05. Woonwensen onderzoek 2019.pdf

Mill en Sint Hubert

Woonwensenonderzoek 2019

Januari 2020 O&S ’s-Hertogenbosch

Samenvatting 80 starters en 540 doorstromers deelgenomen aan woonwensenonderzoek De gemeente Mill en Sint Hubert neemt deel aan de regionale woningmarktmonitor Noordoost Brabant. Samen met de andere gemeenten in dit samenwerkingsverband is in 2019 een woonwensenonderzoek uitgevoerd. In totaal zijn er voor het woonwensenonderzoek in Mill en Sint Hubert 2.000 zelfstandig wonende huishoudens en 500 thuiswonende jongeren (18 t/m 30 jaar) aangeschreven. Uiteindelijk hebben 80 starters en 540 doorstromers de vragenlijst ingevuld. Ook konden inwoners die geen uitnodiging hadden ontvangen via een open link meedoen aan het onderzoek. Hiervan hebben ongeveer 100 inwoners gebruik gemaakt. Hoe lager het inkomen hoe meer moeite met rondkomen Op basis van het woonwensenonderzoek wordt ingeschat dat in de gemeente Mill en Sint Hubert circa 1.900 van de 4.400 zelfstandig wonende huishoudens tot de sociale doelgroep behoren. Huurders hebben over het algemeen meer moeite om rond te komen dan eigenaar-bewoners. Zo geeft 55% van alle huurders die tot de sociale doelgroep behoren aan dat zij bezuinigen op zaken om woonlasten en andere vaste lasten te kunnen betalen. Bij eigenaar-bewoners die tot de sociale doelgroep behoren is dat aandeel 28%.

8% van de doorstromers wil zeker verhuizen, 21% misschien Doorstromers tot 65 jaar willen voornamelijk verhuizen vanwege de woning of door een verandering in de huishoudenssamenstelling. Bij doorstromers boven de 65 jaar speelt de gezondheid en de behoefte aan zorg vaak een rol. Motieven die relatief vaak door verhuisgeneigde 65-plussers zijn genoemd, zijn dat de huidige woning te groot, niet gelijkvloers en niet geschikt voor ouderen is. Van alle thuiswonende jongeren wil 43% zeker verhuizen en 33% misschien. Zij willen vooral verhuizen om op zichzelf te gaan wonen of samen te wonen. 47% van de doorstromers en 44% van de starters wil kopen Huurders willen vaak weer huren, kopers weer kopen. 84% van alle huurders, wil weer gaan huren. 57% van alle eigenaar-bewoners wil weer een koopwoning. De wensen van alle doorstromers bij elkaar genomen, wil 27% van hen een huurwoning tot €607 en 23% een koopwoning van €225.000-350.000. De wensen van starters bij elkaar genomen, laat zien dat 22% een huurwoning tot €607 wenst en 29% een koopwoning van maximaal €225.000. Veel inwoners willen in Mill en Sint Hubert blijven wonen 60% van de verhuisgeneigde starters en 65% van alle verhuisgeneigde doorstromers wil in Mill en Sint Hubert blijven wonen. Van de starters die daar willen blijven wonen, wil 63% zelfs in de huidige buurt blijven. Onder de doorstromers is dat aandeel lager (39%).

Zowel starters als doorstromers wonen graag in of nabij het centrum of op maximaal 15 minuten lopen van het centrum. Met name doorstromers vanaf 65 jaar willen relatief vaak (74%) in of nabij het centrum wonen. De winkels voor dagelijkse boodschappen, de parkeergelegenheid en het groen in de buurt vinden zowel starters als doorstromers belangrijk bij hun keuze voor de woning. Doorstromers vanaf 65 jaar hechten, naast de winkels voor dagelijkse boodschappen, veel waarde aan medische voorzieningen. Bijna 80% van de 65-plussers wil zo lang mogelijk in huidige woning blijven 78% van de 65-plussers in Mill en Sint Hubert wil, indien de eigen gezondheid of die van hun partner achteruit gaat, het liefst zo lang mogelijk in de huidige woning blijven wonen. De helft van hen moet dan wel de woning aanpassen, terwijl 43% zegt dat dat niet hoeft. 57% van de 65-plussers geeft aan dat de buurt geschikt is om te blijven wonen als hun gezondheid achteruit gaat.

Ongeveer 150 huishoudens zijn dringend op zoek naar andere woning 6% van alle starters en 1% van alle doorstromers geeft aan dat zij dringend op zoek zijn naar een andere woning. Het gaat om ongeveer 100 thuiswonende jongeren en nog eens 50 doorstromers. Relatief veel thuiswonende jongeren zijn wel serieus op zoek maar hebben geen haast (30%) of gaan alleen verhuizen als ze hun ideale woning tegenkomen (23%). Zelfstandig wonende huishoudens geven ongeveer even vaak als starters aan alleen te verhuizen als ze hun ideale woning tegenkomen (18%). Energiebesparende maatregelen vooral genomen om wooncomfort te verhogen 67% van de huishoudens heeft in de afgelopen 5 jaar energiebesparende maatregelen genomen. Dat doen zij omdat ze van mening zijn dat de investering zich terugverdient in een lagere energierekening, hun wooncomfort willen verhogen of omdat het toch al nodig was vanwege onderhoud. 64% van de eigenaar-bewoners is bereid in de toekomst (nog meer) energiebesparende maatregelen te nemen. Bij geplande maatregelen speelt voor de meeste eigenaar-bewoners het terugverdienen van de investering een belangrijke rol. Bijzondere woonvormen: zelfbouw op kavel of met anderen en getransformeerd vastgoed 78% van de starters met een verhuiswens en 66% van de doorstromers met een verhuiswens is geïnteresseerd in bijzondere woonvormen.

Zowel starters als doorstromers tot 65 jaar hebben de meeste interesse in zelfbouw op een eigen kavel of in het project met andere zelfbouwers. Starters hebben ook belangstelling voor getransformeerd vastgoed en doorstromers tot 65 jaar in meergeneratiewonen. 65-plussers hebben vooral interesse in kleinschalige woonzorgprojecten, zelfstandige woonruimten met gemeenschappelijke leefruimte en wonen met gelijkgestemden. Aandachtspunten op basis van match vraag en aanbod gemeente Mill en Sint Hubert  De vraag van starters en doorstromers in Mill en Sint Hubert is gedifferentieerder dan de samenstelling van de huidige woningvoorraad.  Tekort aan huurappartementen is het grootst: deze vraag komt vooral van 65-plussers, maar ook bij de doorstromers tot 65 jaar is de vraag groter dan het aanbod.  Tekort aan kleine woningen met 3 kamers: het gaat hierbij zowel om appartementen als grondgebonden woningen. En zowel om kleine huur- als koopwoningen. Bij kleine huurwoningen en kleine appartementen gaat het vooral om de vraag van 65-plussers. Bij de kleine grondgebonden woningen speelt voornamelijk de vraag van starters, maar ook die van doorstromers jonger en ouder dan 65 jaar. Dit komt mogelijk doordat er steeds meer kleine huishoudens zijn. Naar verwachting zal de gemiddelde huishoudensgrootte in de toekomst verder dalen.

Daarmee zal de vraag naar wat kleinere woningen waarschijnlijk juist toenemen.  Tekort aan grondgebonden koopwoningen: deze vraag komt vooral van starters en doorstromers tot 65 jaar.  Tekort aan koopappartementen: deze vraag komt vooral van 65-plussers.  Tekort aan betaalbare huurwoningen (€424-607) en huurwoningen van (€607-720). In beide segmenten komt de vraag zowel van starters als doorstromers tot 65 jaar en vanaf 65 jaar. De vraag is groter dan het aanbod vrijkomende en nieuwbouw in de betaalbare huur.  Tekort aan betaalbare koopwoningen (<€225.000). Deze vraag is vooral afkomstig van starters.  Klein tekort aan dure koopwoningen (>€350.000). De vraag naar woningen in dit prijssegment komt vooral van doorstromers tot 65 jaar.  Klein overschot aan grote grondgebonden koopwoningen. Dit overschot ontstaat doordat doorstromers, waarvan relatief veel 65-plussers, een grote koopwoning achterlaten. De vraag naar dit type woning blijft constant. Het zijn vooral gezinnen met kinderen die dit type wensen. Deze huishoudens groep blijft gelijk in omvang of zal zelfs licht gaan dalen.

3

Inhoud Samenvatting ........................................................................................................................................... 2 1.

2.

3.

4.

5.

Huidige woonsituatie ....................................................................................................................... 6 1.1

Sociale doelgroep .................................................................................................................... 6

1.2

Betaalbaarheid......................................................................................................................... 7

1.3

Middeninkomens...................................................................................................................... 7

Verhuisgeneigdheid ......................................................................................................................... 9 2.1

Tevredenheid met huidige woning en buurt ............................................................................ 9

2.2

Verhuisgeneigdheid ............................................................................................................... 10

2.3

Verhuismotieven .................................................................................................................... 12

2.4

Kopen huurwoning ................................................................................................................. 14

Woonwensen ................................................................................................................................. 15 3.1

Huren of kopen? .................................................................................................................... 15

3.2

Gewenste prijsklasse ............................................................................................................. 16

3.3

Gewenste woningtype ........................................................................................................... 17

3.4

Gewenste locatie ................................................................................................................... 19

Vraag en aanbod ........................................................................................................................... 21 4.1

Doorstromers tot 65 jaar ........................................................................................................ 21

4.2

Doorstromers vanaf 65 jaar ................................................................................................... 23

4.3

Starters .................................................................................................................................. 25

4.4

Saldo van vraag en aanbod ................................................................................................... 26

Zo lang mogelijk thuis wonen ........................................................................................................ 30 5.1

Huidige woonsituatie van 65-plussers ................................................................................... 30

5.2

Voorkeur wonen en zorg ....................................................................................................... 31

6.

Spoedzoekers ................................................................................................................................ 33

7.

Energiezuinig wonen ..................................................................................................................... 34 7.1

Energiezuinigheid huidige woning ......................................................................................... 34

7.2

Welke maatregelen zijn genomen? ....................................................................................... 34

7.3

Welke maatregelen willen eigenaar-bewoners nemen?........................................................ 36

7.4

Waar letten verhuisgeneigden op bij zoektocht naar andere woning?.................................. 37

8.

Bijzondere woonvormen ................................................................................................................ 38

9.

Verantwoording onderzoek ............................................................................................................ 40

Tabellen H1 Huidige woonsituatie ......................................................................................................... 41 Tabellen H2 Verhuisgeneigdheid .......................................................................................................... 43 Tabellen H3 Woonwensen .................................................................................................................... 50 Tabellen H4 Vraag en aanbod............................................................................................................... 56 Tabellen H5 Zo lang mogelijk thuis wonen ............................................................................................ 58 Tabellen H6 Spoedzoekers ................................................................................................................... 60 4

Tabellen H7 Energiezuinig wonen ......................................................................................................... 61 Tabellen H8 Bijzondere woonvormen ................................................................................................... 63

5

1.

Huidige woonsituatie

1.1

Sociale doelgroep

Sociale doelgroep Primaire doelgroep

eenpersoonshuishoudens meerpersoonshuishoudens

Netto hh inkomen (mnd) tot €1.200 tot €1.600

Secundaire doelgroep

alle hh die niet tot de primaire dlgr behoren

tot €2.200

Middeninkomens

alle huishoudens lage middeninkomens midden middeninkomens hoge middeninkomens

€2.200-3.100 €2.200-2.400 €2.400-2.700 €2.700-3.100

41% van alle huishoudens in Mill en Sint Hubert behoort tot de sociale doelgroep  Begin 2018 zijn er 4.400 zelfstandig wonende huishoudens in de gemeente Mill en Sint Hubert. Op basis van het woonwensenonderzoek wordt ingeschat dat 41% van alle huishoudens tot de sociale doelgroep (primaire en secundaire doelgroep) behoort. Absoluut gaat het om 1.900 huishoudens.  Alleenstaanden, 65-plussers en eenverdieners behoren vaak tot de sociale doelgroep. Tabel 1.1: Huishoudens die wel of niet tot de doelgroep behoren naar huishoudenskenmerken Sociale doelgroep

Niet-doelgroep

Aantal

Leeftijd tot 30 jaar

*

*

300

30-54 jaar

21%

79%

1.700

55-64 jaar

45%

55%

1.000

65-74 jaar

57%

43%

800

75 jaar e.o.

75%

25%

700

alleenstaand < 65 jr

78%

22%

600

alleenstaand >=65 jr

80%

20%

500

meerpers. met kinderen <65 jr

15%

85%

1.500

meerpers. zonder kinderen < 65 jr

17%

83%

900

meerpers. >= 65 jr

51%

49%

900

41%

58%

100%

1.900

2.600

4.400

Huishoudenstype

Totaal *te lage celvulling.

84% van alle huurwoningen bewoond door huishoudens uit sociale doelgroep  Begin 2018 telt de gemeente Mill en Sint Hubert 1.000 huurwoningen en 3.500 koopwoningen.  Op basis van het woonwensenonderzoek wordt ingeschat dat 84% van de huurwoningen bewoond wordt door huishoudens uit de sociale doelgroep.  Ook rijtjeswoningen, gestapelde en kleine woningen worden vaak door de sociale doelgroep bewoond.

6

54% van de sociale doelgroep woont in een koopwoning  Iets meer dan de helft van alle huishoudens die tot de sociale doelgroep behoren, woont in een koopwoning. Het gaat om zo’n 1.000 huishoudens. Het merendeel daarvan woont in een koopwoning tot €225.000.

 Tabel H1.1: Huishoudens die wel of niet tot de doelgroep behoren naar woningkenmerken  Tabel H1.2: Huidige woonsituatie van huishoudens 1.2

Betaalbaarheid

Huurders hebben vaker moeite om rond te komen dan eigenaar-bewoners  Hoe lager het inkomen, hoe vaker men moeite heeft om rond te komen. Zo geeft 55% van alle huurders die tot de sociale doelgroep behoren aan dat zij bezuinigen op zaken om woonlasten en andere vaste lasten te kunnen betalen. Bij eigenaar-bewoners die tot de sociale doelgroep behoren is dat aandeel 28%. Bij de niet-doelgroep is dat respectievelijk 28% van de huurders en 11% van de eigenaar-bewoners. Figuur 1.1: Aandeel huishoudens dat het eens is met de stellingen over rondkomen 69%

ik kan goed rondkomen van mijn inkomen

39% 50%

ik hou aan het eind van de maand geld over om te sparen

30% 16%

ik bezuinig op zaken om mijn woonlasten en andere vaste lasten te kunnen betalen

39%

5%

ik maak mij wel eens zorgen dat ik de huur/hypotheek niet kan betalen

17% 0%

20%

eigenaar-bewoners

1.3

40%

60%

80%

huurders

Middeninkomens

Huishoudens die in het woonwensenonderzoek hebben aangegeven dat hun inkomen tussen €2.200 en €3.100 per maand ligt, rekenen we tot de middeninkomensgroep. De sociale sector is voor huishoudens met een middeninkomen niet toegankelijk en lang niet alle middeninkomens kunnen of willen een woning kopen. In dit rapport zoomen we in op de lage en midden middeninkomens. Dat zijn huishoudens met een huishoudensinkomen tussen de €2.200 en €2.700. Dit inkomen blijkt vaak te laag om een woning te kopen. Hoge middeninkomens (€2.700-3.100) hebben over het algemeen wat meer mogelijkheden om te kopen. 14% van alle huishoudens heeft een inkomen tussen €2.200 en €2.700  14% van alle huishoudens in de gemeente Mill en Sint Hubert heeft een laag of midden middeninkomen (€2.200-2.700). Dat zijn ongeveer 600 huishoudens. Nog eens 11% van de huishoudens heeft een hoog middeninkomen (€2.700-3.100) ofwel ongeveer 500 huishoudens.

7

Oudere paren behoren relatief vaak tot de lage en midden middeninkomens  Onder (lage en midden) middeninkomens zijn (oudere) paren het sterkst vertegenwoordigd. 33% is een paar onder de 65 jaar en 29% een ouder paar.  De hoge middeninkomens lijken qua leeftijd het meest op de hoge inkomens. Qua huishoudenssamenstelling zijn de hoge middeninkomens vrij divers. Paren met en zonder kinderen tot 65 jaar en paren vanaf 65 jaar komen vaak voor. Tabel 1.2: Huishoudens met een laag, midden en hoog inkomen naar huishoudenskenmerken Laag

Middeninkomen

Hoog

inkomen

inkomen

<€2.200

€2.200-2.700

€2.700-3.100

>€3.100

Aantal

tot 30 jaar

*

*

*

*

300

30-54 jaar

17%

30%

41%

53%

1.700

55-64 jaar

31%

33%

25%

26%

1.000

65-74 jaar

32%

26%

27%

11%

800

75 jaar e.o.

20%

11%

7%

2%

700

alleenstaand < 65 jr

28%

16%

5%

1%

600

alleenstaand >=65 jr

27%

9%

5%

3%

500

meerpers. met kinderen <65 jr

8%

13%

34%

43%

1.500

meerpers. zonder kinderen < 65 jr

11%

33%

27%

44%

900

meerpersoons >= 65 jr

25%

29%

30%

9%

900

42%

14%

11%

33%

1.800

600

500

1.500

Leeftijd

Huishoudenstype

Totaal

4.400

*te lage celvulling.

Bijna 90% van de (lage en midden) middeninkomens woont in een koopwoning  87% van alle huishoudens die tot de (lage en midden) middeninkomens behoort, woont in een koopwoning.  Bijna twee derde van de (lage en midden) middeninkomens bewoont een woning in het segment vanaf €275.000.

 Tabel H1.3: Huishoudens met een laag, midden en hoog inkomen naar woningkenmerken

8

2.

Verhuisgeneigdheid

2.1

Tevredenheid met huidige woning en buurt

Ruim 80% is tevreden over de woning en woonomgeving  87% van alle zelfstandig wonende huishoudens in Mill en Sint Hubert is (zeer) tevreden over de huidige woning. En 84% is (zeer) tevreden over hun woonomgeving.  Huurders zijn minder vaak tevreden dan eigenaar-bewoners. 69% van de huurders en 92% van de eigenaar-bewoners is (zeer) tevreden over hun woning. Ook zijn huurders wat minder vaak tevreden over de woonomgeving.  Huishoudens met een verhuiswens zijn wat vaker ontevreden over hun woning en woonomgeving dan huishoudens zonder verhuiswens.

 Tabel H2.1: Tevredenheid met huidige woning  Tabel H2.2: Tevredenheid met huidige woonomgeving Aan alle zelfstandig wonende huishoudens is een aantal aspecten voorgelegd over de huidige woning met de vraag deze te beoordelen. Bijna 4 op de 10 huishoudens met een verhuiswens vindt huidige woning te groot  Kleiner gaan wonen lijkt een rol te spelen bij de verhuiswens. Want, van alle verhuisgeneigde zelfstandig wonende huishoudens geeft 37% aan dat de huidige woning te groot is. Bij huishoudens zonder verhuiswens is dit aandeel 13%. Eigenaar-bewoners zijn vaker tevreden over onderhoud en isolatie dan huurders  30% van de huurders tegenover 67% van de eigenaar-bewoners vindt de woning waarin zij wonen goed onderhouden.  Ongeveer 22% van alle huurders vindt hun woning goed geïsoleerd qua warmte en 23% van de huurders vindt de geluidsisolatie goed. Bij eigenaar-bewoners liggen deze percentages beiden op 52%.

 Tabel H2.3: Beoordeling aspecten huidige woning Zo’n driekwart van de huishoudens is tevreden over groenvoorzieningen in buurt  Zelfstandig wonende huishoudens zijn het meest tevreden over de groenvoorzieningen, de parkeergelegenheid en de basisscholen in Mill en Sint Hubert.  Het minst tevreden is men over de opstappunten voor openbaar vervoer en de voorzieningen voor jongeren. Ook vindt een vrij grote groep dat er onvoldoende winkels voor dagelijkse boodschappen en medische voorzieningen zijn.

9

Figuur 2.1: Tevredenheid over voorzieningen in de buurt Voldoende groen

76%

Voldoende parkeergelegenheid

63%

Voldoende basisscholen

63%

Voldoende medische voorzieningen

53%

Voldoende speelplekken voor kinderen

49%

Voldoende winkels voor dagelijkse boodschappen

8% 18% 6% 33% 13%

44%

Voldoende opstappunten voor openbaar vervoer

42%

33%

Voldoende voorzieningen voor jongeren

34%

17% 0% eens

35% 20%

40%

60%

niet eens, niet oneens

oneens

80%

100%

weet niet / geen mening

Bijna 80% voelt zich thuis in de eigen buurt  78% van de zelfstandig wonende huishoudens voelt zich thuis in de buurt waarin zij wonen en 43% geeft aan gehecht te zijn aan de buurt.  Daarnaast geeft 52% van alle zelfstandig wonende huishoudens aan dat zij veel sociale contacten in de buurt hebben.  Slechts 3% denkt tijdelijk in de buurt te wonen.

 Tabel H2.4: Stellingen over de huidige buurt 2.2

Verhuisgeneigdheid

Bijna 30% van zelfstandig wonende huishoudens wil komende jaren (mogelijk) verhuizen  Van de zelfstandige wonende huishoudens in Mill en Sint Hubert wil 8% zeker verhuizen en 21% geeft aan misschien te willen verhuizen. Dit betekent circa 1.300 huishoudens met (mogelijke) verhuisplannen.  De verhuiswens tussen huishoudens tot 65 jaar en 65-plus lijkt weinig te verschillen. Tabel 2.1: Verhuiswens van zelfstandig wonende huishoudens Zelfstandig wonende huishoudens

<65 jaar

65 jaar e.o.

Totaal

Wil verhuizen

7%

9%

8%

Will misschien verhuizen

21%

22%

21%

Wil niet verhuizen

67%

60%

65%

Weet het nog niet

6%

9%

7%

3.000

1.500

4.400

Totaal

Helft van verhuisgeneigde doorstromers wil binnen 2 tot 5 jaar verhuizen  10% van alle zelfstandig wonende huishoudens met een verhuiswens wil zo snel mogelijk verhuizen. De helft heeft plannen om binnen 2 tot 5 jaar te gaan verhuizen (50%).  65-plussers willen vaker zo snel mogelijk verhuizen (14%) dan huishoudens onder 65 jaar (8%).

 Tabel H2.5: Kenmerken van zelfstandig wonende huishoudens en verhuisplannen  Tabel H2.6: Woningkenmerken van zelfstandig wonende huishoudens en verhuisplannen 10

Ruim 40% van alle starters wil zeker verhuizen  In Mill en Sint Hubert zijn er begin 2018 circa 900 thuiswonende jongeren in de leeftijd van 18 tot en met 30 jaar. Van deze groep wil 43% zeker verhuizen. 33% wil misschien verhuizen. In totaal gaat het om ongeveer 700 jongeren met verhuisplannen.  Thuiswonende jongeren van 24 t/m 30 jaar willen het vaakst verhuizen: 61% wil zeker verhuizen. Bij de jongeren van 18 t/m 23 jaar is dat aandeel 23%. Tabel 2.2: Verhuiswens van thuiswonende jongeren 18 t/m 23 jaar

24 t/m 30 jaar

Totaal

Wil verhuizen

23%

61%

43%

Will misschien verhuizen

33%

32%

33%

Wil niet verhuizen

36%

7%

21%

Weet het nog niet

8%

0%

4%

Totaal

700

300

900

Bijna 40% starters wil zo snel mogelijk verhuizen  Van de verhuisgeneigde starters wil 38% zo snel mogelijk het ouderlijk huis verlaten. 30% wil binnen 1 tot 2 jaar op zichzelf gaan wonen. En 27% binnen 2 tot 5 jaar.  Daarbij hebben starters in de leeftijd 24 t/m 30 jaar meer haast: 85% van deze groep wil binnen 2 jaar het ouderlijk huis uit. Bij de 18 t/m 23 jarigen is dat aandeel veel lager (36%). Verhuisgeneigden zoeken door aanbod op internet te bekijken  Zowel starters als doorstromers tot 65 jaar met een verhuiswens bekijken in veel gevallen het woningaanbod op internet. Gevolgd door zich in te schrijven als woningzoekende bij een corporatie en het bepalen van hun financiële mogelijkheden.  Bij de zoekacties zijn een aantal verschillen naar leeftijd. Verhuisgeneigde starters en doorstromers onder de 65 jaar kijken vaker op internet, maar zijn ook ‘serieuzer’ op zoek. Zij hebben vaker hun financiële mogelijkheden laten bepalen en een woning van binnen bekeken dan 65-plussers. 65-plussers schrijven zich wat vaker in bij een woningbouwcorporatie. 65-plussers zijn het minst ‘serieus’ op zoek naar woonruimte  Aan iedereen met een (mogelijke) verhuiswens is gevraagd hoe lang men al op zoek is naar andere woonruimte.  54% van de doorstromers onder en boven de 65 jaar met een (mogelijke) verhuiswens geeft aan nog niet serieus op zoek te zijn geweest naar een andere woning.

Onder starters is dat aandeel lager, namelijk 38%.  10% van de starters is al langer dan 2 jaar op zoek naar woonruimte. Dit aandeel is bij de doorstromers boven 65 jaar het hoogst (17%).

11

Figuur 2.2: Zoektijd van verhuisgeneigden naar andere woonruimte

starters

38%

15%

doorstromers <65 jaar

54%

doorstromers 65 jaar e.o.

54% 0%

10%

20%

21%

16%

15%

30%

40%

50%

11%

6%

60%

70%

10%

13%

11%

10%

17%

80%

6%

90%

nog niet serieus op zoek geweest

minder dan een half jaar

half jaar tot één jaar

één tot twee jaar

langer dan twee jaar

niet meer op zoek, al nieuwe woning gevonden

100%

 Tabel H2.7: Zoekperiode en zoekacties van verhuisgeneigde zelfstandig wonende huishoudens en thuiswonende jongeren

2.3

Verhuismotieven

Belangrijkste verhuismotief starters: zelfstandig wonen  59% van de starters heeft als belangrijkste verhuismotief zelfstandig wonen. Gevolgd door de wens om te gaan samenwonen (29%). Doorstromers tot 65 jaar verhuizen vanwege de woning, 65-plussers vanwege de gezondheid  Het belangrijkste verhuismotief voor doorstromers tot 65 jaar is dat zij een andere woning wensen of omdat de samenstelling van hun huishouden verandert.  Voor 65-plussers is de gezondheid of behoefte aan zorg het belangrijkste verhuismotief. Figuur 2.3: Top 3 belangrijkste verhuismotieven doorstromers 24%

vanwege de woning

16% 15%

vanwege een verandering in mijn huishoudenssamenstelling

6%

8%

vanwege gezondheid of behoefte aan zorg

31% 6%

vanwege overlast van buren / buurtbewoners

2% 0%

5%

10%

doorstromers <65 jaar

15%

20%

25%

30%

35%

doorstromers 65 jaar e.o.

Aan verhuisplannen kunnen diverse motieven ten grondslag liggen. Aspecten van de huidige woning en buurt (vertrekmotieven ofwel push-factoren), maar ook wensen ten aanzien van een andere woning (vestigingsmotieven ofwel pull-factoren). Aan alle zelfstandig wonende huishoudens met een verhuiswens is gevraagd of en zo ja welke aspecten van de huidige woning, gewenste woning, voorzieningen en leefbaarheid in de buurt een rol spelen bij hun verhuiswens.

12

Voor 90% van de doorstromers spelen aspecten van de gewenste woning een rol bij verhuiswens  Verhuisplannen zijn het meest ingegeven door aspecten van een andere woning (vestigingsmotief). 90% van de doorstromers heeft één of meer aspecten genoemd van de gewenste woning die een rol spelen bij hun verhuiswens.  De top 3 van deze aspecten zijn: een woning om zelfstandig oud in te worden (46%), een ander type woning (33%) en/of een duurzame/energiezuinige woning (21%). Voor 78% van de doorstromers speelt de huidige woning een rol bij verhuiswens  Aspecten van de huidige woning vormen voor 78% van de doorstromers een reden om te verhuizen (vertrekmotief).  Meest genoemde redenen zijn dat de huidige woning te groot (37%), niet gelijkvloers (22%) of niet geschikt voor ouderen (21%) is. Deze redenen worden vaker door 65-plussers genoemd dan doorstromers tot 65 jaar. Huishoudens tot 65 jaar noemen vaker dan 65-plussers dat zij willen verhuizen omdat hun huidige woning te klein, slecht geïsoleerd voor geluid of te duur is. Figuur 2.4: Verhuismotieven ten aanzien van de huidige woning 37%

mijn huidige woning is te groot 22%

mijn huidige woning is niet gelijkvloers

21%

mijn huidige woning is niet geschikt voor ouderen

17%

mijn huidige woning heeft veel onderhoud nodig

12%

mijn huidige woning is te klein

10%

mijn huidige woning is slecht geïsoleerd voor geluid

10%

mijn huidige woning is slecht geïsoleerd voor warmte

7%

mijn huidige woning is te duur mijn huidige woning wordt gesloopt

0% 0%

10%

20%

Totaal doorstromers

30% <65 jaar

40%

50%

60%

70%

65 jaar e.o.

Voor 61% van de doorstromers spelen voorzieningen een rol bij verhuiswens  De aanwezigheid van voorzieningen in de buurt speelt bij 61% van de doorstromers een rol bij hun verhuiswens (vertrekmotief).  In de top 3 van de door hen genoemde voorzieningen staat bovenaan te weinig winkels voor dagelijkse boodschappen (36%). Gevolgd door te weinig medische voorzieningen (19%) en te weinig opstapplekken voor openbaar vervoer (18%). Voor 40% van de doorstromers speelt leefbaarheid in de buurt een rol bij verhuiswens  De leefbaarheid in de buurt speelt bij 40% van de doorstromers een rol bij hun verhuiswens (vertrekmotief).  In de top 3 van de door hen genoemde leefbaarheidsverhuismotieven staan overlast door buren of buurtbewoners (16%), overlast door verkeer (10%) en - op ruime afstand daarna - overlast door vuil of stank (4%).

 Tabel H2.8 t/m H2.11: Verhuisredenen vanwege huidige woning, gewenste woning, voorzieningen, leefbaarheid 13

6% van de starters denkt snel een passende woning te vinden  6% van de thuiswonende jongeren met een verhuiswens denkt snel een passende woning te vinden. 37% denkt misschien en 58% denkt van niet.  Meest genoemde knelpunten zijn het gebrek aan aanbod dat voldoet aan de wensen en de hoge prijs van koopwoningen.

 Tabel H2.12: Denk je snel een passende woning te vinden?  Tabel H2.13: Waarom denk je niet snel een passende woning te vinden? 7% van de doorstromers denkt snel een passende woning te vinden  7% van de verhuisgeneigde doorstromers denkt snel een passende woning te vinden. 53% denkt misschien en 39% denkt van niet. 65-plussers en huishoudens die misschien willen verhuizen zijn wat minder positief dan doorstromers tot 65 jaar en huishoudens die zeker willen verhuizen. Daarnaast zijn huurders iets minder positief dan eigenaar-bewoners.  Meest genoemde knelpunten zijn het gebrek aan aanbod dat voldoet aan de wensen en de lange wachtlijsten voor een sociale huurwoning.

 Tabel H2.14: Denkt u snel een passende woning te vinden?  Tabel H2.15: Waarom denkt u niet snel een passende woning te vinden? 2.4

Kopen huurwoning

3% van alle huurders zou huidige huurwoning zeker willen kopen  3% van alle huurders zou hun huidige huurwoning zeker willen kopen en nog eens 11% wil dat misschien. Het gaat om ongeveer 140 huishoudens die aangeven (mogelijk) hun huidige huurwoning te willen kopen.  Er zijn te weinig respondenten om betrouwbare uitspraken te kunnen doen over de motieven voor het kopen van een huurwoning. De gedachte dat kopen goedkoper is dan huren, geen jaarlijkse huurverhoging meer en het verkrijgen van eigen bezit zijn het meest genoemd en kunnen als indicatie voor de motieven worden beschouwd.

 Tabel H2.16: Huurders naar belangstelling voor de aankoop van de huidige woning tegen marktprijs

 Tabel H2.17: Motieven om de huurwoning te kopen

14

3.

Woonwensen

1.300 potentiële doorstromers en 700 potentiële starters Uit het woonwensenonderzoek komt naar voren dat 8% van de zelfstandig wonende huishoudens in Mill en Sint Hubert zeker wil verhuizen. Nog eens 21% wil de komende jaren misschien verhuizen. In totaal gaat het om een groep van 1.300 potentiële doorstromers. Van alle thuiswonende jongeren ouder dan 18 jaar, wil 43% de komende jaren ‘zeker’ en 33% ‘misschien’ het ouderlijk huis verlaten. In totaal betekent dit dat er 700 potentiële starters op de woningmarkt zijn.

3.1

Huren of kopen?

Bijna de helft van de doorstromers wil kopen  47% van alle doorstromers wil een woning kopen. Ongeveer 31% wil huren en 22% heeft geen voorkeur voor huren of kopen.

 Tabel H3.1: Woonwensen van verhuisgeneigde doorstromers Huurders willen weer huren, kopers weer kopen  84% van alle huurders, wil weer gaan huren. 16% wil doorstromen naar een koopwoning. Van alle eigenaar-bewoners wil 57% weer een koopwoning. 14% wil doorstromen naar een huurwoning. Komen wens en gerealiseerde verhuisbewegingen overeen?  Figuur 3.1 gaat er van uit dat van de verhuisgeneigden die geen expliciete voorkeur hebben voor huren of kopen, de helft uiteindelijk kiest voor een huurwoning en de helft kiest voor een koopwoning. Dit, vergeleken met de gerealiseerde verhuisbewegingen laat het volgende beeld zien.  Ruim 80% van alle huurders wil graag doorstromen naar een huurwoning, maar slechts 48% stroomt ook daadwerkelijk door naar een andere huurwoning.  In de koopsector sluiten wens en werkelijkheid wat beter op elkaar aan. Toch is ook hier het aandeel eigenaar-bewoners dat wenst door te stromen naar een huurwoning (29%) hoger dan het aandeel dat dit ook werkelijk realiseert (12%). Figuur 3.1: Doorstroming van huur naar koop: wens en realisatie 84%

van huur naar huur 16%

van huur naar koop

71%

van koop naar koop 29%

van koop naar huur 0%

20%

40%

woonwensen 2019

60%

80%

gerealiseerd 2017-2018

15

100%

44% van de starters wil kopen  47% van alle starters wil kopen, 31% wil huren en 22% heeft geen voorkeur.  Meerpersoonshuishoudens willen vaker kopen dan eenpersoonshuishoudens.

 Tabel H3.2: Woonwensen van verhuisgeneigde thuiswonende jongeren 3.2

Gewenste prijsklasse

87% van de doorstromers met een huurwens zoekt huurwoning tot liberalisatiegrens  Veruit de meeste doorstromers die willen huren, zoeken een huurwoning maximaal tot €720 (de liberalisatiegrens).  Het zijn vooral mensen die nu een koopwoning hebben, die geïnteresseerd zijn in dure huur.

 Tabel H3.3: Gewenste huurprijsklasse van verhuisgeneigde doorstromers met een huurwens 35% van de doorstromers met een koopwens zoekt een dure koopwoning  35% van de doorstromers met een koopwens zoekt een woning in de prijsklasse vanaf €350.000. 43% wil een koopwoning tussen €225-350.000. 22% heeft belangstelling voor het koopsegment tot €225.000.  Als je de gewenste huur- en koopprijsklasse samenneemt, wil 27% van de doorstromers een huurwoning tot €607 en 23% een koopwoning tussen €225-350.000.

 Tabel H3.4: Gewenste koopprijsklasse van verhuisgeneigde doorstromers met een koopwens Figuur 3.2: Gewenste huur- en koopprijsklasse van verhuisgeneigde doorstromers

doorstromers 19% 27%

huur < €607 huur > €607 koop < €225.000 koop €225-350.000

23%

koop > €350.000

20% 11%

45% van de starters met een huurwens wil woning tot aan de aftoppingsgrens  31% van alle starters wil huren, nog eens 22% heeft geen voorkeur. Samen zijn er ongeveer 300 starters die (mogelijk) een huurwoning wensen.  45% van hen zoekt een huurwoning in de prijsklasse tot de aftoppingsgrens van €607 en 25% zoekt in het prijssegment boven €720.

 Tabel H3.5: Gewenste huurprijsklasse van verhuisgeneigde starters met een huurwens

16

43% van de starters richt zich op het koopprijssegment €225-350.000  47% van alle starters wil kopen, nog eens 22% heeft geen voorkeur. Dit maakt een totaal van 400 starters die (mogelijk) een koopwoning willen.  48% van de starters die willen kopen, zoekt een woning van maximaal €225.000. Nog eens 14% een woning boven €350.000.  Als je de gewenste huur- en koopprijsklasse bij elkaar optelt, wil bijna 30% van alle starters een koopwoning van maximaal €225.000.

 Tabel H3.6: Gewenste koopprijsklasse van verhuisgeneigde starters met een koopwens Figuur 3.3: Gewenste huur- en koopprijsklasse van verhuisgeneigde starters

starters 8%

18% huur <€607 huur >€607

22%

koop <€225.000

22%

koop €225-350.000 koop >€350.000

29%

3.3

Gewenste woningtype

Ruim de helft van alle doorstromers wil alleen een grondgebonden woning  54% van alle doorstromers wil een grondgebonden woning. 35% is op zoek naar een gestapelde woning en 11% heeft geen voorkeur.  60% van alle doorstromers in een grondgebonden woning, wil enkel weer grondgebonden wonen. 30% wil doorstromen naar gestapelde bouw.

 Tabel H3.7: Gewenste soort woning van verhuisgeneigde doorstromers Bijna 60% van de doorstromers wil een woning met 2-3 kamers  59% van alle zelfstandige huishoudens met een verhuiswens wil 2 tot 3 kamers. 34% wenst 4 tot 5 kamers. 7% zoekt een woning met 6 kamers of meer.  Gezinnen met kinderen zoeken relatief vaak naar een woning van 4 kamers of meer (94%).

 Tabel H3.8: Gewenst aantal kamers van verhuisgeneigde doorstromers

17

70% van de starters wil een grondgebonden woning  70% van de starters wil alleen een grondgebonden woning. 9% heeft enkel interesse in een appartement. 21% heeft geen voorkeur voor grondgebonden of gestapelde bouw.  Jongere starters (18 t/m 23 jaar) geven vaker de voorkeur aan een appartement (15%) dan oudere starters (5%).  Eenpersoonshuishoudens willen vaker een appartement (16%) dan starters die gaan samenwonen (0%).  Ongeveer 50% van de starters zoekt een woning met 2 tot 3 kamers. Dit zijn relatief vaak eenpersoonshuishoudens (67%).  40% van de starters wil 4-5 kamers. Dit zijn met name starters die gaan samenwonen (50%).

 Tabel H3.9: Gewenste soort woning van verhuisgeneigde starters  Tabel H3.10: Gewenst aantal kamers van verhuisgeneigde starters Doorstromers van 65 jaar e.o. belangstelling voor appartement en benedenwoning  Doorstromers van 65 jaar en ouder zijn vooral geïnteresseerd in een appartement of benedenwoning.  Doorstromers tot 65 jaar hebben vooral de voorkeur voor een (half)vrijstaande woning.  Ook zijn onder starters (half)vrijstaande woningen populair. Net als hoek- en rijwoningen. Figuur 3.4: Gewenste bouwwijze van starters en doorstromers

2-onder-1-kap

hoekwoning

vrijstaande woning

woning in rijtje

flat, appartement

benedenwoning 0%

10%

20%

30%

40%

starters

doorstromers <65 jaar

50%

60%

70%

doorstromers 65 jaar e.o.

24% van de starters en 22% van de doorstromers heeft interesse in nieuwbouw  Starters hebben ongeveer even vaak de voorkeur voor nieuwbouw (24%) als doorstromers (22%).  68% van de starters heeft geen uitgesproken voorkeur voor nieuwbouw of bestaande bouw. Bij doorstromers vanaf 65 jaar is dat 68% en bij doorstromers tot 65 jaar is dat 58%.

 Tabel H3.11: Gewenst woningtype van verhuisgeneigde doorstromers  Tabel H3.12: Gewenst woningtype van verhuisgeneigde starters 18

Zo’n 70% van de starters en doorstromers past hun wensen aan om sneller een woning te vinden  74% van de starters is bereid hun wensen aan te passen om sneller een woning te vinden. Onder de doorstromers is dat 71%.  Starters passen hun wensen aan door te zoeken naar een goedkopere woning of door hun specifieke wensen/eisen bij te stellen. Gevolgd door te zoeken naar een huurwoning in plaats van een koopwoning, appartement in plaats van een grondgebonden woning en een kleinere woning.  Doorstromers passen hun wensen aan door een kleinere woning te zoeken en een tijdelijke woning te accepteren. Figuur 3.5: Aanpassen woonwensen om snel(ler) een andere woning te vinden ik pas mijn wensen NIET aan een goedkopere woning zoeken specifieke wensen / eisen bijstellen in plaats van een koopwoning een huurwoning zoeken een kleinere woning zoeken een appartement of flat zoeken in plaats van een grondgebonden woning ik accepteer een tijdelijke woning 0%

5%

10%

15%

20%

starters

3.4

25%

30%

35%

40%

doorstromers

Gewenste locatie

Zo’n 60% van de starters en doorstromers wil in Mill en Sint Hubert blijven wonen  60% van de starters en 65% van de doorstromers met een verhuiswens wil in Mill en Sint Hubert blijven wonen.  Van de starters die in Mill en Sint Hubert willen blijven wonen, wil 63% in de huidige buurt blijven. Onder de doorstromers is dat een stuk lager (39%). 31% van de starters wil op maximaal 15 minuten lopen van het centrum wonen  21% van de starters wil in of nabij het centrum wonen en 31% op maximaal een kwartier lopen van het centrum. 28% maakt het niet uit waar de woning ligt.  Als starters niet in de gewenste buurt een woning kunnen vinden, gaat 22% in een andere buurt zoeken, 36% in een andere woonplaats en 22% blijft gewoon zitten.  Wat voorzieningen in de buurt betreft, zijn voor starters de winkels voor dagelijkse boodschappen en de parkeergelegenheid het meest belangrijk.

 Tabel H3.13: Locatiewensen van verhuisgeneigde starters

19

Zo’n driekwart van de doorstromers vanaf 65 jaar wil in of nabij centrum wonen  65-plussers hebben een sterke voorkeur voor wonen in of nabij het centrum (74%). Dit heeft vermoedelijk te maken met de aanwezigheid van voorzieningen.  Doorstromers tot 65 jaar hebben ook de voorkeur voor in of nabij het centrum wonen (40%). Gevolgd door wonen aan de rand van de woonplaats (25%).  Doorstromers zijn minder snel geneigd hun locatievoorkeur te wijzigen dan starters; 34% zegt namelijk dat zij blijven zitten als zij geen woning in de gewenste buurt/woonplaats vinden. Dit geldt in sterkere mate voor 65-plussers (42%) dan doorstromers tot 65 jaar (30%). Toch zegt 41% van alle verhuisgeneigde doorstromers dat zij in een andere woonplaats zouden gaan zoeken.

 Tabel H3.14: Locatiewensen van verhuisgeneigde doorstromers Winkels voor dagelijkse boodschappen en parkeergelegenheid belangrijkste voorzieningen  Doorstromers vinden de winkels voor dagelijkse boodschappen het meest belangrijk. Gevolgd door medische voorzieningen, parkeergelegenheid en groen in de buurt.  Winkels voor dagelijkse boodschappen, medische voorzieningen en culturele voorzieningen vinden doorstromers vanaf 65 jaar belangrijker dan doorstromers tot 65 jaar.  Doorstromers tot 65 jaar hechten meer belang aan het groen en de basisschool dan doorstromers vanaf 65 jaar. Figuur 3.6: Voorzieningen in de buurt die van belang zin bij keuze voor woning winkels voor dagelijkse boodschappen (supermarkt) parkeergelegenheid groen (bijvoorbeeld park, plantsoen, perk, bomen) basisschool opstappunten openbaar vervoer uitgaansgelegenheden

speelplekken medische voorzieningen (huisarts, apotheek) culturele voorzieningen 0%

20%

40%

starters

doorstromers < 65 jaar

60%

100%

doorstromers 65 jaar e.o.

 Tabel H3.15: Wensen voorzieningen verhuisgeneigde doorstromers  Tabel H3.16: Wensen voorzieningen verhuisgeneigde starters

20

80%

4.

Vraag en aanbod

In dit hoofdstuk maken we een vergelijking tussen de woonwensen in 2019 en de gerealiseerde verhuisbewegingen tussen 2017 en 2018. In de figuren in dit hoofdstuk zijn de woonwensen uit 2019 aangeduid met blauwe staven en de gerealiseerde verhuisbewegingen in de periode 2017-2018 met gele staven. Hoe groter het verschil in de staven, des te groter de verschillen tussen wens en werkelijkheid.

4.1

Doorstromers tot 65 jaar

Vraag naar appartementen (koop en huur) is groter dan gerealiseerde verhuizingen  Ruim 60% van alle doorstromers wenst een grondgebonden koopwoning. Deze wens wordt ook gerealiseerd.  De wens om gestapeld te wonen (zowel huur als koop) wordt niet altijd gerealiseerd. Doorstromers komen minder vaak terecht in een huur- of koopappartement dan op basis van de wensen verwacht zou worden. Figuur 4.1: Woonwensen van doorstromers tot 65 jaar, naar gewenste eigendom en woningtype De wens om gestapeld te woningen (zowel huur als koop) wordt niet gerealiseerd. Doorstromers tot 65 jaar komen vaker in een grondgebonden koopwoning terecht.

10%

koop gestapeld

61%

koop grondgebonden

16%

huur gestapeld

13%

huur grondgebonden

0%

10%

20%

30%

Woonwensen 2019

40%

50%

60%

70%

80%

90%

Gerealiseerd 2017-2018

Meer belangstelling voor kleine grondgebonden woningen en appartementen  Doorstromers tot 65 jaar komen vaker dan gewenst terecht in (middel)grote grondgebonden woningen en minder vaak in kleine appartementen en kleine grondgebonden woningen.

 Figuur H4.1: Woonwensen van doorstromers <65 jaar, naar gewenste woningtype en aantal kamers

21

Vraag naar betaalbare huurwoningen en dure koopwoningen  59% van alle doorstromers tot 65 jaar wil kopen, 24% wil huren en de rest heeft geen voorkeur.  Er wordt vooral verhuisd in het koopsegment tot €225.000, terwijl de vraag hiernaar lager is.  De vraag naar betaalbare huurwoningen (€424-607) is juist hoger dan het aantal gerealiseerde verhuisbewegingen in deze huurprijsklasse. Daarnaast is er vooral vraag naar dure koopwoningen (vanaf €350.000). Daar komen doorstromers tot 65 jaar iets minder vaak terecht dan op basis van hun wensen verwacht zou worden. Figuur 4.2: Woonwensen van doorstromers tot 65 jaar, naar gewenste prijsklasse De wens naar een betaalbare huurwoning wordt voor slechts klein deel gerealiseerd. Doorstromers tot 65 jaar komen veel vaker in een betaalbare koopwoning terecht. 25%

koop >€350.000

15%

koop €275-350.000

11%

koop €225-275.000

9%

koop <€225.000

5%

huur >€720

9%

huur €607-720

25%

huur €424-607

huur <€424

0%

0%

10% Woonwensen 2019

20% Gerealiseerd 2017-2018

22

30%

40%

4.2

Doorstromers vanaf 65 jaar

Bij 65-plussers is vraag naar huurappartementen groter dan gerealiseerde verhuizingen  65-plussers hebben de meeste belangstelling voor huurappartementen. Zij verhuizen echter het vaakst naar grondgebonden koopwoningen. Figuur 4.3: Woonwensen van doorstromers vanaf 65 jaar, naar gewenste eigendom en woningtype 65-plussers willen vooral gestapeld wonen, vooral in de huur. Deze wens wordt niet altijd gerealiseerd. 65-plussers komen vaker in een grondgebonden koopwoning terecht. 22%

koop gestapeld

20%

koop grondgebonden

46%

huur gestapeld

12%

huur grondgebonden 0%

5%

10%

15%

Woonwensen 2019

20%

25%

30%

35%

40%

45%

50%

Gerealiseerd 2017-2018

63% wil een appartement tot 3 kamers en 22% grondgebonden woning tot 3 kamers  65-plussers willen graag een woning met 3 kamers. 63% van alle doorstromers vanaf 65 jaar is op zoek naar een appartement met 3 kamers. Daarnaast wil 22% een grondgebonden woning met 3 kamers.  Zij komen minder vaak terecht in kleine appartementen en kleine grondgebonden woningen dan gewenst en vaker in (middel)grote grondgebonden woningen.

 Figuur H4.2: Woonwensen van doorstromers vanaf 65 jaar, naar gewenste woningtype en aantal kamers

23

65-plussers vaker huurwoning van €424-607 en koopwoning €225-350.000 dan gewenst  De gerealiseerde verhuisbewegingen laten zien dat 65-plussers vaker doorstromen naar een huurwoning van €424-607 en koopwoning van €225-350.000 dan op basis van hun wensen verwacht zou worden.  Zij komen minder vaak in duurdere huur- of koopwoningen terecht dan je op basis van de wensen zou verwachten. Vooral de vraag naar huurwoningen vanaf €607 valt op. Figuur 4.4: Woonwensen van doorstromers vanaf 65 jaar, naar gewenste prijsklasse 65-plussers hebben de meeste belangstelling voor betaalbare en middeldure huur. De afgelopen 2 jaar zijn er geen 65-plussers doorgestroomd naar een middeldure of dure huurwoning. 5%

koop >€350.000

8%

koop €275-350.000

11%

koop €225-275.000

16%

koop <€225.000

8%

huur >€720

22%

huur €607-720

30%

huur €424-607

huur <€424

0%

0%

10% Woonwensen 2019

20% Gerealiseerd 2017-2018

24

30%

40%

4.3

Starters

21% van starters wil grondgebonden huurwoning maar komt daar minder vaak in terecht  60% van de starters wenst een grondgebonden koopwoning. De gerealiseerde verhuisbewegingen laten zien dat starters daar ook vaak terecht komen.  21% wil een grondgebonden huurwoning. Daar komen starters iets minder vaak terecht. Figuur 4.5: Woonwensen van starters, naar gewenste eigendom en woningtype Wens en werkelijheid van starters ten aanzien van eigendom en woningtype zijn redelijk in balans. 7%

koop gestapeld

60%

koop grondgebonden

13%

huur gestapeld

21%

huur grondgebonden 0%

10%

20%

Woonwensen 2019

30%

40%

50%

60%

70%

Gerealiseerd 2017-2018

Starters willen het liefst kleine en middelgrote grondgebonden woningen  Starters richten zich vooral op kleine (38%) en middelgrote (34%) grondgebonden woningen. Veel starters komen ook terecht in middelgrote woningen. Echter de vraag naar kleine grondgebonden woningen is groter dan het aantal gerealiseerde verhuisbewegingen.

 Figuur H4.3: Woonwensen van starters, naar gewenste woningtype en aantal kamers Starters minder vaak in koopwoning tot €185.000 en huurwoning van €424-607 dan gewenst  47% van alle starters wil een woning kopen en 31% wil huren. 22% heeft geen voorkeur.  Starters komen minder vaak in een goedkope koopwoning (<€185.000) terecht dan op basis van hun wensen is te verwachten en vaker in een koopwoning vanaf €185.000.  Starters komen ook veel minder vaak in een huurwoning van €424-607 terecht dan je op basis van de wensen zou verwachten.

25

Figuur 4.6: Woonwensen van starters, naar gewenste prijsklasse Starters richten zich vooral op goedkope koop. Zij komen wat vaker in een duurdere koopprijsklasse terecht.

koop >€275.000

8%

koop €225-275.000

8% 14%

koop €185-225.000

29%

koop <€185.000 10%

huur >€720

12%

huur €607-720

16%

huur €424-607 huur <€424

2% 0%

4.4

10%

20%

Woonwensen 2019

Gerealiseerd 2017-2018

30%

Saldo van vraag en aanbod

In deze paragraaf kijken we naar de totale vraag van starters en doorstromers in de gemeente Mill en Sint Hubert. Op basis van hun woonwensen in 2019 en gerealiseerde verhuisbewegingen 2017-2018 kunnen we het theoretische saldo van vraag en aanbod bepalen. Dit geeft globaal inzicht waar de komende jaren tekorten of overschotten kunnen ontstaan. Ongeveer 300 starters op zoek naar een woning  De gemeente Mill en Sint Hubert telt op 1 januari 2018 circa 900 thuiswonende jongeren van 18 tot en met 30 jaar. Uit het woonwensenonderzoek blijkt dat 43% van hen de komende jaren zeker wil verhuizen. Nog eens 33% wil misschien verhuizen. 54% wil dat alleen doen en nog eens 46% is van plan samen te gaan wonen.  In de analyse nemen we alleen de starters mee die zeker willen verhuizen. Rekening houdend met de gewenste huishoudensamenstelling betekend dat er de komende jaren ongeveer 300 potentiële starters zijn in Mill en Sint Hubert. 400 doorstromers, waarvan 100 in de leeftijd van 65 jaar of ouder  Van alle zelfstandige wonende huishoudens willen ongeveer 1.300 huishoudens de komende jaren (misschien) verhuizen. 8% wil zeker verhuizen en 21% misschien. De groep ‘twijfelaars’ is dus relatief groot: bijna driekwart van de potentiële doorstromers wil misschien verhuizen. De praktijk leert dat een groot deel van hen niet op korte termijn verhuist.

 In deze analyse nemen we daarom alleen de groep die heeft gezegd zeker te willen verhuizen. Dat betekent dat er de komende jaren ongeveer 300 doorstromers jonger dan 65 jaar zullen zijn en 100 doorstromers boven de 65 jaar. Theoretisch tekort van 300 woningen  De totale vraag van starters en doorstromers wordt geschat op 700 woningen. Het aanbod van doorstromers bedraagt ongeveer 400 woningen. Hiermee komt het saldo van vraag en aanbod naar schatting op zo’n 300 woningen. 26



Dit betekent niet dat per definitie ook 300 woningen moeten worden bijgebouwd. Er ontstaat namelijk ook aanbod bij vertrek uit de gemeente en bij woningverlating, bijvoorbeeld als inwoners bij anderen gaan inwonen of komen te overlijden. Op dit aanbod gaat het onderzoek niet in.

Het verhuisgedrag van starters en doorstromers tussen 2017 en 2018 is bekend. Hieruit kunnen theoretische tekorten worden berekend. Omdat deze verhuizingen al daadwerkelijk hebben plaatsgevonden zijn de tekorten per definitie gecompenseerd door het aanbod van bestaande en nieuwe woningen. Een tekort ontstaat bij een positief saldo van vraag en aanbod: de vraag is dan groter dan het aanbod. In figuur 4.7 tot en met 4.9 zijn voor verschillende woningmarktsegmenten telkens het totale saldo van vraag en aanbod (starters en doorstromers jonger en ouder dan 65 jaar) weergegeven. De blauwe staven geven het saldo op basis van de woonwensen van de huidige verhuisgeneigde inwoners van de gemeenten weer. De gele staven geven het saldo van de gerealiseerde verhuisbewegingen van starters en doorstromers die in de gemeente wonen aan. Aandachtspunten op basis van match vraag en aanbod gemeente Mill en Sint Hubert  De vraag van starters en doorstromers in Mill en Sint Hubert is gedifferentieerder dan de samenstelling van de huidige woningvoorraad.  Tekort aan huurappartementen is het grootst: deze vraag komt vooral van 65-plussers, maar ook bij de doorstromers tot 65 jaar is de vraag groter dan het aanbod.  Tekort aan kleine woningen met 3 kamers: het gaat hierbij zowel om appartementen als grondgebonden woningen. En zowel om kleine huur- als koopwoningen.

Bij kleine huurwoningen en kleine appartementen gaat het vooral om de vraag van 65-plussers. Bij de kleine grondgebonden woningen speelt voornamelijk de vraag van starters, maar ook die van doorstromers jonger en ouder dan 65 jaar. Dit komt mogelijk doordat er steeds meer kleine huishoudens zijn. Naar verwachting zal de gemiddelde huishoudensgrootte in de toekomst verder dalen. Daarmee zal de vraag naar wat kleinere woningen waarschijnlijk juist toenemen.  Tekort aan grondgebonden koopwoningen: deze vraag komt vooral van starters en doorstromers tot 65 jaar.  Tekort aan koopappartementen: deze vraag komt vooral van 65-plussers.  Tekort aan betaalbare huurwoningen (€424-607) en huurwoningen van (€607-720). In beide segmenten komt de vraag zowel van starters als doorstromers tot 65 jaar en vanaf 65 jaar. De vraag is groter dan het aanbod vrijkomende en nieuwbouw in de betaalbare huur.  Tekort aan betaalbare koopwoningen (<€225.000). Deze vraag is vooral afkomstig van starters.  Klein tekort aan dure koopwoningen (>€350.000). De vraag naar woningen in dit prijssegment komt vooral van doorstromers tot 65 jaar.  Klein overschot aan grote grondgebonden koopwoningen. Dit overschot ontstaat doordat doorstromers, waarvan relatief veel 65-plussers, een grote koopwoning achterlaten. De vraag naar dit type woning blijft constant.

Het zijn vooral gezinnen met kinderen die dit type wensen. Deze huishoudens groep blijft gelijk in omvang of zal zelfs licht gaan dalen.

27

Figuur 4.7: Saldo vraag en aanbod starters en doorstromers eigendom en woningtype Op basis van de wensen is het grootste tekort aan gestapelde huurwoningen, gevolgd door grondgebonden koopwoningen

koop gestapeld

koop grondgebonden

huur gestapeld

huur grondgebonden

0

20

40

Woonwensen 2019

60

80

100

120

Gerealiseerd 2017-2018

Figuur 4.8: Saldo vraag en aanbod starters en doorstromers eigendom en aantal kamers Er is een potentieel overschot aan grote koopwoningen. Er is juist een tekort aan kleine woningen, zowel huur als koop.

koop >=6 kam

koop 4-5 kam

koop <= 3 kam

huur >=6 kam

huur 4-5 kam

huur <=3 kam -100

-50

0

Woonwensen 2019

50

100

Gerealiseerd 2017-2018

28

150

200

Figuur 4.9: Saldo vraag en aanbod starters en doorstromers prijsklasse Tekort aan betaalbare huurwoningen en betaalbare koopwoningen. Op basis van de woonwensen is er ook een tekort aan dure koopwoningen. Uit het woonwensenonderzoek blijkt dat de groep die op zoek is naar een dure koopwoning vaak erg kritisch is. Ze verhuizen alleen als zij hun ideale woning vinden. In de dure koop laten de gerealiseerde verhuisbewegingen dan ook een theoretisch overschot zien. Dat komt doordat doorstromers van 65 jaar en ouder een dure koopwoning achterlaten en een minder dure koopwoning of huurwoning betrekken. De vraag van starters en doorstromers tot 65 jaar naar dit segment is minder groot dan het vrij gekomen aanbod.

koop >€350.000

koop €275-350.000 koop €225-275.000 koop <€225.000 huur >€720 huur €607-720 huur €424-607 huur <€424 -20

0

20

40

Woonwensen 2019

29

60

80

Gerealiseerd 2017-2018

100

5.

Zo lang mogelijk thuis wonen

5.1

Huidige woonsituatie van 65-plussers

In de gemeente Mill en Sint Hubert is begin 2018 33% van alle zelfstandig wonende huishoudens 65 jaar of ouder. Het gaat om ongeveer 1.500 huishoudens. 70% van de 75-plus huishoudens woont in een koopwoning  Van alle huishoudens in Mill en Sint Hubert woont 78% in een koopwoning. Van alle 65-74 jarigen woont 80% in een koopwoning. Vanaf 75 jaar neemt het aandeel eigenaar-bewoners wat af naar 70%. 40% van de 65-plussers woont in een woning met aanpassingen  Hoe hoger de leeftijd, hoe vaker men aanpassingen in de woning heeft. 58% alle 75-plussers heeft aanpassingen in de huidige woning. 48% heeft een gelijkvloerse woning. Bij 65-74 jarigen is dat 32% en 39%.  De verschillen tussen huurders en eigenaar-bewoners zijn klein.

 Tabel H5.1a: Woonsituatie van senioren in een huurwoning  Tabel H5.1b: Woonsituatie van senioren in een koopwoning Ondersteuning bij zelfstandig wonen: vooral hulp van familie/vrienden en kleine aanpassingen  43% van alle 65-plussers kan hulp van vrienden of familie inschakelen als zij dat nodig hebben.  37% van alle 65-plussers geeft aan dat kleine aanpassingen in de woning zijn doorgevoerd.  Hoe ouder men wordt, hoe vaker men een beroep doet op ondersteuning. Zo maken 75plussers bijvoorbeeld vaker gebruik van huishoudelijke hulp en zorgverlening vanuit een zorgcentrum dan 65-74 jarigen. Figuur 5.1: Ondersteuning bij zelfstandig wonen Ik kan familie / vrienden / kennissen inschakelen als ik hulp nodig heb

43%

37%

In mijn woning zijn kleine aanpassingen doorgevoerd 16%

Ik krijg minimaal 1x per maand huishoudelijke hulp Ik kan gebruik maken van zorgverlening vanuit een nabijgelegen zorgcentrum

12%

14%

In mijn woning zijn grote aanpassingen doorgevoerd Ik maak gebruik van extra dienstverlening aan huis

5%

Ik (of mijn eventuele partner) krijg minimaal 1 x per week zorgverlening aan huis

4%

0%

10%

20%

totaal 65 jaar e.o

30

30% 65-74 jaar

40%

50% 75 jaar e.o.

60%

18% van de 65-plussers woont in een woning speciaal voor ouderen  In de leeftijd 65-74 jaar woont 13% in een woning bestemd voor ouderen. In de leeftijdsgroep 75-plus is dat aandeel 26%.  Bij 43% van deze woningen moest men aan een bepaalde voorwaarde voldoen, zoals een leeftijds- of inkomensgrens.

 Tabel H5.2: Senioren in woning speciaal voor ouderen 5.2

Voorkeur wonen en zorg

Bijna 80% wil zo lang mogelijk in de huidige woning blijven  78% van de 65-plussers wil, indien de eigen gezondheid of de gezondheid van hun partner achteruit, het liefst zo lang mogelijk in de huidige woning blijven wonen.  51% van de 65-plussers die in de huidige woning wil blijven wonen, zegt dat zij hun woning moeten aanpassen als de gezondheid achteruit gaat. 43% geeft aan dat dit zonder aanpassingen mogelijk is. 7% geeft aan te moeten verhuizen. Figuur 5.2: Gewenste woonsituatie indien gezondheid achtergaat en geschiktheid woning

33% 22% verhuizen naar w oning meer zorgfaciliteiten

78% zo lang mogelijk w onen in huidige w oning

40%

5%

verhuizen naar woning met zorgfaciliteiten

kan zonder aanpassingen

kan indien aanpassingen

zal moeten verhuizen

Bijna 60% geeft aan dat buurt geschikt is om te blijven wonen  57% van alle 65-plussers, die zo lang mogelijk in de huidige woning willen blijven, geeft aan dat hun buurt geschikt is om in te blijven wonen als hun gezondheid achteruit gaat. 34% zegt dat deze deels geschikt is.

 Tabel H5.3: Voorkeur van senioren ten aanzien van wonen en zorg  Tabel H5.4: Senioren die zo lang mogelijk in de huidige woning willen blijven wonen Hoe ouder men wordt, hoe vaker men wil verhuizen naar een huurwoning  Er zijn ongeveer 400 huishoudens van 65 jaar of ouder die (mogelijk) willen verhuizen.  77% van de verhuisgeneigde 65-plussers wil verhuizen naar een nultreden woning.  Hoe ouder men wordt, hoe vaker men ook graag zorgaanbod wil. 29% van de verhuisgeneigde 75-plussers wil dat er bij de volgende woning zorgaanbod is. Bij de 65-74 jarigen is dat aandeel 13%.

31





Hoe ouder men wordt, hoe vaker men wil huren. 34% van de 65-74 jarigen wil huren, 31% wil kopen en 35% heeft geen voorkeur. 75-plussers hebben een sterkere voorkeur voor huren (67%). Hetzelfde geldt voor de voorkeur voor gestapelde bouw: 49% van de 65-74 jarigen met een verhuiswens is op zoek naar een appartement. Bij de groep 75-plussers is dat aandeel 80%.

65-plussers zijn vooral op zoek naar woning met 2-3 kamers die centraal gelegen is  84% van de 65-plussers wil een woning met 2 tot 3 kamers.  De woning is bij voorkeur centraal gelegen (74% wil in of nabij het centrum).  65-plussers zijn honkvast: 71% wil in Mill en Sint Hubert blijven wonen. Onder 75-plussers is dat zelfs 97%.

 Tabel H5.5: Verhuisgeneigdheid van senioren  Tabel H5.6: Woonwensen van verhuisgeneigde senioren  Tabel H5.7: Locatiewensen van verhuisgeneigde senioren

32

6.

Spoedzoekers

In dit woonwensenonderzoek zijn spoedzoekers gedefinieerd als huishoudens die aangeven (mogelijk) te willen verhuizen en vinden dat de uitspraak “ik ben dringend op zoek naar een andere woning, ik moet verhuizen” op hen van toepassing is.

6% van de thuiswonende jongeren is dringend op zoek naar een woning  Van de 900 thuiswonende jongeren in Mill en Sint Hubert zijn er 700 met (mogelijke) verhuisplannen. Hiervan geven ongeveer 100 jongeren aan dringend op zoek te zijn naar een woning. Zij zijn daarmee volgens de hier gehanteerde definitie een ‘spoedzoeker’. In totaal is dat 6% van alle thuiswonende jongeren. 30% van de thuiswonende jongeren is wel serieus op zoek maar heeft geen haast en 23% verhuist alleen als zij de ideale woning vinden. Figuur 6.1: Type verhuiswens thuiswonende jongeren