Jaarrekening 2021 De Wolden (definitief).pdf
Tekst van het document
Gemeente De Wolden
23
03 Duurzaam leven in De Wolden
Jaarrekening 2021
medewerkers. Inmiddels (eind januari 2022) is bekend geworden dat de invoeringsdatum weer verschoven wordt. Toekomstvisie (tevens Omgevingsvisie) De Wolden 2040 In 2021 is het concept van de Toekomstvisie door de gemeenteraad besproken en vastgesteld. Hierna is het ontwerp van de Toekomstvisie voorbereid en aan de gemeenteraad ter vaststelling aangeboden. Behandeling daarvan is in januari 2022. Wonen In 2021 is uitvoering gegeven aan het Woonplan 2017-2022. Om te voorzien in voldoende (betaalbare) woningen zijn onder andere plannen voor (her)ontwikkeling mogelijk gemaakt. Bij een aantal ontwikkelingen had de gemeente een proactieve rol, bijvoorbeeld door het opstellen van een locatiepaspoort. Het locatiepaspoort is een document dat de minimale randvoorwaarden weergeeft voor de (her)ontwikkeling van een locatie. Het geeft een beeld van (en een inspiratie voor) een gewenste ontwikkeling van een locatie. Versnelling woningbouw De druk op de woningmarkt is op dit moment erg hoog. Het is daarom noodzakelijk om de woningbouwproductie te versnellen. Daarvoor is met name extra ambtelijke capaciteit noodzakelijk. In 2021 is binnen de SWO hard aan gewerkt om de capaciteit op peil te brengen. Aanvullend wordt gewerkt aan een prioritering van ruimtelijke initiatieven, waarbij wij woningbouwplannen een hoge prioriteit toekennen.
Daarnaast onderzochten wij de mogelijkheden om interne processen te verbeteren. Ook zochten wij de samenwerking met externe partijen, zoals het Impulsteam Wonen van de provincie Drenthe. Het Impulsteam Wonen ondersteunt kleinschalige bewonersinitiatieven en helpt gemeenten bij gebiedsontwikkelingen. In 2021 is een plan gemaakt om op korte termijn extra woningen te kunnen realiseren. Wij zetten met name in op plannen die aan de hand van een zogenaamde kruimelprocedure vergund kunnen worden. Met een kruimelvergunning kan een bouwplan afwijken van het bestemmingsplan. Het gaat daarbij om het splitsen van bestaande woningen, het transformeren van bestaande gebouwen en de realisatie van tijdelijke woningen. Samen met woningcorporatie Actium maakten wij een plan voor de bouw van tijdelijke woningen. Voor de realisatie ontvingen wij een subsidie van het Rijk. Strategische woningbouwplanning Om ook in de toekomst aan de blijvende vraag naar woningen te kunnen voldoen, zijn ook grotere uitbreidingslocaties noodzakelijk. Hiervoor ontwikkelden wij de strategische woningbouwplanning, dat inzicht geeft in potentiële ontwikkellocaties. In 2021 is begonnen met de voorbereiding om op deze locaties tot ontwikkeling te komen. Woonbehoefteonderzoek In 2021 voerden wij een regionaal woonbehoefteonderzoek uit, samen met de gemeenten en corporaties in Zuidwest en Midden-Drenthe.
Dit onderzoek geeft inzicht in de kwantitatieve en kwalitatieve woonbehoefte voor de periode 2021-2030. Het woonbehoefteonderzoek vormt daarmee een belangrijke basis voor de actualisatie van het Woonplan. Stikstof Vooralsnog heeft de woningbouw in onze gemeente geen negatieve gevolgen ondervonden van de ontwikkelingen ten gevolge van de PAS-uitspraak. De nieuwe wet Stikstofreductie en Natuurverbetering is op 1 juli 2021 ingegaan. Er komt tot 2030 bijna € 3 miljard beschikbaar voor natuurherstel en € 2 miljard voor stikstofreductie bij de bron. Ook regelt de wet een gedeeltelijke vrijstelling voor bouwactiviteiten. Tegelijkertijd werken provincies aan een gebiedsgerichte aanpak om de uitstoot in de buurt van natuurgebieden te verminderen. Daarvoor heeft Drenthe het Koersdocument Drentse aanpak stikstof opgesteld. Voor de twaalf stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden in Drenthe worden eerst gebiedsverkenningen uitgevoerd om in kaart te brengen hoe de neerslag van stikstof uit de omgeving kan worden verminderd. Voor De Wolden zijn het Dwingelderveld en het Holtingerveld de meest nabijgelegen stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden. PFAS In december 2021 is het handelingskader PFAS gewijzigd. Dit betreft de derde actualisatie, na de eerste versie van juli 2019 en de actualisaties van december 2019 en juli 2020.
Er zijn beperkte wijzigingen in het handelingskader opgenomen waarbij de reeds geldende toepassingswaarden van de verschillende bodemkwaliteitsklassen niet zijn gewijzigd. Aan de hand van het nu voorliggende 24
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
03 Duurzaam leven in De Wolden
handelingskader zal het traject van wettelijke verankering gestart gaan worden. Wanneer PFAS precies worden genormeerd in de bodemregelgeving hangt mede af van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de beschikbaarheid van resultaten van nog lopende onderzoeken. Asbest Aangezien het 'Wetsvoorstel verwijdering asbest en asbesthoudende producten' door de Eerste Kamer in 2019 is verworpen is er geen rechtsbasis meer voor een wettelijk verbod voor asbestdaken. Dit heeft geleid tot een versobering van werkzaamheden binnen de projectgroep Aanpak asbestdaken Drenthe. In 2021 is vooral ingezet op het invoeren van gegevens in de asbestdakenkaart door de Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD) en op het in stand houden van een lening voor particulieren en bedrijven voor sanering van een asbestdak. De provincie Drenthe zorgt voor de uitvoering van deze lening en is bereid ook de komende jaren hiervoor de kosten te blijven dragen. Verder heeft de werkgroep zich gericht op het informeren van inwoners met een asbesthoudend dak. Per gemeente is een afzonderlijke brief naar de inwoners verstuurd waarin ze zijn geïnformeerd over de mogelijkheden voor verwijdering van asbest. Voor 2021 worden geen kosten in rekening gebracht bij de Drentse gemeenten inzake de samenwerking Aanpak asbestdaken in Drenthe.
Binnen het provinciale budget is nog voldoende ruimte om de gemaakte kosten hieruit te kunnen dekken. Daarnaast kon de ureninzet van de RUD voor het invoeren van gegevens in de asbestdakenkaart nog uit de restanturen van 2020 worden betaald. Vitaliseren en transformeren vakantieparken In 2021 heeft De Wolden de werkzaamheden met betrekking tot het programma Vitale Vakantieparken Drenthe voortgezet. Samen met de provinciale Taskforce VVP stimuleren we parken enerzijds om te vernieuwen en te vitaliseren en anderzijds faciliteren we de parken die willen transformeren in het doorlopen van de vier stappen in dat proces. Het transformatieproces is complexer gebleken dan vooraf ingeschat, waardoor het proces ook minder snel verloopt. Daarnaast zijn de processen arbeidsintensiever dan gedacht en wordt de voortgang beïnvloed door ziekte en beperkte capaciteit. Dus zijn we gestart met een heroriëntatie. Voor het vitaliseren en excelleren van vakantieparken is het tegengaan van permanente bewoning noodzakelijk. In 2021 zijn we doorgegaan met handhaving op basis van de aangescherpte beleidsregel 'Tijdelijke bewoning van recreatiewoningen', maar is de aandacht ook gelegd op het stimuleren van innovaties door parkondernemers.
Afspraken Klimaat en Energie: Regionale Energie Strategieën (RES) In het Klimaatakkoord is afgesproken dat 30 energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. Maar ook welke warmtebronnen te gebruiken zijn, zodat wijken en gebouwen van het aardgas af kunnen. Waar is ruimte en hoeveel? Zijn de plekken maatschappelijk gezien acceptabel en financieel haalbaar? In de RES-regio Drenthe wordt de Drentse uitwerking van deze afspraken vormgegeven. De RES 1.0 regio Drenthe is in juni 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Ten opzichte van de Concept RES is de ambitie voor het grootschalig opwekken van zonne-energie op daken verhoogd, mede naar aanleiding van het participatieproces rond de Toekomstvisie. Op basis van de Toekomstvisie worden de volgende stappen gezet richting uitvoering van de in de RES 1.0 gemaakte afspraken. Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan een RES 2.0 regio Drenthe, die voor 1 juli 2023 vastgesteld moet worden. Opgave verduurzaming bestaande woningvoorraad De Wolden participeert in de Drentse Energie Deal met als doel dat we in 2040 in Drenthe energieneutraal wonen en zelfvoorzienend zijn op energiegebied. Er ligt een grote opgave in de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad in De Wolden. Hiervoor werken we samen met het Drents Energieloket (DEL) en de woningbouwcorporaties.
Begin 2021 hebben ruim 100 woningeigenaren gebruikgemaakt van het aanbod van een gratis warmtescan, in samenwerking met het DEL. In het najaar hebben zo’n 65 woningeigenaren het Loket op Wielen bezocht in Ruinerwold. Eind 2021 tekenden alle Drentse gemeenten, de provincie Drenthe en de Natuur en Milieufederatie Drenthe de geactualiseerde samenwerkingsovereenkomst voor het Drents Energieloket, waardoor de komende vier jaar de woningeigenaren in De Wolden ontzorgd worden met het verduurzamen op weg naar energieneutraal wonen. We bieden de inwoners ook ondersteuning in de vorm van een stimulerings- en verzilverlening en een duurzaamheidssubsidie voor starters.
Gemeente De Wolden
25
03 Duurzaam leven in De Wolden
Jaarrekening 2021
Regeling Reductie Energieverbruik (RRE) In 2021 is verder uitvoering gegeven aan de Regeling Reductie Energiegebruik. Via een uitgebreide campagne werden huiseigenaren in heel Drenthe met behulp van een voucheractie aangezet tot het nemen van kleine energiebesparende maatregelen. In De Wolden hebben 1.027 woningeigenaren gebruikgemaakt van de voucher, zo’n 13% van de particulieren woningeigenaren. Daarnaast is er informatie op locatie verstrekt via het Loket op Wielen, een collectieve inkoopactie voor verduurzamingsmaatregelen georganiseerd en zijn er meerdere individuele adviezen op maat uitgevoerd. Proeftuin Aardgasvrije Wijken In 2021 is in het kader van de Proeftuin Aardgasvrije Wijken Schoolkring Ansen juridisch onderzoek uitgevoerd naar hoe de rijksbijdrage ter beschikking kan worden gesteld aan energieKansen, zodat de energiecoöperatie de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de verschillende deelprojecten op zich kan nemen. En de gemeente daarmee kan voldoen aan de voorwaarden van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met betrekking tot verantwoording en rechtmatige besteding van de middelen. Naar aanleiding van dit onderzoek is de rijksbijdrage als een begrotingssubsidie in de programmabegroting opgenomen.
De gemeente draait als onderdeel van het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) ook mee binnen het Kennis- en Leerprogramma (KLP) Transitievisie Warmte Op 15 december 2021 is de Transitievisie Warmte door de raad vastgesteld. In de Transitievisie Warmte wordt de route naar een aardgasvrije gebouwde omgeving in De Wolden geschetst. Stakeholders en inwoners hebben via verschillende online sessies en een enquête input kunnen leveren op de visie. Om de potentie voor de toepassing van aquathermie uit de Hoogeveense Vaart in de Wijk verder te onderzoeken, is samen met andere Drentse gemeenten een onderzoek uitgezet. Groen Gas strategie In de Transitievisie Warmte neemt Groen Gas een grote rol in voor het verwarmen van woningen en bedrijfsgebouwen. Om invulling te geven aan de vraag naar Groen Gas zijn verschillende projecten ondersteund. Om te komen tot productie van Groen Gas in deze coöperatieve vorm, zijn verschillende modellen opgezet die ook toegepast kunnen worden in andere delen van de gemeente. Verwaarden groene reststromen De gebiedscoöperatie Zuidwest-Drenthe voert een project uit om groene reststromen uit de regio beschikbaar te krijgen voor nieuwe toepassingen.
Alle partners hebben een intentieverklaring getekend waarin het bermmaaisel en andere biomassa op termijn ingezet kan worden als grondstof voor producten als meubelplaten of middels vergisting omgezet worden in groen gas. Voor de vergisting zijn meerdere locaties in een SWOT (sterkte zwakte analyse) onderzocht. Duurzaamheidsmagazine In 2021 is gewerkt aan het tweede Duurzaamheidsmagazine ‘Samen op weg naar duurzaam De Wolden’. In het tweede magazine staan weer verschillende artikelen en tips over verduurzaming, het opwekken van energie, afval en klimaatadaptatie. Ook zijn de uitgangspunten van de Transitievisie Warmte gedeeld en een overzicht van huidige financieringsmogelijkheden voor verduurzaming van particulieren woningen, bedrijven, verenigingen en monumenten. Klimaatbestendig Klimaatverandering leidt tot hogere temperaturen, nattere winters, heftigere buien en een kans op drogere zomers, ook in De Wolden. Het landelijke Deltaplan Ruimtelijk Adaptatie (DPRA) uit het Deltaprogramma geeft duidelijk aan welke kant we opgaan met het aanpassen van onze openbare ruimte en het inrichten van ons beleid. Het doel van het Deltaplan is dat Nederland in 2050 klimaatrobuust is ingericht en daarmee ook gemeente De Wolden. Sinds 2018 zijn we aan de slag gegaan met de zeven ambities van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie.
Dat was als eerste het maken van de klimaatatlas om de kwetsbaarheden in beeld te brengen (d.m.v. stresstesten) en gesprekken met stakeholders te voeren voor de risicodialoog en strategie opstellen. In 2021 hebben we vanuit het samenwerkingsverband Fluvius de regionale adaptatie strategie (RAS) en de regionale uitvoeringsagenda (RUA) opgesteld. Daarmee is invulling gegeven aan deze twee ambities uit het DPRA.
26
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
03 Duurzaam leven in De Wolden
Beleidsdoelen Ruimtelijke ontwikkeling • Goed voorbereiden op de nieuwe Omgevingswet conform de kaders van het Ambitiedocument Omgevingswet De Wolden. • Een nieuwe integrale toekomstvisie opstellen in overleg met de inwoners en gemeenteraad. • Faciliteren dat de leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit behouden blijft in tijden van ontgroening, vergrijzing en krimp. • Een veilige, aantrekkelijke en gezonde leefomgeving behouden. • Ruimte scheppen voor dynamiek en innovatie, met behoud van de omgevingskwaliteit. Wonen • Uitvoering geven aan de beleidsdoelen van het Woonplan 2017-2022: - betaalbare woonruimte realiseren of laten realiseren in zowel huur als koop; - kansen voor nieuwbouw benutten met behulp van een strategisch woningbouwprogramma; - langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen mogelijk maken; - samen met de corporatie een monitor ontwikkelen die de belangstelling naar sociale huurwoningen monitort om de benodigde kernvoorraad te bepalen en afspraken te maken over verkoop, nieuwbouw en transformatie van sociale huurwoningen. • Eigenaren/VVE's van niet-vitale vakantieparken zonder recreatieve potentie stimuleren om nieuw perspectief voor hun park buiten de recreatiesector te vinden. • Ondernemers van (vitale) vakantieparken met recreatieve potentie de ruimte geven om toekomstbestendigheid te worden/blijven en te excelleren.
Milieu en duurzaamheid • De CO2-uitstoot verder verlagen voor een gezonde leefomgeving. • In 2030 70% van het elektriciteitsverbruik duurzaam opwekken; in 2040 100%. • In 2030 in De Wolden evenveel duurzaam gas produceren als dat er aan gas wordt afgenomen. • Een energieneutrale gebouwde omgeving realiseren in 2040. • Uitvoering geven aan de beleidsdoelen uit het Actieplan Klimaat & Energie 2021 – 2024: - Stimuleren van alle inwoners (en ondernemers). - Ondersteunen van lokale (duurzaamheids)initiatieven. - Het goede voorbeeld geven als gemeente. Klimaatbestendig • Samen met buurgemeenten en waterschap kwetsbaarheden klimaatverandering in beeld brengen. • Werken aan een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte. • Werken aan een doelmatige waterketen (winning-gebruik-zuivering). Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD) te Assen - taakveld 07.40. In de paragraaf ´Verbonden partijen´ is per verbonden partij nadere informatie opgenomen over de visie, doelstellingen, beleidsvoornemens, financieel belang, zeggenschap en ontwikkelingen. Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. 'Duurzaam leven in De Wolden' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Nederland
Hernieuwbare elektriciteit in %
2019
9,1
20,1
Hernieuwbare energie in % van het totale energieverbruik
2019
6,2
8,6
Nieuw gebouwde woningen aantal per 1.000 woningen
2020
8,0
8,9
Gemeente De Wolden
27
03 Duurzaam leven in De Wolden
Jaarrekening 2021
Hernieuwbare elektriciteit: Aandeel elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht zon of biomassa van het totale elektriciteitsverbruik. Hernieuwbare energie: Aandeel nieuwe energie (zon, wind en warmte) van het totale energieverbruik. Activiteiten 2021 7.4 - Milieubeheer Activiteit
Bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD Drenthe).
Verantwoording/ realisatie
De RUD voert voor de gemeente de reguliere milieutaken uit. Het uitvoeringsprogramma 2021 bevat een overzicht van de milieutaken die in 2021 worden uitgevoerd. Het gaat hier om de terreinen vergunningverlening milieu, milieutoezicht en milieuhandhaving, toezicht op asbestverwijdering, bodemtoezicht en milieuadvies. In het jaarverslag en jaarrekening 2021 van de RUD verantwoordt de RUD de activiteiten en de besteding van de middelen. Op basis van de bestuursrapportage en septembercirculaire hebben we € 910.000 begroot als bijdrage aan de RUD Drenthe.
Middelen
Op basis van de eindejaarsverwachting in de acht-maandsrapportage van de RUD Drenthe gaan we uit van een bijdrage 2021 van € 889.000. Er resteert daarmee een overschot van € 21.000.
7.4 - Milieubeheer Activiteit
Actualiseren en uitvoeren Actieplan Klimaat & Energie.
Verantwoording/ realisatie
Het geactualiseerde Actieplan Klimaat & Energie 2021 - 2024 is in oktober 2020 vastgesteld door de raad. De speerpunten uit het plan (gemeente geeft het goede voorbeeld, toegankelijke financieringsmogelijkheden en ondersteuning lokale initiatieven) zijn in 2021 verder uitgewerkt in de hierboven beschreven acties, waaronder het Duurzaamheidsmagazine en het project omtrent het verwaarden van groene reststromen.
Middelen
Van de rijksoverheid (decembercirculaire 2019) hebben we € 200.000 ontvangen vanuit het Klimaatakkoord. Hiervan hebben we € 150.000 ingezet om de incidentele lasten over 2021 en 2022 te kunnen dekken. Daarnaast hadden we in 2021 ook nog incidenteel de beschikking over € 85.000 uit het vorige Actieplan Klimaat & Energie. Hiervan wordt een bedrag van € 61.000 overgeheveld naar 2022.
7.4 – Warmte TransitieVisie Activiteit
Warmteplan opstellen en onderzoeken uitvoeren.
Verantwoording/ realisatie
Op 15 december 2021 is de Transitievisie Warmte door de raad vastgesteld. In de Transitievisie geven we alternatieven voor aardgas (zoals groen gas) en wordt per wijk (of kern) aangegeven wat de planning is (wijkuitvoeringsplan). Om het plan op te kunnen stellen hebben we onderzoek laten uitvoeren door externe deskundigen.
Middelen
Hiervoor hadden we vanuit de gelden van het Klimaatakkoord € 50.000 gereserveerd (uit algemene reserve), waarvan we uiteindelijk € 34.000 hebben gebruikt. Het restant van € 16.000 blijft in de algemene reserve.
7.4 – Milieubeheer
28
Activiteit
Verduurzamen gemeentelijk vastgoed.
Verantwoording/ realisatie
Tijdens de begrotingsbehandeling op 8 november 2018 is gesproken over het laten uitvoeren van energiescans voor gemeentelijke gebouwen. Het doel is inzichtelijk te maken welke investeringen er nodig zijn om een gebouw (bijna) energieneutraal te maken. Op basis van deze onderzoeken heeft het college besloten om te starten met het verduurzamen van het gemeentehuis tot BENG-niveau (Bijna Energieneutrale Gebouwen). In september 2021 is de gasaansluiting in het gemeentehuis verwijderd, waarmee het gemeentehuis aardgasvrij is. Vervolgens is op basis van het besluit van de gemeenteGemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
03 Duurzaam leven in De Wolden
raad van 22 april 2021 gestart met de verduurzaming van 5 gemeentelijke gebouwen (Sporthal “de Slenken” in De Wijk, Sporthal “Buddingehof” in Ruinerwold, Sporthal “de Marse” in Ruinen, Sportzaal “’t Zandmeer” in Kerkenveld en de gemeentewerf in Zuidwolde) door middel van het treffen van maatregelen met een terugverdientijd van minder dan 20 jaar. Onder andere met deze gebouwen zijn we onderdeel van het Ontzorgingsprogramma Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed van de provincie Drenthe, die subsidie van het Rijk heeft ontvangen. Middelen
Op 22 april is er een raadsbesluit geweest om een budget van € 1.360.498 op te nemen voor het verduurzamen van gemeentelijke vastgoed. De investeringen zijn opgenomen in het programma actief en opgeruimd. Er is in 2021 € 7.206,72 besteed en de restanten worden overgeheveld naar 2022.
8.3 – Wonen en bouwen Activiteit
Te verwachten minderopbrengsten wabo leges.
Verantwoording/ realisatie
In 2021 hebben we € 76.000 meer aan legesopbrengsten ontvangen dan begroot. De legesopbrengsten zijn daarmee hoger dan het gemiddelde over de laatste jaren, terwijl er minder aanvragen zijn ingediend. De hogere opbrengst heeft namelijk te maken met het feit dat er meer middelgrote projecten vergund zijn.
Middelen
Er was een legesopbrengst begroot van € 714.000. De totale opbrengst over 2021 was € 790.000.
8.3 – Wonen en bouwen Activiteit
Actualisatie Woonplan.
Verantwoording/ realisatie
In 2021 is een regionaal woningmarktonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek geeft inzicht in de kwantitatieve en kwalitatieve woonbehoefte en vormt een belangrijke basis voor de actualisatie van het Woonplan. De oplevering van het woningmarktonderzoek was later dan gepland. Dit kwam onder andere doordat de regionale afstemming en de duiding van actuele ontwikkelingen meer tijd vergde dan vooraf was gepland. Hierdoor is ook de actualisatie van het Woonplan vertraagd. We actualiseren het Woonplan daarom in 2022.
Middelen
Het gereserveerde bedrag voor het actualiseren van het Woonplan wordt overgeheveld naar 2022.
8.1 – Ruimtelijke ordening Activiteit
Voortzetting participatie provinciale programma Vitale Vakantieparken Drenthe.
Verantwoording/ realisatie
In het collegeprogramma, de Kadernotitie Vitale Recreatieparken De Wolden (2017) en ons Economisch Actieplan (2017) is vastgelegd dat de gemeenteparken met recreatieve potentie ruimte voor ontwikkeling wil bieden. Niet-vitale vakantieparken willen we stimuleren om te transformeren naar een andere ruimtelijke functie. Het Actieprogramma VVP Drenthe bevat een integrale aanpak die aansluit op ons beleid in De Wolden. De gezamenlijke aanpak levert de gemeente onder andere voordeel op, op het gebied van kennisontwikkeling, procesbegeleiding en handhaving. Eind 2021 is dit programma geëvalueerd. Het beeld uit de evaluatie komt overeen met ons beeld: de transformatie trajecten verlopen langzamer dan vooraf ingeschat.
Middelen
Het begrote bedrag ad € 11.278 voor onze deelname in het provinciaal programma is besteed.
8.3 – Wonen en bouwen Activiteit
Uitvoering SVN-regelingen (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland) – formatie.
Verantwoording/ realisatie
In 2021 zijn 2 verzilverleningen en 16 stimuleringsleningen verstrekt. Voor deze leningen is secretariële en administratieve ondersteuning geleverd. Daarnaast is er informatie verstrekt over de regelingen.
Middelen
De beschikbare middelen van € 14.000 zijn besteed.
Gemeente De Wolden
29
03 Duurzaam leven in De Wolden
Jaarrekening 2021
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: Algemeen
• • • • •
Toekomstvisie 2005-2020, vastgesteld d.d. 22 december 2005. Raadsbrede programma Samen Verantwoordelijk 2019-2022. Collegeprogramma 2018-2022, Duurzaam, Doen en Dichtbij. Agenda Platteland gemeenten Zuidwest-Drenthe, vastgesteld door college in november 2012. Samenwerkingsagenda Zuidwest-Drenthe, vastgesteld door college op 3 december 2013.
Ruimtelijke Ontwikkeling
• • • • • • •
Structuurvisie De Wolden 2010–2030, vastgesteld in maart 2011. Nota Grondbeleid De Wolden 2019-2022. Grondprijzennotitie 2021. Welstandsnota 2013, vastgesteld 13 december 2012 (inclusief evaluatie 2017). (facet)Bestemmingsplannen en beheersverordeningen. Ambitiedocument Vitaal Platteland, vastgesteld door de raad op 12 juni 2014. Landschappelijk Ontwikkelings Kader, vastgesteld door de raad op 29 november 2012 (aangevuld met deel 4 Wind- en zonne-energie in oktober 2017). Ambitiedocument Omgevingswet De Wolden, vastgesteld door de raad op 25 januari 2018. Bouwverordening 2010, vastgesteld door de raad op 30 september 2010.
• •
Wonen
• • •
Woonplan 2017–2022, vastgesteld 6 juli 2017. Regionale woonvisie Zuidwest-Drenthe, vastgesteld 30 oktober 2012. Kadernotitie Vitale Vakantieparken, vastgesteld 30 november 2017.
Milieu & Duurzaamheid
• • • •
Actieplan Klimaat & energie 2021-2024 vastgesteld door de raad op 29 oktober 2020. Beleidsnotitie Alternatieve Energiebronnen, vastgesteld 29 september 2016. Nota Bodembeheer en bodemkwaliteitskaart, vastgesteld door de raad op 27 mei 2021. Actualisatie bodemkwaliteitskaart PFAS Drenthe, vastgesteld door college op 17 december 2019. Geurgebiedsvisie, vastgesteld door de raad op 10 juni 2010. Transitievisie Warmte, vastgesteld door de raad op 15 december 2021.
• •
Riolering
•
Watertakenplan De Wolden 2016-2021, vastgesteld door de raad op 26 november 2015.
Investeringen In cijfers (afgerond op € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Nr.
30
Omschrijving
Bedragen x € 1.000
Begroting Beschikbaar voor gesteld in wijziging 2021
Uitgaven werkelijk
Overschot(+)/ tekort(-)
Restant naar 2022
1
Uitbreiding bedrijventerrein Hoge Akkers
78
0
0
78
78
2
Rioleringsplannen
452
800
608
644
627
3
Duurzaamheidssubs. starters woningmarkt
1
0
0
1
0
4
Verzilverlening (SVN)
0
100
34
66
0
5
Stimuleringslening (SVN)
0
0
741
-741
0
6
Deeln. Gem.rek De Wolden (SVN)
0
0
1
-1
0
8
Deeln.St.Stim.Volkhuisvesting
150
0
-85
235
0
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
03 Duurzaam leven in De Wolden
BATEN
Bedragen x € 1.000
Begroting voor wijziging
1
Uitbreiding bedrijventerrein Hoge Akkers
-234
0
0
0
-234
4
Verzilverlening (SVN)
0
0
34
34
0
5
Stimuleringslening (SVN)
0
0
141
141
0
7
Zonneleningen (SVN)
0
0
64
64
0
8
Deeln.St.Stim.Volkshuisvesting
0
0
1
1
0
Nr. Omschrijving
Nieuw in 2021
Werkelijk ontvangen
Restant naar 2022
Verschil
Toelichting 1. Uitbreiding bedrijventerrein Hoge Akkers Ten behoeve van deze uitbreiding zijn er gronden aangekocht. Deze aankoop heeft in 2020 plaats gevonden. Daarnaast is er vooruitlopend op de bestemmingsplanprocedure reeds een kavel verkocht. 2. Riolering De Wolden Eind 2015 is het Watertakenplan Fluvius door de raad vastgesteld. Onder watertaken worden de gemeentelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemel- en grondwater verstaan en de zorgplicht van het waterschap voor het zuiveren van afvalwater. De specificatie, waarin de onderdelen van het gemeentelijk rioleringsplan zijn opgenomen, beschrijft per gemeente de maatregelen en activiteiten en de financiële en personele middelen die nodig zijn voor het beheer van de watertaken. Om de ambities en doelstellingen uit het Watertakenplan te realiseren zijn in 2021 diverse activiteiten en maatregelen in uitvoering gebracht. Daarvoor was een investeringsbudget van € 1.251.925 beschikbaar. Saldo Per saldo is er in 2021 een restant van € 643.669 op het investeringsbudget. Een restant van € 626.474 wordt doorgeschoven naar 2022. Belangrijkste reden daarvoor zijn de doorgeschoven werkzaamheden in het kader van de projecten 'vervangen van pompen en schakelkasten' en 'vervanging IBA's'.
In 2021 is een meerjarig contract afgesloten met een aannemer voor renovatie van de gemalen, het doorgeschoven investeringsbudget wordt in 2022 daarvoor ingezet. Het voordelig resultaat van € 17.195 is niet gebruikt en dit resulteert in structureel lagere kapitaallasten op het product riolering. Belangrijkste reden was een te hoge inschatting van budget op basis van kengetallen voor vervangingsmaatregelen. Op basis van inspectieresultaten bleek de kwaliteit beter dan verwacht, waardoor vervanging nog niet nodig was. 3. Duurzaamheidssubsidie starters woningmarkt De Wolden heeft in 2014 € 100.000 beschikbaar gesteld voor duurzaamheidsinvesteringen door starters op de woningmarkt. Dat bedrag is geparkeerd bij SNN (Samenwerkingsverband NoordNederland), omdat SNN voor De Wolden de subsidies afhandelt. Hieraan zijn uitvoeringskosten verbonden. In 2020 is het subsidieplafond bereikt, waardoor geen nieuwe aanvragen meer konden worden gedaan. Er wordt gewerkt aan een nieuwe verordening om aanvragen voor deze duurzaamheidssubsidie vanaf 2022 weer mogelijk te maken. We zijn daarvoor nog in afwachting van een nieuwe offerte van SNN. 4. Verzilverlening (SVN St. Stimulering Volkshuisvesting Nederland) In 2021 zijn 2 verzilverleningen verstrekt, ter waarde van in totaal € 34.000. 5. Stimuleringslening (SVN) In 2021 zijn 16 stimuleringsleningen verstrekt, ter waarde van in totaal € 130.000.
In 2021 is € 10.000 ontvangen aan aflossingen van de stimuleringsleningen. 6. Deelneming gemeenterekening De Wolden (SVN) In 2021 is € 10.000 ontvangen aan aflossingen van leningen.
Gemeente De Wolden
31
03 Duurzaam leven in De Wolden
Jaarrekening 2021
7. Zonnelening (SVN) De mogelijkheid tot het lenen voor enkel de aanschaf van zonnepanelen is in 2021 toegevoegd aan de Stimuleringslening. Daarom zijn er geen nieuwe zonneleningen verstrekt. In 2021 is € 64.000 ontvangen aan aflossingen van de zonneleningen. Wat heeft het gekost? Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijz.
Begroting 2021 na wijz.
Rekening 2021
Lasten programma
4.614
4.612
5.348
5.399
-51
Baten programma
4.249
3.760
4.277
5.303
1.026
Resultaat
-365
-852
-1.071
-96
975
Bedragen x € 1.000
Afwijking begroting -/rekening
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.
32
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
04 De Wolden onderneemt
04 De Wolden onderneemt De Wolden Onderneemt is het programma dat zich richt op de ontwikkeling van de lokale economie en recreatie & toerisme. Programmahouder: Gerrie Hempen Het programma in beeld
Wat hebben we gedaan? De Wolden is een plattelandsgemeente, gunstig gelegen in de economische groeiregio Zwolle. De inwoners zijn zeer ondernemend. Dit is ook terug te zien in het hoge aantal bedrijfsvestigingen. In De Wolden hebben we 159,9 vestigingen per 1.000 inwoners (15-74 jaar), landelijk is dit aantal 135,2. Het overgrote deel van deze bedrijven heeft minder dan 10 medewerkers en valt in de categorie kleinbedrijf. Opvallend is het hoge aantal ZZP-ers in De Wolden. Dat is 30,6% van het aantal bedrijven. Landelijk is dit 11,4%. Als we kijken naar de sectoren in De Wolden dan is de verdeling van de vestigingen als volgt: • Industrie (14,1 %) • Landbouw (19,0 %) • Handel (14,5 %) • Collectieve dienstverlening (17,2 %) • Zakelijke dienstverlening (28,3 %) • Overige dienstverlening (6,9%) We investeerden afgelopen jaar veel tijd en energie in contacten met ondernemers, organisaties en samenwerkingspartners. Het bevorderen van economische ontwikkeling is bij uitstek een activiteit die we graag samen met anderen oppakken. We werken daarom samen met de Gebiedscoöperatie Zuidwest-Drenthe, Regio Zwolle, de Woldense ondernemersverenigingen, het ondernemersplatGemeente De Wolden
33
04 De Wolden onderneemt
Jaarrekening 2021
form, de ondernemersorganisatie Gebiedspromotie Zuidwest-Drenthe/De Wolden, het Recreatieschap Drenthe en Marketing Drenthe. Vanwege de Covid-19-crisis vonden nog steeds veel contacten telefonisch en digitaal plaats. Toch hebben we dit jaar met inachtneming van de maatregelen waar mogelijk weer bedrijven en ondernemers bezocht en overleggen fysiek laten plaatsvinden. Helaas hebben de maatregelen, de onzekerheid en de lockdowns er dit jaar ook voor gezorgd dat de bedrijvencontactdagen, de Open Bedrijven Dag en netwerkbijeenkomsten niet zijn doorgegaan. Wel hebben we in het kader van de maand van de ondernemer (november) honderd flitsbezoeken gebracht aan bedrijven in De Wolden om hen in deze coronatijd met een klein presentje een hart onder de riem te steken. De aanpak Inkomensondersteuning Ondernemers ten gevolge van coronamaatregelen is voortgezet. We hebben ook dit jaar weer extra ingezet op het hebben van contact met ondernemers en de Bundeling ondernemersapp van het ondernemersplatform is o.a. gebruikt om de ondernemers te informeren over (steun)maatregelen. Daarnaast hebben we in overleg met horecaondernemers ook dit jaar weer mogelijk gemaakt om de terrassen tijdelijk uit te breiden op gemeentegrond, zodat er voldaan kon worden aan de 1,5 meter maatregel.
Met het uitvoeren van de laatste uitbetalingen van de Stimuleringsregeling Winkelconcentratiegebieden in 2021 is dit project succesvol afgerond. De regeling heeft bijgedragen aan het compacter maken van het winkelgebied, de vestiging van starters en jonge ondernemers in het compacte winkelgebied en het verminderen van de leegstand (met name in Ruinen). Al in 2020 is de werkwijze en structuur van het Ondernemersplatform geëvalueerd. Naar aanleiding van het onderzoek en gepresenteerde rapport is besloten dat er voor fase 3: de uitvoering, behoefte was aan extra onderzoek. In 2021 zijn er aanvullende interviews gehouden met de aangesloten partijen van het platform om inzicht te verkrijgen in de mogelijkheden om het platform te versterken. Hieruit is een rapport met aanbevelingen voor fase 3 ontstaan. De aanbevelingen die hieruit voortkwamen zijn opgepakt door het platform. Het platform is bezig om zich formeel te organiseren en inmiddels is er een dagelijks bestuur opgericht die bezig is met het opstellen van missie, visie en doel van het ondernemersplatform. Dit jaar hebben we een inventarisatie uitgevoerd naar de uitbreidingsbehoefte van het bedrijventerrein Zuidwolde. Hiervoor is uitgebreid onderzoek gedaan met behulp van een enquête, fysieke schouw en interviews. De uitkomsten zijn verwerkt in een rapport. Begin 2022 zal het rapport worden gepubliceerd.
We hebben daarnaast een start gemaakt met het actualiseren van het Economisch Actieplan. Er wordt samen met ondernemersplatform en ondernemers gewerkt aan een nieuw Economisch Actieplan 2023-2027. Door personele onderbezetting is de vaststellingsdatum opgeschoven naar eind 2022. Om die reden is ook een groot deel van het budget doorgeschoven naar 2022. Het project 'De Wolden op de Kaart' hebben we helaas vanwege capaciteitsproblemen niet op kunnen pakken. Dit project gaan we oppakken in de loop van 2022. Recreatie en Toerisme Voor de vitaliteit van het platteland in Zuidwest-Drenthe is een sterke vrijetijdssector van cruciaal belang. Om deze sector een extra boost te geven is hiertoe sinds 2016 Europese (Leader)subsidie beschikbaar. Deze subsidieregeling richt zich in Zuidwest-Drenthe met name op de versterking en ontwikkeling van de vrijetijdssector. Hier hebben we ook in 2021 verder op ingezet, met name het bevorderen en intensiveren van de regionale samenwerking. Dit geeft de regio een impuls, verrijkt het toeristisch recreatief aanbod en legt de verbinding tussen het platteland, de stad en andere sectoren. De huidige Leader-subsidie regeling loopt tot en met 2022. Gemeente De Wolden participeert actief in het Leader-project ‘Marketingagenda Zuidwest-Drenthe’. Dit Leader project is in 2019 goedgekeurd en van start gegaan.
Het project heeft tot doel de regio Zuidwest-Drenthe sterker als 'Drents merk' te positioneren. Ook in 2021 heeft dit tot een aantal grensoverstijgende initiatieven geleid, waaronder een ondernemersbijeenkomst, een gezamenlijke toeristische evenementenagenda, promotiefilm, uitgave van fiets- en wandelknooppuntenkaarten en een verbetering van de Zuidwest-Drenthe content op de site van Marketing Drenthe.
34
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
04 De Wolden onderneemt
De coronacrisis heeft zijn impact gehad op de toeristische en recreatieve sector. Ook in 2021 zijn groepsaccommodaties, dagattracties en de horeca hard getroffen en hebben een moeilijk jaar gehad. Onze ondernemers zijn creatief en proberen met innovatieve oplossingen toch nog enige omzet te realiseren, maar dit staat in de meeste gevallen niet in verhouding tot de gederfde inkomsten. Campings en vakantieparken hebben daarentegen een goed jaar gedraaid. In navolging van 2020 ontstond er een grote vraag naar vakanties in eigen land. Hierdoor is het gemis van buitenlandse gasten gecompenseerd. Toekomstgerichte Landbouw Er komt veel af op de agrarische sector. In een motie aangenomen op 7 november 2019 gaf de gemeenteraad opdracht aan het college om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de overgang naar een toekomstgerichte landbouw te bevorderen. In 2021 organiseerde de gemeenteraad twee drukbezochte dialoogavonden, een digitale en een fysieke. In aanvulling daarop werd, samen met gemeente Westerveld, een landbouwonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek moest informatie opleveren over wat er leeft bij de agrarisch ondernemers, wat zij nodig hebben voor een gezond toekomstperspectief en wat de gemeenten kunnen doen om hieraan bij te dragen.
Het onderzoek bestond uit drie onderdelen: een enquête onder alle agrarische bedrijven, verdiepende keukentafelgesprekken en een workshop met stakeholders. De onderzoeksresultaten zijn in februari 2022 beschikbaar en kunnen worden meegenomen in de actualisatie van het Economisch Actieplan. De Gebiedscoöperatie Zuidwest-Drenthe voerde in 2021 verschillende projecten uit gericht op de landbouwsector, zoals Regeneratieve landbouw, Dubbel Drents en Boer Burger Natuur Drenthe. De gemeente ondersteunde die projecten met subsidies uit het budget plattelandsontwikkeling. Beleidsdoelen Gelet op de beoogde maatschappelijke effecten uit het programma ‘De Wolden onderneemt’, stelt het college zich de volgende doelen: Doelen lokale economie • Stimuleren van bedrijvigheid. • Bijdragen aan het aantrekkelijk houden van het winkelgebied. • Bijdragen aan het verbeteren van het ondernemersklimaat. • Onderhouden van een goede relatie met het bedrijfsleven. • Streven naar een ondernemersgerichte dienstverlening. • De aanleg van een snelle internetverbinding en draadloze communicatiekanalen faciliteren. • Toekomstgericht opleiden van de beroepsbevolking. • Bevorderen van de overgang naar een toekomstgerichte landbouwsector. Doelen toerisme en recreatie • Stimuleren van toerisme en recreatie in De Wolden.
Om het ambitieniveau te duiden, streven we samen met de sector, naar groei van de bestedingen boven het Drents gemiddelde. • Bijdragen aan het leefklimaat voor onze inwoners door de aanleg van recreatievoorzieningen te stimuleren/realiseren. Dit draagt indirect bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven. Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Recreatieschap Drenthe te Dwingeloo- taakveld 05.70. - Glasvezel De Wolden BV te Ruinerwold. In de paragraaf ´Verbonden partijen´ is per verbonden partij nadere informatie opgenomen over de visie, doelstellingen, beleidsvoornemens, financieel belang, zeggenschap en ontwikkelingen.
Gemeente De Wolden
35
04 De Wolden onderneemt
Jaarrekening 2021
Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'De Wolden onderneemt' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Nederland
Functiemenging in %
2020
45,3%
53,2%
Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners 15-74 jr.
2020
159,9
135,2
Banen per 1.000 inwoners 15-74 jarigen
2020
474,9
679,3
Netto arbeidsparticipatie in % van de beroepsbevolking
2020
69,8%
68,4%
Functiemenging: De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen nul (alleen wonen) en honderd (alleen werken). Bij een waarde van vijftig zijn er evenveel woningen als banen. Activiteiten 2021 3.1 – Economische ontwikkeling Activiteit
Actualiseren Economisch Actieplan.
Verantwoording/ realisatie
Het huidige Economisch Actieplan heeft betrekking op de jaren 2018 - 2022. Het Economisch Actieplan wordt periodiek geactualiseerd. In 2021 wordt gestart met de actualisatie van het Economisch Actieplan. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een extern adviseur. Vanwege gebrek aan capaciteit door personele onderbezetting zijn een deel van de werkzaamheden doorgeschoven naar 2022.
Middelen
€ 20.000 was beschikbaar. € 5.000 is besteed in 2021, € 15.000 is overgeheveld naar 2022.
3.1 – Economische ontwikkeling
36
Activiteit
Regio Zwolle - Human Capital Agenda.
Verantwoording/ realisatie
De Human Capital Agenda (HCA) is een project van Regio Zwolle en maakt onderdeel uit van een Regiodeal met de rijksoverheid. Het project is bedoeld om werkgevers en werknemers te ondersteunen en stimuleren bij de ontwikkeling van professionele vaardigheden. Het project helpt sectoren en bedrijven om trajecten te ontwikkelen gericht op om- en bijscholing van huidige en toekomstige medewerkers, en levert cofinanciering voor deze trajecten. De HCA is gestart in 2019 en loopt tot en met 2023. Vanuit de regio wordt het Ontwikkelfonds prominent onder de aandacht gebracht met de slogans 'Groei Vooruit' en 'Upgrade jezelf'. In onze bedrijfsbezoeken (ambtelijk/ bestuurlijk) attenderen we de ondernemers ook altijd op de mogelijkheden die de HCA biedt. Dat werpt zijn vruchten af. In 2021 hebben 56 individuele inwoners via 'Groei Vooruit' een aanvraag ingediend. Van die 56 personen is er voor 25 personen een vervolgtraject gestart. De ondersteuning/dienstverlening was divers en bestond onder andere uit loopbaancoaching, een scholingsvoucher, een financieel advies of verwijzing naar een passende voorliggende voorziening. Naast deze inwonersroute hebben 27 individuele ondernemers een aanvraag ingediend bij het ontwikkelfonds. Hiervan zijn 21 aanvragen toegekend.
In vergelijking met andere gemeenten binnen de regio Zwolle kunnen we stellen dat er in De Wolden relatief goed gebruik van is gemaakt.
Middelen
Deelname aan de HCA kost jaarlijks € 43.200, dat bedrag was ook begroot.
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
04 De Wolden onderneemt
3.1 – Economische ontwikkeling Activiteit
Invulling extra formatieve capaciteit economische ontwikkeling.
Verantwoording/ realisatie
In 2021 is de al langere tijd gewenste en noodzakelijke functie van beleidsmedewerker economie (0,5 fte) vast ingevuld. Nodig voor een succesvolle uitvoering van ons economisch actieplan en de evaluatie hiervan. Maar ook voor wat betreft het bedrijventerreinenbeleid, de samenwerking met het ondernemersplatform en deelname aan de Regio Zwolle. De beleidsmedewerker heeft inmiddels een aantal zaken voortvarend opgepakt waarvan elders verslag is gedaan.
Middelen
De begrote middelen € 40.000 zijn besteed.
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten:
• • • • • • • • • •
Toekomstvisie 2005-2020, vastgesteld d.d. 22 december 2005. Raadsbrede programma Samen Verantwoordelijk 2018-2022. Collegeprogramma 2018-2022, Duurzaam, Doen en Dichtbij. Economisch Actieplan De Wolden 2018-2022, vastgesteld 30 november 2017. Structuurvisie De Wolden 2010-2030, vastgesteld maart 2011. Nota Evenementen (2013), vastgesteld d.d. 31 oktober 2013. Ambitiedocument Vitaal Platteland, vastgesteld d.d. 12 juni 2014. Standplaatsenregeling De Wolden, vastgesteld door college d.d. 24 september 2019. Stimuleringsregeling winkelconcentratiegebieden, vastgesteld d.d. 30 januari 2018. Inkoop- en aanbestedingsbeleid, vastgesteld d.d. 14 januari 2020.
Investeringen In cijfers (afgerond op € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Begroting voor wijziging
Beschikbaar gesteld in 2021
Uitgaven Overschot(+)/ werkelijk tekort (-)
Restant naar 2022
Nr.
Omschrijving
1.
Langlopende lening St. Glasvezel
0
0
111
-111
0
2.
Verkeersplateau Julianaweg de Wijk
0
22
12
10
10
Begroting Beschikbaar voor gesteld in wijziging 2021
Uitgaven werkelijk
Overschot(+)/ tekort (-)
Restant naar 2022
Bedragen x € 1.000
BATEN Nr.
Omschrijving
2.
Verkeersplateau Julianaweg de Wijk
Bedragen x € 1.000
0
22
12
-10
-10
Toelichting 1. Langlopende lening St. Glasvezel In 2021 zijn de aandelen in Glasvezel De Wolden BV verkocht aan Rendo Fiber BV. Ook zijn de leningen tot een totaalbedrag van € 2.360.000 overgedragen aan deze partij, waarbij is overeengekomen dat t/m 2023 niet wordt afgelost en geen rente wordt betaald. De verschuldigde rente over 2020 t/m 2023 wordt jaarlijks rentedragend bijgeschreven op het schuldrestant. Aflossing van de lening inclusief rentebijschrijving, vindt vervolgens plaats gedurende 16 jaar (2024 t/m 2039) in gelijke bedragen van € 175.677 per jaar. Dat betekent dat de rente voor 2021 ten bedrage van € 111.000 zal worden toegevoegd aan de hoofdsom van de leningen. 2. Verkeersplateau Julianaweg de Wijk De aanleg van een verkeersplateau in de Julianaweg is een onderdeel van de herontwikkeling perceel bibliotheek de Wijk. Begin 2021 is hiervoor bij het Rijk en de provincie subsidie aange-
Gemeente De Wolden
37
04 De Wolden onderneemt
Jaarrekening 2021
vraagd en gehonoreerd. Om de resterende werkzaamheden uit te voeren nemen we het restantkrediet mee naar 2022. Wat heeft het gekost? Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijz.
Begroting 2021 na wijz.
Rekening 2021
Lasten programma
700
678
786
795
-9
Baten programma
179
109
109
211
102
-521
-569
-677
-584
93
Bedragen x € 1.000
Resultaat
Afwijking begroting -/rekening
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.
38
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten Verkeer en vervoer, groen, spelen en cultuurhistorie: dat zijn de thema's binnen het programma De Wolden aantrekkelijk en aangesloten. Programmahouder: Hilda Mulder Het programma in beeld
Wat hebben we gedaan? Verkeer en vervoer Gemeente De Wolden werkt constant aan een veilig en goed verkeer- en vervoersysteem. In 2020 hebben we de mobiliteitsvisie vastgesteld. Deze bestaat uit de mobiliteitsagenda en het uitvoeringsprogramma. Voor de projecten die voortvloeien uit de mobiliteitsvisie en andere projecten hebben we de mogelijkheid gekregen om subsidie aan te vragen bij de rijksoverheid en BDU-subsidie bij de provincie. Bijna alle fietspaden met prioriteit 1 en 2 zijn afgerond of in voorbereiding. Subsidieaanvraag Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) In 2021 kregen we € 635.955 SPV-subsidie. Voor de onderstaande projecten ontvingen wij ook BDU-subsidie. Bij elkaar opgeteld ontvingen wij iets meer dan € 1,2 miljoen. Dankzij deze subsidies hebben wij in 2021 de volgende projecten uitgevoerd: • Fietspad Oosteinde onderhoud (inclusief fietsmaatregel Drentse Koe) • Fietspad Dijkhuizen onderhoud • Fietspad Grote Veldweg onderhoud • Fiets oversteek Koekangerveldweg-Veldpad • Fiets oversteek Hoogeveenseweg-Lubbingeweg • Fiets oversteek Ommerweg-Linderweg • Fiets oversteek Spiekampenweg • Veilige schoolomgeving Schoolakkers Echten • Voetgangers Oversteek Meppelerweg Zuidwolde • Fiets oversteek Ruinerweg Ruinen • Plateau Julianaweg De Wijk Gemeente De Wolden
39
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
• • •
Jaarrekening 2021
Plateau Slagendijk Zuidwolde Plateau Achterma Ruinen Plateau’s Eursinge
Cultuurhistorie Het cultureel erfgoed in gemeente De Wolden is rijk en divers en van toegevoegde waarde voor onze gemeente. Erfgoed zorgt voor vertrouwdheid, herkenbaarheid en aantrekkelijkheid van onze dagelijkse leefomgeving. Het verbindt ons en geeft ons een gemeenschappelijke identiteit. Het trekt nieuwe bezoekers, inwoners en bedrijven. Vanuit cultuurhistorie wordt doorlopend advies gegeven bij ruimtelijke ontwikkelingen en vergunningaanvragen waar cultuurhistorische waarden een grote rol spelen. Ook komen er steeds meer verbindingen tot stand met andere beleidsvelden, zoals in het cultuurbeleid. In 2021 zijn de jonge ontginningen in de gemeente en het landschapsplan voor de ruilverkaveling Ruinen onderzocht. Dit heeft twee uitvoerige rapporten opgeleverd met gedetailleerde data. Ook zijn er voorbeeldprojecten benoemd voor de toepassing van de opgedane kennis en inzichten, zoals het herstellen van beekdalrandbeplanting en insteekwallen. De informatie is zeer nauwkeurig en kan worden geïntegreerd in beleid (groen-, landschaps-, natuur- en erfgoedbeleid) en onder de aandacht worden gebracht van inwoners en bezoekers van onze gemeente. In 2021 hebben we deelgenomen aan een pilot van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed (RCE) over de inventarisatie en waardering van Post65 erfgoedwaarden in het landschap.
Het onderzoek naar de ontginningen en ruilverkaveling Ruinen is hiervoor gebruikt. Het doel van de pilot is om een bijdrage te leveren aan de Uitvoeringsagenda NOVI 2021-2024, aan het adviseren over de (gebiedsgerichte) omgang met het Post65 erfgoed en de (juridische) borging daarvan in beleid. De afronding van de pilot vindt plaats in 2022. Groen en spelen In 2021 is een nieuwe bermennota vastgesteld. Vanwege ziekte is in 2021 het groenbeheerplan niet geactualiseerd. Deze werkzaamheden zijn doorgeschoven naar 2022. Desondanks zijn de werkzaamheden in 2021 wel conform het afgesproken kwaliteitsniveau uitgevoerd. Sinds 2021 is, naar aanleiding van de evaluatie van het speelruimtebeleid, het budget voor de vervanging van speeltoestellen verhoogd. In goede samenwerking met de vrijwillige organisaties zijn in 2021 veel speeltoestellen vervangen. Beleidsdoelen Verkeer en vervoer • Een veilig en goed verkeers- en vervoerssysteem, op basis van uitstekend onderhoud en beheer. • Bevorderen van fietsverkeer en gebruik van (toegankelijk) openbaar vervoer (ook voor mindervaliden). • Verkeersveiligheid verbeteren samen met inwoners, zodat het aantal verkeersslachtoffers wordt teruggedrongen. • Toekomstbestendige, innovatieve en duurzame wegen. • De Wolden moet een aantrekkelijke vestigingsgemeente zijn voor forensen en ondernemers.
Goede infrastructuur is een randvoorwaarde voor deze ontwikkeling. Cultuurhistorie • Onze cultuurhistorische waarden behouden en benutten. • Cultuurhistorie als stimulans gebruiken voor het toeristisch-recreatief beleid. • Cultuurhistorie onder de aandacht brengen in de eigen organisatie en in het bijzonder als afwegingsfactor bij het inrichten van de openbare ruimte. • Het verhogen van de publieke kennis en verhogen van laagdrempelige verspreiding van kennis van en over cultureel erfgoed richting inwoners, bezoekers/toeristen en bedrijven en zij die vestiging overwegen. • Het verhogen van de betrokkenheid en verbinding door actieve promotie, evenementen, voorlichting, educatie van passieve en actieve betrokkenheid van inwoners en bedrijven bij cultureel erfgoed.
40
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
Groen en spelen • Kwaliteitsniveau van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte verbeteren. • Goed beheer en onderhoud van het afwisselende landschap, natuurwaarden, de biodiversiteit en de kwaliteit van de leefomgeving. • Bermen meer ecologisch beheren in samenhang met de bestrijding van de eikenprocessierups. Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen is de volgende verbonden partij betrokken: - Publiek Vervoer Groningen-Drenthe te Assen - taakveld 2.50. In de paragraaf ´Verbonden partijen´ is per verbonden partij nadere informatie opgenomen over de visie, doelstellingen, beleidsvoornemens, financieel belang, zeggenschap en ontwikkelingen. Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'De Wolden aantrekkelijk en aangesloten' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Nederland
Aantal geregistreerde verkeersongevallen per 100.000 inwoners
2020
530
595
Aantal geregistreerde verkeersongevallen per 100.000 inwoners
2019
916
778
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/mobiliteit Activiteiten 2021 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Verharden puinwegen Zuidwolde en Kerkenveld.
Verantwoording/ realisatie 2021
Een lokale aannemer heeft in het voorjaar de puinwegen De Stuw (350 meter) in Zuidwolde en Zuiderweg (160 meter) in Kerkenveld vervangen door een betonverharding. Het project is afgerond en kan worden afgesloten.
Middelen
Zie toelichting bij investeringen nr. 12.
2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Vervangen van drie grote bewegwijzeringsmasten.
Verantwoording/ realisatie 2021
Dit betreft het vervangen van bewegwijzeringsmasten bij de op- en afritten van de snelwegen bij de Willem Moesweg en de Leeuwenveenseweg. De Nationale BewegwijzeringsDienst (NBD) heeft door ondercapaciteit het project nog niet uitgevoerd. Het vervangen van de masten kan niet eerder dan in 2022 plaatsvinden.
Middelen
De niet-bestede middelen zijn doorgeschoven naar 2022.
Gemeente De Wolden
41
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
Jaarrekening 2021
2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Uitvoering geven aan het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer Plan 2020-2029.
Verantwoording/ realisatie 2021
Het GVVP bestaat uit twee onderdelen namelijk de mobiliteitsagenda en het uitvoeringsprogramma. In 2021 hebben we zoals beschreven in het uitvoeringsprogramma de kruising Steenbergeresweg gereconstrueerd. Daarnaast wilden we verkeersmaatregelen uitvoeren op de Wolddijk tussen Ruinerwold en Oosteinde en bij afslag speelboerderij De Drentse Koe. De voorgenomen plannen zijn in juni besproken met de buurt en gelet op de input van de buurt is besloten geen aanpassingen aan de Wolddijk uit te voeren
Middelen
Zie toelichtingen bij investeringen nr. 13 en 14.
2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Uitvoeren bermenbeleidsplan en versterken biodiversiteit bermen.
Verantwoording/ realisatie 2021
Voor de bevordering van de biodiversiteit zijn er in 2021 verschillende initiatieven met bewoners geweest en ook in uitvoering gebracht. In Ruinen en Oosteinde zijn bermen verschraald en daarna ingezaaid met wilde bloemenmengsels. Daarnaast heeft een adviesbureau het beheerplan uitgewerkt. We hebben gekeken naar de werkwijze en zijn daar waar mogelijk begonnen met het veranderen van de nieuwe invulling voor ecologisch bermbeheer. Zo heeft de buitendienst bermen ecologisch gemaaid in plaats van klepelen. We hebben niet alleen gekeken naar de bermen maar ook naar de bomen. Door andere boomsoorten toe te passen bij herplant of nieuwe inrichting vergroten we de biodiversiteit en verkleinen we de kans op ziektes en plagen. Verder zijn in de Wijk bollen geplant in combinatie met een bloemenmengsel die geschikt zijn om de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups te bergen, dit is ook een vorm van versterking van de biodiversiteit.
Middelen
De extra beschikbaar gestelde middelen zijn besteed.
5.5 – Cultureel erfgoed Activiteit
De jonge landschapsgeschiedenis van Drenthe.
Verantwoording/ realisatie 2021
Zowel de jonge ontginningen als het landschapsplan voor de ruilverkaveling Ruinen zijn in 2021 onderzocht. Dit heeft twee uitvoerige rapporten opgeleverd met gedetailleerde data en voorbeeldprojecten voor de toepassing van de opgedane kennis en inzichten. Het hoofdproduct van beide onderzoeken zijn GIS-bestanden, bestaande uit een vlakdekkende kartering van de ontginningen met bijbehorende achtergrondinformatie, een waardering met toelichting en verwijzingen naar kaarten en archiefdata, een structurenlaag van de wegenstructuur, een partiële structurenlaag van de watergangen en alle elementen van het landschapsplan Ruinen. De informatie is zeer nauwkeurig en kan worden geïntegreerd in beleid (groen-, landschaps-, natuur- en erfgoedbeleid) en onder de aandacht worden gebracht van inwoners en bezoekers van de gemeente.
Middelen
Er is € 5.500 besteed.
5.7 – Openbaar groen en (openlucht)recreatie
42
Activiteit
Speelruimtebeleid 2021
Verantwoording/ realisatie 2021
Om de grote achterstand in de vervanging van speeltoestellen in 2021 een impuls te geven is in 2021 een aanvullend krediet van € 54.000 beschikbaar gesteld. De volgende speeltuinverenigingen/scholen hebben diverse speeltoestellen vervangen: - De Speulhorst - de Wijk - Middelveen - Zuidwolde - Ravotti - Ruinen - De Hommel - Koekange - Veeningen - Veeningen - Pr. Johan Frisoschool - Koekange - Tortelhoek – Fort.
Middelen
Zie toelichting bij investeringen nr. 19.
Gemeente De Wolden
Jaarrekening 2021
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
7.5 – Begraafplaatsen en crematoria Activiteit
Ruimen/herinrichten begraafplaats Ruinen.
Verantwoording/ realisatie 2021
Het grondwerk ten behoeve van de ruiming van graven in vak D op begraafplaats Ruinen is in 2021 uitgevoerd. De overige werkzaamheden, het realiseren van een herdenkingsplek en de groenaanleg volgen in 2022.
Middelen
De niet-bestede middelen zijn doorgeschoven naar 2022.
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: Verkeer en vervoer
• Mobiliteitsvisie 2020-2025 (bestaand uit de mobiliteitsagenda en het uitvoeringsprogramma), vastgesteld door de raad op 29 oktober 2020.
• Herzien fietsplan 2013. • Beheerplan openbare verlichting 2013-2017. • Bermenbeheersplan. Cultuurhistorie
• Een cultuurhistorische waardenkaart van de gemeente De Wolden, vastgesteld 13 maart 2014. • Archeologisch erfgoed in de gemeente De Wolden, vastgesteld 26 januari 2012. Groen en spelen
• Kwaliteitsvisie openbare ruimte 2012. • Nota Bodembeheer, vastgesteld door de raad op 13 september 2012. • Plan van aanpak Evaluatie speelruimtebeleid 2020 (Analyse van de vervangingsopgave van de speeltoestellen), vastgesteld door de raad op 29 oktober 2020.
• Evaluatie speelruimtebeleid 2020. Begraven • Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen en uitvoeringsvoorschriften gemeentelijke begraafplaatsen 2011. Investeringen In cijfers (afgerond op € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Nr.
Omschrijving
Bedragen x € 1.000
1.
Fietspad Linderweg te Zuidwolde
2.
Fietspad Willem Moesweg te Zuidwolde
3.
Begroting voor wijziging
Beschikbaar gesteld in 2021
Uitgaven Overschot(+)/ werkelijk tekort(-)
Restant naar 2022
690
0
54
636
636
0
0
29
29
0
Fietspad Ruinerweg
220
0
14
206
206
4.
Fietspad Echtenseweg
357
0
48
309
309
5.
Fietspad Havelterweg Ruinerwold
50
0
35
15
0
6.
Fietspad Gedempte Hoofddiep Kerkenveld
638
0
480
158
158
7.
Fietspad Dwingelerweg Ansen
0
30
0
30
30
8.
Fietsbrug over de N48
0
750
6
744
744
9.
Maatregelen uitvoeringsplan N375
1.472
18
60
1.430
1.430
10.
Toegankelijkheid Hoofdstraat NoordZuid Zuidwolde
0
0
12
12
0
11.
Verbeteren evenemententerreinen de Wijk en Zuidwolde
102
48
126
24
24
Gemeente De Wolden
43
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
Jaarrekening 2021
Begroting voor wijziging
Beschikbaar gesteld in 2021
Uitgaven Overschot(+)/ werkelijk tekort(-)
Restant naar 2022
Nr.
Omschrijving
12.
Verharden puinwegen Zuidwolde e.o.
0
139
134
5
0
13.
Reconstructie kruising Steenbergeresweg
0
152
70
82
0
14.
Maatregelen Wolddijk RuinerwoldOosteinde
0
69
0
69
0
15.
Vervangen 3 grote bewegwijzeringsmasten Zuidwolde
0
30
0
30
30
16.
Verkeersmaatregelen Veeningen
0
70
0
70
70
17.
Ontsluitingsweg Hoge Akkers R'wold
162
0
0
162
162
18.
Aanleg familiepad Koekange
-55
0
7
-62
19.
Speelvoorzieningen 2021
0
121
118
3
0
20.
Herinrichting begraafplaats Ruinen
20
250
103
167
167
21.
Urnenmuur begraafplaats Zuidwolde
100
0
56
44
44
22.
Project zuidelijke Brink Ruinen
0
0
12
-12
0
Nieuw in 2021
Werkelijk ontvangen
Bedragen x € 1.000
BATEN Nr.
Omschrijving
Bedragen x € 1.000
Begroting voor wijziging
Verschil
Restant naar 2022
1.
Fietspad Linderweg te Zuidwolde
408
0
0
-408
-408
3.
Fietspad Ruinerweg
112
0
1
-111
-111
4.
Fietspad Echtenseweg
174
0
23
-151
-151
6.
Fietspad Gedempte Hoofddiep Kerkenveld
312
0
206
-106
-106
7.
Fietspad Dwingelerweg Ansen
0
30
0
-30
-30
8.
Fietsbrug over N48
0
750
6
-744
-744
9.
Maatregelen uitvoeringsplan N375
0
18
18
0
0
11.
Verbeteren evenemententerreinen de Wijk en Zuidwolde
0
48
48
0
0
13.
Reconstructie kruising Steenbergeresweg
0
22
22
0
0
14.
Maatregelen Wolddijk RuinerwoldOosteinde
0
30
0
-30
0
16.
Verkeersmaatregelen Veeningen
0
70
0
-70
-70
18.
Aanleg familiepad Koekange
0
0
47
47
0
Toelichting 1. Fietspad Linderweg te Zuidwolde In 2021 zijn de laatste overwegingen in kaart gebracht. In februari 2022 is het besluit in de raad genomen om een fietsbrug aan de noordzijde van het viaduct Linderweg aan te leggen. Het project is aanbesteed. De resterende middelen nemen we mee naar 2022. 2. Fietspad Willem Moesweg te Zuidwolde Het project is uitvoeringstechnisch en nagenoeg financieel gereed. Het krediet is in 2021 geëindigd met een tekort van € 29.000. Het tekort houdt verband met de lange looptijd van het project, waarin geen indexering op het beschikbaar gestelde krediet is voorgesteld en toegepast. Het project is afgerond en kan worden afgesloten.