BELEIDSBEGROTING GGD DRENTHE 2023 DEFINITIEF
Tekst van het document
Beleidsbegroting 2023 Inclusief Meerjarenraming 2023-2026
Inhoud 1. Programma’s Beschermen Bevorderen Bewaken Jeugd Additioneel
2. Paragrafen Bedrijfsvoering Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiering
3. Jaarrekening Begroting 2023 Meerjarenraming 2023 - 2026 Gemeentelijke bijdragen 2023 - 2026 Reserves en voorzieningen 2023-2026 Incidentele baten en lasten
Inleiding
05
Voor u ligt de beleidsbegroting GGD Drenthe 2023, inclusief meerjarenraming 2023 - 2026. Hierin beschrijven wij onze beleidsvoornemens en ambities voor 2023 e.v. Deze beleidsbegroting is de eerste begroting die tot stand gekomen is op basis van de nieuwe werkwijze in het samenspel tussen gemeenten en GR’en, zoals vastgelegd in het document ‘Samenwerken voor Drenthe’. Dit houdt onder meer in dat aan deze begroting geen kaderbrief meer vooraf is gegaan, maar dat door middel van voorjaarsoverleggen met gemeenteraden, begin 2022, input is opgehaald die bijgedragen heeft aan de totstandkoming van deze begroting. Op deze wijze is een belangrijke stap gemaakt in het streven om gemeenteraden meer aan de voorkant te betrekken bij het beleid van GGD Drenthe. De beleidsvoornemens in deze begroting zijn voornamelijk gebaseerd op de ‘lessons learned’ tijdens de COVID-19 pandemie. Duidelijk is geworden dat versterking en intensivering van onze inzet op ‘publieke gezondheid’ dringend noodzakelijk is. Ook is de behoefte aan actuele, samenhangende en betrouwbare data sterk toegenomen. Daarom willen wij een impuls geven aan datagestuurd werken. Verder bereiden wij ons voor op de implementatie van de Omgevingswet en zetten we in op het versterken van het beleid op het gebied van de sociale veiligheid.
Duidelijk is dat de opgaven waarvoor wij staan niet binnen het huidige budget kunnen worden opgevangen. Daartoe zijn in deze begroting op een aantal terreinen intensiveringen opgenomen. Ook in 2023 kunt u er op vertrouwen dat GGD Drenthe zich maximaal inzet voor de bevordering van gezondheid en sociale veiligheid van de Drentse burgers. Namens het algemeen bestuur
Raymond Wanders Voorzitter
Hans Kox Secretaris
4
Programma Beschermen 1.1 Programma Beschermen Infectieziektebestrijding GGD Drenthe zet zich in voor het voorkómen, opsporen en bestrijden van infectieziekten. Wat willen we bereiken? • • • •
Een toekomstbestendige infectieziektebestrijding. Er wordt vol ingezet op preventie zodat gezondheidsschade door infectieziekten wordt beperkt. Er wordt ingezet op infectiepreventie, de rol van de deskundige infectiepreventie is hierin belangrijk en deze rol is geborgd en samen met ketenpartners wordt stevig ingezet op infectiepreventie. Het GGD vaccinatiecentrum is operationeel ten behoeve van de Drentse inwoners. Hier kunnen burgers en instellingen terecht voor informatie over vaccinaties en wordt de toediening van vaccinaties ter bescherming tegen infectieziekten gecoördineerd.
Wat hebben we daarvoor gedaan? We continueren het MRSA/BRMO-informatiepunt. Indien een initiatief vanuit het ABR Zorgnetwerk om te komen tot een intensievere samenwerking in de infectiepreventie of zelfs tot een Noord-Nederlands Centrum voor Infectiepreventie buiten het ziekenhuis wordt geëffectueerd, zal GGD Drenthe daar actief in participeren. De activiteiten van het ABR Zorgnetwerk worden actief ondersteund en de GGD’en houden hierin hun centrale rol. Daarnaast participeert de GGD ook actief in alle andere regionale en landelijke netwerken en verbanden. Activiteiten zij gericht op het bevorderen van de deskundigheid rondom infectiepreventie in zorg en onderwijs en overige ketenpartners. De deskundigen infectiepreventie vervullen daarin een belangrijke rol.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
Aangiften meldingsplichtige ziekten (art.26)
90
90
90
114
Individuele meldingsplichtige infectieziekten
1.110
1.110
1.110
626
Totaal aantal meldingen infectieziekten
1.200
1.200
1.200
740
Aantal oefeningen draaiboeken outbreaks
2
2
2
0
Aantal openbare gezondheidszorg-diagnostieken
30
30
30
7
Aantal besmettingen met hepatitis A per 10.000 inwoners
0,1
0,1
0,1
0.1
Aantal georganiseerde groepsvoorlichtingen gericht op infectiepreventie
20
20
20
21
Seksuele gezondheid De GGD zet zich in voor een goede seksuele gezondheid van de Drentse inwoners. De GGD’en van Drenthe, Friesland en Groningen werken samen in het Centrum Seksuele Gezondheid Noord-Nederland We richten ons vooral op groepen met een verhoogd risico: jongeren, migranten, sekswerkers, lesbische vrouwen/homoseksuele mannen/biseksuelen/transgenders (LHBT) en mannen die seks hebben met mannen. We houden spreekuren en geven voorlichting. Wat willen we bereiken? • •
In samenwerking met Sense Noord-Nederland, bevorderen we de seksuele gezondheid van de inwoners van Drenthe. We gaan door op de ingezette lijn, door ons specifiek te richten op de thema’s seksueel grensoverschrijdend gedrag en de doorgaande lijn seksuele ontwikkeling voor de jeugd.
5
Programma Beschermen Wat gaan we daarvoor doen?
Preventie en behandeling van seksueel overdraagbare aandoeningen We zetten in op uitbreiding van collectieve preventie activiteiten. We geven voorlichting, trainingen en publieksinformatie daarnaast zetten we ook in op individuele preventie en behandeling, via spreekuren en testfaciliteiten. Denk hierbij o.a. aan Prep spreekuren voor mannen die seks hebben met mannen. In 2023 wordt meer ingezet op de collectieve preventie. Individuele preventie blijft gericht op de risicogroepen jongeren, mannen die seks hebben met mannen (MSM), migranten, sekswerkers en LHBT. Gezond seksueel gedrag van kinderen en jongeren Binnen de voorlichtingen over seksualiteit op scholen blijven we aandacht besteden aan een respectvolle omgang met elkaar en seksueel grensoverschrijdend gedrag. Samen met de jeugdgezondheidszorg en binnen de Gezonde School methodiek besteden we aandacht aan het bespreekbaar maken van de seksuele ontwikkeling vanaf de vroege jeugd.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
Activiteiten/campagnes onder jongeren
12
12
14
13
Activiteiten onder migranten
30
30
30
12
Activiteiten onder LHBT
45
45
45
25
Activiteiten t.b.v. prostituees
45
45
45
45
Bijscholing aan professionals
8
8
8
1
Aantal Soa consulten
850
850
900
279
Vindpercentage Soa
17
17%
17%
84%
Aantal gevonden Soa
145
145
155
235
Aantal consulten (Sense)
75
75
100
5
Aantal Hepatitis B vaccinaties voor risicogroepen
120
120
120
14
Seksuele gezondheid
SENSE
Crises, rampen en incidenten De GGD geeft in Drenthe invulling aan de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en is verantwoordelijk voor publieke gezondheidszorg tijdens rampen en crises. GHOR De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) geeft leiding aan de GGD en aan de GHOR. Dit is een wettelijke verankerde taak. De GHOR werkt onder verantwoordelijkheid van het bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe (VRD). De DPG legt rechtstreeks verantwoording af aan het bestuur van de VRD over de GHOR-taken
Publieke gezondheidszorg tijdens rampen en crises Wat willen we bereiken? • • •
Uitvoeren van een in 2022 te ontwikkelen plan voor de doorontwikkeling en verdere professionalisering van de crisisorganisatie. Verbreding van de focus op cybercrime, klimaatproblematiek en Omgevingswet. Ontwikkelen van meer datagedreven werken.
Programma Beschermen
6
Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan het in 2022 te ontwikkelen plan voor een vernieuwde crisisorganisatie. Hierbij zal gebruik worden gemaakt van de uitkomsten van de evaluatie Wet Veiligheidsregio’s. Er zal ingezet worden op een betere integratie van de GHOR in de crisisorganisatie van de Veiligheidsregio Drenthe. Ook zal de crisisorganisatie beter toegerust zijn om in te spelen op een bredere variëteit aan crises. Dat wil zeggen: naast de ‘hardere’ vormen van crisis ook de maatschappelijke crises waarbij sprake is van een meer multidimensionele benadering. Daarnaast willen we in interne crisisorganisatie efficiënter inrichten. In dat kader zoeken we ook een intensivering van de samenwerking op 3-noord. Ten behoeve van meer datagedreven werken zetten we in op het aantrekken van specialistische kennis op dit gebied en het ontwikkelen van een informatie-hub.
Technische Hygiënezorg Technische Hygiënezorg (THZ) houdt toezicht op de kinderopvang door inspecties en voorlichting. Daarmee wordt de veiligheid, hygiëne en gezondheid bevorderd. Daarnaast worden tatoeage- en piercingshops geïnspecteerd.
Wat willen we bereiken? • • • •
We dragen bij aan de bevordering van de veiligheid, hygiëne en gezondheid bij kinderopvanglocaties. THZ stemt af met de teams infectieziektebestrijding en milieu en gezondheid. Wij schrijven inspectierapporten met goede kwaliteit en volgens de landelijke richtlijn. Daarop kunnen gemeenten hun handhavingstaak rond de kwaliteit van de kinderopvang baseren. We informeren gemeenten over ontwikkelingen en trends in het naleven van de Wet Kinderopvang op kindercentra. We dragen bij aan infectiepreventie door hygiëne-inspecties uit te voeren bij de tatoeage-en piercingshops. Op basis van deze audits worden er vergunningen verleend aan de shops.
Wat gaan we daarvoor doen? Inspecties kinderopvang We voeren inspecties uit op alle kinderopvangcentra in de gemeenten. Elke geregistreerde locatie krijgt een inspectiebezoek. Het gaat hierbij om kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus.
Flexibele inspectieactiviteit Sinds de start van risicogestuurd werken in 2012, “meer waar nodig en minder waar het kan”, is er een vaste set items wat getoetst wordt bij een locatie met weinig risico’s, de zogenaamde groene risico profielen. Houders weten op welke items hun locatie wordt getoetst. Met de invoering van de flexibele inspectieactiviteit wordt deze vaste set minimaal te toetsen onderwerpen losgelaten. Er ligt wel een klein aantal onderwerpen vast: pedagogische kwaliteit, VOG en personenregister (PRK) en indien van toepassing voorschoolse educatie. Het doel is een verhoging van de kwaliteit van de kinderopvang. Door het verbreden van de set geïnspecteerde items, ruimte te bieden voor lokaal maatwerk en het verminderen van de voorspelbaarheid wordt dit doel bereikt. Team THZ werkt nauw samen met de 12 gemeenten in Drenthe voor het opstellen van een beleidskader. Het jaar 2022 is een overgangsjaar en in 2023 wordt het geïmplementeerd. Landelijk zijn er pilots uitgevoerd, deze bevindingen zijn meegenomen in het opstellen van de richtlijnen.
We hebben daarbij inzicht in de kwaliteit van de kinderopvang door de uitvoering van inspecties op basis van de Wet kinderopvang. Het gaat hierbij om veiligheid, gezondheid, pedagogische kwaliteit, kwaliteit van het personeel en de werkwijze op de kinderopvanggroepen. We blijven in gesprek met houders en kunnen onze bevindingen goed onderbouwen. De toezichthouders hebben een onafhankelijke rol en houden daarin ook rekening met het beleid van de gemeenten. De inspecties bij geregistreerde gastouders vinden plaats via een steekproef.
Intensivering steekproeven gastouderopvang Met ingang van 1 januari 2022 wordt er structureel € 6,4 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Hoewel deze middelen niet geoormerkt zijn, is dit bedoeld voor een intensivering van het toezicht op de gastouderopvang. Op dit moment is een intensivering nog niet wettelijk verplicht en gemeentes geven aan hoeveel procent van de gastouder zij bovenop de nu wettelijk verplichte 5% bezocht willen hebben van de extra middelen. Wij zetten daar toezichthouders op in.
7
Programma Beschermen
Dienstverlening en samenwerking De inspecteurs zijn voldoende opgeleid en beschikbaar om alle inspecties goed uit te voeren. We gebruiken het systeem Gemeenschappelijke Inspectie Ruimte (GIR), waar ook de gemeenten mee werken. We signaleren trends en ontwikkelingen in de naleving van de Wet kinderopvang. We stellen deze informatie beschikbaar aan gemeenten en adviseren hen hierover. We werken samen met handhaving en toezicht van de gemeente, door in gesprek te gaan met de ambtenaren kinderopvang. Zo houden we elkaar op de hoogte van de ontwikkelingen in de kinderopvang. Het gaat hierbij om zowel landelijke als regionale ontwikkelingen (zie ook kader Flexibele inspectieactiviteit). Uniformiteit Uniformiteit in beoordelen en rapporteren is belangrijk voor een objectief inspectierapport. Tegelijkertijd realiseren we ons dat een inspectiebezoek altijd een momentopname is. De situatie tijdens het bezoek kan beïnvloed worden door meerdere factoren. We blijven inzetten op uniformiteit door de landelijke richtlijnen te volgen. Intern werken we met intercollegiale toetsing waarin casuïstiekbespreking centraal staat.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
Inspecties KDV/BSO/GOB
657
670
656
540
Gastouders nieuw en steekproef 5%
240
247
251
166
Totaal regulier
897
917
907
706
KDV, BSO/GOB nieuw (OVR + ONR)
140
150
141
64
KDV, BSO/GOB/GO nader onderzoek of herstelaanbod
200
158
157
129
KDV, BSO/GOB/GO inspectie incidenteel
120
115
124
87
GO ophoging steekproef > 5%
250
166
166
91
Totaal onvoorzien
710
589
588
371
Aantal inspecties Tattoo & piercing
50
50
50
54
1.657
1.556
1.545
1.131
Reguliere inspecties
Onvoorzien inspecties
Totaal
8
Programma Beschermen Milieu en Gezondheid
Team Milieu en Gezondheid van de GGD biedt voorlichting en advies over het effect van het binnen- en buitenmilieu op de gezondheid. We adviseren over gezondheidsbescherming t.a.v. milieuthema’s waar gezondheidsrisico’s te verwachten zijn. Denk aan thema’s als luchtkwaliteit, geluid, geur, bodem, straling, kwaliteit binnenmilieu, klimaatverandering, energietransitie en meer. Gezondheidsrisico’s omvat ook ongerustheid, hinder en/of overlast. De GGD adviseert gemeenten daarnaast over de manier waarop de leefomgeving kan bijdragen aan gezondheid. We adviseren binnen de crisisorganisatie ook over het effect van schadelijke stoffen op de gezondheid bij incidenten met gevaarlijke stoffen vanuit de functie als GAGS (gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen) vanuit een noordelijke GAGS poule. Wat willen we bereiken? • • • •
We zijn bij alle twaalf gemeenten betrokken als deskundige partner bij de ontwikkeling en advisering van de omgevingsvisie en omgevingsplannen en nemen hierin actief deel. We zijn als partner aangehaakt bij vergunningverlening van initiatieven met effecten op de gezondheid. We adviseren over de gevolgen van de energietransitie voor de gezondheid. We zetten in op een poule van Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke Stoffen (GAGS) vanuit een grotere regio dan Noord-Nederland vanwege een tekort aan opgeleide functionarissen.
Wat gaan we hiervoor doen: Gezonde leefomgeving Het creëren van een gezonde leefomgeving is een krachtige manier om gezondheidsproblemen te voorkomen en gezondheidsverschillen te verkleinen. De Omgevingswet biedt veel kansen om de leefomgeving gezonder in te richten. Met de twaalf gemeenten in Drenthe en in nauwe samenwerking met de Veiligheidsregio en de Regionale Uitvoeringsdienst ontwikkelt de GGD zich als adviseur van gemeenten bij het opstellen van omgevingsvisies, omgevingsplannen en (op termijn) vergunningverlening bij grotere bouwplannen. GGD Drenthe is actief lid van het Omgevingsplatform Drenthe (OPD). De GGD stelt zich daarbij als doel dat met de inrichting van leefomgeving van inwoners van Drenthe de gezondheid wordt beschermd en in positieve zin beïnvloed kan worden. Door vroegtijdig betrokken te zijn bij plannen die de leefomgeving veranderen kan de GGD door het inbrengen van unieke expertise behulpzaam zijn bij het in beeld brengen van consequenties van verandering van de leefomgeving en het adviseren over de leefomgeving in relatie tot de gezondheid van de inwoners van Drenthe. We werken samen binnen regionale netwerken, met andere GGD’en en kennisinstituten zoals het RIVM. De kansen van een gezonde leefomgeving worden steeds meer gezien. Adviesvragen aan de GGD nemen toe in aantal en in complexiteit.
Om de Drentse gemeenten optimaal te kunnen ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van de Omgevingswet zal ten opzichte van de huidige personele capaciteit een financiële impuls noodzakelijk zijn. Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke Stoffen De GAGS kan bij crises en rampen worden ingezet. Ook doet de GAGS mee aan oefeningen en informeert onze ketenpartners over de rol en meerwaarde van de GAGS bij crises en rampen. We vinden het belangrijk om 24/7 bereikbaarheid en beschikbaarheid blijvend kunnen garanderen. Daarom zoeken we verbinding in Noord Nederland en andere regio’s om gezamenlijk invulling te geven aan de GAGS poule. Deze verbinding is goed voor de beschikbaarheid maar ook om een goed en gedegen kennis- leernetwerk op te bouwen. Inmiddels zijn er ook weer nieuwe GAGS functionarissen in Noord Nederlands verband opgeleid en in opleiding. Behandelen van meldingen en klachten Inwoners van Drenthe kunnen bij ons terecht met vragen, meldingen of klachten over het effect van het binnen- of buitenmilieu op de gezondheid. Dat geldt ook voor gemeenten en provincie. Bij (risico op) blootstelling aan gevaarlijke stoffen bij incidenten wordt de gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen (GAGS) ingezet.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
Aantal meldingen/klachten
170
170
180
111
·
65
65
65
36
Aantal beleidsadviezen
50
50
25
37
Aantal GAGS inzetten in Drenthe
30
30
26
43
Aantal gemeenten waarin M&G actief is i.h.k.v. de Omgevingswet
12
12
12
12
Binnenmilieu
9
Programma Beschermen Openbare Geestelijke Gezondheidszorg, Vangnet & Advies
Met de vangnetfunctie van de GGD worden gezondheidsrisico’s beperkt voor mensen die in een ongezonde situatie leven en daarbij anderen soms overlast bezorgen, bijvoorbeeld door vervuiling, hoarding, problemen met aantallen huisdieren of ongedierte. Wat willen we bereiken? •
Problemen van woningvervuiling en verwaarlozing oplossen waardoor kwaliteit van leven wordt verbeterd, overlast wordt bestreden en reguliere hulpverlening verder kan.
Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen en adviseren hulpverleners en hun cliënten bij problemen op het gebied van woningvervuiling, verwaarlozing, hoarding, grote aantallen huisdieren en ongedierte. Waar nodig organiseren en coördineren we een schoonmaakactie. De vangnet-en adviesfunctie wordt uitgevoerd door sociaal verpleegkundigen OGGZ en is geïntegreerd in de uitvoering van de additionele OGGZ-taken die de GGD uitvoert (zie daarvoor het programma additioneel). Het verschil met die activiteiten is dat de cliënten bij de vangnet en adviesfunctie reeds in zorg zijn en er geen bemoeizorg ingezet hoeft te worden. Er wordt wel een beroep gedaan op de deskundigheid van de sociaal verpleegkundigen OGGZ, specifiek op het gebied van de aanpak van woningvervuiling en hoarding.
Inzet soc. vpk. in vangnet en advies
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
50
45
50
57
Tuberculosebestrijding In de bestrijding van tuberculose werkt GGD Drenthe samen met het Regionaal Expertise Centrum. Er wordt gescreend bij risicogroepen en indien nodig behandeling ingezet. De dienstverlening wordt uitgevoerd door GGD Groningen via een dienstverleningsovereenkomst. Wat willen we bereiken? • We bestrijden tuberculose door preventie, screening en behandeling van de ziekte.
Wat gaan we daarvoor doen? Preventie, screening, behandeling We screenen mensen met een verhoogd risico op (latente) tuberculose. Het gaat onder meer om immigranten, buitenlandse studenten en asielzoekers. We vaccineren kinderen met een verhoogd risico. Als mensen toch geïnfecteerd zijn met tuberculose geven we behandeling en begeleiding. We doen de bron-en contactopsporing om verdere verspreiding te voorkomen.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
Aantal BCG vaccinaties
130
130
130
104
Latente tuberculose infectie aangemeld
15
15
15
21
Aantal opgespoorde latente infecties TBC per 100.000 inwoners in het werkgebied
3,05
3,05
3,05
4,24
Aantal mantouxtesten om TBC vast te stellen
350
350
350
273
Aantal röntgenfoto’s van de longen
400
400
400
609
Aantal nieuwe patiënten
12
12
12
11
2,44
2,44
2,44
2,22
Aantal nieuwe TBC gevallen per 100.000 in het werkgebied
10
Programma Beschermen Rijksvaccinatieprogramma Met de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) worden kinderen beschermd tegen ernstige infectieziekten. Wat willen we bereiken? •
Een vaccinatiegraad van 95%.
Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering RVP De uitvoering van het RVP vindt plaats onder regie van de gemeenten. In heel Drenthe vaccineren we kinderen en jongeren voor de DTP & BMR, HPV en Men ACWY op speciaal daarvoor georganiseerde groepsvaccinaties. Daarnaast worden in de gemeenten die de JGZ dienstverlening 0-4 jaar afnemen bij de GGD (Noordenveld, Midden Drenthe, Westerveld, De Wolden, Borger-Odoorn, Hoogeveen, Assen en Emmen) de vaccinaties van deze doelgroep gegeven op de consultatiebureaus. Uitbreiding vaccinaties In 2022 en 2023 staat de introductie van de HPV voor jongens gepland. Deze introductie is in 2021 uitgesteld vanwege de Covid-19 pandemie. De vaccinatieleeftijd voor de HPV is vervroegd van 13 naar 10 jaar. Voor alle jongens (10-18 jaar) wordt een inhaalcampagne opgezet. We verwachten dat de HPV vaccinatiegraad voor jongens en meisjes ongeveer 60% gaat worden. Dit is een voorzichtige schatting vanwege de introductie van een nieuwe vaccinatie. Vaccinatiegraad We zetten in op een groot bereik van het RVP. We doen dit voor kinderen van 0-4 jaar via voorlichting en advies op consultatiebureaus, ouderportaal en chat. De professionals zijn geschoold om met ouders in gesprek te gaan over hun vragen met betrekking tot vaccineren.
Voor de doelgroep boven de vier jaar organiseren we (al dan niet aangepaste) groepsvaccinaties op diverse locaties en extra spreekuren voor inhaalmomenten. We zetten in op goede informatie en advies voor (aanstaande) ouders over het belang van vaccineren. Voor zwangere vrouwen wordt in elke gemeente maternale kinkhoest vaccinatie (22 weken prik) spreekuren georganiseerd.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2020
Vaccinatiegraad DKTP kleuters
94,0%
95,0%
95,0%
93,5%
Vaccinatiegraad DTP basisschool
94,0%
95,0%
95,0%
94,4%
Vaccinatiegraad BMR basisschool
94,0%
95,0%
95,0%
94,6%
Vaccinatiegraad HPV meisjes
70,0%
60,0%
70,0%
67,1%
Vaccinatiegraad HPV jongens
60,0%
60,0%
70,0%
n.v.t.
Vaccinatiegraad Men ACWY
92,0%
90,0%
92,0%
93,5%
Vaccinatiegraad MKV
70,0%
70,0%
60-70%
74,0%
Gerealiseerde cijfers over 2021 volgen in de 2e helft van 2022 via het RIVM.
11
Programma Beschermen Begroting programma Beschermen Programma Beschermen
Product Baten
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
125
148
148
59.993
1.008
1.010
Milieu en Gezondheid
538
537
552
Openbare geestelijke gezondheidszorg
88
90
91
Seksuele gezondheid
254
251
245
Technische hygiënezorg
1.377
1.350
1.444
Tuberculose bestrijding
578
574
582
62.953
3.957
4.073
-125
-148
-148
-60.002
-1.008
-1.010
Milieu en Gezondheid
-538
-537
-552
Openbare geestelijke gezondheidszorg
-88
-90
-91
Seksuele gezondheid
-254
-251
-245
Technische hygiënezorg
-1.377
-1.350
-1.444
Tuberculose bestrijding
-578
-574
-582
-62.962
-3.957
-4.073
9
0
0
9
0
0
0
0
0
Crises en incidenten Infectieziektebestrijding
Totaal Baten Lasten
Crises en incidenten Infectieziektebestrijding
Totaal Lasten Infectieziektebestrijding Totaal Reserveringen Totaal Beschermen
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%.
12
Programma Beschermen Begroting programma Beschermen derden Programma Beschermen - derden
Product Baten
GHOR Rijksvaccinatieprogramma jeugd
Totaal Baten Lasten
GHOR Rijksvaccinatieprogramma jeugd
Totaal Lasten Totaal Beschermen - derden
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
981
945
976
1.235
1.046
1.414
2.216
1.991
2.389
-981
-945
-976
-1.235
-1.046
-1.414
-2.216
-1.991
-2.389
0
0
0
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%. Daarnaast nemen we in de begroting de vaccinaties mee die in het landelijk RVP zijn opgenomen. Dat geldt ook voor de uitbreiding van het RVP waarover op landelijk niveau besluitvorming heeft plaatsgevonden. Voor 2022 gaat het om de HPV vaccinatie voor jongens. De kosten van deze uitbreiding is reeds opgenomen in de gemeentelijke bijdrage 2022. In 2022 en 2023 vindt er ook een inhaalactie plaats voor kinderen tot 18 jaar. De financiering van de eenmalige inhaalcampagne tot 18 jaar loopt via het RIVM.
Programma Bevorderen
13
1.2 Programma Bevorderen Gezondheidsbevordering GGD Drenthe adviseert de Drentse gemeenten over interventies en beleid die de gezondheid van de inwoners bevorderen en gezondheidsverschillen verkleinen. De interventies zijn effectief en lokaal toepasbaar. GGD Drenthe adviseert ook bij lokale en regionale preventienetwerken. We vertalen landelijke initiatieven gericht op het stimuleren van gezond gedrag naar de Drentse context. De resultaten van onderzoek en kennis over de lokale situatie vormen daarvoor de basis. Wat willen we bereiken? • •
•
We bundelen en versterken de inzet op preventie en zijn aanjager voor regionaal preventiebeleid in Drenthe. We agenderen maatschappelijke- en gezondheidsvraagstukken door het duiden van Drentse gezondheidsdata, in samenwerking met externe partners. We adviseren gemeenten bij hun gezondheidsbeleid en in te zetten interventies. GGD Drenthe trekt als ‘trusted advisor’ op basis van expertise, geavanceerde monitoring en analyse van data, zoveel mogelijk samen op met gemeenten en andere partijen in lokale en regionale netwerken. Gemeenten waarderen onze adviezen en passen deze toe. Daarmee dragen we bij aan het bevorderen van de gezondheid van inwoners van de Drentse gemeenten en het verkleinen van gezondheidsverschillen. In omgevingsvisies en omgevingsplannen is aandacht voor het belang van een gezonde leefomgeving. Gemeenten wegen de impact op gezondheid mee bij het beoordelen van vergunningaanvragen. GGD Drenthe ontwikkelt zich als adviseur in het fysieke domein. Door vroegtijdig betrokken te zijn bij plannen die de leefomgeving veranderen, kan GGD Drenthe expertise inbrengen om consequenties van verandering van de leefomgeving op de gezondheid van inwoners in beeld te brengen.
De coronapandemie heeft zichtbaar gemaakt hoe belangrijk het is om ook als samenleving aandacht te hebben voor een goede gezondheid. Het belang van een gezonde leefstijl is tijdens de pandemie duidelijk naar voren gekomen. De opgaven voor volksgezondheid, zorg en leefomgeving zijn niet wezenlijk veranderd. Sommige opgaven zijn wel groter of urgenter geworden. Daarom zetten we ons samen met gemeenten en andere regionale partijen in om mensen te ‘verleiden’ tot een gezondere leefstijl. We investeren in gezondheid en veerkracht van mensen in een gezondere leefomgeving.
Wat gaan we daarvoor doen? Datagedreven werken Data, informatie en kennis die binnen en buiten onze organisatie beschikbaar is, brengen we bij elkaar om gemeenten te ondersteunen bij het aanbrengen van focus in beleid. We sluiten aan bij de behoefte om meer data en informatie-gedreven te werken: wat is de situatie, wat werkt, waarom en bij wie. We volgen actief de voortgang van het gemeentelijk gezondheidsbeleid en dragen bij aan (tussen)evaluatie gericht op realisatie van beoogde resultaten. Als onderdeel hiervan duiden we de resultaten van de Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen die GGD Drenthe in 2023 publiceert. Samen met gemeenten en ketenpartners leidt dit tot passend beleid en interventies. Advisering gemeenten GGD Drenthe adviseert in de vertaling van de landelijke nota ‘gezondheid breed op de agenda’ naar lokaal gezondheidsbeleid. Belangrijke pijlers daarin is van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag achterliggende oorzaken en samenwerking (health in all policies). Vraagstukken uit het landelijk beleid waar we ook regionaal en lokaal op inzetten zijn: • Gezondheid in de sociale en fysieke leefomgeving • Gezondheidsachterstanden verkleinen • Druk op het dagelijks leven bij jongeren en jongvolwassenen • Vitaal ouder worden Gemeenten kunnen bij de GGD terecht met vragen over het brede scala van thema’s binnen de publieke gezondheid.
Daarnaast blijven we als adviseur betrokken in de uitvoeringfase van lokale preventieakkoorden.
14
Programma Bevorderen
Participatie in lokale en regionale gezondheid gerelateerde netwerken We delen continu en actief kennis over de publieke gezondheid in Drenthe met onze omgeving. Ook in 2023 participeren we daarom in lokale, regionale en landelijke gezondheid gerelateerde netwerken. Daarin agenderen we maatschappelijke- en gezondheidsvraagstukken en adviseren we over kansen voor gezondheidsbevordering. Speerpunten zijn: • Het behouden en versterken van de gezondheid en de veerkracht van mensen. • Gezond leven zo gemakkelijk en logisch mogelijk te maken, bijv. door de gezonde leefomgeving. • Inzetten op een sterke ‘community’, een goede sociale basis. • Het gebruik van ‘health in all policies’. • Het bijdragen aan een goede onderbouwing van het gezondheidsbeleid door datagedreven te werken. GGD Drenthe participeert in kennisnetwerken zoals de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Noord Nederland, de werkplaats sociaal domein en Aletta Jacobs School of Public Health. In Drenthe maken we zowel ambtelijk als bestuurlijk deel uit van de governance rond het meerjarenprogramma ‘Drenthe, samen Gezond in Beweging’, zijn we partner in Drenthe Beweegt, Drenthe Samen Gezond en het Drents Netwerk Positieve gezondheid.
Financiële verantwoording bij het programma Bevorderen Programma Bevorderen
Product Baten
Gezondheidsbevordering algemeen
Totaal Baten Lasten
Gezondheidsbevordering algemeen
Totaal Lasten Reserveringen
Gezondheidsbevordering algemeen
Totaal Reserveringen Totaal Bevorderen
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
379
386
406
379
386
406
-424
-386
-406
-424
-386
-406
44
0
0
44
0
0
0
0
0
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%.
Programma Bewaken
15
1.3 Programma Bewaken Epidemiologie De GGD monitort de gezondheid en de leefstijl van de inwoners van Drenthe door de uitvoering van monitoronderzoeken, onderzoek op basis van de registraties van de jeugdgezondheidszorg of andere bronnen. Resultaten en duiding worden teruggekoppeld aan gemeenten en andere partners, en kunnen leiden tot beleidsimpulsen en in te zetten interventies door de gemeenten. De monitor geeft inzicht in de effecten van het gemeentelijk beleid en is een belangrijk instrument voor evaluatie en monitoring van gemeentelijk beleid. Wat willen we bereiken? • • • •
•
We geven iedere gemeente in Drenthe inzicht in de gezondheid, de leefstijl van volwassenen en ouderen in Drenthe, ook in relatie tot corona. De voorbereidingen en voorbereidingen voor de werving van scholen voor de reguliere Gezondheidsmonitor Jeugd zijn volbracht. Bijdrage blijven leveren aan de nieuwe integrale aanpak preventie door cijfers, informatie en kennis te verzamelen op laag schaalniveau. We werken nauw samen met ketenpartners, andere onderzoeksbureaus en zorgverzekeraar om datagestuurd te werken. Dit betekent dat uit de data van o.a.de Gezondheidsmonitors, registratie uit de jeugdgezondheidzorg en veilig thuis en data van én met ketenpartners en zorgverzekeraar op een aansprekende en laagdrempelige manier beschikbaar voor onze interne en externe klanten. Onderwijs en gemeenten van informatie voorzien vanuit de registraties van de jeugdgezondheidszorg.
Wat gaan we daarvoor doen? Gezondheidsmonitor In het najaar van 2022 is de extra landelijke corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen uitgevoerd. In 2023 worden de cijfers geanalyseerd en gepubliceerd in een provinciale rapportage en gemeentelijke tabellenboeken. Alle belangrijke uitkomsten worden voor beide doelgroepen in een mooi vormgegeven samenvatting beschreven. In 2023 worden in samenwerking met andere GGD’en, GGD GHOR Nederland, RIVM en het CBS de voorbereidingen getroffen voor de reguliere Gezondheidsmonitor Jeugd. Daarnaast worden in 2023 scholen uit het Voortgezet Onderwijs geworven. Data en innovatie hub GGD Drenthe ontwikkelt zich naar een meer proactieve kennispartner waarbij het gebruik van data een cruciale rol speelt. Om het proces van datagedreven werken te ondersteunen is, samen met de VRD, een ‘data en innovatie hub’ gestart. In 2023 heeft de data en innovatie hub zich ontwikkeld tot de beoogde ‘ingang voor informatievragen’. Het neemt regie op het koppelen van data, informatie, kennis en ervaring volgens de stappen ‘data – duiden – doen!’. Gegevens jeugdgezondheidszorg Overeenkomstig voorgaande jaren zullen gemeenten worden voorzien van gegevens over bijv. onder- en overgewicht en andere onderwerpen verzameld tijdens de contactmomenten JGZ.
Samenwerking op onderzoek De samenwerking met regionale en bovenregionale onderzoeksbureaus wordt voortgezet in het kader van de academisering.
16
Programma Beschermen Financiële verantwoording bij het programma Bewaken Programma Bewaken
Product Baten
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
Epidemiologie
415
428
449
Gezondheidsmonitor jeugd
55
54
74
470
483
524
Epidemiologie
-385
-413
-443
Gezondheidsmonitor jeugd
-55
-54
-74
-440
-467
-517
-30
-15
-7
-30
-15
-7
0
0
0
Totaal Baten Lasten
Totaal Lasten Reserveringen Totaal Reserveringen Totaal Bewaken
Epidemiologie
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%.
Programma Jeugd
17
1.4 Programma Jeugd Jeugdgezondheidszorg In de jeugd wordt de basis gelegd voor de rest van het leven, dus een goede start is belangrijk. Tegelijkertijd zijn de kindertijd en adolescentie kwetsbare fases in een mensenleven. Er zijn tal van zaken die mis kunnen gaan bij het opgroeien, zowel fysiek als mentaal en sociaal. Met de jeugdgezondheidszorg (JGZ) volgt en beoordeelt de GGD de ontwikkeling van kinderen en jongeren in Drenthe. Op die manier komen ook kwetsbare kinderen zo vroeg als kan in beeld, ook als zij zelf of hun ouders zelf geen vragen formuleren. Voor de groep 0-18 jaar doen we dat in acht Drentse gemeenten. Voor de groep 4-18 jaar doen we dat in alle Drentse gemeenten. Deze gezondheidsbevordering kent vele kanten: van het tijdig opsporen van erfelijke ziektes tot tips voor ouders over opvoeden, van vaccineren tegen gevaarlijke infectieziektes tot het tijdig signaleren van medische of sociaalemotionele problemen. Ook zet de JGZ in op leefstijlverbetering. Daarnaast hebben we een netwerkfunctie: we werken met veel partijen samen, stimuleren hen om alert te zijn op signalen van kwetsbare kinderen en zijn op die manier een spin in het web. Omdat we alle kinderen zien en longitudinaal inzicht hebben in hun ontwikkeling en die van andere kinderen in het gezin, kunnen we een breed perspectief geven als er problemen optreden bij een kind of gezin.
Onze professionals gaan uit van de eigen kracht van ouders en jeugdigen, normaliseren en preventie staan hierbij centraal. Tijdens de contacten met ouders en jongeren signaleren we of er risico’s zijn, op zowel medisch als psychosociaal gebied als in de leefomgeving van een kind. We verwijzen zo nodig naar de juiste hulp of zorg en werken hierbij nauw samen met andere partners. De dienstverlening is vormgegeven volgend het Landelijk Professioneel Kader (LPK). Wat willen we bereiken? • •
• • •
Bijdragen aan het opgroeien van gezonde generaties in Drenthe, het verkleinen van gezondheidsverschillen en het vergroten van kansengelijkheid. Verhogen van de effectiviteit van de dienstverlening door: a) toegankelijke en gedifferentieerde zorg op maat, b) optimaliseren van (online) bereik t.b.v. informatie, advies en dienstverlening, c) bereikbaar en toegankelijk maken van interventies gericht op het ongeboren kind en de eerste levensjaren(Kansrijke Start) Versterken en faciliteren van de zelf(klant)regie, kennis, eigenaarschap en zelfredzaamheid ondersteund door innovatieve technologie. Verhoging van de kwaliteit door o.a. datagedreven werken, inzet van betrouwbare bronnen, evidence-based interventies,, planproces en taakverrijking. Effectieve, datagestuurde beleidsontwikkeling van scholen en gemeenten t.a.v. gezondheid en leefstijl Jeugd.
Wat gaan we daarvoor doen? Transformatie De kern van de opgave van de JGZ is niet nieuw, de wijze waarop ze die opgave uitvoert is onderhevig aan een grote transformatie, onder invloed van majeure maatschappelijke ontwikkelingen die haar raken: toegenomen sociale diversiteit, van medische naar psychosociale/mentale problematiek, individualisering, beschikbaarheid van (gezondheidsdata) data, social media, arbeidsmarktvraagstuk, pen digitalisering. Dat maakt dat de JGZ zich (ook landelijk) in een transformatie bevindt waarin zij de komende jaren op een nieuwe wijze vorm en inhoud geeft aan haar taak. Maatschappelijke Opgave De JGZ draagt bij aan het opgroeien van gezonde generaties in Drenthe door in te zetten op het verkleinen van gezondheidsverschillen en het vergroten van kansengelijkheid. Extra aandacht voor kinderen in kwetsbare gezinnen, het aanleren van gezondheidsvaardigheden aan kinderen en het versterken van het ouderschap zijn daarbij belangrijke speerpunten. Om ouders, kinderen en jongeren effectief te blijven ondersteunen bij opgroei- en opvoedvragen moeten we de JGZ dichtbij, vindbaar en nog beter (digitaal) bereikbaar zijn. Toegankelijk op momenten en manieren dat het aansluit bij de vraag van ouders en de jongeren. Dat betekent dat ouders en jongeren toegang hebben tot betrouwbare informatie in de vorm en op de tijd dat het beste past.
Het maken van afspraken is grotendeels gedigitaliseerd. We geven ouders en jongeren regie over opgroei- en opvoed vragen, gepersonaliseerd advies op basis van vragenlijsten en data. We bereiken meer zelfregie door te normaliseren met zelfdiagnostiek en zelfzorgmogelijkheden enerzijds, de dialoog met ouders en jongeren anderzijds. Deze beweging creëert ruimte voor ouders en de jeugd die de weg niet zo goed vinden naar de jeugdgezondheidszorg en te maken hebben met problemen bij het opgroeien en opvoeden. Zij vragen extra zorg en begeleiding: zorg opmaat. Met data gestuurd werken bereiken we deze groep nog beter. We zijn een betrouwbare partner van de scholen en adviseren op basis van gezondheidsonderzoek en data over het verbeteren van de gezondheid van leerlingen. Data worden ingezet in de beleidsadvisering van gemeenten.
Programma Jeugd
18
Basistaken Jeugdgezondheidszorg We geven flexibel invulling aan de basistaken JGZ, volgens het Landelijk Professioneel Kader (LPK). De lichamelijke, sociale en emotionele ontwikkeling wordt bij alle Drentse jeugdigen gevolgd. We adviseren, ondersteunen en verwijzen waar dat nodig is en werken hierin nauw samen met partners in het sociaal domein en onderwijs. De contacten met de jeugdgezondheidszorg zijn verdeeld over verschillende leeftijdsfasen: het prenataal huisbezoek en de maternale kinkhoestvaccinatie tijdens de zwangerschap, de hielprik en gehoorscreening na de geboorte, gevolgd door contactmomenten op het consultatiebureau en op de scholen. Daarnaast hebben ouders via meerdere digitale mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld Mijn Kind Dossier (MKD) en de GroeigidsApp, toegang tot en regie over gepersonaliseerde en algemene informatie over de ontwikkeling van hun kind en informatie over het opgroeien en opvoeden. Jongeren hebben toegang tot digitale informatie met gepersonaliseerd advies. Ontwikkeling dienstverlening Zorg op maat en digitale zorg In 2021 zijn we van start gegaan met het meerjaren programma JGZ in Flow: meer zorg op maat voor ieder Drents kind! Een ontwikkeling die zich richt op het toekomstbestendig maken van de JGZ. Na de implementatiefase in 2022 is de doorvoering van Maatwerkzorgpaden een feit.
In dialoog met de ouder/jongere wordt besproken wanneer, in welke vorm, bij wie en wanneer een volgend contact plaats vindt. Als hulpmiddel hierbij wordt het taxatie instrument GIZ (Gezamenlijke Inschatting Zorgbehoefte) gebruikt. Voor de uitvoering van de gezondheidsonderzoeken op de basisscholen wordt gebruik gemaakt van interactieve vragenlijsten (gelijk aan het voortgezet onderwijs). Ouders ontvangen direct op basis van hun antwoorden adviezen waarmee men zelfstandig aan de slag kan. Het standaard uitnodigen van kinderen met een oproepindicatie vanuit de lichamelijke screeningen en/of vragenlijst behoord tot het verleden. Samen met de ouder stemt de jeugdverpleegkundige (telefonisch) af wat passende vervolgstappen zijn. We starten met het vormgeven van digitale vormen van monitoring, signalering en informeren in de peuterleeftijd (e-consulten peuters). Advisering scholen Ten tijde van de Covid pandemie is er een dedicated scholenteam ingericht waar alle scholen in Drenthe terecht kunnen voor Covid gerelateerde vragen. Dit concept bleek succesvol. We ontwikkelen dit concept door naar een integraal (GGD) breed scholenteam.
Eén GGD- ingang specifiek voor het onderwijs waarbij alle vragen rondom fysieke en mentale gezondheid, leefstijl en omgevingsklimaat gesteld kunnen worden en waarbij gezorgd wordt voor proactieve integrale, samenhangende en afgestemde advisering aan het onderwijs. Het scholenteam wordt (virtueel) bemenst vanuit de verschillende disciplines van de GGD. Gezonde school In 2022 was de Gezonde school onderdeel van een landelijk subsidieregeling die afliep. Om de Gezonde school vanuit de Publieke gezondheid te borgen is een basis nodig om laagdrempelig te werken aan het versterken van gezondheid van de jeugd. De gezonde school is een onafhankelijke advisering waarbij de GGD met scholen in gesprek gaat over het beleid in de scholen en met scholen samen een plan maakt hoe de gezondheid van de jeugd te verbeteren. Scholen worden hierbij begeleid door een deskundige Gezonde school adviseur. We borgen het aanbod Gezonde school op deze manier in samenwerking met gemeenten en onderwijs. Met het ‘Gezonde school advies’ kan op basis van data en gezondheidsonderzoek van leerlingen van de GGD gericht gekeken worden hoe de gezondheid verbeterd kan worden. Er zijn veel landelijke tools ontwikkeld die scholen hierbij kunnen gebruiken. De Gezonde schooladviseurs van de GGD kunnen hierbij de school ondersteunen met advies en scholen begeleiden dit te realiseren met passende interventies.
Huisvesting Met de gewijzigde vormen van dienstverlening (digitalisering en maatwerk) en in het licht van de bemoeilijkte facilitering van beschikbaarheid door scholen als gevolg van de Covid pandemie, zal in 2023 de huidige huisvesting (locaties Consultatiebureau en scholen) tegen het licht worden gehouden en zal een nieuw strategisch huisvestingsplan worden ontwikkeld en voorgelegd.
19
Programma Jeugd Kwaliteit van zorg
Taakverrijking In het verlengde van zorg op maat, vervolgen we de implementatie van de taakverrijking waarbij we taken van hoger opgelegde professionals waar mogelijk verschuiven naar lager opgeleide professionals. Hiermee bereiken we dat de toegevoegde waarde van de professionals in het zorgproces wordt geoptimaliseerd en zij nog meer worden ingezet op hun specifieke kennis en expertise. Het draagt tevens bij aan het beheersbaar houden van de zorgkosten en is daarnaast een antwoord op de schaarste op de arbeidsmarkt ten aanzien van met name hoogopgeleide zorgprofessionals. Datagedreven Datagedreven werken is een belangrijk speerpunt. We zien toekomst in preventie die uiteraard nog altijd volop gebruik maakt van de expertise van zorgprofessionals, maar aangevuld wordt met risico-indicaties en classificaties vanuit gedegen data-analyse en rapportage/dashboards. Ook koppelen we op zorgvuldige wijze steeds meer data die binnen de brede GGD beschikbaar is. Hiermee vergroten we de kwaliteit van preventie. Planning De JGZ betreft voor het overgrote deel planbare zorg. Een optimaal ingericht en ondersteund planproces faciliteert de professional, draagt bij aan efficiency, optimale inzet van zorgaanbod en leverbetrouwbaarheid. Focus ligt hier op verdere professionalisering, procesinrichting en digitalisering van de diverse onderdelen van het planproces.
Kinddossier De aanbesteding van het Digitaal Dossier JGZ (DD JGZ) zal in 2023 worden opgestart. Beleidsadvisering We verzamelen data uit onderzoek en monitoring en gebruiken deze om te adviseren. We verrijken deze informatie met data uit andere beschikbare bronnen en bieden integraal beeld en (beleids)advies aan scholen, partners en gemeenten waar het gaat om gezondheid, bevordering en preventie.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
0-4 jaar
12.000
12.000
11.800
12.684
4-12 jaar
40.000
40.000
39.500
39.519
12-18 jaar
35.000
35.000
34.500
34.961
Totaal in zorg
87.000
87.000
85.800
87.164
0-4 jaar
11.000
11.000
11.800
14.088
4-12 jaar
14.000
14.000
13.800
13.549
12-18 jaar
9.000
9.000
9.000
9.400
Totaal bereik
34.000
34.000
34.600
37.037
0-4 jaar
50.000
50.000
50.000
52.065
4-12 jaar
21.500
21.500
21.500
21.806
12-18 jaar
12.000
12.000
12.000
15.973
Totaal individuele contacten
83.500
83.500
83.500
89.844
Niet verschenen zonder bericht
8,0%
8,0%
8,0%
10,8%
in zorg:
Bereik:
Aantal individuele contacten:
20
Programma Jeugd Begroting programma Jeugd Programma Jeugd
Product Baten
Rekening 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting 2023
Gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen
5.278
5.274
5.917
Gezondheidszorg 12+
2.639
2.630
2.433
Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen
4.526
3.481
3.064
Risicokind centraal
459
458
839
Risicokind centraal
1.064
1.098
448
12.902
11.843
12.253
Gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen
-5.210
-5.274
-5.917
Gezondheidszorg 12+
-2.639
-2.630
-2.433
Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen
-4.622
-3.540
-3.064
-459
-458
-839
-12.930
-11.902
-12.253
96
59
0
96
59
0
68
0
0
Totaal Baten Lasten
Risicokind centraal Totaal Lasten Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen Totaal Reserveringen Totaal Jeugd
De stijging van de begroting 2023 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2023 van 1,9%. Daarnaast heeft een gewijzigd formatieplan voor JGZ geleid tot een overheveling van € 110.497 van programma bedrijfsvoering naar programma jeugd. In 2023 is incidenteel € 350.000 opgenomen voor de transformatie Jeugdgezondheidszorg. Houdbare jeugdgezondheidszorg in Drenthe voor de komende jaren tegen voor de gemeenten gelijkblijvende kosten is een aantrekkelijk aanbod dat ook in 2023 onze aandacht vraagt. Het werkgeverschap van artsen in opleiding is aangepast. Artsen in opleiding waren in dienst van de instelling waar ze hun opleiding volgden. Vanaf 2019 zijn artsen in opleiding in dienst bij Stichting Beroepsopleiding Huisartsen (SBOH). Tot en met 2021 was het overgangsrecht van toepassing voor artsen in opleiding die voor 2019 hun opleiding waren begonnen. Vanaf 2022 zijn alle jeugdartsen in opleiding in dienst van SBOH. Deze verandering leidt tot een daling van baten en lasten.
Programma Additioneel
21
1.5 Programma Additioneel Veilig Thuis Drenthe Veilig Thuis Drenthe (VTD) draagt bij aan het voorkomen en stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling en het duurzaam borgen van veiligheid voor alle inwoners van Drenthe, van jong tot oud. Iedereen heeft immers recht heeft op een veilig thuis. We geven advies en bieden ondersteuning aan inwoners en professionals die met vermoedens of situaties van huiselijk geweld en kindermishandeling te maken hebben. Waar sprake is van een gemelde onveilige situatie, wordt gewerkt aan herstel van veiligheid op korte- en lange termijn. Als het nodig is, doen we onderzoek. Door de versterking van de lokale teams, kan hulpverlening en het zicht op veiligheid en ondersteuning, zo snel als mogelijk lokaal worden uitgevoerd. Wij monitoren dit. VTD ontwikkelt zich naar een regionaal meldpunt en kennis- en expertisecentrum op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit is in lijn met de Drentse regiovisie “De volgende stap” (GHNT). Wat willen we bereiken? • • • • •
We dragen bij aan de ambitie om geweld in afhankelijkheidsrelaties te voorkomen en te stoppen. Veilig Thuis Drenthe is het regionale meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling en vervult een spilfunctie in de regio. Hulpverlening en het zicht op veiligheid op korte- en lange termijn, wordt - zo snel als mogelijk – lokaal uitgevoerd. We zijn een herkenbaar en laagdrempelig kennis- en expertisecentrum op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling voor professionals, directbetrokkenen en gemeenten in de regio Drenthe, waarin leren en delen centraal staat. De interne organisatie van VTD werkt volgens de bedoeling van de regiovisie Drenthe en is zichtbaar in de regio.
Wat gaan we daarvoor doen? Transformatie in gang gezet We hebben de acties waar we in 2023 op inzetten uitgewerkt aan de hand van de 4 actielijnen uit de Drentse regiovisie “De volgende stap”, te weten: 1. 2. 3. 4.
Eerder en beter in beeld. Stoppen en duurzaam oplossen Specifieke groepen en aandachtsgebieden Samenwerking
1. Eerder en beter in beeld Door het geweld eerder en beter in beeld te hebben, kan de duur van het geweld worden verkort en kan erger worden voorkomen. Dit is in het belang voor de hulp aan (potentiële) direct betrokkenen. De norm is dat, ook bij twijfel, burgers en iedereen die een zorgrelatie tot de persoon/het gezin heeft, in actie komt en meldt bij Veilig Thuis. • We werken samen met onze ketenpartners, aan acute- en structurele veiligheid volgens de uitgangspunten van de visie ‘Gefaseerde ketensamenwerking’ en monitoren dit. • We bouwen onze advies- en consultatiefunctie verder uit. Dit doen we door meer decentraal te werken, dichtbij de lokale teams. Hierdoor is er nauw contact met de professionals in de lokale teams en verlagen we de drempel naar Veilig Thuis Drenthe, ook voor direct betrokkenen. • We hebben de hermeldingen in beeld. Waar nodig en mogelijk, delen we gegevens met ketenpartners om te voorkomen dat onveiligheid opnieuw gaat voorkomen. • We voegen – waar nodig – expertise op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling toe aan het lokale veld zodat professionals in de lokale teams onveiligheid eerder en beter kunnen signaleren.
22
Programma Additioneel
2. Stoppen en duurzaam oplossen De tweede actielijn richt zich op het zo snel mogelijk stoppen van geweld. Samenwerkende hulpverleners bieden samenhangende hulp, gericht op duurzaam herstel van veiligheid. Voor het hele gezinssysteem wordt steun of hulp georganiseerd die bijdraagt aan herstel en veerkracht. Alle gezinsleden en hun sociale netwerk zijn betrokken (systeemgericht). Waar nodig vindt dit plaats in samenwerking met partners uit de veiligheidsketen, zoals bijvoorbeeld politie. • • •
• •
Om acute veiligheid te realiseren kan een crisisinterventie worden ingezet, bijvoorbeeld in samenwerking met de politie. We trekken zo vroeg als mogelijk samen op met het lokale veld, zodat hulpverlening en het zicht op veiligheid en ondersteuning, zo snel als mogelijk lokaal kan worden uitgevoerd. In 2023 is er duidelijkheid over de structurele inbedding en financiering van de multidisciplinaire aanpak MDA++. De besluitvorming hierover vindt plaats in 2022. MDA++ is een samenwerking tussen Veilig Thuis, VNN, Yorneo, Accare, UMCG, politie, GGZ Drenthe en beoogt het duurzaam stoppen van acuut en/of structureel huiselijk geweld en kindermishandeling bij multiproblem gezinnen. Het team doet onderzoek en maakt samen met de cliënt en gezinsleden een plan van aanpak. De onderzoeksresultaten van de landelijke monitor 2022 (Verwey-Jonker naar werkzame elementen van MDA++) worden ingezet. Veilig Thuis kijkt in het kader van voorkomen van nieuwe onveiligheid en bouwen aan structurele veiligheid, samen met de ketenpartners, of en zo ja welke maatregelen ingezet moeten worden nadat een huisverbod weer is opgeheven.
3. Specifieke groepen en aandachtsgebieden De derde actielijn richt zich op de rol die Veilig Thuis Drenthe vervult in het verhogen van de expertise op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit geldt zowel voor professionals die werken in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, als andere professionals die bijvoorbeeld werken in onderwijs of de ouderenzorg. Door expertise te verhogen, zijn deze professionals beter in staat om (specifieke vormen) van geweld in afhankelijkheidsrelaties vroegtijdig te kunnen signaleren en weten ze wat ze moeten doen. • Verdiepen, uitdragen en trainen van de expertlijnen die zijn uitgewerkt binnen het kennis- en expertisecentrum van VTD. • We geven voorlichting, advies en training op maat aan betrokkenen en professionals. • Verder blijven versterken van advies-, consultatie- en ondersteuningsfunctie. Desgewenst lopen we mee in de praktijk van een sociaal team om handelingsvaardigheden te vergroten, door coaching, meedenken of voorlichting geven. • We blijven alert op eigen functioneren en zorgen dat onze kennis op niveau blijft door regelmatig trainingen en intervisie te organiseren. 4. Samenwerking Veilig Thuis Drenthe is onderdeel van een samenwerkingsnetwerk. Met alle samenwerkingspartners zijn afspraken gemaakt over hoe kennis en informatie uitgewisseld kan worden.
Het doel is om van elkaar te leren, nog eerder het geweld te stoppen, te werken aan herstel en duurzaam herstel mogelijk te gaan maken. We hebben een verbindende rol in de veiligheidsketen en werken dichtbij. • We bieden gemeenten informatie op maat over trends en ontwikkelingen op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Desgewenst combineren we dit met andere informatie uit de GGD waardoor verbanden tussen publieke gezondheid en sociale veiligheid zichtbaar worden gemaakt. • De pilots die in 2022 vorm hebben gekregen worden in 2023 in de praktijk bestendigd en uitgerold naar andere gemeenten, wat mogelijk kan leiden tot nieuwe werkwijzen. • Om zo vroeg mogelijk lokaal hulpverlening op gang te krijgen en zicht op veiligheid te hebben, werken we intensief samen met het lokale veld en dragen we - via een warme overdracht – zo snel als mogelijk over en blijven we monitoren. • Alle samenwerkingspartners hebben een contactpersoon Veilig Thuis. Zij inventariseren o.a. wat de behoefte is om –bij casuïstiek- aan te sluiten en in welk stadium. Ook richten zij zich op het verbeteren van de samenwerking en komen tot structurele en organisatie overstijgende oplossingen. • De te leveren producten en diensten van Veilig Thuis Drenthe, worden in overeenstemming gebracht met de rol die VTD op basis van de regiovisie vervult dan wel zou moeten vervullen.
Begroot 2023
Begroot 2022
Begroot 2021
Realisatie 2021
Advies en consult/ondersteuning (extern)
2.600
2.600
2.600
2.939
Melding (intake en triage), zowel MK als VK
2.200
2.200
2.200
2.115
Regulier onderzoek inclusief onderzoek HG MK
400
400
400
169
Monitoring
590
590
590
506
Voorwaarden en Vervolg
200
200
200
194
Huisverboden
60
60
60
41
MK = met kinderen / ZK = zonder kinderen / HG= huiselijk gewel
Programma Additioneel Overig
23
1.6 Programma Additioneel Overig In dit programma beschrijven we de additionele taken die we op dit moment hebben en verwachten dat deze (mogelijk in een andere vorm) doorlopen in 2023.
Jeugdgezondheidszorg. In het verlengde van de basistaken van de jeugdgezondheidszorg voert de GGD additionele taken uit in opdracht van diverse gemeenten. Kansrijke start Vanuit de GGD zetten we in op het behalen van de doelstellingen uit het actieprogramma Kansrijke start. Vanuit de samenwerking in de geboortezorg keten en de prenatale huisbezoeken zijn kwetsbare zwangeren meer in beeld en wordt in een aantal gemeenten ingezet met de interventies pre- en voorzorg. Samenwerking geboortezorgketen We zetten in op de versterking in de lokale coalitie. De jeugdgezondheidszorg is hierin een vaste partner. Pre- en voorzorg Waar sprake is van een kwetsbare zwangere wordt in een aantal gemeenten ingezet op begeleiding met pre- en voorzorg. Prezorg is een korte interventie van 6 huisbezoeken. Voorzorg is een langdurige ondersteuning door de jeugdverpleegkundige met 40-60 huisbezoeken vanaf de zwangerschap tot ongeveer 2 jaar na de geboorte van het kind voor zeer kwetsbare jonge vrouwen. Deze interventie is effectief gebleken voor het voorkomen kindermishandeling, verminderen van huiselijk geweld en verbetering van de gezondheid van moeder en kind. In de huisbezoeken wordt gewerkt aan het verstevigen van hechting, het vergroten van een gezonde leefstijl en het vergroten van opvoedvaardigheden.
De kracht van de begeleiding is het versterken van sociaal netwerk en begeleiding naar werk en opleiding. Samen ouder consultatiebureau Vanuit de lokale coalitie Kansrijke start bieden we in een aantal gemeenten het groepsconsultatiebureau aan als opvolging van de groepsgewijze begeleiding van de zwangeren door de verloskundigen (Centering Pregnancy). Hiermee ervaren ouders met een jong kind de steun van elkaar en sluiten we goed aan bij hun vragen bij het opgroeien en opvoeden. Voor- en Vroegschoolse educatie De JGZ heeft in het Basispakket JGZ de taak om een (dreigende) achterstand van de (taal) ontwikkeling van een kind te signaleren en zo nodig te verwijzen. Dit gebeurt tijdens de consulten van 14 maanden en 2 jaar op het consultatiebureau. Een extra consult, om de taalontwikkeling beter in kaart te brengen of te volgen, valt onder de basistaken. Intensievere begeleiding bij toeleiding en monitoring VVE maken onderdeel uit van de additionele activiteiten: a) Het extra motiveren van ouders; b) Het indiceren voor VVE; c) Het actief volgen van VVE-kinderen en het actief monitoren van het bereik van de doelgroep. Een Jeugdverpleegkundige kan bijvoorbeeld een extra consult uitvoeren of een huisbezoek brengen om ouders te adviseren over het stimuleren van de taalontwikkeling en het belang van VVE.
Het voordeel van de JGZ-er is dat zij bekend is bij de ouders en ze kan dan ook heel gericht voorlichting en advies geven passend bij het gezin. Tevens kan inzet gevraagd worden op advisering VVE beleid binnen gemeenten en samenwerking (voor)schoolse voorzieningen specifiek gericht op VVE. De preventief logopedist kan ook ingezet worden om op inhoud mee te denken wat de beste ondersteuning is voor ouder en kind. Extra ondersteuning gezinnen en jeugd als partner in het voorliggend veld In een aantal gemeenten heeft de jeugdgezondheidszorg een aanvullende inzet vanuit de jeugdwet. Jeugdverpleegkundigen ondersteunen ouders en jeugd bij vragen en problemen met opgroeien en opvoeden. Hierin wordt nauw samengewerkt en extra ingezet op deelname aan het sociaal team, jeugdteam of de toegang jeugd. Jeugdverpleegkundigen kunnen worden ingezet als praktijkondersteuner jeugd in de huisartspraktijk ( HAO). Extra ondersteuning ouder en jeugd in samenwerking met het onderwijs De jeugdverpleegkundigen werken nauw samen met de scholen als het gaat om signalering en ondersteuning ouders en jeugd. Soms wordt extra ingezet op zorgstructuur in school (1-2-3 tjes). Een aanbod in extra leefstijllessen, workshops en preventieve groepsgerichte interventies is mogelijk om de jeugd extra te ondersteunen in een echtscheiding situatie, of voor het vergroten van weerbaarheid en gezondheidsvaardigheden.
Programma Additioneel Overig
24
Jong leren eten Het programma Jong Leren eten heeft als doel dat kinderen en jongeren van 0-18 jaar meer leren over (duurzaam) geproduceerd voedsel zodat een basis wordt gelegd van bewuste en gezonde keuzes. JLE wordt uitgevoerd door de GGD en IVN Noord. Een van de jeugdverpleegkundigen is makelaar JLE. Preventieve logopedie Met preventieve logopedie worden stoornissen in de spraak-en taalontwikkeling van jonge kinderen vroeg ontdekt. Ouders en leerkrachten krijgen voorlichting en advies om de spraak en taalontwikkeling te stimuleren. Er wordt gewerkt met zogenaamde slimme vragenlijsten waarbij ouders direct (online) advies op maat ontvangen. Nu niet zwanger Nu Niet Zwanger (NNZ) is een programma onderdeel van Kansrijke start wat ondersteuning biedt aan kwetsbare mensen bij het maken van een bewuste keuze over het moment van hun kinderwens. Dit moet voorkomen dat zij onbedoeld zwanger raken. Nu Niet Zwanger is een preventief en vrijwillig programma. De GGD is regionaal trekker van het programma. De coördinatie ligt bij de programmamanager en Inhoudelijk coördinatoren die de aandachtsfunctionarissen in de aangesloten organisaties ondersteunen. In 2022 was Nu Niet Zwanger een additioneel aanbod. Met de landelijke stimuleringssubsidie vanuit VWS is in 2022 gewerkt aan de borging van NNZ binnen de Publieke gezondheid.
Op deze manier is de ondersteuning voor alle kwetsbare mensen in Drenthe beschikbaar die dit nodig hebben. Het aantal aangesloten organisaties met aandacht functionarissen NNZ stijgt. Professionals binnen deze organisaties worden ondersteund dor hen in het voeren van het gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. De meest kwetsbare doelgroep is door hun complexe problematiek vaak al in beeld bij hulpverlening. De borging van het programma wordt ook landelijk begeleid met registratie en kwaliteit.