E.1 Omgevingsdienst Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
Het ongeplande toezicht bestaat meestal uit hercontroles die voortkomen uit gepland toezicht. Daarnaast voeren wij ongeplande controles uit wanneer er vermoedens van milieuovertredingen zijn. Deze vermoedelijke milieuovertredingen signaleren wij zelf, maar komen soms ook van onze ketenpartners.
Risicogericht toezicht (RGT)
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
Net als in voorgaande jaren heeft de vogelgriep de fysieke controles bij pluimveehouderijen ernstig gehinderd. Feitelijk waren alleen in juni tot en met september 2025 controles mogelijk. Het is daarom niet mogelijk gebleken de achterstand uit de afgelopen jaren in te lopen. In onderstaande tabel is voor het geplande toezicht, per soort en branche, inzichtelijk gemaakt welke zaken er in 2025 zijn afgehandeld.
MKB & Gebouwen
Afval & Industrie
Totaal
IPPC
43
0
33
76
RGT 80%
89
117
37
243
Steekproef 20%
141
243
23
407
Toezicht vuurwerk
0
88
0
88
273
448
93
814
Totaal
13
Gevelcontroles
201
Hercontroles
358
Hercontrole juridisch
332
Opleveringscontroles
93
Ongepland toezicht
340
Totaal
1337
Tabel 3. Ongepland toezicht
Branche Agrarisch
Administratieve controles
Tabel 2. Gepland toezicht
20
Inhoudsopgave A
1
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 2.2
3
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
7
Een belangrijk onderdeel van het risicogericht toezicht (RGT) is het naleefgedrag. Het naleefgedrag is binnen de risicomatrix, zoals deze bij risicogericht toezicht wordt toegepast, de belangrijkste indicator voor de effectiviteit van de toezichtstrategie. Dit aspect wordt per branche gemonitord via het aantal overtredingen gerelateerd aan het mogelijke milieueffect.
Bij een pand in een Drentse gemeente is het voornemen om een asbestsanering uit te voeren. Gezien de omvang van de te saneren hoeveelheid en de voorkeursmethode hebben onze toezichthouders kritisch gekeken naar de voorgestelde saneringsmethode. Het asbestsaneringsbedrijf heeft niet gewacht op onze toestemming en is gestart met het saneren. Dit heeft geleid tot handhaving en is samenwerking gezocht met de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). De NLA ondersteunde onze mening en heeft voor het eerst in Nederland een contra-expertise laten uitvoeren op de saneringsmethodiek. De contra-expertise heeft uitgewezen dat onze toezichthouders een juiste conclusie hebben getrokken over de methodiek en saneringsmethode. Er is bestuurlijke handhaving ingezet en de NLA heeft het werk stilgelegd totdat aan de voorwaarden is voldaan.
Milieurisico inschatting overtreding
Aantal overtredingen per branche Agrarisch
MKB & Gebouwen
Afval & Industrie
45
99
49
Geringe milieuschade
343
695
195
Matige milieuschade
229
189
116
Dreigende en/of onomkeerbare milieuschade
106
324
184
Financieel
Totaal
723
1307
544
6.1 6.2 6.3 6.4
Tabel 4. Overtredingen per branche
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
Organisatie
6.5 6.6 6.7
B
Casus asbestsanering gone bad
Lage milieuschade
5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
Naleefgedrag
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Naast het inzichtelijk maken van het aantal overtredingen per branche en mogelijke effecten van de overtredingen is het goed om te beoordelen wat de impact van het toezicht op de branche is. Hierin zit overigens wel een paradox: met RGT beogen we daar onze toezicht capaciteit in te zetten waar dat het meest nodig is maar ook willen we een beter naleefgedrag bewerkstelligen.
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording
We zien binnen de drie branches diverse subbranches met hun eigen naleefgedrag. Is het naleefgedrag van een subbranche niet goed dan ontvangt deze meer toezicht dan aan een subbranche met een goed naleefgedrag.
Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
In onderstaande tabel is per branche het aantal geplande controles en de totale hoeveelheid geconstateerde overtredingen weergegeven. Voor deze overtredingen is, overeenkomstig de classificering uit de LHSO, het totale milieurisico bepaald. Vervolgens is bepaald hoeveel overtredingen per controle zijn geconstateerd en wat het milieurisico per overtreding is geweest. 21
Inhoudsopgave
Aantal controles
Aantal overtredingen
Score milieurisico
Hoeveelheid overtredingen per controle
Agrarisch 2023
187
292
743
1,6
Agrarisch 2024
153
572
1.427
3,7
Agrarisch 2025
314
723
1.842
2,3
2,5
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
MKB & Gebouwen 2023
435
801
1.917
1,8
2,4
Impact Omgevingswet
MKB & Gebouwen 2024
805
1.640
4.065
2,0
3.1 3.2
MKB & Gebouwen 2025
687
1.307
3.352
1,9
2,6
Afval & Industrie 2023
166
229
647
1,4
2,8
Afval & Industrie 2024
133
660
1.994
5,0
Afval & Industrie 2025
131
544
1.523
4,2
Branche
A
1
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
4
6.5 6.6 6.7
7
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4
B
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Impact per overtreding
Gemiddelde milieu impact
2,5 2,5
2,5
2,5
Dienstverlening 2.1 2.2
3
Gemiddelde
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening
1,9
3,5
2,5
3,0
2,5
2,9
2,8
Tabel 5. Afgeronde zaken branche Energietoezicht 2022 – 2025
Energietoezicht
De aantallen overtredingen en de impact van de geconstateerde overtredingen waren in 2025 nagenoeg gelijk aan het 3-jaarsgemiddelde. De impact is gemiddeld een geringe tot matige milieuschade. De aantallen overtredingen zijn ietwat grillig: met name het jaar 2023 valt in deze overzichten wat uit de toon. De aantallen komen sterk overeen met een 5-jaarsgemiddelde. Dat zou ook eventuele impact van de Omgevingswet grotendeels uitsluiten.
In het Jaarprogramma 2025 is, onder het taakveld Toezicht en klachten, voor energietoezicht 8.400 uur opgenomen. Dit aantal uren is inclusief de uren die gefinancierd worden vanuit SPUK-The. Door onderbezetting is in 2025 12% niet gerealiseerd. In onderstaande tabel staat per branche hoeveel zaken door de branche Energietoezicht in 2025 zijn afgerond en de resultaten daarvan.
7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording
Branche Totaal
Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
Agrarisch
MKB & Gebouwen
Afval & Industrie
Energie toezicht 2023
11
344
22
377
Energie toezicht 2024
22
459
30
511
Energie toezicht 2025
41
239
38
318
Tabel 6. Afgeronde zaken branche Energietoezicht 2022 – 2025
22
Inhoudsopgave A
1
Geconstateerde overtredingen
Minimaal te behalen CO2-reductie
Opgeheven overtredingen
Behaalde CO2-reductie
Openstaande overtredingen
Nog te behalen CO2-reductie
aantal
ton/jaar
aantal
ton/jaar
aantal
ton/jaar
2022
480
1.253
251
774
229
479
2023
1.140
2.029
686
1.297
454
732
Dienstverlening
2024
1.122
1.888
611
1.324
511
564
2.1 2.2
2025
763
732
419
436
344
296
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
3
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
6.5 6.6 6.7
7
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4
B
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
Behaalde CO2-reductie door inzet door Energietoezicht over 4 jaar
Tabel 7. Overzicht overtredingen en CO2-reductie
We hebben 318 energiecontroles (inclusief hercontroles) uitgevoerd. Tijdens de controles zijn 763 overtredingen, waarvan er 419 ongedaan zijn gemaakt, geconstateerd. De opgeheven overtredingen hebben een minimale CO2-reductie bewerkstelligd van 436 ton/jaar. Wanneer ook de nog openstaande overtredingen worden beëindigd is er, door middel van het inzetten van energietoezicht, minimaal 732 ton/jaar minder aan CO2 in onze omgeving geëmitteerd. De genoemde aantallen per jaar zijn minima, uit de rapportage over eerdere jaren blijkt dat hier een na-ijleffect in zit met betrekking tot overtredingen die in een ander jaar ongedaan gemaakt worden dan wanneer geconstateerd.
De bulk van het toezicht op energiebesparende maatregelen door bedrijven is gericht op de Informatieplicht energiebesparing zoals deze is opgenomen in het Besluit activiteiten leefomgeving: bedrijven, met een elektriciteitsverbruik van meer dan 50.000 kwh of 25.000 m3 aardgasequivalent, dienen alle maatregelen te nemen op het gebied van energiebesparing met een terugverdientijd korter dan 5 jaar. Na de 1e ronde (2019) en de 2e ronde (2023), is in 2027 de 3e ronde dat bedrijven hierover moeten rapporteren. De rapportages worden door ons getoetst en zijn een belangrijke leidraad tijdens onze energiecontroles. Tijdens alle niet-energie milieucontroles wordt getoetst of een bedrijf valt onder de informatieplicht en hieraan heeft voldaan. Waar nodig wordt gehandhaafd en ook een inhoudelijke energiecontrole ingepland.
Rapportage jaar
In 2025 heeft inzet van de robotisering ervoor gezorgd dat alle ingediende rapportages informatieplicht in ons zaaksysteem zijn geïmporteerd. Het handmatig raadplegen van het systeem van de RVO is daarmee verleden tijd.
Aantal informatieplicht
Aantal onderzoeksplicht
2019
1.234
2020
249
2021
316
2022
78
2023
1.491
1
2024
556
31
2025
185
13
De echte grootverbruikers (verbruik boven 10.000.00 kwh en/of 170.000 m3 aardgas - waaronder sinds 2024 ook de glastuinbouw) moeten voldoen aan de onderzoeksplicht. Dit zijn enkele tientallen bedrijven. De controles op de onderzoekplicht zijn anders van karakter en worden uitgevoerd volgens de landelijke methodiek van Omgevingsdienst NL.
Tabel 8. Rapportages informatieplicht energiebesparing
23
A
Inhoudsopgave
Asbest
1
Het gerobotiseerde asbestproces zorgt ervoor dat de administratieve termijnen voor asbestsaneringen beter nageleefd worden. Ons overzicht is beter. Onze toezichthouders hebben echter opnieuw bevestigd gekregen dat er in 2025 illegale saneringen hebben plaatsgevonden.
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 2.2
3
6.5 6.6 6.7
7
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Wij hebben 100% van de ingediende reguliere asbestsloopmeldingen beoordeeld op ontvankelijkheid en waar mogelijk geaccordeerd. Zonder deze accordering mag een asbestsanering niet gestart mag worden, maar na 4 weken mag een sanering uitgevoerd worden zonder acceptatie. Er zijn 2.193 asbest inventarisatierapporten beoordeeld en er zijn 1.261 asbestcontroles uitgevoerd. Dit is 57% van de ingediende asbestsloopmeldingen. Dit is meer dan de in 2018 afgesproken 45%. Hierin zit wel een vertekening: bij grote asbestsaneringsprojecten is vaak één asbestsloopmelding ingediend, die betrekking heeft op bijvoorbeeld meerdere woningblokken of een flatgebouw. Deze worden door ons echter meerdere malen bezocht voor een controle. Het percentage asbest toezichtzaken valt hierdoor iets hoger uit.
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording
Aantal 2024
Aantal 2025
Advisering asbest inventarisatierapport (mutatie)
553
523
466
Advisering asbest inventarisatierapport (regulier)
1.695
1.605
1.535
Toezicht asbest
1.528
1.322
1.237
Totaal
3.776
3.450
3.238
Ketentoezicht De branche ketentoezicht is in 2025 gegroeid van 2,4 naar 4,9 fte. Door deze groei is ruimte ontstaan voor het invullen van alle rollen op het gebied van ketentoezicht. De brancheopgave bestond uit doorontwikkeling (speerpunten; kwaliteitsverbetering, draagvlak en samenwerking) en basiswerkzaamheden (advisering en ondersteuning van regulier toezicht en onderzoek naar ketenthema’s).
Het verbod op asbestdaken per 2024 is niet doorgezet, maar de sanering en het toezicht daarop zetten ook in 2025 door. Onze inbreng betreft ook het actueel houden van de asbestdakenkaart door gesaneerde daken eraan toe te voegen en twijfelgevallen met behulp van de asbestanalyzer te verifiëren.
Er is veel aandacht besteed aan kwaliteitsverbetering door middel van opleiden en organisatorische doorontwikkeling. Zo zijn verschillende opleidingen afgerond en is gewerkt aan het standaardiseren van besluitvorming en afstemming van onderzoek naar ketenthema’s. Om intern draagvlak en samenwerking te vergroten is ingezet op zichtbaarheid en het aanjagen van informatie-uitwisseling, o.a. door structureel aan te sluiten bij branche-overleggen en het accounthoudersoverleg. Er is nu merkbaar meer inzicht (vanuit ketentoezicht en andere teams) in wat er speelt en op welke momenten samenwerking met ketentoezicht kan zorgen voor een effectievere aanpak. In 2026 wordt deze lijn voortgezet, o.a. door informatie-uitwisseling en samenwerking tussen ketentoezicht en andere branches en teams verder te borgen.
Jaarrekening 7.1 7.2
Aantal 2023
Tabel 9. Asbest sloopmeldingen
Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4
B
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
Product
Naast het directe asbesttoezicht, zijn de toezichthouders asbest in 2025 gestart met toezicht op mobiele puinbrekers. Behalve de werking van de apparatuur, en de direct impact op de omgeving, is dit toezicht ook belangrijk vanwege de wet- en regelgeving met betrekking tot afval en sloopactiviteiten en de potentiële complicaties door het mobiele karakter.
Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
24
Inhoudsopgave A
1
Dienstverlening 2.1 2.2
3
6.5 6.6 6.7
7
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4
B
Generieke effecten Effecten per onderwerp
•
Een indirecte lozing betreft een lozing vanuit een milieubelastende activiteit op het gemeentelijk riool, die vervolgens wordt afgevoerd naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI). Sinds dat het bevoegd gezag voor indirecte lozingen is overgegaan van de waterschappen naar de provincie en de gemeenten is binnen de uitvoering van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) relatief weinig aandacht geweest voor deze lozingen. Dit hing destijds onder meer samen met de aanname dat RWZI’s het afvalwater voldoende zouden zuiveren voordat het op het oppervlaktewater wordt geloosd.
Bij asbest is een selectie van bedrijven gemaakt die in 2024 asbest aanleverden zonder asbestinventarisatie rapport. Dit kan wijzen op onjuiste sanering en gezondheidsrisico’s. Enkele zaken zijn doorgezet naar onze BOA’s. Financiële zekerheidsstelling (fz) betreft een vooronderzoek naar bedrijven waar op basis van de kan-bepaling fz kan worden afgedwongen via de vergunning en de milieurisico’s die er bij deze bedrijven zijn als deze failliet zouden gaan. Het onderzoek wordt in 2026 vervolgd. Onderzoek naar recycling van zonnepanelen moet inzicht geven in risico’s binnen de afvalverwerkingsketen van zonnepanelen. Het is een project dat in samenwerking met de NOD wordt uitgevoerd. In 2025 is gestart met de voorbereiding.
Deze benadering blijkt echter onvoldoende. De meeste RWZI’s zijn primair gericht op het verwijderen van biologisch afbreekbare verontreinigingen. Zeer zorgwekkende stoffen, zoals PFAS, evenals zware metalen en medicijnresten, worden slechts beperkt verwijderd en kunnen daardoor in het oppervlaktewater terechtkomen. Dit leidt tot een verslechtering van de waterkwaliteit, het niet behalen van de eisen uit de Kaderrichtlijn Water, risico’s voor de drinkwatervoorziening en mogelijke beperkingen voor toekomstige bouwontwikkelingen.
Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4
6
•
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
•
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
Indirecte lozingen
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
Het onderzoek naar ketenthema’s draaide in 2025 om; grondstromen, asbest, financiële zekerheidsstelling en recycling zonnepanelen.
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording
De samenwerking met de FUMO en ODG is in 2025 geïntensiveerd met de komst van het noordelijk coördinatorenoverleg ketentoezicht. Het doel is om van elkaar te leren en gebruik te maken van elkaars kennis, met name op organisatorisch gebied.
In 2025 is, in samenwerking met de provincie Drenthe en advies- en ingenieursbureau Witteveen+Bos, onderzocht hoe een adequate uitvoering van de VTH-taken op indirecte lozingen kan bijdragen aan verbetering van de oppervlaktewaterkwaliteit in Drenthe. Ook om in de toekomst te voldoen aan de eisen van de KRW en het oppervlaktewater in Drenthe blijvend voor drinkwaterproductie in te kunnen zetten. Het rapport is eind 2025 opgeleverd en besproken in het bestuurlijk overleg KRW van 10 november 2025. In dit overleg is afgesproken dat het handelingsperspectief wordt opgenomen in een pva. Het pva moet duidelijk maken wat onze opgave voor deze taak is en welke middelen daarvoor van de deelnemers extra nodig is. Om te komen tot het pva is in 2025 de nodige voorwerk verricht, dit is mede de reden dat het pva in Q1 van 2026 gereed moet zijn. Het pva wordt opgesteld door de deelnemers en de Drentse waterschappen. Zowel voor het opstellen van het pva als de implementatie hiervan is door de provincie Drenthe een procesregisseur benoemd.
Eveneens in samenwerkingsverband is met verschillende ketenpartners deelgenomen aan de NOA afvaltransportcontroles. Dit is een jaarlijks terugkerend project vanwege het structureel hoge percentage overtredingen dat wordt geconstateerd. Ook in 2025 zijn bij 55% van de controleerde voertuigen overtredingen aangetroffen.
Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
25
A
Inhoudsopgave
Klachten en ongewone voorvallen
1
Overlastklachten van onze inwoners worden proactief opgepakt en onderzocht. We ontvangen deze meldingen zelf, via het provinciale meldpunt of vanuit de gemeentelijke loketten. Afhankelijk van de ernst en omvang van de melding kan er door Omgevingsdienst Drenthe handhavend worden opgetreden. Klachten, incidentmeldingen en handhavingsverzoeken zijn vraag gestuurde producten en laten zich moeilijk voorspellen.
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 2.2
3
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
7
Soort klacht
Aantal 2023
Aantal 2024
Aantal 2025
2
7
klacht afvalwater
27
20
9
klacht asbest
53
36
14
klacht bedrijven
12
1
Financieel
klacht bodem
43
41
26
6.1 6.2 6.3 6.4
klacht geluid
211
150
159
klacht geur
57
190
195
klacht licht
1
8
18
klacht lucht
150
166
14
klacht overig milieu
14
18
5
melding ongewoon voorval
89
235
117
melding ongewoon voorval (artikel 27 en 30 Wbb)
17
13
2
Milieujaarverslag en emissies
Organisatie
6.5 6.6 6.7
B
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
klacht afval
5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
Klachten betreffen vaak lucht, geur en geluid, waarbij klachten over horeca en specifieke industriële bedrijven/bedrijfsterreinen er uitspringen. Voor de horeca zijn dat vaker langdurige en individuele problemen, waarbij overtredingen en oplossingen soms langer duren dan klagers wensen. Voor de industrie blijken veel klachten toch binnen de vergunde of toegestane grenzen te vallen. Ook in die gevallen ervaren de klagers wel degelijk hinder. Daarom gaan wij altijd met de klagers in overleg, waarbij we minimaal onze vaststellingen en de regels uitleggen, maar liever in goed overleg met de betrokken partijen een oplossing te zoeken. Waar we in 2024 een opwaartse trend constateerden voor het aantal klachten, is dat in 2025 weer terug naar een eerder niveau. Opvallend is de daling van het aantal geur- en luchtklachten. Deze zijn zo’n 40% minder ten opzichte van 2024, maar vergelijkbaar met vroegere jaren. Dit zijn in meerderheid een aantal specifieke bedrijven.
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
Totaal
676
878
In Drenthe hebben 35 bedrijven de verplichting om een elektronisch Milieujaarverslag (e-MJV’s) in te dienen. Het is relevant dat het door bedrijven jaarlijks te maken e-MJV goed wordt opgesteld omdat dit jaarverslag voor monitoring wordt gebruikt. Daarnaast worden de aangeleverde gegevens, na goedkeuring door de beoordelende instanties, in verschillende Europese rapportages gebruikt (E-PRTR: European Pollutant Release Transfer Register). Milieucontrole vindt plaats in de e-MJV-webapplicatie, waar de milieutoezichthouder akkoord geeft op de verschillende te controleren modules. Bij het beoordelen van de e-MJV's is sprake van het combineren van kennis en expertise vanuit verschillende branches en teams. Nadat we de afgelopen jaren extra aandacht hebben besteed aan de module lucht, is tijdens het uitvoeren van diepgaand administratief toezicht (DAT) door ketentoezicht meer inzicht verkregen in de afvalstromen van en naar bedrijven en de verwerkingsmethoden. We hebben deze kennis gebruikt om tijdens het toetsen van de ingediende e-MJV’s ook extra aandacht te schenken aan de module afval. Nieuw in 2025 was dat ook de e-MJV's van de intensieve veehouderij door de milieutoezichthouders agrarisch zijn beoordeeld in plaats van door het ministerie van LVNN.
566
Tabel 10. Klachten en meldingen ongewoon voorval
26
A
Inhoudsopgave
Vuurwerk
Piket
1
2025 was waarschijnlijk het laatste jaar dat particulieren F2 vuurwerk mogen kopen en afsteken. Daarom hebben importeurs en winkeliers meer vuurwerk ingekocht om aan de verwachte extra vraag te kunnen voldoen. Wel zijn de afgelopen jaren diverse ondernemers gestopt met de verkoop. De 33 overgebleven locaties tijdens de verkoopdagen op 29, 30 en 31 december allemaal één of meerdere keren gecontroleerd. Tekortkomingen bij de voorcontroles zijn allemaal opgelost voor de verkoopdagen. Overtredingen geconstateerd tijdens de verkoopdagen zijn direct verholpen. Bij 33% van de verkooppunten zijn één of meerdere overtredingen geconstateerd. Dit betrof veelal vuurwerk dat verkeerd of te hoog werd gestapeld in de bewaarplaatsen. Dit percentage was hoger dan in 2024 (19%).
In 2025 zijn we 24/7 inzetbaar geweest voor milieuincidenten en ongewone voorvallen bij bedrijven. We zijn adviserend geweest bij door de Meldkamer Noord Nederland opgeschaalde incidenten tijdens een brand bij een afvalverwerker in Emmen en een houtverwerkend bedrijf in Coevorden en een explosie in de gemeente Borger-Odoorn.
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 2.2
3
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
6.5 6.6 6.7
7
Van de inzetten zijn er 26 ‘ongewone voorvallen’ geweest. Dit zijn verstoringen bij bedrijven geweest waarbij mogelijk milieuschade zou kunnen optreden. Bedrijven zijn deze verplicht te melden. Daarbij kan gedacht worden aan het vrijkomen van stof tijdens een productieproces, een lekkage tijdens het lossen van een vrachtauto of een onbedoelde lozing op het riool of oppervlaktewater. Wij adviseren bij deze situaties of schakelen ketenpartners in, zoals bij een lekkage van natronloog. Door direct het waterschap te informeren kunnen zij maatregelen treffen om te voorkomen dat het oppervlaktewater wordt verontreinigd.
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4
B
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
Na de stijging van het aantal piketinzetten in 2024, zijn er in 2025 weer iets minder piketinzetten geweest: van 210 naar 170, waarvan vier ‘grip 1-situaties’.
Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
27
A
Inhoudsopgave
2.2.3 Taakveld Bodem
1
Wat betreft het taakveld bodem zijn we qua inzet uitgekomen op een percentage boven de 100%. Het verschil tussen de verschillende bevoegde gezagen is hierin echter relatief groot. Dit komt onder andere door enkele saneringen waar voor de afstemming met de indiener veel tijd ingezet moest worden. Het totaal aantal meldingen voor saneren, graven boven de interventiewaarde en het aanleggen van bodemenergiesystemen is ook hoger dan in 2024. Dit heeft zich ook door vertaald in extra bodemtoezichtzaken. Ook uit de ‘vrije veld’ controles zijn meerdere zaken voortgekomen. Vrije veld controles hebben in 2025 zowel preventief als curatief gewerkt. Regelmatige aanwezigheid in het veld zorgt voor beter meldgedrag waardoor we betere controle hebben op grondstromen in de provincie. Daarnaast zijn er ook regelmatig overtredingen in het veld geconstateerd waarvoor waarschuwingsbrieven zijn uitgegaan.
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 2.2
3
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
6.5 6.6 6.7
7
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4
B
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
• • •
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording
Of er een bodemonderzoek is gedaan, en zo ja of dit voldoet voor de voorgenomen functie, de graafactiviteiten en welke regels dan gelden; Of er risico's zijn voor het voorgenomen gebruik, mogelijk met (grote) gevolgen in het geval er al gebouwd is; Hoe groot de milieurisico's zijn door het vergraven en vermengen van grond in het geval van verontreinigde (deel)locaties, o.a. Druppelzones van asbestdaken.
Bij constatering van dit soort feiten heeft terugkoppeling plaatsgevonden via de accounthouder maar een structurele oorzaak en oplossing zijn nog niet bekend. Naast de bovengenoemde risico's en de extra tijd maakt dit feit het ook lastig om tot een juiste inschatting van uren te komen voor de totale benodigde inzet voor het taakveld bodem.
Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
In de praktijk blijkt dat Omgevingsdienst Drenthe in sommige gevallen helemaal niet betrokken wordt bij vergunningstrajecten voor onder andere woningen. Daarbij komen we bij toeval achter bepaalde ontwikkelingen. Het kost veel inzet vanuit toezicht en advies om te achterhalen:
Ontbrekende adviezen bij afgegeven bouwvergunningen In 2024 hebben we gemerkt dat wij van de bevoegde gezagen niet alle vragen ontvangen die we zouden moeten ontvangen. Dit gaat bijvoorbeeld om adviesvragen over bodem bij het afgeven van bouwvergunningen. In mei 2025 is er opnieuw een analyse gemaakt om te kijken hoe vaak de bovenstaande situatie zich voordoet. Gebleken is dat dit nog steeds bij alle gemeentes in meer of mindere mate voorkomt. Er was toen gemiddeld gezien geen verbetering ten opzichte van 2024 te zien. De lijst van 2025 is verder geanalyseerd en vervolgens is dit teruggekoppeld in het accounthoudersoverleg. Gedurende 2025 is er veel energie gestopt in het contactpersoonschap vanuit Omgevingsdienst Drenthe bij de gemeenten op het gebied van bodemadvies.
2.2.4 Taakveld advies Ook het taakveld advies is in 2025 boven de 100% geëindigd. Dankzij een intensief opleidingsprogramma voor de geluidadviseurs tijdens de eerste helft van 2025, is de verwachting uitgekomen dat na de zomer de trainees de basiskennis hebben kunnen omzetten naar productieve uren. Binnen het cluster lucht is een tekort aan capaciteit door een hoog ziekteverzuim geweest. Dit heeft geleid tot achterstanden. Daardoor konden alleen de hoogstnoodzakelijke zaken worden opgepakt (zaken met mogelijk grote milieu/bestuurlijke risico's).
Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
We zien een duidelijke toename in specialistische adviezen. Binnen het taakveld is er een duidelijk verschil tussen de verschillende bevoegde gezagen. Veel tijd zit in geluidmetingen (klachten met name horeca, evenementen en warmtepompen) en locatie specifieke specialistische adviezen (bijvoorbeeld bij tennis-/padelbanen, en functiewijzigingen naar/ nieuwbouwplannen van gevoelige gebouwen naast bedrijven met specifieke (risico)bronnen met emissies naar geluid, lucht of in het kader van omgevingsveiligheid). We bedienen onze deelnemers en ketenpartners met 28
Inhoudsopgave A
1
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 2.2
3
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
6.5 6.6 6.7
7
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4
B
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
Net als in 2024 is er een lichte toename te zien in het aantal bestuursdwangbesluiten (van 6 naar 7). In alle gevallen is het niet nodig geweest om tot uitvoering van het besluit over te gaan en konden ondernemers het zelf nog oplossen.
2.2.5 Taakveld juridisch
Mede door de groei bij team Toezicht & Handhaving, de professionalisering van Risicogericht Toezicht (RGT) en de impact van de Omgevingswet hebben wij in 2025 weer vele dossiers goed kunnen afronden.
Bestuursrechtelijk handhaven
Strafrechtelijk handhaven
De afgelopen jaren was er een stijgende lijn te zien in de binnengekomen bestuursrechtelijke handhaving. Het aantal binnengekomen handhavingszaken (dwangsom, bestuursdwang) in 2025 is bijna gelijk aan dat van 2024 en daarmee lijkt deze stijgende lijn te stabiliseren.
Strafrechtelijke handhaving is uniek in verhouding tot de andere taken van de omgevingsdienst. Strafrechtelijke handhaving valt namelijk onder aansturing van het Openbaar Ministerie, maar de financiële kant qua uren wordt gedragen door onze deelnemers. Strafrechtelijke onderzoeken voor milieudelicten waarvoor procesverbaal wordt opgemaakt onderscheiden zich in kleine tot diepgaande onderzoeken. Diepgaande onderzoeken vergen veel tijd en kunnen daarom ook vrij kostbaar zijn. We hebben inmiddels volgens de aanbevelingen van de Commissie Van Aartsen vijf voltijd buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) in dienst met een goede achtergrond in strafrechtelijke (milieu) handhaving.
Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
onderhoud van luchtwassers en het onjuist of niet melden van afval in het landelijk afval meldpunt (LMA). Daarnaast wordt er meer aandacht besteed aan PFASbodemverontreinigingen waarvoor ook handhavingsverzoeken binnen komen. Wij verwachten hierin komend jaar een stijgende lijn te zien.
informatieverstrekking over het milieu bij de beoordeling van rapportages. Lichtadvies is nog in ontwikkeling. Er is goede afstemming tussen (RO) medewerkers van de gemeenten en de lichtadviseurs over de te hanteren grenswaarden voor licht binnen onze provincie. Deze uitwisseling zien we ook steeds vaker bij geluid, lucht, bodem en omgevingsveiligheid. Dat geldt zowel voor de specialistische adviezen als voor de integrale adviezen. De onduidelijkheden in de Omgevingswet maakt het soms een tijdrovend proces. Dat vertaalt zich in het aantal uren op dit onderdeel. Tijdige actieve betrokkenheid van partners en correcte naleving van de wettelijke informatieplicht, is essentieel voor Omgevingsdienst Drenthe om procedures efficiënt te kunnen doorlopen. Ook hier geldt: “voorkomen is beter dan genezen”.
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
Waar voorgaande jaren een vooraankondiging vaak voldoende aanleiding gaf om een overtreding te beëindigen, zien wij dit jaar een stijging in het aantal dwangsombesluiten (van 42 in 2024 naar 69 in 2025). Ook zien we dat er dit jaar minder verbeuringen zijn opgelegd. Het aantal verbeuringen is afgenomen en daarmee is ook het totaalbedrag van de ingevorderde (dan wel nog in te vorderen) dwangsommen gedaald ten opzichte van 2024. De vooraankondigingen en de dwangsombesluiten lijken voldoende aanleiding te geven tot het beëindigen van een overtreding, wij hopen dat deze lijn zich de komende jaren zal voortzetten.
Het milieustrafrecht krijgt op het moment veel aandacht en maakt daardoor ook grote sprongen. Onze boa’s hebben zich de afgelopen jaren ontwikkeld op het gebied van opsporing van milieufeiten en de afwikkeling daarvan. Er is een stevige positie verworven binnen de strafrechtketen in Noord/Oost Nederland waarbij er goede contacten onderhouden worden met opsporingspartners en het OM.
Wanneer er tot invordering wordt overgegaan betekent dit dat de overtreding(en) niet zijn beëindigd en dat er een nieuw handhavingstraject gestart wordt, vaak zowel bestuurs- als strafrechtelijk. Overtredingen welke naar voren komen tijdens het handhaven zijn erg uiteenlopend, maar de meest voorkomende overtredingen betreffen het in werking zijn van het bedrijf zonder (toereikende) melding of vergunning, het onvoldoende toepassen van energiebesparende maatregelen, opslag van bodembedreigende stoffen zonder bodem beschermende voorziening,
Dat het milieustrafrecht niet stilstaat is ook terug te zien in het aantal nieuw opgestarte strafrechtzaken. Over de afgelopen jaren zien wij een toename van nieuw opgestarte strafrechtzaken. Dit komt niet zozeer doordat er de afgelopen jaren meer sprake is van milieucriminaliteit, maar doordat er afgelopen jaren meer inzet op wordt gepleegd. Daarnaast zetten de Boa’s zich in op de zogeheten Wederrechtelijk 29
Inhoudsopgave A
1
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 2.2
3
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
6.5 6.6 6.7
7
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Rechtsbescherming bij vergunningverlening Bij enkele verleende vergunningen en opgelegde maatwerkvoorschriften lopen bezwaar- en (hoger) beroepszaken. Het gaat hoofdzakelijk om verleende omgevingsvergunningen, ontbrandingstoestemmingen en TUG-ontheffingen.
In 2025 zijn er 55 nieuwe zaken opgestart, waarvan 16 zaken zijn afgerond. Van deze 16 zaken is 9 keer een uitgebreid proces verbaal opgemaakt inclusief een WVVberekening en opgestuurd naar het OM. Voor de overige afgeronde onderzoeken is een Proces-verbaal van bevindingen opgemaakt, deze zaken hebben om verschillende redenen geen strafrechtelijk gevolg gehad. Naast de nieuw opgestarte zaken, spelen er ook nog zaken uit voorgaande jaren. Dit heeft te maken met de langere doorlooptijd door de complexiteit van strafrechtzaken.
Juridische advisering We adviseren deelnemers op hun eigen lopende VTH-zaken waar het gaat om het onderdeel milieu. OD Drenthe levert dan juridische input waar de inhoudelijk behandelaar van de gemeente mee verder kan. Door de inwerkingtreding van de Omgevingswet hadden we een flinke toename voorzien in deze advieszaken. De inzet is er wel degelijk, maar is uiteindelijk opgenomen in lopende vergunningaanvragen, meldingen van activiteiten en handhavingskwesties. Vorig jaar schreven wij te verwachten dat de adviesaanvragen in 2025 zouden doorzetten. Deze trend heeft zich inderdaad voortgezet. Dit komt overeen met de geschatte toename in juridische uren van 15% door de inwerkingtreding van de Omgevingswet terwijl die 15% niet is gekregen in het Jaarprogramma. Samen met een verhoogde werkvoorraad en wisseling in personeel levert dit een flinke druk op bij team Juridisch.
De lopende strafrechtelijke onderzoeken omvatten veel verschillende soort delicten zoals: indirecte lozingen, illegaal gesloopt asbest, afval wat niet juist gemeld is, onjuiste stalsystemen en het niet voldoen aan emissie eisen. Ook ketenonderzoeken zijn onderdeel van strafrechtelijke onderzoeken.
Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4
B
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
Verkregen Voordeel (WVV). Dit gaat om geld wat verdiend is als gevolg van het gepleegde delict. Wederechtelijk verkregen vermogen zorgt voor een oneerlijke concurrentiepositie ten overstaan van bedrijven welke zich wel netjes aan de milieuregels houden.
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording
Rechtsbescherming bij handhaving Het is een ieders recht bezwaar en (hoger) beroep in te dienen op besluitvorming van de overheid. Zo ook op besluiten genomen die OD Drenthe neemt namens de bevoegd gezagen. Ten opzichte van vorig jaar lijkt de doorlooptijd bij de rechtbanken en Raad van State korter te zijn. In 2025 zijn er dan ook meer bezwaar en beroepzaken afgerond. Met de toename in handhavingszaken stijgt logischerwijs ook het aantal zaken in bezwaar en (hoger) beroep. We hebben iets meer bezwaarzaken dan voorgaande jaren. Er staan (nog) geen vraagstukken ter discussie, bijvoorbeeld in relatie tot de Omgevingswet, die interessante jurisprudentie zou kunnen opleveren.
Juridische ondersteuning bij de WOO Sinds de inwerkingtreding van de WOO heeft Omgevingsdienst Drenthe niet meer het mandaat om zelf WOO-verzoeken af te handelen die gericht zijn aan de bevoegde gezagen, tenzij het om onze eigen organisatie gaat. Sindsdien leveren wij vaker stukken of hele dossiers gelakt aan op WOO-verzoeken die zijn ingekomen bij deelnemers. Ook voorzien wij in zienswijzen als dat gevraagd wordt. Omdat de primaire taken voor team Juridisch onder druk staan, kijken we kritisch naar verzoeken inzake niet-gemandateerde WOO zodat de focus op de primaire taken blijft. Voor elke WOO-gerelateerde vraag zoeken we een passende oplossing.
Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
In 2025 hebben wij 50 ondersteuningsverzoeken afgehandeld. Net als in 2024 is dat erg veel. Wij kunnen niet herleiden wat hier de oorzaak van is. De meest voor de hand liggende verklaring is het steeds mondiger worden van de maatschappij. We zijn benieuwd of deze trend zich komende jaren voortzet. 30
A
Inhoudsopgave
Rechtsbescherming bij WOO
1
Er is in 2025 hoger beroep ingesteld tegen vijf met elkaar verband houdende WOOzaken. De Raad van State heeft inmiddels uitspraak gedaan. Daarmee zijn deze zaken afgerond.
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 2.2
3
4
5
6.5 6.6 6.7
7
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4
B
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
Sinds 2024 zijn de Extra opdrachten en complexe VTH-taken integraal onderdeel van de jaarprogrammering, en direct meegenomen in de begrotingswijziging. Daarmee kunnen we vooraf de vraaggestuurde projecten inschatten en blijven we wendbaar en flexibel ten opzichte van de wensen die tijdens het jaar vanuit deelnemers naar voren komen.
2.2.6 Taakveld procesondersteuning
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
2.2.7 Taakveld Extra opdrachten en complexe VTH-taken
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording
Procesondersteuning zorgt ervoor dat het werk van de primaire taakvelden soepel en efficiënt loopt. Taken van procesondersteuning zijn onder andere het tijdig invoeren van nieuwe zaken in het zaaksysteem LOS, het informeren van werkverdelers bodem, toezicht, juridisch en vergunningen en het verzorgen van correspondentie met initiatiefnemers. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet heeft invloed op diverse administratieve processen. Binnen het team is hiervoor een handleiding en werkwijze opgesteld. In 2025 is er veel werk verzet binnen taakveld Procesondersteuning. Procesondersteuning is geëindigd met een inzet van 145%. Binnen deze inzet zijn ook de uren van ‘Onderhoud Locatiebestand’ meegenomen. Deze uren waren niet in de opgave meegenomen.
In het Jaarprogramma 2025 zijn door de deelnemers vooraf uren ingebracht voor de Extra opdrachten en complexe VTH-taken. Deze zijn aangevuld met een aantal extra ingebrachte uren. De besteding van de uren voor de Extra opdrachten en Complexe VTH-taken is voor de deelnemers inzichtelijk in een speciaal dashboard. Op basis van de Gewijzigde begroting 2025, is in totaal 10.195 uur gepland, hiervan is uiteindelijk 80% gerealiseerd. Dit percentage is in lijn met eerdere jaren. In Bijlage C tonen we een urenoverzicht van de totale portefeuille ‘Extra opdrachten en complexe VTH-taken’.
De impact van de Omgevingswet is ook zichtbaar binnen het taakveld. Doordat een aanvraag vaak uit meerdere MBA’s bestaat verrichten de medewerkers van procesondersteuning meer administratieve handelingen. Het kost veel tijd om processen en procedures op orde te krijgen. Aansluitend hierop is er in 2025 door aantal collega’s de meerdaagse basiscursus Omgevingswet gevolgd. Sinds de komst van de Omgevingswet berekenen en heffen we voor de provinciale bedrijven, op grond van de Belastingverordening van de provincie Drenthe, naast bouwleges ook milieuleges. Om dit proces te verbeteren hebben we eind 2025 een verzoek ingediend voor het aanschaffen van een legesmodule.
Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
31
Inhoudsopgave A
1
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
Dienstverlening 2.1 2.2
3
6.5 6.6 6.7
7
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4
B
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
In het tweede jaar onder de Omgevingswet zijn processen meer ingebed en afspraken verstevigd. In de praktijk is gebleken dat vooral ook de nieuwe lokale regelgeving goed moet worden uitgewerkt. Ook is uniformering van deze lokale regels van groot belang anders ontstaat een puzzellandschap van regeltjes. Samen met onze deelnemers en ketenpartners in onder andere in het OPD hebben we ons ingezet daar afspraken over te maken.
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
3 Impact Omgevingswet
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
Monitoring en analyse waren dit jaar belangrijk om goed in te spelen op de gevolgen van de Omgevingswet. In de impactanalyse was beschreven dat de Omgevingswet invloed zou hebben op 78% van het Jaarprogramma. De impactanalyse liet op dit deel van het jaarprogramma een capaciteitstoename van 18% zien. Met de gemaakte uitvoeringskeuzes hebben we in de bijgestelde impactanalyse aangegeven dat we een impact van 9% verwachten. In het Jaarprogramma hebben we uiteindelijk 5% opgenomen. Daarmee is het bestuur tegemoet gekomen aan de nadrukkelijke wens vanuit met name de gemeentelijke deelnemers om de kosten te drukken gelet op
de financiële ravijnjaren voor gemeentes. Ook voor de jaren 2025 en verder is op basis van die 5% een 0-lijn gehanteerd. Om de feitelijke impact op ons werkaanbod zo goed mogelijk in beeld te brengen monitoren we de inzet. Deze monitoring laat inmiddels een structureel tekort zien in de beschikbare capaciteit voor provinciale taken, waarvoor met ingang van 2026 structureel extra wordt opgenomen in het jaarprogramma. De onderhanden werkvoorraad voor gemeentelijke taken is eveneens hoger dan met de beschikbare capaciteit kan worden weggewerkt. Hiervoor wordt begin 2026 een plan van aanpak uitgewerkt.
32
A
Inhoudsopgave
3.1 Generieke effecten
1
Vooral bij het vaststellen van Omgevingsplannen zien we vaak nog te weinig afstemming. Hierdoor ontstaan meerdere gebieden met afwijkende regels op het gebied van milieu. Dit kost extra tijd voor onze toezichthouders. Met “blauwdrukregels” proberen we uniformiteit aan te brengen.
De omgevingswaarden 1.1. Afval 1.2. Bodem 1.3. Duurzaamheid 1.4. Geluid 1.5. Licht 1.6. Lucht 1.7. Omgevingsveiligheid
2
6.5 6.6 6.7
7
Bedrijfsmatige ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Relatiemanagement Kwaliteit
Financieel 6.1 6.2 6.3 6.4
B
Bezetting en formatie Arbeidsomstandigheden Verzuim Training en scholing Arbeidsmarkt – werving en selectie
Organisatie 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Generieke effecten Effecten per onderwerp
Personeel 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Realisatie Jaarprogramma Terugblik per taakveld
Impact Omgevingswet 3.1 3.2
4
De ervaren vergunningverleners werken deze aanvragen onder het oude recht af en doen hierdoor maar langzaam ervaring op met de Omgevingswet. Kennis over het toepassen van de Omgevingswet groeit gestaag waarbij “oud leert van jong”. Dat wil zeggen: vergunningverleners die al langer voor Omgevingsdienst Drenthe werken, en nog veel met Wabo-zaken bezig waren, leren van de nieuwere vergunningverleners die nieuwe OW-zaken behandelen.
Dienstverlening 2.1 2.2
3
✓ Er zijn nog steeds veel zaken in behandeling die onder de Wabo zijn ingediend.
Samenvatting resultaat 2025 Overzicht baten en lasten 2024 Verplichte paragraaf: Leges Verplichte paragraaf: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Verplichte paragraaf: Financiering / Treasury Verplichte paragraaf: Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf
Jaarrekening 7.1 7.2
Staat van baten en lasten in de Jaarrekening Toelichting op verantwoording van baten en lasten in de jaarrekening 7.3 Balans per 31 december 2025 7.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.5 Toelichting op de balans 7.6 Uitwerking en toelichting rechtmatigheidsverantwoording 7.7 Niet uit balans blijkende belangrijke financiële verplichtingen 7.8 WNT-verantwoording Bijlage A Specificatie afrekening Jaarprogramma (uren) Bijlage B Specificatie afrekening Jaarprogramma (euro) Bijlage C Totaaloverzicht Extra opdrachten en complexe VTH-taken (uren) Bijlage D Bodemsaneringsprojecten Provincie Drenthe Bijlage E Bodemsaneringsprojecten Gemeente Emmen
Hieronder benoemen we een aantal generieke effecten:
✓ Het uitwisselen van data en het opvolgen van de afspraken in de keten in Drenthe blijft een aandachtspunt. Het DSO is een ingewikkeld systeem, en ook gemeenten hebben hier vaak nog niet genoeg kennis van. Hierdoor worden veel zaken verkeerd ingediend, wat extra werk oplevert voor Omgevingsdienst Drenthe. De samenwerking functionaliteit (SWF) wordt bijvoorbeeld nog niet genoeg gebruikt. Vragen, verzoeken en klachten kunnen ook via de SWF worden ingediend, zelfs zonder dat er een DSO-aanvraag is. Een ander probleem is dat de instellingen voor conceptverzoeken niet goed zijn ingesteld bij deelnemers. Als de instellingen in het DSO niet goed zijn geregeld, heeft dit direct invloed op hoe zaken in ons systeem (LOS) verwerkt worden.
Afbeelding: Gezamenlijke advertentie in aanloop naar de invoeringsdatum 1 januari 2024
✓ Het vooroverleg, waarbij we aanvragen verkennen of begeleiden, gebeurt nog te weinig. Dit zorgt ervoor dat meldingen en aanvragen vaak niet compleet zijn, of het langer duurt voordat we een goed advies kunnen geven. Het instrument van de omgevingstafel wordt hierbij wel steeds vaker maar nog te weinig gebruikt. Door de inzet van omgevingstafels zien we wel dat dit in het kader van milieu brede advisering veel inzet vraagt van onze adviseurs en vergunningverleners.
Onze omgeving maken we samen. De Omgevingswet.
Drenthe gaat vanaf 1 januari 2024 van start met de Omgevingswet Wat is de Omgevingswet? De Omgevingswet gaat over de ruimte waarin we wonen, werken en ontspannen: onze leefomgeving. Deze nieuwe wet voegt wetten samen en maakt de regels voor veel van wat u buiten ziet, ruikt en hoort makkelijker. U kunt hierdoor in één keer kennisnemen van de regels en voorschriften van de verschillende bestuurslagen (gemeenten, waterschappen, provincie en Rijk). De wet geldt voor alle inwoners, organisaties en bedrijven. De Omgevingswet geldt vanaf 1 januari 2024.
✓ Vanaf eind 2025 zijn we gestart met de publicaties van meldingen. Leges zijn
Wat betekent de Omgevingswet voor u? U krijgt met de Omgevingswet te maken als u iets wilt veranderen in uw leefomgeving vanaf 1 januari 2024. Bijvoorbeeld als u plannen heeft om uw huis te verbouwen, een evenement wilt organiseren of als u als ondernemer een loods wilt laten plaatsen naast uw bedrijfspand. U bent dan initiatiefnemer en moet uitzoeken of u een vergunning nodig heeft of een melding moet doen. Dat kan in het nieuwe Omgevingsloket (www.omgevingsloket.nl). U kunt ook met de Omgevingswet te maken krijgen als
iemand anders iets wil veranderen in uw leefomgeving. Bijvoorbeeld als uw buren een garage willen neerzetten of als een bedrijf in de buurt het kantoor wil vergroten. U bent dan belanghebbende.