CConstaterende datDe Wolden
Koppel je AI →
Document · PDF

E.1 Omgevingsdienst Jaarstukken 2025

Besluitvormende vergadering: “D’r op an” 25 juni 2026, gemeente De WoldenBij agendapunt: Verzamelvoorstel GR’en De Wolden54.174 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 6

Analyse op hoofdlijnen uit het rekeningresultaat te storten in de bestemmingsreserve huisvesting & ICT.

✓ Terugbetaling van € 350K aan de deelnemers naar rato van hun urenafname in het jaar 2025.

De door de deelnemers daadwerkelijk afgenomen uren zijn in de jaarrekening berekend op basis van het tarief uit de gewijzigde Begroting 2025, namelijk € 124,73. De afrekening vindt plaats op basis van daadwerkelijk geleverde inzet vermenigvuldigd met het na-calculatorisch uurtarief op basis van werkelijke lasten verdeeld over het totaal te verrekenen aantal uren, eventueel gecorrigeerd met een storting of opname uit de (bestemming)reserve.

We zien dat 218.447 uren van het Jaarprogramma zijn gerealiseerd (103%). Na aftrek van de uren die via SPUK worden gefinancierd blijven er per saldo 216.363 uren over die in rekening worden gebracht bij de deelnemers. Bij voorschot zijn er 210.936 uren in rekening gebracht. Dit betekent dat de deelnemers in totaal 5.427 * € 124,73 = € 677K moeten bijbetalen.

Wij adviseren om het positieve rekeningresultaat als volgt te verdelen:

Ondanks een achterblijvende bouwleges bate (€ 27K), is door de € 83K gefactureerde milieuleges na aftrek van de legeslasten per saldo nog een voordeel van € 91K in het rekeningresultaat.

✓ Algemene reserve € 255K: het foutherstel van de voorziening verlofsaldi per ultimo 2024 is volgens de bepalingen van de BBV uitgevoerd in de beginbalans van 2025. Hierbij is dit bedrag onttrokken uit de algemene reserve. Om de algemene reserve op het gewenste niveau te behouden zal hetzelfde bedrag weer moeten worden gestort in de algemene reserve.

De projectbaten betreffen met name de robuustheidsubsidie. De hierbij behorende projectkosten zijn gelijk zodat per saldo dit geen effect heeft op het rekeningresultaat. Hogere renteopbrengsten voor het tegoed bij de schatkist hebben € 31K meer opgeleverd. Dit is met name veroorzaakt door een hoger saldo in de schatkist. Hogere overige baten betreft hogere doorbelaste licentiekosten € 62K en de ontvangen huuren servicekosten van onze huurder in ons nieuwe pand.

✓ Zaaksysteem € 208K: naar verwachting zal de aanbesteding van het zaaksysteem € 750K kosten. Hiervoor zal vanaf 2026-2028 jaarlijks een bedrag van € 150K worden gestort in een bestemmingsreserve. Uit het jaarresultaat van 2024 is hiervoor reeds € 92K gereserveerd. Gezien de onderschrijding van € 146K op de post licentie- en ICT kosten en de wens om toekomstige lasten te voorkomen (ravijnjaren) kan het toekomstig tekort nu gestort worden.

De lagere personeelslasten bestaan enerzijds uit een overschrijding van € 701K voor de lonen, een onderschrijding van € 863K voor de inhuur en een onderschrijding van € 395K voor de overige personeelskosten. In de huidige arbeidsmarkt blijft het moeilijk om gekwalificeerd personeel te vinden. Waar mogelijk nemen we dan ook graag tijdelijke krachten over in ons vast personeelsbestand. Hiermee borgen we de opgedane kennis in onze organisatie tegen lagere kosten. Ondanks onze inspanningen blijven er helaas nog (langdurig) vacatures open staan. In het kader van sober en doelmatige uitvoering zijn gedurende 2025 ook vacatures pas later opengesteld. Vanwege de BBV verplichting om een voorziening voor toekomstige RVU-gelden op te nemen heeft dit geresulteerd in € 72K extra lasten in 2025. Hiernaast is de reeds bestaande voorziening voor verlofsparen en bovenwettelijk verlof verhoogd met € 329K. De onderschrijding voor

✓ Huisvesting & ICT € 487K: door uitloop van het project is er sprake van een onderschrijding op de incidentele lasten in 2025 (48K). Dit bedrag willen we graag overhevelen naar 2026 ter dekking van deze doorgeschoven lasten. De implementatie van project kantoorautomatisering is gepland in 2027. De hiermee gepaard gaande éénmalige kosten (geschat € 360K) zouden we willen storten in de bestemmingsreserve om eventuele toekomstige tegenvallers nu reeds op te vangen. In de administratieve begrotingswijziging herhuisvesting is het Algemeen Bestuur akkoord gegaan met het onttrekken van € 274K uit het eigen vermogen vanaf 2029 ter dekking van de tijdelijke tekorten. Om te voorkomen dat het weerstandsvermogen in de toekomst verslechterd wordt voorgesteld om € 79K 64

Inhoudsopgave A

1

Dienstverlening 2.1 2.2

3

6.5 6.6 6.7

7

In de begroting is een post voor onvoorziene uitgaven opgenomen met een hoogte van € 125.000. In 2025 is de post onvoorziene uitgaven niet benut. Een gedetailleerde toelichting op de baten en lasten treft u in de volgende paragraaf aan.

De incidentele lasten zijn € 26K lager dan begroot. De werkzaamheden voor het omzetten van het locatiebestand naar MBA’s (i.v.m. De Omgevingswet) wordt in 2026

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4

B

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

De lagere bedrijfsvoeringskosten wordt veroorzaakt door lagere ICT kosten (projecten nog niet of pas later gestart), communicatiekosten, innovatie & ontwikkelingsprojecten (deels gefinancierd via de robuustheidsubsidie) en het nieuwe pand. De kosten voor de Dienstverleningsovereenkomst met Emmen daarentegen is fors gestegen. In constructieve gesprekken is de onderbouwing hiervan met elkaar besproken en is de finale afrekening gemaakt. Een stijging van de personeel gerelateerde lasten zit met name in verhoogde Arbo uitgaven en gestegen personeelsverzekeringskosten.

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

verder uitgevoerd. Dat geldt ook voor het opstellen van de BI-strategie. Gezien de vertraging van de herhuisvesting zal de RI&E na de verhuizing worden uitgevoerd. De overheveling van de benodigde projectbudgetten naar 2026 kunt u terugvinden in de post mutaties reserves (conform besluit Algemeen Bestuur). De incidentele lasten herhuisvesting blijven € 48K achter op begroting. Dit wordt veroorzaakt door de vertraging van het project, waarbij deze kosten worden doorgeschoven naar 2026.

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

overige personeelskosten wordt grotendeels verklaard door de latere invoering van de woon-werk vergoeding.

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Jaarrekening 7.1 7.2

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

65

A

Inhoudsopgave

7.2 Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening

1

De omgevingswaarden

7.2.1

1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

1. Deelnemer bijdragen

2

6.5 6.6 6.7

7

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4

B

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

Begroting 2025 na wijziging

Dienstverlening 2.1 2.2

3

Baten

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

26.309.740

26.986.951

677.211

Totaal

26.309.740

26.986.951

677.211

3. Inkomsten Projecten

Begroting 2025 na wijziging

Tabel B2. De raming en realisatie van de deelnemersbijdragen in 2025

Het Jaarprogramma bedraagt 213.025 uur en is na aftrek SPUK-uren bij voorschot in rekening gebracht. Hiervan is 218.447 uur gerealiseerd (103%), waardoor de deelnemersbijdrage hoger is. Hiervan kunnen 2.084 uren vanuit de Specifieke uitkering (SPUK) toezicht en handhaving energietoezicht worden gefinancierd, zodat er 216.363 uren overblijven die met de deelnemers worden verrekend. Een specificatie van de deelnemer bijdragen is weergegeven in Bijlage A. 2. Inkomsten leges

Realisatie 2025

Afwijking

Overige projecten

0

200.384

200.384

Totaal

0

200.384

200.384

Tabel B4. De raming en realisatie van de projecten en meerwerk

Er zijn werkzaamheden uitgevoerd voor overige projecten buiten onze bevoegde gezagen, zoals de Seveso-taken en Prolander alsmede extern gefinancierde projecten (robuustheidsubsidie waarbij de baten en lasten per saldo nul zijn). De projectinkomsten kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Begroting 2025 na wijziging

7.1 7.2

Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

Afwijking

Deelnemer bijdrage regulier

Jaarrekening Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording

Realisatie 2025

maken het bouwdeel van de provinciale WABO/Omgevingswet –vergunning) waarbij 70% van de geïnde WABO/Omgevingswet-leges bij ons in rekening worden gebracht door de gemeenten. Het innen van leges behoort tot onze structurele taak en wordt daarom meegenomen in de begroting. De in rekening gebracht bouwleges bedraagt € 27K en blijft daarmee achter op voorgaande jaren. Voornaamste reden hiervoor is de stikstofcrisis waardoor bouwbesluiten (nog) niet worden afgegeven. De in rekening gebrachte milieuleges bedraagt € 83K.

Realisatie 2025

Afwijking

Inkomsten leges

200.000

110.566

-89.434

Totaal

200.000

110.566

-89.434

Tabel B3. De raming en realisatie van de leges in 2025

Per 1 januari 2014 zijn wij door de provincie gemandateerd voor de inning en heffing van leges. Het betreft de leges voor de luchtvaart en de Milieuactiviteiten MBA’s uit de Omgevingswet. We dragen zorg voor de verrekening met de gemeenten (zij

Projecten en meerwerk

Realisatie 2025

Seveso - bijdrage

25.609

Overige projecten

174.774

Totaal

200.384

Tabel B5. Specificatie projectinkomsten

Inhoudsopgave 1

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

6

259.900

259.900

0

Totaal

259.900

259.900

0

Tabel B6. Overzicht van de SPUK-baten

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

Onderstaand treft u de sisa verantwoording van de specifieke uitkeringen aan.

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Financieel

6.5 6.6 6.7

7

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Personeel

6.1 6.2 6.3 6.4

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

ocw

Jaarrekening 7.1 7.2

K21

Ontvanger

KGG

Juridische grondslag

SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2024 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d. 7-01-2026

Specifieke uitkering

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording

Uitkeringscode

B

SPUK T&H energiebesparingsplicht

Vanaf 10 oktober 2022 konden alle omgevingsdiensten in Nederland een specifieke uitkering aanvragen voor extra ondersteuning op toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht. Voor onze organisatie kunnen wij voor de jaren 2022 tot en met 2026 aanspraak maken op een bedrag van € 1.573K. Per 31 december 2025 is er cumulatief € 1299K uitgegeven. De regeling heeft tot doel om meerjarig additionele capaciteit voor toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht te realiseren.

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Afwijking

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

Realisatie 2024

Dienstverlening 2.1 2.2

3

Begroting 2024 na wijziging

Verstrekker

A

4. Inkomsten SPUK baten

Eenmalige specifieke uitkeringen ten behoeve van extra ondersteuning voor toezicht op en handhaving van de energiebesparingsplicht

Indicator Besteding (jaar T)

Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen € 259.900

Indicator

Indicator

Cumulatieve besteding (t/m jaar T)

Indicator

Indicator

Wordt voldaan aan het bepaalde in Wordt voldaan aan het bepaalde in Eindverantwoording (ja/nee) artikel 6, tweede lid van de

artikel 6, zesde lid, van de Regeling

Regeling (ja/nee)

(ja/nee)

Aard controle R

Aard controle n.v.t.

Aard controle R

Aard controle D2

Aard controle R

Indicator: K21/01

Indicator: K21/02

Indicator: K21/03

Indicator: K21/04

Indicator: K21/05

€ 1.298.832

Ja

67

Ja

Nee

Indicator

Inhoudsopgave A

1

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

6.5 6.6 6.7

7

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Rentebaten

145.000

175.788

30.788

Totaal

145.000

175.788

30.788

Begroting 2025 na wijziging

Tabel B7. Overzicht van de financiële baten

De renteopbrengsten zijn hoger dan begroot door een toename van het tegoed in schatkist bankieren gedurende het jaar. Ten opzichte van vorig jaar heeft de licht gedaalde rente hier een remmend effect op gehad.

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Jaarrekening 7.1 7.2

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

Afwijking

17.685.116

18.385.824

-700.709

Inhuur

3.244.545

2.381.369

863.177

Overige personeelskosten

1.672.943

1.277.731

395.212

22.602.603

22.044.924

557.680

Tabel B9. De raming en realisatie van de loonsom in 2025

De personeelslasten bestaan uit de loonsom, inhuur en overige personeelskosten. De verschillende onderdelen worden hierna verder toegelicht. Begroting 2025 na wijziging

Doorbereken. licenties en beheerkosten LOS

Realisatie 2025

Lonen

Totaal

6. Inkomsten overige baten

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4

B

Afwijking

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Realisatie 2025

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

7. Personeelslasten

Begroting 2025 na wijziging

Dienstverlening 2.1 2.2

3

7.2.2 LASTEN

5. Inkomsten Financiële baten

Realisatie 2025

Afwijking

Lonen

128.871

190.594

61.723

0

29.578

29.578

Huuropbrengsten

42.501

53.416

10.915

Totaal

171.372

273.589

102.217

Overige baten

Begroting 2025 na wijziging

Tabel B8. Overzicht van de overige baten in 2025

De gemeenten Borger-Odoorn en Coevorden maken gebruik van hetzelfde zaaksysteem als onze organisatie. Voor het gebruik van de licenties en voor de beheerkosten is een overeenkomst opgesteld. Er wordt vanaf 2022 jaarlijks aan beide gemeenten een bedrag in rekening gebracht. De huuropbrengsten betreft de huur en servicekosten van Industrieweg 12 die sinds 1 juli 2025 in rekening worden gebracht na aankoop van het pand.

Realisatie 2025

Afwijking

Lonen primair

13.111.528

13.296.211

-184.683

Lonen overhead

4.615.424

4.822.329

-206.905

Frictiekosten personeel

0

107.113

-107.113

Mutatie verlofsaldi

0

314.200

-314.200

-41.836

-154.029

112.193

17.685.116

18.385.824

-700.709

Ontvangen loonkosten compensatie Totaal

Tabel B10. De raming en realisatie van de loonsom in 2025

De loonkosten worden gemaakt voor de vaste formatie. Onze vaste formatie bestaat uit zowel de medewerkers die betrokken zijn in het primaire proces als de ondersteunende functies. In de huidige arbeidsmarkt blijft het moeilijk om gekwalificeerd personeel te vinden. Waar mogelijk nemen we dan ook graag tijdelijke

68

Inhoudsopgave A

1

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

Dienstverlening 2.1 2.2

3

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

7

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Overige personeelskosten

Inhuur Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Begroting 2025 na wijziging Afwijking

Realisatie 2025

Afwijking

Reiskosten

727.739

528.409

199.330

Inhuur primair

2.540.560

2.387.050

153.510

Opleidingen

434.320

392.850

41.470

Financieel

Inhuur overhead

963.885

391.492

572.393

Algemene kosten

510.884

356.472

154.412

6.1 6.2 6.3 6.4

Doorbelasting personeel aan projecten en SPUK

-259.900

-397.174

137.274

1.672.943

1.277.731

395.212

Totaal

3.244.545

2.381.369

863.177

6.5 6.6 6.7

B

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

krachten over in ons vast personeelsbestand. Hiermee borgen we de opgedane kennis in onze organisatie tegen lagere kosten. Ondanks onze inspanningen blijven er helaas nog (langdurig) vacatures open staan. In het kader van sober en doelmatige uitvoering zijn gedurende 2025 ook vacatures pas later opengesteld. De overschrijding bij vast personeel valt weg tegen de onderschrijding op inhuur (zie hieronder). De frictiekosten personeel betreffen extra gemaakte kosten voor het UWV in verband met de uitdiensttreding van een medewerker en de in 2025 betaalde en opgebouwde voorziening voor toekomstig uit te keren RVU-gelden. Mutatie verlofsaldi betreft de mutaties in bovenwettelijk verlof en verlofsparen. Ontvangen loonkosten compensatie bestaat vooral uit ontvangen uitkeringen Wet arbeid en zorg (WAZO) en Ziektewetuitkering (ZW).

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Jaarrekening 7.1 7.2

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

Totaal

Tabel B12. De raming en realisatie van de inhuur in 2025

Tabel B11. De raming en realisatie van de inhuur in 2025

De onderschrijding op de reiskosten wordt veroorzaakt doordat de invoering van het mobiele duurzaamheidsbeleid is uitgesteld. Formeel treedt deze in werking per 1 januari 2026, maar met ingang van 1 juli 2025 is gestart met uitbetaling van de woon-werkvergoeding. Er is veel energie gestoken aan het opleiden van onze medewerkers, waarbij de kosten nagenoeg gelijk zijn aan de begroting. De onderschrijding op de algemene personeelskosten ligt onder andere in de vertraging van het functiewaarderingstraject (FUWA). Hiervoor is het resterende projectbudget conform Algemeen Bestuur besluit dan ook overgeheveld naar 2026 middels een bestemmingsreserve. Hiernaast zijn personeelsgebonden lasten dit jaar anders gerubriceerd waardoor de onderschrijding hier wegvalt tegen de overschrijding bij overige bedrijfsvoeringskosten.

De kosten voor inhuur zijn lager dan begroot. Er wordt ingehuurd specifiek voor de uitvoering van projecten, of vaste medewerkers worden voor die projecten ingezet en er wordt vervolgens tijdelijk personeel ingehuurd om de eigen medewerkers te vervangen. Ook wordt er ingehuurd om vacatureruimte op te vullen en zieke medewerkers te vervangen. Dankzij ons tijdschrijfsysteem is een adequate onderbouwing beschikbaar van de bestede en toe te rekenen uren. De bestede uren aan de robuustheidsubsidie en de SPUK zijn in mindering gebracht bij de post ”doorbelasting personeel aan projecten en SPUK”.

69

A

Inhoudsopgave

8. Bedrijfsvoeringkosten

1

De geraamde en gerealiseerde bedrijfsvoering kosten zijn in onderstaand overzicht uiteengezet.

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

3

6.5 6.6 6.7

7

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Packagedeal gemeente Emmen en Provincie Drenthe

Realisatie 2025

Door de aankoop van het pand aan de Industrieweg 10-16 te Assen is dit een nieuwe post in de jaarrekening. Het betreft hier met name lasten voor de nutsvoorzieningen en verzekering.

Afwijking

2.134.920

2.101.439

33.481

Huisvesting & facilitair

52.475

26.348

26.127

Afschrijvingskosten

45.000

18.043

26.957

Huur zaaksysteem/Licentie LOS

286.909

266.583

20.327

Overige licentie- en ICT kosten

700.323

574.158

126.165

Overige bedrijfskosten

661.366

769.271

-107.905

3.880.992

3.755.841

125.151

Totaal

Huisvesting & facilitair

Afschrijvingskosten De afschrijvingskosten kunnen als volgt worden gespecificeerd: Afschrijvingskosten

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Jaarrekening 7.1 7.2

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

Realisatie 2025

Afschrijvingskosten inventaris

10.697

Afschrijvingskosten bedrijfsgebouwen

7.346

Totaal

18.043

Tabel B13. De raming en realisatie van de loonsom in 2025

Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4

B

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

Begroting 2025 na wijziging

Dienstverlening 2.1 2.2

veroorzaakt door structureel fors gestegen ICT kosten. Hierover zijn constructieve gesprekken met elkaar gevoerd wat heeft geleid tot een juiste afrekening over 2025.

Tabel B14. Specificatie van de afschrijvingskosten

Hieronder worden de grootste posten en de oorzaak achter eventuele afwijkingen nader toegelicht.

De afschrijvingskosten bedrijfsgebouwen betreft het verhuurde deel van het pand Industrieweg 10-16 te Assen. Afschrijving op de rest van het gebouw zal starten na ingebruikname van het pand medio 2026.

Packagedeal met gemeente Emmen en provincie Drenthe In de packagedeal verzorgen de provincie Drenthe en de gemeente Emmen voor een vaste prijs een gezamenlijk pakket van diensten aan ons. Dit betreft huisvesting, ICT, archief en advies. In deze packagedeal is een indexering overeengekomen op basis van het daarvoor geldende gemeentelijke en provinciale indexcijfer. Voor de huur van de kantoortuinen en de facilitaire dienstverlening in deze gebouwen is een dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten voor de jaren 2021 en 2022. Voor 2023 tot en met 2025 is gebruik gemaakt van de optie tot verlenging. De kosten voor de huisvesting zijn gebaseerd op vaste afspraken.

Huur zaaksysteem/licentie LOS De aanschaf van ons zaaksysteem LOS is in 2016 samen met de ODG gedaan. Sindsdien werden de licentiekosten van het LOS verdeeld op basis van het aantal gebruikers. Vanaf september 2023 hebben wij het LOS niet meer samen met het ODG maar hebben we zelf een overeenkomst gesloten.

Overige licentie- en ICT kosten

Er is sprake van een onderschrijding voor het gedeelte van de Provincie Drenthe door lager toegepaste indexatie dan begroot. Daarentegen is er sprake van een overschrijding voor het gedeelte van de Gemeente Emmen wat met name wordt

De overige licentie- en ICT-kosten zijn lager uitgevallen doordat niet alle begrote projecten zoals drones, doorontwikkeling Axians en de koppeling MY-LEX (volledig) zijn uitgevoerd. 70

A

Overige bedrijfskosten

1

De overige bedrijfskosten kunnen als volgt worden gespecificeerd:

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

3

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7

7

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

Overige bedrijfskosten

Realisatie 2025

Abonnementen

23.872

Algemene bedrijfsvoeringskosten

5.244

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking

Legeskosten

140.000

19.119

120.881

Totaal

140.000

19.119

120.881

Dienstverlening 2.1 2.2

B

9. Legeskosten

Inhoudsopgave

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Jaarrekening 7.1 7.2

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

Arbokosten

173.992

Toolbox

25.096

Bankkosten

1.122

Communicatie

31.956

Lidmaatschap

62.697

Verzekeringen

174.300

Organisatie advieskosten

95.157

Ontwikkeling en innovatie

14.716

Informatiebeveiliging / privacy

16.505

Juridische Zaken

42.040

Interne controlekosten

35.653

Accountantskosten

39.795

OR

27.125

Totaal

Tabel B16. De raming en realisatie van de inhuur in 2025

Van de WABO/Omgevingswet-leges die wij heffen en innen wordt 70% door de gemeenten bij ons in rekening gebracht. Het aantal bouwleges is fors afgenomen in 2025 als gevolg van de stikstofcrisis wat uiteraard heeft geleid tot lagere opbrengsten en bijbehorende kosten. 10. Projectkosten Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking

Overige Extra opdrachten

0

200.384

-200.384

Totaal

0

200.384

-200.384

Tabel B17. Raming en realisatie van de projectkosten in 2025

769.271

Naast de reguliere taken die in het Jaarprogramma zijn opgenomen, voeren wij ook additionele projecten uit voor de deelnemers en/of het Rijk. De kosten hiervan worden volledig verhaald op de partijen waarvoor wij deze projecten uitvoeren.

Tabel B15. Specificatie van de overige bedrijfskosten

In totaal is er op deze post ten opzichte van de begroting € 108K meer uitgegeven. Dit valt weg tegen de onderschrijding op de overige personeelskosten zoals vermeld onder punt 7. Reden is een andere rubricering van Arbo lasten in 2025. De personeelsverzekering lasten zijn verhoogd als gevolg van stijgend SV-loon, waarbij ook een na-verrekening heeft plaatsgevonden over 2024. De hogere organisatie advieskosten worden tenietgedaan door de onttrekking uit de bestemmingsreserve organisatieontwikkeling (€ 23K).

In 2025 is € 172K besteed aan het project Robuustheid welke in 2026 zullen worden gedeclareerd uit de verstrekte robuustheidsubsidie. Hierop vooruitlopend zijn de gemaakte projectkosten ook opgenomen als verwachte projectbaten zodat dit per saldo geen effect heeft op het rekeningresultaat.

71

Inhoudsopgave A

1

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

6.5 6.6 6.7

7

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4

B

Realisatie 2025

Begroting 2025 na wijziging

Afwijking

Realisatie 2025

Afwijking

SPUK T&H energiebesparingsplicht

259.900

259.900

0

Incidentele lasten

225.500

199.291

26.209

Totaal

259.900

259.900

0

Totaal

225.500

199.291

26.209

Tabel B18. Overzicht van de SPUK lasten

Tabel B20. Raming en realisatie van de incidentele lasten in 2025

De lasten die voor SPUK in aanmerking komen zijn even hoog als de SPUK baten, die zijn toegelicht bij onderdeel 4.

De incidentele lasten betreffen de kosten van diverse projecten en kunnen als volgt worden gespecificeerd:

12. Financiële lasten

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Jaarrekening 7.1 7.2

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording

Incidentele lasten Begroting 2025 na wijziging

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Begroting 2025 na wijziging

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

13. Incidentele lasten

Dienstverlening 2.1 2.2

3

11. SPUK lasten

Realisatie 2025

Afwijking

Rentelasten

14.040

28.376

-14.336

Totaal

14.040

28.376

-14.336

Tabel B19. Overzicht van de rentelasten

De financiële lasten bestaan uit twee posten. Ten eerste de rentelasten van het verhuurde deel van het nieuwe pand aan de Industrieweg 10-16 (€ 10K). Ten tweede heeft de Belastingdienst een naheffingsaanslag met rente opgelegd voor de loonheffing 2020 inzake uitruil woon-werkverkeer gedurende de Corona periode (€ 19K). Hierop is bezwaar aangetekend, waarvan de uitkomst naar verwachting in 2026 bekend zal zijn.

Realisatie 2025

Incidentele kosten omzetten MBA's

43.436

Incidentele kosten ontwikkelen BI-strategie

6.993

Incidentele kosten herhuisvesting

81.800

Incidentele kosten nieuwe huisstijl

9.380

Incidentele kosten Samen Digitaal

57.683

Totaal

199.291

Tabel B21. specificatie incidentele lasten per project

Het omzetten van het inrichtingenbestand naar milieubelastende activiteiten in het kader van de Omgevingswet is opgestart en wordt vervolgd in 2026. Conform het Algemeen Bestuur besluit is het restbudget beschikbaar in 2026. Hetzelfde geldt ook voor de ontwikkeling van de BI-strategie. Door vertraging in het huisvestingsproject zijn er minder incidentele uitgaven in 2025 dan begroot. Door verschuiving van deze kosten naar 2026 is het advies om de onderschrijding van € 48K te storten in de bestaande bestemmingsreserve Huisvesting & ICT. In de Begroting was geen geld gereserveerd voor project Samen Digitaal, omdat niet bekend was dat de uitvoering in 2025 zou plaatsvinden. In 2025 is hier € 58K aan uitgegeven. Het project zal naar verwachting in Q1 2026 worden afgerond. In de Begroting was ook nog € 17,5K opgenomen voor de uitvoering van de RI&E huisvesting. Door de vertraging in het project herhuisvesting is het restbudget conform het Algemeen Bestuur besluit overgeheveld naar 2026 in bestemmingsreserve Huisvesting & ICT.

Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

72

Inhoudsopgave A

1

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

6.5 6.6 6.7

7

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Toevoeging/onttrekking bestemmingsreserve

Afwijking

Onvoorzien

125.000

0

125.000

Totaal

125.000

0

125.000

In iedere begroting wordt een bedrag van € 125K ‘Onvoorzien’ opgenomen voor de dekking van diverse kosten die ten tijde van het opmaken van de begrotingswijziging nog niet konden worden voorzien. Deze reservering is niet benut. 15. Toevoeging en onttrekking reserves

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Jaarrekening 7.1 7.2

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Afwijking

Toevoeging/onttrekking bestemmingsreserve

-162.024

199.322

-361.346

Totaal

-162.024

199.322

-361.346

-43.436

Onttrekking project BI Strategie

-6.993

Toevoeging project RI&E

17.500

Het Algemeen Bestuur besluit voor de overheveling van projectbudgetten van 15 december 2025 is in de jaarrekening verwerkt.

Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

73

180.000

Toevoeging project FUWA advieskosten

19.198

Toevoeging project Data ontsluiting

22.250

Toevoeging project Archief en post

38.600

Onttrekking restant Organisatieontwikkeling

-22.798

Onttrekking Huisvesting & ICT

-5.000

Totaal

199.322

Tabel B24. Mutatie bestemmingsreserve

Tabel B23. Toevoeging en onttrekking bestemmingsreserves

Realisatie 2025

Onttrekking project MBA

Toevoeging project FUWA lonen

Tabel B22. Raming en realisatie van Onvoorzien

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4

B

Realisatie 2025

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Begroting 2025 na wijziging

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

De mutaties bestemmingsreserve kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Dienstverlening 2.1 2.2

3

14. Onvoorzien

Inhoudsopgave A

1

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

3

7

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Organisatie Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

01-01-2025

31-12-2024

16

6.970

101 6.970

101 101

101

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar

17

7.683

10.498

10.498

Liquide middelen

18

200

1

1

Overlopende activa

19

162

145

145

Totaal vlottende activa

8.045

10.644

10.644

TOTAAL ACTIVA

15.015

10.745

10.745

PASSIVA Vaste passiva Eigen vermogen

20

- Algemene reserve

383

383

637

Financieel

- Bestemmingsreserve

1.099

23

23

6.1 6.2 6.3 6.4

- Gerealiseerd resultaat

6.5 6.6 6.7

B

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Personeel

5.1 5.2 5.3 5.4

6

Materiële vaste activa Vlottende activa

Impact Omgevingswet

31-12-2025

Vaste activa

Dienstverlening Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Ref.

ACTIVA

2.1 2.2

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

(bedragen x € 1.000)

Totaal vaste activa

3.1 3.2

4

7.3 Balans per 31 december 2025

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

1.300

1.177

1.177

Voorziening voor verlofsaldi

21

1.183

782

538

Leningen

22

3.629

0

0

Waarborgsommen

23

13

Totaal vaste passiva

0 7.607

0 2.364

2.375

Jaarrekening 7.1 7.2

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar

24

3.765

5.436

5.436

Overlopende passiva

25

3.643

2.945

2.935

Totaal vlottende passiva

7.408

8.381

8.370

TOTAAL PASSIVA

15.015

10.745

10.745

Tabel B25. de balanspositie 2025

* de referentienummers corresponderen met de nummers in toelichting van de balans.

74

Het foutherstel van de voorziening verlofsaldi en verplichting verlofsparen per ultimo 2024 groot € 255K is volgens de bepalingen van de BBV uitgevoerd in de beginbalans van 2025. Hierbij is dit bedrag onttrokken uit de algemene reserve. In de kolom “1-1-2025” is deze correctie zichtbaar gemaakt in de groen gemarkeerde cellen.

A

Inhoudsopgave

7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

1

7.4.1 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

Dienstverlening 2.1 2.2

3

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

6.5 6.6 6.7

7

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4

B

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Jaarrekening 7.1 7.2

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het Algemeen Bestuur op 15 december 2025 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht.

De activa en passiva zijn gewaardeerd overeenkomstig de voorschriften van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Vaste activa Materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Investeringen worden lineair afgeschreven, tenzij annuïtaire afschrijving dringend gewenst is bijvoorbeeld om de afschrijving te kunnen koppelen aan een annuïtaire geldlening die voor de investering is aangetrokken. Afschrijving start op het moment van ingebruikname. Op gronden en terreinen worden niet afgeschreven.

De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Bij de bepaling van de waarde wordt rekening gehouden met een bijzondere vermindering van het actief, indien deze naar verwachting duurzaam is. In het begrotingsjaar 2025 heeft een dergelijke vermindering overigens niet plaatsgevonden.

Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. Schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Aangezien erbij verlofsparen en bovenwettelijk verlof sprake is van arbeidskosten gerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook een onvoorspelbare afbouw kennen (een verplichting van niet gelijkblijvende omvang), hebben wij een voorziening gevormd.

Activagroep

Om de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is het nodig dat de leiding van onze organisatie over verschillende zaken zich een oordeel vormt, en dat de leiding schattingen maakt die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Inherent aan het maken van schattingen is dat de werkelijke uitkomst kan afwijken. De jaarrekening is opgesteld vanuit de continuïteitsveronderstelling en ingericht conform het BBV. In de Financiële verordening zijn de afschrijvingstermijnen gewijzigd na instemming door het Algemeen Bestuur op 15 december 2025. Er zijn in de grondslagen geen verdere wijzigingen ten opzichte van voorgaande jaren.

Grond

n.v.t

Bedrijfsgebouwen

40

Verbouwingen, in geval van een verbouwing in een huurpand is de afschrijvingstermijn maximaal gelijk aan de looptijd van het huurcontract inclusief optietermijn verlenging

20 tot 40

Fietsenstallingen

20 tot 40

Parkeerplaatsen

20 tot 40

Technische installaties in bedrijfsgebouwen

15 tot 40

Laadpalen, accupakketten en zonnepanelen

20

Kantoormeubilair / inventaris Software & automatiseringsapparatuur Zonwering Vervoermiddel

Tabel B26. Overzicht van de gehanteerde afschrijvingstermijnen

75

Jaren

10 tot 20 3 tot 5 20 n.v.t.

Inhoudsopgave A

1

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

Dienstverlening 2.1 2.2

3

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

6.5 6.6 6.7

7

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4

B

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Jaarrekening Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording

7.4.2 Grondslagen voor bepaling van het resultaat

De ICT/communicatieapparatuur en de inventaris worden door ons gehuurd/geleased van de provincie Drenthe en de gemeente Emmen. De afspraken hieromtrent zijn in een dienstverleningsovereenkomst vastgelegd. Deze apparatuur en inventaris worden niet geactiveerd op de balans.

Algemeen De baten en lasten worden toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn verwezenlijkt. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen, indien zij voor het vaststellen van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Ten behoeve van de thuiswerkfaciliteiten van onze medewerkers zijn extra bureaustoelen aangeschaft. Deze bureaustoelen zijn eigendom van Omgevingsdienst Drenthe en worden in bruikleen uitgegeven. Bij uitdiensttreding worden de stoelen weer ingeleverd. De bureaustoelen zijn door ons geactiveerd op de balans en worden in 3 jaar afgeschreven.

Personeelsbeloningen De operationele leasing van 2 piketauto’s, 1 BOA auto en 2 algemene bedrijfsauto’s wordt niet als actief in de balans verwerkt. Wel wordt de omvang van de langjarige verplichtingen die uit hoofde van leasing, huur en anderszins zijn aangegaan vermeld in het onderdeel “Niet in de balans opgenomen verplichtingen” aan het einde van de toelichting op de balansposten.

Onder personeelslasten zijn begrepen de in het in boekjaar verschuldigde salarissen, sociale lasten, pensioenpremies, inleenkrachten en overige personeelskosten, verminderd met de ontvangen uitkeringen van sociale fondsen.

✓ Periodiek betaalbare beloningen Salarissen, pensioen- en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de staat van baten en lasten voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers.

Vlottende activa Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Indien sprake is van verwachte oninbaarheid wordt een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen.

✓ Nederlandse pensioenregelingen We hebben een pensioenregeling bij Stichting Bedrijfspensioenfonds ABP afgesloten. Op deze pensioenregeling zijn de bepalingen van de Nederlandse Pensioenwet van toepassing. ABP hanteert het middelloon als pensioengevende salarisgrondslag. De beleidsdekkingsgraad van Stichting Bedrijfspensioenfonds ABP bedroeg per 31 december 2025 117,3 % (31 december 2024 111,9%). Omdat de financiële positie van ABP het toelaat en gebruik is gemaakt van de soepelere regels van de overheid, zijn de pensioenen per 1 januari 2026 verhoogd met 2,84 %, waarmee de inflatie tussen 1 september 2024 en 1 september 2025 wordt gecompenseerd. Dit beleid geldt totdat ABP in 2027 overgaat naar het vernieuwde pensioenstelsel, waarbij pensioenen mee gaan bewegen met de economie.

7.1 7.2

Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.

Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde..

76

Inhoudsopgave A

1

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

6.5 6.6 6.7

7

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4

B

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Verder wordt op balansdatum een voorziening opgenomen voor bestaande additionele verplichtingen ten opzichte van het fonds en de werknemers, indien het waarschijnlijk is dat voor de afwikkeling van die verplichtingen een uitstroom van

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

middelen zal plaatsvinden en de omvang van de verplichtingen betrouwbaar kan worden geschat. Het al dan niet bestaan van verplichtingen wordt beoordeeld aan de hand van de uitvoeringsovereenkomst met het fonds, de pensioenovereenkomst met de werknemers en andere (expliciete of impliciete) toezeggingen aan de werknemers. De voorziening wordt gewaardeerd tegen de beste schatting van de contante waarde van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen op balansdatum af te wikkelen.

Dienstverlening 2.1 2.2

3

Premies worden verantwoord als personeelskosten zodra deze verschuldigd zijn. Vooruitbetaalde premies worden opgenomen als overlopende activa indien dit tot een terugstorten leidt of tot een vermindering van toekomstige betalingen. Nog niet betaalde premies worden als verplichting op de balans opgenomen.

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Jaarrekening 7.1 7.2

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

77

Het Dagelijks Bestuur van Omgevingsdienst Drenthe

A

Inhoudsopgave

7.5 Toelichting op de balans

1

7.5.1 Vaste activa

De omgevingswaarden

2025 zijn gedaan voor de verbouwing van het pand en terrein. Voor het verkrijgen van de benodigde investeringskredieten en het administratief verwerken van de huisvestingsbegroting heeft het Algemeen Bestuur een besluit genomen op 8 september 2025. De inventaris betreft de aangeschafte bureaustoelen ten behoeve van het thuiswerken in de jaren 2020-2022 en 2024. Deze bureaustoelen worden in bruikleen gegeven aan de medewerkers en worden weer ingeleverd bij uitdiensttreding.

1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

Dienstverlening 2.1 2.2

3

6.5 6.6 6.7

7

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van 1 jaar of minder kunnen als volgt gespecificeerd worden.

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4

B

17. Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar

Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4

6

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

7.5.2 Vlottende activa

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Jaarrekening 7.1 7.2

Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

Boekwaarde Ultimo 2025

16. Materiële vaste activa

Boekwaarde 01-01-2025

(des)investering

Boekwaarde 31-12-2025

Afschrijving

Gronden

0

780.000

0

780.000

Terreinen

0

4.160

0

4.160

Bedrijfsgebouwen

0

4.382.672

7.346

4.375.326

Verbouwing

79.839

1.720.008

0

1.799.847

Inventaris

21.223

0

10.697

10.526

101.062

6.886.839

18.043

6.969.859

Totaal

Oninbaarheid

Balanswaarde Ultimo 2025

Balanswaarde Ultimo 2024

Vorderingen op openbare lichamen

2.926.535

0

2.926.535

1.957.486

Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

4.662.904

0

4.662.904

8.305.449

93.795

0

93.795

234.937

7.683.233

0

7.683.233

10.497.872

Overige vorderingen Totaal

Tabel B28. De uitzettingen met een looptijd tot 1 jaar

Het maximale bedrag dat wij over een heel kwartaal gezien gemiddeld op dag basis buiten de schatkist mogen hebben gehouden, ook wel genoemd het drempelbedrag in het kader van het schatkistbankieren, bedraagt voor Omgevingsdienst Drenthe € 250K per dag.

Tabel B27. Materiële vaste activa

De gronden en bedrijfsgebouwen betreft de aankoop van het pand aan de Industrieweg 10-16 te Assen waarmee het Dagelijks Bestuur op 24 juni 2025 heeft ingestemd. De verbouwing en terreinen betreffen de uitgaven die ultimo

78

Inhoudsopgave A

1

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

4

1.561.760

Nog te factureren projecten

26.971

Impact Omgevingswet

Overige

110.065

3.1 3.2

Totaal

2.926.535

Dienstverlening

7

Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld

Generieke effecten Effecten per onderwerp

Personeel Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

Overige vorderingen

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

6.1 6.2 6.3 6.4

Afrekening Jaarprogramma

Jaarrekening Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording

30.933

Overige vorderingen

62.861

Totaal

93.795

De post overige vorderingen betreft met name de rente van het vierde kwartaal 2025.

Bodemsanering

Financieel

7.1 7.2

Debiteuren

Tabel B30. Specificatie van de overige vorderingen

De uitvoering van bodemsaneringsprojecten is door de provincie Drenthe en de gemeente Emmen aan ons overgedragen. In Bijlagen E en F zijn de uitgevoerde bodemsaneringsprojecten uiteengezet.

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

Ultimo 2025

Tabel B29. Materiële vaste activa

Organisatie

6.5 6.6 6.7

B

123.853

Afrekening jaarprogramma

5.1 5.2 5.3 5.4

6

Uitvoering bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

De post overige betreft openstaande debiteurenfacturen van openbare lichamen zoals Waterschappen of Omgevingsdiensten.

Ultimo 2025

1.103.886

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

5

Vorderingen op openbare lichamen

Overige

Door te schuiven BTW latende organisaties 2025

2.1 2.2

3

De vorderingen op openbare lichamen kunnen als volgt worden gespecificeerd.

18. Liquide middelen Boekwaarde Ultimo 2025

Voor het Jaarprogramma 2025 bedraagt de totale afrekening € 677K positief (zie Bijlage B). Enkele deelnemers moeten op grond van de gerealiseerde uren een bedrag van € 1.562K (vordering) bijbetalen. Daarnaast moeten er voor een bedrag van € 885K (schuld) voorschotten aan deelnemers worden terugbetaald.

Boekwaarde Ultimo 2024

BNG betaalrekening

199.616

1.018

Totaal

199.616

1.018

Tabel B31. Overzicht van de liquide middelen

De BNG betaalrekening is voorzien van een kredietfaciliteit van € 750K. 19. Overlopende activa Boekwaarde Ultimo 2025

Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen

Boekwaarde Ultimo 2024

Vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

162.079

145.012

Totaal

162.079

145.012

Tabel B32. Overzicht van de liquide middelen

De post vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen heeft betrekking op licenties/ abonnementen en verzekeringspremies. 79

A

Inhoudsopgave

7.5.3 Vaste passiva

1

20. Eigen vermogen

De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid

2

Dienstverlening 2.1 2.2

3

Impact Omgevingswet 3.1 3.2

4

6.5 6.6 6.7

7

382.712

382.753

637.343

Bestemmingsreserve

1.099.120

22.798

22.798

Gerealiseerd resultaat

1.300.023

1.176.961

1.176.961

Totaal

2.781.854

1.582.511

1.837.102

Algemene reserve

Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie

In de kolom “Bestemming resultaat vorig boekjaar” toont de toevoeging aan de bestemmingsreserves en terugbetaling van een deel van het rekeningresultaat over 2024 aan de deelnemers zoals besloten door het Algemeen Bestuur bij vaststelling van de Jaarrekening 2024.

Tabel B33. Overzicht van het eigen vermogen

Het verloop van de bestemmingsreserves kunnen als volgt worden gespecificeerd.

Verloop van reserves

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit

Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16984444/1