E. GGD Jaarstukken 2023

Ten behoeve van de extra kosten van AIOSSEN (artsen in opleiding tot specialist) van € 46.879 wordt bij de resultaatsbestemming over 2023 voorgesteld deze te onttrekken aan de egalisatiereserve opleidingskosten forensische artsen. Het resultaat forensische geneeskunde na onttrekking uit de Egalisatiereserve bedraagt € 17.000 negatief. Publieke gezondheid asielzoekers Ondanks de hoge bezetting van de asielzoekerscentra in Drenthe is de in- en doorstroom van 0-18 jarigen laag. Hierdoor zijn de opbrengsten lager dan begroot wat resulteert in een tekort. Veilig Thuis Drenthe Het reguliere resultaat Veilig Thuis Drenthe bedraagt € 19.000 positief. Dit resultaat afgezet tegen de totale reguliere bijdrage VTD van € 6,8 miljoen is minder dan 0,3% en daarmee minimaal. Eind 2022 is voor 2023 aan de centrumgemeente Emmen een extra bijdrage gevraagd van € 950.000 (voor de ondersteuning van de pilots en extra capaciteit VT i.v.m. decentraal werken, training en opleiding, kennis en expertisecentrum en ICT). De toekenning van centrumgemeente Emmen bedroeg € 931.281. Uiteindelijk is € 850.951 besteed in 2023. Het restant van € 80.330 zal terugbetaald worden aan centrumgemeente Emmen. Verantwoording extra gelden centrumgemeente Emmen 2023:

Waarvoor? Inhuur procesbegeleiding/ aansturing transformatie VTD Inhuur / advieskosten projectsecretaris Inzet maatschappelijk werkers Inzet epidemioloog Inzet gedragswetenschapper Kwartiermaker leren en kennismanagement Totaal

Ontvangen voor 2023

€ 931.281

Prognose 2023 (afgegeven bij 8maandsrapportage)

Ingezet in 2023

€ 100.000

€ 91.761

€ 50.000 € 475.000 € 105.000 € 53.000 € 80.000 € 863.000

€ 50.306 € 472.696 € 104.992 € 52.417 € 78.779 € 850.951

Terug te betalen aan CG Emmen

€ 80.330

46

1.2

Paragrafen

Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten kent de begroting en jaarrekening een aantal verplichte paragrafen. In deze jaarstukken 2023 zijn de paragrafen Bedrijfsvoering, Weerstandsvermogen en risicobeheersing en Financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen (Lokale heffingen, Onderhoud kapitaalgoederen, Verbonden partijen en Grondbeleid) zijn voor de GGD niet relevant en derhalve niet opgenomen.

1.2.1 Paragraaf Bedrijfsvoering Samenwerking GGD en VRD Op het gebied van bedrijfsvoering werken GGD en VRD op veel terreinen steeds intensiever samen, onder meer op het gebied van huisvesting, ICT en communicatie. Ook op het gebied van financiën en personeelszaken wordt waar mogelijk samengewerkt. In 2024 wordt een onderzoek gestart naar hierin volgende stappen kunnen worden gezet. Informatisering en automatisering Datagestuurd werken De GGD heeft de visie ”Informatievoorziening is van ons allemaal” opgesteld. Aansluitend hierop is de strategie voor IV uitgewerkt. Realisatie hiervan vraagt op het gebied van besturing nog aandacht. De visie en strategie zijn opgesteld vanuit de ambitie van GGD (en VRD) om informatie gestuurd werken te integreren binnen alle processen van de GGD. Daarnaast een voorspelbare ICT-omgeving neer te zetten als basis voor continue veranderingen op gebied van IV. Binnen deze visie zijn drie lijnen benoemd, namelijk ‘Sterke verwevenheid van IV in het bedrijfsproces’, ‘Focus op het werken met data’ en ‘Voorspelbare ICT als basis voor continue IV veranderingen’. Vanuit de focus op datagericht en informatiegericht werken is de organisatie versterkt met kennis en kunde op het gebied van verzameling, duiding en communicatie van data en informatie, onder meer door middel van scholing, ontwikkeling en werving van onze medewerkers.

Doel is de realisatie van een dataarchitectuur systeem (werkwijze, kennis en systeem). Middels de realisatie van informatieproducten is de GGD ook meer informatiegericht gaan werken. Zo heeft de datahub informatieproducten ontwikkeld voor de ‘Datawerkplaats mentale Gezondheid’ en ‘Risico gestuurde zorg GGD’ (dit is een voorspelmodel op basis van open tekstvelden en levert adviezen op dossierniveau aan voor zorg professionals ter beoordeling) maar ook management informatieproducten voor de afdelingen binnen het programma Publieke Zorg en Dienstverlening. Daarnaast is de kennis op gebied van datascience, data-engineering versterkt door onze specialisten aan de collega’s van de GGD (via de Datahub) te verbinden en samenwerking met externe partijen te versterken. Om de verwevenheid van IV met de primaire processen te verstevigen zijn nieuwe IV functies gerealiseerd namelijk een Business Informatiemanager en een Informatie-Architect. En er is een leergang Informatiemanagement gerealiseerd om de expertise van de collega’s te versterken. Daarnaast is op gebied van functioneel beheer een vakgroep gestart ter professionalisering. Er is een volwassenheidsscan uitgevoerd door een externe partij. De resultaten van deze scan zijn gebruikt voor de vervolgstappen voor het professionaliseren van het functioneel beheer. 47

Door onder meer realisatie van een vernieuwd beheermodel en vervanging van een Uninterruptable Power System (UPS) is gewerkt aan de continuïteit van de IV voorziening en zijn er maatregelen genomen om de weerbaarheid van de GGD tegen cybercrime te vergroten. Veiligheid informatievoorziening en privacy • Implementatie BIO en NEN7510 GGD Drenthe en de VRD hebben de implementatie van de normenkaders BIO en NEN7510 afgerond in juli 2023. Ter afronding van de implementatie is de BIO Self Assessment opnieuw uitgevoerd. Deze wijst uit dat de inspanningen van team Informatieveiligheid & Privacy om te komen tot een hoger niveau van veiligheid, hun vruchten hebben afgeworpen. De Self Assessment is extern beoordeeld door Waker Cyber Security. GGD Drenthe en VRD voldoen aan de doelstelling om een score tussen de 3 en 4 te halen. Op twee punten scoort de organisatie nog niet op niveau, te weten 'Wettelijke en contractuele eisen' en op 'Beoordelen en auditen'. Deze beide punten krijgen de komende tijd nog aandacht om op ook hiervoor tot een hogere score te komen. Met name op de verbetering van beveiliging van netwerk en systemen zijn grote stappen gezet. Daarnaast is dat gebeurt op het vergroten van bewustzijn van medewerkers rondom veiligheid en privacy en processen voor inzet van personeel bij zowel GGD als VRD.

Naar eigen inzicht is daarmee niet alleen voldoende progressie bereikt, maar ook de juiste prioriteiten gesteld in de implementatie van de BIO en NEN 7510.

• Privacy Het werkveld privacy binnen het team IV&P neemt een grotere vlucht dan voorzien. De vragen vanuit de organisatie en het aanbod vanuit het team IV&P komen daarom nog niet goed genoeg bij elkaar. Voor een groot deel wordt dit veroorzaakt door het succes van de bewustwordingsaanpak; veel medewerkers zijn 48

inmiddels op de hoogte van de noodzaak van het inschakelen van privacy-expertise bij de werkzaamheden van de GGD en VRD. Daarnaast nemen de eisen die gesteld worden aan het waarborgen van privacybelangen verder toe, wat ook zorgt voor extra vraagstelling. Ook de samenwerking met andere organisaties zorgt voor vragen over het gezamenlijk voldoen aan de eisen en waarborgen op het gebied van privacy. In de praktijk tekent zich daarbij af dat de GGD/VRD als partij wordt gezien om de samenwerkingsovereenkomsten voor te bereiden. • Organisatie Met de aanstelling van een systeem security specialist per 1 juni 2023 is het team IV&P compleet. Daarmee beschikt het team IV&P nu over de volgende functies: -

Functionaris gegevensbescherming; Privacy officer; Security officer; System security specialist; Portefeuillehouder in het MT GGD en VRD en CISO; De invulling van de functies gebeurt voor een deel op basis van inhuur van externe capaciteit. Met name voor de functie van Functionaris Gegevensbescherming zal naar een andere oplossing gezocht moeten worden. De uitdaging is groot om dit te realiseren.

Mens en Organisatie Strategisch opleidingsplan De nieuwe strategische agenda van de GGD draagt bij aan de organisatieontwikkeling van GGD Drenthe om van een uitvoeringsorganisatie door te groeien naar een waarde gedreven netwerkorganisatie die in haar rol als strategische kennispartner waarde toevoegt op de gezondheid en veiligheid van alle inwoners van Drenthe. De toegevoegde waarde van de GGD Drenthe zit in het verbinden van haar kennis, expertise en data door te informeren, te adviseren, te participeren, samen te werken en het samen onderzoek doen. Er is een strategisch opleidingsplan 2023-2026 opgesteld dat zicht richt zich op de toerusting van professionals bij GGD Drenthe om deze rol en positie als organisatie te versterken. HR21 In 2021 zijn we gestart met de implementatie van een nieuw generiek functiewaarderingssysteem HR21. Eerst binnen de JGZ en vervolgens in de rest van de organisatie. In april 2023 is het implementatieproces afgerond. Daarmee lopen we in de pas met de afspraken die de Cao-partijen hebben gemaakt dat HR21 het functiewaarderingssysteem is voor de sector gemeenten en Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties. Formatie en bezetting Realisatie 2023

Begroot 2023

Realisatie 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Formatie basistaken in fte

177

177

178

175

177

Formatie additioneel in fte

112

106

108

105

106

Formatie totaal in fte

289

283

285

280

283

Bezetting totaal in fte op 31 december

310

pm

299

297

299

Medewerkers in dienst op 31 december

419

380

411

412

421

Gemiddelde leeftijd

47

pm

47,0

47,0

48,0

49

Verzuim Het verzuim over 2023 komt uit op 6,97%. Door een onjuiste analyse van de gegevens is de afgelopen jaren een onjuist beeld geschetst van de verzuimcijfers. Het hogere verzuimcijfer wordt in belangrijke mate veroorzaakt door in- en externe ontwikkelingen binnen Veilig Thuis. Het management van het programma Samen Veilig heeft als antwoord daarop een plan ontwikkeld op basis van de koers van Veilig Thuis welke met de medewerkers is gedeeld. Ook is er individuele aandacht voor medewerkers van Veilig Thuis. Realisatie 2023 Verzuimpercentage

6,97%

Begroot 2023

Realisatie 2022

5,00%

Realisatie 2021

5,00%

Realisatie 2020

4,90%

5,00%

Kwaliteit en juridische zaken Klachten In 2023 was een daling te zien van het aantal klachten van 134 in 2022 naar 83 klachten in 2023. Deze daling is te verklaren door het afschalen van IZB+ werkzaamheden. Bij IZB+ zagen we een daling van 78 klachten in 2022, naar 21 klachten. Net als het voorgaande jaar zagen we dat de klachten die betrekking hebben op de reguliere dienstverlening vooral voorkwamen bij de productgroepen waar sprake is van hoogfrequente cliëntcontacten, zoals JGZ, maar ook bij VTD waar de complexiteit en impact groot is. In 2023 was er een daling van het aantal JGZ klachten van 38 naar 23. In 2022 was er sprake van een datalek en problemen rondom het inplannen van de afspraken voor het rijksvaccinatieprogramma. Dat had te maken met nieuwe software. Die problemen zijn opgelost, waardoor het aantal fors terug nam. Bij VTD was een stijging te zien van het aantal klachten van 12 naar 20. We zien dat dit past bij het beeld dat het aantal klachten bij VTD door de jaren heen fluctueert. Bij de andere afdelingen kwamen de volgende aantallen klachten binnen in 2023: Technische Hygiëne Zorg 6 klachten, OGGZ 4 klachten, Forensisch 2 klachten, Medische Milieukunde 1 klacht. Bij Forensische geneeskunde, seksuele gezondheid en reizigers kwamen geen klachten binnen. Er werd één klacht doorgeleid naar de externe klachtencommissie. Deze klacht had betrekking op VTD.

Realisatie 2023

Realisatie 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Klachten

83

134

252

134

Waarvan naar klachtencommissie

1

2

1

0

Wet open overheid (Woo) In 2023 is een breed samengestelde werkgroep van GGD en VRD gestart om de invoering van de Woo binnen beide organisaties te begeleiden. Er is in kaart gebracht welke aspecten binnen de organisaties geraakt worden door de invoering van de Woo. Het betreft onder meer de archivering, documentmanagementsystemen, de organisatie van Woo-verzoeken, het bewust maken van medewerkers binnen de organisaties over de werking van de Woo en wat dat betekent voor hun werkzaamheden. Uitgangspunt is dat zowel de GGD als de VRD transparante organisaties willen zijn. Gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen In 2023 zijn ook voorbereidingen getroffen voor het aanpassen van de gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe om daarmee te voldoen aan de vereisten van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen. 50

Hierbij wordt ook zoveel mogelijk tegemoet gekomen aan de wensen die de Drentse gemeenteraden naar voren hebben gebracht ten aanzien van de mogelijkheden die de gewijzigde wet biedt om meer betrokken te worden bij de gemeenschappelijke regelingen. Eind 2023 is de concept-regeling voor zienswijze aangeboden aan de Drentse gemeenten. Per 1 juli 2024 dient de nieuwe regeling te zijn vastgesteld. Financiële verklaring bij het programma Bedrijfsvoering

Programma 2023 Product Bedrijfsvoering en Baten Bedrijfsvoering en middelen middelen Totaal Baten Lasten Bedrijfsvoering en middelen Totaal Lasten Reserveringen Bedrijfsvoering en middelen Totaal Reserveringen Totaal Bedrijfsvoering en middelen

Resultaat 2022 1.679 1.679 -1.088 -1.088 80 80 670

Begroting 2023 voor wijziging 1.087 1.087 -1.087 -1.087 0 0 0

Begroting 2023 na wijziging 678 678 -1.322 -1.322 644 644 0

Resultaat 2023 1.817 1.817 -971 -971 499 499 1.346

verschil 2023 1.139 1.139 351 351 -144 -144 1.346

Op het onderdeel bedrijfsvoering is binnen de GGD sprake van een aantal bijzondere afwijkingen. Voor een deel hebben deze gevolgen voor de financiële resultaten van 2023. In 2023 is er sprake van de nodige wisselingen in het management van de GGD. Langdurig ziekteverzuim en vacatures maken het nodig gebruik te maken van inhuur van interim-management. Hierdoor is in 2023 op € 73.000 na het vervangingsbudget aangesproken, in tegenstelling tot vorig jaar toen een groot deel van het budget niet benut hoefde te worden. Verder is er in 2023 sprake van een forse omvang van extra taken. Het integraal zorgakkoord, de versterking van infectieziektenbestrijding en wederom vaccinatiecampagnes tegen COVID-19 en HPV vragen om extra aandacht en inzet. Bovendien heeft de GGD in 2023 een aanvang gemaakt met de beleidsimpulsen als onderdeel van de begroting 2023 en worden door gemeenten steeds vaker additionele opdrachten verstrekt aan de GGD. Het op een goede wijze uitvoeren van al deze extra taken is een hele puzzel gebleken. Deze extra taken worden gefinancierd uit extra budgetten die voor deze taken beschikbaar worden gesteld. In deze budgetten is ook een deel bestemd voor overhead en bedrijfsvoering.

Voor 2023 zijn we erin geslaagd de stijging van de kosten voor overhead en bedrijfsvoering beperkt te houden waarmee er voordelen zijn ontstaan van € 309.000 op deze onderdelen van de financiële exploitaties van onze programma’s. Hiermee lopen wij vooruit op de voordelen die ontstaan binnen de transformatie van JGZ en Veilig Thuis Drenthe, die onderdeel zijn van de opzet en bestuurlijke besluitvorming bij de jaarrekening 2022 en begroting 2023. Ook voor 2024 is daarmee de financiële besparing binnen handbereik gekomen, en ook de realisatie van de inhoudelijke doelen verloopt positief. Ten aanzien van de loon- en prijsontwikkelingen is in 2023 door de deelnemende gemeenten een aanvullende bijdrage aan de GGD beschikbaar gesteld. Geconcludeerd kan worden dat deze bijdrage in combinatie met de onttrekkingen aan de reserves toereikend is. Op dit moment bestaat er nog onzekerheid over de invulling van één onderdeel uit de afspraken uit de CAO, te weten de Regeling Vervroegd Uittreden. De kosten hiervan worden geraamd op € 367.362. Voor nu lijkt het verstandig te zijn voor deze kosten een deel van de aanvullende middelen te reserveren. In 2023 zullen we te maken krijgen met extra kosten voor de collectieve waardeoverdracht van oudmedewerkers van Icare en Stichting Jeugdbescherming Noord Drenthe.

Dit als gevolg van afspraken in het sociaal convenant bij de overname van de werkzaamheden van deze partijen. Vanwege de lage dekkingsgraden van pensioenfondsen heeft de overdacht tot nu toe nog niet plaats kunnen vinden. Nu de 51

dekkingsgraden weer oplopen heeft ABP zich gemeld. Op grond van indicatieve berekeningen door het ABP is de bijbetaling voorlopig vastgesteld op € 150.000. Hiervoor is een verplichting opgevoerd. Door oplopende rentes hebben we een voordeel gerealiseerd van € 349.000 op ons rekening-courant saldo bij Rijks schatkist. Per 2023 schrijven we niet meer in de maand na activeren af maar in het jaar na activeren. In 2023 heeft dit op kapitaallasten eenmalig een voordeel opgeleverd van € 108.000. We zien nog steeds een voordeel op reiskosten. De thuiswerkfaciliteiten die als gevolg van COVID-19 zijn verbeterd leiden tot toename in thuiswerkuren. Als gevolg hiervan hebben we een voordeel op de reiskostenvergoeding woon-werkverkeer van € 187.000. Binnen diverse onderdelen van de GGD is er voordeel ontstaan op de personele budgetten als gevolg van niet of later ingevulde vacatures. Arbeidsmarktproblematiek, gewijzigde omstandigheden en ook doorlooptijd kunnen hieraan ten grondslag liggen. Voor alle onderdelen samen gaat het om een bedrag van € 470.000. Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het boekjaar 2023 geeft het dagelijks bestuur van GGD Drenthe een verklaring over de rechtmatigheid af. In die verklaring geeft het dagelijks bestuur aan of GGD Drenthe in overeenstemming met wet- en regelgeving heeft gehandeld.

Om deze verklaring af te kunnen geven moet worden getoetst aan de verantwoordingscriteria. In totaal zijn dat negen criteria, zes daarvan zien toe op getrouwheid en worden door de accountant gecontroleerd. De andere drie criteria zijn onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording. Toetsing op deze criteria houdt in dat: • • •

wordt vastgesteld of binnen de vastgestelde begroting wordt gehandeld (begrotingscriterium), gelden worden besteed en ontvangen op basis van geldende wet- en regelgeving (voorwaardencriterium) en voldoende maatregelen zijn getroffen om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen (misbruik en oneigenlijk gebruik criterium).

Bevindingen In het AB van 19 december 2022 zijn de kaders voor de rechtmatigheidsverantwoording vastgesteld. De verantwoordingsgrens is vastgesteld op 3% van de totale lasten (inclusief dotaties aan de reserves). Dat betekent dat het AB geïnformeerd wordt over fouten en onzekerheden, die boven deze grens liggen. Rechtmatigheidsverantwoording

Percentage

Totale lasten (incl.

Verantwoordingsgrens

dotatie reserves)* Fouten

3%

46.227.617

1.386.829

Onzekerheden

3%

46.227.617

1.386.829

* o.b.v. jaarrekening 2023

52

Begrotingscriterium ➢ Programma Additioneel De lasten van het programma additioneel zijn overschreden met € 1,6 miljoen. Hiertegenover staan extra baten van bijna € 1,5 miljoen. Het resultaat op het programma additioneel bedraagt eind 2023 € 102.000 negatief. Deze overschrijding is in de 8-maandsrapportage al gemeld bij het algemeen bestuur. ➢ Programma Bewaken De lasten van het programma bewaken zijn overschreden met € 30.000. Dit wordt veroorzaakt door de loonkosten van een epidemioloog. De loonkosten zijn volledig gedekt door extra baten vanuit hiervoor bestemde SPUK-VIP gelden. Voorwaardencriterium De controles zijn uitgevoerd op basis van het interne controleplan. In ons inkoopproces hebben wij twee situaties die in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording naar voren gebracht moeten worden. In één geval hebben we gemotiveerd afgeweken van Europese aanbesteding. Verlengen van de opdracht, betreffende het Digitale Dossier Jeugd GezondheidsZorg (DDJGZ) KD+, is mogelijk omdat de behoefte aan verlenging van de overeenkomst het gevolg is van omstandigheden die de GGD bij de aanbesteding niet kon voorzien, de verlenging geen verandering in de algemene aard van de opdracht met zich meebrengt en de verhoging van de prijs voor de verlenging is niet meer dan 50% van de waarde van de oorspronkelijke opdracht.

Omdat aan deze drie cumulatieve voorwaarden is voldaan, is verlenging van deze opdracht voor bepaalde tijd verantwoord. Daarnaast hebben wij één geval van een onrechtmatige verlenging van een contract voor het leveren van diensten op het gebied van salarisadministratie. Om de integratie van de salarisadministratie van GGD en VRD mogelijk te maken is het nodig de inzet van de huidige aanbieder voort te zetten gedurende de uit te voeren haalbaarheidsonderzoeken voor integratie. Deze situatie zal zich in ieder geval ook nog in 2024 voort zetten. Er zijn, behalve de al genoemde aandachtspunten ten aanzien van de aanbestedingen, geen verdere rechtmatigheidsfouten gevonden tijdens het uitvoeren van de interne controlewerkzaamheden. Misbruik en oneigenlijk gebruik Om de risico’s op misbruik en oneigenlijk gebruik in kaart te brengen is een risicoanalyse opgesteld. Vastgesteld is dat de organisatie voldoende maatregelen heeft getroffen om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. De risico’s zijn meegenomen in het interne controleplan. De controles zijn uitgevoerd op basis van het interne controleplan. Tijdens het uitvoeren van de interne controle werkzaamheden zijn geen rechtmatigheidsfouten gevonden.

53

1.2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf gaan we in op het weerstandsvermogen en de risicobeheersing van de GGD. Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit die een gemeenschappelijke regeling heeft om de niet begrote kosten op te vangen. De Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is als volgt opgebouwd: • Risicobeleid • De weerstandscapaciteit • Risico-inventarisatie per balansdatum • Kengetallen 1. Risicobeleid In 2021 heeft de werkgroep GRIP op GR-en, bestaande uit Drentse griffiers en VDG-bestuur, de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ opgesteld. In de notitie, die vanaf 2022 van toepassing is voor de gemeenschappelijke regelingen, worden ten aanzien van de weerstandsparagraaf de volgende werkafspraken gemaakt: 1. Weerstandscapaciteit is aanwezig bij de deelnemers en in beperkte mate bij de gemeenschappelijke regeling; 2. Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijk regelingen vermeldt in de begroting het verschil tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen in totaal en naar rato voor de afzonderlijke deelnemers; 3. Een algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar; 4.

Als de verwachting is dat de ontwikkelingen in het loon- en prijspeil boven de maximale omvang van 2,5% uitkomt, is afwijken van de richtlijn van 2,5% mogelijk. Hiervoor doet het DB van de gemeenschappelijke regeling een gemotiveerd voorstel aan het algemeen bestuur; 5. Het bedrag boven het vastgestelde maximum van de algemene reserve, vloeit naar rato van de deelnemersbijdrage terug naar de deelnemers. GGD Drenthe heeft deze afspraken in zijn geheel overgenomen en uitgevoerd. 2. De weerstandscapaciteit Voor het berekenen van de weerstandscapaciteit mag op basis van de richtlijnen van het Gemeenschappelijk financieel Toezichtkader (GTK) alleen de Algemene Reserve worden meegenomen. De weerstandscapaciteit geeft aan in welke mate GGD Drenthe in staat is de risico’s in financiële zin op te vangen. Op basis van de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ heeft de Algemene Reserve van GGD Drenthe een bestemming gekregen en kan deze alleen worden ingezet voor het opvangen van loon- en prijsontwikkelingen. GGD Drenthe heeft daardoor zelf geen beschikbaar weerstandsvermogen. De hoogte van de reserve loon- en prijsontwikkelingen bedraagt 2,5% van de totale begrote lasten van 2023, zijnde € 18.102.580 x 2,5% = € 452.565.

54

In onderstaande tabel is de stand van de reserves voor resultaatbestemming 2023 weergegeven:

Algemene reserve Reserve loon- en prijsontwikkeling Risicoreserve additionele taken Organisatieontwikkeling Egalisatiereserve Reserve VTD

Resultaatbestemming 2022/herschikking 768.712 -768.712 0 410.818 1.491.376 -298.464 377.638 0 286.026 139.685 259.847 0

Totaal reserves

3.183.598

-516.673

617.821

-617.821

3.801.419

-1.134.494

Stand per 01-012023

Te bestemmen resultaat Totaal vermogen

Toevoegingen 2023

Onttrekkingen 2023

Stand per 31-122023

0 0 427.750 0 15.618 0

0 -410.818 -259.997 -199.398 0 -259.847

0 0 1.360.665 178.240 441.329 0

443.368

-1.130.060

1.980.234 1.950.689

443.368

-1.130.060

3.930.923

De reserves worden toegelicht bij het eigen vermogen in de jaarrekening. 3.1

Risico-inventarisatie per balansdatum

Risico

Risicokans

Calamiteit waardoor reguliere dienstverlening in gevaar komt Digitale verstoring/Cijvercrime Kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling personeelsbestand ten aanzien van verwachte dienstverlening (arbeidsmarktproblematiek) Boventalligheid Inkoopbeleid in relatie tot (Europese) aanbesteding Het niet voldoen aan de AVG ten aanzien van privacy en informatiebeveiliging Klachtenafhandeling/schade als gevolg van (medische) handelingen Onvoorziene toename van de vraag van onze dienstverlening Loon- en prijsontwikkelingen boven compensatie Totaal risico's

klein zeer groot

groot groot

225.000 675.000

groot

gemiddeld

210.000

gemiddeld groot

gemiddeld gemiddeld

150.000 210.000

groot

groot

525.000

klein klein gemiddeld

klein groot zeer groot

Impact

Bedrag

22.500 225.000 625.000 2.867.500

Uit bovenstaande tabel blijkt dat alle risico’s zijn gewogen naar de kans dat ze zich kunnen voordoen en de financiële impact die ze voor GGD Drenthe kunnen hebben. Op geld gewaardeerd betekent dit een bedrag van € 2.867.500. Bij het inventariseren van de risico’s hebben wij het voorzichtigheidsprincipe in acht genomen. Dit betekent dat wij rekening houden met alle mogelijke risico’s op balansdatum. Overigens onderkennen wij dat nooit alle risico’s zich tegelijkertijd zullen voordoen. Calamiteit waardoor reguliere dienstverlening in gevaar komt Capaciteitsproblemen (schaarste van mensen, (financiële) middelen, kennis) door onzekerheden over toekomstig verloop van de coronapandemie en nieuwe infectieziekten en de gevolgen voor de volksgezondheid op korte en lange termijn. Digitale verstoring/Cybercrime De ontwikkelingen op het gebied van ICT gaan snel, dit geeft kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Door de toenemende afhankelijkheid van digitale systemen komen bij uitval hiervan als gevolg van bijvoorbeeld stroomuitval of datadiefstal onze processen in gevaar. Dit kan een grote impact hebben op onze primaire processen en dan met name de acute hulpverlening.

55

Arbeidsmarktproblematiek In de huidige arbeidsmarkt worden we steeds vaker geconfronteerd met moeilijk in te vullen vacatures, het potentieel in de vijver waaruit gevist wordt neemt steeds meer af. Er is een risico dat onze dienstverlening in gevaar komt als we niet de juiste man/vrouw tijdig genoeg op de juiste plaats weten te krijgen en we daardoor hogere kosten maken voor werving en selectie of inhuur en inwerken. Boventallige medewerkers Ervaring van de afgelopen jaren leert dat de situatie van boventalligheid of medewerkers die op een ander spoor komen door veranderende werkzaamheden, gemiddeld 2 medewerkers op jaarbasis, zijn Inkoopbeleid in relatie tot (Europese) aanbestedingen Een niet goed inkoopbeleid in het kader van (Europese) aanbestedingen kan leiden tot financiële risico's. Dit komt omdat er meerdere regels en vereisten gelden voor deze aanbestedingen en fouten hierin kunnen leiden tot boetes en juridische procedures. Een goed inkoopbeleid is dan ook van belang om financiële risico's te beperken in het kader van Europese aanbestedingen. Voldoen aan regels voor omgang met persoonsgegevens Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) GGD-en maken veel gebruik van persoonsgegevens.

Er bestaan nog steeds wezenlijke risico’s voor bescherming van persoonsgegevens bij testen, vaccineren en het bron- en contactonderzoek tijdens de coronapandemie blijkt uit onderzoek AP. Op 28 maart 2023 heeft Stichting Initiatieven Collectieve Acties Massaschade (ICAM) GGD Drenthe, de andere GGD’en, GGD GHOR, het LCCB en de Staat gedagvaard. De zaak dient bij de rechtbank Amsterdam. Via een collectieve actie vordert Stichting ICAM schadevergoeding wegens een landelijke datadiefstal eind januari 2021. Het betreft gegevens die zijn opgenomen in CoronIT, het landelijke IT-systeem voor COVID-19testen en vaccinaties. Stichting ICAM vordert toekenning van een bedrag van € 1.500 voor eenieder wiens gegevens onbevoegd uit de hiervoor genoemde systemen zijn gehaald. Dat betreft voor zover bekend 1.248 personen. Bij GGD Drenthe betreft het xx personen. Stichting ICAM vordert daarnaast een bedrag van € 500 voor eenieder wiens gegevens bloot hebben gestaan aan onbevoegd gebruik. Dat zou alle personen betreffen die door de GGD’en getest en gevaccineerd zouden zijn. Dat zijn – aldus Stichting ICAM – 6,5 miljoen personen op het moment van de datadiefstal. Onze belangen worden in deze procedure behartigd door AKD Advocaten. Dit advocatenkantoor vertegenwoordigt ook de andere GGD’en, enkele veiligheidsregio’s en gemeenten.

Het zal waarschijnlijk tot 2026 duren voordat er in een collectieve actie (Wamca) als deze een uitspraak van de rechtbank Amsterdam zal volgen. Wat dit in de toekomst gaat betekenen is volkomen onduidelijk daar dit geen verantwoordelijkheid is van GGD Drenthe maar hier wel tijd en energie in gaat zitten. Klachtenafhandeling/schade als gevolg van (medische) handelingen Het financiële risico van klachtenafhandeling en schadevergoeding als gevolg van (medische) handelingen kan GGD Drenthe aanzienlijke kosten opleveren. Het kan de reputatie van GGD Drenthe beschadigen, wat leidt tot verlies van vertrouwen en verdere financiële gevolgen. Het is daarom belangrijk om te investeren in een effectieve klachtenafhandeling en verzekeringsdekking om het financiële risico te beperken.

56

Onvoorziene toename van de vraag van onze dienstverlening Niet tijdig voldoende (gekwalificeerd) personeel weten te krijgen en we daardoor hoger kosten gemaakt moeten worden voor werving en selectie of inhuur en inwerken. Loon- en prijsindexatie De reserve loon- en prijsontwikkelingen is maximaal 2,5% van de begrote lasten op basis van de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’. Voor de loon- en prijsontwikkelingen in de begroting wordt uitgegaan van de CPB reeksen; Prijs Bruto binnenlandsproduct, Prijs overheidsconsumptie beloning werknemers. Als gevolg van het meervoudig verlengen van contracten zijn we genoodzaakt om een aantal dienstverbanden gerelateerd aan COVID om te zetten naar vaste aanstellingen. Het risico op achterblijvende kosten indien er voor deze medewerkers geen werk meer is bij de GGD is gering aangezien het ministerie van VWS de meerkosten hiervan voor haar rekening zal nemen. 3.2 Weerstandspositie Om te kunnen beoordelen of de opgebouwde reservepositie zich juist verhoudt tot de financiële risico’s wordt de ratio weerstandvermogen gehanteerd die ontwikkeld is door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement samen met de universiteit Twente. De ratio wordt berekend door het aanwezige weerstandvermogen te delen door de financiële totaalwaardering van de risico’s.

Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd: Ratio weerstandsvermogen

>2 1,4 - 2 1 - 1,4 0,8 - 1 0,6 - 0,8

Waardering

uitstekend ruim voldoende voldoende matig onvoldoende

Door het ontbreken van weerstandsvermogen bij GGD Drenthe is de ratio voor GGD Drenthe 0. GGD Drenthe is onvoldoende in staat om de mogelijke risico’s zelf op te vangen en zal bij het zich voordoen van deze risico’s een beroep doen op de bij gemeenten aanwezige weerstandscapaciteit. Hieronder een overzicht met daarin het verschil tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen naar rato voor de Drentse gemeenten.

57

inwoners 1-1-2023 Aa en Hunze Assen Borger-Odoorn Coevorden Emmen Hoogeveen Meppel Midden-Drenthe Noordenveld Tynaarlo Westerveld De Wolden Totaal

25.724 69.414 25.919 35.700 108.765 56.433 35.464 33.987 31.591 34.592 19.860 24.602 502.051

Benodigd weerstandsvermogen 146.924 396.463 148.038 203.903 621.219 322.321 202.555 194.119 180.434 197.575 113.432 140.516 2.867.500

4. Kengetallen Vanaf 2015 schrijft het BBV voor dat in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Naast de kengetallen vindt ook een beoordeling plaats van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Door middel van de genoemde kengetallen wordt ‘de structureel en reëel sluitende begroting’ onderbouwd. Hierna volgt een overzicht van de kengetallen. Verloop van de kengetallen Resultaat 2022 -3,4%

Begroot 2023 -0,9%

Resultaat 2023 -6,1%

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

-3,4%

-0,9%

-6,1%

solvabiliteitsrisico

34,3%

24,7%

32,7%

structurele exploitatieruimte

0,8%

0,0%

1,6%

grondexploitatie

nvt

nvt

nvt

belastingcapaciteit

nvt

nvt

nvt

Kengetallen netto schuldquote

Beoordeling kengetallen GGD Drenthe Voorgeschreven is dat naast de kengetallen zelf, een beoordeling plaatsvindt van de onderlinge verhouding hiervan in relatie tot de financiële positie. Het is overigens van belang de kengetallen in samenhang te zien omdat een afzonderlijke kengetal niet zoveel zegt over de financiële positie. Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Normaal ligt de netto schuldquote tussen 0% en 90% (landelijk gehanteerde richtlijn). Als de netto schuldquote tussen 100% en 130% ligt, is de schuld hoog (oranje). Als de netto 58

schuldquote boven de 130% uitkomt, dan bevindt men zich in de gevarenzone (rood). De netto schuldquote van de GGD Drenthe blijft ruimschoots binnen de norm. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin men in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Hierbij wordt het eigen vermogen uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal. Volgens de landelijk gehanteerde richtlijn moet de solvabiliteitsratio minimaal 30% zijn. De solvabiliteitsratio van de GGD Drenthe is afgerond 33% en daarmee voldoende. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. De structurele exploitatieruimte van de GGD Drenthe is nagenoeg nihil. Grondexploitatie Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe. Belastingcapaciteit Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe.

1.2.3 Paragraaf Verbonden partijen Deze paragraaf geeft inzicht in ‘derde rechtspersonen’ waarmee GGD Drenthe een bestuurlijke en financiële band heeft. Op het moment van opstellen van de jaarrekening 2023 is bekend dat GGD Drenthe in dit kader 1 relatie kent: GGD GHOR Nederland Bestuurlijk en financieel belang GGD Drenthe betaalt op jaarbasis een contributie aan GGD GHOR Nederland gebaseerd op een bijdrage per inwoner, voor 2023 bedroeg deze contributie € 61.451. Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering Een beperkte mate van beïnvloedbaarheid in de bedrijfsvoering is mogelijk via de afvaardiging van de directeur publieke gezondheid van GGD Drenthe (tevens GHOR) in zowel het algemeen bestuur als het dagelijks bestuur.

59

1.2.4 Paragraaf Financiering De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) stelt regels voor het beheer van de treasury. De wet bevat normen voor het beheersen van risico’s op kort- en langlopende leningen. Verder worden de decentrale overheden verplicht een Treasurystatuut op te stellen en een Paragraaf financiering in de begroting en het jaarverslag op te nemen. 1. Treasurystatuut Het treasurystatuut is onderdeel van de financiële verordening GGD Drenthe en VRD. In de verordening is vastgelegd dat GGD Drenthe voldoende liquiditeiten beschikbaar moet hebben om de vastgestelde plannen te kunnen uitvoeren. Hiervoor worden tijdig en voldoende middelen aangetrokken zodat de begroting kan worden uitgevoerd binnen de door het Algemeen Bestuur gestelde kaders. De afgelopen jaren zijn er belangrijke (maatschappelijke) ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op de treasury van decentrale overheden. Op Europees niveau zijn er maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de overheidsuitgaven nu en op langere termijn houdbaar blijven. Deze maatregelen zijn vertaald naar Nederlandse wetgeving, zoals de invoering van het verplicht schatkistbankieren en de Wet houdbare Overheids-Financiën (Hof). Deze wijzigingen zijn opgenomen in de financiële verordening van GGD Drenthe en VRD. 2.

Risicobeheer Ten aanzien van het risicoprofiel is de richtlijn opgenomen dat de GGD alleen gelden uitzet bij instellingen met een zogenaamde triple A-status, de meest betrouwbare bankinstellingen in Nederland. Na de bankencrisis is een groot aantal instellingen teruggeplaatst naar een dubbele A-status. De Bank voor Nederlandse gemeenten (BNG) heeft zijn triple A-status behouden. Bij deze bank zetten wij de eventuele overtallige middelen uit. Met de invoering van het schatkistbankieren eind 2013 dienen wij, net als alle andere lokale overheden, onze overtollige middelen (boven € 1.000.000) naar een gereserveerde rekening bij de BNG over te boeken. Uit deze overtollige middelen voorziet het Rijk zich in een deel van haar financieringsbehoefte. 3. Renterisico kortlopende financiering (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan kortlopende financiering is in de Wet Fido de kasgeldlimiet opgenomen. In geen enkel kwartaal in 2023 heeft de GGD Drenthe de kasgeldlimiet overschreden. Berekening kasgeldlimiet 2023 (bedrag * € 1.000) 1

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

Toegestane k asgeldlimiet * In procenten van de grondslag

8,20%

8,20%

8,20%

8,20%

* In bedrag

2.710

2.710

2.710

2.710

2

Omvang vlottende schuld

356

437

37

10

3

Vlottende middelen

213

386

339

217

Toets kasgeldlimiet 4

Totaal netto vlottende schuld

143

51

-302

-208

Toegestane kasgeldlimiet

2.710

2.710

2.710

2.710

Ruimte

2.568

2.660

3.012

2.918

60

4. Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) Ook voor renterisico’s vaste schuld is in de Wet Fido een norm gesteld. Deze norm, de renterisiconorm, bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Het doel van deze norm is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten, welke consequenties kunnen hebben voor de financiële positie. GGD Drenthe is in 2022 ruim onder de renterisiconorm gebleven.

Renterisiconorm (in mln. Euro's)

2022

2023

Berekening renterisiconorm 1

Begrotingstotaal aan lasten

2

Vastgesteld percentage

3

Renterisiconorm, in bedrag (1x2 )

30,8 20% 6,2

33,1 20% 6,6

0,0 0,0 0,0

0,0 0,0 0,0

6,2 0,0 6,2

6,6 0,0 6,6

Berekening renterisico 4

Renteherzieningen

5

Betaalde aflossingen

6

Renterisico (4+5 )

Toets aan renterisiconorm 3

Renterisiconorm, in bedrag

6

Renterisico Ruimte + / overschrijding - (3-6)

61

5. Europese Monetaire Unie (EMU)-saldo Decentrale overheden moeten in hun jaarrekening een berekening opnemen van het zogenoemde EMUsaldo op basis van artikel 20 van het BBV. EU-lidstaten mogen een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product. Hiervan is in Nederland 0,5% voor de decentrale overheden. De EMU-systematiek werkt anders dan het baten-lastenstelsel dat deze overheden hanteren. Investeringen en uitgaven uit reserves tellen bijvoorbeeld niet mee in het baten-lastenstelsel, maar wel in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan daardoor toch een negatief EMU-saldo ontstaan.

Omschrijving

Begroting 2023 €

Resultaat 2023 €

1

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)

346

1.276

2

Afschrijvingen ten laste van de exploitatie

528

349

3

Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie

0

100

4

Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd

436

210

5

Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4

0

0

6

Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord

0

1

0

0

0

0

Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen

0

0

10 Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten

0

0

7

Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan)

8

Baten bouwgrondexploitatie: Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantwoord

9

11 Verkoop van effecten: a Gaat u effecten verkopen? (ja/nee) b Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie?

Berekend EMU-saldo

ja

nee

438

ja

nee

1.516

62

2

Jaarrekening 2023

63

2.1

Balans per 31 december 2023

(bedragen x € 1.000) ACTIVA 31-12-2023

31-12-2022

Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen met economisch nut

1.090

Totaal vaste activa

1.230 1.090

Vlottende activa Voorraden

35

Uitzettingen korter dan één jaar

35

1.230

21

10.194 Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in ’s Rijks schatkist korter dan één jaar Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen Overige vorderingen

9.157

1.441

1.328

8.374

7.579

29 351

250

Overlopende activa

21

440 Vooruitbetaalde bedragen

440

Kassaldi Banksaldi

1 255

372 372

Liquide middelen

256

252 0 251

Totaal vlottende activa

10.926

9.801

Totaal activa

12.016

11.032

PASSIVA 31-12-2023 Vaste passiva Eigen vermogen

31-12-2022

3.931 Algemene reserve Bestemmingsreserves Resultaat boekjaar

Voorzieningen Totaal vaste passiva

1.980 1.951 154

3.801 769 2.415 618

154 4.084

53

53 3.855

Vlottende passiva Netto-vlottende schulden korter dan één jaar Overige schulden Overlopende passiva Nog te betalen bedragen Vooruitontvangen bedragen Totaal vlottende passiva

Totaal passiva

1.374 1.374

2.795 2.795

6.557 3.042 3.515

4.382 3.771 610

7.931

7.177

12.016

11.032

64

2.2

Overzicht van baten en lasten Resultaat 2022

Begroting 2023 voor wijziging

Begroting 2023 na wijziging

Resultaat 2023

Verschil 2023

Beschermen

45.641

4.073

15.130

13.951

-1.179

Beschermen - derden

Programma Baten

2.542

2.389

3.084

2.958

-126

Bevorderen

447

406

878

896

19

Bewaken

527

524

587

654

67

Jeugd

12.038

12.253

12.875

12.992

117

Additioneel

13.837

12.667

13.424

14.911

1.487

Bedrijfsvoering en middelen

1.679

1.087

678

1.817

1.139

76.710

33.399

46.655

48.178

1.523

Beschermen

-45.653

-4.073

-15.130

-13.708

1.422

Beschermen - derden

-2.604

-2.389

-3.084

-2.920

164

-416

-406

-878

-845

33

-551 -12.203 -13.349 -1.088 -75.865

-517 -12.253 -12.328 -1.087 -33.053

-580 -13.020 -13.547 -1.322 -47.560

-609 -12.739 -15.110 -971 -46.902

-30 281 -1.563 351 658

846

346

-905

1.276

2.181

Totaal Reserveringen

-9 88 -387 80 -228

-7 0 -339 0 -346

-7 145 123 644 905

-16 94 97 499 674

-9 -51 -26 -144 -230

Resultaat na bestemming reserveringen

618

0

0

1.951

1.951

Totaal Baten Lasten

Bevorderen Bewaken Jeugd Additioneel Bedrijfsvoering en middelen Totaal Lasten Resultaat voor bestemming reserveringen Reserveringen Bewaken Jeugd Additioneel Bedrijfsvoering en middelen

Voor een analyse op de programma’s wordt verwezen naar de programmaverantwoording in het jaarverslag. De analyse maakt onderdeel uit van de jaarrekening.

65

Financiële verantwoording IZB+ - de opgeschaalde infectieziektebestrijding gericht op COVID-19 Opgave meerkosten 2023 COVID-19 bij GGD Drenthe Kostenspecificatie (kosten incl BTW)

kosten 2023

Periode 1 januari 2023 tot 1 juli 2023 Meerkosten BCO regulier Bemonstering regulier Vaccinatie Totaal Overige Meerkosten

€ 475.272,48 € 275.358,15 € 4.465.999,74 € 556.067,82

Infectieziektebestrijding (IZB) Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli) Reizigerszorg Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie Openbare GGZ / Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig Ondersteuning

€ 556.067,82

Periode 1 juli 2023 t/m 31 december 2023 doorlopende verplichtingen Salarissen, transitievergoeding en WW

€ 88.733,19

Overige personele kosten Kosten locaties

€ 75.640,10

Activa Overige meerkosten

€ 25.742,38

Periode 1 juli 2023 t/m 31 december 2023 kosten Icam-claimen Kosten icam, Juridische kosten Totaal

€ 166,38 € 5.962.980,24

Over 2023 hebben we € 5.962.980 aan meerkosten die voor compensatie in aanmerking komen. Aan voorschotten hebben we reeds ontvangen van het Ministerie van VWS € 6.050.000. Resteert een terug te betalen bedrag over 2023 aan het Ministerie van VWS van € 87.020.

66

1.

Toelichting op de balans per 31 december 2023

Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling • •

•

De jaarrekening is opgemaakt volgens de grondslagen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor gemeenten en provincies. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. De lasten en baten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden (voorzichtigheidsbeginsel).

Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening Vaste activa De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs, verminderd met lineaire afschrijvingen (gebaseerd op de verwachte economische levensduur). Kleine aankopen worden in het jaar van aanschaf direct ten laste van het resultaat gebracht. Voorraden De voorraad vaccinaties is gewaardeerd tegen de actuele kostprijs. Uitzettingen korter dan één jaar, overlopende activa en liquide middelen De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde, voor zover nodig rekening houdend met mogelijke oninbaarheid. Eigen vermogen Het eigen vermogen betreft het saldo van de bezittingen en schulden en bestaat uit de reserves en het resultaat voor bestemming van het lopende jaar. Voorzieningen De voorziening spaarverlof is opgenomen tegen nominale waarde. Hiervoor wordt afgeweken van de BBV richtlijnen om geen voorziening op te nemen voor arbeidsgerelateerde kosten. Netto-vlottende schulden korter dan één jaar en overlopende passiva De schulden worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Algemene grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kadernota rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV en de financiële verordening GGD en VRD vastgesteld door het AB op 13 september 2023.

De rechtmatigheidsverantwoording omvat het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium.

67

Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 20 december 2023 door het AB is vastgesteld. Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten onrechtmatig zijn, tenzij deze overschrijdingen acceptabel zijn op basis van de in artikel 7 lid 3 van de financiële verordening genoemde uitzonderingen. Voor het M&O criterium is het interne controleplan van GGD Drenthe leidend bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Voor het opnemen van cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording wordt een verantwoordingsgrens van 3% van de totale lasten (inclusief dotaties aan de reserves) gehanteerd. De rapporteringstolerantie is vastgesteld op € 1.386.829. Fouten en onduidelijkheden boven dit bedrag, worden opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering.

68

VASTE ACTIVA Materiële vaste activa (bedragen x € 1.000) Materiële vaste activa Investeringen met economisch nut Omschrijving

Afschrijv

Aanschaf

Totaal

10 25-33 20

Mutaties 2023 Boekwaarde Duurzame DeswaardeverInvestering investering mindering Afschrijving 31-12-2023

Afschrijving

1-1-2023

1.919 1.923 17

996 1.618 14

923 305 3

50 160 -

3.859

2.629

1.230

210

% (medisch)inventaris / verbouwingen Automatisering Wagenpark

Cumulatieve Boekwaarde

1

-

1

-

183 165 1

789 299 2

349

1.090

De investeringen betreffen alle investeringen met een economisch nut. De investeringen betreffen voor € 20.000 huurdersinvesteringen bij consultatiebureaus en voor € 30.000 huurdersinvesteringen aan de Mien Ruysweg. De overige investeringen bij automatisering zijn vervangingsinvesteringen. VLOTTENDE ACTIVA Voorraden (bedragen x € 1.000) De voorraad vaccins is gestegen van € 21.000 naar € 35.000. Uitzettingen korter dan één jaar (bedragen x € 1.000) Specificatie uitzettingen korter dan 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Deelnemende gemeenten Overige vorderingen op openbare lichamen Totaal vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist korter dan 1 jaar Rekening-courant Ministerie van Financiën Totaal uitzettingen in 's Rijks schatkist korter dan 1 jaar Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen Rekening-courant GHOR Totaal rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen Overige vorderingen Debiteuren Voorziening dubieuze debiteuren Overige vorderingen Totaal overige vorderingen Totaal uitzettingen korter dan 1 jaar

31-12-2023

31-12-2022

291 1.150 1.441

563 765 1.328

8.374 8.374

7.579 7.579

29 29

-

145 -5 211 351

214 -5 42 250

10.194

9.157

69

Vorderingen op openbare lichamen De overige vorderingen op openbare lichamen is gestegen ten opzichte van 2022. De stijging ten opzichte van 2022 heeft betrekking op een vordering op het Ministerie van Financiën van € 124.000, rente over het 4de kwartaal, een vordering op het Ministerie van VWS van € 170.000 voor gezette HPV vaccinaties van november en een vordering op GGD GHOR Nederland van € 118.000 voor subsidie extra versterking Forensische geneeskunde. Uitzettingen in ’s Rijks schatkist korter dan 1 jaar De uitzettingen in ’s Rijks schatkist betreft de rekening-courant verhouding met het ministerie van Financiën. Decentrale overheden zijn verplicht de overtollige (liquide) middelen hier aan te houden. Het woord ‘overtollig’ verwijst naar alle middelen die decentrale overheden niet onmiddellijk nodig hebben voor de publieke taak. Zie voor de berekening van de drempelbedragen het overzicht onder de post liquide middelen. Overlopende activa (bedragen x € 1.000) Specificatie overlopende activa Vooruitbetaalde bedragen en borg

31-12-2023

31-12-2022

440

372

Totaal 440 € 10.000 heeft betrekking op waarborgsommen. Het restant betreft vooruitbetaalde bedragen.

Liquide middelen (bedragen x € 1.000) Specificatie liquide middelen

372

31-12-2023

31-12-2022

1 238 14 3

0 236 15 1

Totaal 255 Het rekening-courant krediet bij de BNG-bank heeft een limiet van € 1.000.000.

251

Kasgelden BNG Bank BNG Bank - GHOR ABN-AMRO Bank

In 2023 geldt voor GGD Drenthe een drempelbedrag schatkistbankieren van € 1.000.000. Het gemiddeld bedrag per dag dat in 2023 is aangehouden buiten de schatkist bedraagt € 250.974. In deze berekening is het BNG Banksaldo van de GHOR opgenomen, dit saldo staat niet ter vrije beschikking aan GGD Drenthe.

70

Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1)

(2) (3a) = (1) > (2) (3b) = (2) > (1)

Drempelbedrag Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag Overschrijding van het drempelbedrag

1.000 Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

251

252

248

253

749

748

752

747

-

-

-

-

Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

22.601

22.932

22.771

23.300

90

91

92

92

251

252

248

253

(1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a) (4b)

(4c)

Begrotingstotaal verslagjaar Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat

46.655 46.655

(1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan 500 mln. En als begrotingstotaal groter dan € 500 miljoen is is het Drempelbedrag 1.000 drempelbedrag gelijk aan € 10 miljoen, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat. (2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

(5a) (5b) (2) - (5a) / (5b)

Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) Dagen in het kwartaal Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

Het drempelbedrag is het bedrag aan liquide middelen dat (gemiddeld) per kwartaal buiten de schatkist mag worden gehouden. Per kwartaal mag het gemiddelde van de (liquide) middelen die de decentrale overheid dagelijks buiten de schatkist laat niet boven het drempelbedrag uitkomen. GGD Drenthe is in 2023 binnen het drempelbedrag gebleven. De liquide middelen die buiten de schatkist zijn aangehouden, zijn enkel gebruikt voor het betalingsverkeer.

71

VASTE PASSIVA Eigen vermogen (bedragen x € 1.000) terugstorting cq. 1-1-2023 herbestemming Algemene reserve

toevoegingen

onttrekkingen

31-12-2023

769

-769

-

-

-

Reserve loon- en prijsontwikkeling Risicoreserve additionele taken Reserve Organisatieontwikkeling Egalisatiereserve Reserve VTD

1.491 378 286 260

411 -298 140 -

428 16 -

-411 -260 -199 -260

-0 1.361 178 441 -

Totaal Reserves

2.415

252

443

-1.130

1.980

618

-618

-

-

1.951

3.801

-1.134

443

-1.130

3.931

Bestemmingsreserves

Te bestemmen resultaat 2022/2023 Totaal Vermogen

De stand per 1 januari 2023 en het voorstel resultaat bestemming 2022 sluiten aan met de door het Algemeen bestuur vastgestelde jaarrekening 2022. De verwachte dotaties en onttrekkingen zijn conform de vastgestelde Nota reserves en voorzieningen. Reserve loon- en prijsontwikkeling De algemene reserve is in 2023 omgezet in een reserve loon- en prijsontwikkeling. Deze reserve is bedoeld om financiële tegenvallers als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen te kunnen opvangen. Op basis van de notitie ‘Samenwerken voor Drenthe’ is de reserve in 2022 afgeroomd naar 2,5% van de totale begrote lasten, zijnde € 410.818. In 2023 is de reserve onttrokken om de loon- en prijsontwikkelingen van 2023 te kunnen opvangen. Risicoreserve additionele taken Voor de risico’s die GGD Drenthe loopt bij de additionele taken, houden we een risicoreserve aan met een omvang van 33% van de loonkosten van de additionele taken. De maximale omvang, conform de bestuurlijke norm, is € 1.345.000. De toevoeging aan de Risicoreserve van € 427.750 betreft de 10% risico-opslag, die berekend wordt over de kostprijs van de additionele producten. De onttrekking van € 259.997 betreft de hogere kosten als gevolg van het Cao akkoord ten aanzien van additionele taken. Organisatieontwikkeling De onttrekkingen aan de reserve organisatieontwikkeling betreffen: - JGZ in Flow - Informatieveiligheid & privacy

€ €

98.458 100.940

72

Egalisatiereserve De toevoeging aan de egalisatiereserve betreffen: - Onderzoekskosten epidemiologie

€

15.618

Reserve VTD De onttrekking van € 259.847 betreft de hogere kosten als gevolg van het Cao akkoord ten aanzien van Veilig Thuis Drenthe. Totaal vermogen Het totaal vermogen op 31 december 2023 bedraagt € 3.930.741, inclusief het resultaat over 2023 ad € 1.950.689. Voorzieningen (bedragen x € 1.000) Stand per 1-1-2023

Toevoegingen

Onttrekkingen

Saldo per 31-12-2023

Voorziening Spaarverlof

53

103

-2

154

Totaal

53

103

-2

154

Vanaf 2023 hebben medewerkers als gevolg van afspraken binnen de CAO SGO de mogelijkheid om verlof te sparen. Voor het saldo per 31-12-2023 is een voorziening gevormd van € 153.587. VLOTTENDE PASSIVA Netto-vlottende schulden korter dan één jaar (bedragen x € 1.000)

Specificatie netto-vlottende schulden korter dan 1 jaar Crediteuren Rekening-courant GHOR

31-12-2023

31-12-2022

1.374 -

2.789 6

Totaal netto-vlottende schulden korter dan 1 jaar 1.374 De daling kan worden verklaard doordat facturen met betrekking tot COVID-19 afnemen.

2.795

73

Overlopende passiva (bedragen x € 1.000)

Specificatie overlopende passiva Nog te betalen bedragen Nog te betalen bedragen Belastingen en premieheffing Totaal nog te betalen bedragen Vooruitontvangen bedragen Vooruitontvangen projectgelden Overige vooruitontvangen bedragen Totaal vooruitontvangen bedragen

31-12-2023

31-12-2022

721 2.321 3.042

1.771 2.000 3.771

259 3.256 3.515

100 511 610

Totaal overlopende passiva 6.557 4.382 Nog te betalen bedragen Dit betreffen facturen met een datum in 2024 maar betrekking hebbend op 2023. De daling kan worden verklaard doordat de kosten met betrekking tot COVID-19 afnemen. Vooruitontvangen bedragen De stijging op vooruitontvangen bedragen op 31-12-2023 heeft betrekking op SPUK financieringen. Het betreft terug te betalen bedragen voor SPUK-VIP (Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid) ad € 479.736 en voor SPUK-COVID-19-vaccinatie een bedrag van € 2.211.555. Voor deze SPUK financieringen volgt nog een definitieve afrekening in 2024. Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen Huur Mien Ruysweg 1 te Assen GGD Drenthe huurt de locatie Mien Ruysweg 1 te Assen van Long Term CRE Fund B.V. jaarlijks voor een bedrag van € 483.789. Het contract heeft een looptijd van 15 jaar, ingaande op 1 september 2015 en eindigend op 31 augustus 2030. De resterende verplichting voor de huur Mien Ruysweg 1 te Assen ultimo 2023 bedraagt € 3.225.257. Technisch beheer kantoorautomatisering GGD Drenthe is samen met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) een verplichting met Switch aangegaan voor technisch beheer van kantoorautomatisering. Switch is overgenomen door Dustin NL. De looptijd is 4 jaar en loopt tot en met 30 augustus 2025. De verplichting per jaar voor GGD Drenthe bedraagt € 103.607.

De resterende verplichting van het contract ultimo 2023 bedraagt voor GGD Drenthe € 172.678. Daarnaast hebben we met Axians, Data Management Solutions en Kinwell een verplichting van € 106.449 per jaar voor overig technisch beheer van kantoorautomatisering. Van Duijnen Koffie B.V. GGD Drenthe is samen met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) een verplichting aangegaan voor aankoop van warme dranken bij Duijnen Koffie B.V. De looptijd van het contract is 5 jaar en loopt tot 31 december 2025. De verplichting per jaar voor GGD Drenthe bedraagt € 5.685. De resterende verplichting van het contract ultimo 2023 bedraagt € 11.370.

74

Atalian Green Kitchen GGD Drenthe is samen met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) een verplichting aangegaan voor de catering op de locatie Mien Ruysweg te Assen. De looptijd van het contract is 1 jaar ingaande 1 oktober 2023 en loopt tot en met 30 september 2024. Onderdeel van het contract zijn 3 optiejaren. De verplichting per jaar voor GGD Drenthe bedraagt € 60.984. De resterende verplichting van het contract ultimo 2023 bedraagt € 45.378. SoftwareOne GGD Drenthe is samen met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) een verplichting aangegaan voor software en licenties. De looptijd van het contract is 51 maanden en loopt tot 31 december 2024. De verplichting per jaar voor GGD Drenthe bedraagt € 256.214. De resterende verplichting van het contract ultimo 2023 bedraagt voor GGD Drenthe € 256.214. Dokter Schoonmaakbedrijf GGD Drenthe is samen met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) een verplichting aangegaan voor de schoonmaak van diverse gebouwen. De looptijd van het contract is 5 jaar en loopt tot 31 december 2025. De verplichting per jaar voor GGD Drenthe voor de locatie Mien Ruysweg 1 te Assen bedraagt € 88.511. De resterende verplichting van het contract ultimo 2023 bedraagt voor GGD Drenthe € 177.022. De verplichting van de schoonmaak voor de overige locaties zijn opgenomen onder overige huurverplichtingen.