1. Jaarstukken 2020 gemeente De Wolden

Hiervoor hebben we voor de voormalige Reestmond werknemers de Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven De Wolden opgericht. Samen met de gemeenten Midden-Drenthe en Hoogeveen hebben we een nieuw leer-werkbedrijf opgericht (STARK) voor de WSW-werknemers die voorheen bij Alescon werkzaam waren en voor inwoners die willen re-integreren op de arbeidsmarkt. Het leer-werkbedrijf is kleiner, overzichGemeente De Wolden

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

43

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

Jaarstukken 2020

telijker en flexibeler. We verwachten door het bieden van maatwerk meer mensen een goede start te kunnen geven met als doel door te stromen naar passend regulier werk. In het sociaal domein wordt stapsgewijs gewerkt aan het meer integraal benaderen van vraagstukken op het gebied van zorg, wonen en inkomen en werk gecombineerd met het terugdringen van de administratieve lastendruk. In de verschillende programma’s zal dit nader worden uitgewerkt. Trends en ontwikkelingen Per thema uit het programma 'De Wolden ontwikkelt met kleur en talent' staan hieronder de trends en ontwikkelingen weergegeven: Een leven lang leren en ontwikkelen  De rol van de gemeente is aan het verschuiven. Steeds meer werken we in netwerken van sociale gemeenschappen, maatschappelijke organisaties, ondernemingen, overheid en andere betrokkenen.  Het werken aan doorgaande leerlijnen via een integraal aanbod wordt steeds meer gemeengoed. Onderwijs en kinderopvang groeien naar elkaar toe. De rol van ouders wordt steeds belangrijker. Daarnaast wordt door het Rijk steeds meer gestuurd op verdergaande professionalisering van de medewerkers.  Wij blijven investeren in het terugdringen en voorkomen van laaggeletterdheid. In De Wolden wordt sinds 2017 gewerkt vanuit het Taalpunt netwerk. In elke bibliotheekvestiging in De Wolden is een Taalpunt ingericht.

De afgelopen jaren is vooral geïnvesteerd in het opzetten van een netwerk van maatschappelijke partners, het werven en opleiden van vrijwilligers en zorgen voor publiciteit. Inmiddels ligt de prioriteit bij het bereiken van potentiële cursisten en het verstevigen van het netwerk. Jeugdhulp  Met ingang van januari 2020 zijn we van start gegaan met nieuwe aangescherpte beleidsregels, waarmee de toegang heldere kaders heeft gekregen om te sturen. Ook een aantal andere maatregelen zijn doorgevoerd om de kosten jeugdhulp terug te dringen.  Het AEF-rapport laat zien dat er structureel te weinig geld beschikbaar is voor jeugdhulp. Daarnaast is zichtbaar dat de aanbevelingen uit het AEF-rapport, door Team Jeugd en Bijzondere Zorg, in samenwerking met het Centrum voor Jeugd en Gezin al grotendeels zijn uitgewerkt en ingevoerd. Echter, er wordt met kwetsbare gezinnen gewerkt en duurzame verandering kost tijd. Snelle financiële winst door ‘harde’ bezuinigingsmaatregelen, kan aan de achterkant leiden tot grote, maar ook zeer dure crisissituaties. Het is een kwestie van balanceren om écht tot betere zorg tegen lagere kosten te komen. De financiële resultaten van genomen maatregelen zullen daardoor wellicht niet meteen zichtbaar zijn.  We zagen in de loop van 2020 een toename van het aantal kinderen die jeugdhulp hebben. We nemen aan dat dit een coronagerelateerd effect is.

Cultuur  Cultuur wordt meer en meer ingezet als middel om maatschappelijke doelen te bereiken.  Versneld door de omstandigheden van Covid-19 wordt ingezet op een toekomstbestendige culturele sector en verenigingsleven.  Lokale, kleine musea hebben zonder een educatieve poot, voldoende bezoekers en vrijwilligers onvoldoende bestaansrecht.  Talentkracht en talentvol gedrag in het onderwijs zijn een basis voor creatieve werknemers en gezonde inwoners van de toekomst.  Wij blijven amateurkunstorganisaties ondersteunen, zij draaien over het algemeen op de inzet van vrijwilligers. Een goede ondersteuning van vrijwilligers draagt bij aan een bloeiend cultureel klimaat. Werken  De verdere ontwikkeling van de sociale werkvoorziening krijgt vorm. Er worden nieuwe uitvoeringsvormen en nieuwe arbeidsmarktinstrumenten ontwikkeld en ingezet. Het centrale doel is om ook de mensen met een beperking zo regulier mogelijk te kunnen laten werken. De verantwoordelijkheid ligt bij gemeente én werkgevers.  De reguliere arbeidsmarkt trekt aan en er is sprake van enige schaarste. De mis-match tussen vraag en aanbod vraagt om extra aandacht. Door de Covid-19 crisis in 2020 is een bijzondere

44

Gemeente De Wolden Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

Jaarstukken 2020

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

situatie ontstaan waarbij door overheidsingrijpen arbeidsactiviteiten deels zijn verschoven of weggevallen. Het blijvend effect zal pas na de crisis zichtbaar worden. Beleidsdoelen Per thema uit het programma De Wolden ontwikkelt met kleur en talent staan hieronder de beleidsdoelen weergegeven: Een leven lang leren en ontwikkelen  Een positieve en veilige leefomgeving voor kwetsbare inwoners, waaronder de jeugdigen.  Bevorderen van samenwerking tussen organisaties voor een optimale dienstverlening aan kwetsbare inwoners.  Zorg en ondersteuning organiseren die snel, adequaat en efficiënt is.  Samen met maatschappelijke partners én natuurlijk ouders of verzorgers optimale ontwikkelingskansen voor kinderen creëren op het gebied van onderwijs, zorg, sport en cultuur.  Steunen van het verder versterken van de signaleringsfunctie van ontwikkelingsachterstanden bij peuters en een passend aanbod door middel van VVE-arrangementen. Ieder kind verdient maximale ontwikkelingskansen.  Alle kinderen met risico op een ontwikkelingsachterstand krijgen een passend VVE-aanbod.  Bevorderen doorgaande leerlijnen tussen peuteropvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs.  Gemeenten, maatschappelijke partners en ouders dragen een gezamenlijke verantwoordelijkheid als het gaat om de ontwikkeling van kinderen.

We willen de positie van ouders en jongeren hierin versterken, zodat we goed aansluiten bij de vraag en de behoefte en samen met ouders en jongeren blijven ontwikkelen.  Versterken samenwerking onderwijs-jeugdhulp.  Versterken inzet op preventie waarmee (deels) voorkomen wordt dat jeugdhulp nodig is.  Betere samenhang bij ondersteuning aan jongeren in een kwetsbare positie. Cultuur  Een stevige culturele basis voor iedereen en cultuur in brede zin bereikbaar voor alle inwoners.  Cultuur als middel inzetten om maatschappelijke doelen te bereiken (bevorderen van gezonde leefstijl, positieve gezondheid of maatschappelijk meedoen als vrijwilliger).  De culturele infrastructuur verstevigen en daarmee een positieve bijdrage leveren aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente.  Verbinding en samenwerking tussen cultuur, vrijetijdssector, ondernemers en onderwijs en versterking amateurkunst, verenigingen en dorpen.  Toekomstbestendige lokale musea met voldoende bezoekers en vrijwilligers.  Alle kinderen in De Wolden maken gebruiken van hun Talentkracht middels een breed en kwalitatief aanbod op het gebied van kunst en cultuur.  De deskundigheid van leraren in het basisonderwijs bevorderen in het stimuleren van talentvol gedrag van hun leerlingen op het gebied van cultuur.  Het belang van cultuureducatie wordt teambreed gedragen op alle basisscholen.

Werken  Iedereen doet mee in een betaalde of onbetaalde baan en draagt daardoor bij aan onze samenleving.  Re-integratie is gericht op de kortste weg naar een passende functie op de reguliere arbeidsmarkt.  Werkzoekenden met een arbeidsbeperking worden indien nodig voorzien van een passend maatwerkaanbod.  Een belangrijke taak heeft de gemeente voor statushouders op grond van de nieuwe inburgeringswet. De invoering van de nieuwe Wet inburgering is uitgesteld van 1 juli 2021 naar 1 januari 2022. Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Werkvoorzieningschap Alescon in Hoogeveen - taakveld 06.40. - Stichting Werkgelegenheids Initiatieven De Wolden - taakveld 06.40. - Stark - taakveld 06.40.

Gemeente De Wolden

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

45

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

Jaarstukken 2020

In de paragraaf ‘Verbonden partijen’ is per verbonden partij nadere informatie opgenomen over de visie, doelstellingen, beleidsvoornemens, financieel belang, zeggenschap en ontwikkelingen. Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'De Wolden ontwikkelt met kleur en talent' Beleidsindicator

Jaar

De Wolden

Nederland

Absoluut verzuim leerplichtigen per 1.000 inwoners 5-18 jaar

2018

0,0

1,9

Relatief verzuim leerplichtigen per 1.000 inwoners 5-18 jaar

2019

20

26

Voortijdige schoolverlaters in % per 10.000 inwoners

2018

1,3%

1,9%

Jongeren met een delict voor de rechter in % per 10.000 inwoners

2019

0%

1%

Kinderen in een uitkeringsgezin in %

2019

3%

6%

Melding kindermishandeling in %

2014

0,4%

0,7%

Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdhulp in %

2020

8,4%

9,7%

Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdbescherming in %

2020

0,5%

1,1%

Jongeren (t/m 23 jaar) met jeugdreclassering in %

2015

0,2%

0,4%

Absoluut verzuim: Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerplichtige kinderen. Relatief verzuim: Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerplichtige kinderen. Actuele cijfers: Cijfers van Leerplicht over schooljaar 2019-2020: - Aantal leerplichtigen (5 t/m 17 jaar) - Thuiszitters (5 t/m 17 jaar) aan het begin van het schooljaar - Thuiszitters (5 t/m 17 jaar) die zijn ‘opgelost’ - Aantal leerlingen (5 t/m 17 jaar) met wettelijk verzuim

3.364 6 3 65

Cijfers van het RMC over schooljaar 2019-2020: - Aantal jongeren van 18 tot 23 jaar - Aantal voortijdig schoolverlaters (van school zonder startkwalificatie) - Aantal jongeren in kwetsbare positie die gevolgd worden

1.499 15 40

Activiteiten 2020 4.2 - Onderwijshuisvesting

46

Activiteit

Technische installaties MFA's Ruinerwold en de Wijk.

Verantwoording/ realisatie

De technische installaties in Ruinerwold en De Wijk zijn op functioneren gecontroleerd. Defecte ventilatie-units en een aantal niet-functionerende CO2-opnemers in de ruimten zijn vervangen. Nu het oorspronkelijk bedachte installatieconcept weer kan functioneren zoals ontworpen zullen de verbruiken en kosten worden bijgehouden.

Middelen

n.v.t.

Gemeente De Wolden Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

Jaarstukken 2020

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

4.2 - Onderwijshuisvesting Activiteit

Herziening financieringsopzet MFA de Wijk.

Verantwoording/ realisatie

In 2020 heeft de afwikkeling van Apollo in MFA De Horst in de Wijk plaatsgevonden. Met muziekvereniging Apollo is met terugwerkende kracht tot 1-1-2016 een huurovereenkomst aangegaan voor een periode van 40 jaar. Met deze huurovereenkomst is ook de openstaande bijdrage van Apollo afgehandeld. Er is een directe eenmalige storting van € 180.000 door Apollo (opbrengst Apollohuis) gedaan. Voor het resterende bedrag van € 100.000 wordt een te betalen huursom per jaar door Apollo geregeld (vergelijkbaar met een renteloze lening). Dit komt neer op een bedrag van € 2.500 per jaar. In 2020 is de eenmalige storting gedaan en is ook de huursom voor de periode 2016 t/m 2020 (€ 12.500) betaald. Naast de afwikkeling van Apollo heeft ook de bibliotheek een deel van het te verhuren maatschappelijk vastgoed in gebruik genomen. Binnen de MFA de Wijk is geen sprake meer van leegstand binnen de niet-schoolgebonden ruimte. De kosten van huisvesting van de bibliotheek worden conform afspraak door de gemeente gedragen maar maken nog wel deel uit van de oorspronkelijke financieringsopzet.

Middelen

n.v.t.

5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Activiteit

Agenda Cultuur blijft belangrijk in De Wolden.

Verantwoording/ realisatie

We geven uitvoering aan de in 2019 gepresenteerde, Agenda ‘Cultuur blijft belangrijk in De Wolden’. De lasten Cultuurpresentatie vielen over 2020 lager uit vanwege de voor de sector aangrijpende en ingrijpende gevolgen maatregelen Covid-19. Er werd aanzienlijk minder tot zelfs geen subsidieaanvraag gedaan vanwege het feit dat concerten geen doorgang konden vinden, koren niet mochten zingen en er meestal geen publiek bij elkaar mocht komen. Daarnaast vonden er geen evenementen plaats.

Middelen

De niet bestede middelen zijn overgeheveld naar budget 2021.

5.6 - Media Activiteit

Spreiding en toegankelijkheid openbare bibliotheken.

Verantwoording/ realisatie

Het college heeft 8 september 2020 besloten dat voor alle inwoners van De Wolden toegankelijke bibliotheekfaciliteiten, voldoende verspreid over de gemeente beschikbaar zijn. Uitgangspunt hierbij waren de wettelijke functies van de bibliotheek: lezen, leren, informeren, kunst & cultuur en ontmoeting & debat. Conform het raadsbesluit is de taakstelling doorgevoerd in 2020.

Middelen

Beschikbare exploitatiesubsidie is uitgekeerd.

6.1 Jeugdbeleid Activiteit

Inzet team combinatiefunctionarissen (sport en cultuur).

Verantwoording/ realisatie

Het college versterkt de verbinding tussen binnenschools en buitenschools leren en zet daarom in op verdere ontwikkeling van het brede schoolnetwerk. Om door te kunnen gaan op de ingeslagen weg is de incidentele aanvullende inzet van de combinatiefunctionarissen structureel gemaakt.

Middelen

De beschikbare middelen van € 27.000 zijn besteed.

6.1 Kinderdagverblijven Activiteit

Beleidsvisie kind ontwikkeling.

Verantwoording/ realisatie

In 2020 is gestart met het opnieuw periodiek voeren van overleg met de partners in onderwijs, kinderopvang en het welzijnsveld. Dit om vorm en inhoud te geven aan het voeren van een Lokaal Educatieve Agenda (LEA). Het voeren van een LEA-overleg kan worden gezien als een belangrijke opstap naar het t.z.t. ontwikkelen van een beleidsvisie Kindontwikkeling.

Middelen

n.v.t.

Gemeente De Wolden

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

47

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

Jaarstukken 2020

6.1 Kinderdagverblijven Activiteit

Herwaardering huurprijzen kinderopvang MFA's De Wolden.

Verantwoording/ realisatie

De herwaardering van de huurprijzen in de MFA's zijn in 2020 onderwerp geweest van gesprek tussen Wolderwijs Kinderopvang en gemeente. Voor de door Wolderwijs Kinderopvang gevraagde herwaardering i.c. verlaging van de huurprijzen is onvoldoende duidelijk gemaakt welke grondslagen hiervoor zouden moeten gelden. Besloten is de huurprijzen binnen de MFA's ongewijzigd te laten behoudens de jaarlijkse indexering.

Middelen

n.v.t.

6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie (jeugdbeleid) Activiteit

Jeugdhulp - betere sturing.

Verantwoording/ realisatie

Vanaf januari 2020 hebben we een maandelijkse rapportage om de financiële ontwikkelingen op het terrein van jeugdhulp goed te monitoren. Daarnaast hebben we maandelijks een specifiek overleg om de algemene ontwikkelingen in de jeugdhulp door te spreken.

Middelen

n.v.t.

6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie (jeugdbeleid) Activiteit

Jeugdhulp - versterken inzet 12+.

Verantwoording/ realisatie

Sinds het opstarten van deze pilot 12+ blijft het aantal aanmeldingen oplopen. Er zijn halverwege 2020 ongeveer 20 kinderen geholpen binnen deze pilot. Over het laatste half jaar ontvangen we nog een rapportage. Het gaat hier om zo’n 13 kinderen die via de scholen in Hoogeveen zijn aangemeld en ongeveer 7 broertjes en zusjes in de gezinnen die ook worden meegenomen in de hulpverlening van Welzijn De Wolden. Deze brusjes zijn dan onder de 12 jaar, of boven de 12 jaar maar op een andere school. Binnen deze casussen is er vooral sprake van systemische en vaak zwaardere problematiek. Hier is veel behoefte aan ondersteuning, dit maakt dat de casussen intensief zijn. Er is sinds de start van de pilot gewerkt aan het warmhouden van de lijntjes met de schoolmaatschappelijk werkers voor de doelgroep 12+ van Stichting Welzijnswerk Hoogeveen (SWW). Door corona is het gezamenlijk overleg dat gepland stond komen te vervallen. Dit zal weer verder worden opgepakt, al dan niet digitaal, nu dit weer kan. Naast de aanmeldingen van 12+ leerlingen op scholen in Hoogeveen ziet Welzijn De Wolden ook het aantal aanmeldingen van 12+ jongeren die niet in Hoogeveen naar school gaan oplopen. Er is meer bekendheid ontstaan waardoor we meer aanmeldingen ontvangen dan voorheen.

Middelen

Beschikbare budget van € 40.000 is besteed.

6.4 – Begeleide participatie

48

Activiteit

Doorontwikkeling STARK.

Verantwoording/ realisatie

Voor Stark is het jaar 2020 een jaar geweest van uitersten. Financieel heeft Stark mede door een bijstelling van het rijksbudget en het beschikbaar krijgen van zgn. coronamiddelen positief gedraaid ten opzichte van de begroting. Aan de kant van mens ontwikkeling is mede door de crisis een flinke pas op de plaats gemaakt. Mede door besmettingen moesten activiteiten worden gestaakt. Ook de verdere planvorming m.b.t. mogelijke huisvesting met Beheer Openbare Ruimte (BOR) van de SWO liep vertraging op.

Middelen

n.v.t.

Gemeente De Wolden Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

Jaarstukken 2020

06 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent

Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: Een leven lang leren en ontwikkelen  Verordening leerlingenvervoer 2015.  Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2015.  Beleidsplan Jeugdhulp 2017-2020.  Verordening Jeugdhulp 2019.  Regeling toegang jeugdhulp De Wolden 2019.  Verordening Kindregelingen gemeente De Wolden 2017. Cultuur  Agenda 'Cultuur blijft belangrijk in De Wolden'.  Cultuurhistorische waardenkaart.  MYMaps Cultuur DW.  Cultuuronderwijs in De Wolden / ontwikkelprogramma.  Beleidsregels subsidiëring muziek- en zangverenigingen. Werken  Kadernota Sociaal Domein.  Beleidsplan reïntegratie 2015.  Beleidsuitvoeringsplan Participatiewet.  Afstemmingsverordening 2020.  Re-integratieverordening 2020.  Verordening Tegenprestatie naar vermogen.  Individuele Inkomenstoeslagverordening 2015.  Individuele Studietoeslagverordening 2015.  Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive 2015.  Verordening op het sociaal bijdragefonds.  Verordening op het sociaal participatiefonds.  Verordening participatie schoolgaande kinderen 2012. Investeringen Er zijn geen investeringen opgenomen in programma 6 De Wolden ontwikkelt met kleur en talent. Wat heeft het gekost? Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijz.

Begroting 2020 na wijz.

Rekening 2020

Lasten programma

11.567

10.586

11.710

11.638

72

Baten programma

752

680

1.222

1.234

12

-10.815

-9.906

-10.488

-10.404

84

Bedragen x € 1.000

Resultaat

Afwijking begroting -/rekening

Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.

Gemeente De Wolden

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

49

07 Gezond meedoen in De Wolden

Jaarstukken 2020

07 Gezond meedoen in De Wolden Gezondheid, zorg en ondersteuning zijn de leidende thema's binnen het programma Gezond Meedoen in De Wolden. We bieden zorg en ondersteuning aan inwoners die dat nodig hebben om in de (lokale) samenleving mee te doen. Programmahouder: Egbert van Dijk Het programma in beeld

50

Gemeente De Wolden Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

Jaarstukken 2020

07 Gezond meedoen in De Wolden

Wat hebben we gedaan? Ook binnen het programma Gezond Meedoen was de invloed van de coronapandemie merkbaar. In de uitvoering van onze wettelijke taken op het gebied van zorg en ondersteuning stond - binnen de grenzen van wat mogelijk was - de continuïteit van dienstverlening naar onze kwetsbare inwoners, voorop. Daarin is goed samengewerkt met de zorgaanbieders. Belangrijk thema in 2020 was de Herijking sociaal domein De Wolden. Door de coronabeperkingen was het niet mogelijk om het oorspronkelijke traject in te vullen. Na de behandeling van de Kaderbrief 2021-2024 is er toch weer ruimte gecreëerd voor een aangepast traject, met bijvoorbeeld eind november en begin december twee werksessies 'Stem van het sociale veld'. De Stichting Onafhankelijke Cliëntondersteuning is per 1 januari 2020 officieel van start gegaan. Ook het werk van de cliëntondersteuners heeft te lijden gehad onder de Coronacrisis. De evaluatie van het Kindpakket is in 2020 afgerond. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang gaan van 'Assen' naar de regio Zuidwest-Drenthe (De Wolden, Hoogeveen, Meppel en Westerveld). De decentralisatie gaat in per 2022. In 2020 is doorgewerkt aan die decentralisatie. Beleidsdoelen Gelet op de beoogde maatschappelijke effecten uit het programma ‘Gezond meedoen’, stelt het college zich de volgenden doelen: Zorg • Meer inzetten op onafhankelijke cliëntadvisering.

• Bevorderen van een inclusieve samenleving. • Inwoners kunnen volwaardig en gelijkwaardig deelnemen aan de (lokale) samenleving en zijn daar primair zelf verantwoordelijk voor. • Inwoners kunnen zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving blijven. • Stimuleren van het realiseren van een positieve en veilige leefomgeving voor kwetsbare inwoners. • Versterken van sociale en economische zelfredzaamheid van kwetsbare inwoners. • Ondersteuning van kwetsbare inwoners wordt zo dicht mogelijk bij hun leefomgeving georganiseerd. • Bevorderen van samenwerking tussen organisaties voor een optimale dienstverlening aan kwetsbare inwoners. • Zorg en ondersteuning organiseren die snel, adequaat en efficiënt is. • Uitgangspunt bij het verlenen van zorg en ondersteuning is de zorgvraag van de inwoner. Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Gemeentelijke Gezondheidsdienst Drenthe te Assen - taakveld 07.10. In de paragraaf ´Verbonden partijen´ is per verbonden partij nadere informatie opgenomen over de visie, doelstellingen, beleidsvoornemens, financieel belang, zeggenschap en ontwikkelingen. Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset.

Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen.

Gemeente De Wolden

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

51

07 Gezond meedoen in De Wolden

Jaarstukken 2020

'Gezond meedoen in De Wolden' Beleidsindicator

Jaar

De Wolden

Nederland

Netto participatiegraad in % van mensen met een baan tussen 15-67 jr

2018

68,7%

67,8%

Werkloze jongeren / jeugdwerkloosheid in %

2018

1%

2%

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners 18 jaar e.o.

2019

159

381,7

Personen met een lopend re-integratietraject per 10.000 inw. 15-65 jr

2018

487,1

305,2

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO per 10.000 inwoners

2019

520

610

Demografische druk in %

2019

83,2%

69,8%

Activiteiten 2020 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie – Inclusiebeleid Activiteit

Realiseren van een inclusieve samenleving voor mensen met een handicap.

Verantwoording/ realisatie

Een inclusieve samenleving betekent dat iedereen, ongeacht afkomst, gender of handicap volwaardig kan deelnemen aan het maatschappelijk leven. In De Wolden dragen we hieraan bij door zoveel mogelijk bij nieuwe projecten aan de voorkant rekening te houden met inclusiviteit.

Middelen

Geen middelen geraamd.

6.2 - Wijkteams - Onafhankelijke cliëntadvisering Activiteit

Oprichting Stichting OCO voor hulp en advies in De Wolden.

Verantwoording/ realisatie

Iedere gemeente heeft op grond van de Wmo de wettelijke plicht om onafhankelijke cliëntondersteuning aan te bieden. Dezelfde verplichting staat ook in de Participatiewet en de Jeugdwet. In het collegeprogramma 2018 is de ambitie aangegeven om meer in te zetten op onafhankelijke cliëntadvisering. Sinds september 2019 helpen de cliëntondersteuners van stichting OCO de inwoners met hun vragen over zorg, welzijn en hulpverlening. In 2020 hebben 175 cliënten contact gezocht met Stichting OCO. Hiervan zijn 59 casussen geregistreerd als kort contact en 116 cliënten hebben meer ondersteuning nodig gehad. Kort contact betekent direct telefonisch afgehandeld of na kort uitzoekwerk.

Middelen

Van het verstrekte subsidiebedrag, € 212.500, is € 30.896 niet besteed. Door de coronapandemie heeft de stichting niet alles kunnen doen wat was voorgenomen.

6.3 - Inkomensregelingen - Minimabeleid

52

Activiteit

Uitvoering minimabeleid.

Verantwoording/ realisatie

De gemeente De Wolden heeft een ruimhartig en sociaal minimabeleid. Het uitgangspunt is dat elke inwoner in De Wolden moet kunnen participeren aan de samenleving, ongeacht leeftijd of afkomst. Onze inwoners mogen niet aan de zijlijn komen te staan door gebrek aan financiële middelen. Het huidige minimabeleid is erop gericht om onze inwoners uit hun sociaal isolement te halen. Het bereik van onze minimaregelingen neemt toe door regelingen als het Kindpakket en instrumenten als informatiepunt geldzaken en de VoorzieningenWijzer. Hiermee hebben we er in 2020 voor gezorgd dat de bekendheid van de regelingen is vergroot en dat we daarmee het niet-gebruik verder terug hebben gedrongen.

Middelen

Niet van toepassing.

Gemeente De Wolden Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

Jaarstukken 2020

07 Gezond meedoen in De Wolden

6.6 - Maatwerkvoorziening Wmo Activiteit

Evaluatie Wmo-beleid.

Verantwoording/ realisatie

De evaluatie maakt onderdeel uit van de herijking van het sociaal domein. Dat traject is gestart in 2020.

Middelen

Niet van toepassing.

Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: Algemeen  Toekomstvisie.  Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam, doen en dichtbij'.  Kadernota Sociaal Domein.  Beleidsplan Wmo. Zorg en ondersteuning  Verordening Wmo.  Beleidsplan reïntegratie.  Beleidsuitvoeringsplan Participatiewet.  Verordening Tegenprestatie naar vermogen.  Individuele Inkomenstoeslagverordening.  Individuele Studietoeslagverordening.  Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive.  Beleidsplan Integrale schuldhulpverlening.  Kadernota Minimabeleid.  Verordening op het sociaal bijdragefonds.  Verordening op het sociaal participatiefonds.  Verordening participatie schoolgaande kinderen. Investeringen Er zijn geen investeringen opgenomen in programma 7 Gezond meedoen in De Wolden. Wat heeft het gekost? Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijz.

Begroting 2020 na wijz.

Rekening 2020

Lasten programma

13.541

13.952

19.013

16.495

2.518

Baten programma

4.412

4.166

8.016

6.307

-1.709

-9.129

-9.786

-10.997

-10.188

809

Bedragen x € 1.000

Resultaat

Afwijking begroting -/rekening

Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.

Gemeente De Wolden

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

53

08 De Wolden actief en opgeruimd

Jaarstukken 2020

08 De Wolden actief en opgeruimd De Wolden is een sportieve gemeente. Op het gebied van sport- en bewegen gebeurt er veel. De vele en onmisbare vrijwilligers maken dit mede mogelijk. Op het gebied van afval dragen we bij aan de totstandkoming van een circulaire economie. Het stimuleren en verleiden tot gedragsverandering van inwoners is minstens zo belangrijk als het beschikken over een technische inzamelstructuur. Programmahouder: Egbert van Dijk Het programma in beeld

Wat hebben we gedaan? Sport In onze dorpen gebeurt veel op het gebied van bewegen en sport en er zijn veel sportaanbieders actief. Dat willen we graag zo houden en mogelijk uitbreiden. Bewegen is leuk, maar levert nog meer op. Denk aan gezelligheid, ontspanning, saamhorigheid, gezondheid, een gezonde ontwikkeling van onze kinderen, ergens bij horen en het tegengaan van eenzaamheid. Tegelijkertijd hebben verschillende sportaanbieders in onze gemeente het moeilijk. Het vinden van voldoende vrijwilligers, technisch en bestuurlijk kader is voor velen een zware klus en ook op financieel vlak liggen er grote uitdagingen. Daarom hebben we in De Wolden de uitdaging opgepakt en zijn als eerste in Ruinen en de Wijk aan de slag gegaan. In gesprek met organisaties en verenigingen, ondernemers, gemeente, vrijwilligers, professionals en inwoners, hebben we de lokale ambities uit Ruinen en de Wijk opgehaald en beschreven in het Woldens Sportakkoord. Omdat we geloven in de kracht van samen werken aan sport en bewegen in onze dorpen. In het Woldens Sportakkoord staan de lokale ambities van Ruinen en de Wijk, en de afspraken hoe we het gaan oppakken in de andere kernen in De Wolden. Met elkaar gaan we aan de slag om met sport en bewegen onze dorpen, onze inwoners en onze verenigingen nog beter, bruisender en sportiever te maken.

Doordat wij veel waarde hechten aan sport en bewegen als basis voor een gezonde en actieve leefstijl blijven we ons inzetten voor het vergroten van de sport- en beweegdeelname van onze inwoners. Onze visie daarbij is dat voor iedere Woldenaar, ongeacht achtergrond, leeftijd, beperking en financiële achtergrond sport/bewegen zoveel mogelijk in de nabijheid aanwezig moeten zijn. Sterke, vitale en financieel gezonde verenigingen zijn belangrijk voor het realiseren van de beleidsdoelen op het gebied van sport met als uitgangspunt dat de verenigingen zelf verantwoordelijkheid blijven nemen.

54

Gemeente De Wolden Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

Jaarstukken 2020

08 De Wolden actief en opgeruimd

Sport wordt ook steeds meer een middel om maatschappelijke doelen te bereiken, zoals meer bewegen voor ouderen, het stimuleren van een gezonde leefstijl en het bevorderen van sociale samenhang. Bovendien krijgen mensen door sport de mogelijkheid om mee te doen aan de samenleving. Daarbij is de inzet van onze sportfunctionarissen belangrijk en daar gaan we dan ook mee door. Afval Wereldwijd en regionaal worden grondstoffen schaarser en daarmee vaak kostbaarder. Hierdoor wordt afval niet meer (alleen) gezien als een ongewenst en negatief bijproduct van onze maatschappij, maar ook als een bron van bepaalde grondstoffen. Een groot deel van het vroegere ‘ongewenste afval’ is nu een gewenst goed, waar vraag naar is. Het hergebruiken van grondstoffen vermindert de schaarste en heeft een economische waarde. Maar veel grondstoffen verdwijnen in het huishoudelijk restafval. Gemeenten hebben de wettelijke zorgplicht voor de inzameling van huishoudelijk afval. Ook hebben gemeenten de maatschappelijke opdracht om bij te dragen aan de totstandkoming van een ‘circulaire economie’. Het stimuleren en verleiden tot gedragsverandering van inwoners is hierbij minstens zo belangrijk als het beschikken over een technische inzamelstructuur. Het rijksbeleid ‘Van Afval Naar Grondstoffen’ stelt als doel maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar in 2020 (scheidingsresultaat 75%).

Deze ambities zijn vastgelegd in het Landelijk afvalbeheerplan 2017 – 2029 (LAP-3). In het afvalbeheer(beleid) staat de verdere afname van huishoudelijk restafval centraal onder andere door preventie en het beter en meer scheiden van herbruikbare grondstoffen. Met de invoering van een belasting door het Rijk op het verbranden van restafval, stimuleert de rijksoverheid gemeenten afval te verminderen. In 2019 heeft de raad een Dialoogavond georganiseerd met de inwoners over afvalinzameling. De uitkomsten van deze avond zijn besproken tijdens een raadsvergadering die heeft geresulteerd in een beleidskader voor een nieuw op te stellen Grondstoffenplan 2020-2025. Dit plan is op 28 november 2019 door de gemeenteraad vastgesteld. De belangrijkste veranderingen, ingaande 2021, zoals hieronder beschreven zijn in 2020 voorbereid.  een drie wekelijkse lediging van de GFT, PMD en restafval container;  een zes wekelijkse lediging van de OPK container;  een afvalstoffenheffing die bestaat uit een vast en een variabel deel;  het variabele deel wordt bepaald door het aantal aanbiedingen van de restafval container (diftar);  ruimere openingstijden van de milieustraat;  gratis storten van grof huishoudelijk restafval (GHA) op de milieustraat;  hogere storttarieven voor bouw- en sloopafval (BSA) op de milieustraat.

De Wolden wil meer huishoudelijk afval gescheiden inzamelen, dan de 75% uit het rijksbeleid. Ons doel is dit percentage te verhogen naar 80%. Verder willen we de hoeveelheid restafval per inwoner per jaar terugbrengen naar maximaal 100 kilogram. We stimuleren inwoners hun verantwoordelijkheid te nemen en hun scheidingsgedrag verder te verbeteren. Aanpassingen van de inzamelstructuur ter ondersteuning van de afvalscheiding en de afname van restafval mogen niet ten koste gaan van de dienstverlening. Het aanbieden van afval moet voor inwoners van De Wolden laagdrempelig en toegankelijk zijn en blijven. Verder streven we naar de toepassing van technieken waarbij afval zoveel mogelijk opnieuw wordt hergebruikt. Zo hoeven minder grondstofvoorraden met een einddatum te worden gebruikt. Beleidsdoelen Afval • De mogelijkheden van afval als grondstof zo goed mogelijk benutten. • Bijdragen aan de totstandkoming van een circulaire economie. • Maximaal 100 kg restafval per inwoner in 2021 en een afvalscheidingspercentage van 80%. • Toepassen van technieken waarbij afval zoveel mogelijk wordt hergebruikt. Sport • Door sport meedoen aan de samenleving/maatschappelijke participatie. • Bevorderen/stimuleren gezonde leefstijl voor alle Woldenaren. • Meer jongeren op gezond gewicht.

Gemeente De Wolden

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

55

08 De Wolden actief en opgeruimd

Jaarstukken 2020

• Vergroten/bevorderen van sport en bewegingsdeelname ter realisatie van beleidsdoelstellingen uit onder andere de WMO, welzijn- en volksgezondheidsbeleid. • Beschikken over voldoende, kwalitatief goede en toekomstbestendige sportvoorzieningen. Informatie verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen die betrokken zijn bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen. Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'De Wolden actief en opgeruimd' Beleidsindicator

Jaar

De Wolden

% niet-wekelijkse sporters

2016

52,5%

Nederland 48,7%

Niet-gescheiden ingezameld afval in kg per inwoner

2019

138 kg

163 kg

Activiteiten 2020 5.2 – Sportaccommodaties Activiteit

Uitvoering amendement kunstgrasveld.

Verantwoording/ realisatie

Tijdens de behandeling van de programmabegroting 2019-2022 heeft uw raad amendement 8A7 aangenomen. In 2020 is voor respectievelijk voetbalvereniging Wacker, Ruinerwold en Ruinen een kunstgrasveld aangelegd. Op vrijdag 18 september 2020 zijn de velden officieel in gebruik genomen door de verenigingen.

Middelen

Voor de realisatie van de drie kunstgrasvelden is € 1.150.000 door uw raad beschikbaar gesteld. Daarnaast hebben de drie verenigingen gezamenlijk € 150.000 ingelegd. Het totale krediet voor de aanleg van de drie kunstgrasvelden is € 1.300.000.

5.2 – Sportaccommodaties Activiteit

Multifunctionele Accommodatie Zuidwolde.

Verantwoording/ realisatie

Op 24 september 2020 heeft de raad ingestemd met de realisatie van het Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde. Aansluitend is met de toekomstige gebruikers, in samenspraak met de architect, een start gemaakt met de realisatie van het voorlopig ontwerp.

Middelen

Voor de realisatie van een nieuw Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde is een totaal investeringsbudget van € 14.107.140 (inclusief btw) beschikbaar gesteld.

5.2 – Sportaccommodaties

56

Activiteit

Onderzoek tot verzelfstandiging sporthal De Slenken in de Wijk.

Verantwoording/ realisatie

Op verzoek van het bestuur van zwembad De Slagen is gevraagd of het mogelijk is om de naastgelegen sporthal De Slenken van de gemeente over te nemen. Mede vanwege de coronacrisis heeft het zwembadbestuur besloten zich vooralsnog alleen te richten op de exploitatie van haar eigen zwembad.

Middelen

Er zijn geen kosten gemaakt.

Gemeente De Wolden Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

Jaarstukken 2020

08 De Wolden actief en opgeruimd

5.2 – Sportaccommodaties Activiteit

Indexatie beheersvergoeding onderhoud sportvelden.

Verantwoording/ realisatie

Het dagelijks beheer en onderhoud van de velden van de buitensportaccommodaties is overgedragen aan sportverenigingen. Hiervoor zijn beheersovereenkomsten afgesloten waarin is vastgelegd dat de vergoeding jaarlijks wordt geïndexeerd.

Middelen

Het aanpassen van de vergoedingen, op basis van de index van 2%, heeft dit in 2020 tot een verhoging van de beheersvergoedingen met € 2.285 geleid.

5.2 – Sportaccommodaties Activiteit

Bijdrage vervanging afdekdekens zwembad De Waterlelie in Zuidwolde.

Verantwoording/ realisatie

Bij de verzelfstandiging van zwembad De Waterlelie begin 2017 is overeengekomen dat het stichtingsbestuur van zwembad De Waterlelie gedurende een periode van 4 jaar een beroep kan doen op de gemeente betreffende groot onderhoud. De afdekdeken en het aandrijfmechanisme, voor het oprollen van de afdekdeken, zijn voor de start van het zwemseizoen 2020 vervangen.

Middelen

De totale kosten voor de vervanging van genoemde werkzaamheden bedragen € 58.645 exclusief btw. Met de stichting is afgesproken dat de gemeente 2/3 deel van de kosten voor haar rekening neemt, hetgeen een bedrag van € 39.097 betreft. Dit bedrag is in 2020 aan de stichting zwembad De Waterlelie beschikbaar gesteld.

5.2 – Sportaccommodaties Activiteit

Prestatieovereenkomst CH De Wolden.

Verantwoording/ realisatie

In 2020 is een nieuwe prestatieovereenkomst met de organisatie van CH De Wolden afgesloten met de looptijd tot 2023. De naam van de gemeente wordt gedurende de looptijd verbonden aan het evenement en daarnaast is er tenminste een hindernis en een drietal reclameborden en een bloembak met de naam van de gemeente erop geplaatst tijdens het evenement. Verder heeft de stichting een inspanningsverplichting om een groot evenement, gedurende de looptijd van de overeenkomst, binnen te halen waarbij te denken valt aan bijvoorbeeld het Nederlands Kampioenschap.

Middelen

Budget van € 50.000 is besteed.

5.2 – Sportaccommodaties Activiteit

Renoveren/vervangen bestaande kunstgrasveld KIOS Ruinerwold.

Verantwoording/ realisatie

De renovatie van het kunstgrasveld van KIOS Ruinerwold staat gepland in 2022.

Middelen

In de Programmabegroting 2020-2023 is reeds voorzien in het benodigde budget van € 132.000 met de hierbij behorende kapitaallasten van € 14.000 per jaar.

7.3 – Afvalbeleidsplan 2020-2025 Activiteit

Uitvoeren maatregelen uit Grondstoffenplan 2020-2025.

Verantwoording/ realisatie

Het Grondstoffenplan noemt onderstaande maatregelen die in 2020 worden voorbereid/ uitgevoerd: 1. Aanbesteden legen minicontainers voor GFT, PMD en restafval. Is afgerond. Er is een nieuwe inzameldienst gecontracteerd m.i.v. 2021 (Suez). 2. Aanbesteden legen minicontainers voor oud papier en karton. De dienst is niet aanbesteed. Er is gebruik gemaakt van de laatste verlengingsmogelijkheid van een jaar. Reden is dat eerst duidelijk moet worden hoe de inzameling wordt voortgezet. Dit kan met vrijwilligers of met een afval inzamelbedrijf. 3. Nieuwe ledigingsfrequentie voor minicontainers GFT, PMD en restafval. Is afgerond. De minicontainers worden m.i.v. 2021 eens per drie weken geleegd. 4. Invoer tariefdifferentiatie. Ingevoerd m.i.v. 2021. 5. Starten communicatiecampagne voor diftar. Is opgestart en loopt door in 2021.

Gemeente De Wolden

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

57

08 De Wolden actief en opgeruimd

Jaarstukken 2020

6. Ruimere opening milieustraat. Ingevoerd m.i.v. 2021. 7. Wijziging storttarieven milieustraat, concreet gratis storten grof restafval en hogere tarieven voor bouw- en sloopafval. Ingevoerd m.i.v. 2021. 8. Bijplaatsen van 50 bladkorven. Uitgevoerd oktober 2020. 9. Tegen gesubsidieerde prijs beschikbaar stellen van compostvaten, keukenemmertjes en trio-pedaalemmers. Door corona en vacante functie is dit blijven liggen. Wordt in 2021 opgepakt. 10. Nieuwe afvalstoffenverordening en uitvoeringsbesluit. Van kracht m.i.v. 2021. Middelen

1. Voor de aanbesteding is een extern adviesbureau ingeschakeld. Kosten € 20.000. Hiervoor was geen budget beschikbaar. De kosten zijn verantwoord op inhuur derden. 5. Het voor de communicatiecampagne beschikbare budget van € 5.000 is besteed. 8. Het voor de extra bladkorven beschikbare budget van € 17.500 is besteed. 9. Het voor de compostvaten e.d. beschikbare budget van € 14.000 is nog beschikbaar.

Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten: Algemeen • Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam Doen en Dichtbij'. • Toekomstvisie 2005-2020. • Algemene subsidieverordening. Afval • Grondstoffenplan 2020-2025, vastgesteld 28 november 2019.  Afvalstoffenverordening gemeente De Wolden 2021, vastgesteld op 26 november 2020.  Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening gemeente De Wolden 2021, vastgesteld op 26 november 2020. Sport • Sportbeleid gemeente De Wolden Sport en bewegen in De Wolden: 'versterken, verbinden en verzilveren' 2019-2023. • Beleidsregels Subsidie Sportstimulering De Wolden.  Lokaal Woldens Sportakkoord de Wijk en Ruinen. Investeringen In cijfers (afgerond op € 1.000) is het beeld van de investeringen als volgt: LASTEN Begroting voor wijziging

Beschikbaar Uitgaven Overschot(+)/ gesteld in werkelijk tekort(-) 2020

Restant naar 2021

Nr.

Omschrijving Bedragen x € 1.000

1.

Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde

13.622

0

114

13.508

13.508

2.

Kunstgrasvelden Ruinen, Ruinerwold en de Wijk

1.300

0

1.513

-213

0

3.

Vervanging kunstgrasmat KIOS

132

0

2

130

130

BATEN

58

Begroting voor wijziging

Nieuw in 2020

Werkelijk ontvangen

Verschil

Restant naar 2021

Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde

1.743

0

0

1.743

1.743

Kunstgrasvelden Ruinen, Ruinerwold en de Wijk

150

0

302

152

152

Nr.

Omschrijving Bedragen x € 1.000

1. 2.

Gemeente De Wolden Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

Jaarstukken 2020

08 De Wolden actief en opgeruimd

Toelichting 1. Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde Op 24 september 2020 heeft de raad ingestemd met de realisatie van het Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde. Aansluitend is met de toekomstige gebruikers, in samenspraak met BCTarchitecten, een start gemaakt met de realisatie van het voorlopig ontwerp. Voor de begeleiding van het project is adviesbureau ICS ingehuurd. 2. Kunstgrasvelden Ruinen, Ruinerwold en de Wijk In 2020 is voor respectievelijk voetbalvereniging Wacker, Ruinerwold en Ruinen een kunstgrasveld aangelegd. Op vrijdag 18 september 2020 zijn de velden officieel in gebruik genomen door de verenigingen. Voor de realisatie van de drie kunstgrasvelden is € 1.150.000 door uw raad beschikbaar gesteld. Daarnaast hebben de drie verenigingen gezamenlijk € 150.000 ingelegd. Het totale krediet voor de aanleg van de drie kunstgrasvelden was € 1.300.000. De overschrijding wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de onvoorziene grondafvoer in de Wijk (uitkomende gronden zouden vooreerst lokaal worden verwerkt), extra grondbemonstering in het kader van pfas en de realisatie van een nieuwe stroomaansluiting voor de veldverlichting in Ruinen. In de overschrijding is een nog in 2021 te ontvangen subsidie van € 16.000 t.b.v. het verledden van veldverlichting en een aanvullende btw-teruggave van € 53.000 nog niet verdisconteerd.

Er is niet eerder melding van gemaakt van een potentieel tekort in het project, omdat er lang sprake was enkele onzekerheden. Gelet op de SPUK-regeling krijgt de gemeente niet meer als vanzelfsprekend de volledige btw terug voor werkzaamheden op sportparken. Definitieve teruggave hangt mede af van het beschikbare budget bij het Rijk en wordt naar rato aanvragen uitbetaald, ca. een jaar na aanvraag en uitgaven. Voor dit project is helaas gebleken dat niet het volledige bedrag van het Rijk wordt terugontvangen i.v.m. overschrijding van het beschikbare rijksbudget. *Bij de realisatie van het kunstgrasveld in Ruinen is geconstateerd dat de vrijgekomen grond pfas bevat. De grond ligt vooralsnog opgeslagen op een gemeentelijk perceel. Op basis van de landelijk nog vast te stellen normering inzake verwerking/toepassing van pfas houdende gronden zullen we bepalen hoe om te gaan met de in het depot opgeslagen grond. Dit is een aandachtspunt. De mogelijkheid bestaat dat de betreffende grond niet hergebruikt mag worden. Dan zijn we genoodzaakt de grond af te voeren naar een eindverwerker. Dit zal extra kosten met zich mee brengen. 3. Vervanging kunstgrasmat KIOS In de programmabegroting 2020-2024 heeft uw raad krediet beschikbaar gesteld voor de vervanging/renovatie van de kunstgrasmat van korfbalvereniging KIOS uit Ruinerwold. Conform planning worden de werkzaamheden in 2022 uitgevoerd.

Wat heeft het gekost? Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijz.

Begroting 2020 na wijz.

Rekening 2020

Lasten programma

4.361

4.312

4.225

3.914

311

Baten programma

3.044

3.263

3.090

3.018

-72

-1.318

-1.049

-1.135

-896

239

Bedragen x € 1.000

Resultaat

Afwijking begroting -/rekening

Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.

Gemeente De Wolden

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

59

09 Algemene dekkingsmiddelen

Jaarstukken 2020

09 Algemene dekkingsmiddelen Portefeuillehouder: Egbert van Dijk Algemene dekkingsmiddelen in beeld

Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Enexis Holding N.V. te Rosmalen. - Vordering op Enexis BV te 's-Hertogenbosch. - Verkoop Vennootschap BV te 's-Hertogenbosch. - CBL Vennootschap BV (Cross Border Leases) te 's-Hertogenbosch. - CSV Amsterdam BV te 's-Hertogenbosch. - Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV. - NV Rendo te Meppel. - NV Waterleidingmaatschappij Drenthe te Assen. - NV Bank Nederlandsche Gemeenten te Den Haag. In de paragraaf ´Verbonden partijen´ is per verbonden partij nadere informatie opgenomen over de visie, doelstellingen, beleidsvoornemens, financieel belang, zeggenschap en ontwikkelingen. Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 60

Gemeente De Wolden Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

Jaarstukken 2020

09 Algemene dekkingsmiddelen

'Onderdeel Algemene dekkingsmiddelen' Beleidsindicator

Jaar

De Wolden

Nederland

Gemiddelde WOZ-waarde in Euro's

2020

279

270

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden in Euro's

2020

695

700

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden in Euro's

2020

758

776

Bron: De onderstaande gegevens zijn afkomstig van de site 'Waar-staat-je-gemeente.nl (onderdeel burgerpeiling BBV).

De andere vijf wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren (financiële kengetallen) zijn op grond van het BBV vermeld in de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing'. Hier volstaan we met daarnaar te verwijzen. Activiteiten 0.5 – Treasury Activiteit

Dividenduitkering NV Rendo te Meppel.

Verantwoording/ realisatie 2020

Juiste informatie over de gemeentelijke cijfers in de jaarrekening 2020.

Middelen

In 2020 is over het jaar 2019 een dividend ontvangen van afgerond € 772.000 conform de raming over dat jaar. In de vergadering van de Raad van Commissarissen van 29 september 2020 is met de directie een geactualiseerde meerjarenraming besproken. Onder het voorbehoud van onverwachte ontwikkelingen of tegenvallers, is aangegeven dat verwacht wordt dat in 2021, op basis van het resultaat over het voorafgaande jaar, een dividend uit te kunnen uitkeren van € 7,5 mln. Dit bedrag is door Rendo ook de afgelopen jaren uitgekeerd. In de periode 2022 tot en met 2024 schat Rendo in dat een jaarlijkse dividenduitkering van € 5 mln. tot € 7 mln. (bandbreedte) aan de negen aandeelhoudende gemeenten mogelijk moet zijn. Verder vooruitkijken is nu nog niet verantwoord. Deze bijgestelde uitkering betekent voor De Wolden een mogelijk nadeel van € 150.000.

0.61/0.62 – OZB (niet)woningen Activiteit

Burgers betrekken bij WOZ-taxaties.

Verantwoording/ realisatie 2020

Vroegtijdig inzicht in en overeenstemming over de WOZ-taxatie van eigen onroerend goed. In het collegeprogramma is aangegeven dat wij de eigenaren van de WOZobjecten meer willen gaan betrekken bij het tot stand komen van de WOZ-waarde. Om meer draagvlak bij onze inwoners te krijgen voor de WOZ-waarde is het van belang om de eigenaren direct bij de totstandkoming van de WOZ-waarde te betrekken. De afgelopen jaren hebben we verschillende pilots uitgevoerd waarbij de interactie met de eigenaar/gebruiker van het WOZ-object als zeer positief is ervaren. Hierbij is inzicht gegeven in de totstandkoming van de WOZ-waarde. Deze manier van interactie met de eigenaren willen we structureel voortzetten binnen de bedrijfsvoering. Dit betekent een dat er structureel een budget nodig is van € 15.000 welke opgenomen kan worden bij kosten uitvoering Wet WOZ.

Middelen

In 2020 is hiervoor een incidenteel budget beschikbaar gesteld van € 15.000. Werkelijk is ook een bedrag van € 15.000 uitgegeven.

Gemeente De Wolden

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

61

09 Algemene dekkingsmiddelen

Jaarstukken 2020

0.7 – Algemene uitkering uit het Gemeentefonds Activiteit

Bijstelling accres Gemeentefondsuitkering n.a.v. de circulaires in 2020.

Verantwoording/ realisatie

De belangrijkste inkomstenbron voor de gemeente vormt de algemene uitkering van het Rijk betreffende het gemeentefonds. De bijstelling van deze uitkering vindt plaats op basis van verschillende circulaires. De uitkomsten van de berekeningen op basis van deze tussentijdse circulaires zijn bij begrotingswijziging telkens met de raad gedeeld. Nadere informatie over de extra middelen die zijn ontvangen in verband met Covid-19 (corona), is opgenomen onder het jaarrekeningdeel.

Middelen

Op basis van de laatste informatie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, is de algemene uitkering uit het gemeentefonds over 2020, inclusief enkele aanvullende afrekeningen uit voorgaande jaren, in totaal bepaald op € 34.121.200. Ook de uitkeringen voor de uitvoering van het sociaal domein zijn hierin opgenomen (participatie € 1.262.396 en jeugdzorg € 482.592).

Het beleid voor dit programma is vastgelegd in de beleidsdocumenten:

           

Toekomstvisie 2005-2020, vastgesteld d.d. 22 december 2005. Raadsbreed Programma 2018-2022 'Samen verantwoordelijk', maart 2018. Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam, doen en dichtbij', mei 2018. Financiële verordening De Wolden 2017. Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Nota reserves en voorzieningen 2020-2023. Wet waardering onroerende zaken. Financiële verhoudingswet. Treasurystatuut. Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2015. Gemeentewet en 'Gemeenschappelijk financieel toezichtkader 2020' op gemeenten van de provincie Drenthe. Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.

Investeringen Niet van toepassing op dit programma. Wat heeft het gekost? Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijz.

Begroting 2020 na wijz.

Rekening 2020

Lasten programma

712

730

730

674

56

Baten programma

37.692

38.136

39.911

39.989

78

Resultaat

36.981

37.406

39.181

39.315

134

Lasten Bedragen x € 1.000

Afwijking begroting -/rekening

Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Gerealiseerde lasten en baten per programma' van het jaarrekeningdeel.

62

Gemeente De Wolden Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

Jaarstukken 2020

10 Overhead

10 Overhead Onder overhead verstaan we de kosten die gericht zijn op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Denk aan (loon-)kosten van bijvoorbeeld de directie en de eigen (staf)afdelingen en kosten voor administratie, automatisering en huisvesting. Onder het nieuwe BBV verantwoorden we, vanaf 2017, de baten en lasten voor overhead niet meer onder de afzonderlijke programma's. Gemeenten zijn verplicht om de lasten en baten voor overhead te verzamelen binnen het overzicht overhead. Het centraal verantwoorden van lasten en baten voor overhead heeft als doel het creëren van meer inzicht in de financiële positie van de gemeente. Dit moet bijdragen aan de versterking van de democratische rollen van de raad en de onderlinge vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Verbonden partijen Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen De taken voor de sturing en ondersteuning van het primaire proces zijn ondergebracht bij de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. Deze gemeenschappelijke regeling heeft als doel de bedrijfsvoeringsorganisatie achter het primaire proces op een kwalitatief goede en doelmatige wijze vorm te geven. De bijdrage van de gemeente voor het uitvoeren van deze taken ramen we op het nieuwgevormde 'overzicht overhead'. De totale kosten die we in eerste instantie verantwoorden op het onderdeel Overhead, splitsen we in: a.

(loon)kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces, en b. (loon)kosten die direct zijn toe te rekenen aan bepaalde taakvelden, grondexploitaties en investeringen. De kosten vermeld onder b. belasten c.q. rekenen we intern door aan de diverse taakvelden c.a. door deze op het onderdeel 'Overhead' tegen te boeken. Hierbij houden we rekening met enerzijds de personele inzet op het taakveld en anderzijds de omvang van het betreffende taakveld. Activiteiten 2020 0.4 – Overhead Activiteit

Bijdrage Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen.

Verantwoording/ realisatie 2020

We willen een juiste, tijdige en correcte dienstverlening van de ambtelijke samenwerkingsorganisatie. Daarvoor betaalt de gemeente een jaarlijkse bijdrage aan de SWO. De beide gemeenten dragen bij in de kosten op basis van een verrekenpercentage. De verdere verantwoording/realisatie wordt verstrekt in de jaarrekening 2020 van de samenwerkingsorganisatie. Uit de groei van de gemeentefondsuitkering betalen we ook loon- en prijsstijgingen; niet alleen van het 'eigen personeel' maar ook van andere organisaties waar de gemeente een financieel belang in heeft. Dat betekent onder andere ten opzichte van de oorspronkelijke begroting een hogere bijdrage over 2020 aan de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen.

Middelen

De bijdrage 2020 is vastgesteld op ± € 16,182 miljoen incl. de niet-compensabele btw. Geraamd was een bijdrage van ± € 16,920 miljoen, derhalve een voordelig verschil van ± € 738.000. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de jaarrekening van de SWO. Van de € 16,182 miljoen bijdrage SWO is zo'n € 9,439 miljoen aan de verschillende programma's c.a. doorbelast wegens directe loonkosten. Geraamd was € 9,985 miljoen, zodat op dit onderdeel sprake is van een nadeel van ± € 546.000. Samen bedraagt het uiteindelijke voordeel ± € 192.000.

Gemeente De Wolden

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021

63

10 Overhead

Jaarstukken 2020

0.4 – Overhead Activiteit

Ontwikkelingen en gebruik huisvestingslocatie ten behoeve van gemeentewerken (De Vos van Steenwijklaan 73 te Hoogeveen).

Verantwoording/ realisatie 2020

De medewerkers en het materieel van buitendienst zijn gehuisvest in een tijdelijke werf in Hoogeveen. Deze tijdelijke werf bestaat uit 2 gehuurde delen: achterterrein Vos van Steenwijklaan 75 en aansluitend achterterrein Vos van Steenwijklaan 73a. Het is niet mogelijk om beide delen voor langere tijd te huren. Doelstelling is om op termijn te komen tot definitieve centrale huisvesting voor de buitendienst, waarbij lokaal maatwerk het uitgangspunt is. In 2020 is een verkend onderzoek uitgevoerd voor één locatie, maar dit bleek niet haalbaar. In 2021 wordt verder gezocht naar geschikte huisvesting. Voor de definitieve huisvesting van de buitendienst wordt verkend of samenwerking met STARK\BOR daarin mogelijk is.

Middelen

Omdat het benodigde budget wegens huur en andere kosten ingaande 2020 ongeveer € 58.000 bedraagt, is in de meerjarenraming het bestaande budget van de voormalige locatie Ruinen van € 34.319 met afgerond € 23.000 opgehoogd.

0.4 – Overhead (Milieubeheer) Activiteit

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed.

Verantwoording/ realisatie 2020

Naar aanleiding van de aangenomen motie 3m5 (begrotingsraad 8 november 2018) zijn er energiescans uitgevoerd bij 15 gemeentelijke gebouwen. Er is onderzoek gedaan naar de kosten en de opbrengsten van het verduurzamen van 15 van onze gemeentelijke panden. Er is gekeken naar maatregelen zoals LED-verlichting, HR++glas, lucht/water warmtepomp, isoleren of het toepassen van zonnepanelen. Hierbij is zowel naar het financiële deel gekeken als de CO2besparing. Een aantal van deze panden zijn in gebruik door derden, zoals de brandweer en onze multifunctionele accommodaties. De gebouwen waarvan wij zowel eigenaar zijn als de energielasten betalen zijn bij uitstek geschikt om op relatief korte termijn energiezuiniger te maken. De dekking kan worden gevonden door besparing op de energielasten en deels doordat maatregelen reeds zijn opgenomen in de onderhoudsvoorziening /dotatie groot onderhoud. Eventuele extra kosten kunnen worden opgevangen in de stelpost kapitaallasten die gereserveerd zijn voor bedrijfsmatige investeringen. Het gaat hierbij om onderstaande gebouwen: 1. Gemeentehuis 2. Sporthal “de Slenken” in de Wijk 3. Sporthal “Buddingehof” in Ruinerwold 4. Sporthal “de Marse” in Ruinen 5. Sporthal "'t Zandmeer" Kerkenveld 6. Gemeentewerf Zuidwolde

Middelen

Door de raad is op 29 oktober 2020 voor de vervanging van de klimaatinstallatie en andere duurzaamheidsmaatregelen van het gemeentehuis te Zuidwolde een aanvullend krediet verleend van € 1.079.900 bovenop het al eerder beschikbaar gestelde bedrag van € 117.400. Voor de overige 5 gebouwen, waarvan de gemeente de energierekening betaald, zal in 2021 een nader voorstel komen. De financiële consequenties van de andere 9 gebouwen worden inzichtelijk zodra onderzocht is in hoeverre de besparing op de energierekening kan worden verrekend met de gebruikers.

0.4 – Overhead

64

Activiteit

Toepassing voorschriften BBV betreffende interne toerekening uren aan investeringen, grondexploitaties en diverse heffingen.

Verantwoording/ Realisatie 2020

Afgelopen jaren is hiervoor de nodige aandacht geweest en is de wijze van toerekening van interne kosten (overhead) aangepast. Wel is gebleken dat de berekening van de verschillende dekkingspercentages betreffende de lokale heffingen, nog verduidelijking behoeft. Ook bij de samenstelling van de begroting 2021 is hierover discussie geweest. Afgesproken is deze materie tijdens een bijeenkomst met de Financiële raadswerkgroep aan de orde te stellen.

Middelen

Niet van toepassing.

Gemeente De Wolden Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 8 juli 2021