9. ruimtelijke onderbouwing.pdf

Ruimtelijke onderbouwing Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert

Opdrachtgever: Park IJzerbroek Voortsestraat 25 5454 GR Sint Hubert Sunvest Ontwikkeling B.V. Maarssenbroeksedijk 37 3542 DM Utrecht Opdrachtnemer: Eelerwoude Onze vestigingen 088-1471100 info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl

Projectgegevens: Projectnummer: Datum: Projectleider: Opgesteld: Gecontroleerd: Status: Versie:

201339 1-7-2021 Tije Rood SIJ & TR MvA Definitief 3

Plangegevens: IMRO code: NL.IMRO.0815.PBBuVoortsestrzon-ON01 Plannaam: Sint Hubert, Voortsestraat 25, zonnepark © 2021 Eelerwoude Dit rapport is enkelzijdig opgemaakt.

Inhoudsopgave 1

Inleiding....................................................................................................................................................... 5

1.1

Aanleiding ............................................................................................................................................... 5

1.2

Ligging en begrenzing plangebied .......................................................................................................... 5

1.3

Huidig planologisch regime .................................................................................................................... 7

1.4

Leeswijzer ............................................................................................................................................... 7

2

Planbeschrijving .......................................................................................................................................... 8

2.1

Beschrijving huidige situatie plangebied ................................................................................................ 8

2.2

Het zonnepark ........................................................................................................................................ 8

2.3

Landschappelijke inpassing .................................................................................................................. 12

3

Beleidskaders ............................................................................................................................................ 16

3.1

Inleiding ................................................................................................................................................ 16

3.2

Rijksbeleid ............................................................................................................................................. 16

3.3

Provinciaal en regionaal beleid ............................................................................................................. 20

3.4

Gemeentelijk beleid.............................................................................................................................. 24

3.5

Conclusie............................................................................................................................................... 25

4

Waardentoets ........................................................................................................................................... 26

4.1

Inleiding ................................................................................................................................................ 26

4.2

Natuurwaarden .................................................................................................................................... 26

4.3

Archeologie ........................................................................................................................................... 28

4.4

Cultuurhistorie ...................................................................................................................................... 30

4.5

Water .................................................................................................................................................... 30

4.6

Conclusie............................................................................................................................................... 33

5

Milieuaspecten.......................................................................................................................................... 33

5.1

Inleiding ................................................................................................................................................ 33

5.2

Bodem .................................................................................................................................................. 33

5.3

Geluid ................................................................................................................................................... 33

5.4

Luchtkwaliteit ....................................................................................................................................... 34

5.5

Lichtreflectie ......................................................................................................................................... 35

5.6

Elektromagnetische straling ................................................................................................................. 35

5.7

Externe veiligheid ................................................................................................................................. 35

5.8

Kabels en leidingen ............................................................................................................................... 38

5.9

Bedrijven en milieuzonering ................................................................................................................. 38

5.10

Verkeer en parkeren ............................................................................................................................. 38

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3

5.11

Vormvrije m.e.r.-beoordeling ............................................................................................................... 39

5.12

Conclusie............................................................................................................................................... 40

6

Uitvoerbaarheid ........................................................................................................................................ 41

6.1

Inleiding ................................................................................................................................................ 41

6.2

Ruimtelijke uitvoerbaarheid ................................................................................................................. 41

6.3

Maatschappelijke uitvoerbaarheid ....................................................................................................... 41

6.4

Economische uitvoerbaarheid .............................................................................................................. 42

6.5

Conclusie............................................................................................................................................... 42

Bijlagen ................................................................................................................................................................... 43

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 4

1 Inleiding 1.1 Aanleiding De Nederlandse overheid heeft een grote ambitie op het gebied van duurzaamheid. In het Energieakkoord is afgesproken dat in 2020 het aandeel hernieuwbare energieopwekking 14% dient te zijn. Het percentage voor 2023 is vastgesteld op 16%. Het kabinet heeft met het nationale Klimaatakkoord van 2019 als centraal doel gesteld om de uitstoot van broeikasgassen in Nederland in 2030 met 49% terug te dringen ten opzichte van 1990. Voor de elektriciteitssector geldt hierbij een opgave om in eerste instantie in 2030 de CO2-emmissies met tenminste 20,2 Mton te verminderen. De provincie Noord-Brabant merkt ook dat het energievraagstuk een wereldwijd vraagstuk is en dat het ook de provincie raakt. De ambities vanuit het Rijk en de provincie komen op gemeentelijk niveau tot uitvoering. Het beleidskader Klimaatneutraal 2030 geeft invulling aan de ambitie om klimaatneutraal te worden, op het gebied van gas, elektriciteit, mobiliteit en indirect energiegebruik. De provincie streeft naar een energie neutrale samenleving in het jaar 2050. Ook de gemeente Mill en Sint Hubert werkt aan het verduurzamen van de energievoorziening. In samenwerking met gemeenten en waterschappen in de regio Noordoost Brabant heeft zij met de RES NOB invulling gegeven aan het Nationaal Programma RES.

In het regionale programma wordt zonne-energie als een van de voornaamste manieren van duurzame elektriciteitsopwekking gezien. Met de Energieverkenning en Energievisie uit 2018 geeft de gemeente nader invulling aan de lokale doelstellingen. Hiertoe behoort de aanleg van zonneparken in het buitengebied. De eerste stap is een pilotproject met twee zonneparken van totaal 20 hectare. Voorliggend plan is een van de twee pilotprojecten. De gemeente heeft kaders gesteld voor de landschappelijke inpassing van grondgebonden zonneparken. De locatie aan de IJzerbroekseweg is uiterst geschikt voor de ontwikkeling van een zonnepark. Zonnepanelen zijn relatief eenvoudig in te passen in het landschap en het park kan hier een bijdrage leveren aan de natuur.

1.1.1 De grondeigenaar en Sunvest nemen het initiatief Sunvest Ontwikkeling BV (hierna: Sunvest) ontwikkelt, financiert, bouwt en exploiteert zonneparken. De grondeigenaar heeft samen met Sunvest het initiatief genomen om op een aantal aaneengesloten agrarische percelen in de gemeente Mill en Sint Hubert twee zonneparken te realiseren. De grondeigenaar ontwikkelt, middels zijn eigen Park IJzerbroek BV, samen Sunvest de twee zonneparken. De voorgenomen ontwikkeling betreft de percelen met kadastrale gemeentenaam Mill, sectie R, nummers: 81, 82, 111, 112, 113, 1398 en 1399. Op de betreffende percelen worden twee zonneparken van elk 5 hectare gerealiseerd. Daarnaast wordt rondom het gezamenlijke plangebied 2 hectare gereserveerd voor de landschappelijke inpassing van beide zonneparken.

1.2 Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied van de gezamenlijke zonneparken ligt ten oosten van het dorp Sint Hubert, dat behoort tot de gemeente Mill en Sint Hubert, in Noord-Brabant. Op enige afstand, ten noorden van het gebied, is de N264 gelegen. Momenteel zijn de gronden in gebruik als bouwland voor maïs, bloemgewassen en aardappelen. De omgeving kenmerkt zich door open bouw- en graslanden met daartussen lanen en houtopstanden. De bodem behoort tot de bekeerdgronden en bestaat uit lemig fijn zand. Afbeelding 1 en 2 geven een beeld van het plangebied en de ligging ten opzichte van Sint Hubert.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 5

Afbeelding 1: Luchtfoto gezamenlijk plangebied en directe omgeving. Plangebied binnen rood kader.

Haps Mill

Sint Hubert

Afbeelding 2: Ligging gezamenlijk plangebied ten opzichte van Mill, Sint Hubert en Haps.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 6

1.3 Huidig planologisch regime Het plangebied behoort tot het bestemmingsplan ‘Buitengebied Mill en Sint Hubert’ en de herziening ‘Buitengebied Mill en Sint Hubert, Herziening 2018’. Op het plangebied is de enkelbestemming ‘Agrarisch’ van toepassing. Ook is meer dan de helft van het plangebied gelegen binnen de dubbelbestemming ‘Waarde Archeologie 2’. Verder kent het plangebied de gebiedsaanduidingen ‘luchtvaartverkeerzone radarverstoringsgebied’, ‘overige zone - aardkundig waardevol gebied’, ‘overige zone - leefgebied struweelvogels’, ‘overige zone - zone landschap, leefomgeving en gezondheid’ en ‘reconstructiewetzone verwevingsgebied vervallen’. Een uitsnede van het bestemmingsplan is weergegeven in afbeelding 3. De realisatie van een zonnepark is niet passend binnen het vigerend bestemmingsplan. Daarom wordt voor elk zonnepark een omgevingsvergunning, in afwijking op het bestemmingsplan (op grond van artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 3° Wabo), aangevraagd. Voorliggende ruimtelijke onderbouwing is onderdeel van de vergunningsaanvraag. Hierin komen alle relevante aspecten vanuit de ruimtelijke ordening voor dit project aan de orde en deze ruimtelijke onderbouwing toont aan dat de ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

Afbeelding 3: Uitsnede bestemmingsplan.

1.4 Leeswijzer De ruimtelijke onderbouwing is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. In hoofdstuk 2 wordt eerst ingegaan op het voorgenomen plan. In hoofdstuk 3 komt het beleidskader aan bod. In dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van het van toepassing zijnde rijksbeleid, provinciaal beleid en gemeentelijk beleid. Het voorgenomen plan wordt daarbij getoetst aan dit beleid. Hoofdstuk 4 bevat een waardentoets. Hieruit blijkt welke waarden er in het plangebied aanwezig zijn en of deze worden aangetast door de ontwikkeling. In hoofdstuk 5 komen de relevante milieuaspecten aan bod. In hoofdstuk 6 wordt tot slot ingegaan op de ruimtelijke, maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 7

2 Planbeschrijving In dit hoofdstuk wordt de huidige situatie weergegeven en wordt de voorgenomen ontwikkeling beschreven.

2.1 Beschrijving huidige situatie plangebied 2.1.1 Ligging en beschrijving plangebied Het plangebied betreft enkele percelen in het buitengebied ten oosten van Sint Hubert. Dit is te zien in afbeeldingen 1 en 2. Het betreft de percelen met kadastrale gemeentenaam Mill, sectie R, nummers: 81, 82 111, 112, 113, 1398 en 1399. Het plangebied kent twee delen van ieder 5 hectare. Daarnaast wordt 2 hectare gereserveerd voor de landschappelijke inpassing van beide zonneparken. De gronden zijn op dit moment hoofdzakelijk in gebruik voor sierteelt en een deel wordt gebruikt voor de teelt van akkerbouwgewassen, zoals maïs. Het plangebied grenst aan houtopstanden en andere gronden in gebruik voor agrarische doeleinden. Op enige afstand ten zuiden van het plangebied ligt de IJzerbroekseweg en ten noorden de N264. De omgeving kenmerkt zich door grootschalige open gras- en bouwlanden. De verkaveling kent een rechte, strakke vorm. Enkele bosschages, bomenrijen en andere groenstructuren zijn zichtbaar tussen deze gronden. Deze zijn vooral zichtbaar aan de zijden van wegen en rondom bebouwing.

Afbeeldingen 4: Impressie plangebied (bron: Eelerwoude).

2.2 Het zonnepark In deze paragraaf wordt het plan voor de twee zonneparken IJzerbroek beschreven. Ten behoeve van het plan is een landschappelijk inrichtingsplan opgesteld door Haver Droeze. Het landschappelijk inrichtingsplan is separaat bijgevoegd.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 8

2.2.1 Initiatief voor een zonnepark De gemeente Mill en Sint Hubert heeft ingezet op twee pilotprojecten voor zonneparken met een totaal van 20 hectare. Park IJzerbroek BV heeft het initiatief genomen voor de realisatie van een zonnepark. Sunvest is als ontwikkelende partij later aangehaakt. Park IJzerbroek BV heeft samen met Sunvest een plan opgesteld om de twee zonneparken te realiseren. Dit gezamenlijke plan is door de gemeente aangewezen als een van de twee pilotprojecten. Het zonnepark is opgedeeld in twee delen van elk 5 hectare, welke in de toekomst in gebruik wordt genomen voor het opwekken van duurzame energie. Daarnaast wordt extra ruimte gereserveerd voor de landschappelijke inpassing van het zonnepark en ontwikkeling van natuur.

2.2.2 Locatiekeuze De locatiekeuze van zonneparken is van een aantal zaken afhankelijk. Zonneparken zijn voorzien van een groot aantal panelen met een omvang van meerdere hectares. Zo kan op een efficiënte en financieel haalbare manier duurzame energie opgewekt worden. Binnen de bebouwde omgeving van de gemeente Mill en Sint Hubert is dit in beperkte mate mogelijk. De gronden zijn in gebruik voor andere doeleinden. De realisatie van beide zonneparken biedt kansen om de bestaande landschapsstructuren te versterken en de ecologie en biodiversiteit binnen het gezamenlijke plangebied te stimuleren. Daarnaast zorgt de landschappelijke inpassing van beide zonneparken ervoor dat de zonneparken zo min mogelijk impact hebben op directe omgeving en omwonenden. Op de locatie aan de IJzerbroekseweg zijn de voorgenomen zonneparken op een goede manier in te passen waarbij landschappelijke en natuurlijke waarden worden versterkt. Hierover heeft overleg met de grondeigenaar, omwonenden en met belangenorganisaties plaatsgevonden. Een aanvullende beschrijving is te vinden in het Landschappelijk inpassingsplan (bijlage 1) en paragraaf 2.3. Gemeente ziet kansen voor zonneparken De gemeente Mill en Sint Hubert streeft naar het behalen van de landelijke, regionale en lokale doelstellingen om te komen tot een volledig duurzame energievoorziening in 2050.

De gemeente heeft een verkenning naar mogelijkheden voor verduurzaming van de energievoorziening uit laten voeren. Aan de hand hiervan is de beleidsnotitie ‘Energieverkenning en Energievisie 2018’ opgesteld, waaruit blijkt dat zonne-energie voor de gemeente het voornaamste middel is om de ambities te behalen. Vanwege de aanwezigheid van vliegbasis Volkel is het niet mogelijk om binnen de gemeente Mill en Sint Hubert windturbines te realiseren. Daarnaast is het beschikbare dakoppervlak niet groot genoeg om aan de gemeentelijke doelstellingen te voldoen. Om de gestelde doelstellingen te halen zijn grondgebonden zonneparken noodzakelijk. Om invulling te geven aan de realisatie van grondgebonden zonneparken heeft de gemeente voorwaarden opgesteld. Met een pilotproject wil de gemeente ruimte bieden aan twee zonneparken met een maximale oppervlakte van 20 hectare. Voorliggend plan behoort tot deze pilot. Onderdeel van de verkenning naar een duurzame energievoorziening in de gemeente Mill en Sint Hubert zijn een tweetal werksessies. Uit deze werksessies zijn een aantal gebieden gekomen waarin de realisatie van zonneparken tot de mogelijkheden behoort en niet wenselijk is. Deze zijn vertaald naar een kansenkaart, welke weergegeven is in afbeelding 5. Het plangebied is gelegen binnen een gebied aangewezen voor kleinschalige zon-initiatieven.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 9

Afbeelding 5: Kansenkaart initiatieven omtrent zonne-energie in de gemeente Mill en Sint Hubert (bron: Energieverkenning en energievisie gemeente Mill en Sint Hubert).

2.2.3 Technische gegevens zonnepark De twee te realiseren zonneparken hebben elk een oppervlak van circa 5 hectare. Deze ruimten wordt ingevuld met zonnepanelen en bijbehorende technische installaties. Daarnaast wordt extra ruimte gereserveerd voor de landschappelijke en natuurlijke inpassing van beide zonneparken. Beide zonneparken worden in totaal voorzien van circa 30.000 zonnepanelen, onderverdeeld over de twee velden (twee maal 15.000). Dit is goed voor een totaal opgewekt vermogen van 14 MWp per jaar, waarmee ruim 4.000 huishoudens van duurzame energie kunnen worden voorzien. De zonnepanelen komen te liggen in een kleine hoek, gericht op het zuiden. Verder komen op het terrein twee 6 MVA transformatorstations te staan. Beschikbaarheid netaansluiting De initiatiefnemer heeft contact gehad met de netbeheerder Enexis. Bij Enexis zijn inmiddels twee aanvragen gedaan voor een 6 MVA netaansluiting. Hiervan is inmiddels één netaansluiting gecontracteerd, de tweede aanvraag is door Enexis op de wachtlijst geplaatst in afwachting van het vrijkomen van netcapaciteit.

2.2.4 Toegankelijkheid en ontsluiting van de zonneparken Beide zonneparken kunnen op een veilige manier ontsloten worden via de IJzerbroekseweg. Hiervoor wordt een halfverhard pad aangelegd aan de zuidwestelijke zijde van het plangebied. Het pad wordt voornamelijk gebruikt tijdens de aanleg en ontmanteling van het zonnepark. Tijdens de beheer- en onderhoudsfase is de ontsluiting beperkt benodigd.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 10

2.2.5 Bouw De start van de bouw is afhankelijk van het moment waarop de benodigde rijkssubsidies zijn toegewezen en vergunningen zijn verleend. Momenteel is de planning om in het derde kwartaal van 2022 te starten met de aanleg van de zonneparken. Het plaatsen van de panelen en de daarbij horende installaties bedraagt ongeveer drie maanden.

2.2.6 Looptijd De zonneparken hebben een exploitatieperiode van 25 jaar. Na dit tijdspad wordt het totale plangebied teruggebracht naar de huidige staat, zodat het weer in gebruik genomen kan worden voor agrarische doeleinden. Dit omvat een volledige ontmanteling van de zonnepanelen, daarbij horende installaties, hekwerk, etc.

2.2.7 Communicatie en participatie Sunvest en Park IJzerbroek BV hebben gezamenlijk een participatieplan opgesteld ten behoeve van de betrokkenheid van de lokale gemeenschap. Dit plan behoort tot de bijlagen van deze ruimtelijke onderbouwing. In het plan wordt ingegaan op de communicatie met de lokale gemeenschap en de financiële participatie. Sunvest heeft samen met Park IJzerbroek BV het communicatie- en participatieplan opgesteld. Deze is separaat bijgevoegd. Communicatie en proces participatie Sunvest, Park IJzerbroek en de gemeente Mill en Sint Hubert hechten veel waarde aan het betrekken van de omgeving vanaf het begin van het proces. De partijen willen de omgeving mogelijkheden geven input te leveren, zodat het zonnepark gedragen wordt door de omgeving en leidt tot een beter plan. Park IJzerbroek BV en Sunvest zijn eind 2019 begonnen met het informeren van de direct omwonenden en gemeente. Sindsdien hebben Park IJzerbroek en Sunvest eind 2019 een eerste bewonersavond met omwonenden gehad en input gekregen van de gemeente Mill en Sint Hubert. Na goedkeuring van het principeverzoek hebben Sunvest en Park IJzerbroek BV gesprekken opgestart met lokale belangenorganisaties en het waterschap. Ook is een tweede bewonersavond gehouden en zijn keukentafelgesprekken gevoerd met direct omwonenden.

Gezien de huidige COVID-19-pandemie zijn daarnaast veel telefoongesprekken gevoerd en is er mailwisseling geweest met direct omwonenden. Andere doelgroepen, zoals de overige inwoners van Mill en Sint Hubert, zijn digitaal geïnformeerd. Tijdens dit proces is het ontwerp op verschillende aspecten aangepast. Onder andere is het zonnepark verschoven naar de Pastoor Jacobsstraat, is de hoogte van de panelen verlaagd naar 1,50 meter en zijn aanpassingen verricht in de omheining. Daarnaast is met één omwonende nog uitgebreid gesproken om tot een maatwerkoplossing te komen waardoor het ontwerp op enkele details nog is gewijzigd. Verdere evaluatie van het communicatieplan wordt nog toegevoegd, aangezien het proces nog lopende is. Dit houdt de documentatie van de gebruikte communicatiemiddelen in, zoals gespreksverslagen, presentaties en uitnodigingen. Financiële participatie Tijdens de operationele willen Sunvest en Park IJzerbroek omwonenden en belanghebbende om te profiteren van de twee zonneparken doormiddel van de afname van groene stroom. Hiertoe hebben Sunvest en Park IJzerbroek contact gezocht met lokale energiecoöperaties, waaronder Energiecoöperatie Westerbeek, Energiecoöperatie Overloon, Stichting Eigen Kweek Langenboom en het Cuijks Energie Collectief (CEC). Daarnaast zijn diverse omwonenden benaderd of zij belangstelling hadden om een energiecoöperatie op te richten.

Aangezien de eerste gesprekken met de energiecoöperaties en omwonenden geen resultaat hebben opgeleverd hebben Sunvest en Park IJzerbroek nog geen samenwerking kunnen starten. Desalniettemin

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 11

streven beide partijen ernaar om samen te werken met een energiecoöperatie zodat inwoners van Gemeente Mill en Sint Hubert via de postcoderoosregeling financieel kunnen deelnemen in de zonneparken. Sunvest en Park IJzerbroek willen hiervoor 20% van de zonneparken openstellen. Daarnaast gaan de initiatiefnemers €0,25/MWh storten in een ruimtelijk kwaliteitsfonds en €0,25/MWh in een energietransitiefonds. Beide fondsen gaan beheerd worden door de gemeente Mill en Sint Hubert en de gemeente is opzoek naar een passende bestemming voor beide fondsen. Daarnaast zal er een inkoopactie worden opgezet voor omwonenden (huishoudens) die ook geïnformeerd zijn in het participatietraject. Deze huishoudens kunnen dan met 30% korting een gemonteerd zonnepaneelinstallatie (van hoge kwaliteit) ontvangen. Hierbij wordt uitgegaan van een dakgebonden installaties, waarbij in samenspraak met de lokale installateur gekeken wordt naar de mogelijkheden voor het tegemoet komen aan bijzondere wensen van de huishoudens, zoals plaatsing van de panelen op andere delen van hun perceel. De zonnepanelen en omvormers worden bij groothandel ProfiNRG/Vamat ingekocht tegen verlaagd tarief en vervolgens geïnstalleerd door een lokale installateur. Om de huishoudens te bereiken start de intiatiefnemer een campagne in de omgeving.

Deze bijdrage komt bovenop de bijdrages aan het Ruimtelijk Kwaliteitsfonds en het Energietransitiefonds welke door Gemeente Mill en Sint Hubert zullen worden beheerd én naast het dubbel ruimtegebruik waardoor de flora en fauna in het gebied een impuls krijgt.

2.3 Landschappelijke inpassing 2.3.1 Omgevingsproces Sunvest en Park IJzerbroek BV hebben meerdere gesprekken gevoerd met omwonenden. In deze gesprekken is het ontwerp voorgelegd, waarop verschillende reacties en suggesties zijn aangeleverd. Hierop zijn aanpassingen in het ontwerp doorgevoerd. Onder meer is het zonnepark verschoven voor het behoud van het landelijk uitzicht en zijn aanpassingen gedaan aan de landschappelijke en natuurlijke inpassing. Een nadere beschrijving is te vinden in het Communicatieplan en het Landschappelijk inpassingsplan, behorende tot de bijlagen van deze ruimtelijke onderbouwing.

2.3.2 Schaal van het landschap De locatie ligt op de overgang van De Peel naar het Maasdal. Hier ligt een rug van dekzand tegen de terrassen van de Maas. Op deze overgang zijn ketens van dorpen en stadjes ontstaan met bouwlanden dichtbij op de hogere gronden en hooi- en weilanden in de nattere maasvallei, terwijl De Peel lange tijd woest bleef en voor het weiden van schapen en het steken van plaggen betekenis had. De Voortsestraat is een verbindingsweg in de ketting van dorpen. De erven met boerderijen lagen aan deze straat. Aan de westzijde hiervan lag een gemeenschappelijk akkercomplex. Aan de oostzijde zien we op de kaart uit 1900 dat de natte broekvenen geleidelijk in gebruik worden genomen door ze te ontwateren en van kavelgrensbeplanting te voorzien. De Hoevensestraat en de IJzerbroekseweg speelden een rol in de ontsluiting hiervan en voerden naar een groter (gemeenschappelijk) stuk land achter de Raam. Oostelijk achter de erven aan de Voortsestraat was de grond hoger en als eigen bouwland in gebruik. Ten westen van de Hoevensestraat lag een stuk bos en langs de Raam een dichte beplantingssingel. Inpassing van de zonneparken vindt plaats door de hoogte van de opstelling te beperken tot maximaal 1,50 m. Dat wil zeggen dat het voor veel mensen mogelijk is er over heen te kijken en dat lanen, bomen en struwelen in de omgeving zichtbaar blijven.

Door te kiezen voor een zuid opstelling met openingen tussen de panelen voor het doorlaten van water, kan onder de opstelling vegetatie groeien met een waardevolle biodiversiteit. De twee zonneparken sluiten aan op de bestaande structuren aan de Hoevensestraat en de percelen aan de Voortsestraat. Langs de gezamenlijke randen van beide zonneparken komen struweelstroken. De opdeling van het zonnepark in twee vlakken van elk 5 hectare, sluit aan op de perceelindeling van de omgeving.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 12

2.3.3 Schaal van de directe omgeving Struweel Om de zonneparken af te schermen van de omgeving is gekozen om beide zonneparken langs de gezamenlijke randen landschappelijk in te passen middels een struweelsingel. Het struweel biedt beschutting, nestmogelijkheden en voedsel voor vogels, kleine zoogdieren en insecten (zoals de bij). Het komt aan alle zijden van het zonnepark te staan en varieert in afmeting. Langs de IJzerbroekseweg wordt tussen de zonneparken en de bermsloot een zone ontwikkeld als struweelrand met ruigte- en natuuroever, met een kruidenrijke vegetatie en laag struweel als Gagel, Kornoelje en lage Wilgensoorten. De oever van de bermsloot wordt afgevlakt zodat er een gradiënt droog-vochtig ontstaat en ruimte voor waterbuffer bij hevige regenval. Langs de Hoevensestraat wordt een zoom als bredere struweelzone ingericht en wordt de bestaande watergang doorgetrokken langs heel het perceel. Tussen het struweel en de zonnepanelen in wordt een pad aangelegd rondom beide zonneparken.

Afbeelding 6: Doorsnede grens aan de zuidzijde van het plangebied plus de natuuroever aan de IJzerbroekseweg (bron: Haver Droeze).

Natuuroever Langs de IJzerbroekseweg wordt bijgedragen aan de daar gewenste ecologische verbinding en herstel van het watersysteem middels het afvlakken en zo nodig uitdiepen van de slootoever en het aanbrengen van kruidenrijke vegetatie met laag struweel. De oever van de bermsloot wordt afgevlakt zodat er een gradiënt droog-vochtig ontstaat en ruimte voor waterbuffer bij hevige regenval.

Bomenweide en vogelplas Grenzend aan het bosje in de noordwesthoek wordt een gedeelte van het park aangelegd als ruige boomweide met een poel en los struweel. Het gewenste eindbeeld is een streekeigen extensief beheerde overhoek met ruige kruidenvegetatie en struweel en met enkele solitaire bomen, het geheel als stapsteen ten behoeve van ecologie. Hier wordt bosplantsoen als Wilg, Meidoorn, Kardinaalsmuts, Kornoelje, Liguster etc. geplant. Deze strook is met name geschikt voor struweelvogels.

2.3.4 Schaal van de zonneparken Panelen, hoogte en oriëntatie Beide zonneparken worden in totaal voorzien van 30.000 panelen, gericht op het zuiden. Voor de stabiliteit van de panelen wordt gebruik gemaakt van een tafelconstructie. De panelen worden met de grond bevestigd middels dunne palen. Deze worden bij de aanleg in de grond geslagen en na de exploitatiefase uit de grond getrokken. Hiervoor worden geen betonnen funderingen gebruikt. De panelen komen in rijen met een kleine hellingshoek op de tafels te liggen. De nokhoogte van de panelen ligt rond de 1,50 meter. Onder de panelen wordt ruimte overgelaten voor vegetatie, zonlicht en infiltratie van regenwater. Door de groenstructuren aan de buitenzijde van beide zonneparken liggen de panelen niet in het zicht van omwonenden.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 13

Hekwerk In verband met de veiligheid en beveiliging van de twee zonneparken dienen de zonneparken afgesloten te worden voor onbevoegden. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een hekwerk van 1,80 tot 2,00 meter hoog. Het hekwerk komt aan de binnenzijde van de struweelstrook te staan, zodat het niet in het zicht staat. Daarnaast wordt het hekwerk 15 cm boven het maaiveld geplaatst voor de passage van fauna en wordt om de 50 meter een dassentunnel, met een doorsnede van 30 cm, onder het hek geplaatst. Het hekwerk krijgt een donkere, niet reflecterende kleur. De twee zonneparken zijn toegankelijk via een entreepoort. Deze komt aan de zijde van de IJzerbroekseweg te staan. De poort is te bereiken via een nieuw aan te leggen halfverharde weg. Ook komt er een toegangspoort ter hoogte van de Voortsestraat 25.

Transformatoren en inkoopstation De twee zonneparken worden voorzien van twee 6 MVA transformatorstations en omvormers. Deze komen binnen de groenstructuren en omheining van het zonnepark te staan. Hierdoor staan deze installaties buiten het zicht van omwonenden. Gezien de afstand van het plangebied tot omliggende woningen is plaatsing van de transformatorstations aan de rand van het gebied mogelijk. Het inkoopstation voor beide zonneparken wordt aangelegd aan de zuidoostelijke zijde van het gezamenlijke plangebied, nabij de entreepoort. Hier wordt een aansluiting op het netwerk van Enexis gerealiseerd.

Parkeren Voor de aanleg en ontmantelingsfase is ruimte om te parkeren, op de percelen grenzend aan het plangebied, op het erf, binnen het plangebied en aan de Voortsestraat 25. Tijdens de exploitatiefase is het mogelijk om te parkeren op de daarvoor bestemde parkeervoorzieningen binnen het plangebied.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 14

Afbeelding 7: Ontwerp landschappelijke inpassing van de twee zonneparken aan de IJzerbroekseweg (bron: Landschappelijk inpassingsplan Haver Droeze).

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 15

3 Beleidskaders 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid dat betrekking heeft op het plangebied en de voorgenomen ontwikkeling beschreven. Het wordt benaderd vanuit het Rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Het voorgenomen plan wordt getoetst aan dit beschreven beleid.

3.2 Rijksbeleid 3.2.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Nederland staat in de komende jaren voor een aantal opgaven van nationaal belang. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) stelt dat grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw Nederland flink zullen veranderen. Deze opgaven moeten benut worden om vooruit te komen en tegelijkertijd het mooie van Nederland te behouden. De NOVI biedt perspectief om de grote opgaven aan te pakken, hierbij is omgevingskwaliteit het kernbegrip, dat wil zeggen: ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Vanuit de NOVI geeft het Rijk kaders en richting voor zowel nationale als decentrale keuzes. Centraal bij de afweging van belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als van de ondergrond. In de NOVI wordt gesproken over een ‘omgevingsinclusief’ beleid. De NOVI beschrijft enerzijds een toekomstperspectief met ambities en anderzijds de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven. Deze opgaven zijn het verschil tussen de ambitie en de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen. Waar de opgaven vragen om een geïntegreerde benadering, komen deze samen in vier prioriteiten. Op deze vier prioriteiten zijn beleidskeuzes gemaakt.

De vier prioriteiten zijn: 1) Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. 2) Duurzaam economisch groeipotentieel. 3) Sterke en gezonde steden en regio’s. 4) Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om de beleidskeuze weloverwogen te maken worden drie afwegingsprincipes, die helpen bij het afwegen en prioriteren van de verschillende belangen en opgaven, gehanteerd namelijk; 1) Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies, 2) Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal en 3) Afwentelen wordt voorkomen. In de NOVI wordt gesteld dat de klimaatdoelstelling in lijn is met de Parijse klimaatdoelstelling: in 2050 vrijwel geheel klimaat neutraal. De ambitie is dat de omslag naar 100 procent circulair in 2050 gerealiseerd is en dat een zo goed mogelijke inpassing van duurzame energie in de leefomgeving is. In 2050 is Nederland erin geslaagd al deze ontwikkelingen zorgvuldig in te passen of nieuwe landschappen te creëren, met zo min mogelijk hinder of overlast voor mensen en het ecosysteem. De NOVI ziet het van nationaal belang om de internationale afgesproken doelen te behalen. De opgave is dan ook om de broeikasgassen. Ten opzichte van 1990 te reduceren met tenminste 49 procent in 2030 en met 95 procent in 2050. Een andere opgave is het vervangen van fossiele energiebronnen door duurzame bronnen.

Bovenstaande opgaven manifesteert zich rond een van de vier prioriteiten, namelijk prioriteit 1 ‘Ruimte voor klimaatadaptatie energietransitie’. In beleidskeuzes van deze prioriteit wordt benoemd dat overheden,

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 16

marktpartijen en maatschappelijke organisaties samenwerken aan het bijtijds halen van doelstellingen, die in het Klimaatakkoord zijn bepaald. Het Nationaal Programma RES vormt een platform voor onderling samenwerken, vergelijken, leren en uitdagen. De energietransitie kan een hefboom zijn voor kwaliteitsverbetering, zowel ruimtelijke als bijvoorbeeld voor ecologische, economische of sociale verbeteringen. Zonneparken kunnen bijvoorbeeld economische dragers voor het landelijk gebied worden. Daarnaast moeten zonneparken in het landschap worden ingepast. De afwegingprincipes van de NOVI leiden tot een voorkeur voor zonnepanelen op daken en gevels van gebouwen. Vanuit diezelfde principes hebben daarna onbenutte terreinen in bebouwd gebied de voorkeur. Om aan de gestelde energiedoelen te voldoen, kan blijken dat ook locaties in het landelijk gebied nodig zijn. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling In de NOVI wordt de ambitie uitgesproken dat in 2050 de Parijse Klimaatdoelstellingen worden behaald. De zonneparken aan de IJzerbroekseweg dragen bij aan de reductie van broeikasgassen. Daarnaast dragen de voorgenomen zonneparken met de bijbehorende landschappelijk inpassing (zie paragraaf 2.3) bij aan de ruimtelijke en ecologische kwaliteitsverbeteringen van het landschap. Ook gemeente Mill en Sint Hubert werkt toe naar het behalen van deze gezamenlijke doelstelling.

Binnen de bebouwde omgeving van gemeente Mill en Sint Hubert zijn niet genoeg ruimten en daken beschikbaar om zonnepanelen aan te leggen. Om te voorkomen dat de doelstellingen niet behaald worden, wordt uitgegaan van 37-55 hectare aan grondgebonden zonneparken voor 2050. Met de pilot wordt een deel van de energiebehoefte ingevuld, zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit van de leefomgeving.

3.2.2 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) bevat de visie van het Rijk op de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland. Het Rijk streeft naar een krachtige aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) zijn regels opgenomen om het beleid uit de SVIR te verwezenlijken. In de structuurvisie schetst het Rijk ambities voor Nederland in 2040. Uitgaande van de verantwoordelijkheden van het Rijk zijn de ambities uitgewerkt in rijksdoelen tot 2028, waarin is aangegeven welke nationale belangen aan de orde zijn. De tijdshorizon is gesteld omdat in de loop van de tijd nieuwe ontwikkelingen en opgaven kunnen vragen om bijstelling van de rijksdoelen. Voor de ambities zijn rijksinvesteringen slechts één van de instrumenten die worden ingezet. Kennis, bestuurlijke afspraken en kaders kunnen ook worden ingezet. De huidige financiële rijkskaders (begroting) zijn randvoorwaardelijk voor de concrete invulling van die rijksambities. De ruimtelijke waarden die het nationaal belang waarborgen zijn opgenomen in 13 verschillende belangen. In de structuurvisie wordt ook aangegeven op welke wijze het Rijk deze belangen wil verwezenlijken.

Dit zorgt voor een duidelijk overzicht in één document gezamenlijk met de doelen die het Rijk heeft opgesteld. Relevant voor de ontwikkeling van de twee zonneparken in Sint Hubert is dat de vraag naar elektriciteit blijft groeien. Vanwege de ambities voor beperking van de CO2-uitstoot is een transitie naar duurzame, hernieuwbare energievoorziening nodig. Voor het opwekken van energie moet voldoende ruimte gereserveerd worden. Het aandeel van duurzame energiebronnen (waaronder zon) in de totale energievoorziening moet omhoog en deze bronnen hebben relatief veel ruimte nodig.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 17

Relatie met de voorgenomen ontwikkeling In de SVIR wordt de ambitie uitgesproken dat Nederland in 2040 een robuust internationaal energienetwerk kent en dat de energietransitie vergevorderd is. Realisatie van de twee zonneparken IJzerbroek in Sint Hubert levert een bijdrage aan de ambities van de SVIR en doet daarbij geen afbreuk aan de overige nationale belangen.

3.2.3 Barro en Bro Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 30 december 2011 in werking getreden. In het Barro wordt een aantal projecten die van rijksbelang zijn met name genoemd en met behulp van digitale kaartbestanden exact ingekaderd. Per project worden vervolgens regels gegeven, waaraan ruimtelijke plannen moeten voldoen. Binnen het Barro worden de volgende onderdelen besproken: • Project Mainportontwikkeling Rotterdam. • Kustfundament. • Grote rivieren. • Waddenzee en waddengebied. • Defensie. • Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. In oktober 2012 is het besluit aangevuld met de ruimtevraag voor de onderwerpen veiligheid op rijkswegen, toekomstige uitbreiding van infrastructuur, de elektriciteitsvoorziening, de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), de veiligheid van primaire waterkeringen, reserveringsgebieden voor hoogwater, maximering van de verstedelijkingsruimte in het IJsselmeer en is het onderwerp duurzame verstedelijking in regelgeving opgenomen. Per 1 juli 2016 zijn er nog enkele wijzigingen van de Barro van kracht geworden. Deze wijzigingen hebben geen directe invloed op de voorgenomen ontwikkeling. Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening opgenomen.

Op 1 juli 2017 is het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd, waarbij ook een nieuwe "Laddersystematiek" wordt toegepast. Deze nieuwe regeling is opgenomen in artikel 3.1.6 Bro. De ladder voor duurzame verstedelijking is van toepassing op bestemmingsplannen, uitwerkings- en wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen. De toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking houdt in dat: 'De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien'. Het aanleggen van de twee zonneparken op de huidige agrarische percelen is geen nieuw stedelijke ontwikkeling. Op basis van eerdere uitspraken van de Raad van State 11 blijkt dat soortgelijke projecten die niet tot leegstand van bestaande bebouwing leiden, niet als een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro kunnen worden aangemerkt. Voorbeelden hiervan zijn de aanleg van een weg, windpark of een hoogspanningsleiding.

Ook de Rechtbank Overijssel heeft in april 2018 geoordeeld dat een zonnepark geen nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft (zaaknummer akzwo_17_2460 en ak_zwo_17_2461). Een toets aan de Ladder is daarom 1

Zie: ABRvS 18 februari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:448, ABRvS 24 februari 2016, ECLI:NL:RVS:2016: 465. ABRvS 16 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:708. ABRvS 28 juni 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1724.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 18

niet van toepassing. Vanuit het principe van een goede ruimtelijke ordening wordt hierna wel ingegaan op de onderbouwing van de behoefte en de argumentatie achter de omvang en de locatie. 1.

Er bestaat een behoefte om te komen tot een duurzame energievoorziening. Deze behoefte wordt onder andere aangeduid in de ‘Energieverkenning en Energievisie 2018’ van gemeente Mill en Sint Hubert en de Omgevingsvisie ‘Kwaliteit van Brabant’ van de provincie Noord-Brabant. De gemeente heeft een pilot voor de ontwikkeling van twee zonneparken (20 hectare) binnen de gemeentegrenzen opgezet. Samen voorzien de zonneparken IJzerbroek in de energievoorziening van ruim 4000 huishoudens, waarmee een deel van de energiebehoefte voor een periode van (minimaal) 25 jaar ingevuld kan worden. Het doel van de provincie is om in 2030 minimaal 50 procent van de energie op een duurzame wijze op te wekken. Hierbij wordt grootschalig ingezet op wind, zon, duurzame warmte en water.

2.

Om te komen tot een duurzame energievoorziening binnen de gemeente Mill en Sint Hubert is het nodig om zonne-energie op verschillende locaties op te wekken, blijkt ook uit het onderzoek voor de beleidsnotitie Energieverkenning en Energievisie 2018. Daarbij is het opwekken van zonne-energie op daken meegenomen. De gemeente gaat uit van 70 TJ. Niet alle daken zijn geschikt voor het opwekken van zonne-energie. Daarnaast kunnen verschillende esthetische bezwaren tot gevolg hebben dat daken niet geschikt blijken te zijn. Dit zijn onder meer technische aspecten, schaduwvlakken en het dakoppervlak. De energievraag van Mill en Sint Hubert heeft een omvang groter dan opgewekt kan worden op alleen daken (537 TJ). Ook zijn grondgebonden zonneparken benodigd. Voor een zonnepark dat substantieel bijdraagt aan de gemeentelijke doelstellingen zijn oppervlakten benodigd waarbij op een efficiënte manier zonne-energie opgewekt wordt. Een financieel haalbaar zonnepark met een oppervlakte van 5 hectare (exclusief landschappelijke inpassing) is niet te realiseren binnen de bebouwde omgeving. Veelal zijn deze gronden in gebruik door andere functies, zoals bedrijven, woningen of winkels. Ook zijn zonnepanelen en bijbehorende installaties niet altijd te combineren met andere functies. De twee zonneparken zijn gelegen in het buitengebied van Sint Hubert.

Op deze locatie is een zonnepark op een relatief eenvoudige manier in te passen zonder afbreuk te doen aan in het gebied aanwezige waarden. Momenteel zijn de gronden in gebruik voor agrarische doeleinden. Met de aanleg van beide zonneparken worden groen- en waterstructuren toegevoegd aan de omgeving. Dit heeft een kwaliteitsimpuls van landschaps- en natuurwaarden tot gevolg. Door middel van groenstructuren zijn zonnepanelen en toebehoren niet zichtbaar voor de omgeving. Bij netbeheerder Enexis zijn inmiddels twee aanvragen gedaan voor een 6 MVA netaansluiting. Hiervan is inmiddels één netaansluiting gecontracteerd, de tweede aanvraag is door Enexis op de wachtlijst geplaatst in afwachting van het vrijkomen van netcapaciteit. De twee zonneparken hebben een exploitatieperiode van 25 jaar. Na dit tijdspad worden de zonneparken teruggebracht naar de huidige staat, zodat het weer in gebruik genomen kan worden voor agrarische doeleinden. Dit omvat een volledige ontmanteling van de zonnepanelen, daarbij horende installaties, hekwerk, etc.

3.

Voornamelijk in de aanleg- en ontmantelingsfase dienen de twee zonneparken bereikt te worden. Voor onderhoud en beheer zijn de toegangswegen beperkt benodigd. Dit kan op een veilige wijze via het halfverharde pad en de IJzerbroekseweg.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 19

3.2.4 Klimaatakkoord Op 28 juni 2019 is het klimaatakkoord vastgesteld. Het Kabinet heeft met het nationale klimaatakkoord een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikassen in Nederland met 49% ten opzichte van 1990. Het kabinet pleit in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030.

Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De te realiseren zonneparken wekken circa 14 MWp/jaar aan vermogen op. Dit staat gelijk aan het stroomverbruik van ongeveer 4.000 huishoudens. De voorgenomen ontwikkeling levert hiermee een bijdrage in de doelstelling van het Rijk om te komen tot een aandeel van 70% duurzaam opgewekte energie in 2030.

3.2.5 Rijk investeert in duurzame energie De afgelopen jaren heeft de overheid diverse doelstellingen geformuleerd betreffende het opwekken van duurzame energie. Om deze doelstellingen te behalen worden initiatieven voor het opwekken van duurzame energie gesubsidieerd. Voor de realisatie van zonneparken kan SDE++ subsidie worden aangevraagd. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De subsidieregeling vanuit het Rijk laat zien dat het Rijk dergelijke initiatieven voor het opwekken van duurzame energie stimuleert. De voorgenomen ontwikkeling sluit hierbij aan en de initiatiefnemers zijn voornemens subsidie aan te vragen.

3.2.6 Conclusie Rijksbeleid De voorgenomen ontwikkeling past binnen de beleidskaders benoemd in de NOVI, SVIR, Barro, de Bro. Vanuit deze beleidsdocumenten en regelgeving zijn geen randvoorwaarden of uitgangspunten die rechtstreeks doorwerken op het voorgenomen plan. Daarnaast draagt de ontwikkeling bij aan het behalen van de vastgelegde doelstellingen in de NOVI en het Klimaatakkoord.

3.3 Provinciaal en regionaal beleid 3.3.1 Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant’ De provincie Noord-Brabant heeft in haar Omgevingsvisie (2018) en de interim Omgevingsverordening uit 2019 aangegeven te streven om in 2050 energieneutraal te zijn. Echter vraagt het volgens de provincie nog een ‘zeer grote inspanning van alle partijen’ om de doelstellingen voor 2030 en 2050 te halen. Voor de periode tot 2030 zet de provincie Noord-Brabant daarom vol in op het mogelijk maken van zon- en windprojecten om duurzame energie op te wekken. De provincie heeft in de Interim Verordening ruimte Noord-Brabant spelregels opgesteld om richting te geven aan onder andere zonprojecten (zie kader afbeelding 9). Uit de omgevingsvisie blijkt dat bij de ontwikkeling van zonneparken gemeentelijk beleid leidend is. Wel gelden de provinciale regels rondom de zorgplicht voor ruimtelijke kwaliteit. Een zonnepark dient: • Bij te dragen aan de zorg voor het behoud en bevordering van de ruimtelijke kwaliteit van het daarbij betrokken gebied en de naaste omgeving, waaronder in ieder geval een goede landschappelijke inpasbaarheid. • Te voldoen aan het principe zorgvuldig ruimtegebruik. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Met het beleidskader ‘Energieverkenning en Energievisie 2018’ geeft de gemeente invulling aan de provinciale voorwaarden.

De voorgenomen ontwikkeling past binnen de provinciale ambities. In voorliggend plan worden de door de provincie Noord-Brabant gestelde voorwaarden worden in acht genomen.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 20

3.3.2 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant De interim omgevingsverordening Noord-Brabant (1 maart 2020) hangt samen met de hiervoor genoemde Omgevingsvisie. Het is de doorvertaling van de visie naar concrete en juridisch ingekaderde regels. De verordening is tot stand gekomen door de verschillende regelingen op provinciaal niveau over de fysieke leefomgeving samen te voegen. Dit betekent dat de regels betrekking hebben op milieu, natuur, ruimtelijke ordening, water, bodem en wegen. De Interim omgevingsverordening is daarbij een eerste stap op weg naar een omgevingsverordening, die op grond van de Omgevingswet wordt vastgesteld en die verplicht is voor alle Nederlandse provincies. In de interim omgevingsverordening is het plangebied weergegeven als ‘Landelijk gebied’ en ‘Gemengd landelijk gebied’. Voortbordurend op het inwerking treden van de omgevingsverordening wordt in deze Ruimtelijke Onderbouwing de omgevingsverordening meegenomen. Hierna volgen de regels uit de verordening die betrekking hebben op zonneparken in het landelijk met daarbij de relatie met de voorgenomen ontwikkeling. Deze regels zijn opgenomen in artikel 3.41 ‘zonne-parken in landelijk gebied’ van de Interim Omgevingsverordening (afbeelding 9).

Afbeelding 8: Uitsnede gemengd en landelijk gebied (bron: Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant).

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 21

Afbeelding 9: Regelgeving omtrent zonneparken in het landelijk gebied in de provincie Noord-Brabant (bron: Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant).

Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Voorliggend plan past binnen de regelgeving, ambities en doelstellingen van de provincie Noord-Brabant. De voorwaarden voor zonneparken, zoals beschreven in artikel 3.41 zijn hieronder nader toegelicht. Ad 1. Nieuwvestiging van zelfstandige opstellingen a. De gemeente Mill en Sint Hubert duidt in het beleidsdocument ‘Energieverkenning en Energievisie 2018’ aan dat zij inspeelt op het gebruik van meerdere duurzame energiebronnen. Ook is het gebruik van zonnepanelen benodigd om te komen tot een duurzame energievoorziening. Dit is niet alleen op te vangen met zonnepanelen op daken (70 TJ). Ook is het benodigd om in het buitengebied tussen de 37-50 hectare aan zonneparken aan te leggen. De gemeente heeft toestemming gegeven voor twee pilot zonneparken met een totale oppervlakte van 20 hectare. b. Op de kansenkaart voor zonne-energie, behorende tot de energievisie van de gemeente, is het plangebied gelegen binnen een kansrijke zone. c. De zonneparken sluiten aan bij de in de omgeving aanwezige structuren en karakteristieken. Dit is nader toegelicht in het Landschappelijk inpassingsplan van Haver Droeze (bijlage 1). d. De toegevoegde waarde op maatschappelijk gebied is toegelicht in paragraaf 2.2.7. De omgeving is op meerdere wijzen betrokken bij het proces en de ontwikkeling van de zonneparken. e.

Er zijn afspraken gemaakt met de netbeheerder Enexis. Dit is nader toegelicht in paragraaf 2.2.3. Daarnaast vindt er maandelijkse afstemming plaats tussen de gemeenten in de regio Land van Cuijk en Enexis. Voorliggend initiatief is besproken tijdens de maandelijkse overlegmomenten.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 22

Ad 2. Maatschappelijke meerwaarde a. Voor de inpassing van de zonneparken is het principe van meervoudig ruimtegebruik aangehouden. De positieve effecten van het meervoudig ruimtegebruik worden toegelicht in het landschapsplan, inclusief een beheerplan. Niet alleen wordt energie van hernieuwbare bronnen opgewekt, maar ook wordt een bijdrage geleverd aan landschaps- en natuurwaarden. Met de aanleg van nieuwe groenstructuren rondom het plangebied, een eventuele natuurvriendelijke oever langs de panelen, ruimte onder de zonnepanelen en een natuurzone, met een vogelpoel, krijgen flora en fauna nieuwe ontwikkelruimte. b. Door middel van een landschappelijke inpassing met autochtone beplanting, de schuine ligging van zonnepanelen op het zuiden en ruime afstand tot omliggende woningen (minimaal 100 meter) wordt hinder voor omwonenden voorkomen. Daarnaast zijn de wensen van de omwonenden meegenomen in het landschappelijk ontwerp van de twee zonneparken. c. Door de ontwikkelaar wordt op diverse wijzen bijgedragen aan maatschappelijke doelen. Zie hiervoor paragraaf 2.2.7. Ad 3. Voorwaarden omgevingsvergunning a. Er wordt aanvraag gedaan voor een vergunning met een termijn van 25 jaar. b. Contractueel is met de grondeigenaar afgesproken het perceel na afloop van de exploitatie-overeenkomst in de oorspronkelijke agrarische staat te herstellen. c.

Financiële zekerheid wordt gesteld middels een overeenkomst gesloten tussen gemeente en initiatiefnemer.

3.3.3 Regionale Energiestrategie Noordoost Brabant In het Klimaatakkoord, gepubliceerd op 28 juni 2019, is afgesproken dat 30 energieregio's in Nederland onderzoeken hoe en waar duurzame energie het best opgewekt kan worden. Dit wordt het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie genoemd. Op basis van het onderzoek wordt per regio een Regionale Energiestrategie (RES) vastgelegd. De RES is een doorvertaling van het Parijs-akkoord en Klimaatakkoord naar een regionaal niveau. De gemeentes in de regio Noordoost Brabant hebben samen met de provincie NoordBrabant, de netbeheerder en de Waterschappen Aa en Maas en De Dommel toegewerkt naar de Concept-RES Noordoost Brabant (RES NOB). Hierin beschrijft de regio de contouren van de strategie voor besparing, grootschalige opwek van duurzame energie en de warmtetransitie. De energieopgave voor de regio Noordoost Brabant is minimaal 1,5 TWh hernieuwbare elektriciteit. Hiermee draagt de regio bij aan 4,3% van de totale landelijke opgave (35 TWh). De regio beoogt zonne- en windenergie als de voornaamste methoden het doel voor de opwekking van energie te verwezenlijken. Voor beide hernieuwbare bronnen zijn zoekgebieden aangewezen, waarin zonne- en windenergie mogelijk is. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Voorliggend plan is op de kansenkaart zon van de RES NOB gelegen in een kansrijk gebied voor de ontwikkeling van een zonnepark.

De twee zonneparken dragen met 30.000 zonnepanelen en een vermogen van 14.000 MWh/jaar bij aan de regionale doelstellingen om te komen tot minimaal 1,5 TWh duurzaam opgewekte elektrische energie. De twee zonneparken worden op een landschappelijke manier ingepast met oog voor ontwikkeling van flora en fauna (zie paragraaf 2.3).

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 23

Afbeelding 10: Uitsnede kansenkaart zonne-energie RES Noordoost Brabant (RES NOB).

3.3.4 Conclusie provinciaal en regionaal beleid De provincie Noord-Brabant en Regio Noordoost Brabant zetten zich volledig in voor het behalen van de duurzaamheidsdoelstellingen van 2030 en 2050. Daarbij richten zij zich op de ontwikkeling van verschillende duurzame initiatieven, zoals zonneparken. Om deze ontwikkelingen in goede banen te leiden zijn in de interim omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant voorwaarden gesteld. Zonneparken IJzerbroek voldoen aan deze voorwaarden en waarborgt de kwaliteiten van landschap en natuur binnen de omgeving.

3.4 Gemeentelijk beleid De gemeente Mill en Sint Hubert streeft naar het behalen van de landelijke, regionale en lokale doelstellingen om te komen tot een volledig duurzame energievoorziening in 2050. De gemeente heeft door een externe partij een verkenning naar mogelijkheden voor verduurzaming van de energievoorziening uit laten voeren. Aan de hand hiervan is de beleidsnotitie ‘Energieverkenning en Energievisie 2018’ opgesteld. In het document beschrijft naast mogelijkheden ook de visie om te komen tot een 100% energie neutrale gemeente in 2050. Uit het document blijkt dat zonne-energie voor de gemeente het voornaamste middel is om de ambities te behalen. Met een pilotproject wil de gemeente ruimte bieden aan twee zonneparken met een maximale oppervlakte van 20 hectare. Voorliggend plan behoort tot deze pilot. Onderdeel van de verkenning naar een duurzame energievoorziening in de gemeente Mill en Sint Hubert zijn een tweetal werksessies. Uit deze werksessies zijn een aantal gebieden gekomen waarin de realisatie van zonneparken tot de mogelijkheden behoort en niet wenselijk is. Deze zijn vertaald naar een kansenkaart, welke weergegeven is in afbeelding 5. Het plangebied is gelegen binnen een gebied aangewezen voor kleinschalige zon-initiatieven.

Twee zonneparken IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 24

Om invulling te geven aan de realisatie van grondgebonden zonneparken heeft de gemeente ook ruimtelijke voorwaarden opgesteld. Dit zijn: 1. Omvang van het project, moet qua maat en schaal passen bij het landschap en omgeving. 2. Maximale bouwhoogte is 2 meter. 3. Afstand van 10 meter uit de rand van een perceel. 4. Om gevoel van insluiting te voorkomen, in het geval van vrij uitzicht, wordt tot woningen een minimale afstand van 100 meter tot de rand aangehouden. Deze afstandseis geldt niet wanneer in de huidige situatie geen sprake is van een vrij uitzicht op de planlocatie. 5. Een woning mag niet worden ingesloten door een zonnepark. Dit betekent dat slechts aan één zijde van de woning een zonnepark zichtbaar mag zijn binnen 100 meter afstand, tenzij de bewoner en eigenaar akkoord gaat met het ontwerp. 6. Ter bevordering van de veiligheid dient het zonnepark te worden omringd door (in volgorde van gemeentelijke voorkeur) aanleg van landschapselementen, watergang van minimaal 3 meter breed of een hekwerk met een landelijk karakter. Relatie tot de voorgenomen ontwikkeling 1. Het landschap wordt gekenmerkt door grootschaligheid en een blokverkaveling van percelen. De twee zonneparken vormen één geheel, passend binnen de bestaande verkavelingsstructuren. Daarnaast zijn in het landschap vooral groenstructuren in een laan- of singel achtige vorm te zien.

De beplanting in de zonneparken sluiten aan op bestaande groenstructuren. 2. De panelen in de zonneparken krijgen een nokhoogte van 1,50 meter. Ook transformatoren krijgen een hoogte van maximaal 3,40 meter. Doordat de twee zonneparken volledig omsloten zijn door struweel/bomen zijn zonnepanelen en toebehoren niet zichtbaar voor de omgeving. 3. De twee zonneparken zijn niet direct aan erven gelegen. Bij de grenzen is een afstand van meer dan 10 meter gewaarborgd. De afstand tussen bedrijven en de zonneparken bedraagt meer dan 55 meter. De gronden hiertussen beslaan een agrarische functie. 4. De afstand tussen het plangebied en de dichtstbijzijnde woningen bedraagt meer dan 100 meter. Echter hebben deze woningen geen vrij uitzicht, aangezien de erven volgebouwd zijn met bedrijfsgebouwen. In overleg met omwonenden is besloten het in 2019 voorgestelde ontwerp aan te passen vanwege uitzicht. Het voorliggend ontwerp voldoet aan de wensen van omwonenden ten aanzien van uitzicht. Tevens is zicht op de panelen voorkomen door de inpassing van groenstructuren. Deze schermen het zonnepark volledig af. 5. Woningen zijn niet ingesloten door de zonneparken en hebben hier vanuit één zijde zicht op. 6. Zoals eerder benoemd zijn de zonneparken volledig omsloten met autochtone landschapselementen in de vorm van struweel en bomen.