BELEIDSBEGROTING GGD DRENTHE 2023 DEFINITIEF
Tekst van het document
Openbare Geestelijke Gezondheidszorg GGD Drenthe geeft uitvoering aan het Advies en Meldpunt OGGZ, biedt bemoeizorg door sociaal verpleegkundigen OGGZ en zorgt in zes gemeenten voor procesregie uitgevoerd door voorzitters OGGZ. In de regio van centrumgemeente Assen biedt de GGD beleidsadvisering ten behoeve van de OGGZ voor negen gemeenten. Daarnaast wordt invulling gegeven aan de meldfunctie en het verkennend onderzoek van de Wvggz. Wat willen we bereiken? • • •
Dat kwetsbare inwoners met complexe problemen die veelal niet zelf hulp zoeken, of dat afwijzen, toch de zorg en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Om dat te bereiken willen we dat het OGGZ-vangnet met de functies meldpunt, triage, advies, bemoeizorg en casus-en procesregie in alle Drentse gemeenten beschikbaar blijft en op maat aansluit op het lokale sociale domein in gemeenten. Dat het OGGZ-vangnet bijdraagt aan een sluitende keten van samenwerking voor mensen met complexe problemen, onbegrepen gedrag en dat in samenhang daarmee de meldfunctie en het verkennend onderzoek van de Wvggz worden uitgevoerd.
Wat gaan we daarvoor doen? Beleidsontwikkeling In 2022 zullen voorstellen gedaan worden waarmee gemeenten keuzes maken voor 2023 over de gecombineerde inkoop van OGGZ-en Wvggz functies bij de GGD, GGZ, VNN en Cosis. Verdere integratie van deze functies en vereenvoudiging in de opdrachtverlening middels een meerjarenafspraak draagt bij aan een efficiënt en effectief OGGZ-vangnet dat op maat aansluit op het sociaal domein in de gemeenten. Hiermee voldoen gemeenten op een aantal onderdelen aan de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (WAMS) die in 2023 naar verwachting van kracht wordt. Advies en Meldpunt OGGZ Zo verlangt de WAMS van gemeenten te beschikken over meldpunt voor niet acute zorgen en biedt het een wettelijke grondslag voor gegevensdeling, ook tussen domeinen. Het Advies en Meldpunt OGGZ is in Drenthe het brede meldpunt voor niet acute zorgvragen, inclusief de meldfunctie Wvggz. Iedereen, burger en professional, kan hier advies vragen of een melding doen over mensen in Drenthe waar grote zorgen over zijn als het gaat om hun gezondheid en welzijn. Inzet van de GGD is dat ook in 2023 deze advies-en meldfunctie georganiseerd op Drentse schaal beschikbaar is voor alle Drentse gemeenten, professionals, inwoners en naastbetrokkenen.
Het is een belangrijke pijler van het OGGZ-vangnet dat naast het meldpunt bestaat uit de functies triage, advies, bemoeizorg en casus-en procesregie.
25
Programma Additioneel Overig
OGGZ Bemoeizorg De sociaal verpleegkundigen OGGZ bieden bemoeizorg. Deze richt zich op inwoners waar zorgen zijn over woningvervuiling of hoarding, die zich vaak in een sociaal isolement bevinden, somatische problemen hebben en het aanbod van hulp en ondersteuning afwijzen. Soms ervaren anderen daarvan overlast bijvoorbeeld door verwaarlozing van de woonomgeving en ongedierte. Bemoeizorg start zonder dat er een hulpvraag aan vooraf is gegaan en zonder indicatiestelling. Door op een laagdrempelige manier en vasthoudend contact te leggen wordt het vertrouwen van deze mensen gewonnen. Vanuit dat vertrouwen worden mensen gemotiveerd om hun woon- en leefomgeving te verbeteren en daar waar nodig hulp en ondersteuning bij te aanvaarden. OGGZ-bemoeizorg wordt uitgevoerd in samenwerking met de OGGZ-ketenpartners vanuit een OGGZ-netwerk of sociale teams in de gemeenten. OGGZ-voorzitterschap (procesregie) De invulling en uitvoering van het OGGZ-voorzitterschap of procesregie hangt af van de keuzes die gemeenten maken over het OGGZ-vangnet en de aansluiting op het lokale sociale domein. Als procesregisseur blijft de GGD inzetten op goede samenwerking tussen gemeenten, instellingen en andere organisaties voor de meest kwetsbare inwoners met vaak complexe problemen.
Procesregie vanuit een gezamenlijke doelstelling en met heldere afspraken over een ieders verantwoordelijkheid, rol en bijdrage is een basisvoorwaarde voor een integrale bemoeizorg-aanpak. In het wetsvoorstel van de eerder genoemde WAMS wordt gesteld dat bij meervoudige problematiek een coördinator wordt aangesteld die met alle betrokkenen een plan opstelt. Voor zorgmijders met complexe problemen wil de GGD met de OGGZ-voorzitter deze rol graag voor gemeenten (blijven) vervullen.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
1.000
1.150
1.000
952
- aangemeld voor OGGZ-bemoeizorg
320
335
300
307
- aangemeld Verkennend Onderzoek Wvggz
30
40
0
22
- afgehandeld op meldpunt OGGZ
650
775
700
623
OGGZ-meldingen GGD OGGZ-voorzitter*
200
225
200
216
Aantal cliënten bij sociaal verpleegkundigen
200
200
200
181
Vangnet en advies sociaal verpleegkundigen**
50
45
50
57
Aantal woningsaneringen inz. vervuiling
35
30
30
42
Advies en Meldpunt OGGZ Waarvan:
Overige indicatoren:
*Aantal OGGZ-meldingen in de gemeenten waar de GGD een OGGZ-voorzitter levert. ** Zie Programma Beschermen
Zorgcoördinatie slachtoffers mensenhandel De GGD coördineert de opvang en hulpverlening voor mensen die slachtoffer zijn van mensenhandel. Hieronder vallen ook slachtoffers van arbeidsuitbuiting en gedwongen prostitutie. De GGD beoordeelt en onderzoekt signalen van mensenhandel samen met de ketenregisseur aanpak mensenhandel (Zorg en Veiligheidshuis Drenthe) en de rechercheur van team mensenhandel en migratiecriminaliteit van politie. Wat willen we bereiken? • •
We dragen via zorgcoördinatie bij aan het bieden van veiligheid en hulp aan slachtoffers van mensenhandel in Drenthe. We geven signaleringstrainingen om de bewustwording van mensenhandel te vergroten en het signaleren daarvan te verbeteren.
Wat gaan we daarvoor doen? Waar de zorgcoördinatie, naast de individuele zorgvragen, in 2022 gericht is op de samenwerking en afstemming met de asielketen, gaan we in 2023 inzetten op jongeren in de onderbouw van middelbare scholen in Drenthe. We gaan dat doen door het geven van voorlichting en maken hiervoor gebruik van Virtueel Reality waar situaties nagebootst worden hoe mensenhandelaren te werk gaan. Als Zorgcoördinatoren hebben wij door middel van deze VR bril ervaren hoe beklemmend het kan zijn als je in de fuik van een mensenhandelaar terecht komt.
26
Programma Additioneel Overig Centrum Seksueel Geweld
Het Centrum Seksueel Geweld Groningen-Drenthe (CSG) wordt uitgevoerd onder regie van GGD Drenthe (penvoerder) en GGD Groningen. Het CSG biedt hulp aan iedereen die een ongewenste seksuele ervaring heeft meegemaakt en is 24/7 bereikbaar. Wat hebben we bereikt? • • •
Hét centrum in Groningen en Drenthe waar alle slachtoffers van seksueel geweld (ongeacht hoe lang het geleden is) adequate en deskundige hulp krijgen zodat men het leven weer kan oppakken Een belangrijke bijdrage leveren om seksueel geweld als integraal thema vorm te geven. Waarbij preventie, signalering, hulpverlening en nazorg hand in hand gaan. Binnen het bestuurlijk domein en de hulpverlening de eigenheid van het seksueel geweld zichtbaar te maken en vorm geven naast andere vormen van geweld zoals huiselijk geweld en kindermishandeling
Wat gaan we daarvoor doen? We bieden een Pro-actief hulpaanbod vanuit het CSG voor slachtoffers die langer dan zeven dagen geleden seksueel geweld hebben meegemaakt. We werken samen met organisaties die met name preventie, signalering en nazorg als thema hebben en hiermee nadrukkelijk ook werkafspraken maken. Ervaringsdeskundigen vormen hierbij ook essentiële rol. We verwachten om in 2023 75 nieuwe meldingen in behandeling te nemen.
Begroot 2023 Acuut aantal
pm
Niet acuut aantal
pm
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021 42 9
Vanaf 2021 maken we onderscheid in de aantallen.
Advies acuut
pm
Advies niet acuut
pm
51
Anders
3
3
Aantal meldingen
75
65
10
50
51
Technische Hygiënezorg additioneel THZ adviseert en inspecteert (additioneel) op hygiëne en veiligheid bij asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven, evenementen met tijdelijke sanitaire voorzieningen. Ook wordt toezicht gehouden op WMO-voorzieningen. Wat willen we bereiken? • •
We beperken risico’s in veiligheid, hygiëne en gezondheid door asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven en tijdelijke sanitaire voorzieningen van evenementen in Drenthe te inspecteren. We voeren voor gemeenten toezicht uit op de kwaliteit van WMO-voorzieningen voor hun inwoners. Deze voorzieningen ondersteunen hen bij hun zelfredzaamheid. De gemeenten hebben de regie over het proces.
Wat gaan we daarvoor doen? Asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven, evenementen De gemeenten geven opdracht om asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven en tijdelijke sanitaire voorzieningen tijdens evenementen te inspecteren. Wij beoordelen de situatie die we aantreffen op (risico’s op het gebied van) veiligheid, hygiëne en gezondheid en rapporteren hierover.
27
Programma Additioneel Overig
Toezicht WMO De GGD kan voor gemeenten het toezicht op WMO-voorzieningen uitvoeren. De toezichthouders zijn daartoe opgeleid en gekwalificeerd. Bij het toezicht verzamelen en beoordelen we gegevens over de kwaliteit van de verstrekte voorzieningen. Het gaat hierbij om zowel calamiteiten-onderzoek als kwaliteitsonderzoek.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
Aantal inspecties asielzoekerscentra
8
6
6
10
Aantal inspecties tijdens evenementen
3
3
3
1
Aantal inspecties prostitutiebedrijven
11
11
10
4
Aantal overige inspecties
35
35
35
0
Publieke gezondheid asielzoekers Drenthe In opdracht van het Centraal Orgaan Asielzoekers voert de GGD de taken binnen de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers uit. Dit zijn jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering, infectieziektebestrijding, tuberculosebestrijding en hygiëne-audits op asielzoekerscentra. Wat willen we bereiken? • •
We hebben de gezondheid van alle kinderen 0-18 in asielzoekerscentra in beeld. We bieden indien nodig extra hulp aan of verwijzen door. We zorgen ervoor dat alle kinderen volgens het RVP zijn gevaccineerd. Alle kinderen 0-18 krijgen de zorg waar ze recht op hebben We bevorderen de gezondheid en leefstijl van asielzoekers door het bespreken van gezondheidsthema’s in groepen. We gebruiken hiervoor professionele tolken.
Wat gaan we daarvoor doen? Jeugdgezondheidszorg De kinderen van asielzoekers in Drenthe 0-18 jaar worden door de JGZ gezien. We doen een intake met het kind en de ouders. Indien nodig wordt aanvullende zorg ingezet. We voeren het RVP uit. We zetten in op een flexibel zorgaanbod om fluctuaties in de zorgvraag op te kunnen vangen. Gezondheidsbevordering Samen met COA maken we afspraken over de thema’s voor groepsvoorlichtingen. We verzorgen deze voorlichtingen c.q. groepsgesprekken ondersteund door een tolk. Onderwerpen kunnen zijn: het gezondheidssysteem in Nederland, gezonde voeding, psychische gezondheid, seksuele gezondheid en opvoedondersteuning. In de beschermde opvanglocatie voeren we een voorlichtingsprogramma uit dat voorziet in de behoefte van jongeren. Inzet is berekend op maximale voorlichting per centrum, namelijk 26.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
2.150
2.000
2.000
3.638
850
800
800
1.055
1.300
1.200
1.200
2.583
Asielzoekerscentra
5
4
4
7
Kleine wooneenheid (KWE)/ Kleinschalige woongroep (KWG)
1
1
1
1
Asielzoekers (totaal) Asielzoekers (0-18 jarigen) Aantal asielzoekers (18 jarigen en ouder)
Verpleegkundige intakes (VI) 0-4 jarigen
125
Verpleegkundige intakes (VI) 4-18 jarigen
600
Medische onderzoeken (MO) 0-4 jarigen
125
Medische onderzoeken (MO) 4-18 jarigen
600
Aantal groepsvoorlichtingen
130
Nieuw per 2023
Programma Additioneel Overig
28
Publieke gezondheid statushouders GGD Drenthe biedt gezondheidsvoorlichtingen aan voor statushouders in de Drentse gemeenten.
Wat willen we bereiken? Gemeenten hebben met ingang van 2021 een sleutelpositie in de uitvoering van het nieuwe inburgeringsstelsel. Het nieuwe inburgeringsstelsel biedt kansen om gezondheidsvoorlichting structureel op te nemen binnen het inburgeringsprogramma van statushouders.
Wat gaan we daarvoor doen? In overleg met gemeenten, verkennen we de mogelijkheden in welke vorm we leefstijl- en gezondheidsvoorlichting een structurele plek in het inburgeringsprogramma kunnen geven. De thema’s kunnen qua inhoud en vorm worden toegesneden op de behoefte. Voorbeelden zijn de gezondheidszorg in Nederland, psychische gezondheid, gezonde voeding, opvoeding en seksuele en reproductieve gezondheid.
Forensische geneeskunde Forensisch artsen vervullen de functie van gemeentelijk lijkschouwer, doen forensisch medisch onderzoek t.b.v. opsporingsonderzoeken, en verlenen medische zorg aan arrestanten. Wat hebben we bereikt? • • • • • •
De kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening forensische geneeskunde blijft gewaarborgd, afgestemd in Noord-Nederlands verband. De Forensisch Medische Expertise bij Kindermishandeling en Mishandeling van Kwetsbaren (FMEK) is beter bekend en wordt gebruikt door zorgverleners. De medische arrestantenzorg blijft in ieder geval tot 2024 belegd bij de GGD, de aanbesteding is uitgesteld. We blijven voorlopig medische zorg verlenen aan arrestanten op de cellencomplexen van de Politie en de Koninklijke Marechaussee (Kmar). Er zijn voldoende gekwalificeerde forensisch artsen en ondersteunend personeel beschikbaar in Noord Nederland. We zijn een goede en veilige leerplek voor de praktijkopleiding van forensisch artsen in opleiding (AIOS’en), Physician-Assistants in opleiding (PAIO's) en medische studenten met belangstelling voor de forensische geneeskunde. De forensische geneeskunde wordt uitgevoerd Noord Nederlands niveau waarbij GGD Drenthe als penvoerder de uitvoering coördineert e de kwaliteit bewaakt;
Wat gaan we daarvoor doen? Dienstverlening We verrichten lijkschouwingen bij alle gevallen van overlijden waarbij de behandelend arts niet overtuigd was van een natuurlijke doodsoorzaak, bij euthanasie, en bij overledenen waar geen behandelend arts was. We doen dit volgens de Landelijke richtlijnen van de beroepsvereniging voor Drenthe, maar in 2023 waarschijnlijk voor alle Noord-Nederlandse gemeenten, in samenwerking met de GGD’en van Groningen en Friesland. We zijn laagdrempelige bereikbaar voor de collegiaal consultatieve rol van de forensisch arts naar (behandelend) artsen. Ook verrichten we forensisch medisch onderzoek in opdracht van de Politie en Justitie en dragen we zorg voor de medische zorg op de cellencomplexen in Drenthe bij de politie en de KMar. Noord-Nederlandse en landelijke samenwerking In 2023 werken GGD Drenthe, GGD Groningen en GGD Fryslân binnen de forensische geneeskunde als één geheel samen. Er is een uniform pakket van forensische geneeskundige dienstverlening met een geharmoniseerde werkwijze en tarieven. Forensisch artsen kunnen in Noord-Nederland provinciegrens overschrijdend worden ingezet. Dit zorgt voor een forensische geneeskunde met voldoende omvang, die toekomstgericht en deskundig blijft. We blijven samenwerken bij het opleiden van forensisch artsen.
We volgen hierin het landelijk visietraject forensische geneeskunde, gericht op kwaliteit en continuïteit. GGD GHOR Nederland en de GGD’en zetten dit traject op het niveau van de 10 politieregio’s in. De drie Noord Nederlandse provincies vormen één politieregio.
29
Programma Additioneel Overig
Aanbesteding medische arrestantenzorg We doen samen met GGD Fryslân en GGD Groningen mee aan een eventuele aanbesteding van de medische arrestantenzorg. De aanbesteding is uitgesteld tot in ieder geval 2024. Een gunning zorgt ervoor dat lijkschouw, forensisch medisch onderzoek en medische arrestantezorg ongedeeld blijven en als integrale publieke taak geboden kunnen worden. Dit biedt grote voordelen, zowel in de kwaliteit als de financiering van de dienstverlening. Forensisch Medische Expertise bij Kindermishandeling In het programma geweld hoort nergens thuis is het opsporen én vastleggen van letstel als gevolg van mishandeling regionaal coordinerend expert ( Forensisch arts gespecialiseerd in opsporen van kindermishandeling actief in het verbinden van alle betrokken ketenpartners in het traject Forensisch Medische Expertise bij Kindermishandeling en mishandeling van Kwetsbaren (FMEK) in Noord Nederland. Arbeidsmarkt We blijven ons inzetten op het oplossen van het tekort aan forensisch artsen. Dit doen we door een co-schap aan te bieden aan geneeskunde studenten, een praktijkplaats te bieden voor forensische artsen in opleiding. Daarnaast kunnen artsen niet in opleiding tot specialist (ANIOS) in een tijdelijk dienstverband kennis maken met de forensische geneeskunde.
Deze ANIOS’en kunnen een beperkt aantal taken van de forensische geneeskunde onder supervisie uitvoeren binnen gestelde kaders. Bij gebleken geschiktheid kunnen zij de sprong wagen naar de opleiding forensische geneeskunde Daar waar mogelijk wordt gekeken naar de toegevoegde waarde van taakdifferentiatie binnen gestelde kaders. Ook wordt er een Physician assistent opgeleid en ook wordt onderzocht of forensisch verpleegkundigen ingezet kunnen worden voor bijv. bloedproeven en medicatieverstrekking bij medische arrestantenzorg. De GGD biedt een aantrekkelijk werkgeverschap voor forensisch artsen.
Totaal Arrestantenzorg Telefonisch consult
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
1.500
1.400
1.400
1.583
600
400
400
673
Forensisch medisch onderzoek: ·
Bloed/DNA afname/urinecontrole
300
250
250
333
·
Letselbeschrijving
50
60
60
52
·
Deskundigenrapportage
15
30
30
16
·
Zedenonderzoek
20
20
20
20
·
NODO melding
5
5
5
6
Aantal lijkschouwingen
300
300
300
361
Aantal lijkschouwingen per 100.000 inwoners excl. euthanasie
61
58
68
73
Aantal lijkschouwingen na euthanasie
175
175
175
231
Aantal lijkschouwingen na euthanasie per 100.000 inwoners
35
36
36
47
30
Programma Additioneel Overig Reizigersvaccinaties
Als mensen op reis gaan, kunnen aanvullende vaccinaties nodig zijn. Ook wanneer mensen een hoger risico lopen op een infectie bij de uitoefening van hun beroep, kunnen vaccinaties nodig zijn. Ook mensen uit een bepaalde doelgroep kunnen, tegen betaling, een vaccinatie nemen tegen bijvoorbeeld gordelroos of waterpokken. Bij reizigersadvisering kunnen cliënten terecht voor voorlichting en vaccinaties. Wat willen we bereiken? In 2023 is reizigersadvisering onderdeel van het vaccinatiecentrum van GGD Drenthe. Inwoners van Drenthe kunnen hier terecht voor allerlei soorten vaccinaties. Er wordt nauw samengewerkt met huisartsen en andere ketenpartners.
Wat gaan we daarvoor doen? We gaan inspelen op een bredere doelgroep. We zullen meer vaccinaties op maat aanbieden. Hierbij kan men denken aan vaccinaties voor ouderen, bijvoorbeeld tegen gordelroos, of voor kinderen bijvoorbeeld tegen waterpokken. Door het vaccinatiecentrum zal de bereikbaarheid en toegankelijkheid toenemen. Door bijvoorbeeld de spreekuren van reizigersadvisering en jeugdgezondheidszorg op dezelfde momenten en locaties plaats te laten vinden, kunnen cliënten met één bezoek van meerdere diensten gebruik maken.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
Aantal 1e consulten reizigersadvisering
4.500
4.500
4.500
1.174
Aantal vervolgconsulten
2.600
2.600
2.600
232
31
Programma Additioneel Overig Begroting programma Additioneel Product Baten
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
Centrum Seksueel Geweld
187
198
307
Epidemiologie additioneel
59
13
122
Forensische geneeskunde
1.019
847
888
153
214
190
Gezondheidsbevordering additioneel IZB JGZ in het sociaal domein
0 1.132
76
74
130
MDA++
149
166
167
OGGZ additioneel
879
908
970
Overige JGZ additionele opdrachten
97
55
88
Preventieve logopedie
447
456
543
Publieke gezondheid asielzoekers
671
613
800
Reizigersvaccinaties
412
762
306
Sense Noord Nederland
222
260
256
THZ additioneel
21
31
31
6.504
6.627
6.736
Totaal Baten
11.900
12.147
12.667
Centrum Seksueel Geweld
-187
-198
-299
Epidemiologie additioneel
-56
-12
-119
Forensische geneeskunde
-939
-798
-837
Gezondheidsbevordering additioneel
-149
-208
-188
IZB JGZ in het sociaal domein
-1
0
0
-931
-856
-1.049
Kansrijke Start
-71
-69
-121
MDA++
-143
-160
-161
OGGZ additioneel
-844
-852
-930
Overige JGZ additionele opdrachten
-91
-51
-82
Preventieve logopedie
-414
-423
-503
Publieke gezondheid asielzoekers
-617
-568
-741
Reizigersvaccinaties
-392
-729
-295
Sense Noord Nederland
-185
-241
-237
THZ additioneel
-19
-29
-29
-6.504
-6.627
-6.736
Veilig Thuis Drenthe Totaal Lasten Reserveringen
0 923
Kansrijke Start
Veilig Thuis Drenthe Lasten
1 1.003
-11.543
-11.823
-12.328
Centrum Seksueel Geweld
0
0
-8
Epidemiologie additioneel
-3
-1
-4
Forensische geneeskunde
-62
-48
-51
Gezondheidsbevordering additioneel
-4
-6
-2
JGZ in het sociaal domein
-72
-67
-83
Kansrijke Start
-5
-5
-9
MDA++
-5
-6
-6
OGGZ additioneel
-35
-56
-40
Overige JGZ additionele opdrachten
-5
-4
-6
Preventieve logopedie
-33
-33
-40
Publieke gezondheid asielzoekers
-54
-45
-59
Reizigersvaccinaties
-21
-32
-11
Sense Noord Nederland
-17
-19
-19
-2
-2
-2
Totaal Reserveringen
THZ additioneel
-317
-324
-339
Totaal Additioneel
40
0
0
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%. De additionele beheersbegroting 2022 is bepalend voor de additionele begroting 2023.
Programma Additioneel Overig
32
Centrum Seksueel Geweld Voor de jaren 2022 tot en met 2024 heeft provincie Drenthe op grond van de Subsidieregeling alliantieprojecten Sociale Agenda middelen beschikbaar gesteld voor het project ‘ Seksueel geweld roakt heel Drenthe’. Epidemiologie additioneel Voor 2022 worden de extra landelijke corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen en de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen uitgevoerd. In 2023 worden de cijfers geanalyseerd en gepubliceerd in een provinciale rapportage en gemeentelijke tabellenboeken. Voor deze extra landelijke corona Gezondheidsmonitoren heeft Zon Mw een subsidie beschikbaar gesteld. Reizigersvaccinaties In de beheersbegroting 2022 zijn de baten en lasten van reizigersvaccinaties, vanwege corona, bijgesteld naar beneden. De beheersbegroting 2022 is als uitgangspunt genomen voor de primitieve begroting 2023.
Paragrafen
33
Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten kent de begroting en jaarrekening een aantal verplichte paragrafen. In de begroting 2022 zijn de paragrafen Bedrijfsvoering, Weerstandsvermogen en risicobeheersing en Financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen (Lokale heffingen, Onderhoud kapitaalgoederen, Verbonden partijen en Grondbeleid) zijn voor de GGD niet relevant en daarom niet opgenomen.
2.1 Paragraaf Bedrijfsvoering Vanuit de ondersteunende diensten zetten wij in om de primaire processen van GGD Drenthe optimaal te ondersteunen. Hierbij gaat het niet alleen om de dagelijkse dienstverlening zo goed mogelijk te laten verlopen, maar ook door bij te dragen aan de doorontwikkeling en innovatie van de organisatie. Richtsnoer hierbij is de in 2022 te formuleren herijking van de strategische koers van de GGD. De ervaringen in de bestrijding van de COVID-19 pandemie en ontwikkelingen in de maatschappij maken deze heroriëntatie noodzakelijk. Speerpunten in de nieuw te formuleren strategische koers zijn een brede inzet op preventie en de bevordering van gezondheid, versterking van de focus op het voorkomen van sociale onveiligheid, het doorontwikkelen naar een kennisorganisatie op het gebied van publieke gezondheid op basis van intensivering van verzameling, analyse en duiding van data en een flexibilisering en modernisering van onze dienstverlening, meer aansluitend bij de vraag van onze klanten. Om dit te kunnen realiseren liggen er ten aanzien van de bedrijfsvoering uitdagingen op het gebied van vernieuwing en verbetering van onze ICTsystemen, kennis en kunde op het gebied van verzameling, duiding en communicatie van data en informatie, scholing, ontwikkeling en werving van onze medewerkers.
In 2023 zullen wij hier vol op inzetten, onder meer in het formuleren van een digitale strategie. Ook zullen wij hierbij veel aandacht geven aan de beveiliging van onze ICT-systemen, het voorkomen van cybercrime en vraagstukken rondom privacy. Voor het verbeteren van de beveiliging van onze informatievoorziening en privacy hebben de VRD en de GGD gezamenlijk een verbeterplan opgesteld en dit inmiddels aan de besturen van beide organisatie voorgelegd. Het verbeterplan voorziet in de implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de NEN-norm 7510 als kader voor het waarborgen van privacy bij het gebruik van data binnen de beide organisaties. Deze implementatie is gepland voor 2022, met als resultaat dat vanaf 2023 volgens deze normen wordt gewerkt. Naast het implementeren van de BIO en de NEN 7510 voorziet het verbeterplan in het aanpassen van de organisatie door het uitbreiden van personele capaciteit, technische voorzieningen en evaluatiecapaciteit. Voor nu denken we daarmee de beveiliging op een adequaat niveau te hebben gebracht, maar gelet op de ontwikkelingen sluiten wij de noodzaak voor verdere uitbreidingen van en investeringen in de beveiliging van onze informatievoorziening en privacy niet uit. Zodra dit aan de orde is zullen beide besturen hierover worden geïnformeerd.
Voor de uitvoering van het verbeterplan is een incidenteel bedrag nodig van 150 duizend euro voor de implementatie van de BIO en NEN 7510. Voor de inrichting van de organisatie en de andere aanpassingen is structureel een bedrag nodig van 350 duizend euro. Deze bedragen gelden voor de VRD en GGD gezamenlijk, en zullen voor helft worden toegerekend aan de beide begrotingen. Een ander punt van aandacht is de toenemende arbeidsmarktproblematiek waarmee wij geconfronteerd worden. Al enkele jaren hebben we te maken met schaarste aan beschikbare professionals, met name in het medisch domein. Bepaalde vacatures kunnen door deze schaarste op dit moment niet of moeilijk worden ingevuld. De crisis heeft het belang van een robuuste, wendbare en flexibele organisatie onderstreept. Doormiddel van strategische personeelsplanning brengen we de huidige en toekomstige personeelsbehoefte in kaart. Daarbij starten we met de medische functies. We zetten in op versterking van onze positie op de arbeidsmarkt onder andere door verbinding aan te gaan met onderwijsinstellingen en zorginstellingen. Ook blijven we investeren in onze mensen. Vanuit onze vernieuwde visie op publieke gezondheid en sociale veiligheid en de rol en bijdrage van de GGD daarbinnen zetten we in op strategische leerlijnen waarlangs we gericht werken aan de ontwikkeling van onze professionals.
Ook ondersteunen wij hen verder in het hybride werken (deels thuis, deels op locatie). Daarnaast blijven we werken aan de doorzetting van de gestage daling van het verzuim in de afgelopen jaren. Onze focus op duurzame inzetbaarheid, verzuimpreventie en re-integratie dienen daar aan bij te dragen.
34
Paragrafen De belangrijkste kengetallen ten aanzien van onze formatie voor 2023 worden hieronder weergegeven.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
Formatie basistaken in fte
177
176
177
177
Formatie additioneel in fte
106
104
106
106
Formatie totaal in fte
283
280
283
283
Vertaald naar aantal medewerkers
380
376
380
299
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
5,0%
5,0%
5,0%
4,9%
Verzuimpercentage
Omdat wij veel van de hierboven geschetste ontwikkelingen delen met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) zullen wij de reeds bestaande samenwerking op het gebied van de bedrijfsvoering in 2023 verder intensiveren.
Begroting programma Bedrijfsvoering Programma Bedrijfsvoering en middelen
Product Baten
Bedrijfsvoering en middelen
Totaal Baten Lasten
Bedrijfsvoering en middelen
Totaal Lasten Reserveringen
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
725
225
1.087
725
225
1.087
-800
-225
-1.087
-800
-225
-1.087
75
0
0
75
0
0
0
0
0
Bedrijfsvoering en middelen
Totaal Reserveringen Totaal Bedrijfsvoering en middelen
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%. De eenmalige bijdrage in 2022 aan de gemeentelijke bijdrage van € 125.000 voor organisatieontwikkeling is in de begroting 2023 niet meer opgenomen. Daarnaast heeft een gewijzigd formatieplan voor JGZ geleid tot een overheveling van € 110.497 van programma bedrijfsvoering naar programma jeugd (zie ook programma Jeugd). Verder zijn de volgende ontwikkelingen binnen het programma bedrijfsvoering opgenomen:
Uitzettingen begroting 2023
Incidenteel/ structureel
Informatieveiligheid
Structureel
240.000
Datagericht werken
Incidenteel
225.000
Structureel
270.000
Incidenteel
150.000
Structureel
250.000
Publieke gezondheid
Totaal
GGD
€ 1.135.000
Paragrafen
35
2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf gaan we in op het weerstandsvermogen en de risicobeheersing van de GGD. Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit die een gemeenschappelijke regeling heeft om de niet begrote kosten op te vangen. De Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is als volgt opgebouwd: 1. Risicobeleid 2. De weerstandscapaciteit 3. Risico-inventarisatie per balansdatum 4. Kengetallen Risicobeleid Bij GGD Drenthe voeren wij actief risicobeleid. Dat betekent dat wij ons voortdurend bewust zijn van risico’s en daar systematisch mee om wensen te gaan. Een voorbeeld hiervan is dat wij waarde hechten aan de HKZ-certificering. Die certificering betekent onder meer dat in alle geledingen van de organisatie medewerkers zich bewust moeten zijn van procesrisico’s en daar ook actief op dienen te anticiperen. In november 2019 is de externe audit met een positief resultaat afgesloten waardoor het HKZ-certificaat is verlengd tot en met 2022. Dit betekent dat de informatie uit onze processen, zoals klachten, incidenten, audits en klantenonderzoek, goed wordt geborgd. Daarnaast houden wij voor de basistaken een algemene reserve aan als weerstandsvermogen. Voor additionele taken is dat de risicoreserve.
Bij de risico-inventarisatie beoordelen wij de daadwerkelijke risico’s en hoe die zich verhouden ten opzichte van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit In dit onderdeel is geïnventariseerd in welke mate de GGD in staat is de risico’s in financiële zin op te vangen. In algemene zin is een overheidsorganisatie in staat haar niet begrote financiële risico’s te dekken uit: • Opgebouwde reserves; • Stille reserves die op korte termijn materieel kunnen worden gemaakt; • Onbenutte belastingcapaciteit; • Structurele ruimte in de begroting. In de situatie van de GGD kan alleen een beroep worden gedaan op de algemene reserve. De stand van de algemene reserve bedraagt per 31 december 2021 € 768.712. In 2021 heeft de werkgroep GRIP op GR-en, bestaande uit Drentse griffiers en VDG-bestuur, de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ opgesteld. In deze notitie wordt een eenduidige vorm en procedure voor de P&C-cyclus van GR-en voorgesteld. Ook zijn er voorstellen gedaan voor het weerstandsvermogen c.q. algemene reserve. Eén van de voorstellen is dat de algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. De notitie is van toepassing vanaf de jaarrekening 2022 / begroting 2023. De gemeentelijke bijdrage voor 2022 is vastgesteld op € 16.432.733.
De maximale omvang van de algemene reserve bedraagt daarmee € 410.818. De overige bestemmingsreserves worden buiten de berekening van de weerstandscapaciteit gehouden omdat aan deze bestemmingsreserves een bepaalde bestemming is gegeven.
36
Paragrafen Risicoparagraaf In het kader van ons actieve risicobeleid percipieert GGD Drenthe voor 2023 de volgende risico’s:
Risico-inventarisatie per balansdatum Proces
Risico
Kans
Financiële
Incidenteel
GGD-breed
Calamiteit waardoor reguliere dienstverlening in gevaar komt
zeer groot
gemiddeld
i
270.000
GGD-breed
Digitale verstoring
zeer groot
groot
i
675.000
GGD-breed
Kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling personeelsbestand ten aanzien van verwachte dienstverlening (arbeidsmarktproblematiek)
groot
groot
s
525.000
GGD-breed
Juridische claims op aanbestedingen
zeer klein
gemiddeld
s
30.000
GGD-breed
Het niet voldoen aan de AVG ten aanzien van privacy en informatiebeveiliging
groot
groot
s
525.000
GGD-breed
Klachtenafhandeling
klein
klein
i
22.500
GGD-breed
Onvoorziene toename van de vraag van onze dienstverlening
klein
groot
s
225.000
GGD-breed
Schade als gevolg van medische handelingen
klein
gemiddeld
i
90.000
Totaal risico's
Bedrag
2.362.500
Uit bovenstaande tabel blijkt dat alle risico’s zijn gewogen naar de kans dat ze zich kunnen voordoen en de financiële impact die ze voor GGD Drenthe kunnen hebben. Op geld gewaardeerd betekent dit een bedrag van € 2.362.500. Bij het inventariseren van de risico’s hebben wij het voorzichtigheidsprincipe in acht genomen. Dit betekent dat wij rekening houden met alle mogelijke risico’s. Overigens onderkennen wij dat nooit alle risico’s zich tegelijkertijd zullen voordoen. Om te kunnen beoordelen of de opgebouwde reservepositie zich juist verhoudt tot de financiële risico’s wordt de ratio weerstandvermogen gehanteerd die ontwikkeld is door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement samen met de universiteit Twente. De ratio wordt berekend door het aanwezige weerstandvermogen te delen door de financiële totaalwaardering van de risico’s. Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd:
Ratio weerstandsvermogen
Waardering
>2
uitstekend
1,4 - 2
ruim voldoende
1 - 1,4
voldoende
0,8 - 1
matig
0,6 - 0,8
onvoldoende
< 0,6
ruim onvoldoende
Voor 2022 is de ratio van de GGD: € 410.818 / € 2.362.500 = 0,17. Dit wordt door het Nederlands Adviesbureau voor risicomanagement als ruim onvoldoende aangemerkt.
37
Paragrafen
Kengetallen Vanaf 2015 schrijft het BBV voor dat in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basis set van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Naast de kengetallen vindt ook een beoordeling plaats van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Door middel van de genoemde kengetallen wordt ‘de structureel en reëel sluitende begroting’ onderbouwd. Hierna volgt een overzicht van de kengetallen.
Verloop van de kengetallen Resultaat 2021
Primitief 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
netto schuldquote
-1,1%
-3,7%
-0,9%
-1,7%
-2,6%
-3,7%
netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-1,1%
-3,7%
-0,9%
-1,7%
-2,6%
-3,7%
solvabiliteitsrisico
20,9%
52,8%
24,7%
27,5%
30,2%
33,0%
structurele exploitatieruimte
0,2%
-0,1%
0,0%
-0,2%
0,0%
0,0%
grondexploitatie
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
belastingcapaciteit
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
Kengetallen
Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie (totale baten exclusief mutaties reserves). De GGD heeft geen leningen afgesloten, maar is verplicht haar liquide middelen onder te brengen bij het Rijk. Om deze reden is de schuldquote negatief. De netto schuldquote is voor de GGD eigenlijk niet relevant, maar vanwege BBV-verplichtingen opgenomen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Ook deze is niet relevant voor de GGD. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin men in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Hierbij wordt het eigen vermogen uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal. De solvabiliteit kan als ruim voldoende worden aangemerkt. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten.
Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. De structurele ruimte betreft hier de toevoeging vanuit de opslag van 10% op de kostprijs van de additionele producten aan de risicoreserve. Grondexploitatie Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe. Belastingcapaciteit Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe.
Paragrafen
38
2.3 Paragraaf Financiering De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) stelt regels voor het beheer van de treasury. De wet bevat normen voor het beheersen van risico’s op kort- en langlopende leningen. Verder worden de decentrale overheden verplicht een Treasurystatuut op te stellen en een Paragraaf financiering in de begroting en het jaarverslag op te nemen. Treasurystatuut Vanaf 2020 is het toenmalige statuut opgeheven. De artikelen zijn als Bijlage in de Financiële Verordening 2020-2023 opgenomen. De afgelopen jaren zijn er belangrijke (maatschappelijke) ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op de treasury van decentrale overheden. Op Europees niveau zijn er maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de overheidsuitgaven nu en op langere termijn houdbaar blijven. Deze maatregelen zijn vertaald naar Nederlandse wetgeving, zoals de invoering van het verplicht schatkistbankieren en de Wet houdbare overheidsfinanciën (de Wet hof). De gewijzigde regelgeving is opgenomen. Risicobeheer Ten aanzien van het risicoprofiel is de richtlijn opgenomen dat de GGD alleen gelden uitzet bij instellingen met een zogenaamde triple A-status, de meest betrouwbare bankinstellingen in Nederland. Na de bankencrisis is een groot aantal instellingen teruggeplaatst naar een dubbele A-status. De Bank voor Nederlandse gemeenten (BNG) heeft zijn triple A-status behouden.
Bij deze bank zetten wij de eventuele overtallige middelen uit. Met de invoering van het schatkistbankieren eind 2013 dienen wij, net als alle andere lokale overheden, onze overtollige middelen (boven € 1.000.000) naar een gereserveerde rekening bij de BNG over te boeken. Uit deze overtollige middelen voorziet het Rijk zich in een deel van haar financieringsbehoefte. Renterisico kortlopende financiering (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan kortlopende financiering is in de Wet Fido de kasgeldlimiet opgenomen. Voor het jaar 2023 wordt geen overschrijding van de kasgeldlimiet verwacht. Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) Ook voor renterisico’s vaste schuld is in de Wet Fido een norm gesteld. Deze norm, de renterisiconorm, bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Het doel van deze norm is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten, welke consequenties kunnen hebben voor de financiële positie. De verwachting is dat we ook voor 2023 ruimschoots onder de renterisiconorm zullen blijven.
Europese Monetaire Unie (EMU)-saldo Decentrale overheden moeten in hun begroting een berekening opnemen van het zogenoemde EMU-saldo op basis van artikel 20 van het BBV; het EMU-saldo over het vorig begrotingsjaar (2022), een raming voor het begrotingsjaar zelf (2023) en een raming voor het jaar na het begrotingsjaar (2024). EU-lidstaten mogen een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product. Hiervan is in Nederland 0,5% voor de decentrale overheden. De EMU-systematiek werkt anders dan het baten-lastenstelsel dat deze overheden hanteren. Investeringen en uitgaven uit reserves tellen bijvoorbeeld niet mee in het baten-lastenstelsel, maar wel in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan daardoor toch een negatief EMU-saldo ontstaan. GGD Drenthe voldoet met een positief EMU-saldo ruimschoots aan de gestelde voorwaarden.
39
Paragrafen Omschrijving
2022
2023
2024
€
€
€
1
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
280
346
293
2
Afschrijvingen ten laste van de exploitatie
527
528
547
3
Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie
0
0
0
4
Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de
428
436
451
5
Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4
0
0
0
6
Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord
0
0
0
7
Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan)
0
0
0
8
Baten bouwgrondexploitatie: Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantwoord
0
0
0
Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties
0
0
0
0
0
0
9
met derden betreffen
10
Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten
11
Verkoop van effecten:
a
Gaat u effecten verkopen? (ja/nee)
b
Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie?
Berekend EMU-saldo
Ja
Nee
379
Ja
Nee
438
Ja
Nee
389
40
Financiële begroting Begroting 2023 Programma
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
Beschermen
62.953
3.957
4.073
Beschermen - derden
2.216
1.991
2.389
Bevorderen
379
386
406
Bewaken
470
483
524
Jeugd
12.902
11.843
12.253
Additioneel
11.900
12.147
12.667
725
225
1.087
91.545
31.031
33.399
Beschermen
-62.962
-3.957
-4.073
Beschermen - derden
-2.216
-1.991
-2.389
Bevorderen
-424
-386
-406
Bewaken
-440
-467
-517
Jeugd
-12.930
-11.902
-12.253
Additioneel
-11.543
-11.823
-12.328
-800
-225
-1.087
-91.314
-30.751
-33.053
Beschermen
9
0
0
Bevorderen
44
0
0
Bewaken
-30
-15
-7
Jeugd
96
59
0
-317
-324
-339
75
0
0
Totaal Reserveringen
-123
-281
-346
Eindtotaal
108
0
0
Baten
Bedrijfsvoering en middelen Totaal Baten Lasten
Bedrijfsvoering en middelen Totaal Lasten Reserveringen
Additioneel Bedrijfsvoering en middelen
De analyse is opgenomen in de programmaverantwoording in het jaarverslag. De belangrijkste wijzigingen in de beleidsbegroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022 zijn: •
• • • • •
De indexering voor loon- en prijsindexatie van 1,9% is bepaald aan de hand van de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’. In deze notitie wordt aangegeven uit te gaan van de raming november 2021. Deze raming is echter nooit gepubliceerd. Op 9 maart 2022 heeft het CPB de maart-raming (CEP 2022) gepubliceerd. Deze publicatie is gebruikt voor het bepalen van de indexatie 2023 en verder. De gewogen index voor 2023 is berekend op 3,2%. Hierop is in mindering gebracht het verschil tussen de werkelijke indexatie en begrote indexatie over 2021. Deze correctie is berekend op 1,4%. De inhaalmogelijkheid voor personen van 18 tot en met 26 jaar. Dit deel is begroot op € 400.000. De financiering hiervan loopt via het RVIM. De eenmalige bijdrage van € 125.000 die in 2022 aan de gemeentelijke bijdrage was toegevoegd is in 2023 niet meer opgenomen in de begroting. Gewijzigd formatieplan voor JGZ heeft geleid tot een overheveling van € 110.497 van programma bedrijfsvoering naar programma jeugd. Diverse ontwikkelingen eenmalig ad € 760.000 en structureel € 725.000 (uitgewerkt in de tabel hieronder). De overige aanpassingen van baten en lasten per programma betreffen de uitwerking van de primitieve begroting 2022 naar de beheersbegroting, die een doorwerking heeft naar 2023. Deze aanpassingen zijn technisch van karakter en hebben geen invloed op de hoogte van de gemeentelijke bijdragen.
41
Financiële begroting Loon- en prijsindexatie 2023 Bijlage_01+02_CEP_2022_Kerngegevens voor Nederland, 1996-2026
2023 verhouding
indexatie
Prijs bruto binnenlandsproduct
3,0
30%
0,9
Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers
3,3
70%
2,3
2021 verhouding
indexatie
totaal
3,2 Loonvoet sector overheid
1,1
75%
0,8
Prijs overheidsconsumptie, netto materieel (imoc)
1,8
25%
0,5 1,3
Begrote indexatie 2021
2,6
Correctie 2021
-1,4
Loon- en prijsindexatie 2023
3,2
Correctie 2021
-1,4
Loon- en prijsindexatie voor de begroting 2023
1,9
Uitzettingen vanaf 2023 Uitzettingen begroting 2023
Incidenteel/ structureel
Totaal
GGD
VRD
Informatieveiligheid
Structureel
400.000
240.000
160.000
Datagericht werken
Incidenteel
450.000
225.000
225.000
Structureel
450.000
270.000
180.000
Incidenteel
150.000
150.000
0
Structureel
250.000
250.000
0
Incidenteel
350.000
350.000
0
€ 2.050.000
€ 1.485.000
€ 565.000
Publieke gezondheid
JGZ Totaal
42
Financiële begroting Meerjarenraming 2023 - 2026
Ook in de meerjarenbegroting is volgens de uitgangspunten van de notitie ‘Samen werken in Drenthe’; de gemeentelijke bijdragen zijn hierop aangepast. Hierna volgen overzichten van de meerjarenraming per kostensoort en per programma.
Meerjarenraming programma Beschermen Programma beschermen
Baten
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Inwonerbijdrage gemeenten
3.459
3.586
3.665
3.793
3.922
4.048
Opbrengsten Algemeen basis
295
372
408
422
437
451
59.189
0
0
0
0
0
10
0
0
0
0
0
62.953
3.957
4.073
4.215
4.359
4.498
Salarissen en sociale lasten
-4.131
-1.921
-1.996
-2.066
-2.136
-2.205
Overige personeelskosten
-47.956
-63
-63
-65
-67
-69
-94
0
0
0
-1
-1
Huisvestingskosten
-6.391
-10
-9
-9
-9
-10
Algemene Kosten
-1.211
-39
-40
-42
-43
-44
Doorbelasting middelen
-1.579
-1.520
-1.552
-1.606
-1.661
-1.714
Productiekosten Jeugd basis
-1.205
0
0
0
0
0
-395
-403
-413
-427
-442
-456
-1
0
0
0
0
0
-62.962
-3.957
-4.073
-4.215
-4.359
-4.498
9
0
0
0
0
0
9
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Overige opbrengsten Resultaat voorgaande jaren Totaal Baten Lasten
Kapitaallasten
Productiekosten Algemeen basis Productiekosten Algemeen additioneel Totaal Lasten Reserveringen Totaal Reserveringen
Reserveringen
43
Financiële begroting Meerjarenraming programma Beschermen derden Programma beschermen - derden
Baten
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Opbrengsten Jeugd basis
105
132
469
69
71
73
Bijdrage GHOR
925
945
976
1.010
1.044
1.078
Overige opbrengsten
342
0
0
0
0
0
Bijdragen gemeenten jeugd
843
913
945
978
1.011
1.044
2.013
1.732
1.953
1.998
2.041
2.092
-1.268
-1.127
-1.267
-1.127
-1.165
-1.203
Overige personeelskosten
-48
-11
-11
-12
-12
-12
Kapitaallasten
-9
-9
-9
-10
-10
-10
Huisvestingskosten
-46
-23
-63
-34
-35
-37
Algemene Kosten
-59
-4
-38
-13
-14
-14
Doorbelasting middelen
-760
-776
-956
-819
-847
-874
Productiekosten Jeugd basis
-26
-41
-46
-42
-44
-45
-2.216
-1.991
-2.389
-2.057
-2.126
-2.194
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
377
386
406
420
434
448
2
0
0
0
0
0
379
386
406
420
434
448
Salarissen en sociale lasten
-219
-233
-238
-246
-254
-262
Overige personeelskosten
-55
-4
-20
-20
-21
-22
Algemene Kosten
-4
-5
-5
-6
-6
-6
-143
-137
-137
-142
-147
-152
Productiekosten Algemeen basis
-3
-6
-6
-6
-6
-6
Resultaat voorgaande jaren
1
0
0
0
0
0
-424
-386
-406
-420
-434
-448
44
0
0
0
0
0
44
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Baten Lasten
Salarissen en sociale lasten
Totaal Lasten
Meerjarenraming programma Bevorderen Programma bevorderen
Baten
Inwonerbijdrage gemeenten Overige opbrengsten
Totaal Baten Lasten
Doorbelasting middelen
Totaal Lasten Reserveringen Totaal Reserveringen
Reserveringen
44
Financiële begroting Meerjarenraming programma Bewaken Programma bewaken
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
419
428
449
465
481
496
Overige opbrengsten
-2
0
0
0
0
0
Bijdragen gemeenten jeugd
53
54
74
77
79
82
470
483
524
542
560
578
Salarissen en sociale lasten
-253
-285
-300
-310
-321
-331
Overige personeelskosten
-11
-3
-18
-19
-20
-20
Algemene Kosten
-14
-26
-27
-28
-28
-29
Doorbelasting middelen
-159
-152
-162
-168
-173
-179
-3
-2
-10
-75
-10
-10
-440
-467
-517
-599
-552
-570
-30
-15
-7
57
-9
-9
-30
-15
-7
57
-9
-9
0
0
0
0
0
0
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Opbrengsten Jeugd basis
511
485
217
225
232
240
Bijdragen gemeenten huisvesting JGZ
498
488
530
548
567
585
Overige opbrengsten
1.255
1
1
1
1
1
Bijdragen gemeenten jeugd
10.637
10.869
11.505
11.545
11.938
12.320
12.902
11.843
12.253
12.320
12.739
13.146
Salarissen en sociale lasten
-7.695
-6.940
-7.656
-7.562
-7.819
-8.069
Overige personeelskosten
-538
-380
-106
-110
-113
-117
Kapitaallasten
-204
-178
-175
-181
-188
-194
Huisvestingskosten
-546
-533
-563
-582
-602
-621
Algemene Kosten
-251
-237
-145
-150
-155
-160
-3.334
-3.304
-3.279
-3.394
-3.510
-3.622
Productiekosten Jeugd basis
-354
-331
-329
-340
-352
-363
Resultaat voorgaande jaren
-8
0
0
0
0
0
-12.930
-11.902
-12.253
-12.320
-12.739
-13.146
96
59
0
0
0
0
96
59
0
0
0
0
68
0
0
0
0
0
Inwonerbijdrage gemeenten
Baten
Totaal Baten Lasten
Productiekosten Algemeen basis Totaal Lasten Reserveringen
Reserveringen
Totaal Reserveringen
Meerjarenraming programma Jeugd Programma jeugd
Baten
Totaal Baten Lasten
Doorbelasting middelen
Totaal Lasten Reserveringen Totaal Reserveringen
Reserveringen
45
Financiële begroting Meerjarenraming programma Additioneel Programma additioneel
Baten
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
2.145
2.013
2.616
2.707
2.800
2.889
1
0
0
0
0
0
Opbrengsten Algemeen additioneel
8.638
9.597
9.250
9.574
9.899
10.216
Overige opbrengsten
1.114
537
801
829
858
885
3
0
0
0
0
0
11.900
12.147
12.667
13.110
13.556
13.990
Salarissen en sociale lasten
-7.933
-8.548
-9.012
-9.327
-9.645
-9.953
Overige personeelskosten
-1.118
-625
-720
-746
-771
-796
Kapitaallasten
-6
-26
-24
-25
-26
-27
Huisvestingskosten
-8
-3
0
0
0
0
Algemene Kosten
-328
-237
-251
-260
-269
-277
-2.001
-2.017
-2.126
-2.200
-2.275
-2.348
-6
-6
0
0
0
0
Productiekosten Algemeen addiitoneel
-128
-361
-195
-202
-209
-216
Resultaat voorgaande jaren
-15
0
0
0
0
0
-11.543
-11.823
-12.328
-12.760
-13.194
-13.616
-317
-324
-339
-351
-362
-374
-317
-324
-339
-351
-362
-374
40
0
0
0
0
0
Opbrengsten Jeugd additioneel Opbrengsten Algemeen basis
Resultaat voorgaande jaren Totaal Baten Lasten
Doorbelasting middelen Productiekosten Algemeen basis
Totaal Lasten Reserveringen Totaal Reserveringen
Reserveringen
46
Financiële begroting Meerjarenraming programma Bedrijfsvoering Programma bedrijfsvoering en middelen
Baten
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Inwonerbijdrage gemeenten
682
822
1.698
1.369
1.416
1.461
Overige opbrengsten
636
28
29
30
31
32
Bijdragen gemeenten jeugd
-612
-625
-640
-662
-685
-707
Resultaat voorgaande jaren
19
0
0
0
0
0
725
225
1.087
737
762
786
Salarissen en sociale lasten
-3.330
-4.029
-4.142
-4.287
-4.433
-4.574
Overige personeelskosten
-3.172
-1.909
-1.809
-1.873
-1.936
-1.998
Kapitaallasten
-272
-314
-319
-330
-342
-353
Huisvestingskosten
-843
-767
-774
-802
-829
-855
Algemene Kosten
-1.158
-1.113
-2.253
-1.774
-1.834
-1.893
Doorbelasting middelen
7.975
7.907
8.211
8.329
8.612
8.887
-800
-225
-1.087
-737
-762
-786
75
0
0
0
0
0
75
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Baten Lasten
Totaal Lasten Reserveringen Totaal Reserveringen
Reserveringen
47
Financiële begroting Gemeentelijke bijdragen 2023 - 2026
In onderstaande tabel geven we het verloop van de gemeentelijke bijdrage 2023-2026 inclusief de bijdrage VTD weer. Dit is inclusief loon- en prijsindexatie van 1,9%.
Verloop gemeentelijke bijdragen basistaken GGD Drenthe en Veilig Thuis Drenthe
Jeugd 0-18 jaar
Huisvesting 0-18 jaar
Jeugd 4-18 jaar
Overige programma’s
VTD
Totaal
Primitieve begroting 2022
9.609.972
487.952
1.600.905
5.221.856
6.610.616
23.531.301
0
32.083
0
0
0
32.083
€ 9.609.972
€ 520.035
€ 1.600.905
€ 5.221.856
€ 6.610.616
€ 23.563.384
182.589
9.881
30.417
99.215
125.602
447.704
Huisvesting 0-18 Beheersbegroting 2022 Loon- en prijsindexatie 2023 (1,9%) Organisatieontwikkeling
0
0
0
-127.375
0
-127.375
94.718
0
15.779
-110.497
0
0
Informatieveiligheid en privacy i.s.m. VRD
0
0
0
240.000
0
240.000
Datagericht werken i.s.m. VRD
0
0
0
495.000
0
495.000
Gewijzigd formatieplan JGZ
Publieke gezondheid JGZ Bijdrage 2023 Loon- en prijscompensatie 2024 (3,5%)
0
0
0
400.000
0
400.000
256.332
0
93.668
0
0
350.000
€ 10.143.611
€ 529.916
€ 1.740.769
€ 6.218.199
€ 6.736.218
€ 25.368.714
355.026
18.547
60.927
217.637
235.768
887.905
Incidentele bijdrage 2023 programma overige Incidentele bijdrage 2023 programma jeugd Bijdrage 2024 Bij: loon- en prijscompensatie 2025 (3,4%) Bijdrage 2025 Bij: loon- en prijscompensatie 2026 (3,2%) Bijdrage 2026
0
0
0
-388.125
0
-388.125
-265.304
0
-96.946
0
0
-362.250
€ 10.233.334
€ 548.463
€ 1.704.750
€ 6.047.711
€ 6.971.985
€ 25.506.244
347.933
18.648
57.962
205.622
237.047
867.212
€ 10.581.267
€ 567.111
€ 1.762.712
€ 6.253.333
€ 7.209.033
€ 26.373.456
338.601
18.148
56.407
200.107
230.689
843.951
€ 10.919.868
€ 585.259
€ 1.819.118
€ 6.453.440
€ 7.439.722
€ 27.217.406
Financiering programma Jeugd Deze tabel specificeert de kosten voor gemeenten, die besloten hebben tot integrale jeugdgezondheidszorg
2023
Jeugd 0-18 jaar
2024
2025
2026
inwoners 0-18 per 1-1-2021
tarief 2023
basisbijdrage
tarief 2024
totaal
tarief 2025
totaal
tarief 2026
totaal
Assen
13.481
151,57
2.043.334
152,91
2.061.408
158,11
2.131.495
163,17
2.199.703
Borger-Odoorn
4.335
151,57
657.062
152,91
662.874
158,11
685.412
163,17
707.345
Emmen
18.985
151,57
2.877.583
152,91
2.903.036
158,11
3.001.739
163,17
3.097.794
Hoogeveen
11.025
151,57
1.671.074
152,91
1.685.856
158,11
1.743.175
163,17
1.798.956
Midden-Drenthe
5.891
151,57
892.907
152,91
900.805
158,11
931.432
163,17
961.238
Noordenveld
5.617
151,57
851.376
152,91
858.907
158,11
888.110
163,17
916.529
Westerveld
3.119
151,57
472.751
152,91
476.933
158,11
493.148
163,17
508.929
De Wolden
4.470
151,57
677.524
152,91
683.517
158,11
706.757
163,17
729.373
Totaal
66.923
10.143.611
10.233.334
10.581.268
10.919.868
48
Financiële begroting
Conform bestuursbesluit zijn de huisvestingskosten van de JGZ niet meer opgenomen als onderdeel van de basistaken, maar worden deze separaat afgerekend met de desbetreffende gemeenten. Deze tabel specificeert deze kosten per gemeente.
Huisvesting 0-18
2023
2024
2025
2026
bijdrage
bijdrage
bijdrage
bijdrage
Assen
92.271
95.501
98.748
101.908
Borger-Odoorn
49.824
51.568
53.321
55.027
Coevorden
4.684
4.848
5.013
5.174
Emmen
136.567
141.347
146.153
150.830
Hoogeveen
68.595
70.996
73.410
75.759
Meppel
10.369
10.732
11.097
11.452
Midden-Drenthe
73.025
75.580
78.150
80.651
Noordenveld
44.545
46.104
47.671
49.197
Westerveld
29.811
30.854
31.903
32.924
De Wolden
20.224
20.932
21.644
22.336
Totaal
529.916
548.463
567.110
585.258
De tabel specificeert de bijdrage van de gemeenten die de integrale Jeugdgezondheidszorg niet onder hebben gebracht bij de gemeenten.
Jeugd 4-18 jaar
2023
2024
2025
2026
inwoners 4-18 per 1-1-2021
tarief 2023
basisbijdrage
tarief 2024
totaal
tarief 2025
totaal
tarief 2026
totaal
Aa en Hunze
3.503
87,56
306.721
85,75
300.374
88,66
310.587
91,50
320.526
Coevorden
5.117
87,56
448.042
85,75
438.771
88,66
453.689
91,50
468.207
Meppel
5.604
87,56
490.683
85,75
480.530
88,66
496.868
91,50
512.768
Tynaarlo
5.657
87,56
495.324
85,75
485.075
88,66
501.567
91,50
517.617
Totaal
19.881
1.740.769
1.704.750
1.762.711
1.819.118
49
Financiële begroting
Financiering overige programma’s Het totaal te financieren bedrag voor de gemeenten is in 2023 geïndexeerd met 1,9%. De bijdrage per inwoner is hier op aangepast en bedraagt € 13,33 per inwoner in 2023.
Overige programma’s
inwoners
2023
2024
2025
2026
1-1-2021
per inw.
totaal
per inw.
totaal
per inw.
totaal
per inw.
totaal
Aa en Hunze
25.399
12,57
319.210
12,22
310.458
12,64
321.014
13,04
331.286
Assen BorgerOdoorn Coevorden
68.836
12,57
865.119
12,22
841.400
12,64
870.007
13,04
897.848
25.598
12,57
321.711
12,22
312.891
12,64
323.529
13,04
333.882
35.317
12,57
443.858
12,22
431.689
12,64
446.366
13,04
460.650
Emmen
107.024
12,57
1.345.060
12,22
1.308.181
12,64
1.352.660
13,04
1.395.945
Hoogeveen
55.603
12,57
698.809
12,22
679.650
12,64
702.758
13,04
725.246
Meppel MiddenDrenthe Noordenveld
34.386
12,57
432.158
12,22
420.309
12,64
434.599
13,04
448.506
33.381
12,57
419.527
12,22
408.024
12,64
421.897
13,04
435.398
31.214
12,57
392.292
12,22
381.537
12,64
394.509
13,04
407.133
Tynaarlo
33.978
12,57
427.030
12,22
415.322
12,64
429.443
13,04
443.185
Westerveld
19.661
12,57
247.096
12,22
240.321
12,64
248.492
13,04
256.444
De Wolden
24.374
12,57
306.328
12,22
297.930
12,64
308.059
13,04
317.917
Totaal
494.771
6.218.199
6.047.711
6.253.333
6.453.440
Financiering VTD De bijdrage voor Veilig Thuis laat zich als volgt specificeren.
Bijdrage VTD Bijdrage Centrum gemeente
Verdeling o.b.v. rijksbijdrage jeugd 2016
Verdeling o.b.v. inwoners (1-1-2021)
Bijdrage 2023
Aa en Hunze
4,3%
81.700
25.399
189.351
271.051
Assen
18,4%
349.600
68.836
513.177
862.777
Borger-Odoorn
5,3%
100.700
25.598
190.835
291.535
Coevorden
6,2%
117.800
35.317
263.290
381.090
24,7%
469.300
107.024
797.870
2.414.840
Hoogeveen
12,8%
243.200
55.603
414.524
657.724
Meppel
6,7%
127.300
34.386
256.350
383.650
Midden-Drenthe
5,7%
108.300
33.381
248.857
357.157
Noordenveld
4,9%
93.100
31.214
232.702
325.802
Tynaarlo
5,1%
96.900
33.978
253.308
350.208
Westerveld
3,0%
57.000
19.661
146.574
203.574
De Wolden
2,9%
55.100
24.374
181.710
236.810
1.900.000
494.771
3.688.548
6.736.217
Emmen
Totaal
1.147.669
1.147.669
50
Financiële begroting Reserves en voorzieningen 2023-2026
In onderstaande overzichten wordt het meerjarig verloop van de reserves en voorzieningen weergegeven. Het verloop is uitgesplitst in toevoegingen en onttrekkingen per jaar. Het doel, de risicocalculatie en de ontwikkeling wordt per reserve geduid. Tevens is een overzicht van het verloop van de reserves en voorzieningen per programma weergegeven.
2022
2023
2024
Beginstand
Storting
Onttrekking
Eindstand
Storting
Onttrekking
Eindstand
769
0
-331
438
16
0
454
1.467
361
-22
1.806
373
-23
2.156
0
0
0
0
0
0
0
Egalisatiereserve
276
16
-9
283
16
-74
225
Reserve VTD
448
0
0
448
0
0
448
2.960
376
-362
2.974
405
-96
3.283
Algemene reserve Risicoreserve Organisatieontwikkeling
Totaal
2024
2025
2026
Beginstand
Storting
Onttrekking
Eindstand
Storting
Onttrekking
Eindstand
454
15
0
469
15
0
484
2.156
386
-23
2.519
398
-24
2.893
0
0
0
0
0
0
0
Egalisatiereserve
225
17
-8
234
17
-9
242
Reserve VTD
448
0
0
448
0
0
448
3.283
418
-32
3.669
430
-33
4.066
Algemene reserve Risicoreserve Organisatieontwikkeling
Totaal
Algemene reserve Doel De algemene reserve is ingesteld voor als algemeen weerstandsvermogen voor onvoorziene uitgaven en andere bedrijfsrisico’s, voor zover hierin niet op andere wijze is voorzien. De risico’s voor additionele taken, worden opgevangen vanuit de Risicoreserve. Risicocalculatie Voor deze reserve is de bestuurlijke norm dat wij 2,5% aanhouden van de kostenomvang van het basistakenpakket. Het maximum voor 2023 bedraagt € 438.000.
Risicoreservering Doel Het opvangen van risico van additioneel werk. Risicocalculatie De berekening is op basis van ‘Personeelsvolume additionele taken per einde jaar’ x ‘worst-case scenario (=33%)’. De gewenste omvang, conform deze norm, voor 2023 bedraagt € 1.203.422. Ontwikkelingsplanning Indien de gewenste omvang overschreden wordt, zal het overschot uitgekeerd worden aan de gemeenten conform de relatieve omvang van de afname van de additionele taken.
Financiële begroting
51
Reserve organisatieontwikkeling Doel Aansluiten op verwachte en gesignaleerde ontwikkelingen. Voor organisatieontwikkeling zijn geen structurele posten opgenomen in de begroting. De GGD is een professionele en kennisrijke organisatie die, zeker de komende jaren, een belangrijk kennis- en expertisecentrum van en voor de gemeenten is. Om deze rol te kunnen blijven spelen, is het noodzakelijk om medewerkers en organisatie voortdurend te ontwikkelen. Risicocalculatie Realistische inschatting van de te verwachten kosten bij ‘doel’ genoemde onderwerpen en de mogelijk claims. Ontwikkelingsplanning Voor organisatieontwikkeling zijn geen structurele posten opgenomen in de begroting. De reserve wordt gevoed wanneer de bedrijfsvoering dat in enig jaar toelaat. GGD moet het zelf inverdienen in de bedrijfsvoering.
Egalisatiereserve Doel Ter voorkoming van een piek in de kosten en lasten in de toekomst (egalisatie van de kosten). Mogelijke claims Egalisatie van de kosten van 3 onderzoeken epidemiologie per vier jaar (€ 49.000), opleiding Forensisch artsen (€ 107.000) en Publieke Gezondheid Asielzoekers (€ 88.000) en opleiding arts infectieziektebestrijding (€ 24.000). Risicocalculatie Realistische inschatting van de te verwachten kosten bij ‘mogelijke claims’ genoemde onderwerpen. Ontwikkelingsplanning P.m.
Reserve VTD Doel Ter voorkoming van een piek in de kosten en lasten in de toekomst (egalisatie van de kosten). Mogelijke claims Onder andere MDA++, de radarfunctie en de toename van het aantal te verwerken meldingen. Risicocalculatie Realistische inschatting van de te verwachten kosten bij ‘mogelijke claims’ genoemde onderwerpen. Ontwikkelingsplanning P.m.
52
Financiële begroting Meerjarenraming 2023-2026 onttrekking/storting reserves per programma Raming 2023
Raming 2024
storting
onttrekking
saldo
storting
onttrekking
saldo
Programma beschermen
0
0
0
0
0
0
Programma beschermen derden
0
0
0
0
0
0
Programma bevorderen
0
0
0
0
0
0
Programma bewaken
16
-9
7
16
-74
-58
Programma jeugd
0
0
0
0
0
0
361
-22
339
373
-23
351
0
0
0
0
0
0
376
-31
346
389
-96
293
Programma additioneel Programma bedrijfsvoering en middelen Totaal
Raming 2025
Raming 2026
storting
onttrekking
saldo
storting
onttrekking
saldo
Programma beschermen
0
0
0
0
0
0
Programma beschermen derden
0
0
0
0
0
0
Programma bevorderen
0
0
0
0
0
0
Programma bewaken
17
-8
9
17
-9
8
Programma jeugd
0
0
0
0
0
0
386
-23
362
398
-24
374
0
0
0
0
0
0
403
-32
371
415
-33
382
Programma additioneel Programma bedrijfsvoering en middelen Totaal
53
Financiële begroting 2.5 Incidentele baten en lasten
Op grond van artikel 28 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moet een overzicht worden verstrekt van de incidentele baten en lasten. Dit betreft een overzicht van de incidentele baten en lasten per programma, waarbij per programma ten minste de belangrijkste posten afzonderlijk worden gespecificeerd. Het overzicht van de incidentele baten en lasten is een onmisbaar overzicht voor het verkrijgen van een juiste beeld van het materieel sluiten van de (meerjaren)begroting en daarmee van de financiële positie van GGD Drenthe. Per definitie behoren de stortingen en onttrekkingen aan en van de reserves tot de incidentele lasten en baten. Om die reden worden deze in onderstaande tabel weergegeven.