doelstellingen, beleidsvoornemens, financieel belang, zeggenschap en ontwikkelingen. Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'De Wolden ontwikkelt met kleur en talent' Beleidsindicator

Jaar

De Wolden

Nederland

Absoluut verzuim leerplichtigen per 1.000 inwoners 5-18 jaar

2018

0,0

1,9

Relatief verzuim leerplichtigen per 1.000 inwoners 5-18 jaar

2019

20

26

Voortijdige schoolverlaters in % per 10.000 inwoners

2020

1,03%

1,73%

Jongeren met een delict voor de rechter in % per 10.000 inwoners

2020

1%

1%

Kinderen in een uitkeringsgezin in %

2020

3%

6%

Melding kindermishandeling per 100.000 inwoners

2020

103

183

Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdhulp in %

2020

10,7%

11,9%

Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdbescherming in %

2020

0,5%

1,1%

Jongeren (t/m 23 jaar) met jeugdreclassering in %

2015

0,3%

0,5%

Absoluut verzuim: Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerplichtige kinderen. Relatief verzuim: Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerplichtige kinderen. Actuele cijfers: Cijfers van Leerplicht over schooljaar 2019-2020: - Aantal leerplichtigen (5 t/m 17 jaar) - Thuiszitters (5 t/m 17 jaar) aan het begin van het schooljaar - Thuiszitters (5 t/m 17 jaar) die zijn ‘opgelost’ - Aantal leerlingen (5 t/m 17 jaar) met wettelijk verzuim

3.329 7 6 68

Cijfers van het RMC over schooljaar 2019-2020: - Aantal jongeren van 18 tot 23 jaar - Aantal voortijdig schoolverlaters (van school zonder startkwalificatie) - Aantal jongeren in kwetsbare positie (jikp) die gemonitord worden - Aantal jongeren in kwetsbare positie (jikp) die actief begeleid worden

1.511 20 207 7

Gemeente De Wolden

53

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

Jaarrekening 2021

Activiteiten 2021 4.2 - Onderwijshuisvesting Activiteit

Samen met schoolbesturen de aantrekkelijkheid van bestaande scholen verbeteren of behouden.

Verantwoording/ realisatie

Het bieden van goede ontwikkelkansen voor kinderen is het primaat van kinderopvang en onderwijsorganisaties. Goede en adequaat ingerichte accommodaties zijn ondersteunend in dit aanbod. Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud, zowel binnen als buiten en ontvangen daarvoor rijksmiddelen. Vanuit de ambitie om ontwikkelkansen te vergroten voor alle kinderen is het wenselijk samen met de onderwijsbesturen te inventariseren wat nodig is om het onderwijs in een plattelandsgemeente, zeker ook in de kleine kernen, voldoende aantrekkelijk te houden. Hiermee kan ook een bijdrage worden geleverd aan het leefbaar en vitaal houden van onze gemeente. De gemeente heeft samen met schoolbesturen in 2021 gewerkt aan het samenstellen van een Integraal Huisvesting Programma (IHP) onderwijs. Dit programma voorziet in het planmatig weergeven van onderhoud- en vervangingsinvesteringen met betrekking tot de bestaande onderwijshuisvesting. Hierdoor is het mogelijk voor alle partijen inzage te krijgen in prioritering en omvang van de noodzakelijke investeringen.

Middelen

N.v.t.

5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Activiteit

Cofinanciering Culturele impuls 2021-2024 provincie Drenthe.

Verantwoording/ realisatie

De twaalf Drentse gemeenten ontvangen een vast bedrag (op basis van inwoneraantal) van de provincie voor een zelfgekozen inzet op cultuur onder voorwaarde dat zij daar eenzelfde bedrag bijleggen. Voor De Wolden is van 2021 t/m 2024 per jaar € 15.798 beschikbaar. Gemeenten zijn vrij het geld van de culturele impuls te besteden aan projecten die zij zelf belangrijk vindt. In 2021 hebben we het budget met name aangewend voor het ondersteunen van culturele evenementen, talentontwikkeling en ter voorbereiding op De Wolden Culturele Gemeente. Het beschikbare budget is niet in z'n geheel besteed, omdat niet alles uitgevoerd kon worden door Covid-19.

Middelen

Er was afgerond € 31.500 beschikbaar. Hiervan is € 21.000 uitgegeven. Het restant van € 10.500 wordt overgeheveld naar 2022.

5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Activiteit

Onderhoud kunstwerken.

Verantwoording/ realisatie

In de begroting was jaarlijks € 3.000 beschikbaar voor onderhoud aan kunstwerken. Uit de meerjarenonderhoudsplanning is gebleken dat structureel € 5.000 nodig is om de kunstwerken goed te kunnen onderhouden. Daarom is in de begroting 2021 structureel € 2.000 extra onderhoudsbudget opgenomen. In 2021 is er regulier onderhoud uitgevoerd aan de kunstwerken in de openbare ruimte volgens de opgestelde meerjarenplanning. Hierbij is extra aandacht besteed aan de kunstwerken 'Het Middelpunt van De Wolden' in Echten en aan het kunstwerk 'Moeder en de verloren zoon' in de Wijk.

Middelen

De uitgaven zijn binnen het budget van € 5.000 uitgevoerd.

5.6 - Media

54

Activiteit

Instandhouding openbare bibliotheek.

Verantwoording/ realisatie

De Stichting Openbare Bibliotheek De Wolden heeft in 2019 haar werkzaamheden beëindigd, de gemeente heeft een uitvoeringsovereenkomst met Biblionet Drenthe gesloten. In de meerjarenbegroting van de gemeente is ingaande 2018 een taakstelling van totaal € 180.000 op het bibliotheekwerk opgenomen. Hiervan is met ingang van 2018 € 60.000 gerealiseerd. De resterende taakstelling van € 120.000 is met € 60.000 teruggebracht en ingegaan vanaf 1 januari 2021.

Middelen

De te realiseren taakstelling is met € 60.000 verlaagd conform de begroting 2021.

Gemeente De Wolden

Jaarrekening 2021

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie (Jeugdbeleid) Activiteit

Investeren in twaalf plussers.

Verantwoording/ realisatie

De inzet van schoolmaatschappelijk werk is gestart op VO-scholen in Hoogeveen. Daar is een goede verbinding gelegd met Welzijn De Wolden voor jongeren uit De Wolden. Inmiddels is dit uitgebreid naar Meppel. De samenwerkingsafspraken moeten in de praktijk worden verstevigd. Het doel is om in tweede helft van 2022 uit te breiden naar Dedemsvaart. Dit wordt getrapt gedaan teneinde een goede en duurzame basis te leggen.

Middelen

n.v.t.

6.4 – Begeleide participatie - (Sociale Werkvoorziening - beschut werken) Activiteit

Oriëntatie toekomst WSW binnen Stark en Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven De Wolden.

Verantwoording/ realisatie

Met het beëindigen van de instroom van nieuw personeel binnen de WSW-bedrijven, met ingang van 1 januari 2015, heeft zich de krimp van het personeelsbestand doorgezet. Gemiddeld stroomt per jaar 5% van het personeel uit door pensionering, arbeidsongeschiktheid of door andere oorzaken. Daarnaast is de problematiek waarmee de achterblijvende WSW-werknemers kampen veelal complexer van aard. Eind 2019 verschenen rapporten van de WRR en het SCP waaruit de conclusie kan worden getrokken dat met name voor de doelgroep die tot 1 januari 2015 kon worden geplaatst in de WSW de plaatsing c.q. arbeidsbemiddeling via de participatie wet onvoldoende succesvol is. Verhoudingsgewijs kent de gemeente De Wolden vanuit een historische context, een gering aantal WSW-werknemers. Gezien de verdere uitstroom van WSW-werknemers de komende jaren is in 2021 een oriënterend onderzoek verricht naar de toekomstmogelijkheden voor het georganiseerd kunnen bieden van passend werk aan deze groep werknemers en werkzoekenden met een arbeidsbeperking. Uitgangspunt hierbij is dat iedereen moet kunnen meedoen. De positieve resultaten met de eigen Woldense Stichting WIDW (voorheen Reestmond) laten zien dat op eigen kracht veel kan worden bereikt. Het onderzoek, uitgevoerd door Bureau Langedijk, is in oktober 2021 aan de gemeenteraad gepresenteerd.

Middelen

Voor dit onderzoek is incidenteel € 20.000 begroot. Hiervan is € 17.000 besteed.

6.5 – Arbeidsparticipatie - (Wet Inburgering 2021) Activiteit

Uitvoering Wet inburgering 2021 per 1 juli 2021.

Verantwoording/ realisatie

Bij het opstellen van de begroting 2021 werd uitgegaan van de invoeringsdatum 1 juli 2021 voor de nieuwe Wet inburgering. November 2020 werd bekend dat de invoering zou opschuiven naar 1 januari 2022. Het jaar 2021 hebben we gebruikt om ons voor te bereiden op deze nieuwe wetgeving met de extra taken die we als gemeente krijgen. Dit hebben we onder andere samen met de gemeenten in de Arbeidsmarktregio Drenthe gedaan.

Middelen

n.v.t.

6.6 – Herijking sociaal domein Activiteit

Het sociaal domein De Wolden gaan we herzien, waarbij de ondersteuningsvraag van de kwetsbare inwoner centraal staat.

Verantwoording/ realisatie

Op 24 juni 2021 heeft de raad de Nota herijking Sociaal Domein vastgesteld. De uitvoering voor jeugd wordt conform de vastgestelde nota ter hand genomen. Een en ander is uitgewerkt in de nota Jeugdhulp. Een onderdeel van de herijking was het vaststellen van het voortzetten van de projecten Moeders van De Wolden, het begeleid zelfstandig wonen huis, aanbod voor 12+, de POH-jeugd en de thuiscoaches. De voortgang van deze projecten zullen worden gemonitord.

Middelen

n.v.t.

Gemeente De Wolden

55

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

Jaarrekening 2021

Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: Een leven lang leren en ontwikkelen

• • • • • •

Verordening leerlingenvervoer 2015. Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2015. Beleidsplan Jeugdhulp 2022-2025. Verordening en beleidsregels Jeugdhulp 2022. Regeling toegang jeugdhulp 2019. Verordening Kindregelingen gemeente De Wolden 2017.

Cultuur

• • • • •

Agenda 'Cultuur blijft belangrijk in De Wolden'. Cultuurhistorische waardenkaart. MYMaps Cultuur DW. Cultuuronderwijs in De Wolden / ontwikkelprogramma. Beleidsregels subsidiëring muziek- en zangverenigingen.

Werken

• • • • • • • • • • • •

Kadernota Sociaal Domein. Beleidsplan reïntegratie 2015. Beleidsuitvoeringsplan Participatiewet. Afstemmingsverordening 2020. Re-integratieverordening 2020. Verordening Tegenprestatie naar vermogen. Individuele Inkomenstoeslagverordening 2015. Individuele Studietoeslagverordening 2015. Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive 2015. Verordening op het sociaal bijdragefonds. Verordening op het sociaal participatiefonds. Verordening participatie schoolgaande kinderen 2012.

Investeringen Er zijn geen investeringen opgenomen in programma 6 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent. Wat heeft het gekost? Rekening 2020

Begroting 2021 voor wijz.

Begroting 2021 na wijz.

Rekening 2021

Afwijking begroting /rekening

Lasten programma

11.638

11.211

12.328

12.119

209

Baten programma

1.234

593

598

847

249

-10.404

-10.618

-11.730

-11.272

458

Bedragen x € 1.000

Resultaat

Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.

56

Gemeente De Wolden

Jaarrekening 2021

07 Gezond meedoen in De Wolden

07 Gezond meedoen in De Wolden Gezondheid, zorg en ondersteuning zijn de leidende thema's binnen het programma Gezond Meedoen in De Wolden. We bieden zorg en ondersteuning aan inwoners die dat nodig hebben om in de (lokale) samenleving mee te doen. Programmahouder: Egbert van Dijk Het programma in beeld

Gemeente De Wolden

57

07 Gezond meedoen in De Wolden

Jaarrekening 2021

Wat hebben we gedaan? Ook binnen het programma Gezond Meedoen was de invloed van Covid-19 merkbaar. In de uitvoering van onze wettelijke taken op het gebied van zorg en ondersteuning stond - binnen de grenzen van wat mogelijk was - de continuïteit van dienstverlening naar onze kwetsbare inwoners, voorop. Daarin is goed samengewerkt met de zorgaanbieders. Belangrijk thema in 2021 was de Herijking van het sociaal domein in De Wolden. Dit jaar is de Herijking door de gemeenteraad vastgesteld. De nota volksgezondheid 'De Wolden Positief Gezond' inclusief het uitvoeringsprogramma is in 2021 geschreven en vastgesteld door de gemeenteraad. Ook is er dit jaar een lokaal preventieakkoord geschreven 'Samen gezond en vitaal in De Wolden'. De Stichting Onafhankelijke Cliëntondersteuning is nu 2 jaar actief. Ook het werk van de cliëntondersteuners heeft te lijden gehad onder Covid-19 doordat huisbezoek daardoor niet altijd mogelijk was. Cliënten werden dan telefonisch geholpen. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang gaan van 'Assen' naar de regio Zuidwest-Drenthe (De Wolden, Hoogeveen, Meppel en Westerveld). De decentralisatie gaat naar verwachting in per 2023. In 2021 is doorgewerkt aan die decentralisatie.

Beleidsdoelen Gelet op de beoogde maatschappelijke effecten uit het programma ‘Gezond meedoen’, stelt het college zich de volgenden doelen: Zorg: • Meer inzetten op onafhankelijke cliëntadvisering. • Bevorderen van een inclusieve samenleving. • Inwoners kunnen volwaardig en gelijkwaardig deelnemen aan de (lokale) samenleving en zijn daar primair zelf verantwoordelijk voor. • Inwoners kunnen zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving blijven. • Stimuleren van het realiseren van een positieve en veilige leefomgeving voor kwetsbare inwoners. • Versterken van sociale en economische zelfredzaamheid van kwetsbare inwoners. • Ondersteuning van kwetsbare inwoners wordt zo dicht mogelijk bij hun leefomgeving georganiseerd. • Bevorderen van samenwerking tussen organisaties voor een optimale dienstverlening aan kwetsbare inwoners. • Zorg en ondersteuning organiseren die snel, adequaat en efficiënt is. • Uitgangspunt bij het verlenen van zorg en ondersteuning is de zorgvraag van de inwoner. Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Gemeentelijke Gezondheidsdienst Drenthe te Assen - taakveld 07.10. In de paragraaf ´Verbonden partijen´ is per verbonden partij nadere informatie opgenomen over de visie, doelstellingen, beleidsvoornemens, financieel belang, zeggenschap en ontwikkelingen.

Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen.

58

Gemeente De Wolden

Jaarrekening 2021

07 Gezond meedoen in De Wolden

'Gezond meedoen in De Wolden' Beleidsindicator

Jaar

De Wolden

Nederland

Netto participatiegraad in % van mensen met een baan tussen 15-67 jr

2020

69,8%

68,4%

Werkloze jongeren / jeugdwerkloosheid in %

2020

1%

2%

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners 18 jaar e.o.

2021

144

349

Personen met een lopend re-integratietraject per 10.000 inw. 15-74 jr

2021

127

135

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO per 10.000 inwoners

2019

520

610

Demografische druk in %

2019

83,2%

69,8%

Activiteiten 2021 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie – Buurtteams Activiteit

Preventieve inzet vanuit de buurtteams.

Verantwoording/ realisatie

In 2018 is in de gemeente De Wolden gestart met twee buurtteams om onderlinge samenwerking tussen instanties te optimaliseren en daarmee de vroeg signalering bij inwoners te verbeteren. De buurtteams werken op basis van de vier P’s: • Preventie: voorkomen van specialistische en dus dure zorg. • Participatie: Stimuleren van actief burgerschap en het meedoen. • Perspectief: eigen kracht en sociale omgeving. • Presentie: ondersteuning dichtbij, toegankelijk en snel. De deelnemende organisaties in de buurtteams zijn Welzijn De Wolden, Actium, Politie en gemeente als kernleden en in de buitenschil het team ‘Optimaal Leven’ (GGZ, VNN en Cosis) en Icare. Eind 2019 is deze pilot geëvalueerd door de deelnemende organisaties en inwoners van De Wolden. De conclusie is unaniem van de deelnemende organisaties en inwoners dat deze werkvorm een bijdrage levert aan vroegsignalering en invulling geeft aan de vier P’s. Dat er steeds meer aan de voorkant gewerkt wordt zodat duurdere zorg of inzet voorkomen wordt. Er zijn vanaf de start ruim 330 casussen behandeld in de buurtteams. Het aantal behandelde casussen in 2021 is lager als gevolg van Covid-19. De registratie en archivering vinden plaats in een gezamenlijke digitale omgeving I-Samenleving. Een belangrijke voorwaarde voor het succes van deze werkwijze is het werken in partnerschap met inwoners en organisaties.

De regiefunctie van deze werkvorm ligt bij gemeente De Wolden, waarbij de aansturing en coördinatie ligt bij de eenheid Fysieke Leefomgeving. Ook in 2021 is de bemensing met tijdelijke extra inzet opgevangen. Er wordt gezocht naar een structurele oplossing. Met deze werkwijze wordt preventief zorg voorkomen en wordt een positieve bijdrage geleverd aan de taakstelling sociaal domein.

Middelen

De werkzaamheden zijn conform het budget van € 58.000 uitgevoerd.

6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie (Maatschappelijk werk en welzijn) Activiteit

Looncompensatie Algemeen Maatschappelijk Werk en regulier welzijnswerk conform cao.

Verantwoording/ realisatie

In het kader van de subsidieverstrekking aan de Stichting Welzijn De Wolden voor het uitvoeren van algemeen maatschappelijk werk en welzijnswerk wordt jaarlijks rekening gehouden met een compensatie voor loon- en prijsstijgingen die onder andere voortvloeien uit cao-verplichtingen. In 2020 is een index van 2% toegepast.

Middelen

Gevolg is dat de subsidie met circa € 22.000 is verhoogd.

Gemeente De Wolden

59

07 Gezond meedoen in De Wolden

Jaarrekening 2021

6.3 - Samenkracht en burgerparticipatie - Structurele dekking Stichting OCO voor hulp en advies in De Wolden Activiteit

Door middel van goede en bereikbare cliëntondersteuning de inwoner snel en zorgvuldig te helpen met zijn zorg- of hulpvraag in het sociaal domein.

Verantwoording/ realisatie

Het is een wettelijke taak (WMO, Jeugdwet en Participatiewet) om cliëntondersteuning onafhankelijk en gratis beschikbaar te stellen. De Stichting OCO voor hulp en advies in De Wolden biedt de inwoners van De Wolden deze cliëntondersteuning. Tot en met het derde kwartaal van 2021 heeft de Stichting 244 hulpvragen gehad, waarvan 117 korte vragen. Korte vragen worden direct telefonisch beantwoord. De andere hulpvragen vragen gemiddeld 6 uur tijdsinvestering. De meeste vragen hebben betrekking op de WMO (41), gevolgd door de Wlz (13).

Middelen

De stichting ontving € 185.000 subsidie. De Stichting heeft sinds 2020 een reserve op kunnen bouwen van ongeveer € 83.000. Zij zal bij de vaststelling van de subsidie van 2021 € 33.000 terugstorten naar de gemeente.

6.5. Inkomensregelingen - Minimabeleid Activiteit

Uitvoering minimabeleid.

Verantwoording/ realisatie

De gemeente De Wolden heeft een ruimhartig en sociaal minimabeleid. Het uitgangspunt is dat elke inwoner in De Wolden moet kunnen deelnemen aan de samenleving, ongeacht leeftijd of afkomst. Onze inwoners mogen niet aan de zijlijn komen te staan door gebrek aan financiële middelen. Het huidige minimabeleid is erop gericht onze inwoners mee te laten doen. Het bereik van onze minimaregelingen neemt toe door regelingen als het Kindpakket en instrumenten als informatiepunt Geldzaken en de VoorzieningenWijzer. Bij de herijking van het sociaal domein De Wolden in 2021 hebben we ervoor gezorgd dat we alle regelingen in stand hebben gehouden en dat we, ondanks de taakstelling, op of boven de Drentse gemiddelden zitten met onze regelingen. We hebben de inkomenstoets, dat wil zeggen de toegang tot onze regelingen, niet naar beneden bijgesteld maar in stand gelaten.

Middelen

Het minimabeleid is binnen het begrote bedrag van € 175.000 uitgevoerd.

6.6 - Herijking sociaal domein Activiteit

Het sociaal domein De Wolden hebben we herzien, waarbij de ondersteuningsvraag van de kwetsbare inwoner centraal staat. We hebben de balans tussen de inkomsten en uitgaven teruggebracht.

Verantwoording/ realisatie

De uitkomst van de behandeling van de Kaderbrief 2021-2024 was onder andere dat de voorgestelde financiële maatregelen voor WMO en Minimabeleid/bijzondere bijstand, zouden worden aangehouden. Dat is gebeurd in ieder geval tot het moment dat op basis van het proces zoals dat in het plan van aanpak 'Herijking sociaal domein De Wolden' is verwoord, nieuwe inhoudelijke en financiële kaders voor het sociaal domein zijn vastgesteld. Die vaststelling heeft plaatsgevonden in maart 2021. Het hoofddoel van de herijking was: Het vaststellen van een nieuwe balans tussen aan de ene kant het handhaven van een goede invulling van onze verantwoordelijkheid voor onze kwetsbare en minder zelfredzame inwoners en aan de andere kant een verantwoorde beheersing van de uitgaven in het sociaal domein. Met een ‘verantwoorde beheersing van de uitgaven’ werd bedoeld dat de uitgaven in evenwicht moeten zijn met de inkomsten (rijksbijdrage). Op het domein van de WMO zijn in het kader van de herijking van het sociaal domein een zestal taakstellingen voor 2021 geformuleerd. Alle acties zijn inmiddels gestart of afgerond. Onderstaand een kort overzicht betreffende de realisatie. - Het algemeen gebruikelijk maken van woonvoorzieningen. Betreft een doorlopend proces. De resultaten vertalen zich in een lagere instroom van cliënten. - Het onderzoeken of het maken van tilliftenpools mogelijk zijn.

Actie afgerond, blijkt niet haalbaar. - Check op 100% rechtmatigheid facturaties. Er zijn twee onderzoeken door toezicht gestart naar aanleiding van de controles. Dit heeft nog geen terugvordering opgeleverd. - Toepassen 5% boeteclausule bij te late facturatie. Er is geen noodzaak geweest tot toepassen van de boeteclausule in 2021. - Het omzetten van maandlonen in uurlonen. In december zijn een 6-tal PGBvoorzieningen omgezet naar uurlonen. Dit heeft voor het jaar 2021 nog geen significante besparingen opgeleverd.

60

Gemeente De Wolden

Jaarrekening 2021

07 Gezond meedoen in De Wolden

- Het innemen van niet in gebruik zijnde scootmobielen. Inmiddels zijn er 5 scootmobielen ingeleverd gedurende de laatste maanden van het jaar 2021. De actie wordt voortgezet in 2022. Voor de meer structurele taakstellingen zoals geformuleerd in het plan van aanpak, zijn in 2021 voorbereidingen getroffen. De uitvoering hiervan zal vanaf 2022 en verder plaatsvinden. Middelen

N.v.t.

7.1 - Volksgezondheid Activiteit

Loon- en prijscompensatie GGD.

Verantwoording/ realisatie

Is uitgevoerd.

Middelen

De werkzaamheden zijn conform het budget van € 28.000 uitgevoerd.

Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: Algemeen

• • • • • •

Toekomstvisie. Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam, doen en dichtbij'. Kadernota Sociaal Domein. Beleidsplan WMO. Volksgezondheidsbeleid 2022-2025 inclusief uitvoeringsprogramma. Lokaal preventieakkoord De Wolden 2021-2023.

Zorg en ondersteuning

• • • • • • • • • • • •

Verordening WMO. Beleidsplan re-integratie. Beleidsuitvoeringsplan Participatiewet. Verordening Tegenprestatie naar vermogen. Individuele Inkomenstoeslagverordening. Individuele Studietoeslagverordening. Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive. Beleidsplan Integrale schuldhulpverlening. Kadernota Minimabeleid. Verordening op het sociaal bijdragefonds. Verordening op het sociaal participatiefonds. Verordening participatie schoolgaande kinderen.

Investeringen Er zijn geen investeringen opgenomen in programma 7 Gezond meedoen in De Wolden. Wat heeft het gekost? Rekening 2020

Begroting 2021 voor wijz.

Begroting 2021 na wijz.

Rekening 2021

Afwijking begroting -/rekening

Lasten programma

16.495

14.836

14.778

15.080

-302

Baten programma

6.307

4.405

4.625

5.304

679

-10.188

-10.431

-10.153

-9.776

377

Bedragen x € 1.000

Resultaat

Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel. Gemeente De Wolden

61

08 De Wolden actief en opgeruimd

Jaarrekening 2021

08 De Wolden actief en opgeruimd De Wolden is een sportieve gemeente. Op het gebied van sport- en bewegen gebeurt er veel. De vele en onmisbare vrijwilligers maken dit mede mogelijk. Op het gebied van afval dragen we bij aan de totstandkoming van een circulaire economie. Het stimuleren en verleiden tot gedragsverandering van inwoners is minstens zo belangrijk als het beschikken over een technische inzamelstructuur. Programmahouder: Egbert van Dijk Het programma in beeld

Wat hebben we gedaan? Afval/Grondstoffen Wereldwijd en regionaal worden grondstoffen schaarser en daarmee vaak kostbaarder. Hierdoor wordt afval niet meer (alleen) gezien als een ongewenst en negatief bijproduct van onze maatschappij, maar ook als een bron van (bepaalde) grondstoffen. Een groot deel van het vroegere ‘ongewenste afval’ is nu een gewenst goed, waar vraag naar is. Het hergebruiken van grondstoffen vermindert de schaarste en heeft een economische waarde. Maar veel grondstoffen verdwijnen in het huishoudelijk restafval. Gemeenten hebben de wettelijke zorgplicht voor de inzameling van huishoudelijk afval. Ook hebben gemeenten een maatschappelijke opdracht om bij te dragen aan de totstandkoming van een ‘circulaire economie’. Het stimuleren en verleiden tot gedragsverandering van inwoners is daarbij minstens zo belangrijk als het beschikken over een technische inzamelstructuur. Het rijksbeleid ‘Van Afval Naar Grondstoffen’ stelt als doel maximaal 100 kilogram restafval per inwoner per jaar in 2020, 30 kilogram in 2030 en 0 kilogram in 2050. Deze ambities zijn vastgelegd in het Landelijk afvalbeheerplan 2017 – 2029 (LAP-3). In het afvalbeheer(beleid) staat de afname van huishoudelijk restafval centraal onder andere door preventie en het beter en meer scheiden van herbruikbare grondstoffen.

Met de invoering van een belasting door het Rijk op het verbranden van restafval, stimuleert de rijksoverheid gemeenten afval te verminderen. Gemeente De Wolden heeft in 2019 een Grondstoffenplan vastgesteld voor de jaren 2020 tot 2025. Doelstelling is om in 2021 maximaal 100 kilogram restafval per inwoner te ‘produceren’. Gemeente De Wolden vraagt de inwoners daarin hun verantwoordelijkheid te nemen en het scheidingsgedrag verder te verbeteren. Gemeente De Wolden gaat meer communiceren, de ledigingsfrequenties van de mini's aanpassen en het aanbieden van de restafvalcontainer expliciet belasten. Om de afvalstoffenheffing laag te kunnen houden wordt inwoners een inzamelstructuur geboden waarin grondstoffen op een eenvoudige wijze gescheiden kunnen worden. Naast verduurzaming van de inzameling hecht de gemeente De Wolden ook aan het behoud van een hoge dienstverlening. 62

Gemeente De Wolden

Jaarrekening 2021

08 De Wolden actief en opgeruimd

Na een aanvankelijk dalende trend (214 kg. in 2015, 173 kg. in 2016, 144 kg. in 2017) is sindsdien de afname van de hoeveelheid ingezameld fijn ongescheiden restafval per inwoner min of meer gestabiliseerd rond de 140 kg. (141 kg. in 2018, 138 kg. in 2019, 144 kg. in 2020). De eerste resultaten van de invoering van Diftar geven een trendbreuk te zien naar 114 kg. per inwoner in 2021, oftewel een afname met 21%. Meer gedetailleerde informatie over de gevolgen van de invoering van Diftar is te vinden in de hierover in Q1 2022 opgestelde rapportage. Teneinde de financiële gevolgen van Diftar voor sociale minima te beperken is op voordracht van de Cliëntenraad Participatie/WSE besloten om kwijtschelding van maximaal 6 ledigingen van de restafvalcontainer per jaar mogelijk te maken. De hiermee gemoeide kosten worden in 2021 gedekt uit de bijdrage van de rijksoverheid voor afvalverwerking uit het Compensatiepakket coronacrisis mede-overheden. Medio 2021 hebben een tweetal digitale bijeenkomsten met de bij de OPK-inzameling betrokken vrijwilligersorganisaties over de gevolgen van een eventuele wijziging van de inzamelsystematiek plaatsgevonden.

Omdat de verkenning van de uitkomsten (risico's & alternatieven) niet is afgerond in 2021 is besloten om de inzameling voorlopig op de huidige wijze voort te zetten en de overeenkomst met de huidige inzamelaar hiertoe te vernieuwen voor de periode van 1 jaar. Definitieve besluitvorming dient voor 1 juli 2022 plaats te vinden. In 2021 is door de gezamenlijke Drentse gemeenten in Markerein-verband de verwerking van deelstromen van de milieustraat opnieuw aanbesteed. Dit heeft weliswaar geresulteerd in enkele wijzigingen in verwerkers en tarieven per afvalstroom, maar heeft verder geen grote impact op de uitvoering van de werkzaamheden en heeft evenmin geleid tot een substantiële toe- of afname van de totale verwerkingskosten van de deelstromen. Sport De Wolden is een sportieve gemeente. Op het gebied van sport en bewegen gebeurt er veel. In en op goede sportaccommodaties zijn wekelijks veel inwoners actief, vooral in verenigingsverband. De vele en onmisbare vrijwilligers maken dit mede mogelijk. We willen dat graag zo houden en blijven de sport en het vrijwilligerswerk stimuleren en faciliteren. In de afgelopen jaren zijn onze drie zwembaden geprivatiseerd. We kunnen concluderen dat de inwoners van de Wijk, Ruinen en Zuidwolde deze zwembaden op uitstekende wijze beheren en exploiteren. Het project ‘Hard Gras’ (o.a. aanleggen van kunstgrasvelden) is succesvol gebleken.

De gemeente gaat dan ook door met het ondersteunen van buitensportverenigingen die (deels) overgaan van natuurgras naar kunstgras. Doordat wij veel waarde hechten aan sport en bewegen als basis voor een gezonde en actieve leefstijl blijven we ons inzetten voor het vergroten van de sport- en beweegdeelname van onze inwoners. Onze visie daarbij is dat voor iedere Woldenaar, ongeacht achtergrond, leeftijd, beperking en financiële achtergrond sport/bewegen zoveel mogelijk in de nabijheid aanwezig moeten zijn. Sterke, vitale en financieel gezonde verenigingen zijn belangrijk voor het realiseren van de beleidsdoelen op het gebied van sport met als uitgangspunt dat de verenigingen zelf verantwoordelijkheid blijven nemen. Sport wordt ook steeds meer een middel om maatschappelijke doelen te bereiken, zoals meer bewegen voor ouderen, het stimuleren van een gezonde leefstijl en het bevorderen van sociale samenhang. Bovendien krijgen mensen door sport de mogelijkheid om mee te doen aan de samenleving. Daarbij is de inzet van onze sportfunctionarissen belangrijk en daar gaan we dan ook mee door. Woldens Sportakkoord met lokale ambities! In onze dorpen gebeurt veel op het gebied van bewegen en sport en er zijn veel sportaanbieders actief. Dat willen we graag zo houden en mogelijk uitbreiden. Bewegen is leuk, maar kan nog meer opleveren.

Denk aan gezelligheid, ontspanning, saamhorigheid, gezondheid, een gezonde ontwikkeling van onze kinderen, het tegengaan van eenzaamheid en erbij horen. Tegelijkertijd hebben verschillende sportaanbieders in onze gemeente het moeilijk. Het vinden van voldoende vrijwilligers, technisch en bestuurlijk kader is voor velen een zware klus en ook op financieel vlak liggen er uitdagingen.

Gemeente De Wolden

63

08 De Wolden actief en opgeruimd

Jaarrekening 2021

Daarom hebben we in De Wolden de uitdaging opgepakt en zijn als eerste in Ruinen en de Wijk aan de slag gegaan. De ondertekening van deze akkoorden heeft in september 2020 plaatsgevonden. In 2021 hebben de kernen Ruinerwold, Zuidwolde en Koekange een lokaal sportakkoord opgesteld. In gesprek met organisaties en verenigingen, ondernemers, vrijwilligers, professionals en inwoners, hebben we de lokale ambities uit Ruinen, de Wijk, Ruinerwold, Ruinen, Koekange en Zuidwolde opgehaald en beschreven in dit Woldens Sportakkoord. Omdat we geloven in de kracht van samen werken aan sport en bewegen in onze dorpen. De dorpen hebben allen een uitvoeringsbudget ontvangen en zetten dit in om de geformuleerde doelen te realiseren. Met elkaar gaan we aan de slag om met sport en bewegen onze dorpen, onze inwoners en onze verenigingen nog beter, bruisender en sportiever te maken. Beleidsdoelen Afval • De mogelijkheden van afval als grondstof zo goed mogelijk benutten. • Bijdragen aan de totstandkoming van een circulaire economie. • In 2021 maximaal 100 kilogram restafval per inwoner per jaar inzamelen. • Tenminste 80% van het huishoudelijk afval gescheiden inzamelen. • Toepassen van technieken waarbij afval zoveel mogelijk wordt hergebruikt. Sport • Van jongs af aan vaardig in sport en bewegen. • Vitale sportverenigingen. • Positieve sportcultuur. • Inclusief Sporten en Bewegen.

• Beschikken over voldoende, kwalitatief goede en toekomstbestendige sportvoorzieningen. • Duurzame sportinfrastructuur. Informatie verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen die betrokken zijn bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen. Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'De Wolden actief en opgeruimd' Beleidsindicator