E. GGD Jaarstukken 2023

Top 3 onderwerpen GroeigidsApp: 1. Aantal voedingen 2. Slapen baby 3. Slecht slapen •

•

• • • •

Top 3 onderwerpen Chat: 1. Voeding 2. Gezondheid 3. Slapen

Er is een start gemaakt met het project Taakherschikking waarbij de jeugdverpleegkundigen worden opgeleid om de gezonde kinderen op het consultatiebureau te volgen. Dit project heeft als doel een continuïteit van zorg te borgen voor ouders en sluit aan op de veranderende zorgvraag van medisch naar psycho-sociaal. De jeugdarts blijft de kwetsbare kinderen zien. Verdere doorontwikkeling van de digitale dienstverlening met een pilot voor het e-consult peuters. Ouders kunnen aan de hand van een vragenlijst tips en adviezen op maat krijgen voor hun peuter en een advies over het eventueel vervolg met de professional. We ondersteunen zwangeren en kwetsbare aanstaande ouders. We hebben aandacht voor scholen met veel anderstaligen en/of lage SES. We hebben ruimte gecreëerd voor de doelgroep 4-12 waardoor er meer ruimte is ontstaan om te handelen naar de signalen die ouders en school aangeven. We hebben aandacht voor de mentale gezondheid van de jongeren op het MBO.

JGZ in flow In het kader van JGZ in flow hebben we in 2023 veel ontwikkelingen gerealiseerd. Ouders maken nu gebruik van de maatwerkzorgpaden op het consultatiebureau om in dialoog met de professional de ondersteuning de passend is. Verder is de GIZ-methodiek (gezamenlijk inschatten zorgbehoefte) geïmplementeerd. De JGZ-professionals zijn geschoold om in dialoog met de ouders de ontwikkeling en zorgbehoefte efficiënt, effectief en adequaat in kaart te brengen en samen te beslissen over passende ondersteuning. De scholing van 16 verpleegkundigen in de eerste regio met de “Pluis-niet pluis “opleiding van de NSPOH en de interne stage bij de jeugdartsen. 24

We zijn gestart met het project e-consult peuters, waarbij ouders door middel van een vragenlijst de mogelijkheid krijgen zelfstandig met aangereikte informatie, de ontwikkeling van hun kind te monitoren. Er is een pilot uitgevoerd met het e-consult. Ook hebben we geïnvesteerd in de contacten en samenwerking met de geboorteketen voor de toeleiding van kwetsbare zwangeren. Bij zwangeren en kwetsbare aanstaande ouders hebben we een prenataal huisbezoek gebracht. JGZ in het onderwijs Voor scholen met anderstaligen en/of lage SES loopt een pilot waarbij een aangepaste werkwijze wordt uitgevoerd. Deze werkwijze sluit aan bij de genoemde doelgroep en doet recht aan het uitgangspunt van de JGZ als het gaat om het aanbieden van dienstverlening op maat. Verder heeft de jeugdverpleegkundige nu een centrale rol op het basisonderwijs i.p.v. de jeugdarts waarbij er sprake is van korte lijnen en meer zichtbaarheid. De 10-jarigen worden net meer standaard door de JGZ assistent gezien maar alleen op basis van de resultaten van de vragenlijst die door ouders worden ingevuld. Ook heeft er een overgang plaatsgevonden van groepsgericht de kinderen zien naar leeftijdsgericht (5- en 10-jarigen). Dit om aan te sluiten bij de landelijke richtlijnen. Tenslotte zijn met het Drenthe college afspraken gemaakt over het geven van de Happyles voor 20 klassen.

In het 3e kwartaal van 2023 is een start gemaakt met het geven van de trainingen door jeugdverpleegkundigen die hierin geschoold zijn. Oekraïense kinderen De Oekraïense vluchtelingen zijn in 2023 in Drenthe gebleven en daarbij dus ook de zorg voor de kinderen. De coördinatie van de uitvoering van de JGZ is vanuit de gemeenten ook in 2023 belegd bij de GGD. De JGZ zorg voor Oekraïense kinderen van 0-4 jaar is in 2023 volledig geborgd bij de reguliere JGZ. Deze groep kinderen volgen het reguliere JGZ-aanbod via het consultatiebureau. De JGZ zorg voor Oekraïense kinderen van 4-18 jaar kwam in 2022 onvoldoende van de grond i.v.m. een lage opkomst op de CB-locaties. In mei 2023 is daarom het Oekraïne Team opgestart. Er is voor gekozen om de doelgroep 4-18 te zien op de opvanglocaties. In de hoop op een hogere opkomst dan bij de CB-locaties. In 2023 zijn in 9 maanden tijd ruim 200 kinderen gezien voor een intake. Een groot deel hiervan heeft daarnaast ook de benodigde RVP-vaccinaties gehad. De opkomst lag hiermee op 77%.

25

Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2023 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2023 en de drie voorafgaande jaren. Waar afwijkingen zijn worden deze onder de tabel toegelicht. Realisatie 2023

Begroot 2023

Realisatie 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

in zorg *1: 0-4 jaar

12.573

12.000

12.636

12.684

12.444

4-12 jaar

38.340

40.000

39.163

39.519

40.411

12-18 jaar

33.953

35.000

35.037

34.961

35.969

Totaal in zorg

84.866

87.000

86.836

87.164

88.824

0-4 jaar

14.266

11.000

14.092

14.088

10.936

4-12 jaar

14.600

14.000

13.112

13.549

13.616

Bereik *2:

12-18 jaar

8.638

9.000

8.300

9.400

6.340

Totaal bereik

37.504

34.000

35.504

37.037

30.892

0-4 jaar

45.377

50.000

47.317

52.065

44.947

4-12 jaar

25.190

21.500

21.612

21.806

19.956

12-18 jaar

15.966

12.000

13.762

15.973

6.421

Totaal individuele contacten

86.533

83.500

82.691

89.844

71.324

Niet verschenen zonder bericht

6,3%

8,0%

12,6%

10,8%

Aantal individuele contacten *3:

*1 aantal jeugdigen waarvan GGD Drenthe dossier beheerd. *2 aantal individuele jeugdigen waar dit jaar contact mee is geweest. *3 aantal contacten hetzij fysiek hetzij digitaal.

2. Financiële verantwoording bij het programma Jeugd

Programma 2023 Jeugd Baten

Totaal Baten Lasten

Product JGZ gezondheidsonderzoeken 12 tot 18 jarigen JGZ gezondheidsonderzoeken 4 tot 12 jarigen JGZ gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen JGZ gezondheidszorg Oekraïne JGZ gezondheidszorg transformatie JGZ risicokind centraal JGZ gezondheidsonderzoeken 12 tot 18 jarigen JGZ gezondheidsonderzoeken 4 tot 12 jarigen JGZ gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen JGZ gezondheidszorg Oekraïne JGZ gezondheidszorg transformatie JGZ risicokind centraal

Totaal Lasten Reserveringen JGZ gezondheidsonderzoeken 4 tot 12 jarigen Totaal Reserveringen Totaal Jeugd

Resultaat 2022 2.387 3.331 5.496 0 0 824 12.038 -2.401 -3.488 -5.482 0 0 -831 -12.203 88 88 -76

Begroting 2023 voor wijziging 2.433 3.064 5.917 0 0 839 12.253 -2.433 -3.064 -5.917 0 0 -839 -12.253 0 0 0

Begroting 2023 na wijziging 2.467 2.897 6.147 230 350 784 12.875 -2.467 -3.042 -6.147 -230 -350 -784 -13.020 145 145 0

Resultaat 2023 2.467 2.987 6.174 230 350 784 12.992 -2.410 -3.133 -6.171 -159 -99 -767 -12.739 94 94 346

verschil 2023 0 90 27 0 0 0 117 58 -91 -24 70 251 17 281 -51 -51 346

Taakherschikking Bij de begroting 2023 zijn voor de transformatie incidentele gelden van € 350.000 toegekend aan het programma jeugd. Gezien het intensieve opleidingstraject voor de jeugdverpleegkundigen vindt de uitrol fasegewijs plaats (september ’23 t/m oktober ’25). In 2023 zijn de kosten voor taakherschikking € 99.133. Waardoor nog € 250.867 resteert van de incidentele middelen. Voor het resterende deel, zal bij de resultaatbestemming over 2023, voorgesteld worden een reserve te vormen.

26

JGZ in Flow De kosten van het project JGZ in Flow: meer zorg op maat! worden onttrokken aan de reserve organisatieontwikkeling. In 2023 is voor dit project € 98.458 uitgegeven. In de reserve resteert nu nog € 46.279. Dit zal in 2024 worden besteed voor afronding van het project. Oekraïense kinderen In het bestuur van september 2023 is de begrotingswijziging voor de incidentele financiering van de meerkosten voor JGZ-dienstverlening Oekraïense kinderen in Drenthe goedgekeurd. Toegekend is een bedrag van € 229.658. Doordat pas in mei het Oekraïne Team is opgestart is uiteindelijk € 159.481 uitgegeven. Hierdoor resteert nog een bedrag van € 70.177.

27

1.1.5 Programma Additioneel 1. Jeugdgezondheidszorg additioneel In het verlengde van de basistaken van de jeugdgezondheidszorg voert de GGD additionele taken uit voor diverse gemeenten.

Jaar: 2023 ld ve ter es W o arl na Ty eld nv de or nNo e idd M e th en Dr l pe ep M n ee ev og Ho en m Em n de ol W De en ord ev Co n or do r-O rge Bo n se As e nz Hu

en Aa

Additionele activiteiten

PRE- EN VOORZORG ZWANGEREN Voorzorg

x

x

x

Prezorg - per traject

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

ADDITIONELE ACTIVITEITEN VVE Preventief huisbezoek 18 maanden

x

VVE toeleiding

x

x

x

x

OPVOEDINTERVENTIES Opvoedondersteuning

x

Kind naar Gezond Gewicht

x

x

x

x

x

x

x

SAMENWERKING MET ONDERWIJS SOVA

x

Rots en water

x

KIES

x

Workshops Seksuele weerbaarheid

x

Zorgoverleg onderwijs (123'tjes)

x

x

x

x

x

Deelname aan ZAT

x

Workshop Gezonde traktatie VERZUIMBEGELEIDING EN ADVIES Verzuimtraject MBO

x

Extra inzet onderwijs zorg structuur

x

x

x

x

x

GEZONDE SCHOOL ADVISERING Gezonde school - per advies

x

x

x

VERSTERKING SOCIAAL DOMEIN UVC coördinatie, ondersteuning gezinnen, regievoering, preventief jeugdwerk Expertise jeugdarts/jeugdverpleegkundige aanmeld- en adviesteam

x x

x

x

x

x

x

x x

HAO Preventieve logopedie

x

x

x

x

x

x

Aansluiten Jeugdteam/buurtteams/sociaal team/gebiedsteam/school

x

x

x

x

x

x

x

Vroeg erbij extra inzet

x

Kansen4Kinderen SMA per casus

x

x x

28

Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? Kansrijke Start Aan het programma Kansrijke Start levert GGD Drenthe een bijdrage als partner in lokale coalities. We participeren in de lokale multidisciplinaire overleggen, ten behoeve van zwangeren in een kwetsbare situatie. In een aantal gemeenten bieden we vanuit de Jeugdgezondheidszorg de interventies Prezorg en Voorzorg aan. Een methodiek die zwangeren in een kwetsbare situatie desgewenst ondersteunt en begeleid. Er zijn voorbereidingen gestart om het aantal groepsconsultatie bureaus (samen ouder(s)) in samenwerking met verloskundigenpraktijken uit te breiden. We zijn kennispartner en adviseur Kansrijke Start in alle 12 Drentse Gemeenten. De GGD heeft een gedeelde rol in de proces coördinatie van de ketenaanpak vanuit het IZA op Provinciaal niveau. Vanuit de GGD initiëren we en nemen we deel aan (bestaande) landelijke en regionale (leer-) netwerken met betrekking tot Kansrijke Start, o.a. gezond zwanger worden, de Alliantie van Kracht (overerfbare armoede) en op gezond gewicht. Nu niet Zwanger • In 2023 zijn er 26 nieuwe aandachtsfunctionarissen getraind in de basisopleiding verdeeld over drie dagen. • De eerste verdiepende training is gevolgd door 4 aandachtsfunctionarissen. • De verdiepende training is geaccrediteerd bij V&VN en SKJ.

• We hebben 16 keer intervisie momenten aangeboden aan de aandachtsfunctionarissen met 156 deelnemers. • We hebben twee keer een deskundigheid bevorderende scholing aangeboden aan de aandachtsfunctionarissen. • De e-learning basis is door 46 professionals (geen aandachtsfunctionarissen) gevolgd. • Er steeds meer professionals het gesprek voeren met hun cliënten over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. • Samen met andere disciplines hebben we onder de vlag van Kansrijke Start Het Paplepelpleidooi georganiseerd. Aandachtsfunctionarissen Bij diverse organisaties hebben wij aandachtsfunctionarissen Nu niet Zwanger voorzien van informatie en nieuws. Daarnaast hebben wij periodieke gesprekken gevoerd met hen en hen ondersteund bij het implementeren van aandacht voor (on)gewenste zwangerschap in hun organisaties, bijvoorbeeld in de vorm van gezamenlijke workshops. Tenslotte hebben we nieuwe organisaties aangeschreven en geworven voor het programma Nu Niet Zwanger. Huisartsondersteuning Jeugd gemeente Emmen In Emmen zijn 5 jeugdverpleegkundigen werkzaam als Huisartsondersteuner Jeugd (HAO). De HAO's zijn beschikbaar voor alle huisartsenpraktijken in de gemeente. In totaal hebben er in 2023 27 praktijken gebruik gemaakt van de inzet van de HAO, dit zijn er 3 meer dan in het voorgaande jaar.

29

Ouders en jongeren kunnen door de inzet van de HAO snel terecht met opvoed- en opgroeivragen. De ondersteuning is laagdrempelig, dicht bij huis en in nauwe samenwerking met andere betrokkenen in buurt of school. Een eventuele verwijzing naar specialistische zorg kan hierdoor beter onderbouwd worden. Een stijging is te zien in het aantal aanmeldingen; van 218 in 2021 naar 275 in 2022 en afgelopen jaar zijn er 318 casussen opgepakt. Extra ondersteuning van gezinnen en jeugd in samenwerking met partners in het voorliggend veld In verschillende gemeenten is vanuit de JGZ extra inzet gerealiseerd op de ondersteuning van gezinnen en jeugdigen. De jeugdverpleegkundige heeft ondersteund bij vragen over opvoeden en opgroeien met als uitgangspunt; normaliseren, ondersteunen vanuit een oplossingsgerichte methodiek en aansluiten op niveau en behoefte van de ouders. De jeugdverpleegkundige heeft een laagdrempelige ingang in gezinnen, omdat via het consultatiebureau en de samenwerking met (voor)schoolse voorzieningen gezinnen en kinderen in beeld zijn. Ondersteuning is op maat geboden; aansluitend bij de behoefte van ouders/jeugdigen is er gebruikt gemaakt van fysieke afspraken, online afspraken of telefonisch contact.

Extra inzet op de scholen in de zorgstructuur en met extra activiteiten op school In een aantal gemeenten is de jeugdverpleegkundige vaste partner in het zorgoverleg op de basisscholen. Deze 123-tjes of ZAT's kenmerken zich door een structureel overleg tussen intern begeleider van school, maatschappelijk werk en de jeugdverpleegkundige. Naast dit structurele overleg zijn er korte lijnen waarbij men elkaar consulteert op basis van casuïstiek. Diverse trainingen zijn in 2023 weer geboden op verzoek van de scholen, denk hierbij aan Rots en Water en seksuele weerbaarheid. Kind naar Gezond Gewicht Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG) is onderdeel van JOGG en richt zich op de individuele aanpak voor kind en gezin met overgewicht en/of obesitas. KnGG is een gezinsgerichte aanpak waarbij er niet alleen gekeken wordt naar het kind, maar naar het hele gezin. Er wordt met een brede blik gekeken naar de gezinssituatie, waarbij met name oog is voor achterliggende factoren zoals schulden, verstoorde gezinsdynamiek, etc. Kennis van de onderliggende factoren maakt dat er passende zorg en ondersteuning geboden kan worden, zodat er binnen het gezin ruimte kan ontstaan om stappen te zetten richting duurzame gedragsverandering/leefstijl. De aanpak Kind naar Gezonder Gewicht is erop gericht een sluitende, integrale netwerkaanpak op te zetten én te borgen.

Het kind en gezin worden gedurende het hele traject begeleidt door de centrale zorgverlener, jeugdverpleegkundigen in dit geval. In Assen is de projectleider in 2020 gestart met dit gezondheidsinitiatief en zijn er vier centrale zorgverleners (CZV) die dit programma leiden. In Coevorden is in 2023 een start gemaakt met KnGG en zijn er momenteel 4 CZV in opleiding. GGD Drenthe heeft een gedeelde project coördinatie op Provinciaal niveau voor de ketenaanpak vanuit het IZA. Verzuimbegeleiding 18+ In de gemeente Emmen hebben de MBO-scholen de mogelijkheid om leerlingen ouder dan 17 jaar voor verzuimbegeleiding naar de jeugdarts te verwijzen. Het gaat hierbij om de begeleiding van jongeren ouder dan 18 jaar, met langdurig of complex schoolverzuim of thuiszitters. Het doel van de begeleiding is het voorkomen van schooluitval en/of het behalen van een startkwalificatie door de jongere. In 2023 zijn er 18 leerlingen verwezen, opnieuw een toename kijkend naar voorgaande jaren. Het grootste deel van de aangemelde leerlingen zijn bekend met jarenlange moeizame schoolgang en complexe problematiek.

30

Preventieve logopedie Preventieve logopedie werd in 10 van de 12 gemeenten uitgevoerd. Preventieve logopedie richt zich op het vroegtijdig signaleren en diagnosticeren van logopedische stoornissen. Preventief werkend logopedisten adviseren bij spraak- en taalstimulering van kinderen, verwijzen naar logopedie voor behandeling, verwijzen naar audiologisch centra voor diagnostiek bij vermoedens van taalontwikkelingsstoornissen, bieden collectieve voorlichting aan en zetten zich in voor deskundigheidsbevordering van professionals in de kinderopvang en het reguliere basisonderwijs. Het valt op dat er na de Coronaperiode meer kinderen worden aangemeld met een achterstand in de spraak-taalontwikkeling. Daarnaast lijken de ontwikkelingsproblemen steeds complexer te worden. Dit valt de JGZ, opvanglocaties en scholen op. De reden hiervoor is niet duidelijk. Mogelijk komt dit doordat kinderen minder sociaal contact hebben gehad tijdens de coronaperiode. Een andere reden zou kunnen zijn dat kinderen tegenwoordig meer achter schermpjes zitten. Hierdoor is er minder interactie tussen ouder en kind. Dit kan gevolgen hebben voor de spraak-taalontwikkeling. 2. Gezondheidsbevordering additioneel Gemeenten maken gebruik van aanvullende activiteiten die gezondheid bevorderen. Deze activiteiten focussen zich m.b.t.

gezondheidsbevordering op het faciliteren en ondersteunen van een kansrijke start voor alle inwoners van Drenthe. Focus op de eerste 1000dagen van een kind is één van de belangrijkste pijlers van Kansrijke Start. Een gezond schoolaanbod en een bewuste zwangerschap en gezinsplanning zijn onderdelen van Kansrijke Start. Gezonde School Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? • Er zijn momenteel 15 Gezonde School adviseurs (GSA's). 5 daarvan zijn dit jaar geschoold door landelijk Gezonde School. • Deskundigheidsbevordering is geboden aan de GSA’s in de vorm van intervisie. We hebben een inspiratiesessie gehouden voor en in samenwerking met gemeenteambtenaren en schoolleiders. • De Gezonde School en Nu Niet Zwanger aanpak hebben beide een rol gehad in het GGD Drenthe Paplepelpleidooi. • Happyles (een lesprogramma om de Mentale Gezondheid van jongeren te bevorderen) wordt gegeven op het Drenthe College. We hebben scholen gestimuleerd om gebruik te maken van de stimuleringsregelingen van de Gezonde School (helaas zijn niet alle aanvragen toegekend, vanwege een landelijke overinschrijving). Dit heeft voor Drenthe geresulteerd in meer dan voorgaande jaren een financiële bijdrage voor scholen en begeleiding van een Gezonde School adviseur.

In 2023 zijn 78 scholen bezig met 1 van de stimuleringsregelingen ten opzichte van 2022, toe waren er het 41 scholen die er gebruik van hebben gemaakt. Vanuit de inspiratiesessies vinden nu op de scholen in de gemeente Coevorden en Emmen gesprekken plaats in samenwerking met de JGZ, om de schoolrapportage te bespreken en zo een stap te zetten in kansengelijkheid en gezondheidsbeleid in het onderwijs. Drenthe College wil het thema Welbevinden borgen binnen hun onderwijs. Hiervoor bieden ze in samenwerking met de GGD Happyles aan. We begeleiden het Drenthe College in deze Gezonde School aanpak en voeren de Happyles uit. Er zijn 8 JGZ medewerkers geschoold door het Trimbos Instituut om de Happylessen te mogen geven.

31

Realisatie schooljaar Realisatie schooljaar Realisatie schooljaar Realisatie schooljaar 2022/2023 2021/2022 2020/2021 2019/2020 Gezonde scholen Basisscholen

52

60

72

81

Voortgezet onderwijs

9

9

14

16

Middelbaar beroepsonderwijs

6

3

1

1

Totaal gezonde scholen

67

72

87

98

Alleen scholen die daadwerkelijk een vignet aanvragen worden opgenomen. Er is een stijging te zien in het aantal subsidieaanvragen bij scholen maar niet iedere school vraagt ook een gezonde School vignet aan.

3. Veilig Thuis Drenthe Veilig Thuis Drenthe (VTD) draagt bij aan het voorkomen en stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling en het duurzaam borgen van veiligheid voor alle inwoners van Drenthe, van jong tot oud. Iedereen heeft immers recht heeft op een veilig thuis. We geven advies en bieden ondersteuning aan inwoners en professionals die met deze vermoedens of situaties te maken hebben. Als het nodig is, doen we onderzoek. Er wordt gewerkt aan herstel van veiligheid op korte- en lange termijn en wij monitoren dit. Door expertise toe te voegen en de lokale teams te versterken, kan hulpverlening en het zicht op veiligheid en ondersteuning zo snel als mogelijk lokaal worden uitgevoerd. VTD is in beweging. In lijn met de Drentse regiovisie “De volgende stap” is de ontwikkeling naar een regionaal meldpunt en kennis- en expertisecentrum in gang gezet. De transformatie is erop gericht dat hulp lokaal, laagdrempelig wordt aangeboden, waarbij VTD een spilfunctie vervult door uitvoering van zijn wettelijke taak en expertise en kennis toevoegt aan het lokale veld. In dit proces van transformeren zijn we een lerende organisatie waarin we continu onze kwaliteit verbeteren samen met ketenpartners.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? • We hebben bijgedragen aan het voorkomen en stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling • We hebben bijgedragen aan duurzame veiligheid • De basis van Veilig Thuis Drenthe is doorontwikkeld • We hebben ingezet op kennis, expertise en professionaliteit om het werkproces te verbeteren en om professionals van onze netwerkpartners te ondersteunen en versterken • De samenwerking met gemeenten is geïntensiveerd, we trekken samen meer op • Het MDA++ Drenthe is een structureel aanbod geworden Meerjarenplan VTD In samenwerking met beleidsambtenaren Toekomstscenario is het meerjarenplan aangescherpt waarin de doorontwikkeling concreet wordt beschreven aan de hand van 3 sporen. Spoor 1: Vernieuwde basis VTD Per februari zijn 2 nieuwe managers gestart voor het programma Samen Veilig, waar Veilig Thuis onder valt. Er zijn bij hen het afgelopen jaar signalen zichtbaar geworden wat betreft de cultuur, houding en gedrag en organisatie van Veilig Thuis. Vanuit die signalen heeft het management van het programma Samen Veilig, samen met de directeur publieke gezondheid, een plan ontwikkeld op basis van de koers van Veilig Thuis. Deze is gedeeld met de medewerkers. De acties staan beschreven in het meerjarenplan waarbij aandacht is voor de medewerkers en het in kaart brengen van de processen middels tijdschrijven. De eerste stappen 32

zijn in het najaar van start gegaan. De verwachting dat de kwaliteit van de werkzaamheden groter wordt en het een positieve invloed heeft de interne cultuur. Na een periode van voorbereiden zijn de medewerkers van Veilig Thuis per 1 oktober gaan werken in kernteams gericht op een regio (Noord, Zuid en Oost). Een kernteam zorgt voor meer betrokkenheid en eigenaarschap en meer focus op de regio. Elke regio heeft 2 kernteams. Daarnaast zijn er 2 teams die provinciaal werken: Team Spoed en het secretariaat. Een regionaal kernteam bestaat uit medewerkers van de Frontoffice en de Backoffice en werkt met een eigen kernteamcaseload waar de medewerkers van dat team gezamenlijk verantwoordelijk voor zijn. Vanaf 1 januari draaien medewerkers van Veilig Thuis naast de piketdienst van VTD de piketdienst van het Centrum Seksueel Geweld. Veilig Thuismedewerkers voeren tevens de dagdienst uit voor het CSG. Iedereen heeft hiervoor 1 of 2 trainingen gevolgd. Spoor 2: Ontwikkelen van een kennis- en expertisecentrum HG en KM en SG Het ontwikkelen van een kennis-en expertisecentrum doen we in samenhang met de GGD. Er is o.a. gewerkt aan een structureel trainings- en voorlichtingsaanbod Veilig Thuis Drenthe, waar al veel gebruik van wordt gemaakt.

Voorlichting en training heeft een preventieve werking om ervoor te zorgen dat vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling eerder en sneller in beeld komen bij beroepskrachten die werken met kinderen, volwassenen en ouderen. Door middel van het geven van voorlichting en training deelt Veilig Thuis Drenthe kennis, expertise en ervaring op het gebied van huiselijk geweld, ouderenmishandeling en kindermishandeling. Voorlichting en training is ook een belangrijk middel in de samenwerking tussen Veilig Thuis Drenthe en andere organisaties. Het biedt de mogelijkheid om onze netwerk- en samenwerkingspartners te informeren over waar we voor staan, wat we doen en hoe we dat doen. Daarnaast biedt voorlichting de gelegenheid om op een rustig(er) moment met elkaar uit te wisselen, in plaats van het moment waarop er iets speelt in een casus. In 2023 heeft Veilig Thuis Drenthe gemiddeld 1 tot 2 keer per week een voorlichting, workshop of training gegeven aan beroepskrachten die werken met kinderen, volwassenen en ouderen. Naast aan professionals heeft Veilig Thuis Drenthe eveneens veelvuldig voorlichting mogen geven aan studenten van het middelbaar beroepsonderwijs. Een mooie ontwikkeling is dat we in 2023 ook een aantal voorlichtingsbijeenkomsten aan inwoners hebben kunnen aanbieden.

Aan Veilig Thuis Drenthe de belangrijke taak om bij elke voorlichting of training zo goed mogelijk aan te sluiten bij de specifieke dynamiek en behoeftes van de desbetreffende doelgroep. Naast het versterken van beroepskrachten en inwoners is er aandacht geweest voor de interne professionalisering met de ontwikkeling van een professioneel paspoort en trainingen (o.a. de Top 3 methodiek). Verder zijn er verkennende gesprekken geweest voor het opzetten van kenniswerkplaatsen. Spoor 3: (Integraal) samenwerken met gemeenten en netwerkpartners Er hebben 6 pilotprojecten gedraaid in 7 gemeenten. Samen met medewerkers van de Drentse gemeenten, het lokale veld en de politie is onderzocht hoe de aanpak van huiselijk geweld het beste kan worden vormgegeven vanuit de gestelde doelen. Het resultaat hiervan is een nieuwe werkwijze waarmee hulp en ondersteuning bij huiselijk geweld sneller op gang komt. Ook is het gelukt om een manier van werken te creëren waarin minder overdrachtsmomenten plaatsvinden. Daar komt bij dat de samenwerking tussen de netwerkpartners meer integraal is, waardoor er meer aansluiting bij de cliënten is. De cliënten hadden een beter gevoel bij de hulp, waardoor zij ook ontvankelijker werden en meewerkten. Tot slot zijn signalen van huiselijk geweld door deze beproefde manier van samenwerken in een eerder stadium en in meer samenhang opgepakt.

De ervaringen binnen de pilots bevestigen de koers die Veilig Thuis inzet. Dit zetten we voort en uitbreid we uit naar alle Drentse gemeenten. 33

MDA++ Het afgelopen jaar zijn, door ziekte van medewerkers en wachtlijsten, minder casussen voor het MDA++ binnengekomen. Het voorzitterschap (een rol van Veilig Thuis) is in deze periode ook gewisseld. In november heeft de stuurgroep MDA++, met gemeente Emmen als opdrachtgever, besloten om MDA++ structureel aan te bieden in Drenthe. Daarbij wordt ook de verbinding gemaakt met andere Drentse overlegtafels zoals de Regionale Experttafel. Er is 2x een themaochtend georganiseerd waarbij ontmoeten en leren van elkaar centraal staat. Deze bijeenkomst is voor interne en externe samenwerkingspartners. In het voorjaar hebben we trends en ontwikkelingen besproken met vertegenwoordigers van alle gemeenten en in het najaar hebben we gesprekken per gemeente gevoerd over de rapportage. Veilig Thuis werkt samen met veel netwerkpartners waardoor we hebben kunnen bijdragen aan o.a. het AVE model, de pilot Stalking en het Regionaal Netwerk Zorg en Straf Noord Nederland. Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2023 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2023 en de drie voorafgaande jaren. Waar afwijkingen zijn worden deze onder de tabel toegelicht. Realisatie 2023

Begroot 2023

Realisatie 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Advies en consult/ondersteuning (extern)

2.843

2.600

2.950

2.939

2.940

Melding (intake en triage), zowel MK als ZK

1.869

2.200

1.750

2.115

2.169

Regulier onderzoek inclusief onderzoek HG MK

111

400

110

169

211

Monitoring

320

590

365

539

449

Voorwaarden en Vervolg

104

200

149

194

150

Huisverboden

52

60

41

41

48

MK = met ki nderen / ZK = zonder ki nderen / HG= hui s el i jk gewel d

4. Infectieziektebestrijding additioneel IZB adviseert en inspecteert (additioneel) op hygiëne en veiligheid bij asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven, evenementen met tijdelijke sanitaire voorzieningen. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? GGD Drenthe heeft de keuze gemaakt om de hygiëneaudits met betrekking tot asielzoekerscentra (AZC), evenementen en seksbedrijven met ingang van 2023 te beleggen bij de deskundigen infectiepreventie (DI) van de afdeling infectieziektenbestrijding (IZB). De keuze hiervoor is gebaseerd op het inspectierapport uit 2016 van de inspectie voor gezondheidszorg (IGZ) na een inspectiebezoek aan GGD Drenthe. De functie DI was voor 2016 niet aanwezig binnen GGD Drenthe. De audits waren destijds belegd bij de afdeling THZ. Met de komst van de functie DI is bovenstaande keuze gemaakt vanwege specifieke kennis en deskundigheid met betrekking tot hygiëne en infectiepreventie Asielzoekerscentra In 2023 hebben de DI’s 13 audits gedaan bij asielzoekerscentra van de COA. De nieuwe locaties zijn bezocht voor een eerste hygiëneaudit. De bestaande locaties zijn bezocht voor een jaarlijkse hygiëneaudit. Er is 1 noodopvanglocatie voor opvang Oekraïners bezocht voor een nulmeting. Deze locatie is voorafgaand aan de opening bezocht.

34

Evenementen De Zuidlaardermarkt is bezocht door de DI’s voor een hygiëneaudit. Daarbij is geadviseerd op gebied van hygiëne en veiligheid betreft de toiletvoorziening. Er is afgesproken om komend jaar eerder betrokken te worden om aan de voorkant advies te kunnen geven en daarna een audit te kunnen uitvoeren. Voor de TT is er overleg geweest tussen de DI’s, van de afdeling IZB. Daarnaast is er contact geweest met de adviseurs GHOR-evenementen en de contactpersoon TT van de gemeente Assen. In overleg is besloten dat een inspectie op korte termijn niet zinvol was voor dit jaar. Voor volgend jaar neemt de contactpersoon van de gemeente Assen in een eerder stadium contact met ons op. Bloemencorso Eelde en gemeente Tynaarlo hebben geen contact met ons gezocht met betrekking tot een inspectie. Seksbedrijven In 2023 hebben de DI’s 8 seksbedrijven bezocht voor een hygiëneaudit. Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2023 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2023 en de drie voorafgaande jaren. Realisatie 2023

Begroot 2023

Realisatie 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Aantal inspecties asielzoekerscentra + noodopvang

14

8

24

10

0

Aantal inspecties tijdens evenementen

2

3

3

1

0

Aantal inspecties seksbedrijven

8

11

12

4

2

5. Technische Hygiënezorg additioneel Er wordt toezicht gehouden op WMO-voorzieningen. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? Toezicht WMO voorzieningen In 2023 zijn er vier onderzoeken uitgevoerd: één calamiteitenonderzoek en drie kwaliteitsonderzoeken. Evaluatie toezicht WMO voorzieningen GGD Drenthe biedt in bij slechts twee gemeenten (Gemeente Emmen en Gemeente Westerveld) Toezicht op de WMO voorzieningen. Na evaluatie is besloten om deze additionele taak niet meer aan te bieden. Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2023 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2023 en de drie voorafgaande jaren. Realisatie 2023 Aantal overige inspecties (WMO)

Begroot 2023 4

Realisatie 2022 35

Realisatie 2021 2

Realisatie 2020 0

2

35

6. Openbare geestelijke gezondheidszorg additioneel GGD Drenthe voert verschillende taken en functies uit binnen het OGGZ-vangnet: Advies en Meldpunt OGGZ en bemoeizorg door sociaal verpleegkundigen OGGZ. Verder leveren we voor zes gemeenten procesregie in de vorm van een OGGZ-voorzitter en zorgen we voor beleidsontwikkeling op het terrein van de OGGZ, Wvggz en personen met onbegrepen gedrag. Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben uitvoering gegeven aan het Advies en Meldpunt OGGZ dat wordt gecombineerd met de meldfunctie Wvggz. Ook meldingen niet-acute zorg van de politie en het landelijk meldnummer ‘Zorgwekkend Gedrag’ komen binnen bij het Advies en Meldpunt OGGZ. • We hebben bijgedragen aan de sluitende keten voor personen met onbegrepen gedrag door de samenwerking met de politie rond een selectie van niet acute meldingen verward gedrag. • Cliënten werden geholpen door de inzet van OGGZ-bemoeizorg bij lichamelijke problemen, woonproblemen als gevolg van aantallen huisdieren of ongedierte en bij woningvervuiling en hoarding door het voorbereiden en coördineren van schoonmaakacties. • We hebben uitvoering gegeven aan de opdracht van gemeenten om de inzet van verplichte zorg te onderzoeken middels het Verkennend Onderzoek, onderdeel van de Wvggz.

• Met het voorzitterschap van de OGGZ-netwerken in zes gemeenten boden we procesregie gericht op een adequate samenwerking rond kwetsbare inwoners die vaak zelf geen hulp vragen en kampen met complexe problemen. • Ook boden we procesregie in casuïstiek waar al hulpverlening is betrokken, maar is vastgelopen, om zo met alle betrokkenen te komen tot een gezamenlijk gedragen aanpak. • We adviseerden gemeenten over knelpunten of hiaten in de hulpverlening. • We voerden met de maatschappelijk opvang partners de winterregeling uit voor dak- en thuislozen. Uitvoering Advies en Meldpunt OGGZ Iedereen kan advies vragen of een melding doen bij het Advies en Meldpunt OGGZ over inwoners van Drenthe die zich in een ernstige probleemsituatie bevinden en daarvoor geen hulp zoeken of niet weten hoe dat te organiseren. Vanaf 2020 is ook de meldfunctie Wvggz hier onder gebracht en schakelt het landelijke meldnummer ‘Zorgwekkend Gedrag’ automatisch door naar het Advies en Meldpunt OGGZ. Daarmee is het een breed meldpunt voor niet acute zorg dat tijdens kantooruren telefonisch bereikbaar is. Daarbuiten kan via het antwoordapparaat en de website 24/7 een melding worden gedaan. Vaak zijn dat professionals, familieleden, buren of andere naastbetrokkenen. Als een advies niet volstaat zoeken we uit of de cliënt al in beeld is bij een hulpverleningsinstantie.

Tijdens de triage beoordelen we samen met de OGGZ-collega’s van GGZ, VNN en Cosis hoe de melding het beste opgevolgd kan worden. Waar nodig worden meldingen doorgezet naar een gemeentelijk OGGZ-netwerk/sociaal team voor een integrale bemoeizorg aanpak. De ontwikkeling in de aantallen in 2023 worden in en bij de onderstaande tabel toegelicht. Niet acute politiemeldingen onbegrepen gedrag Voor elke politiemedewerker is in 2023 een digitaal meldformulier niet acute zorg beschikbaar gekomen in het politiesysteem. Daarmee kan laagdrempelig een zorgmelding gedaan worden die automatisch via beveiligde email naar het meldpunt wordt verstuurd. Dat heeft tot een toename van het aantal politiemeldingen van 33% geleid: van 285 naar 379 politiemeldingen (exclusief politiemeldingen die niet zijn opgepakt). Deze samenwerking met de politie ondersteunt bij de verbinding tussen de domeinen 36

veiligheid en zorg en de sluitende keten voor mensen met onbegrepen gedrag. Het merendeel van de meldingen leidt niet tot de inzet van bemoeizorg maar tot overdracht van het zorgsignaal aan reeds betrokken hulpverlening. Net als voorgaande jaren is de politie de belangrijkste melder gevolgd door particuliere melders zoals familie, vrienden en buurtgenoten (207 in 2022 en 215 in 2023). Wet verplichte GGZ (Wvggz) Sinds 2020 voert de GGD, samen met de OGGZ-collega’s van GGZ, VNN en Cosis de meldfunctie en het verkennend onderzoek in het kader van de Wvggz uit. Het zijn gemeentelijke wettelijke taken uit de Wvggz. Wanneer uit de triage van een melding blijkt dat er een sterk vermoeden is van een psychische stoornis, waarbij ingeschat wordt dat verdere escalatie of crisis dreigt, dan wordt een verkennend onderzoek in kader van de Wvggz gestart. Daarmee wordt onderzocht of voor de gemelde persoon verplichte zorg ingezet dient te worden in de vorm van een zorgmachtiging. Deze kan aansluitend aan een verkennend onderzoek bij het Openbaar Ministerie worden aangevraagd. In de praktijk blijkt dat OGGZ-bemoeizorg en Wvggz dicht bij elkaar liggen en ook in elkaars verlengde kunnen worden ingezet. Waar mogelijk en in afstemming met de melder wordt eerst gekozen voor OGGZbemoeizorg.

Wanneer dat niet tot stabilisatie en inzet van adequate hulp leidt kan alsnog de route van de Wvggz worden gevolgd. In 2023 zijn 35 verkennende onderzoeken uitgevoerd, 16 meer dan de 19 in 2022 en in 2021 ging het om 22 verkennende onderzoeken. Daarmee is de toename met ruim 80% in 2023 zeer opvallend. Omdat de absolute aantallen klein zijn is het moeilijk daar een eenduidige verklaring voor te geven. Wel is de indruk dat de toename te maken heeft met de druk op de zorg als gevolg van toenemende zorgvraag en personeelskrapte. Door deze druk kan het zijn dat lopende zorgtrajecten waarin mensen onvoldoende meewerken of de zorg opzeggen, eerder worden afgesloten dan voorheen. Terwijl erop dat moment wel een zorgbehoefte aanwezig is, die later dan in beeld komt door een zorgmelding. Bemoeizorg De meldingen waarvan uit de triage blijkt dat een bemoeizorg-aanpak ingezet moet worden, worden doorgezet naar OGGZ-netwerken of sociale teams in gemeenten. Er wordt dan een gecoördineerde en integrale bemoeizorg-aanpak uitgevoerd. We doen dat in samenwerking met OGGZ-partners zoals GGZ, VNN en Cosis, maatschappelijk werk of sociaal team. Sociaal verpleegkundigen OGGZ van de GGD bieden bemoeizorg als het gaat om woningvervuiling, hoarding (problematische verzamelaars) en bij somatische problemen.

We leggen contact met de gemelde persoon, winnen het vertrouwen en motiveren voor het accepteren van hulpverlening. Waar nodig zetten we schoonmaakacties in. Het aantal schoonmaakacties bij woningvervuiling is verder toegenomen. Deels worden deze ingezet vanuit de vangnet en advies functie van de GGD (zie programma bewaken) en dus ook na inzet van OGGZ-bemoeizorg. Het totaal aantal schoonmaakacties in 2023 is 47, 2 minder dan de 49 van 2022 wat een piekjaar was. Het niveau van 2023 is daarmee vergelijkbaar met 2022 waarvan het hoge aantal dus geen uitzondering is gebleken. Aansluitend aan een schoonmaakactie wordt meestal huishoudelijke hulp ingezet om herhaling van vervuiling te voorkomen. In 2023 is het opgevallen dat het regelmatig moeilijk is gebleken om tijdig huishoudelijke hulp in te zetten. Ook hier zijn wachttijden ontstaan. Dat heeft tot gevolg gehad dat schoonmaakacties soms uitgesteld moeten worden wat onwenselijk is omdat betrokken cliënten hun motivatie kunnen verliezen en eerder gegeven medewerking intrekken. De ontwikkeling in de aantallen in 2023 worden in en bij de onderstaande tabel toegelicht.

37

OGGZ-voorzitterschap De GGD levert een voorzitter voor de OGGZ-netwerken in de gemeenten Assen, Aa en Hunze, MiddenDrenthe, Emmen, Coevorden en Tynaarlo. De OGGZ-voorzitters coördineren als procesregisseur de bemoeizorg-aanpak in gemeenten. Ze zorgen voor een gezamenlijk gedragen aanpak en zien toe op naleving van de samenwerkingsafspraken tussen alle aan het OGGZ verbonden netwerkpartners. Aanvullend biedt de OGGZ-voorzitter in enkele gemeenten procesregie in casuïstiek waar al wel hulpverlening is betrokken maar de situatie mogelijk toch kan escaleren of waarin de samenwerking niet goed verloopt. Advies en ontwikkeling We adviseren de centrumgemeenten en de andere gemeenten in Drenthe over ontwikkelingen die raken aan de uitvoering van OGGZ, Wvggz en de aanpak rond situaties van onbegrepen gedrag. Het gaat over lokale ontwikkelingen zoals aansluiting OGGZ op het sociale domein of de implementatie van de Aanpak Voorkomen Escalatie-methode. De verkenning met centrumgemeenten naar een andere wijze van opdracht verstrekken, namelijk voor meerdere jaren en gezamenlijk met de OGGZ-partners GGZ Drenthe, Verslavingszorg Noord Nederland en Cosis zijn in 2023 afgerond. Uitkomst is dat de huidige additionele inkoop met het oog op inkoop- en aanbestedingsregels het meest voor de hand liggende is.

GGD, GGZ, VNN en Cosis zoeken verder naar vereenvoudiging en mogelijkheden naar verdere integratie. Zoals hierboven genoemd heeft de politie in 2023 een nieuwe werkwijze ingevoerd rond niet acute meldingen van verward gedrag. Elke politiemedewerker heeft toegang tot een digitaal meldformulier waarmee eenvoudig zorgmeldingen gedaan kunnen worden die automatisch via beveiligde email naar het meldpunt worden gestuurd. Regionaal is met de politie opgetrokken om deze landelijke werkwijze te vertalen naar de samenwerking in Drenthe. In verschillende werksessies zijn daar nadere afspraken over gemaakt. Verder namen we ook in 2023 deel aan het beleidsoverleg over de ketensamenwerking acute psychiatrie. Met het Zorg- en Veiligheidshuis, politie en GGZ Drenthe vormden we in dat kader een werkgroep om meer zicht te krijgen op knelpunten in de aanpak en samenwerking rond (enkele) complexe cases die moeizaam, of pas langere tijd, tot een structurele oplossing komen. Daarvoor is een memo opgesteld met bevindingen en aanbevelingen de keten rond deze casuïstiek verder sluitend te krijgen. In 2024 wordt dat vervolgd. De aanbevelingen zijn ook meegenomen in 2 subsidie werkgroepen waarin is geparticipeerd. Deze werkgroepen hebben beide een subsidieaanvraag ingediend bij ZonMw in het kader van het programma Grip op Onbegrip.

De eerste betreft een aanvraag voor een regionale Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag. Deze is medio 2023 gehonoreerd en in het najaar gestart. De algemene projectleiding is belegd bij GGD Drenthe en in de uitvoering wordt nauw opgetrokken met themaleiders van o.a. de Hanzehogeschool, GGZ Drenthe, VNN en InBegrepen (collectief van ervaringsdeskundigen). De kenniswerkplaats werkt aan vragen vanuit de praktijk, in een trefpunt waar professionals, ervaringsdeskundigen en studenten elkaar ontmoeten. Drie thema’s staan centraal: 1) versterken en leren van herstelinitiatieven; 2) samenwerken in het formele en informele netwerk en 3) Samenleven in de wijk. Bestaande kennis en expertisenetwerken worden met elkaar verbonden en waar nodig worden nieuwe praktische informatieproducten ontwikkeld. Hiermee hopen we een bijdrage te leveren in situaties van onbegrepen gedrag met effect op de samenleving waarin mensen met onbegrepen gedrag meedoen en er mogen ‘zijn’. De tweede subsidieaanvraag is samen met gemeenten en Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe ingediend en gaat over domeinoverstijgend samenwerken in Veiligheidsregio’s. Er wordt ingestoken op verdere uitrol van de Aanpak Voorkomen Escalatie-methode bij gemeenten, inzet van trajectbegeleiding bij het Zorg en 38

Veiligheidshuis en extra capaciteit bij het team OGGZ voor het afhandelen en opvolgen van het toenemende aantal politiezorgmeldingen. Naast de nadruk op het ‘doen’ is in deze aanvraag ook aandacht voor leren en doorontwikkelen. Eind 2023 is deze aanvraag toegekend en de uitvoering zal in het eerste kwartaal van 2024 starten. Winterregeling GGD Drenthe coördineert de winterregeling gericht op dak- en thuislozen en slecht behuisde inwoners. Gedurende de maanden oktober – maart monitoren we de ontwikkeling van de gevoelstemperaturen. Wanneer gedurende minimaal drie van de vijf dagen een gevoelstemperatuur van -5 graden of kouder wordt voorspeld wordt de winterregeling fase 1 geactiveerd. Fase 2 gaat in bij een gevoelstemperatuur van -10 graden. We informeren ketenpartners, zoals maatschappelijke opvanginstellingen, sociale teams, politie en gemeenten over het activeren (en deactiveren) van de winterregeling. Dak- en thuislozen hebben dan ruimere toegang tot de dag- en nachtopvang in Assen en Emmen. Wanneer nodig worden extra bedden bijgeplaatst. Bij fase 2 wordt door de samenwerkingspartners actief uitgekeken naar buitenslapers om hen aan te sporen de nacht binnen door te brengen. De winterregeling is in de winter van 2022-2023 57 dagen actief geweest waarvan 12 dagen in fase 2. Daarmee is de winterregeling langer opengesteld dan in de 2 winters daarvoor.

Het ging om aangesloten periodes van 5 -10 dagen met een uitschieter naar 18 dagen in februari – maart 2023. Ook liep de winterregeling langer door dan voorzien, tot in de eerste week van april. Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2023 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2023 en de drie voorafgaande jaren. Realisatie 2023 Advies en Meldpunt OGGZ

Begroot 2023

Realisatie 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

1.063

1.000

1.065

952

1.090

Aangemeld voor OGGZ-bemoeizorg

330

320

283

307

371

Aangemeld Verkennend Onderzoek Wvggz

35

30

19

22

30

Aangemeld voor vangnetfunctie GGD

84

Afgehandeld op meldpunt OGGZ

608

623

689

Nog open staande meldingen

6

Waarvan:

34 650

724 5

Overige indicatoren: OGGZ-meldingen GGD OGGZ-voorzitter*

218

200

184

216

242

Aantal cliënten sociaal verpleegkundigen OGGZ**

204

200

155

181

216

47

35

49

42

31

Waarvan: Woningsaneringen inz. vervuiling, hoarding***

* Aantal OGGZ-bemoeizorg meldingen in de 6 gemeenten waar de GGD een OGGZ-voorzitter levert. ** Inclusief 77 vangnet en advies functie (basistaken), OGGZ-bemoeizorg en Wvggz verkennend onderzoek *** Inclusief 26 woningsaneringen vanuit de vangnet en adviesfunctie van de GGD (programma Beschermen).

In 2023 zijn 1.063 meldingen binnengekomen bij het Advies en Meldpunt OGGZ. Dat is overeenkomstig met het voorgaande jaar 2022: 1.065 meldingen. De toename is 2022 ten opzichte van 2021 lag aan een zeer tijdelijke, administratieve rol van het Advies en Meldpunt OGGZ voor de instroom van Oekraïners die toen nog niet voor zorg verzekerd waren en in de onverzekerdenregeling instroomden. In 2023 was dat niet aan de orde. Dat het aantal meldingen toch vergelijkbaar is met 2022 heeft vooral te maken met een veranderende, landelijke, werkwijze van het doorgeven van zorgmeldingen door de politie. 39

Het aantal meldingen dat in 2023 is opgevolgd met een gecoördineerde bemoeizorg-aanpak en procesregie is uitgekomen op 330, totaal in Drenthe. Dit is een forse toename ten opzichte van 2022 toen zijn 279 bemoeizorgtrajecten gestart. Dat was het laagste aantal van de laatste jaren en in die zin is 2023 vergelijkbaar met de jaren daarvoor. Ingezoomd op de 6 gemeenten met een OGGZ-voorzitter van de GGD was het aantal gestarte bemoeizorgtrajecten 218, ten opzichte van 184 in 2022. 7. Zorgcoördinatie mensenhandel De GGD coördineert de opvang en hulpverlening voor mensen die slachtoffer zijn van mensenhandel. Hieronder vallen ook slachtoffers van arbeidsuitbuiting en gedwongen prostitutie. De GGD beoordeelt en onderzoekt signalen van mensenhandel samen met de ketenregisseur aanpak mensenhandel (Zorg en Veiligheidshuis Drenthe) en de rechercheur van team mensenhandel en migratiecriminaliteit van politie. Zorgcoördinatie is verantwoordelijk voor de inzet en/of het coördineren van gepaste hulpverlening op diverse gebieden (sociaal-emotioneel/praktisch/juridisch). Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? De aanpak mensenhandel in zijn geheel wordt aangestuurd door de stuurgroep van Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe (ZVHD). Namens de twaalf Drentse gemeenten vraagt ZVHD aan GGD Drenthe, specifiek team Veilig Thuis Drenthe om 16 uur zorgcoördinatie te leveren.

De totale verantwoording op de aanpak mensenhandel zal dan ook via een jaarverslag via ZVHD verlopen. De zorgcoördinator is op meerdere terreinen actief. Zo zijn er 14 bewustwordingstrainingen gegeven aan o.a. zorginstellingen en gemeenten. De hoofdtaak het afgelopen jaar lag bij het ontvangen van signalen, deze verrijken samen met team mensenhandel Politie en de ketenregisseur. Om vervolgens met de mogelijke slachtoffers mensenhandel in contact te komen en ze te begeleiden naar zorg. O.a. zijn er een aantal vrouwen geholpen met de toeleiding naar time to connect van Leger des Heils om uit de prostitutie te stappen. De zorgcoördinator is bij 68 casussen betrokken geweest waaronder een 60 nieuw ingebrachte casussen met signalen van mensenhandel. Op personeel gebied kent 2023 een wat onrustig jaar. Doordat de zorgcoördinator uitviel stond de nieuwe ketenregisseur die in mei 2023 is gestart er even alleen voor. Vanaf 1 juli is er vervanging gevonden voor de zorgcoördinatie. Samen hebben ze opgepakt wat prioriteit had. Door deze situatie is extra duidelijk geworden hoe kwetsbaar de inzet van zorgcoördinatie in Drenthe geregeld is. Door middel van een projectplan heeft de ketenregisseur weten aan te tonen dat er meer nodig is om de aanpak mensenhandel in Drenthe op te zetten en te borgen.

Het positieve effect daarvan is onder meer dat in 2024 de formatie van de zorgcoördinatie verhoogd wordt. Daarnaast heeft er een afweging plaats gevonden op de organisatie van de aanpak met als doel de inhoud, efficiëntie en effecten te dienen. Dat heeft erin geresulteerd dat vanaf 2024 de gehele aanpak mensenhandel onder dak van Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe komt te liggen en deze additionele taak bij Veilig Thuis komt te vervallen. Vanzelfsprekend blijven de lijnen richting Veilig Thuis als onderdeel van de meldcode zeer belangrijk en zullen de medewerkers elkaar onderling opzoeken om zowel de daderaanpak als de opvang van slachtoffers vorm te geven.

40

8. Centrum Seksueel Geweld GGD Drenthe is samen met GGD Groningen opdrachtnemer voor de uitvoering van het Centrum Seksueel Geweld Groningen/Drenthe (CSG). Het CSG biedt hulp aan iedereen die een ongewenste seksuele ervaring heeft meegemaakt. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? Het Centrum Seksueel Geweld Groningen-Drenthe In 2023 heeft het regionale meldpunt de transitie gemaakt naar Veilig Thuis Drenthe. Zij nemen 24/7 meldingen van slachtoffers/betrokkenen van seksueel geweld aan en professionals die vragen hebben rondom dit thema. Op zeer professionele wijze hebben zij deze nieuwe taak op zich genomen. In 2023 is het centrum voor het eerst intern en extern succesvol gevisiteerd. Tot slot hebben we hard gewerkt aan de bekendheid op het thema en van het centrum. Zo hebben we een succesvolle samenwerking met de media opgebouwd en zijn er bijeenkomsten geweest met als doel de media tips en adviezen te geven hoe het thema seksueel geweld op een toegankelijke wijze over te brengen. Door het aanbieden van een standaard zin waarin men wordt geattendeerd om hulp te zoeken bij seksueel geweld onder alle media-uitingen die gaan over seksueel geweld. Om het thema blijvend onder de aandacht te houden en om de samenwerking te verbeteren is er een halfjaarlijkse nieuwsbrief ontwikkeld.

Hulp We hebben veel slachtoffers forensische, medische en psychosociale hulp kunnen bieden. Ook slachtoffers die langer dan 7 dagen geleden seksueel geweld hebben meegemaakt kunnen een luisterend oor, tips en adviezen krijgen van een counselor. Er zijn veel mensen die gebruik hebben gemaakt van deze nieuwe vorm van hulp. Deze hulp is niet alleen voor slachtoffers maar ook voor ouders/verzorgers of andere betrokkenen. De reacties zijn erg positief. De counselors waren ook aanwezig bij diverse bijeenkomsten zoals bij Orange the World en het werkbezoek met Mariëtte Hamer om de opvang als vertrouwenspersoon te verzorgen voor toeschouwers die graag nog even na wilden praten. Deskundigheidsbevordering Diverse externe trainingen zijn gegeven aan bijvoorbeeld GGZ-instellingen en sociale wijkteams. Er werd kennis gedeeld over het thema die zij direct konden integreren in de praktijk. De inzet van ervaringsdeskundigen heeft hierin een groot aandeel gehad en maakte volgens de deelnemers de meeste impact. Intern hebben de meldpuntmedewerkers een basistraining gekregen en de dagdienstgroep ook een verdiepingstraining. Deze informatie over bijvoorbeeld basishouding, copingstrategieën, overlevingsreacties en victim blaming geven de medewerkers een mooie rugzak in het contact met de bellers.

Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2023 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2023 en de drie voorafgaande jaren. Realisatie 2023

Begroot 2023

Realisatie 2022

Realisatie 2021

≤ 7 dagen geleden

47

pm

59

> 7 dagen geleden

40

pm

Advies ≤ 7 dagen geleden

14

pm

Advies > 7 dagen geleden

53

pm

Aantal meldingen totaal

154

75

Realisatie 2020 42

44

13

9

7

15

10

5

72

51

32

159

112

88

41

9. Publieke Gezondheid Asielzoekers In opdracht van het Centraal Orgaan Asielzoekers voert de GGD de taken binnen de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers uit. Dit zijn jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering, infectieziektebestrijding, tuberculosebestrijding en hygiëne-audits op asielzoekerscentra. Wat hebben we gerealiseerd en wat hebben we daarvoor gedaan? De realisatie/productie in 2023 is achtergebleven op de oorspronkelijke begroting. De voornaamste reden hiervoor is dat asielzoekers minder goed en snel doorstromen naar reguliere woningen door de problemen op de woningmarkt. Hierdoor blijven de plaatsen in het AZC bezet door mensen die al bezocht zijn door onze medewerkers. Het achterblijven van doorstroom zorgt er dus voor dat er sprake is van minder instroom van nieuwe asielzoekers en daaraan gekoppeld aan minder productie vanuit de GGD. Alle kinderen die in Drenthe verblijven hebben we goed in beeld en in zorg. Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2023 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2023 en de drie voorafgaande jaren. Realisatie 2023

Begroot 2023

Asielzoekers (totaal)

4.349

Asielzoekers (0-19 jarigen) Aantal asielzoekers (19 jarigen en ouder) Asielzoekerscentra

Realisatie 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

2.150

4.315

3.638

1.067

850

1.014

1.055

613

3.282

1.300

3.301

2.583

1.793

5

7

4

6

5

Verpleegkundige intakes (VI) 0-4 jarigen

119

125

Verpleegkundige intakes (VI) 4-18 jarigen

591

600

Medische onderzoeken (MO) 0-4 jarigen

132

125

Medische onderzoeken (MO) 4-18 jarigen

523

600

Aantal groepsvoorlichtingen

194

130

2.406

Nieuw per 2023

10. Forensische geneeskunde Forensisch artsen vervullen de functie van gemeentelijk lijkschouwer, doen forensisch medisch onderzoek t.b.v. opsporingsonderzoeken, en verlenen medische zorg aan arrestanten. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? Herinrichting forensische geneeskunde

Ook in 2023 speelde bij forensische geneeskunde het tekort aan forensisch artsen nog steeds een belangrijke rol. In deze periode was regelmatige inhuur van externe forensische artsen aan de orde om de diensten te kunnen vullen. Om een toekomstbestendige organisatie en continuïteit voor de forensische zorg in het noorden te kunnen garanderen wordt er op dit gebied steeds nauwer samengewerkt met GGD Fryslân en GGD Groningen. Het uiteindelijke doel is te komen tot ‘één team, één taak’ voor de noordelijke drie provincies. Eind 2023 is het penvoerderschap voor de samenwerking tijdelijk voor een jaar overgegaan van GGD Drenthe naar GGD Fryslân. Eind 2023 is door de Politie het aanbestedingstraject medische arrestantenzorg (MAZ) in de markt gezet. Vanuit de noordelijke samenwerking is besloten om gezamenlijk hierop in te schrijven. Vanwege de complexiteit van dit traject is hiervoor een externe projectleider aangetrokken.

42

Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2023 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2023 en de drie voorafgaande jaren. Realisatie 2023

Begroot 2023

Realisatie 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Totaal Arrestantenzorg

2.057

1.500

1.842

1.583

1.603

Telefonisch consult

694

600

745

673

539

Forensisch medisch onderzoek: •

Bloed/DNA afname/urinecontrole

394

300

362

333

250

•

Letselbeschrijving

66

50

47

52

44

•

Deskundigenrapportage

6

15

10

16

14

•

Zedenonderzoek

17

20

30

20

23

•

NODOK melding

4

5

3

6

4

Aantal lijkschouwingen Aantal lijkschouwingen per 100.000 inwoners exclusief euthanasie

398

300

365

361

316

79

61

73

73

64

Aantal lijkschouwingen na euthanasie Aantal lijkschouwingen na euthanasie per 100.000 inwoners

274

175

235

231

209

55

35

47

47

42

11. Reizigers- en Beroepsadvisering/Vaccinaties op Maat Bij Reizigersadvisering kunnen cliënten terecht voor advies, voorlichting en vaccinaties in verband met een reis. Wanneer mensen bij de uitoefening van hun beroep een hoger risico lopen op een infectieziekte, kunnen ze langskomen voor advies en vaccinatie (Beroepsadvisering). Sinds maart 2023 worden, op indicatie, ook Vaccinaties op Maat gegeven. Mensen die een bepaald medisch risico lopen, dan wel mensen die de wens hebben een bepaald vaccin te ontvangen kunnen deze na indicatiestelling door de GGD-arts ontvangen. Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Vanuit de samenleving zien we (landelijk) een grote vraag naar advies over reizen, beroepsrisico's en vaccinaties op maat. Onze spreekuren zitten een paar weken van tevoren al volledig vol. Vanuit de hele provincie komen reizigers naar Assen voor advisering en vaccinaties. Uitbreiding van spreekuren lijkt gewenst. Daarom zijn we vanaf januari 2023 begonnen met het langzaam uitbreiden van de wekelijkse spreekuren, van 6 spreekuren per week aan het begin van 2023 naar 10 spreekuren per week aan het eind van 2023. In verband met zwangerschapsverlof en de noodzaak om onze spreekuren uit te breiden, is er een nieuwe collega ingewerkt en opgeleid. Door de uitbreiding in spreekuren hebben we in 2023 ruim 2000 cliënten meer kunnen zien dan in 2022.

Om de kwaliteit van zorg te waarborgen en aan de accreditatieverplichtingen te voldoen, zijn er meerdere nascholingen bezocht. Een nieuwe arts is gestart met de opleiding tot reizigersgeneeskundige en heeft deze met succes afgerond. Ook één van de verpleegkundigen heeft de opleiding tot reizigersverpleegkundige dit jaar succesvol afgerond. Een andere verpleegkundige is in september gestart met de opleiding tot reizigersverpleegkundige. Daarnaast hebben een aantal collega's hun BIG-registratie mogen verlengen.

43

Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2023 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2023 en de drie voorafgaande jaren. Waar afwijkingen zijn worden deze hieronder toegelicht. Realisatie 2023

Begroot 2023

Realisatie 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

Aantal 1e consulten (reizigers)advisering

3.612

4.500

2.114

1.174

1.470

4.525

Aantal vervolgconsulten

1.206

2.600

513

232

635

3.418

De beperking in het aantal spreekuren draagt bij aan het niet kunnen realiseren van de begrote aantallen. Eén van de belemmerende factoren hierin is de beperkte artsencapaciteit. In verband met de Covid periode in 2020-2022 vindt vanaf eind 2022 weer een stijging plaats in het aantal consulten. Ter vergelijking zijn daarom ook de cijfers van 2019 toegevoegd. Dit geeft een beter beeld van ‘normaal’.

44

12.

Financiële verantwoording bij het programma Additioneel

Programma 2023 Additioneel Baten

Totaal Baten Lasten

Totaal Lasten Reserveringen

Product Centrum Seksueel Geweld Epidemiologie Forensische geneeskunde Gezondheidsbevordering Infectieziektebestrijding JGZ additionele opdrachten gemeenten JGZ overige additionele opdrachten Kansrijke Start MDA++ Openbare geestelijke gezondheidszorg Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland Technische hygiënezorg Veilig Thuis Drenthe Centrum Seksueel Geweld Epidemiologie Forensische geneeskunde Gezondheidsbevordering Infectieziektebestrijding JGZ additionele opdrachten gemeenten JGZ overige additionele opdrachten Kansrijke Start MDA++ Openbare geestelijke gezondheidszorg Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland Technische hygiënezorg Veilig Thuis Drenthe

Centrum Seksueel Geweld Epidemiologie Forensische geneeskunde Gezondheidsbevordering Infectieziektebestrijding JGZ additionele opdrachten gemeenten JGZ overige additionele opdrachten Kansrijke Start MDA++ Openbare geestelijke gezondheidszorg Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland Technische hygiënezorg Veilig Thuis Drenthe Totaal Reserveringen Totaal Additioneel

Resultaat 2022 298 92 1.227 209 12 1.163 111 128 158 947 535 1.056 305 293 45 7.257 13.837 -296 -86 -1.184 -199 -8 -1.095 -105 -119 -153 -889 -508 -840 -400 -274 -42 -7.152 -13.349 -3 -6 -62 -10 -1 -85 -8 -9 -6 -58 -39 -76 -2 -19 -3 0 -387 101

Begroting 2023 voor wijziging 307 122 888 190 0 1.132 88 130 167 970 543 800 306 256 31 6.736 12.667 -299 -119 -837 -188 0 -1.049 -82 -121 -161 -930 -503 -741 -295 -237 -29 -6.736 -12.328 -8 -4 -51 -2 0 -83 -6 -9 -6 -40 -40 -59 -11 -19 -2 0 -339 -0

Begroting 2023 na wijziging 459 106 952 137 54 1.149 13 130 168 981 627 1.068 450 296 18 6.816 13.424 -453 -105 -936 -134 -52 -1.119 -13 -127 -166 -960 -611 -1.041 -448 -288 -18 -7.076 -13.547 -6 -1 -16 -3 -1 -29 0 -3 -2 -21 -16 -27 -2 -8 0 260 123 0

Resultaat 2023 421 86 1.365 159 85 1.211 10 135 148 996 627 1.008 644 327 11 7.676 14.911 -420 -82 -1.404 -168 -80 -1.190 -11 -132 -146 -979 -609 -995 -639 -328 -11 -7.917 -15.110 -1 -5 -26 -4 -3 -35 0 -4 -2 -24 -16 -23 -11 -10 0 260 97 -102

verschil 2023 -38 -19 413 22 32 62 -3 5 -20 15 0 -60 194 31 -7 860 1.487 33 23 -468 -35 -28 -71 3 -6 20 -19 2 46 -191 -39 7 -840 -1.563 5 -3 -10 -1 -2 -5 0 -1 0 -3 0 4 -8 -2 0 0 -26 -102

Additioneel algemeen

De impact van het Cao akkoord voor de additionele taken zijn berekend op € 260.000. In september 2023 is de hiervoor voorgestelde begrotingswijziging goedgekeurd. De meerkosten als gevolg van het Cao akkoord zijn onttrokken aan de Risicoreserve additionele taken. Forensische geneeskunde Het resultaat forensische geneeskunde bedraagt € 64.000 negatief. Bij de 8-maandsrapportage werd uitgegaan van een negatief resultaat van € 125.000. De verwachting was dat de subsidie Versterking forensische geneeskunde / samenwerking Noord-Nederland niet kostendekkend zou zijn. In het najaar 2023 bleek echter dat er nóg een subsidie beschikbaar was van € 118.000 voor Noord-Nederland. Hierdoor is het negatieve resultaat meegevallen. 45