CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

1 Jaarstukken 2025 - 2611311

Commissie Stadszaal 25 juni 2026, gemeente CulemborgBij agendapunt: Jaarstukken 202563.187 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 8

(website en socials Culemborg Duurzaam). We zetten duurzaamheidseducatie in om bewustwording te stimuleren. (De financiële middelen hiervoor komen uit het Lokaal Onderwijs budget) (Doorlopend)

Jaarstukken 2025 105 2. Afval Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Culemborg heeft een schone leefomgeving De Avri richt een inwonerspanel op en doet een inwonersonderzoek naar grondstoffenscheiding en dienstverlening. (Ontwikkeling) Geen capaciteit voor in verband met uitval door ziekte bij de Avri. De besturingsstructuur van AVRI wordt onder de loep genomen. (Ontwikkeling) Het onderzoek wordt in 2026 afgerond. Besluitvorming aanpassingen besturingsstructuur gebeurt in de volgende bestuursperiode We gaan bijplaatsingen aanpakken volgens een gericht actieplan. (Ontwikkeling) We dragen bij aan bewustwording, en ondersteuning om zwerfafval tegen te gaan. (Doorlopend) We beperken hondenpoep. (Doorlopend) We streven naar een hoeveelheid te verbranden restafval van maximaal 30 kg per inwoner per jaar in 2030 en een verbetering van de kwaliteit van de grondstoffen. We zijn betrokken bij en leveren input voor het opstellen van het beleidsplan ‘van afval naar grondstoffen’, met daarin concrete acties om de doelstelling te halen. (Ontwikkeling) Evaluatie is in 2025 opgesteld. Voorstel nieuw grondstoffenplan volgt in nieuwe bestuursperiode. We faciliteren inwoners om hun restafval te verminderen. (Doorlopend) We sturen op kostenefficiëntie bij de AVRI. (Doorlopend)

Jaarstukken 2025 106 3. Milieubeheer Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Culemborg is energieneutraal in 2040 We helpen inwoners financieel bij het verduurzamen van hun huis. (Ontwikkeling) We betrekken inwoners actief bij de energietransitie. (Doorlopend) We bestrijden energiearmoede actief. (Doorlopend) We werken aan efficiënt gebruik van het elektriciteitsnet. (Doorlopend) We voeren de Regionale energiestrategie uit. (Doorlopend) Culemborg is aardgasvrij in 2050. We verkennen de mogelijkheden voor een duurzame energievoorziening voor nieuwbouw. (Ontwikkeling) We stellen wijkuitvoeringsplannen op naar aanleiding van de transitievisie warmte 1.0 voor bestaande wijken. (Ontwikkeling) Netcongestie blijkt van grote invloed op de warmtetransitie. Er is meer analyse nodig om keuzes te kunnen maken. In 2026 werken we hieraan. De verplichte onderdelen van het verplichte warmteprogramma worden opgenomen in het omgevingsprogramma Energiesysteem dat eind 2026 wordt vastgesteld. We betrekken inwoners actief bij de warmtetransitie. (Ontwikkeling) We werken aan de verduurzaming van ons maatschappelijk vastgoed. (Doorlopend) We realiseren duurzame mobiliteit. In het gemeentelijke verkeers- en vervoersplan werken we de verduurzaming van het verkeer in Culemborg uit. (Ontwikkeling) We ontwikkelen een duurzaam mobiliteitsconcept voor Culemborg en voeren dit gefaseerd uit.

(Ontwikkeling) We werken aan de ontwikkeling van een openbaarvervoershub en de verbetering van het station om duurzame mobiliteit vanuit de regio naar de Randstad en vice versa te stimuleren. (Ontwikkeling)

Jaarstukken 2025 107 Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? (vervolg) We realiseren duurzame mobiliteit. We zetten in op het pro-actief plaatsen van laadinfra door het faciliteren van marktpartijen en dragen zorg voor een goede verdeling van de laadinfra over de gehele gemeente. (Doorlopend) Behoud en versterking van de fysieke leefomgevingskwaliteit. We adviseren integraal over diverse milieuthema's in het kader van beleidsvoorbereiding, Omgevingsplanprocedures en Omgevingsvergunningen. (Doorlopend) We voeren maatregelen in het kader van het Schone Lucht Akkoord uit. (Doorlopend) Culemborg is 100% circulair in 2050 We verhogen systematisch het circulaire aandeel in onze eigen inkoop en aanbesteding (Ontwikkeling) We ondersteunen ondernemers actief om meer circulair te ondernemen (Ontwikkeling) Er was geen capaciteit beschikbaar op circulariteit. Er is prioriteit gegeven aan de problematiek van netcongestie. We pakken een actieve rol bij de inzet op circulair bouwen en zorgen voor een regelmatig geactualiseerde bijlage 'circulair bouwen' van de woonvisie (Doorlopend) Bij de ontwikkelingen binnen het Stationskwartier wordt er ingezet op circulariteit bij diverse ontwikkelingen. Bij overige woningbouwprojecten wordt dit minder gedaan i.v.m. beschikbare kwaliteit.

We verwerken de relevante acties uit de startnotitie 'Naar een circulair Culemborg' samen met input die opgehaald wordt bij de raad naar aanleiding van de beeldvormende avond rondom dit onderwerp in een Uitvoeringsprogramma (Ontwikkeling) Er was in 2025 geen capaciteit beschikbaar om dit uit te werken. Er is prioriteit gegeven aan de problematiek van netcongestie. Welke ontwikkelingen waren er verder in 2025? In 2025 is het steeds meer duidelijk geworden wat de gevolgen van netcongestie zijn voor de gemeente. Hier zetten we in 2026 verder op in.

Welke verbonden partijen leverden een bijdrage aan dit programma? Avri Betrokkenheid bij doelen | De regio Rivierenland heeft de ambitie om in 2050 volledig uit dit programma | circulair te zijn. Als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten in deze regio heeft Avri de opdracht om hieraan bij te dragen. In 2025 is een evaluatie van het grondstoffenplan opgesteld. Deze evaluatie wordt eerste helft 2026 ter consultatie aan de raden voorgelegd. We zijn gestart met een gerichte aanpak van een locatie met veel bijplaatsingen bij de afvalcontainers. Eerste concrete resultaat is dat een bewoner containerbeheerder is geworden Belangrijkste | die deze locatie samen met de Avri netjes houdt. ontwikkelingen in 2025 | In 2025 heeft de Avri veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van het circulair ambachtscentrum op Medel in Tiel. Een voorstel hierover komt in 2026 voor zienswijze in de raad. Het oprichten van een inwonerpanel is niet gebeurd. Het algemeen bestuur heeft besluit genomen over een aantal ombuigingsvoorstellen om de verhoging van de afvalstoffenheffing te beperken. Beleidsindicatoren Indicator | Werkelijk | Begroot | Werkelijk | Meetinstrument 2024 | 2025 | 2025 Verplichte indicatoren 33. Omvang van | 73 | 60kg | 72 | CBS huishoudelijke afval (Kg per inwoner) 34. Hernieuwbare | 31,2% | 33,39% | n.n.b. | RWS Elektriciteit (In percentage) NB.

de nummers voor de verplichte indicatoren komen overeen met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Jaarstukken 2025 | 108 Actueel beleid en regelgeving • | De Omgevingswet • | Uitvoeringsagenda Duurzaamheid • | Programma Energietransitie • | Windvisie gemeente Culemborg • | Startnotitie Circulaire Economie • | Met NME naar een groener en duurzamer Culemborg • | Groenbeleidsplan Culemborg • | Biodiversiteitsplan • | Hondenbeleid • | Schone Lucht Akkoord • | De Transitievisie Warmte • | De regionale energiestrategie • | De regionale adaptatiestrategie • | De regionale samenwerkingsagenda • | Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie • | Kader leefbare verstedelijking • | Notitie toekomstbestendig bouwen (onderdeel van de woonvisie) • | Water- en rioleringsprogramma 2025-2029 • | Avri strategisch koersplan 2024-2030 Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel laat het resultaat van dit programma zien over het jaar 2025.

Primitieve Gewijzigde | Rekening | Verschil (Bedragen x € 1.000) | begroting | begroting | 2025 | 2025 2025 | 2025 Lasten | -8.055 | -13.287 | -10.588 | 2.699 Baten | 9.538 | 14.037 | 11.127 | -2.910 Saldo van baten en lasten | 1.484 | 750 | 538 | -211 Onttrekkingen aan reserves | 218 | 288 | 248 | -40 Mutaties reserves | 218 | 288 | 248 | -40 Totaal resultaat | 1.701 | 1.037 | 786 | -251 Toelichting op de afwijkingen Salarissen en inhuur (tekort van € 95.000) Voor salarissen en inhuur is een tekort ontstaan op dit programma. Voor meerdere programma's geldt een afwijking voor dit budget. Meer hierover is toegelicht onder 'Wat heeft het gekost' in programma 1 Bestuur en Dienstverlening. Jaarstukken 2025 | 109 Riolering (tekort van € 86.000) Een nadere toelichting over de uitgaven die onder de rioolheffing vallen vindt u in de paragraaf lokale heffingen, onderdeel 2.2.3. rioolheffing. Budget beheer van ervaren overlast door dieren (tekort van € 41.000) Ondanks dat er in de voorjaarsrapportage 2025 en kadernota 2026 al € 20.000 extra middelen beschikbaar zijn gesteld is er in 2025 € 41.000 meer uitgegeven op het budget voor het beheer van ervaren overlast door dieren.

Budget energietransitie (overschot € 40.000) Op het budget voor energietransitie zijn minder uitgaven gedaan, als gevolg hiervan is er ook € 40.000 minder onttrokken uit de reserve energietransitie, per saldo budgetneutraal. Overige verschillen (tekort van € 29.000) Op de overige budgetten zit een tekort van € 29.000 Mutaties reserves Er is € 40.000 minder uit de reserve energietransitie onttrokken, hier staan ook lagere uitgaven tegenover. Investeringen Onderstaande tabel geeft inzicht in de uitputting van de investeringskredieten over het jaar 2025 en de mate waarin deze kredieten doorlopen naar 2026 (Bedragen x € 1.000) | Krediet Besteding | Stand | Overhevelen 2025 | 2025 | 31/12/2025 | naar 2026 GRP Griegplein | 150 | 0 | 150 | Ja GRP Parkstrook | 32 | 0 | 32 | Ja GRP Waterdoorlatende parkeerplaats | 17 | 17 | 0 | Nee Beethovenlaan GRP Het Jack GRP Hoofdposten gemalen | 262 | 107 | 155 | Nee inc modems GRP aanleg persleiding Belle van | 83 | 71 | 12 | Nee Zuilenlaan GRP Aanleg hemelwaterriool | 7 | 6 | 0 | Nee Beethovenlaan GRP Vervangen riolering Mandelastraat | 58 | 60 | -2 | Nee GRP Relinen Het Jach | 50 | 50 | 0 | Nee GRP Aanleg hemelwaterriool Jan van | 129 | 0 | 129 | Ja Riebeeckstraat GRP Vervangen riool/aanleg hemelwater | 70 | 57 | 14 | Ja Goilberdingen GRP Verv. riool/aanleg hemelwater A. | 95 | 14 | 81 | Ja Kuyperstr. e.o.

Jaarstukken 2025 | 110 (Bedragen x € 1.000) | Krediet Besteding | Stand | Overhevelen 2025 | 2025 | 31/12/2025 | naar 2026 GRP Renov Asbest cem. persl. | 68 | 72 | -4 | Nee Schaepmanln Beesdseweg GRP Renov gemln Schaepmanln- | 113 | 42 | 71 | Nee Beesdseweg budget aanv. Vervangen riool Goilberdingen | 480 | 0 | 480 | Ja (Molenzicht en Dijkz Vervangen riool Terweijde | 444 | 0 | 444 | Ja (Staatsliedenbuurt fase1 Vervangen riool Terweijde | 163 | 159 | 4 | Nee (Componistenbuurt) Mechanische / elektrische renovatie | 120 | 114 | 6 | Nee rioolgemalen Klimaatadaptatie meekoppel-krediet | 109 | 0 | 109 | Ja 2025 Klimaatadaptatie solo projecten 2025 | 0 | 0 | 0 | Nee Een deel van de geplande vervangingsinvesteringen voor de riolering in 2025 is nog niet of maar gedeeltelijk uitgevoerd. Dit komt vooral doordat projecten meer voorbereidingstijd vroegen, er extra afstemming nodig was met andere werkzaamheden en er beperkte capaciteit is. De werkzaamheden schuiven grotendeels door naar 2026. Waar mogelijk combineren we deze met andere projecten om efficiënter te werken en overlast te beperken. Jaarstukken 2025 | 111 Jaarstukken 2025 112 Programma 9. Wonen, Stedelijke vernieuwing en Ruimte Visie Culemborg is Nederland in het klein. De uitdagingen waarmee we in Nederland worden geconfronteerd, vinden we ook terug in Culemborg.

Denk bijvoorbeeld aan het zorgen voor voldoende woningen, de overgang naar duurzame energiebronnen zoals zon en wind, en kwesties rondom veiligheid (sociaal, verkeer en milieu), gezondheid, en verkeer en vervoer. De ruimte voor deze opgaven is schaars, waardoor de uitdaging is om slimme combinaties van oplossingen te bedenken. Ook regionale opgaven, zoals het de Gelderse puzzel, kunnen in Culemborg landen. We willen onze woningbouwopgave zo snel, integraal en kwalitatief hoogwaardig mogelijk realiseren. Daarbij richten we ons niet alleen op het bouwen van woningen, maar ook op het ontwikkelen van nieuwe buurten en het verbeteren van bestaande buurten. We zorgen ervoor dat buurten aangename plekken blijven en worden om te wonen. Bijvoorbeeld in de Stationsomgeving, waar we minimaal de komende 10 jaar werken aan de ontwikkeling van een nieuwe buurt. Dit betekent dat we ervoor zorgen dat elke Culemborger een woning kan vinden die past bij zijn of haar budget. We streven naar een gezonde en sociale woonomgeving die beweging en spel stimuleert, waar bewoners zich betrokken voelen en naar elkaar omkijken. Prettig wonen in een omgeving omvat immers meer dan alleen het hebben van een fijne woning. Daarnaast richten we wijken toekomstbestendig in door natuurinclusief, klimaatadaptief, energieneutraal en steeds meer circulair te ontwikkelen.

Bij nieuwe ontwikkelingen staat de beleving van de leefomgeving van de inwoners centraal. Ook bieden we meer ruimte voor maatwerk en nieuwe ideeën, en waarborgen we de kwaliteit van de leefomgeving. Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? Binnen dit programma streven we verschillende doelen na, waaraan we in 2025 (verder) hebben gewerkt. Hieronder volgen die doelen en de bijbehorende activiteiten, verdeeld over vijf thema’s: 1. Ruimte en leefomgeving 2. Grondexploitatie (niet bedrijventerrein) 3. Wonen en bouwen 4. Openbaar groen en (openlucht) recreatie 5. Begraafplaatsen en crematoria Jaarstukken 2025 113 1. Ruimte en leefomgeving Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Een stad waarin iedereen zich thuis voelt in de fysieke leefomgeving en waarbij sprake is van een fijne, prettige, sociale woonomgeving, met woonruimte die passend is bij de verschillende budgetten van inwoners. We maken nieuwe initiatieven onder de Omgevingswet mogelijk met omgevingsplanactiviteiten. (Doorlopend) We begeleiden het proces van initiatieven die aansluiten bij de gemeentelijke doelen en maken daarbij afspraken over de rollen van de initiatiefnemer en de gemeente. (Doorlopend) We ondersteunen partners in facilitaire grondexploitaties. Waar nodig geven we invulling aan het verplichte kostenverhaal.

De rapportage hierover vindt plaats via het Meerjaren Programma Grondexploitaties (MPG). (Doorlopend) We hanteren een intake- en omgevingstafel voor het in behandeling nemen van nieuwe initiatieven en verbeteren deze werkwijze door te leren van de opgedane ervaringen. (Doorlopend) Onze dienstverlening is transparant, laagdrempelig en gebruiksvriendelijk en afgestemd op verschillende initiatiefnemers, waarbij een integrale behandeling en advisering van aanvragen zo snel als mogelijk plaatsvindt We starten met het opstellen van het Culemborgs omgevingsplan. (Ontwikkeling) In het voorjaar van 2025 is het plan van aanpak Omgevingsplan Culemborg door de gemeenteraad vastgesteld. In het plan van aanpak is beschreven op welke wijze een gemeentebreed omgevingsplan opgesteld kan worden. Door capaciteitsgebrek is dit nog niet opgepakt. Wel is in 2025 een start gemaakt met het opstellen van een gebiedsgericht omgevingsplan voor het Stationskwartier. We implementeren het werken met omgevingsprogramma’s in de organisatie. (Ontwikkeling) We passen verschillende instrumenten van de Omgevingswet toe en werken hiermee om initiatieven, die aansluiten bij de gemeentelijke doelen, mogelijk te maken. (Doorlopend)

Jaarstukken 2025 114 2. Grondexploitaties (niet bedrijventerrein) Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Integraal afgewogen ruimtelijke besluiten die ontwikkelingen in de gemeente mogelijk maken In de projecten verbeteren we onze projectcontrole, afgestemd op de omvang, complexiteit en subsidievoorwaarden. De ervaringen die we in de Stationsomgeving opdoen, worden gebruikt voor de overige projecten. (Ontwikkeling) We voeren procesmanagement uit binnen de stedelijke ontwikkelingsprogramma's en projecten. Afhankelijk van het project kiezen we daarbij een faciliterende of actieve rol. (Doorlopend) We voeren risicomanagement uit binnen de stedelijke ontwikkelingsprogramma's en – projecten en actualiseren de uitkomsten periodiek. (Doorlopend) We actualiseren en sturen periodiek bij op het programmatisch en financieel meerjarenperspectief. (Doorlopend) We verhalen de gemeentelijke plankosten op initiatiefnemers, conform de wettelijke kaders. (Doorlopend) We werken aan de realisatie van het programma Woningbouwopgave 2020 - 2030. In het Meerjaren Programma Grondexploitaties deel III geven we ieder jaar een geactualiseerd beeld van de voortgang, samen met de meerjarige financiële impact voor de gemeentelijke middelen. (Doorlopend)

Jaarstukken 2025 115 3. Wonen en bouwen Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Mensen die een woning zoeken in Culemborg vinden binnen een kortere tijd een bij hun woonwensen en budget passende woning in een prettige wijk en buurt. Nieuwbouwwoningen zijn toegankelijk, levensloopbestendig en geschikt voor een brede doelgroep. Samen met onze partners stellen we een WoonWelzijnZorgvisie op, waarin we ons beleid voor de huisvesting van bijzondere doelgroepen beschrijven. (Ontwikkeling) Begin 2026 is de WonenwelzijnZorgvisie door de gemeenteraad vastgesteld. We heroverwegen het welstandsbeleid en actualiseren de welstandsnota tot een concept Nota Ruimtelijke Kwaliteit. (Ontwikkeling) We zijn gestart met de participatie. Door inzet van de beschikbare capaciteit op woningbouwplannen is er nog geen concept Nota Ruimtelijke Kwaliteit opgesteld. We geven uitvoering aan de regionale woondeal die we hebben afgesproken met het Rijk. (Doorlopend) Uitvoering prestatieafspraken met KleurrijkWonen en Huurdersbelangenvereniging. (Doorlopend) We geven uitvoering aan het woningbouwprogramma uit de Woonvisie. (Doorlopend) De aan ons toegewezen statushouders krijgen op tijd een passende woning in een passende buurt, met voldoende begeleiding en voorzieningen om te integreren. We realiseren een tijdelijke opvanglocatie voor vluchtelingen.

(Ontwikkeling) We werken samen met KleurrijkWonen, Vluchtelingenwerk, ElkWelzijn en het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) aan de begeleiding en huisvesting van de aan ons toegewezen statushouders en hervestigde vluchtelingen. (Doorlopend)

Jaarstukken 2025 116 4. Openbaar groen en (openlucht) recreatie Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? We werken toe naar een passende en robuuste soortenrijkdom (flora en fauna) voor Culemborg en directe omgeving in 2040. Daarbij is onze stad klimaatveranderingsbestendig. We versterken in ieder geval één groenblauwe verbinding. (Ontwikkeling) In samenwerking met Waterschap Rivierenland, Provincie Gelderland, Rijkswaterstaat en belanghebbenden werken we aan een toegankelijk buitengebied. (Ontwikkeling) We stellen een groenbeheerplan op. (Ontwikkeling) Bij woningbouwprojecten hebben we aandacht voor leefbaarheid, biodiversiteit en klimaatadaptatie. (Doorlopend) We ondersteunen groene bewonersinitiatieven. (Doorlopend) We onttegelen en vergroenen versteende gebieden. (Doorlopend) We beheren onze groene openbare ruimte op een ecologische manier. (Doorlopend) We realiseren speel- en beweegplekken passend voor de verschillende doelgroepen. We realiseren nieuwe groene speel- en beweegplekken binnen de financiële mogelijkheden van de gemeente. (Ontwikkeling) Veel toestellen zijn verouderd en niet meer veilig om op te spelen. Daarom zijn we in 2025 gestart met het vernieuwen, aanpassen of soms verwijderen van speeltoestellen. Zo houden we onze speelplekken veilig en toekomstbestendig. 5.

Begraafplaatsen en Crematoria Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Culemborg biedt voldoende mogelijkheden om te begraven. We werken samen met de Beheersstichting Begraafplaatsen Culemborg (BBC). (Doorlopend) We volgen de beschikbaarheid van begraafplaatsen in Culemborg. (Doorlopend) Welke ontwikkelingen waren er verder in 2025? In dit programma waren er in 2025 verder geen ontwikkelingen.

Welke verbonden partijen leverden een bijdrage aan dit programma? Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) De ODR voert in mandaat de activiteiten uit op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving voor de beleidsvelden 'bouwen' en 'milieu'. Nagenoeg alle ruimtelijke Betrokkenheid bij doelen | ontwikkelingen zijn alleen toegestaan als daarvoor uit dit programma | vergunningen op grond van de Omgevingswet zijn verleend. Een goede uitvoering van dit omgevingsrecht door de ODR is randvoorwaardelijk voor het mogelijk maken van onze ruimtelijke ambities. In 2025 is het werken onder de Omgevingswet (ingevoerd per 1 januari 2024) verder geïmplementeerd. ODR heeft in 2025 nagenoeg alle procedures die nog onder het oude Belangrijkste | omgevingsrecht waren ingediend afgehandeld. Verder is in ontwikkelingen in 2025 | 2025 veel aandacht uitgegaan naar het kunnen voldoen aan de robuustheidscriteria die vanuit het InterBestuurlijkProgramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving worden gesteld. C.V. Parijsch (PPS) De C.V. Parijsch bouwt in de wijk Parijsch een woonwijk met Betrokkenheid bij doelen | daarin aandacht voor een groene, prettige en sociale uit dit programma | woonomgeving. Er wordt gezorgd voor woonruimte die passend is voor verschillende doelgroepen. 1.Er is gestart met de bouw van de parkeerhub in Borg & Buiten.

Een belangrijk onderdeel van de deelmobiliteit die deze wijk zo uniek maakt en meer ruimte creëert voor groen. De parkeerhub wordt in het eerste kwartaal van 2026 Belangrijkste | opgeleverd. ontwikkelingen in 2025 | 2.De uitvoering van Borg & Buiten is in volle gang. Circa 200 woningen zaten in de uitvoeringsfase of zijn opgeleverd in 2025. 3.Daarnaast is er doorgewerkt aan ontwikkelplannen voor nog circa 260 woningen, onder andere de 50 tiny houses met mandelig hofje (de Heijmans Two). Jaarstukken 2025 | 117 Beleidsindicatoren Indicator | Werkelijk | Begroot | Werkelijk | Meetinstrument 2024 | 2025 | 2025 Verplichte indicatoren 36. Nieuw gebouwde | 0,157 | 0,2 | N.n.b | Woningbouwpro woningen | gramma (per 1.000 woningen) 37. Demografische druk | 75,2% | 75,2% | N.n.b | CBS NB. de nummers voor de verplichte indicatoren komen overeen met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Actueel beleid en regelgeving Wettelijk kader • | Omgevingswet inclusief AMvB's • | Wet kwaliteitsborging bouw Lokale beleidskaders • | Stadsvisie "Culemborg stroomt" • | Omgevingsvisie Culemborg 2040 • | Woonvisie 2017-2026 • | Meervoudig duurzaam grondbeleid (vastgesteld in 2020) • | Groenbeleidsplan (vastgesteld in 2020) • | Biodiversiteitsplan (vastgesteld in 2021) • | Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (vastgesteld in 2021) • | Masterplan stationsomgeving Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel laat het resultaat van dit programma zien over het jaar 2025. Primitieve Gewijzigde | Rekening | Verschil (Bedragen x € 1.000) | begroting | begroting | 2025 | 2025 2025 | 2025 Lasten | -10.456 | -13.780 | -9.603 | 4.176 Baten | 4.922 | 7.434 | 6.680 | -754 Saldo van baten en lasten | -5.534 | -6.345 | -2.923 | 3.422 Stortingen in reserves | 0 | -13.773 | -13.773 | 0 Onttrekkingen aan reserves | 0 | 14.546 | 14.336 | -210 Mutaties reserves | 0 | 773 | 563 | -210 Totaal resultaat | -5.534 | -5.572 | -2.361 | 3.211 Jaarstukken 2025 | 118 Jaarstukken 2025 119 Toelichting op de afwijkingen Incidentele winstneming CV Parijsch (overschot van € 1.125.000) Het overschot van € 1.125.000 op CV Parijsch wordt verklaard door een incidentele winstneming in 2025.

Deze winstneming is gebaseerd op de overeengekomen aandelenverhouding binnen de CV, waarbij de gemeente een aandeel van 3/8 heeft en Van Mourik een aandeel van 5/8. De winst is genomen op basis van de meest recente financiële inzichten en de voortgang van het project. Daarbij is uitgegaan van een financieel beheerste ontwikkeling van de CV, waarbij is gestuurd op het uitvoeren van de exploitatie binnen de bestaande financiële kaders. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is geweest dat de CV geen aanvullende externe financiering hoeft aan te trekken. De winstneming sluit aan bij de voortgang, de financiële positie en liquiditeitsbehoefte van de CV op dit moment. Grondexploitatie Lanxmeer (overschot van € 663.000) Het overschot van € 663.000 op Lanxmeer wordt verklaard door een verlaging van de verliesvoorziening van de grondexploitatie. Deze verlaging volgt uit de actualisatie van de grondexploitatie, waarbij de kosten en opbrengsten opnieuw zijn beoordeeld op basis van de meest recente inzichten. Daarbij is indexatie toegepast, zodat de ramingen aansluiten op het actuele prijsniveau. Uit de actualisatie blijkt dat de plankosten lager uitvallen dan eerder geraamd, op basis van een actuele inschatting van de nog uit te voeren werkzaamheden. Daarnaast worden voor kavel YZ hogere grondopbrengsten verwacht.

Daartegenover staan iets hogere kosten voor voorbereiding, toezicht en uitvoering en enkele bijstellingen in rente en boekwaarden. Per saldo leidt dit tot een verbetering van het financiële resultaat van het project, waardoor de verliesvoorziening kan worden verlaagd. Realisatiestimulans (overschot van € 252.000) Er is sinds 2025 een realisatiestimulans, gemeente krijgen in de periode 2025-2029 een bedrag van € 7.000 per woning waarvan de bouw in dat jaar is gestart. Voor 2025 betreft dit 36 woningen. Exploitatie panden Stationskwartier (overschot van € 484.000) De exploitatie van de panden die zijn aangekocht voor het Stationskwartier zijn budgetneutraal in de begroting opgenomen. Het exploitatieresultaat (positief of negatief) wordt via het jaarrekeningresultaat bestemd voor de reserve grondexploitatie. Voor 2025 betreft het een positief exploitatieresultaat van € 484.000. Bouwleges (overschot van € 412.000) (Bouw)leges zijn verschuldigd als de gemeente aan derden diensten verleend. Jaarlijks wordt daarvoor de legesverordening geactualiseerd. De ODR voert namens de gemeente taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Voor het in behandeling nemen van aanvragen om vergunningen zijn leges verschuldigd. Voor het uitvoeren van toezicht en handhaving kunnen geen leges in rekening worden gebracht.

Jaarstukken 2025 120 De hoogte van het totaalbedrag aan ontvangen leges is afhankelijk van de hoeveelheid en soort vergunningen die verleend zijn en is dus nooit exact te begroten. In 2025 is een aantal bijzondere vergunningenprocedures behandeld met bijbehorende hoge legesbedragen (onder meer twee geweigerde vergunningen met een totaal legesbedrag van ca. 600.000 euro. Tegen deze legesoplegging is bezwaar ingediend en er loopt een juridisch procedure. Opvanglocatie (overschot van € 328.000) Er zijn nog kosten uit voorgaande jaren verantwoord onder de subsidieregeling, waardoor dit een voordeel oplevert in 2025. Omgevingswet (overschot van € 324.000) Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht geworden. Met de komst van de Omgevingswet is het omgevingsrecht drastisch gewijzigd en is een aantal nieuwe instrumenten geïntroduceerd. De belangrijkste zijn de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de omgevingsprogramma’s. De Omgevingsvisie (inmiddels vastgesteld) en het omgevingsplan zijn wettelijk verplichte instrumenten. Het instrument omgevingsprogramma heeft een meer vrijwillig karakter. Om op een juiste wijze invulling te geven aan het werken onder de Omgevingswet is dit budget beschikbaar gesteld. De belangrijkste taak die uit dit budget gefinancierd moet worden is het opstellen van het ene gemeentebrede omgevingsplan.

Hiermee starten we in 2026 en dit zal doorlopen in de komende jaren. Voorgesteld wordt dat we deze middelen in een nieuw te vormen reserve omgevingswet stoppen. Personeel, inhuur en doorbelasting naar projecten (tekort van € 620.000) Binnen programma 9 zijn de uitgaven voor inhuur hoger uitgevallen dan begroot. Tevens is gebleken dat minder personele kosten konden worden doorbelast aan projecten dan vooraf was voorzien. In 2025 is sprake geweest van tijdelijke onderbezetting op enkele formatieplaatsen, waarbij is gekozen voor inzet van externe inhuurkrachten tegen hogere kosten. In 2026 zijn deze formatieplaatsen grotendeels opnieuw ingevuld met vast personeel. Als gevolg hiervan wordt verwacht dat de doorbelasting van personele kosten aan projecten in 2026 zal toenemen. Binnen het totaal van de gemeentebegroting 2025 is het budget voor personeel en inhuur niet overschreden. HAR-regeling (overschot van € 289.000) Binnen het budget voor de uitvoering van de HAR is een financieel voordeel ontstaan. Dit positieve saldo is het gevolg van een combinatie van onzekerheden die vooraf niet konden worden ingeschat.

• Onzekere vergoeding per persoon; • Onzekerheid over het aantal te plaatsen personen; • Onzekerheid over de uitvoerbaarheid van hervestiging via de HAR Jaarstukken 2025 121 Voor een gedeelte (€ 200.000) van dit geld is een resultaatbestemming aangevraagd voor verplichtingen die we nog hebben in 2026. Toegerekende rente (overschot van € 221.000) De afwijking op de toegerekende rente houdt verband met hogere rentebaten en lagere rentelasten dan geraamd. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar programma Financiering en Algemene dekkingsmiddelen. Het effect is over alle programma's budgetneutraal. Budget boomzorg (tekort van €120.000) Het tekort op het onderhoudsbudget boomzorg komt door de kosten voor de inzet van een aannemers. Voor de vacatures van boomverzorger hebben zich geen geschikte kandidaten gemeld. Dit nadeel wordt vereffend met het voordeel op ambtelijke organisatie omdat vacatures niet zijn ingezet. Budget haalbaarheidsonderzoeken en realisatie woningbouw (overschot € 210.000) In het raadsvoorstel Meerjarenprogramma Grondexploitaties 2025 is vanuit de reserve grondexploitatie een budget van € 378.000 beschikbaar gesteld. Dit budget is bedoeld voor de uitvoering van haalbaarheidsonderzoeken en het realiseren van de woningbouwopgave, waaronder het uitvoeren van benodigde onderzoeken en het verbeteren en versnellen van processen.

Ook valt hieronder het uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken voor niet- kostendekkende nieuwe projecten, zoals de Dr. Hockesingel. In 2025 is dit budget niet volledig benut. Er lopen echter nog projecten waarvoor in 2026 mogelijk verplichtingen zullen ontstaan. In het raadsvoorstel Meerjarenprogramma Grondexploitaties 2026 wordt uw raad hierover verder geïnformeerd. Budget klein materiaal buitendienst (overschot van € 80.000) Er is minder klein materieel vervangen dan begroot, omdat het nog aan de technische eisen voldeed of nog gerepareerd kom worden. Project Driehoek Rijksstraatweg/Honddijk (tekort van € 75.000) Het tekort van € 75.000 op project Driehoek Rijksstraatweg/Honddijk - nu bekend als project Rijksrand en Hondshoven - wordt verklaard doordat de inzet vanuit de gemeente gedurende de looptijd van het project hoger is geweest dan oorspronkelijk geraamd. De afspraken over de inzet en bijbehorende kosten zijn vastgelegd in eerdere overeenkomsten en sindsdien niet herijkt op basis van actuele inzichten. In deze overeenkomsten is destijds geen mogelijkheid opgenomen om de inzet te verrekenen op basis van daadwerkelijk gemaakte uren, waardoor de aanvullende kosten niet kunnen worden doorbelast en binnen de grondexploitatie moeten worden opgevangen.

Inmiddels is een geactualiseerde urenraming opgesteld, waarmee beter inzicht is verkregen in de benodigde inzet voor de resterende looptijd van het project. Daarnaast wordt het proces rondom het bepalen en vastleggen van plankosten in toekomstige overeenkomsten aangescherpt, zodat deze beter aansluiten bij de verwachte inzet en er meer flexibiliteit ontstaat om bij te sturen indien nodig. Budget ODR (tekort van € 54.000) De ODR voert voor de gemeente taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving op de domeinen 'bouwen' en 'milieu'. De jaarbegroting van de ODR wordt gebaseerd op ervaringscijfers van de voorbije jaren , eventueel aangevuld met bijzondere ontwikkelingen die voorafgaand aan het begrotingsjaar worden geïdentificeerd (zogenoemde maatwerkopdrachten). € 54.000,- meerwerk op een begroting van 1,8 miljoen euro is een relatieve kleine overschrijding. Zeker gezien de aanzienlijke meeropbrengsten op de leges over 2025 (412.000 euro). De grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn gemaakt op de producten 'vergunningverlening bouw' (overschrijding met ca. 1.400 uur) en op 'Juridische advisering' (onderschrijding met ca. 700 uur). Reservemutaties (tekort van € 210.000) Er is € 210.000 minder uitgegeven op het budget haalbaarheidsonderzoeken en realisatie woningbouwopgave, waardoor de onttrekking uit de reserve grondexploitatie lager is.

Investeringen Onderstaande tabel geeft inzicht in de uitputting van de investeringskredieten over het jaar 2025 en de mate waarin deze kredieten doorlopen naar 2026 (Bedragen x € 1.000) | Krediet Besteding | Stand | Overhevelen 2025 | 2025 | 31/12/2025 | naar 2026 Herinrichting speeltuin Mimaspad | 39 | 54 | -14 | Ja Camerasysteem Triosingel | 19 | 0 | 19 | Nee Spelen met speelruimte | 66 | 0 | 66 | Ja Jaarschijf speelvoorzieningen 2023 | 47 | 0 | 47 | Ja Vervanging Fiat Doblo VD-726-L (piket) | 24 | 0 | 24 | Ja Vervanging Fiat Scudo VD-730-L | 23 | 0 | 23 | Ja (wijkbeheer) Vorkheftruck Doosan T-62-GZN | 33 | 28 | 6 | Nee Aanleg Skatebaan | 142 | 163 | -21 | Nee Speelvoorziening jaarschijf 2024 | 33 | 0 | 33 | Ja Tractie: Vervanging bermenfrees | 27 | 0 | 27 | Ja Triosingel: toegangsverlening- en | 125 | 0 | 125 | Ja inbraaksysteem Triosingel: Hekwerk | 29 | 27 | 3 | Ja Triosingel: Camerasysteem | 21 | 0 | 21 | Ja Tractie: Fietspadstrooier | 22 | 0 | 22 | Ja Tractie: Vervanging strooier | 22 | 0 | 22 | Ja Tractie: Tractor | 58 | 0 | 58 | Ja Tractie: Tractor NGO | 62 | 0 | 62 | Ja Triosingel: AV- Middelen | 12 | 0 | 12 | Ja Triosingel: Audio kantine | 12 | 0 | 12 | Nee Jaarstukken 2025 | 122 (Bedragen x € 1.000) | Krediet Besteding | Stand | Overhevelen 2025 | 2025 | 31/12/2025 | naar 2026 Tractie: Vervanging hefbrug | 30 | 0 | 30 | Ja Vervanging sneeuwploeg | 18 | 0 | 18 | Ja

Tractie: Vervanging sneeuwborstel | 17 | 0 | 17 | Ja Speelvoorzieningen | 35 | 0 | 35 | Ja Tractie: sneeuwborstel Kubota | 19 | 0 | 19 | Ja Tractie: sneeuwborstel NH | 33 | 0 | 33 | Ja Tractie: Strooier Isuzu II | 31 | 0 | 31 | Ja Tractie: Strooier Isuzu I | 31 | 0 | 31 | Ja Tractie: Strooier Fendt 209 | 17 | 0 | 17 | Ja Triosingel: apparatuur (vaatwasser etc.) | 19 | 0 | 19 | Nee Herinrichting speeltuin Mimaspad De overschrijding is ontstaan doordat de daadwerkelijke kosten voor materialen en uitvoering hoger uitvielen dan in de ontwerpfase was begroot. Daarnaast zijn er onvoorziene kosten gemaakt voor het afvoeren en tijdelijk opslaan van grond, evenals voor de verplaatsing van een lantaarnpaal. Spelen met speelruimte, speelvoorzieningen jaarschijf 2023/2024/2025 Er zijn de afgelopen jaren kredieten voor spelen overgeheveld, omdat eerst duidelijk moest worden hoe het beleid uitgevoerd kon worden. Deze kredieten waren onvoldoende om alle 405 speeltoestellen te behouden en te onderhouden. De afgelopen jaren is onderzocht wat kan binnen het beleid. Dit leidde er toe dat we in 2026 speeltoestellen zijn gaan vervangen, oude onveilige speeltoestellen verwijderen en tegelijk ook zorgen voor een nieuwe inrichting. Dit doen we per speelplek in overleg met de buurt. Een belangrijk uitgangspunt is dat er binnen 3 tot 5 minuten een speeltuin met volwaardige speeltoestellen aanwezig is.

Op termijn gaan we daarom terug van 105 speeltuinen naar circa 70 volwaardige speeltuinen. De overige 35 plekken blijven wel beschikbaar voor natuurlijk spelen. Hier zijn echter geen speeltoestellen aanwezig waarvoor keuring en intensief onderhoud vereist is. Tractie: vervanging Fiat Doblo en Fiat Scudo De Fiat Doblo is doorgeschoven naar de kinderboerderij en zal mogelijk in 2027 vervangen worden. De Fiat Scudo is gedesinvesteerd. De verwachting is dat in het 3e kwartaal van 2026 een nieuw vervoermiddel wordt aangeschaft. Vorkheftruck Doosan T-62-GZN De nieuwe vorkheftruck is in juli aangeschaft. Jaarstukken 2025 | 123 Jaarstukken 2025 124 Aanleg skatebaan De skatebaan is aangelegd. De overschrijding wordt veroorzaakt door kosten van een vergunning welke door het Waterschap moest worden afgegeven. Daarnaast hebben in voorgaande jaren werkzaamheden door een projectleider plaatsgevonden welke niet waren meegerekend in het krediet. Tractie: Vervanging bermenfrees De planning is dat deze in het derde kwartaal van 2026 vervangen wordt. Tractie: vervanging hefbrug Deze voldoet nog en zal naar verwachting in 2027 vervangen worden. Triosingel: AV-middelen, Audio kantine en apparatuur In 2026 zal bekeken worden welke AV-middelen vervangen moeten worden op de Triosingel. De audio in de kantine is nog goed en de vervanging hiervan kan doorgeschoven worden naar 2030.

Krediet voor vervanging keukenapparatuur is niet nodig. Omdat het veelal gaat om vervangingen van onder de € 10.000 zal dit binnen de exploitatie opgevangen moeten worden. Tractie: investeringen met betrekking tot gladheidsbestrijding (incl. tractor en tractor NGO) In 2025 is het gladheidsbestrijdingsplan opgesteld. Hieruit bleek wat wij als gemeente nodig hebben aan materieel en machines om deze taak uit te voeren. In 2026 zal de aanbesteding van de middelen plaatsvinden. Gezien de lange levertijden van de machines en het materieel is het de vraag of deze nog voor het einde van het jaar geleverd kunnen worden. Triosingel toegangsverlening- en inbraaksysteem en camerasysteem In 2026 zal de uitvoering van het project voor de vervanging van het toegangsverleningssysteem voor stadskantoor, stadhuis en Triosingel gaan plaatsvinden. Triosingel: hekwerk Het hekwerk en schuifpoort zijn vervangen conform planning en offerte. Jaarstukken 2025 125 Programma 99. Financiering en Algemene dekkingsmiddelen Visie Met de Kadernota 2025-2028 heeft Culemborg gekozen voor een meerjarenoperatie richting een duurzaam financieel gezonde gemeente. Het is hierbij essentieel om niet alleen een evenwicht te krijgen tussen inkomsten en uitgaven, maar ook de reservepositie te verbeteren.

In de meerjarenoperatie richten we ons allereerst op een sluitend saldo voor 2025, waarbij de komende jaren steeds opnieuw wordt beoordeeld welke maatregelen nodig zijn om de begroting financieel sluitend te krijgen en de reservepositie te verbeteren. Zo houden we enerzijds rekening met de onzekerheden in de financiering vanuit het Rijk, en hoeven we anderzijds pas nieuwe maatregelen te nemen op het moment dat deze onafwendbaar zijn. Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? Beheer gebouwen en gronden In 2025 is, conform het duurzaam meerjarenonderhoudsplan (DMJOP), verder gewerkt aan het beheer en verduurzamen van onze gebouwen. Daarnaast is, conform het besluit van de ombuigingen in de kadernota 2025-2028, onderzoek uitgevoerd naar de benodigde middelen voor het duurzame onderhoud van ons vastgoed en onze sportvoorzieningen. Ook is onderzocht welke investeringen nodig zijn om ons sportareaal de komende jaren op pijl te houden. De resultaten hiervan worden in 2026 opgeleverd. Treasury Treasury omvat alle activiteiten van de gemeente met betrekking tot geld, financiering, beleggingen, dividenden, en meer. Alle betaalde en ontvangen rentes worden binnen dit taakveld verantwoord. Vanaf dit taakveld wordt de reële rente (de werkelijke rente die we betalen, minus de inflatie) toegerekend aan andere taakvelden.

Deze reële rente maakt op zijn beurt deel uit van de kapitaalslasten (afschrijvingen en rentekosten). De toerekening van rente geschiedt op basis van de boekwaarde van de investeringen aan het begin van het begrotingsjaar. Het rentepercentage voor 2025 is begroot op 1,25%. Door de hogere renteopbrengsten als gevolg van schatkistbankieren is het werkelijke rentepercentage aangepast naar 0,5%. Hiermee vallen ook de toegerekende rente aan andere taakvelden van alle programma's lager uit. Onroerendezaakbelasting (OZB) De grondslag voor de onroerendezaakbelastingen (OZB) is de Waardering Onroerende Zaken (WOZ)-waarde. De WOZ-waarde voor het belastingjaar 2025 wordt vastgesteld op basis van de waardepeildatum 1 januari 2024. Voor de opbrengst van de onroerendezaakbelasting is voor 2025 gerekend met een trendmatige verhoging van 3,45% en daarbovenop een eenmalige verhoging van 4%. De werkelijke opbrengsten komen overeen met geraamde opbrengsten. Jaarstukken 2025 126 Parkeerbelasting In Culemborg geldt voor bepaalde delen van de binnenstad de verplichting om parkeerbelasting te betalen. Deze opbrengst draagt bij aan de dekking van de parkeervoorzieningen en het reguleren van het parkeren in de binnenstad. Na vaststelling door de raad van de tarieventabel Parkeerbelastingen 2025 Culemborg zijn de nieuwe tarieven zoals opgenomen in de ombuigingsgids (kadernota 2025-2028) gehanteerd.

Daarmee is het eerste deel van de ombuiging gerealiseerd. Algemene uitkering De algemene uitkering uit het Gemeentefonds wordt vermeld in de circulaires die wij van het ministerie ontvangen. Voor de begroting baseren we ons op de jaarlijkse meicirculaire. In de jaarstukken 2025 zijn nog de september- en decembercirculaire verwerkt. Dit geeft een positief effect door compensatie van gemeentelijke tekorten op jeugd uit de afgelopen twee jaar (ook bekend als ‘toezegging van premier Schoof). Hondenbelasting De hondenbelasting wordt verhoogd van € 60 naar € 72 per jaar voor de eerste hond en van € 90 naar € 108 per jaar voor elke volgende hond. Deze verhoging is ook daadwerkelijk gerealiseerd in 2025. Vastgoed (diverse objecten) Conform de besluitvorming van de gemeenteraad is uitvoering gegeven aan de opdracht om te onderzoeken welke vastgoedobjecten kunnen worden afgestoten. Daarbij is onder andere gekeken naar het Stadskantoor en de Salaamander. In 2026 volgt besluitvorming over het Stadskantoor en wordt een volgende stap gezet in het afstoten van diverse objecten. Welke ontwikkelingen waren er verder in 2025? In dit programma waren er in 2025 verder geen ontwikkelingen.

Jaarstukken 2025 127 Welke verbonden partijen leverden een bijdrage aan dit programma? Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) Betrokkenheid bij doelen uit dit programma BSR draagt bij door het tijdig, volledig, juist en optimaal opleggen en innen van de aanslagen lokale belastingen tegen zo laag mogelijke kosten. Belangrijkste ontwikkelingen in 2025 • Per 1 januari 2025 is de gemeente Gorinchem toegetreden als deelnemer bij de BSR en heeft een aantal van de belastingtaken overgedragen; • Het bestuur van de BSR heeft zich verder ingezet voor de uitbreiding van het aantal deelnemers, volgens het rapport Berenschot. In december 2025 hebben een vijftal gemeenten verzocht om met ingang van 1 januari 2027 toe te mogen treden tot de gemeenschappelijke regeling BSR, te weten: de gemeenten Berg en dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen; • Bij de periodieke controle heeft de Waarderingskamer geconcludeerd dat BSR WOZ-waarden van hoge kwaliteit levert en op alle onderdelen van de WOZ-processen voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. Voor het eerst in haar bestaan heeft BSR het algemene oordeel "goed" met vier sterren behaald. Jaarstukken 2025 128 BNG Bank Betrokkenheid bij doelen uit dit programma BNG Bank is van en voor de publieke sector. Alles wat BNG doet staat in het teken van maatschappelijke impact.

Bij BNG draait het niet om zoveel mogelijk winst, maar om maximale maatschappelijke impact. Ambitie is dat BNG als natuurlijke partner er is voor het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en dat ze daarin succesvol zijn. Belangrijkste ontwikkelingen in 2025 BNG Bank is een belangrijke financieringspartner voor gemeenten, waaronder Culemborg. In 2025 heeft de bank haar rol als stabiele en betrouwbare financier van de publieke sector voortgezet. BNG Bank stelde ook in 2025 voldoende en betaalbare financiering beschikbaar voor gemeentelijke investeringen. Dit is van belang voor de realisatie van lokale opgaven, zoals woningbouw, verduurzaming en investeringen in maatschappelijke voorzieningen en infrastructuur. De aanhoudende vraag naar financiering in deze domeinen onderstreept het belang van een solide publieke financier. Daarnaast heeft BNG Bank verdere stappen gezet op het gebied van duurzaamheid. De bank richt zich nadrukkelijk op het financieren van projecten die bijdragen aan de energietransitie en heeft haar beleid verder in lijn gebracht met (inter)nationale klimaatdoelstellingen. Dit sluit aan bij de ambities van gemeenten om te verduurzamen en draagt bij aan de financierbaarheid van dergelijke projecten. Financieel gezien bleef BNG Bank in 2025 een stabiele partij met een sterke kredietwaardigheid en kapitaalpositie.

Dit draagt bij aan gunstige financieringsvoorwaarden en continuïteit in de toegang tot financiering. Tot slot blijft BNG Bank voor gemeenten niet alleen een financier, maar ook een kennispartner. De bank ondersteunt met expertise op het gebied van financiering en duurzaamheid, wat van toegevoegde waarde kan zijn bij investeringsafwegingen. Jaarstukken 2025 129 Vitens N.V. Betrokkenheid bij doelen uit dit programma Drinkwaterbeschikbaarheid en kwaliteit staan steeds meer onder druk. Samen met anderen werpen we onze blik vooruit en werken we aan een nieuw, duurzaam waterecosysteem. We koesteren de natuur als bron van ons drinkwater. Samen werken we eraan om die natuur nóg mooier en gezonder te maken. Iedereen kan iets bijdragen: in je eigen leefomgeving en in de waterwingebieden. Vitens gaat voor elke druppel duurzaam. Bij het winnen, zuiveren, leveren en gebruiken van drinkwater. Belangrijkste ontwikkelingen in 2025 Vitens N.V. is als drinkwaterbedrijf verantwoordelijk voor de levering van betrouwbaar en betaalbaar drinkwater in een groot deel van Nederland, waaronder de regio van Culemborg. In 2025 stond de bedrijfsvoering van Vitens in belangrijke mate in het teken van het borgen van de leveringszekerheid van drinkwater. Door toenemende watervraag, bevolkingsgroei en economische ontwikkelingen bleef de druk op de beschikbare drinkwaterbronnen hoog.

Vitens heeft daarom ingezet op uitbreiding en optimalisatie van de productiecapaciteit, alsmede op vraagbeheersing en bewustwording bij gebruikers. Daarnaast heeft Vitens verdere stappen gezet op het gebied van duurzaamheid en bronbescherming. Dit omvat onder meer investeringen in de bescherming van grondwaterbronnen en maatregelen gericht op het beperken van vervuiling (bijvoorbeeld door nutriënten en opkomende stoffen). Ook is ingezet op energiebesparing en reductie van de CO₂-uitstoot binnen de bedrijfsvoering. Een belangrijke ontwikkeling betrof tevens de omvangrijke investeringsopgave in infrastructuur. Vitens heeft in 2025 verder geïnvesteerd in het onderhoud en de vervanging van leidingen en installaties, mede om de betrouwbaarheid van het netwerk op lange termijn te waarborgen. Financieel opereerde Vitens binnen de kaders van gereguleerde tarieven, waarbij kostendekkendheid en betaalbaarheid voorop staan. De stijgende kosten voor investeringen, energie en materialen blijven daarbij een aandachtspunt. Beleidsindicatoren In dit programma zijn er geen beleidsindicatoren. Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel laat het resultaat van dit programma zien over het jaar 2025.

Primitieve Gewijzigde | Rekening | Verschil (Bedragen x € 1.000) | begroting | begroting | 2025 | 2025 2025 | 2025 Lasten | -970 | -730 | -2.011 | -1.281 Baten | 76.500 | 79.266 | 80.893 | 1.627 Saldo van baten en lasten | 75.529 | 78.536 | 78.882 | 346 Stortingen in reserves | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen aan reserves | 178 | 708 | 708 | 0 Mutaties reserves | 178 | 708 | 708 | 0 Totaal resultaat | 75.708 | 79.244 | 79.590 | 346 Toelichting op de afwijkingen Toegerekende rente (tekort van € 1.115.000) (budgetneutraal over alle programma's) Het tekort van € 1.115.000 op de toegerekende rente binnen dit programma wordt veroorzaakt door een verschil tussen de geraamde en de daadwerkelijk toegerekende rente. Door hogere rentebaten en lagere rentelasten dan vooraf begroot, is het saldo aan rentekosten dat kan worden doorbelast aan de programma’s lager uitgevallen dan geraamd. Dit verschil hangt voornamelijk samen met enkele omvangrijke subsidies die reeds zijn ontvangen, maar waarvan de middelen op dit moment nog niet nodig zijn voor de uitvoering van het Stationskwartier. Deze middelen zijn conform de regels voor schatkistbankieren tijdelijk bij het Rijk ondergebracht, waardoor extra rentebaten zijn gerealiseerd. Op andere programmaniveaus leidt dit tot een positief resultaat ten opzichte van de begroting. Per saldo is het effect over alle programma’s daarmee budgetneutraal.

Algemene uitkering gemeentefonds (overschot van € 1.446.000) Dit zijn de effecten van de septembercirculaire 2025 en decembercirculaire 2025. Hiervoor zijn ook 2 informatienotities verzonden naar de raad. GZDGCB2208665/2208702 en GZDGCB2395694/2395695 Het positieve effect wordt voor een groot deel veroorzaakt door compensatie van gemeentelijke tekorten op jeugd uit de afgelopen twee jaar (ook bekend als ‘toezegging van premier Schoof), vervroegde verkiezingen Tweede kamer en wijzigingen in aantal maatstaven na definitieve vaststelling. Jaarstukken 2025 | 130 Jaarstukken 2025 131 Schatkistbankieren (overschot van € 178.000) In de Najaarsrapportage 2025 is, als gevolg van de ontvangst van enkele omvangrijke subsidies, een raming gemaakt van de extra renteopbrengsten uit middelen die conform de regels van het schatkistbankieren tijdelijk bij het Rijk zijn ondergebracht. De daadwerkelijk ontvangen rente is hoger uitgevallen dan geraamd, mede als gevolg van de renteontwikkeling. Deze rentebaten zullen ten gunste komen van de bestemmingsreserve Bovenwijkse voorzieningen Opstalrechten transformatorhuisjes Liander (overschot van € 43.000) In de laatste maanden van 2025 zijn nog 5 extra opstalrechten afgegeven aan Liander. Vennootschapsbelasting (VPB) (tekort van € 256.000) De gemeente is voor een aantal activiteiten, met name rondom grondexploitaties, vennootschapsbelastingplichtig.

Dit betekent dat over de behaalde resultaten binnen deze activiteiten vennootschapsbelasting moet worden afgedragen. Over het boekjaar 2024 is na afrekening gebleken dat de gemeente een bedrag terugontvangt van de Belastingdienst van € 98.000. Voor het jaar 2025 is op basis van de voorlopige berekening een voorschot voor de vennootschapsbelasting opgenomen van € 351.000. Het saldo dat hieruit voortvloeit wordt ten laste gebracht van de bestemmingsreserve grondexploitaties. Lasten lokale heffingen (tekort van € 85.000) Er is sprake van een nadeel van € 85.000 als gevolg van een noodzakelijke storting in de voorziening dubieuze vorderingen. Deze storting vindt plaats conform de geldende regelgeving en is gebaseerd op een ouderdomsanalyse van de openstaande vorderingen. De onderliggende opgave is aangeleverd door onze gemeenschappelijke regeling BSR. Investeringen In dit programma zijn er geen investeringen. Jaarstukken 2025 132 Paragrafen Jaarstukken 2025 133 Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering is een belangrijk aspect voor de ambtelijke organisatie om haar werk te kunnen doen.

Wanneer we over bedrijfsvoering spreken, sluiten wij aan bij de definitie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken Koninkrijksrelaties (BZK): “Bedrijfsvoering gaat over de bedrijfsprocessen waarmee de gemeente haar beleidsdoelstellingen kan realiseren, samen met de sturing en beheersing van die processen.” Voor een goede bedrijfsvoering zijn budget, personeel met kennis en kunde, infrastructuur, structuur, informatie en beheersinstrumenten nodig. Ook is een gezonde cultuur binnen de organisatie cruciaal om onze doelstellingen te bereiken. In deze paragraaf worden - net als in de begroting - de volgende onderwerpen toegelicht: 1. Gemeentelijke organisatie 2. Grip op financiën 3. Personeel 4. Digitalisering 5. Informatiebeveiliging en privacy 6. Inkoop 7. Huisvesting gemeentelijke organisatie 8. Rechtmatigheid De Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe (BWB) voert een deel van die taken uit. Over onze eigen inhoudelijke doelen en resultaten wordt in deze paragraaf gerapporteerd. Over de Bedrijfsvoeringsorganisatie zelf wordt in paragraaf Verbonden Partijen gerapporteerd. De financiële consequenties zijn opgenomen in het programma 99 Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen. Gemeentelijke organisatie Vanuit de gemeentelijke organisatie werken ruim 200 professionals aan de producten en diensten van de gemeente Culemborg.

Het merendeel van de medewerkers (tweederde) is dagelijks bezig met de uitvoering van beleid en besluiten. Zij zorgen voor een schoon, heel en veilig Culemborg en ondersteunen inwoners bij voorzieningen en hulpvragen. De overige medewerkers ontwikkelen beleid en ondersteunen de raad en het college bij het nemen van besluiten. Sinds september 2024 werkt de organisatie in een nieuwe structuur met een driehoofdige directie en negen teams. In 2025 is deze structuur verder ingewerkt. De samenwerking binnen en tussen teams is verstevigd en rollen en verantwoordelijkheden zijn duidelijker belegd. Hiermee is een stevige basis gelegd voor de verdere ontwikkeling van de organisatie in de komende jaren. Jaarstukken 2025 134 Doorontwikkeling van de organisatiecultuur In 2025 stond de doorontwikkeling van de cultuur van de gemeentelijke organisatie centraal. Daarbij zijn drie speerpunten benoemd. De speerpunten Organisatievisie en Organisatieontwikkeling worden hieronder toegelicht. Het derde speerpunt, Grip op financiën, wordt beschreven onder onderdeel 2. Organisatievisie In 2025 is een nieuwe organisatievisie opgesteld en vastgesteld. In gesprekken met medewerkers, de ondernemingsraad en het management is gewerkt aan een herkenbaar en toepasbaar document. De missie, visie, kernwaarden en organisatiedoelen geven richting aan ons dagelijks werk en onze ambities voor de toekomst.

De visie is in 2025 geïntroduceerd in de organisatie en vormt vanaf 2026 de basis voor jaar- en teamplannen. Organisatieontwikkeling De organisatieontwikkeling richt zich op het versterken van de organisatiecultuur. De nieuwe organisatievisie vormt hiervoor het fundament. Nu de structuur staat en de samenwerking is verbeterd, ligt de focus op het verder ontwikkelen van competenties en vaardigheden, zoals eigenaarschap, integraal en teamoverstijgend (samen)werken en het versterken van de lerende organisatie. De ontwikkeling vindt plaats op drie niveaus: • Individueel: medewerkers hebben gewerkt aan het versterken van hun vakmanschap en professionele vaardigheden via ontwikkelgesprekken, opleidingen en cursussen. • Teams: alle teams hebben een eigen ontwikkelopgave bepaald en werken verder aan een teamplan dat aansluit bij de uitdagingen van het team. • Collectief: teamleiders en directieleden spelen een centrale rol in de organisatiebrede ontwikkeling. De directie legt in het directieplan jaarlijks de ontwikkelaccenten vast, die worden vertaald naar de teamplannen. In 2026 wordt hier verdere uitvoering aan gegeven. Taken en formatie in balans Begin 2025 is de directie gestart met het traject Taken en formatie in balans.

Aanleiding hiertoe was dat op diverse plekken in de organisatie zichtbaar werd dat de werkdruk te hoog werd, er permanent meer werk te doen is dan dat daar mensen voor zijn en het ziekteverzuim steeg. Tegelijkertijd verlieten op een aantal plekken medewerkers de organisatie, deels vanwege de werkdruk en deels vanwege betere arbeidsvoorwaarden bij vergelijkbare gemeenten. Het doel van Taken en formatie in balans was om organisatorische keuzes te maken en politiek-bestuurlijke keuzes voor te bereiden om daarmee de werkdruk terug te dringen, zodanig dat de gemeentelijke organisatie de taken die op het bord van de gemeente liggen kan uitvoeren met de mensen die bij ons werken. Het traject is gestart met het in beeld brengen van de knelpunten, binnen teams en voor de organisatie als geheel. Vervolgens zijn de mogelijkheden onderzocht om tot besparingen te komen, waarbij de besparingen gebruikt zouden worden voor het oplossen van de knelpunten. Jaarstukken 2025 135 Tegelijkertijd zijn ook nieuwe, strenge, afspraken gemaakt over inhuur en vacatures. Eind 2025 is het traject afgerond. Het resultaat van het traject is: • Verschillende knelpunten in de organisatie zijn opgelost door medewerkers nieuwe taken en rollen te geven.

Tegelijkertijd zijn er afspraken gemaakt met partners om kwetsbaarheid te verminderen, is er bezuinigd op de ondersteunende taken en zijn de beleidsmedewerkers geschoold tot beleidsmedewerkers van de toekomst, waarmee zij ook breder inzetbaar kunnen zijn. Deze exercitie heeft formatie opgeleverd die gebruikt wordt voor noodzakelijke formatie uitbreiding in de uitvoering: het sociaal domein en bij realisatie en beheer. • Tegelijkertijd is het niet gelukt om alle knelpunten op te lossen. Om het minimale niveau van dienstverlening te leveren, waarbij we voldoen aan de wettelijke normen, is investeren in de organisatie noodzakelijk. Hiervoor moeten afspraken gemaakt worden in de nieuwe raads- en collegeperiode. • De uitgaven voor inhuur zijn fors gedaald. Grip op Financiën In 2024 is gestart met het traject Grip op financiën, met als doel om de sturing op de financiële huishouding van de gemeente structureel te versterken. Aanleiding hiervoor is de noodzaak om te werken aan een duurzaam financieel gezonde gemeente, mede gezien de beperkte groei van het Gemeentefonds in relatie tot de uitgaven en de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording door het college. Het streven is om financiële verrassingen en onverwachtse afwijkingen zoveel mogelijk te voorkomen door tijdiger en gerichter te sturen. In 2025 zijn hierin belangrijke stappen gezet en is de basis verder op orde gebracht.

Zo is het proces rondom budgethouders en budgetbeheerders eenduidiger ingericht en zijn maandelijkse budgetgesprekken ingevoerd. Dit heeft geleid tot een meer monitoringsmomenten van budgetten, waardoor afwijkingen eerder worden gesignaleerd en bijsturing tijdiger kan plaatsvinden. Ook zijn budgethouders en budgetbeheerders hierin actief meegenomen via instructiebijeenkomsten. Daarnaast is geïnvesteerd in de verdere professionalisering van de financiële functie. Het team Financieel Advies is grotendeels op sterkte gebracht. Ook op het gebied van informatievoorziening en rapportagetools zijn stappen gezet. De begroting wordt niet langer in losse spreadsheet opgesteld maar in een rapportagetools die ook verder wordt doorontwikkeld. Voor de sturing op personeelskosten is een specifieke monitor ontwikkeld. In het fysiek domein wordt, waar noodzakelijk, gewerkt met urenregistratie om beter inzicht te krijgen in de inzet van capaciteit. De ingezette maatregelen hebben geleid tot een duidelijke verbetering in de sturing en het financieel bewustzijn binnen de organisatie. Budgethouderschap is versterkt, onder andere door het verplicht stellen van budgetgesprekken op vaste momenten en door heldere kaders en verwachtingen binnen de planning- en controlcyclus. In 2026 wordt verder gewerkt aan het verdiepen van de grip op financiën.

Hierbij wordt onder andere gekeken naar de mogelijkheden om het begrotingssaldo nog dynamischer te monitoren. Tevens blijft de doorontwikkeling van rapportages, interne beheersing en risicomanagement onverminderd van belang. Personeel Over de doelstellingen en behaalde resultaten in 2025 is meer opgenomen in programma 1. Bestuur en Ondersteuning. Voor de organisatie zijn er verplichte kengetallen, die hieronder zijn opgenomen. Indicator | Werkelijk | Begroot | Werkelijk | Meet- 2024 | 2025 | 2025 | instrument Verplichte indicatoren Formatie | 6,4 | 6,4 | 6,4 | Eigen gegevens (FTE per 1.000 inwoners) Bezetting | 5,9 | 5,9 | 5,8 | Eigen gegevens (FTE per 1.000 inwoners) Overhead | € 417 | € 337 | € 405 Eigen gegevens (Bedrag per inwoner) Externe inhuur | 27,8% | 3,1% | 23,9% | Eigen gegevens (Kosten inhuur als % van de totale loonsom) Overheadkosten | 10,4% | 9,7% | 10,1% | Eigen gegevens (% van de totale lasten) Digitalisering De landelijke overheid legt de laatste jaren steeds meer nadruk op transparantie en het verbeteren van de digitale toegankelijkheid van overheidsorganisaties. Twee belangrijke wetten ondersteunen deze ontwikkeling: de Wet open overheid (Woo) en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). De Woo heeft een eigen paragraaf in deze jaarstukken, daarin is meer informatie opgenomen over hoe de implementatie van deze wet in 2025 is verlopen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://culemborg.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/b9c7f21e-8f3b-4b3b-a1ce-7feb56b3c25c?agendaItemId=bd18dc8d-00d7-4b28-aef9-2791e4b74bc1