Gewijzigde jaarstukken 2022 DWD - wijzigingen in geel gearceerd
Tekst van het document
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten Algemeen
Toekomstvisie 2005-2020, vastgesteld d.d. 22 december 2005. Toekomstvisie 2022-2040, vastgesteld d.d. 29 oktober 2022. Raadsbreed Programma 'Samen verantwoordelijk' 2018-2022, maart 2018. Raadsbreed Programma De Wolden 2022-2026: 'We doen het samen'. Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam, doen en dichtbij', mei 2018. Collegeprogramma 2022-2026 'De Wolden geeft energie'.
Ruimtelijke Ontwikkeling
Structuurvisie De Wolden 2010–2030, vastgesteld in maart 2011. Nota Grondbeleid gemeente De Wolden 2019-2022. Welstandsnota 2013, vastgesteld 13 december 2012 (incl. lijst karakteristieke panden, vastgesteld d.d. 8 juli 2021) (facet)Bestemmingsplannen en beheersverordeningen. Ambitiedocument Vitaal Platteland, vastgesteld door de raad op 12 juni 2014. Landschappelijk Ontwikkelings Kader, vastgesteld door de raad op 29 november 2012 (aangevuld met deel 4 Wind- en zonne-energie in oktober 2017). Ambitiedocument Omgevingswet De Wolden, vastgesteld door de raad op 25 januari 2018.
Wonen
26
Woonplan 2017–2022, vastgesteld 6 juli 2017. Regionale woonvisie Zuidwest Drenthe, vastgesteld 30 oktober 2012. Kadernotitie Vitale Vakantieparken, vastgesteld 30 november 2017.
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2022
03 Duurzaam leven in De Wolden
Milieu & Duurzaamheid
Actieplan Klimaat & energie 2021-2024 vastgesteld door de raad op 29 oktober 2020. Beleidsnotitie Alternatieve Energiebronnen, vastgesteld 29 september 2016. Nota Bodembeheer, vastgesteld door de raad op 27 mei 2021. Geurgebiedsvisie, vastgesteld door de raad op 10 juni 2010. Oplegger RES 1.0 regio Drenthe, vastgesteld door de raad op 24 juni 2021. RES 1.0 regio Drenthe, vastgesteld door de raad op 24 juni 2021. Transitievisie warmte De Wolden, november 2021.
Riolering
Watertakenplan De Wolden 2016-2021, vastgesteld door de raad op 26 november 2015. Riolering en Water Programma De Wolden 2023-2028, vastgesteld door de raad op 22 december 2022.
Investeringen In cijfers is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Begroting voor wijziging
Nieuw in 2022
Werkelijk 2022
Overschot(+)/ tekort(-)
Restant naar 2023
Nr.
Omschrijving
1.
Voorbereidingskrediet sportpark De Baete
35
-
22
13
13
2.
Rioleringsplannen
700
626
510
816
816
3.
Herontwikkeling Perceel Bibliotheek De Wijk
-
10
0
10
10
4.
Deeln. St. Stim. Volkshuisv. (zonneleningen)
150
-
-
150
-
5.
Deeln. St. Stim. Volksh. Verzilverlening
250
-
-
250
-
6.
Uitbreiding bedrijventerr. Hoge Akkers
78
-
-
78
78
Bedragen x € 1.000
BATEN Begroting voor wijziging
Nieuw in 2022
Werkelijk 2022
Overschot(+)/ tekort(-)
Restant naar 2023
Nr.
Omschrijving
3.
Herontwikkeling Perceel Bibliotheek De Wijk
-
-10
0
-10
-10
4.
Deeln. St. Stim. Volkshuisv. (zonneleningen)
-
-
-1
1
-
6.
Uitbreiding bedrijventerr. Hoge Akkers
-234
-
-
-234
-234
Bedragen x € 1.000
Toelichting: 1. Voorbereidingskrediet sportpark De Baete In 2022 is de gebiedsvisie De Baete in Ruinen door de werkgroep opgesteld en vastgesteld door de raad. Daarnaast is gestart met een waterhuishoudkundig onderzoek. Het restant houden we beschikbaar voor verdere voorbereiding en uitvoering. 2. Riolering De Wolden Eind 2015 is het Watertakenplan Fluvius door de raad vastgesteld. Tot en met 2022 hebben we met dit watertakenplan gewerkt. Onder watertaken worden de gemeentelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemel- en grondwater verstaan en de zorgplicht van het waterschap voor het zuiveren van afvalwater. De specificatie, waarin de onderdelen van het gemeentelijk rioleringsplan zijn opgenomen, beschrijft per gemeente de maatregelen en activiteiten en de financiële en personele middelen die nodig zijn voor het beheer van de watertaken. Om de ambities en doelstellingen uit het Watertakenplan te realiseren zijn in 2022 diverse activiteiten en maatregelen in uitvoering gebracht. Daarvoor was een investeringsbudget van € 1.326.474 beschikbaar. Gemeente De Wolden
27
03 Duurzaam leven in De Wolden
Jaarstukken 2022
Saldo Per saldo is er in 2022 een restant van € 816.366 op het investeringsbudget. Dit restant wordt doorgeschoven naar 2023. Belangrijkste reden daarvoor zijn de doorgeschoven werkzaamheden in het kader van de projecten 'vervangen van pompen en schakelkasten'. In 2022 is een meerjarig contract afgesloten met een aannemer voor renovatie van de gemalen, het doorgeschoven investeringsbudget wordt in 2023 daarvoor ingezet. 3. Herontwikkeling perceel Bibliotheek De Wijk De aanleg van een verkeersplateau in de Julianaweg is 1 van de onderdelen van de herontwikkeling perceel bibliotheek de Wijk. In 2021 is hiervoor bij het Rijk en de provincie subsidie aangevraagd en gehonoreerd. Om de resterende werkzaamheden uit te voeren nemen we het restantkrediet mee naar 2023. 6. Uitbreiding bedrijventerrein Hoge Akkers Ten behoeve van deze uitbreiding zijn er gronden aangekocht. Deze aankoop heeft in 2020 plaats gevonden. Daarnaast is er vooruitlopend op de bestemmingsplanprocedure reeds een kavel verkocht. Aardgasvrije wijken Proeftuin Ansen Omschrijving
Jaar
Aardgasvrije wijken Proeftuin Ansen
Investeringsbedrag
2021-2028
€ 2.398.400
Er is een rijksbijdrage toegekend van ongeveer € 2,4 miljoen om voor de verwarming van de woningen over te stappen op groen gas in combinatie met hybride warmtepompen. Deze middelen worden als begrotingssubsidie ingezet voor de uitvoering van de proeftuin door EnergieKansen. Het project is opgesplitst in meerdere deelprojecten, waaronder de gebouwgebonden maatregelen, de opwek van groen gas en de opwek van hernieuwbare elektriciteit met een zonneweide en windmolen. In de onderstaande tabel staat de in 2022 toegekende subsidie en de daarmee uitgevoerde activiteiten per deelproject omschreven. Deelproject
Jaar
Subsidie
Gebouwgebonden maatregelen
2022
€ 99.600
Opwek van groen gas
2022
€0
Opwek van hernieuwbare elektriciteit
2022
€0
Omschrijving activiteiten 35 Energiescans. Verdere activiteiten verduurzamen particuliere woningen. Activiteiten kwartiermaker voor opzetten deelproject gebouwgebonden maatregelen. Algemene projectondersteuning.
Verstrekken leningen aan particulieren door Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SvN) 2022 Aantal Toegekend
2022 Totaalbedrag Uitgekeerd
2021 Aantal toegekend
2021 Totaalbedrag Uitgekeerd
2020 Aantal Toegekend
2020 Totaalbedrag Uitgekeerd
Verzilverlening
3
€
90.000
2
€
34.000
2
€
62.000
Stimuleringslening
30
€
454.000
16
€
130.000
4
€
30.000
Verzilverlening (SVN St. Stimulering Volkshuisvesting Nederland) In 2022 zijn 3 verzilverleningen verstrekt, ter waarde van in totaal € 90.319.
28
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2022
03 Duurzaam leven in De Wolden
Stimuleringslening (SVN) In 2022 zijn 30 stimuleringsleningen verstrekt, ter waarde van in totaal € 454.409. Het grootste deel van deze aanvragen (19) was voor het installeren van zonnepanelen. De oorspronkelijke lening hiervoor, de zonnelening, is sinds 2021 onderdeel van de stimuleringslening. Daarnaast kwamen er aanvragen binnen voor vloerverwarming, isolatie en de installatie van een warmtepomp. In 2022 is € 26.794.86 ontvangen aan aflossingen van de stimuleringsleningen. Wat heeft het gekost? Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijz.
Begroting 2022 na wijz.
Rekening 2022
Afwijking begroting -/rekening
Lasten programma
5.399
5.258
7.856
5.521
2.335
Baten programma
5.303
4.217
6.986
4.488
-2.498
-96
-1.040
-869
-1.033
-163
Bedragen x € 1.000
Resultaat
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.
Gemeente De Wolden
29
04 De Wolden onderneemt
Jaarstukken 2022
04 De Wolden onderneemt De Wolden Onderneemt is het programma dat zich richt op de ontwikkeling van de lokale economie en recreatie & toerisme. Programmahouder: Gerrie Hempen Het programma in beeld
Wat hebben we gedaan? Lokale Economie Aan het begin van het jaar vonden vanwege de lockdown de contacten met name telefonisch en digitaal plaats. Na het opheffen van de lockdown hebben we, met in acht neming van de maatregelen, weer volop bedrijven en ondernemers bezocht en overleggen fysiek laten plaatsvinden. Om te peilen hoe het met onze ondernemers was door de Covid-19-crisis is er halverwege het jaar een belactie 'ondersteuning ondernemers' geweest vanuit de Regio Zwolle Brigade, waarbij bijna 80 ondernemers zijn gesproken. Vragen die aan de ondernemers gesteld zijn is of de ondernemer gebruik gemaakt heeft van de hulpmiddelen die beschikbaar zijn gesteld door het Rijk, in welke mate de middelen hebben geholpen, of de coronacrisis gezorgd heeft financiële problemen en of mentale problemen. Daarnaast is er de optie geboden om informatie te ontvangen en of in gesprek te komen met ons als gemeente. In totaal heeft 9% van de gebelde ondernemers aangegeven nog in contact te willen treden met de gemeente. Deze ondernemers zijn door ons gebeld en samen is gekeken om hun vragen te beantwoorden. In de zomer heeft de ondernemersmiddag plaatsgevonden op CH De Wolden. De middag stond in het teken van de tegenstelling tussen stad en platteland, waarbij aansprekende sprekers aanwezig waren.
30
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2022
04 De Wolden onderneemt
Vanaf oktober heeft de gemeente weer de beschikking over een fulltime bedrijvencontactfunctionaris. In de maand van de ondernemer in november heeft de ondernemersreis plaatsgevonden richting de Regio Zwolle, zijn er door het college extra bedrijfsbezoeken afgelegd, heeft er een ondernemersontbijt plaatsgevonden met als onderwerp financiële problemen bij werknemers en is er daarnaast een startersdag voor ondernemers georganiseerd. De Open Bedrijvendag is niet doorgegaan in verband met te weinig animo. Het Ondernemersplatform heeft zich nog verder geprofessionaliseerd in samenspraak met de gemeente. Missie en visie zijn bepaald en het platform heeft zich sinds november geformaliseerd onder de nieuwe naam Ondernemersplatform De Wolden met een eigen bestuur en eigen website. Gedurende het hele jaar is een gezamenlijk traject met ondernemers, inwoners, collega's, stakeholders ondernemersverenigingen en het ondernemersplatform het nieuwe Economisch Actieplan De Wolden 2023-2027 opgesteld. Het plan bevat 5 strategische pijlers: Ondernemersgerichte dienstverlening, Ruimte voor Ondernemen, Sterk en innovatief bedrijfsleven, Duurzaam ondernemen en Sterk netwerk en merk. Hierin zijn actielijnen opgenomen voor alle sectoren, maar ook op het gebied van Landbouw en Recreatie & Toerisme. In januari 2023 is het plan vastgesteld door de gemeenteraad.
Human Capital Agenda Onze deelname vanuit de Regio Zwolle aan de Human Capital Agenda (HCA) is voortgezet. Het project heeft een looptijd van 2019 tot en met 2023. HCA is bedoeld om werkgevers en werknemers te ondersteunen en stimuleren bij de ontwikkeling van professionele vaardigheden. Afgelopen periode is het vanuit de regio onder de aandacht gebracht met de slogans 'Groei Vooruit' en 'Upgrade jezelf'. Tijdens onze bedrijfsbezoeken, de vergaderingen van het ondernemersplatform en in de ondernemersapp hebben we aandacht besteed aan de kansen van HCA. Agrarische sector Aan het einde van 2022 is er nog veel onduidelijkheid over de toekomstperspectieven van de agrarische bedrijven in De Wolden. Vooral de PAS melders zitten in onzekerheid. Er is een start gemaakt met het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Een programma dat zowel landelijke als gebiedsgerichte maatregelen moet opleveren voor Natuur (waaronder stikstof), Water en klimaat. Provincie Drenthe is verantwoordelijk voor het Provinciaal Programma Landelijk Gebied, en als gemeenten worden we daarbij betrokken. In juni 2023 moet Drenthe haar eerste (globale) gebiedsplan opleveren. De uitwerking en realisatie van dat gebiedsplan gaat vele jaren in beslag nemen (tot 2030-2035) en vraagt ook van de gemeente veel inzet.
Transitiefonds Toekomstgerichte Landbouw In 2021 voerden we, samen met de gemeente Westerveld, een onderzoek uit onder onze agrarische bedrijven. Het doel was om te achterhalen hoe de bedrijven aankijken tegen de toekomst en wat zij nodig hebben voor een toekomstgerichte landbouw. Het rapport werd in februari 2022 gepresenteerd aan de gemeenteraad. De onderzoeksresultaten helpen de gemeente om de sector te faciliteren en haar belangen te behartigen. Op basis van de resultaten stelde de gemeenteraad in juni 2022 de kaders vast voor het Transitiefonds Toekomstgerichte Landbouw. Voor de jaren 2022-2025 is er € 300.000 beschikbaar in dat fonds. De kaders zijn uitgewerkt in een subsidieregeling die begin 2023 in werking kan treden. Na 1 jaar volgt er een evaluatie van de regeling. Gebiedscoöperatie Zuidwest-Drenthe In 2022 werd onder andere gewerkt aan het bermgrasproject, Natuurinclusieve landbouw, Korte voedselketen en Regeneratieve landbouw. Ook ondersteunt de Gebiedscoöperatie de energiecoöperaties in De Wolden. Naast de lopende projecten werd in 2021 en 2022 gewerkt aan een bredere financiële basis. Met diverse partijen (onder andere Rendo) zijn meerjarige financiële afspraken gemaakt. Ook is besloten om de focus te leggen op de energie en de landbouw.
Gemeente De Wolden
31
04 De Wolden onderneemt
Jaarstukken 2022
Recreatie en toerisme Door corona trok in 2021 de binnenlandse kampeersector sterk aan en zaten alle campings vol. Het afgelopen jaar zagen we een stabilisering in deze trend, vooral wat betreft het kamperen. De vraag om camperplaatsen leek te stijgen maar de verwachte vraag om nieuwe camperplaatsen te realiseren bleef uit. Leader Zuidwest-Drenthe In de jaren 2015 tot en met 2022 hebben we meegedaan aan het Leader Zuidwest-Drenthe programma. Met behulp van Europese subsidies konden initiatiefnemers uit de desbetreffende gemeenten subsidie aanvragen ter versterking van de vrijetijdseconomie. Voor De Wolden geldt dat er in totaal 11 projecten zijn gehonoreerd en afgerond en dat 1 project nog in uitvoering is. Vanaf 2023 start een nieuw programma van Leader. De focus zal dan ook komen te liggen op plattelandsontwikkeling. Beleidsdoelen Gelet op de beoogde maatschappelijke effecten uit het programma ‘De Wolden onderneemt’, stelt het college zich de volgende doelen: Doelen lokale economie Stimuleren van bedrijvigheid. Bijdragen aan het aantrekkelijk houden van het winkelgebied. Bijdragen aan het verbeteren van het ondernemers- en vestigingsklimaat. Onderhouden van een goede relatie met het bedrijfsleven. Streven naar een ondernemersgerichte dienstverlening. Draadloze communicatiekanalen faciliteren. Toekomstgericht opleiden van de beroepsbevolking.
Bevorderen van de overgang naar een toekomstgerichte landbouwsector. Doelen toerisme en recreatie Stimuleren van toerisme en recreatie in De Wolden. Om het ambitieniveau te duiden, streven we samen met de sector, naar groei van de bestedingen boven het Drents gemiddelde. Bijdragen aan het leefklimaat voor onze inwoners door de aanleg van recreatievoorzieningen te stimuleren/realiseren. Dit draagt indirect bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven.
Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Recreatieschap Drenthe te Dwingeloo - taakveld 05.70. Beleidsindicatoren 'De Wolden onderneemt' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Functiemenging in%
2021
45,5
Nederland 53,3
Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners 15-64 jr
2021
199,3
165,1
Banen per 1.000 inwoners 15-64 jr
2021
591
805,5
Netto arbeidsparticipatie in % van de beroepsbevolking
2021
71
70,4
Functiemenging: De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen nul (alleen wonen) en honderd (alleen werken). Bij een waarde van vijftig zijn er evenveel woningen als banen.
32
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2022
04 De Wolden onderneem
Activiteiten 2022 3.1 - Economische ontwikkeling Activiteit
Toekomstbestendig maken bedrijventerreinen.
Verantwoording/ realisatie 2022
Door de vertraging van het bestemmingsplan uitbreiding Hoge Akkers II en het gebrek aan capaciteit is het project vertraagd en worden de werkzaamheden van de pilot toekomstbestendige bedrijventerreinen Ruinerwold doorgeschoven naar 2023. In de begroting 2023 is opnieuw een budget van € 20.000 beschikbaar gesteld.
Middelen
De begrote middelen van € 20.000 zijn niet besteed en per abuis ook niet overgeheveld en vallen daarom vrij in de algemene middelen.
3.1 - Economische ontwikkeling Activiteit
Uitvoeringsbudget economisch actieplan.
Verantwoording/ realisatie 2022
Er is uitvoering gegeven aan het economisch actieplan 2018-2022. Waarbij middelen zijn aangewend voor bijeenkomsten, communicatie en inhuur van experts.
Middelen
De begrote middelen van € 15.000 zijn besteed.
3.1 - Economische ontwikkeling Activiteit
Corona Herstelplan.
Verantwoording/ realisatie 2022
Bij een uitvraag onder ondernemers en naar aanleiding van een belactie van de regiobrigade Regio Zwolle bleek er geen behoefte (buiten de hulpmiddelen aangeboden door het Rijk) aan ondersteuning vanuit de gemeente. Er is daarom geen budget besteed in het kader van het Corona Herstelplan.
Middelen
De begrote middelen van € 25.000 zijn niet besteed en vallen vrij in de algemene middelen.
8.3 - Wonen en bouwen (Plattelandsontwikkeling) Activiteit
Transitiefonds toekomstgerichte landbouw.
Verantwoording/ realisatie 2022
Er is een reserve Transitiefonds Toekomstgerichte Landbouw ingesteld. Op 30 juni 2022 stelde de gemeenteraad de kaders vast voor het transitiefonds. Vervolgens werd een subsidieregeling Toekomstgerichte Landbouw uitgewerkt. Om te voorkomen dat onrechtmatige staatssteun wordt verstrekt moet de subsidieregeling voldoen aan de Landbouw Vrijstellingsverordening van de Europese Commissie. Als de regeling voldoet kan deze in werking treden en worden opengesteld. Dat gebeurt naar verwachting in het voorjaar van 2023.
Middelen
In 2022 was de subsidieregeling niet gereed en zijn nog geen subsidies verstrekt. De middelen (€ 300.000) zijn beschikbaar in de reserve voor de jaren 2022 t/m 2025.
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten:
Toekomstvisie 2022-2040, vastgesteld d.d. 29 oktober 2022. Economisch Actieplan De Wolden 2018-2022, vastgesteld 30 november 2017. Evenementenbeleid, vastgesteld d.d. 12 januari 2021. Ambitiedocument Vitaal Platteland, vastgesteld d.d. 12 juni 2014. Standplaatsenbeleid, vastgesteld d.d. 24 september 2019. Stimuleringsregeling winkelconcentratiegebieden, vastgesteld d.d. 30 januari 2018. Inkoop- en aanbestedingsbeleid, vastgesteld d.d. 14 januari 2020. Kaders Transitiefonds Toekomstgerichte Landbouw, vastgesteld 30 juni 2022.
Investeringen Er zijn geen investeringen opgenomen in programma 04 De Wolden onderneemt.
Gemeente De Wolden
33
04 De Wolden onderneemt
Jaarstukken 2022
Wat heeft het gekost? Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijz.
Begroting 2022 na wijz.
Rekening 2022
Afwijking begroting -/rekening
Lasten programma
795
776
817
809
8
Baten programma
211
77
250
80
-170
Resultaat
-584
-698
-567
-729
-162
Bedragen x € 1.000
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.
34
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2022
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten Verkeer en vervoer, groen en spelen en cultuurhistorie: dat zijn de thema's binnen het programma De Wolden aantrekkelijk en aangesloten. Programmahouders: Mark Turksma, Gerrie Hempen en Albert Haar
Het programma in beeld
Wat hebben we gedaan? Verkeer en vervoer Een goede bereikbaarheid, veilige wegen en fietspaden voor onze inwoners, toeristen en recreanten blijft topprioriteit in De Wolden. Het verbeteren van de verkeersveiligheid is een gezamenlijke zorg van provincie, gemeente en inwoners. De uitvoering van het mobiliteitsplan (GVVP) past hierbij. Ons fietspadennetwerk is nagenoeg compleet. Binnen het mobiliteitsplan wordt de mogelijkheid verkend om een fietssnelweg te realiseren. Hiermee willen we het groeiende aantal e-bikers bedienen. Dit is ook beschreven in de fietsnota die in 2021 is vastgesteld. We richten ons op het behoud van een veilig, goed en duurzaam verkeers- en vervoerssysteem. Een goede infrastructuur is belangrijk voor de economische ontwikkeling van onze gemeente. In het kader van de SPV regeling hebben we projecten aangevraagd voor subsidie en de gehonoreerde projecten voor een deel ten uitvoer gebracht. Op initiatief van de provincie en de gemeenten De Wolden en Westerveld is een verkenning uitgevoerd naar de kansen om het gebied Dwingelderveld van een kwaliteitsimpuls te voorzien. De verkenning omvatte het doornemen van de plannen en visies in het gebied en het afnemen van interviews met de diverse stakeholders. Om dit plan uit te voeren worden in de rapportage maatregelen genoemd aan de Oude Benderseweg, de Benderse en het landschap.
Midden 2022 heeft de gemeente opdracht gegeven aan een verkeerskundig- en communicatiebureau om nader onderzoek uit te voeren naar de verkeersbewegingen en de verkeerstechnische Gemeente De Wolden
35
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
Jaarstukken 2022
oplossingen. Enkele maatregelen zijn in 2022 opgepakt zoals het aanbrengen van tijdelijke drempels op de Oude Benderseweg, het aanbrengen van bebording voor fietsers cq wandelaars, het aanbrengen van bebording voor parkeervoorzieningen en het instellen van een 30 km zone. Voor het beheer van de wegen is een visuele weginspectie uitgevoerd zodat gezien kan worden wat de risico’s zijn en waar acties zijn vereist. Civiele kunstwerken zijn in 2022 geïnspecteerd. Op basis daarvan wordt een plan voor de komende jaren opgesteld. Groen en spelen Het kwaliteitsniveau van beheer en onderhoud van de openbare ruimte gaan we verbeteren en op peil houden. In 2022 is hiervoor een technische inspectie van de beplanting uitgevoerd. Momenteel wordt met behulp van een extern bureau gewerkt aan het opstellen van een Nota kapitaalgoederen. Na vaststelling van de Nota zullen diverse beleids- en beheerplannen moeten worden geactualiseerd. De volgorde en planning hiervan moet nog nader bepaald worden. In 2022 zijn in goede samenwerking met de vrijwillige organisaties veel speeltoestellen vervangen. Bij de investeringen (punt 9) staat hierover meer informatie. Cultuurhistorie Daarnaast is het informatiebord, bij het, door de provincie Drenthe aangewezen, aardkundig monument, de smeltwaterheuvel “Kloosterhunnenberg” in de boswachterij Ruinen bij Echten geplaatst en onthuld.
Daarmee sluit dit aan op het wandelknooppuntennetwerk. Rondom de onthulling van het informatiebord zat een educatief programma, waar een aantal schoolklassen aan hebben meegedaan. In 2022 was het thema van de Open Monumentendag “duurzaamheid en monumenten”. Een actueel thema gelet op de energiecrisis. Om de culturele waarden van het erfgoed in onze gemeente te behouden en toekomstbestendig te maken, hebben we in 2022 bijeenkomsten georganiseerd voor eigenaren/gebruikers van monumenten en karakteristiek aangeduide panden. De belangstelling voor de Kennissessie 'verduurzamen erfgoed' was groot en heeft geleid tot diverse gesprekken met monumenteigenaren, hoe ze hun monument, met behoud van de cultuurhistorische waarden, kunnen verduurzamen. Beleidsdoelen Verkeer en vervoer Bevorderen van fietsverkeer en gebruik van (toegankelijk) openbaar vervoer (ook voor mindervaliden). Verkeersveiligheid verbeteren samen met inwoners zodat het aantal verkeersslachtoffers wordt teruggedrongen. Toekomstbestendige, innovatieve en duurzame wegen. De Wolden moet een aantrekkelijke vestigingsgemeente zijn voor forensen en ondernemers. Goede infrastructuur is een randvoorwaarde voor deze ontwikkeling. Groen en spelen Kwaliteitsniveau van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte verbeteren.
Goed beheer en onderhoud van het afwisselende landschap, natuurwaarden, de biodiversiteit en de kwaliteit van de leefomgeving. Bermen meer ecologisch beheren daar waar het meest kansrijk is in meer samenhang. Als gevolg hiervan op natuurlijke wijze beheersing van de eikenprocessierups. Particuliere organisaties ondersteunen bij de grote vervangingsopgave van de speelvoorzieningen Cultuurhistorie Onze cultuurhistorische waarden behouden en benutten. Cultuurhistorie als stimulans gebruiken voor het toeristisch-recreatief beleid. Cultuurhistorie onder de aandacht brengen in de eigen organisatie en in het bijzonder als afwegingsfactor bij het inrichten van de openbare ruimte. Het verhogen van de publieke kennis en verhogen van laagdrempelige verspreiding van kennis van en over cultureel erfgoed richting inwoners, bezoekers/toeristen en (potentiële) bedrijven.
36
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2022
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
Het verhogen van de betrokkenheid en verbinding door actieve promotie, evenementen, voorlichting, educatie van passieve en actieve betrokkenheid van inwoners en bedrijven cultureel erfgoed. Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen is de volgende verbonden partij betrokken: - Publiek Vervoer Groningen Drenthe te Assen - taakveld 02.50. Beleidsindicatoren 'De Wolden aantrekkelijk en aangesloten' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Nederland
2020
530
595
Aantal geregistreerde verkeersongevallen per 100.000 inwoners
2019
916
778
Aantal geregistreerde verkeersongevallen per 100.000 inwoners
2018
711
746
Aantal geregistreerde verkeersongevallen per 100.000 inwoners
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/mobiliteit Activiteiten 2022 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Uitvoering geven aan het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer Plan 2022.
Verantwoording/ realisatie 2022
In verband met weersomstandigheden zijn de werkzaamheden aan de Tonckenstraat opgepakt in januari 2023 en gereed. Na onderzoek en overleg is de entree van de bebouwde kom aangepast door een verhoging aan te brengen, Westerstraat is onderzocht en er zijn fietsvoorzieningen aangebracht en in Dijkhuizen zijn attentiemaatregelen uitgevoerd bij de schoolomgeving. Er zijn verkeersveiligheidsmaatregelen uitgevoerd in Veeningen, plateaus en 30 km zone.
Middelen
Zie toelichting bij investeringen nr. 15.
2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Realiseren Fietspad Dwingelerweg Ansen.
Verantwoording/ realisatie 2022
In overleg met aanwonenden is het fietspad niet gerealiseerd. In 2023 gaan we gezamenlijk met Dorpsbelangen verkeersremmende maatregelen uitvoeren.
Middelen
Zie toelichting bij investeringen nr. 14.
2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Realiseren Fietspad Weerwilleweg Koekange.
Verantwoording/ realisatie 2022
In de afgelopen periode is er veel werk verricht om het fietspad Weerwilleweg aanbestedingsgereed te maken. De instemming met het waterschap voor het dempen van de watergang vraagt veel afstemming. Het bestek is nu gereed en de uitgenodigde aannemers gaan in januari 2023 een aanbieding opstellen. Daarna zal het werk worden ingepland voor de uitvoering. Hoewel het de bedoeling was om nog in 2022 het fietspad aan te leggen is dit door de langere voorbereiding niet gelukt.
Middelen
Zie toelichting bij investeringen nr. 16.
Gemeente De Wolden
37
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
Jaarstukken 2022
2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Maatregelen treffen bij de oversteken N375 - gemeentelijke wegen.
Verantwoording/ realisatie 2022
Door technische oorzaken en de inflatie tussen het destijds genomen besluit en nu, passen de voorgenomen maatregelen niet binnen het beschikbaar gestelde budget. Begin 2023 zal met de raad worden besproken welke maatregel gelet op de omstandigheden het meest passend is.
Middelen
Zie toelichting bij investeringen nr. 5.
2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Passage N48 fietspad Linderweg te Linde.
Verantwoording/ realisatie 2022
Met het raadsbesluit van 27 oktober 2022 is groen licht gegeven op de aanleg van het resterende gedeelte van fietspad Linderweg. Hierbij inbegrepen is eveneens akkoord gegeven op de komst van de nieuwe fietsbrug over de N48.
Middelen
Zie toelichting bij investeringen nr. 13.
2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Uitvoering geven aan nota ecologisch bermbeheer door het versterken van de biodiversiteit in bermen.
Verantwoording/ realisatie 2022
Conform de Nota ecologisch bermbeheer heeft de buitendienst en een externe aannemer meer bermen verschraald zodat kruiden meer kans krijgen zich te ontwikkelen.
Middelen
De beschikbaar gestelde middelen van € 40.000 zijn hiervoor gebruikt.
Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten Verkeer en vervoer
Gemeentelijk Verkeer- en Vervoer Plan 2020-2029. Fietsnota 2021-2026. Cultuurhistorie
Een cultuurhistorische waardenkaart van de gemeente De Wolden, vastgesteld 13 maart 2014. Archeologisch erfgoed in de gemeente De Wolden, vastgesteld 26 januari 2012. Groen en spelen
Beheerplan openbare verlichting 2013-2017. Kwaliteitsvisie openbare ruimte 2012. Ecologisch bermenbeheer 2021. Evaluatie speelruimtebeleid 2020.
Begraafplaatsen
Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen en uitvoeringsvoorschriften gemeentelijke begraafplaatsen 2011
Investeringen In cijfers (afgerond x € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Begroting voor wijziging
Nieuw in 2022
Werkelijk 2022
Overschot(+)/ tekort (-)
Restant naar 2023
Nr.
Omschrijving
1.
Fietspad Linderweg te Zuidwolde
-
576
28
548
548
2.
Fietspad Ruinerweg
-
206
6
200
200
38
Bedragen x € 1.000
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2022
Nr.
Omschrijving
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
Bedragen x € 1.000
Begroting voor wijziging
Nieuw in 2022
Werkelijk 2022
Overschot(+)/ tekort (-)
Restant naar 2023
3.
Fietspad Echtenseweg
-
309
4
305
305
4.
Ontsluitingsweg Hoge Akkers, Ruinerwold
-
161
0
161
161
5.
Maatregelen uitvoeringsplan N375
-
1.430
157
1.273
1.273
6.
Verbeteren evenemententerrein De Wijk en Zuidwolde
-
23
85
-61
0
7.
Verv. 3 gr. bewegwijzeringsmasten Zuidwolde
-
30
35
-5
0
8.
Reconstructie gedempte Wijde Wijk te Kerkenveld
611
-
5
606
606
9.
Speelvoorzieningen 2022
68
-
74
-6
0
10.
Herinrichting begraafplaats Ruinen
-
167
88
79
79
11.
Urnenmuur begraafplaats Zuidwolde
-
44
5
39
0
12.
Fietspad Gedempte Hoofddiep Kerkenveld
-
158
84
75
0
13.
Fietsbrug over de N48
-
744
167
577
577
14.
Fietspad Dwingelerweg Ansen
131
-
-
131
101
15.
Uitvoeringsmaatregelen GVVP 2022
212
70
144
138
138
16.
Fietspad Weerwilleweg Koekange
-
264
16
248
248
17.
Voorbereidingskrediet verkeerssituatie Blijdenstein
-
50
15
35
35
BATEN Begroting voor wijziging
Nieuw in 2022
Werkelijk 2022
Overschot(+)/ tekort (-)
Restant naar 2023
Nr.
Omschrijving
1.
Fietspad Linderweg te Zuidwolde
-
158
7
-151
-151
2.
Fietspad Ruinerweg
-
111
0
-111
-111
3.
Fietspad Echtenseweg
-
152
0
-152
-152
5.
Maatregelen uitvoeringsplan N375
-
-
55
55
0
6.
Verbeteren evenemententerrein De Wijk Zuidwolde
-
0
47
47
0
9.
Speelvoorzieningen 2022
-
-
9
9
0
12.
Fietspad Gedempte Hoofddiep Kerkenveld
-
106
7
-99
-37
13.
Fietsbrug over de N48
-
744
78
-666
-666
14.
Fietspad Dwingelerweg Ansen
-
30
0
-30
0
15.
Uitvoeringsmaatregelen GVVP 2022
-
70
67
-3
0
Bedragen x €1.000
Toelichting: 1. Fietspad Linderweg te Zuidwolde Met het raadsbesluit van 27 oktober 2022 is groen licht gegeven voor de aanleg van het resterende gedeelte van het fietspad Linderweg. De gemeenteraad heeft de voorgestelde komgrens aanpassing Linde echter uitgesloten, waardoor we voor de laatste 190 meter van het fietspad opnieuw met de lokale bewoners in gesprek zijn. Ook op dit gedeelte dient een fietspad aangelegd te worden, waarbij een onteigening niet wordt uitgesloten. In 2023 wordt het fietspad, uitgezonderd van de genoemde 190 meter, aangelegd in combinatie met de bouw van een fietsbrug over de N48.
Gemeente De Wolden
39
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
Jaarstukken 2022
2. Fietspad Ruinerweg Het fietspad is aangelegd voor zover de huidige grondpositie het toelaat en vanuit verkeersveiligheid overwegingen verstandig is. Voor de enige resterende grondeigenaar is een taxatie opgesteld voor de waarde van de nog aan te kopen en te ruilen grond. Na verdere interne afstemming wordt de koers voor resterende grondaankoop verder vormgegeven. Het restantkrediet wordt meegenomen naar 2023. 3. Fietspad Echtenseweg Het fietspad is aangelegd voor zover de huidige grondpositie toelaat en vanuit verkeersveiligheid overwegingen verstandig is. Voor de enige resterende grondeigenaar is een taxatie opgesteld voor de waarde van de nog aan te kopen en te ruilen grond. Na verdere interne afstemming wordt de koers voor resterende (minnelijke) grondaankoop verder vormgegeven. We houden de resterende middelen beschikbaar voor verdere uitvoering. 4. Ontsluitingsweg Hoge Akkers Ruinerwold Het project is door de nauwe samenhang ondergebracht in de bestemmingsplanprocedure voor de uitbreiding van het bedrijventerrein Hoge Akkers in Ruinerwold. Het projectkrediet blijft noodzakelijk voor de daadwerkelijke aanleg van deze ontsluitingsweg en wordt meegenomen naar 2023. 5. Maatregelen uitvoeringsplan N375 De voorgenomen werkzaamheden zijn in 2021 deels uitgevoerd. In de Slagenweg en Defensieweg zijn landbouwsluizen aangelegd.
Uit voorbereidend onderzoek blijkt dat met name de tunnel bij Berghuizen complex is. Om het project binnen het taakstellende budget te kunnen uitvoeren is een heroverweging van de scope nodig. Aanvankelijk van besluitvorming kunnen rotondes worden gerealiseerd bij Gijsselte en Berghuizen of gekozen kan worden voor een ander alternatief. De realisatie is voorzien in 2023-2024. 6. Verbeteren evenemententerreinen De Wijk en Zuidwolde De projecten om de evenemententerreinen in de Wijk en Zuidwolde (Groene Hart) op te waarderen zijn uitgevoerd in 2021. Om het terrein bij Kerkinge in Zuidwolde geschikt te maken is de ondergrond verbeterd en de bovenlaag voorzien van een graswapening. Het terrein aan de Wiltenweg te de Wijk zijn grasstenen aangelegd. De beide terreinen zijn inmiddels in gebruik en opgeleverd. Door stagnatie bij netwerkbedrijf Enexis is de aanleg van electrakabels naar de energiekasten bij beide terreinen later in uitvoering genomen. De situering van de voedingskabels naar de kast in de Wijk moet op een andere wijze plaatsvinden dan waar in eerdere instantie vanuit is gegaan. Het tracé van deze leiding is hierdoor langer en kostbaarder geworden, de aanleg vindt in het voorjaar van 2023 plaats. Daarbij worden 3 lichtmasten geplaatst om de toegangsweg tijdens de evenementen te kunnen verlichten.
We verwachten dat het krediet uiteindelijk zal sluiten met een tekort van € 30.000. 7. Vervangen 3 grote bewegwijzeringsmasten Zuidwolde In 2022 is de bewegwijzering in de omgeving Zuidwolde aangepast. De aanpassingen betreffen een aantal masten bij de Willem Moesweg (Veeningen) en de verwijzing naar het industrieterrein Zuiderkerkes te Zuidwolde. Bij de aanleg van de verwijzing naar het industrieterrein Zuiderkerkes zijn kosten gemaakt vanwege onvoorziene milieueisen. Hierdoor bleek extra onderzoek en begeleiding bij de uitvoering noodzakelijk. Hiermee is het project afgerond en kan het krediet worden afgesloten. 8. Reconstructie Gedempte Wijde Wijk te Kerkenveld 2022 is gebruikt voor vooronderzoek, uitgangspunten benoemen voor verkeer, weg en wegberm en participatie met inwoners. Daarnaast is een bureau gezocht voor het opstellen van een technische werkomschrijving en aanbesteding. Momenteel is het bureau bezig met opstellen van de werkomschrijving. Het participatietraject is afgerond. In 2022 is het krediet gebruikt voor de voorbereidingskosten. De realisatie staat gepland voor Q2 2023 en afronding voor de zomervakantie. 9. Speelvoorzieningen 2022 In 2022 is er € 73.540 als cofinancieringsbijdrage uitgegeven. Bij de interne doorbelasting houden we een klein restantbudget over. Speeltoestellen die niet meer veilig zijn, zijn vervangen.
De volgende speeltuinverenigingen/scholen hebben diverse speeltoestellen vervangen: ‘d Olde Nes – Zuidwolde De Speulhorst – de Wijk Ravotti – Ruinen Middelveen – Zuidwolde
40
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2022
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
Oens Hoekie – Linde Plaatselijk Belang - Drogteropslagen Cbs De Arendsvleugel – Ruinerwold.
Bij IKC De Horst in de Wijk is de vloer van de pannakooi vervangen. Hiervoor hebben wij een bijdrage van € 8.691 ontvangen van IKC De Horst. De resterende middelen à € 2.651 zijn niet meer nodig. Het krediet wordt afgesloten. 10. Herinrichting begraafplaats Ruinen In 2022 is de voorbereiding voor het realiseren van een herdenkingsplek én de groenaanleg voorbereid. Vanwege personeelswisselingen is het niet gelukt de werkzaamheden in 2022 aan te besteden en uit te voeren. Om de werkzaamheden in 2023 uit te voeren wordt het restantkrediet meegenomen naar 2023. 11. Urnenmuur begraafplaats Zuidwolde In 2021 hebben we een start kunnen maken met de aanleg van de nieuwe urnenmuur op begraafplaats Zuidwolde. De bestrating en de aanleg van het groen rondom de muur zijn in 2022 uitgevoerd. De resterende middelen in het project zijn niet meer nodig. Het krediet wordt afgesloten. 12. Fietspad Gedempte Hoofddiep Kerkenveld De afrondende werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van het nieuwe fietspad zijn in 2022 afgerond. Hiermee is het project afgerond en kan het krediet na het ontvangen van de provinciale subsidie worden afgesloten. 13. Fietsbrug over de N48 Met het raadsbesluit van 27 oktober 2022 is groen licht gegeven op de aanleg van het resterende gedeelte van fietspad Linderweg. Hierbij inbegrepen is eveneens akkoord gegeven op de komst van de nieuwe fietsbrug over de N48.
Begin 2023 zullen de werkzaamheden aanvangen. Naast een toegezegde bijdrage uit de regeling BDU Verkeer en Vervoer voor dit project hebben wij ook een rijksbijdrage ontvangen op basis van de regeling 'investeringsimpuls Verkeersveiligheid SPV’. De restende ontvangen SPV-bijdrage en toegezegde BDU-bijdrage houden we beschikbaar voor het realiseren van de fietsbrug. 14. Fietspad Dwingelerweg Ansen De voorgenomen plannen zijn besproken met de buurt. Gelet op de input van de buurt is besloten geen fietspad langs de Dwingelerweg aan te leggen. In samenspraak met Dorpsbelangen Ansen gaan we de integrale maatregelen onderzoeken. De provincie gaan we berichten dat we geen gebruik maken van de toegezegde bijdrage, het uitvoeren van de nieuwe maatregelen komen niet in aanmerking voor een bijdrage van de provincie. De resterende eigen middelen van € 101.250 houden we beschikbaar voor het uitvoeren van deze maatregelen. 15. Uitvoeringsmaatregelen GVVP 2022 In verband met weersomstandigheden zijn de werkzaamheden aan de Tonckenstraat opgepakt in januari 2023 en gereed. Na onderzoek en overleg hebben is de bebouwde kom aangepast door een verhoging aan te brengen, Westerstraat is onderzocht en er zijn fietsvoorzieningen aangebracht en in Dijkhuizen zijn attentiemaatregelen uitgevoerd bij de schoolomgeving.
Er zijn verkeersveiligheidsmaatregelen uitgevoerd in Veeningen, plateaus en 30 km zone. 16. Fietspad Weerwilleweg Koekange In de afgelopen periode is er veel werk verricht om het fietspad Weerwilleweg aanbestedingsgereed te maken. De instemming met het waterschap voor het dempen van de watergang heeft hierbij veel afstemming gevraagd. Het bestek is nu gereed en de uitgenodigde aannemers gaan in januari 2023 een aanbieding opstellen. Daarna zal het werk worden ingepland voor de uitvoering. Hoewel het de bedoeling was om nog in 2022 het fietspad aan te leggen is dit door de langere voorbereiding helaas niet gelukt. 17. Voorbereiding verkeerssituatie Blijdenstein Het onderzoek naar de komst van de ontsluitingsweg naar Ruinerwold is uitgevoerd. Een en ander naar aanleiding van het Burgerinitiatief Blijdenstein en het college- c.q. gemeenteraadsbesluit hierover. De kansen en risico’s zijn daarmee globaal in beeld. De gemeenteraad gaat een dialoogavond organiseren met de omgeving.
Gemeente De Wolden
41
05 DWD aantrekkelijk en aangesloten
Jaarstukken 2022
Wat heeft het gekost? Rekening 2021
Begroting 2022 voor wijz.
Begroting 2022 na wijz.
Rekening 2022
Afwijking begroting -/rekening
Lasten programma
5.758
5.720
5.886
5.982
-96
Baten programma
767
235
246
330
85
-4.990
-5.484
-5.640
-5.652
-11
Bedragen x € 1.000
Resultaat
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.
42
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2022
06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent Onze jeugd van nu is de toekomstige generatie die verder bouwt aan een duurzaam en sociaal De Wolden. Dit programma heeft de volgende thema's: een leven lang leren en ontwikkelen, cultuur en werken. Programmahouders: Mark Turksma en Albert Haar
Het programma in beeld
Wat hebben we gedaan? We streven naar optimale ontwikkelingskansen voor kinderen op het gebied van onderwijs, zorg, sport en cultuur. Dat doen we samen met maatschappelijke partners én natuurlijk onze jeugd en hun ouders of verzorgers. Een leven lang leren en ontwikkelen We bouwen onze bijdrage aan de ontwikkelingskansen voor kinderen en jongeren verder uit. We stimuleren een sterkere integrale verbinding tussen kinderopvang, peuterspelen, voor- en vroegschoolse educatie en basisonderwijs. Een belangrijk instrument daarvoor zijn de integrale kindcentra waar die verbindingen samen komen. RMC: van school naar werk De gemeente De Wolden maakt, samen met de gemeenten Hoogeveen, Meppel en Westerveld, deel uit van het Regionale Meld en Coördinatiepunt voortijdig schoolverlaten (RMC) ZuidwestDrenthe. De gemeente Hoogeveen is centrumgemeente voor de regio. Het RMC werkt aan het sluitend maken van het netwerk van onderwijs, zorg en arbeid. Het RMC biedt hulp aan jongvolwassenen van 18 tot 23 jaar bij verzuim en schooluitval. Ook heeft het RMC alle jongeren in beeld die doorstromen vanuit het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, vmbo basisberoepsgerichte leerweg of entree-onderwijs naar een vervolgplek. Indien nodig wordt ook aan deze jongeren ondersteuning geboden. Alle inzet is erop gericht om de jongvolwassenen naar een passende plek in de samenleving te leiden.
Waar mogelijk via een diploma op mbo2 niveau of hoger naar duurzaam werk en als dit niet mogelijk is, wordt er naar andere mogelijkheden gekeken.
Gemeente De Wolden
43
06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
Jaarstukken 2022
De coronacrisis heeft een duidelijk effect op jongvolwassenen. De problematiek bij jongvolwassenen is toegenomen en meer jongvolwassenen hebben de aansluiting met het onderwijs verloren vanwege het online lesprogramma en vallen uit. Het RMC heeft in 2022 extra begeleiding ingezet. Het RMC, de scholen, de Arbeidsmarktregio Drenthe en de gemeenten hebben ingezet op het voorkomen van jeugdwerkloosheid en op een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeid. Het Rijk heeft hiervoor extra middelen beschikbaar gesteld. Laaggeletterdheid Het bieden van ontwikkelingskansen beperkt zich niet tot kinderen en jongeren. We zetten ook meer in op de inbreng van ouders en verzorgers en willen de kansen op educatie voor volwassenen vergroten. Onze inzet op het terugdringen van laaggeletterdheid blijft groot. We zetten o.a. vanuit het Taalpunt De Wolden in op het verbeteren van spreek-, lees- en schrijfvaardigheden van onze inwoners. Hiermee verkleinen we de stap naar een passende baan of opleiding en vergroten we de kansen om mee te doen in onze samenleving. In 2022 is ingezet op het versterken en vergroten van het netwerk laaggeletterdheid, het instrueren en begeleiden van vrijwilligers van het Taalpunt en op het bereiken van NT1-ers, inwoners voor wie Nederlands de eerste taal is.
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Het bieden van goede ontwikkelkansen voor kinderen is het primaat van kinderopvang en onderwijsorganisaties. Goede en adequaat ingerichte accommodaties zijn ondersteunend in dit aanbod. Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud, zowel binnen als buiten en ontvangen daarvoor rijksmiddelen. Vanuit de ambitie om ontwikkelkansen te vergroten voor alle kinderen is samen met de onderwijsbesturen geïnventariseerd wat er nodig is om het onderwijs in een plattelandsgemeente, zeker ook in de kleine kernen, voldoende aantrekkelijk te houden. Hiermee kan ook een bijdrage worden geleverd aan het leefbaar en vitaal houden van onze gemeente. De gemeente heeft in 2022 het Integraal Huisvesting Programma (IHP) inhoudelijk afgerond in nauwe samenwerking met de schoolbesturen. Met dit IHP kunnen gemeenten en schoolbesturen de kwaliteits- en duurzaamheidsopgave die er ligt voor hun schoolgebouwen integraal aanpakken. Het IHP voorziet in vernieuwbouw (renovatie) of vervangende nieuwbouw voor 11 schoolgebouwen in de komende 16 jaar. Een raadsvoorstel voor de financiering hiervan wordt momenteel uitgewerkt. Nationaal Programma Onderwijs Jonge kinderen, leerlingen en studenten hebben te maken met de impact die de coronapandemie heeft veroorzaakt.
Kinderopvang, scholen, besturen, gemeente en andere betrokkenen buigen zich over de vraag hoe we onze jongste generatie kansen kunnen bieden op volwaardig onderwijs en een goede toekomst. Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs heeft de gemeente € 214.399 ontvangen om leervertragingen in te halen. Momenteel worden er samen met onderwijs, kinderopvang, welzijn, zorg, sport en cultuur plannen uitgewerkt om de positie van kinderen en jongeren te versterken. Hierbij gaat het voornamelijk om jeugdigen met een ontwikkelachterstand of in een kwetsbare situatie. Jeugdhulp Op 1 januari 2022 was de nota ‘Kansrijk opgroeien in De Wolden’ van kracht. In deze nota staat de koers op het gebied van jeugd voor de komende jaren vastgelegd. Wij vinden het van belang dat alle Woldense kinderen de kans krijgen om veilig op te groeien en zich optimaal te ontwikkelen binnen de eigen mogelijkheden. We richten ons op het normaliseren van bepaalde opvoedvragen, het de-medicaliseren van onze jeugd waar dit kan en kijken naar wat er nodig is om een kind te helpen, in plaats van waar men wel of geen recht op heeft. Daarbij zetten we meer en meer in op preventie, want ‘voorkomen is beter dan genezen’. Investeren in het voorliggend veld moet leiden tot een verminderd gebruik van dure, specialistische voorzieningen.
In plaats hiervan worden inwoners vaker naar tevredenheid ondersteund vanuit voorzieningen in het voorliggend veld. Een mooi voorbeeld hiervan is het project Buurtgezinnen: 'gewone' gezinnen in de buurt die kwetsbare kinderen uit andere gezinnen opvangen en ondersteunen waar nodig. Buurtgezinnen is er voor alle gezinnen met kinderen in alle leeftijden, die om wat voor reden dan ook, behoefte hebben aan steun bij de opvoeding. Zij doet dat door gezinnen die bij elkaar in de buurt wonen bij elkaar te brengen, waarbij het ene gezin het andere gezin vrijwillig en flexibel ondersteunt bij de opvoe44
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2022
06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
ding en verzorging van kinderen. Vanaf 2020 is het programma Buurtgezinnen voor de duur van 2 jaar als proeftuin gestart in De Wolden. Gebleken is dat deze inzet, zoals verwacht, een forse besparing oplevert. Dit zijn objectief gemeten besparingen. De besparingen worden tot stand gebracht door bijvoorbeeld het verminderen – beëindigen van geïndiceerde jeugdhulp tot het soms voorkomen van gedwongen jeugdhulp. Ook zien we besparingen die buiten het domein jeugd vallen. Hierbij mag gedacht worden aan besparingen door het verminderen en/of beëindigen van geïndiceerde Wmo-ondersteuning, als ook aan het stoppen van uitkeringen (door het vergroten van de draagkracht van opvoeders). Gemiddeld is er vraag naar 5 koppelingen per jaar. Het jaar 2021 stond in het teken van de Covid-19 crisis en de gevolgen die deze crisis had, en nog steeds heeft voor onze jeugd. De gevolgen hiervan zijn nog steeds merkbaar, voornamelijk in de GGZ- en jeugdbeschermingssector. Tijdens de Covidcrisis kwamen deze sectoren extra onder druk. In 2022 nam deze druk verder toe. Vanwege een groot personeelstekort en hoge kosten, zijn er lange wachtlijsten ontstaan. Dit is een zorgelijke ontwikkeling, omdat de meest kwetsbare kinderen bediend worden in de GGZ en in de jeugdbescherming.
De gemeente blijft vanuit partnerschap samenwerken met de gecertificeerde instellingen en aanbieders, om samen te blijven zorgen voor onze meest kwetsbare jeugd’. Accare heeft vanuit de hiervoor bedoelde SPUK-regeling extra middelen ontvangen om de wachtlijst aan te pakken. Er is extra personeel aangesteld wat leidde tot een vermindering van de wachtlijst. De situatie is wel verbeterd maar door de toename van het aantal crisismeldingen, krapte op de arbeidsmarkt en hoger ziekteverzuim is eind 2022 de wachtlijst weer gestegen. De SPUK-middelen hebben wel een dempend effect gehad op het stijgen van de wachttijden. Per 1 januari 2022 was het nieuwe woonplaatsbeginsel van kracht. Het woonplaatsbeginsel regelt welke gemeente financieel verantwoordelijk is voor de kosten van de jeugdhulp. Leidend hierin is de woonplaats van de jeugdige voorafgaand aan de zorg met verblijf. Op een enkele uitzondering na, verloopt de overdracht van onze gemeente naar andere gemeenten en omgekeerd, goed en rustig voor de cliënten. In 2022 betrof dit 21 jongeren uit De Wolden waarvoor gemeente De Wolden niet meer financieel verantwoordelijk is. De Wolden heeft 9 jongeren ontvangen in datzelfde jaar, waarvoor de gemeente juist wel verantwoordelijk werd op basis van het nieuwe woonplaatsbeginsel. Het aantal jeugdigen dat in 2022 zorg heeft gehad is gedaald ten opzichte van 2021 (520 versus 579).
We zien ten opzichte van 2021 een daling van de totaal gefactureerde zorgkosten en de kosten per kind (10% minder ten opzichte van 2021). Dit is voor een deel te verklaren door alle maatregelen die we hebben ingezet, zoals inzet POH-Jeugd en de aangepaste verordening. Daarnaast ligt een verklaring in het nieuwe woonplaatsbeginsel. Hierdoor vallen kinderen die vanuit een voogdijmaatregel in onze gemeente worden geplaatst in een voorziening voor verblijf niet meer onder de verantwoordelijkheid van de gemeente waar de zorginstelling gevestigd is, maar is de gemeente van herkomst van de jeugdige verantwoordelijk. De gemeente doet ieder jaar een cliënttevredenheidsonderzoek (CEO). Dit jaar zijn de mensen bevraagd die via de gemeentelijke toegang jeugdhulp hebben aangevraagd. De respondenten van het CEO zijn over het algemeen positief over de hulp die vanuit de gemeente geregeld wordt. In de meeste gevallen wordt de hulp geboden die nodig is en helpt de hulp bij de ontwikkeling van het kind. Cultuur In 2023-2024 is de gemeente Culturele Gemeente van Drenthe onder de titel 'Toekomst van het Platteland'. Dit biedt een extra kans om een impuls te geven aan het culturele leven in De Wolden. Met het tijdelijke dorp ‘Wiede Wold’ willen we ook mensen dichter bij elkaar brengen. Niet voor niets staat in Wiede Wold participatie centraal.
Met, voor en door de Woldenaren wordt een stevig programma gebouwd. Samen met stichting Wiede Wold en het kernteam Wiede Wold, is gestart met de voorbereidingen voor De Wolden Culturele Gemeente 2023-2024. Scala Centrum voor de Kunsten In 2021 heeft de gemeente De Wolden, samen met de andere 4 betrokken 'Scala-gemeenten', ingestemd met een splitsing van de bedrijfsvoering en activiteiten van Scala. Aanleiding voor deze splitsing is de nieuwe koers van Scala die tot stand is gekomen door bezuinigingen. Door de splitsing die per 1 januari 2022 is doorgevoerd, ontstaat er een duidelijker onderscheid in het vrijetijds-/buitenschools aanbod en het binnenschoolse aanbod. De Stichting Scala is verantwoordelijk voor alle buitenschoolse lessen en uitvoeringen. De Stichting CultuurKlik, heeft de verantwoordelijkheid voor alle binnenschoolse- en maatschappelijke activiteiten.
Gemeente De Wolden
45
06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
Jaarstukken 2022
Stichting Scala heeft eind 2022 de gemeenten ingelicht over financiële problemen en aangegeven dat zij op termijn geen bestaansrecht meer zien. Zij hebben aangegeven per 1 juli 2023 te willen stoppen met het aanbieden van lessen. De gemeenten hebben ervoor gekozen om de eerste drie maanden van 2023 Scala te willen blijven te subsidiëren met een optie tot verlenging van drie maanden. De uitgaven worden per maand gemonitord en de gemeenten blijven met Scala in gesprek over het toekomstige cultuuraanbod. Werken In 2022 was de arbeidsmarkt goed en was er in sommige beroepsgroepen zelfs sprake van schaarste. Het aantal vacatures steeg landelijk tot boven de 400.000. Begin 2022 was de instroom in de bijstand nog relatief hoog door de toen geldende corona maatregelen. Na het wegvallen van deze maatregelen zwakte de instroom in de WW en de bijstand af. Er is echter wel sprake van een mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt die om extra aandacht vraagt. De inzet van scholingstrajecten gericht op kansberoepen, maatwerktrajecten en mobiliteitsoplossingen hebben eraan bijgedragen dat inwoners kunnen meedoen op de arbeidsmarkt. De personen die in aanmerking komen voor Beschut Werk of een zogeheten baanafspraakbaan (BAB) krijgen bij Stark een werkomgeving die bij hen past, of leren daar de vaardigheden aan die bij andere (reguliere) werkgevers nodig zijn.
Aantallen uitkeringsgerechtigden Eind 2022 ontvingen 230 inwoners een uitkering van de gemeente op grond van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en BBZ. Het aantal bijstandsgerechtigden in De Gemeente De Wolden (1% van het totaal aantal inwoners, tegen 2,2% landelijk) is laag waardoor de fluctuaties van in- en uitstroom vaak een groot effect hebben op het totaal bestand.
De vraag op de arbeidsmarkt is in 2022 ondanks de effecten van Covid-19 op de economie steeds goed geweest. Veel van de bijstandsgerechtigden die te maken hadden met een mismatch of multiproblematiek hebben we geheel of deels naar werk kunnen begeleiden, al dan niet met een vorm van ondersteuning. Door de combinatie van een goede arbeidsmarkt en de inzet van trajecten is het aantal bijstandsgerechtigden in 2022 gedaald met 6 (2,5%) ten opzichte van 2021. De beperkte daling heeft mede te maken met de hogere instroom van statushouders. De verwachting is dat deze doelgroep in omvang zal blijven toenemen. De meeste inwoners die nu een bijstandsuitkering ontvangen hebben een mismatch op de arbeidsmarkt, waarbij hun vaardigheden en ervaring niet aansluiten op de beschikbare banen. Individuele en collectieve trajecten en het opleiden voor kansberoepen is noodzakelijk om deze inwoners een kans te geven op de arbeidsmarkt. De focus ligt op preventie, nazorg, ontwikkeling, opleiding en duurzame uitstroom. Ook is er ingezet op het bevorderen van integraal werken in onze organisatie, gericht op betere afstemming, om terugval bij de cliënt te voorkomen. De intensieve samenwerking met het UWV zorgt ervoor dat de inwoners die dreigen door te zakken vanuit de WW naar de bijstand al vroegtijdig in beeld zijn en gezamenlijk worden opgepakt.
Hierdoor kan instroom in de bijstand vaak voorkomen worden. Wet inburgering Op 1 januari 2022 trad de nieuwe Wet inburgering in werking. Deze wet geldt voor alle statushouders die vanaf deze datum een verblijfsvergunning ontvangen. In 2022 hebben we daarom instroom gehad van inburgeraars die vallen onder de oude wet en die vallen onder de nieuwe wet. In totaal ging het om 5 inburgeraars die ingestroomd zijn op basis van de nieuwe wet. Deze 5 inburgeraars volgen taalles in Hoogeveen of Zwolle, afhankelijk van welk taaltraject zij volgen. 46
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2022
06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
Voor de uitvoering van de nieuwe wet hebben we een concept Uitvoeringsplan inburgering opgesteld. Deze is in 2022 ter advisering voorgelegd aan de Cliëntenraad Participatie & Wsw. Het college stelt het plan het eerste kwartaal 2023 vast. Beleidsdoelen Een leven lang leren en ontwikkelen Een positieve en veilige leefomgeving voor kwetsbare inwoners, waaronder de jeugdigen. Bevorderen van samenwerking tussen organisaties voor een optimale dienstverlening aan kwetsbare inwoners. Samen met maatschappelijke partners én natuurlijk ouders of verzorgers optimale ontwikkelingskansen voor kinderen creëren op het gebied van onderwijs, zorg, sport en cultuur. Het verder versterken van de signaleringsfunctie van ontwikkelingsachterstanden bij peuters en een passend aanbod door middel van VVE-arrangementen. Ieder kind verdient maximale ontwikkelingskansen. Zoveel mogelijk kinderen met risico op een ontwikkelingsachterstand krijgen een passend VVE-aanbod. Bevorderen doorgaande leerlijnen tussen peuteropvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs. Gemeenten, maatschappelijke partners en ouders dragen een gezamenlijke verantwoordelijkheid als het gaat om de ontwikkeling van kinderen. We willen de positie van ouders en jongeren hierin versterken, zodat we goed aansluiten bij de vraag en de behoefte en samen met ouders en jongeren blijven ontwikkelen.
We vormen een sluitend netwerk met gemeente, RMC, scholen en welzijn om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan en zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie te laten behalen. Jeugdhulp Een positieve en veilige leefomgeving voor kwetsbare inwoners, waaronder de jeugdigen. Bevorderen van samenwerking tussen organisaties voor een optimale dienstverlening aan kwetsbare inwoners. Zorg en ondersteuning organiseren die snel, adequaat en efficiënt is. Samen met maatschappelijke partners én natuurlijk ouders of verzorgers optimale ontwikkelingskansen voor kinderen creëren op het gebied van onderwijs, zorg, sport en cultuur. Steunen van het verder versterken van de signaleringsfunctie van ontwikkelingsachterstanden bij peuters en een passend aanbod door middel van VVE-arrangementen. Ieder kind verdient maximale ontwikkelingskansen. Alle kinderen met risico op een ontwikkelingsachterstand krijgen een passend VVE-aanbod. Bevorderen doorgaande leerlijnen tussen peuteropvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs. Gemeenten, maatschappelijke partners en ouders dragen een gezamenlijke verantwoordelijkheid als het gaat om de ontwikkeling van kinderen. We willen de positie van ouders en jongeren hierin versterken, zodat we goed aansluiten bij de vraag en de behoefte en samen met ouders en jongeren blijven ontwikkelen.
Versterken samenwerking onderwijs-jeugdhulp. Versterken inzet op preventie waarmee (deels) voorkomen wordt dat jeugdhulp nodig is. Betere samenhang bij ondersteuning aan jongeren in een kwetsbare positie. Cultuur Een stevige en bereikbare culturele basis voor alle inwoners. Cultuur als middel inzetten om maatschappelijke doelen te bereiken. De culturele infrastructuur verstevigen en daarmee een positieve bijdrage leveren aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Toekomstbestendige lokale musea met voldoende bezoekers, vrijwilligers en een goed educatief aanbod. Alle kinderen in De Wolden krijgen d.m.v. Talentkracht voldoende kansen op een passende wijze hun creatieve talenten te ontwikkelen.
Gemeente De Wolden
47
06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent
Jaarstukken 2022
Werken Iedereen doet mee in een betaalde of onbetaalde baan en draagt daardoor bij aan onze samenleving. Re-integratie is gericht op de kortste weg naar een passende functie op de reguliere arbeidsmarkt. Inwoners stromen duurzaam uit waarbij een terugkeer in de uitkering wordt voorkomen. Werkzoekenden met een arbeidsbeperking worden indien nodig en mogelijk voorzien van een passend maatwerkaanbod. Een belangrijke taak heeft de gemeente voor statushouders op grond van de nieuwe inburgeringswet per 1 januari 2022. Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Stichting Werkgelegenheids Initiatieven De Wolden - taakveld 06.40. - Het mensontwikkelbedrijf STARK - taakveld 06.40. Beleidsindicatoren 'De Wolden ontwikkelt met kleur en talent' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Nederland
Absoluut verzuim leerplichtigen per 1.000 inwoners 5-18 jaar
2018
0,0
1,9
Relatief verzuim leerplichtigen per 1.000 inwoners 5-18 jaar
2021
20
20
Voortijdige schoolverlaters in % per 10.000 inwoners
2021
1,5%
1,9%
Jongeren met een delict voor de rechter in % per 10.000 inwoners
2020
1%
1%
Kinderen in een uitkeringsgezin in %
2020
3%
6%
Melding kindermishandeling per 100.000 inwoners
2021
62
170
Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdhulp in %
2022
9,2%
10,7%
Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdbescherming in %
2020
0,5%
1,1%
Jongeren (t/m 23 jaar) met jeugdreclassering in %
2022
0%
1,2%
Absoluut verzuim: Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerplichtige kinderen. Relatief verzuim: Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerplichtige kinderen. Activiteiten 2022 5.30 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie