05 Rapportage woonwensenonderzoek Cuijk.pdf - Rapportage woonwensenonderzoek Cuijk.pdf

Cuijk

Woonwensenonderzoek 2019

Januari 2020 O&S ’s-Hertogenbosch

Samenvatting

200 starters en 1.400 doorstromers deelgenomen aan woonwensenonderzoek Cuijk neemt deel aan de regionale woningmarktmonitor Noordoost Noord-Brabant. Samen met de andere gemeenten in dit samenwerkingsverband is in 2019 een woonwensenonderzoek uitgevoerd. In totaal zijn er voor het woonwensenonderzoek in de gemeente Cuijk 4.000 zelfstandig wonende huishoudens en 1.000 thuiswonende jongeren (18 t/m 30 jaar) aangeschreven. Uiteindelijk hebben 200 starters en 1.400 doorstromers de vragenlijst ingevuld. Ook konden inwoners die geen uitnodiging hadden ontvangen via een open link meedoen aan het onderzoek. Hiervan hebben 330 inwoners gebruik gemaakt. Hoe lager het inkomen hoe meer moeite met rondkomen Op basis van het woonwensenonderzoek wordt ingeschat dat in de gemeente Cuijk circa 4.400 van de 10.700 zelfstandig wonende huishoudens tot de doelgroep van beleid behoren. Huurders hebben over het algemeen meer moeite om rond te komen dan eigenaar-bewoners. Zo geeft 44% van alle huurders die tot de sociale doelgroep behoren aan dat zij bezuinigen op zaken om woonlasten en andere vast e lasten te kunnen betalen. Bij eigenaar-bewoners die tot de primaire doelgroep behoren is dat aandeel 31%. 12% doorstromers wil zeker verhuizen, 23% misschien Doorstromers tot 65 jaar willen verhuizen vanwege de woning of een verandering in de huishoudenssamenstelling.

Bij doorstromers boven de 65 jaar speelt gezondheid vaak een rol. Zo geeft ruim 44% van de verhuisgeneigde 65-plussers aan dat zij de huidige woning te groot vinden. Andere motieven die relatief vaak door verhuisgeneigde 65-plussers zijn genoemd zijn dat de huidige woning niet gelijkvloers is en veel onderhoud vergt. Ruim 40% van de starters wil zeker verhuizen en nog eens 34% misschien. Zij willen verhuizen om op zichzelf te gaan wonen of om te gaan samenwonen. Helft doorstromers en 40% van de starters wil kopen Hoe hoger het inkomen, hoe vaker men wil kopen. Paren jonger dan 65 jaar en gezinnen geven vak er de voorkeur aan een koopwoning. Alleenstaanden van 65 jaar of ouder zijn gemiddeld wat vak er geïnteresseerd in een huurwoning. De wensen van doorstromers bij elkaar genomen, wil een kwart van hen een huurwoning tot €607 en 20% een dure koopwoning (>€350.000). De wensen van starters bij elkaar genomen, laat zien dat 30% een huurwoning tot €607 wenst en een even groot deel een koopwoning van maximaal tot €225.000. Inwoners van Cuijk willen weer in Cuijk wonen 71% van de verhuisgeneigde starters en 74% van alle verhuisgeneigde doorstromers wil in Cuijk blijven wonen. Zowel starters als doorstromers wonen graag in of nabij het centrum of op maximaal 15 minuten lopen van het centrum. Met name doorstromers vanaf 65 jaar willen relatief vaak (70%) in of nabij het centrum wonen.

Winkels voor dagelijkse boodschappen en parkeergelegenheid vinden doorstromers en starters belangrijk bij hun keuze in de woning. Daarnaast vinden doorstromers tot 65 jaar de aanwezigheid van groen in de woonomgeving belangrijk. Doorstromers vanaf 65 jaar hechten meer waarde aan de aanwezigheid van medische voorzieningen. Ruim driekwart 65-plussers wil zo lang mogelijk in huidige woning blijven 76% van de 65-plusses in Cuijk wil, indien de eigen gezondheid of die van hun partner achteruit gaat, het liefst zo lang mogelijk in de huidige woning blijven wonen. De helft van hen moet dan wel de woning aanpassen, terwijl 41% zegt dat dat niet hoeft. Bijna 70% van de 65-plussers geeft aan dat de buurt geschikt is om te blijven wonen als hun gezondheid achteruit gaat.

2

Ongeveer 300 huishoudens dringend op zoek naar andere woning 4% van alle starters en 1% van alle doorstromers geeft aan dat zij dringend op zoek zijn naar een andere woning. Het gaat om ongeveer 100 thuiswonende jongeren en nog eens 200 doorstromers. De meeste thuiswonende jongeren met een verhuiswens zijn wel serieus op zoek maar hebben geen haast (40% ) of gaan alleen verhuizen als ze hun ideale woning tegenkomen (27%). Zelfstandig wonende huishoudens met een verhuiswens geven wat vaker aan alleen te verhuizen als ze hun ideale woning tegenkomen (54%). Deze doelgroep is over het algemeen wat kritischer. Energiebesparende maatregelen: meenemen in toch al noodzakelijke onderhoud 65% van de huishoudens heeft in de afgelopen 5 jaar energiebesparende maatregelen genomen. Dat doen zij omdat ze van mening zijn dat de investering zich terugverdient in een lagere energierekening, omdat ze het mee konden nemen in noodzakelijk onderhoud en om het comfort van de woning te verhogen. 69% van de eigenaar-bewoners is bereid in de toekomst (nog meer) energiebesparen de maatregelen te nemen. Bij geplande maatregelen speelt voor de meeste eigenaar-bewoners het terugverdienen van de investering een belangrijke rol.

Bijzondere woonvormen: zelfbouw op kavel of met anderen en getransformeerd vastgoed 77% van de starters met een verhuiswens en 68% van de doorstromers met een verhuiswens is geïnteresseerd in bijzondere woonvormen. In de top 3 bij starters en doorstromers tot 65 jaar staan het zelf bouwen op een eigen kavel of met anderen en getransformeerd vastgoed. 65-plussers hebben vooral belangstelling voor zelfstandige woonruimte met gemeenschappelijke voorzieningen, kleinschalige woonzorgprojecten en wonen met gelijkgestemden. Aandachtspunten op basis van match vraag aanbod in de gemeente Cuijk:  Tekort aan huurappartementen: deze vraag komt vooral van starters, maar ook van doorstromers boven de 65 jaar. De totale groep die belangstelling heeft voor een huurappartement is groot.  Tekort aan grondgebonden koopwoningen: deze vraag komt vooral van doorstromers tot 65 jaar en starters.  Tekort aan betaalbare huurwoningen (€424-607 en €607-720). In het segment €424-607 komt de vraag vooral van starters en doorstromers tot 65 jaar. Echter, doorstromers tot 65 jaar laten meer woningen in dit segment achter dan dat zij ‘vragen’. In het segment €607-720 komt de vraag van alle doelgroepen. Het tekort is het grootst onder starters en doorstromers van 65 jaar en ouder.  Tekort aan middeldure koopwoningen (€225-275.000).

De vraag naar woningen in dit prijssegment komt vooral van doorstromers tot 65 jaar, maar ook van starters.  Tekort aan kleine woningen met 3 kamers: het gaat zowel om grondgebonden woningen als appartementen. De vraag komt vooral van starters, maar ook doorstromers jonger en ouder dan 65 jaar. De grote vraag komt mogelijk doordat er steeds meer kleine huishoudens zijn. Naar verwachting zal de gemiddelde huishoudensgrootte in de toekomst nog wat verder dalen. Daarmee zal de vraag naar wat kleinere woningen waarschijnlijk ook nog wat toenemen.  Klein overschot aan (middel)grote koopwoningen. Dit overschot ontstaat doordat doorstromers , waarvan relatief veel 65-plussers, een dure koopwoning achterlaten. De vraag naar dit type komt vooral van gezinnen met kinderen die dit type wensen.

3

Inhoud Samenvatting ................................................................................................................................2 1.

2.

3.

4.

5.

Huidige woonsituatie ...............................................................................................................6 1.1

Sociale doelgroep ...........................................................................................................6

1.2

Betaalbaarheid................................................................................................................7

1.3

Middeninkomens .............................................................................................................7

Verhuisgeneigdheid ................................................................................................................9 2.1

Tevredenheid met huidige woningen en buurt ...................................................................9

2.2

Verhuisgeneigdheid....................................................................................................... 10

2.3

Verhuismotieven ........................................................................................................... 12

2.4

Kopen huurwoning ........................................................................................................ 15

Woonwensen ....................................................................................................................... 16 3.1

Huren of kopen? ........................................................................................................... 16

3.2

Gewenste prijsklasse..................................................................................................... 17

3.3

Gewenste woningtype ................................................................................................... 18

3.4

Gewenste locatie........................................................................................................... 20

Vraag en aanbod .................................................................................................................. 22 4.1

Doorstromers tot 65 jaar ................................................................................................ 22

4.2

Doorstromers vanaf 65 jaar............................................................................................ 24

4.3

Starters ........................................................................................................................ 25

4.4

Saldo van vraag en aanbod ........................................................................................... 26

Zo lang mogelijk thuis wonen................................................................................................. 30 5.1

Huidige woonsituatie van 65-plussers ............................................................................. 30

5.2

Voorkeur wonen en zorg ................................................................................................ 31

6.

Spoedzoekers ...................................................................................................................... 33

7.

Energiezuinig wonen............................................................................................................. 34 7.1

Energiezuinigheid huidige woning .................................................................................. 34

7.2

Welke maatregelen zijn genomen? ................................................................................. 34

7.3

Welke maatregelen willen eigenaar-bewoners nemen?.................................................... 36

7.4

Waar letten verhuisgeneigden op bij zoektocht naar andere woning? ............................... 37

8.

Bijzondere woonvormen ........................................................................................................ 38

9.

Verantwoording onderzoek .................................................................................................... 40

Tabellen H1 Huidige woonsituatie ................................................................................................. 41 Tabellen H2 Verhuisgeneigdheid .................................................................................................. 43 Tabellen H3 Woonwensen ............................................................................................................ 50 Tabellen H4 Vraag en aanbod ...................................................................................................... 56 Tabellen H5 Zo lang mogelijk thuis wonen ..................................................................................... 58 Tabellen H6 Spoedzoekers ........................................................................................................... 60 4

Tabellen H7 Energiezuinig wonen ................................................................................................. 61 Tabellen H8 Bijzondere woonvormen ............................................................................................ 63

5

1.

Huidige woonsituatie

1.1

Sociale doelgroep

Sociale doelgroep Primaire doelgroep

eenpersoonshuishoudens meerpersoonshuishoudens

Netto hh inkomen (mnd) tot €1.200 tot €1.600

Secundaire doelgroep

alle hh die niet tot de primaire dlgr behoren

tot €2.200

Middeninkomens

alle huishoudens lage middeninkomens midden middeninkomens hoge middeninkomens

€2.200-3.100 €2.200-2.400 €2.400-2.700 €2.700-3.100

41% van alle huishoudens in Cuijk behoort tot de sociale doelgroep  Begin 2018 zijn er 10.700 zelfstandig wonende huishouden in de gemeente Cuijk. Op basis van het woonwensenonderzoek wordt ingeschat dat 41% van alle huishoudens tot de sociale doelgroep (primaire en secundaire doelgroep) behoort. Absoluut gaat het om 4.400 huishoudens.  Alleenstaanden en 65-plussers behoren relatief vaak tot de doelgroep. Tab el 1.1: Huishoudens die wel of niet tot de doelgroep b ehoren naar huishoudenskenmerken Sociale doelgroep

Niet-doelgroep

Aantal

tot 30 jaar

25%

75%

700

30-54 jaar

29%

71%

4.500

55-64 jaar

39%

61%

2.100

65-74 jaar

55%

45%

1.900

75 jaar e.o.

65%

35%

1.600

alleenstaand < 65 jr

67%

33%

1.700

alleenstaand >=65 jr

84%

16%

1.400

meerpers. met kinderen <65 jr

20%

80%

3.600

meerpers. zonder kinderen < 65 jr

18%

82%

1.900

meerpers. >= 65 jr

40%

60%

2.100

Leeftijd

Huishoudenstype

Totaal

41%

59%

4.400

6.300

10.700

77% van alle huurwoningen bewoond door doelgroep huishouden  Begin 2018 telt de gemeente Cuijk 3.400 huurwoningen en 7.200 koopwoningen.  Op basis van het woonwensenonderz oek wordt ingeschat dat ruim driekwart (77%) van de huurwoningen bewoond wordt door huishoudens uit de sociale doelgroep.  Ook kleine en gestapelde woningen worden relatief vaak door de sociale doelgroep bewoond.

6

36% van de sociale doelgroep woont in een koopwoning  Ruim een derde van alle huishoudens die tot de sociale doelgroep behoren, woont in een koopwoning. Het gaat om zo’n 1.600 huishoudens. Zij wonen meestal in een woning tot €225.000.

 Tabel H1.1: Huishoudens die wel of niet tot de doelgroep behoren naar woningkenmerken  Tabel H1.2: Huidige woonsituatie van huishoudens 1.2

Betaalbaarheid

Huurders hebben vaker moeite om rond te komen dan eigenaar-bewoners  Hoe lager het inkomen, hoe vaker men moeite heeft om rond te komen. Zo geeft 44% van alle huurders die tot de sociale doelgroep behoren aan dat zij bezuinigen op zaken om woonlast en en andere vaste lasten te kunnen betalen. Bij eigenaar-bewoners die tot de sociale doelgroep behoren is dat aandeel 31%. Bij de niet-doelgroep is dat 28% onder de huurders en 17% onder de eigenaar-bewoners. Figuur 1.1: Aandeel huishoudens dat het eens is met de stellingen over rondkomen 73%

ik kan goed rondkomen van mijn inkomen

39%

ik hou aan het eind van de maand geld over om te sparen

55% 30%

ik bezuinig op zaken om mijn woonlasten en andere vaste lasten te kunnen betalen

20%

39%

ik maak mij wel eens zorgen dat ik de huur/hypotheek niet kan betalen

6%

17% 0%

20%

eigenaar-bewoners

1.3

40%

60%

80%

huurders

Middeninkomens

Huishoudens die in het woonwensenonderzoek hebben aangegeven dat hun inkomen tussen €2.200 en €3.100 per maand ligt, rekenen we tot de middeninkomensgroep. De sociale sector is voor huishoudens met een middeninkomen niet toegankelijk en lang niet alle middeninkomens kunnen of willen een woning kopen. In dit rapport zoomen we in op de lage en midden middeninkomens. Dat zijn huishoudens met een huishoudensinkomen tussen de €2.200 en €2.700. Dit inkomen blijkt vaak te laag om een woning te kopen. Hoge middeninkomens (€2.700-€3.100) hebben over het algemeen wat meer mogelijkheden om te kopen. 14% van alle huishoudens heeft een middeninkomen (€2.200 en €2.700)  14% van alle huishoudens in Cuijk heeft een middeninkomen. Dat zijn ongeveer 1.500 huishoudens. Nog eens 11% van de huishoudens heeft een hoog middeninkomen ofwel ongeveer 1.100 huishoudens.

7

Oudere paren behoren relatief vaak tot de middeninkomens  Oudere paren hebben relatief vaak een middeninkomen (€2.200-€2.700). Van alle huishoudens met een middeninkomen is 34% een ouder paar.  De hoge middeninkomens lijken qua leeftijd en huishoudensamenstelling het meeste op de hoge inkomens. Daar komen paren met en zonder kinderen tot 65 jaar relatief vaak voor. Tab el 1.2: Huishoudens met een laag, midden en hoog inkomen naar huishoudenskenmerken Laag

Middeninkomen

Hoog

inkomen <€2.200

inkomen €2.200-2.700

€2.700-3.100

>€3.100

Aantal

Leeftijd tot 30 jaar

4%

6%

13%

8%

700

30-54 jaar

26%

36%

32%

50%

4.500

55-64 jaar

22%

17%

24%

27%

2.100

65-74 jaar

31%

28%

25%

11%

1.900

75 jaar e.o.

18%

15%

7%

3%

1.600

100%

100%

100%

100%

alleenstaand < 65 jr

29%

18%

10%

7%

1.700

alleenstaand >=65 jr

29%

8%

5%

2%

1.400

meerpers. met kinderen <65 jr

13%

19%

25%

44%

3.600

meerpers. zonder kinderen < 65 jr

10%

20%

34%

35%

1.900

meerpersoons >= 65 jr

20%

34%

26%

13%

2.100

100%

100%

100%

100%

Huishoudenstype

Totaal

41%

14%

11%

35%

4.400

1.500

1.100

3.700

10.700

Ruim 80% van de middeninkomens woont in een koopwoning  81% van alle huishoudens die tot de middeninkomens (€2.200-€2.700) behoort, woont in een koopwoning.  Middeninkomens met een koopwoning wonen vooral in woningen tot €225.000. Toch woont ook 12% in een koopwoning van meer dan €350.000.

 Tabel H1.3: Huishoudens met een laag, midden en hoog inkomen naar woningkenmerken

8

2.

Verhuisgeneigdheid

2.1

Tevredenheid met huidige woningen en buurt

Ruim 80% tevreden over de woning en woonomgeving  84% van alle zelfstandig wonende huishoudens is (zeer) tevreden over hun huidige woning . Een even groot deel is (zeer) tevreden over de huidige woonomgeving.  Huurders zijn minder vaak tevreden dan eigenaar-bewoners. 69% van huurders en 92% van de eigenaar-bewoners is (zeer) tevreden over hun woning. Ook zijn huurders wat minder vaak (zeer) tevreden over de woonomgeving.  Huishoudens met een verhuiswens zijn wat vaker ontevreden over hun woning en woonomgeving dan huishoudens zonder verhuiswens.

 Tabel H2.1: Tevredenheid met huidige woning  Tabel H2.2: Tevredenheid met huidige woonomgeving Aan alle zelfstandig wonende huishoudens is een aantal aspecten voorgelegd over de huidige woning met de vraag deze te beoordelen. Bijna 30% van huishoudens met verhuiswens vindt huidige woning te groot  Kleiner gaan wonen lijkt een rol te spelen bij de verhuiswens. Want, van alle verhuisgeneigd en geeft 28% aan dat de huidige woning te groot is. Bij huishoudens zonder verhuiswens is dit aandeel 12%. Nog eens 27% van alle verhuisgeneigden vindt de huidige tuin/ balkon te groot. Bij niet-verhuisgeneigden is dit aandeel 20%. Eigenaar-bewoners vaker tevreden over onderhoud en isolatie dan huurde rs  39% van de huurders tegenover 70% van de eigenaar-bewoners vindt de woning waarin zij wonen goed onderhouden.  Een derde van alle huurders vindt hun woning goed geïsoleerd qua warmte en 28% van de huurders vindt de geluidisolatie goed. Bij eigenaar-bewoners is liggen deze percentages op 53% en 54%.

 Tabel H2.3: Beoordeling aspecten huidige woning Tweederde tevreden over groenvoorzieningen in buurt  Zelfstandig wonende huishoudens zijn vooral tevreden over de groenvoorziening en, basisscholen en parkeergelegenheid in Cuijk.  Het minst tevreden is men over opstappunten voor openbaar vervoer en voorzieningen voor jongeren.

9

Figuur 2.1: Tevredenheid over voorzieningen in de b uurt Voldoende groen

66%

Voldoende basisscholen

62%

Voldoende parkeergelegenheid

62%

Voldoende winkels voor dagelijkse boodschappen

58%

Voldoende speelplekken voor kinderen

55%

Voldoende medische voorzieningen

4%

19% 31% 11%

49%

Voldoende opstappunten voor openbaar vervoer

35%

32%

Voldoende voorzieningen voor jongeren

34%

14% 0%

eens

12%

32% 20%

40%

niet eens, niet oneens

oneens

60%

80%

100%

weet niet / geen mening

Ruim 70% voelt zich thuis in buurt  72% van de zelfstandig wonende huishoudens voelt zich thuis in de buurt waarin zij wonen en 37% geeft aan gehecht te zijn aan de buurt.  Nog eens 44% van alle zelfstandig wonende huishoudens geeft aan dat zij veel sociale contacten in de buurt hebben.  Slechts 4% denkt tijdelijk in de buurt te wonen.

 Tabel H2.4: Stellingen over de huidige buurt 2.2

Verhuisgeneigdheid

35% van de zelfstandige huishoudens wil in komende jaren mogelijk verhuizen  Van de zelfstandige wonende huishoudens in Cuijk wil 12% zeker verhuizen en nog eens 23% geeft aan misschien te willen verhuizen.  Bij de 65-plussers is het aandeel huishoudens dat zeker wil verhuizen lager dan bij huishoudens onder de 65 jaar. Tab el 2.1: Verhuiswens van zelfstandig wonende huishoudens Zelfstandig wonende huishoudens

<65 jaar

65 jaar e.o.

Totaal

Wil verhuizen

15%

7%

12%

Will misschien verhuizen

21%

25%

23%

Wil niet verhuizen

60%

60%

60%

Weet het nog niet

4%

8%

6%

7.200

3.400

10.700

Totaal

Helft verhuisgeneigden wil binnen 2 tot 5 jaar verhuizen  19% van alle doorstromers met een verhuiswens wil zo snel mogelijk verhuizen.  De meeste hebben plannen om tussen de 2 tot 5 jaar te gaan verhuizen.  De gewenste verhuistermijn is bij huishoudens onder de 65 jaar wat korter dan bij huishoudens boven de 65 jaar. Zo wil 23% van de verhuisgeneigden tot 65 jaar zo snel mogelijk verhuiz en. Bij de groep 65-plus is dit aandeel 11%.

10

Eenderde van de zelfstandig wonende huishoudens tot 30 jaar wil zeker verhuizen  Zelfstandig wonende huishoudens tot 30 jaar zijn het meest verhuisgeneigd: 34% wil zeker verhuizen, nog eens 19% misschien. Huishoudens van 30-54 jaar hebben veel minder vaak een verhuiswens, namelijk 14% wil ‘zeker’ verhuizen.  Van alle 55-74 jarigen geeft 26% aan misschien te willen verhuizen en 9% zeker. Van de 75plussers heeft 26% (mogelijk) verhuisplannen.

 Tabel H2.5 Kenmerken van zelfstandig wonende huishoudens en verhuisplannen Huurders hebben vaker verhuiswens dan eigenaar-bewoners  Huurders (22%) willen wat vaker zeker verhuizen dan eigenaar-bewoners (7%). Vanuit goedkope én dure huurwoningen wil men het vaakst verhuizen.  Ook huishoudens in een appartement willen relatief vaak verhuizen. 23% van alle huishoudens in een appartement wil zeker verhuizen. In grondgebonden woningen ligt dit aandeel lager (9%).  Tussen de koopprijsklassen is er geen opvallend verschil te zien in verhuisgeneigdheid. Wel is het aandeel dat misschien wil verhuizen het hoogste bij eigenaars van goedkope koopwoningen (<€225.000). 28% van deze groep wil misschien verhuizen.

 Tabel H2.6: Woningkenmerken van zelfstandig wonende huishoudens en verhuisplannen Ruim driekwart van alle starters wil zeker verhuizen  In Cuijk zijn er begin 2018 circa 1.900 thuiswonende jongeren in de leeftijd van 18 tot 30 jaar. Van deze groep wil 42% wil verhuizen. Nog eens 34% wil misschien verhuizen. In totaal gaat het om ongeveer 1.500 jongeren met verhuisplannen.  Thuiswonende tussen de 24 en 30 jaar willen het vaakst verhuizen: ruim 60% wil zeker verhuizen.  Thuiswonende jongeren die willen niet willen verhuizen geven aan dat zij het huis nog niet uit willen, tevreden zijn met hoe ze nu wonen of omdat zij het te duur vinden om op zichzelf te wonen. Tab el 2.2: Verhuiswens van thuiswonende jongeren 18 t/m 23 jaar

24 t/m 30 jaar

Totaal

Wil verhuizen

29%

61%

42%

Will misschien verhuizen

39%

26%

34%

Wil niet verhuizen

26%

10%

20%

Weet het nog niet

6%

4%

5%

1.500

400

1.900

Totaal

30% starters wil zo snel mogelijk verhuizen  Van de verhuisgeneigde starters wil 31% zo snel mogelijk het ouderlijk huis verlaten. Nog eens 36% wil binnen 2 jaar op zichzelf gaan wonen.  Daarbij hebben starters in de leeftijd 24 t/m 30 jaar meer haast: 84% van deze groep wil binnen 2 jaar het ouderlijk huis uit. Bij de 18 t/m 23 jarigen is dat aandeel veel lager, namelijk 52%. Verhuisgeneigden zoeken door aanbod op internet te bekijken  Zowel starters als doorstromers met een verhuiswens bekijken woningaanbod op internet, schrijven zich in bij een corporatie of laten hun financiële mogelijkheden bepalen.  Bij de zoekacties zijn een aantal opvallende verschillen naar leeftijd. Verhuisgeneigden onder de 65 jaar kijken vaker op internet, maar zijn ook ‘serieuzer’ op zoek. Zij hebben vaker een woning van binnen bekeken en hebben hun financiële mogelijkheden laten bepalen.  65-plussers die willen verhuizen hebben zich vaker ingeschreven bij een corporatie. 11

65-plussers minst serieus op zoek naar woonruimte  Aan iedereen met een (mogelijke) verhuiswens is gevraagd hoe lang men al op zoek is naar andere woonruimte.  58% van de 65-plusssers met een (mogelijke) verhuiswens geeft aan nog niet serieus op zoek te zijn geweest naar een andere woning. Onder starters en doorstromers tot 65 jaar ligt dit op 44%.  7% van de starters is al langer dan 2 jaar op zoek naar woonruimte. Onder doorstromers ligt dit aandeel wat hoger (15%). Figuur 2.2: Zoektijd van verhuisgeneigden naar andere woonruimte

starters

44%

doorstromers <65 jaar

43%

doorstromers 65+ jaar

17%

9%

58%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

17%

15%

11%

12%

7%

15%

8%

8%

9%

15%

60%

70%

80%

90%

nog niet serieus op zoek geweest

minder dan een half jaar

half jaar tot één jaar

één tot twee jaar

langer dan twee jaar

niet meer op zoek, al nieuwe woning gevonden

100%

 Tabel H2.7: Zoekperiode en zoekacties van verhuisgeneigde zelfstandig wonende huishoudens en thuiswonende jongeren

2.3

Verhuismotieven

Belangrijkste verhuismotief starters: zelfstandig wonen  65% van de starters heeft als belangrijkste verhuismotief zelfstandig wonen, voor nog eens 26% is de wens om te gaan samenwonen het belangrijkste verhuismotief. Doorstromers tot 65 jaar verhuizen vanwege de woning, 65-plussers vanwege gezondheid  Het belangrijkste verhuismotief voor doorstromers tot 65 jaar is dat zij een andere woning wensen of omdat de samenstelling van hun huishouden verandert.  Voor 65-plussers staat de gezondheid of behoefte aan zorg op de eerste plek als belangrijkst e verhuismotief.

12

Figuur 2.3: Top 3 b elangrijkste verhuismotieven doorstromers 18%

vanwege de woning

15% 15%

vanwege een verandering in mijn huishoudenssamenstelling

4% 6%

vanwege gezondheid of behoefte aan zorg

33%

0%

10%

20%

30%

<65 jaar

65 jaar e.o.

40%

Aan verhuisplannen kunnen diverse motieven ten grondslag liggen. Aspecten van de huidige woning en buurt (vertrekmotieven ofwel push-factoren), maar ook wensen ten aanzien van een andere woning (vestigingsmotieven ofwel pull-factoren). Aan alle zelfstandig wonende huishoudens met een verhuiswens is gevraagd of en zo ja, welke aspecten van de huidige woning, de gewenste woning, de voorzieningen en de leefbaarheid in de buurt een rol spelen bij hun verhuiswens. Voor 92% van de doorstromers spelen aspecten van gewenste woning een rol bij verhuiswens  Verhuisplannen zijn het meest ingegeven door aspecten van een andere woning (vestigingsmotief). 92% van de doorstromers heeft één of meer aspecten genoemd van de gewenste woning die een rol spelen bij hun verhuiswens.  De top 3 van deze aspecten zijn: een woning om zelfstandig oud in te worden (40%), een ander type woning (38%) en/of een duurzame woning (20%). Figuur 2.4: Verhuismotieven ten aanzien van de huidige woning 29%

huidige woning is te groot 21%

huidige woning is niet gelijkvloers 17%

huidige woning is niet geschikt voor ouderen

16%

huidige woning heeft veel onderhoud nodig

15%

huidige woning is te klein

14%

huidige woning is slecht geïsoleerd voor warmte

13%

huidige woning is slecht geïsoleerd voor geluid

9%

huidige woning is te duur 0%

5%

10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% 50%

Totaal doorstromers

13

<65 jaar

65 jaar e.o.

Voor 79% van de doorstromers speelt de huidige woning een rol bij verhuiswens  Aspecten van de huidige woning vormen voor 79% van de doorstromers een reden om te verhuizen (vertrekmotief).  Meest genoemde redenen zijn dat de huidige woning te groot is (29%), niet gelijkvloers is (21%), of niet geschikt is voor ouderen (17%). Deze redenen worden wat vaker door 65-plussers genoemd dan doorstromers tot 65 jaar. Voor 55% van de doorstromers spelen voorzieningen een rol bij verhuiswens  De aanwezigheid van voorzieningen in de buurt speelt bij 55% van de doorstromers een rol bij hun verhuiswens (vertrekmotief).  In de top 3 van de door hen genoemde voorzieningen staan te weinig winkels voor de dagelijkse boodschappen (28%), te weinig opstapplekken voor openbaar vervoer (18%) en te weinig parkeergelegenheid (17%). Voor 35% van de doorstromers speelt leefbaarheid in de buurt een rol bij verhuiswens  De leefbaarheid in de buurt speelt bij 35% van de doorstromers een rol bij hun verhuiswens (vertrekmotief).  In de top 3 van de door hen genoemde leefbaarheids verhuismotieven staan overlast door bedrijvigheid (16%), overlast door verkeer (14%) en op ruime afstand daarna overlast door vandalisme en jongeren (beiden 6%).

 Tabel H2.8 t/m H2.11: Verhuisredenen vanwege huidige woning, gewenste woning, voorzieningen, leefbaarheid 9% van de starters denkt snel een passende woning te vinden  9% van de thuiswonende jongeren met verhuiswens denkt snel een passende woning te vinden. Bijna de helft denkt van niet.  Meest genoemde knelpunten zijn het gebrek aan aanbod dat voldoet aan de wensen, de hoge prijs van koopwoningen en de lange wachtlijsten voor een sociale huurwoning.

 Tabel H2.12: Denk je snel een passende woning te vinden?  Tabel H2.13: Waarom denk je niet snel een passende woning te vinden? 15% van de doorstromers denkt snel een passende woning te vinden  Doorstromers zijn iets positiever over hun slaagkansen. 15% van de verhuisgeneig de doorstromers denkt snel een passende woning te vinden. 40% denkt van niet. 65-plussers en huishoudens die misschien willen verhuizen zijn wat minder positief dan doorstromers tot 65 jaar en huishoudens die zeker willen verhuizen.  Meest genoemde knelpunten zijn het gebrek aan aanbod dat voldoet aan de wensen, de lange wachtlijsten voor een sociale huurwoning en het feit dan men alleen in een bepaalde buurt zoekt.

 Tabel H2.14: Denkt u snel een passende woning te vinden?  Tabel H2.15: Waarom denkt u niet snel een passende woning te vinden?

14

2.4

Kopen huurwoning

5% van alle huurders zou huidige huurwoning willen kopen  5% van alle huurders zou hun huidige huurwoning willen kopen en nog eens 17% wil dat misschien. Het gaat om ongeveer 800 huishoudens die aangeven (mogelijk) hun huidige huurwoning te willen kopen.  Het zijn vooral gezinnen met kinderen die interesse hebben.  Huurders die nu in een grondgebonden woning wonen, hebben vaker belangstelling om deze te kopen dan huurders van appartementen.  Het verkrijgen van eigen bezit (58%), de gedachte dat kopen goedkoper is dan huren (53%) en geen jaarlijkse huurverhoging meer (48%) zijn de meest genoemde motieven om de huidige huurwoning te kopen (meer antwoorden mogelijk).

 Tabel H2.16: Huurders naar belangstelling voor de aankoop van de huidige woning tegen marktprijs

 Tabel H2.17: Motieven om de huurwoning te kopen

15

3.

Woonwensen

3.700 potentiële doorstromers en 1.500 potentiële starters Uit het woonwensenonderzoek komt naar voren dat 12% van de zelfstandig wonende huishoudens in Cuijk zeker wil verhuizen. Nog eens 23% wil de komende jaren misschien verhuizen. In totaal gaat het om een groep van 3.700 potentiële doorstromers. Van alle thuiswonende jongeren ouder dan 18 jaar, wil 42% de komende jaren zeker en nog een 34% misschien het ouderlijk huis verlaten. In totaal betekent dit dat er 1.500 potentiële starters op de woningmarkt zijn.

3.1

Huren of kopen?

Helft doorstromers wil kopen  50% van alle doorstromers wil een woning kopen. Ongeveer een derde wil huren en 17% heeft geen voorkeur voor huren of kopen. Hoe hoger het inkomen, hoe vaker men wil kopen  Van de huishoudens met een inkomen van maximaal €2.200 wil een meerderheid huren.  Huishoudens met een inkomen vanaf €2.700 hebben meestal belangstelling voor koop.  Middeninkomens hebben wat vaker voorkeur voor koop. Toch heeft een relatief hoog deel van de (hogere) middeninkomens geen voorkeur voor een huur op koopwoning (29%).  Alleenstaanden ouder dan 65 jaar zijn vooral gericht op huur (67%), gezinnen hebben vooral belangstelling voor koop (66%).

 Tabel H3.1: Woonwensen van verhuisgeneigde doorstromers Huurders willen weer huren, kopers weer kopen  60% van alle huurders, wil weer gaan huren. 32% wil doorstromen naar een koopwoning. Van alle eigenaar-bewoners wil 62% weer een koopwoning. 15% wil doorstromen naar een huurwoning. Komen wens en gerealiseerde verhuisbewegingen overeen?  Figuur 3.1 gaat er van uit dat van de verhuisgeneigden die geen expliciete voorkeur hebben voor huren of kopen, de helft uiteindelijk kiest voor een huurwoning en de helft kiest voor een koopwoning. Dit, vergeleken met de gerealiseerde verhuisbewegingen laat het volgende beeld zien.  De doorstroming tussen de huur en koopsector is in balans in Cuijk. Het aandeel huurders dat weer wil gaan huren, realiseert deze wens ook. Hetzelfde geldt voor kopers. Figuur 3.1: Doorstroming van huur naar koop: wens en gerealiseerd 64%

van huur naar huur

36%

van huur naar koop

73%

van koop naar koop 27%

van koop naar huur 0%

20%

40%

woonwensen 2019

60% gerealiseerd 2017-2018

16

80%

40% starters wil kopen  40% van alle starters wil kopen, 36% wil huren en 24% heeft geen voorkeur.  De jonge en alleenstaande starter is wat vaker op huur gericht. Starters van 24 t/m 30 jaar of starters die gaan samenwonen zijn vaker op zoek naar een koopwoning.

 Tabel H3.2: Woonwensen van verhuisgeneigde thuiswonende jongeren 3.2

Gewenste prijsklasse

84% van de doorstromers met een huurwens zoekt huurwoning tot liberalisatiegrens  Veruit de meeste doorstromers die willen huren, zoeken een huurwoning van maximaal €720.  Het zijn vooral mensen die nu een koopwoning hebben, die geïnteresseerd zijn in dure huur.

 Tabel H3.3: Gewenste huurprijsklasse van verhuisgeneigde doorstromers met een huurwens Bijna 40% van de doorstromers met een koopwens zoekt een dure koopwoning  38% van de doorstromers met een koopwens zoekt een woning in de prijsklasse vanaf €350.000.  Het zijn vooral gezinnen met kinderen die belangstelling voor het dure koopprijssegment hebben. 54% van de gezinnen die willen kopen zoekt een woning van €350.000 of meer.  Bij paren zonder kinderen ligt de gewenste prijsklasse gemiddeld wat lager. Toch geeft ook van deze groep 24% aan belangstelling te hebben voor een woning van meer dan €350.000.  Als je de gewenste huur- en koopprijsklasse samenneemt, wil ongeveer een kwart van de doorstromers een huurwoning tot €607 en 20% een dure koopwoning.

 Tabel H3.4: Gewenste koopprijsklasse van verhuisgeneigde doorstromers met een koopwens Figuur 3.2: Gewenste huur- en koopprijsklasse van verhuisgeneigde doorstromers

doorstromers 20%

24%

huur <€607 huur >€607 koop <€225.000 koop €225-350.000

22% 22%

11%

17

koop >€350.000

Ruim helft van de starters met huurwens wil woning tot aan de aftoppingsgrens  36% van alle starters wil huren, nog eens 247% heeft geen voorkeur. Samen zijn er ongeveer zo’n 700 starters die (mogelijk) een huurwoning wensen.  42% van hen zoekt een huurwoning in de prijsklasse €424-607 en 17% een huurwoning tot €424.

 Tabel H3.5: Gewenste huurprijsklasse van verhuisgeneigde starters met een huurwens Starters richten zich op goedkope en betaalbare koopprijssegment  40% van alle starters wil een koopwoning, nog eens 24% heeft geen voorkeur voor een huurof koopwoning. Er zijn dus zo’n 800 starters die (mogelijk) een woning willen kopen.  29% van de starters die willen kopen, zoekt een woning van maximaal €185.000, nog eens 32% een woning van €185-225.000.  Als je de gewenste huur- en koopprijsklasse bij elkaar optelt, wil ongeveer 30% van alle starters een betaalbare huurwoning en een even groot deel op zoek naar een koopwoning van maximaal €225.000.

 Tabel H3.6: Gewenste koopprijsklasse van verhuisgeneigde starters met een koopwens Figuur 3.3: Gewenste huur- en koopprijsklasse van verhuisgeneigde starters

starters

2%

16% 29%

huur <€607 huur >€607 koop <€225.000 koop €225-350.000 koop >€350.000

30% 23%

3.3

Gewenste woningtype

Ruim helft van alle doorstromers wil een grondgebonden woning  57% van alle doorstromers wil een grondgebonden woning. 32% is op zoek naar een gestapelde woning en 11% heeft geen voorkeur.  Hoe hoger het inkomen, hoe vaker men voor een grondgebonden woning kiest.  Opvallend is dat vooral de lage inkomens (€1.600-2.200) relatief vaak geen voorkeur hebben voor grondgebonden of gestapeld: zij zoeken een betaalbare woning, maar dat maakt niet uit in welke vorm deze komt.

18

Gezinnen en alleenstaanden tot 65 jaar zoeken grondgebonden woningen  Ruim 80% van alle gezinnen met kinderen wil een grondgebonden woning en 64% van de alleenstaanden tot 65 jaar.  Toch wil ook 53% van de paren tot 65 jaar een grondgebonden woning.  72% van de alleenstaande 65-plussers en 60% van de oudere paren wil een appartement.

 Tabel H3.7: Gewenste soort woning van verhuisgeneigde doorstromers Helft van de doorstromers wil een woning met 2-3kamers  Hoe hoger het inkomen, hoe meer kamers men wenst. Zo wil ruim 70% van alle huishoudens met een inkomen tot €2.200 2-3 kamers. Bij doorstromers met een inkomen van €3.100-4. 600 is dat aandeel 24%.  Gezinnen met kinderen zoeken relatief vaak (34%) naar een woning van 6 kamers of meer.

 Tabel H3.8: Gewenst aantal kamers van verhuisgeneigde doorstromers Helft starters wil een grondgebonden woning  51% van de starters wil alleen grondgebonden wonen. 32% heeft geen voorkeur.  Als starters met z’n tweeën starten wil 68% een grondgebonden woning.  60% van de starters zoekt een woning met 2 tot 3 kamers. Paren willen wat vaker 4 tot 5 kamers (51%).

 Tabel H3.9: Gewenste soort woning van verhuisgeneigde starters  Tabel H3.10: Gewenst aantal kamers van verhuisgeneigde starters Vooral bij starters en doorstromers van 65 jaar e .o. belangstelling voor appartement  53% van alle doorstromers van 65 jaar en ouder is mogelijk geïnteresseerd in een appartement .  Ook onder starters is dit aandeel hoog, 43%.  Doorstromers tot 65 jaar hebben vooral de voorkeur voor (half) vrijstaande woningen. Figuur 3.4: Gewenste b ouwwijze van starters en doorstromers

flat, appartement

woning in rijtje

2-onder-1-kap

hoekwoning

vrijstaande woning

0%

10%

20% starters

30% doorstromers <65 jaar

19

40%

50% doorstromers 65 jaar e.o.

60%

Ongeveer 20% van starters en doorstromers wil nieuwbouw  Er zijn geen opvallende verschillen in de voorkeur voor nieuwbouw tussen starters en doorstromers. In beide groepen heeft ongeveer 20% voorkeur voor nieuwbouw.  Twee derde heeft geen uitgesproken voorkeur voor nieuwbouw of bestaande bouw.

 Tabel H3.11: Gewenst woningtype van verhuisgeneigde doorstromers  Tabel H3.12: Gewenst woningtype van verhuisgeneigde starters Starters passen vaker dan doorstromers wensen aan om sneller een woning te vinden  Starters zijn eerder bereid hun wensen aan te passen om sneller een woning te vinden (83% ) dan doorstromers (58%).  Starters stellen hun specifieke wensen bij of zoeken een goedkopere of tijdelijke woning.  65-plussers zoeken een appartement in plaats van grondgebonden woning en doorstromers tot 65 jaar stellen hun specifieke wensen bij. Figuur 3.5: Aanpassen woonwensen om snel(ler) een andere woning te vinden ik pas mijn wensen NIET aan specifieke wensen / eisen bijstellen een tijdelijke woning accepteren een appartement zoeken in plaats van een grondgebonden woning een goedkopere woning zoeken een kleinere woning zoeken

in plaats van een koopwoning een huurwoning zoeken 0% starters

3.4

5%

10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45%

doorstromers <65 jaar

doorstromers 65 jaar e.o.

Gewenste locatie

Doorstromers en starters gehecht aan Cuijk  71% van de starters en 74% van de doorstromers met een verhuiswens wil in Cuijk blijven wonen.  80% van de starters wil ook in de huidige buurt blijven. Onder de doorstromers is dat 45%. Een kwart van de starters wil in de buurt van het centrum wonen  23% van de starters wil in of nabij het centrum wonen en nog eens 28% wil op maximaal een kwartier lopen van het centrum wonen. Nog eens bijna een kwart heeft geen voorkeur waar de woning ligt.  Als starters niet in de gewenste buurt een woning kunnen vinden, gaat 37% in een andere buurt zoeken, een kwart in een andere woonplaats en 18% blijft gewoon zitten.  Wat betreft voorzieningen in de buurt, zijn voor starters winkels voor dagelijkse boodschappen, parkeergelegenheid en groen van belang.

 Tabel H3.13: Locatiewensen van verhuisgeneigde starters 20

70% van de doorstromers vanaf 65 jaar wil in of nabij centrum wonen  Doorstromers van 65 jaar of ouder hebben een sterke voorkeur voor wonen in of nabij het centrum (70%). Dit heeft vermoedelijk te maken met de aanwezigheid van voorzieningen.  Doorstromers tot 65 jaar hebben ook de voorkeur voor in of nabij het centrum wonen (32%), of op maximaal een kwartier lopen van het centrum (23%).  Doorstromers tot 65 jaar daarnaast wat vaker voor de rand van de woonplaats (9%) of het landelijk gebied (10%).  Doorstromers zijn niet snel geneigd hun locatievoorkeur te wijzigen 43% zegt dat zij blijven zitten als zij geen woning in de gewenste buurt vinden. Dit geldt in sterkere mate voor 65plussers (58%) dan doorstromers tot 65 jaar (37%).

 Tabel H3.14: Locatiewensen van verhuisgeneigde doorstromers Winkels voor dagelijkse boodschappen en parkeergelegenheid belangrijkste voorzieningen  Winkels voor dagelijkse boodschappen worden door doorstromers vanaf 65 jaar belangrijk er gevonden (82%) dan door doorstromers tot 65 jaar (58%). Parkeergelegenheid vinden beide leeftijdsgroepen even belangrijk (47%).  Aan groen wordt daarentegen weer meer belang gehecht door doorstromers tot 65 jaar en aan medische voorzieningen hechten doorstromers vanaf 65 jaar juist meer belang. Figuur 3.6: Voorzieningen in de b uurt die van b elang zin b ij keuze voor woning (top 5) winkels voor dagelijkse boodschappen parkeergelegenheid

groen medische voorzieningen opstappunten openbaar vervoer 0%

20%

40%

starters

60%

doorstromers <65 jaar

80%

doorstromers 65 jaar e.o.

 Tabel H3.15: Wensen voorzieningen verhuisgeneigde doorstromers  Tabel H3.16: Wensen voorzieningen verhuisgeneigde starters

21

100%

4.

Vraag en aanbod

In dit hoofdstuk maken we een vergelijking tussen de woonwensen uit 2019 en de gerealiseerde verhuisbewegingen 2017-2018. In de figuren in dit hoofdstuk zijn de woonwensen uit 2019 aangeduid met blauwe staven en de gerealiseerde verhuisbewegingen in de periode 2017-2018 met gele staven. Hoe groter het verschil in de staven, des te groter de verschillen tussen wens en werkelijkheid.

4.1

Doorstromers tot 65 jaar

Vraag naar koopappartementen iets groter dan gerealiseerde verhuizingen  Er zijn in Cuijk geen hele grote verschillen in de wensen en gerealiseerde verhuisbewegi ng en van doorstromers tot 65 jaar. Alleen komen doorstromers tot 65 jaar komen iets minder vaak in een koopappartement terecht (3%) dan dat zij wensen (9%). Zij komen ook iets vaker in een grondgebonden huur- of koopwoning terecht dan op basis van hun wensen verwacht zou worden. Figuur 4.1: Woonwensen van doorstromers tot 65 jaar, naar gewenste eigendom en woningtype Wensen en gerealiseerde verhuisbewegingen zijn redelijk in b alans als het gaat om eigendom en woningtype.

9%

koop gestapeld

59%

koop grondgebonden

17%

huur gestapeld

15%

huur grondgebonden

0%

10%

20%

Woonwensen 2019

30%

40%

50%

60%

70%

80%

Gerealiseerd 2017-2018

Vraag naar kleine woningen groter dan gerealiseerde verhuisbewegingen  Verhuisbewegingen laten zien dat 57% van de doorstromers tot 65 jaar de afgelopen jaren is verhuisd naar een middelgrote grondebonden woning (4-5 kamers), terwijl op basis van hun wensen verwacht zou worden dat dit ongeveer 40% is.  Doorstromers tot 65 jaar zijn wat minder vaak in kleine appartementen terecht gekomen (12%) dan op basis van hun wensen verwacht zou worden (21%). Ook kwamen zij minder vaak terecht in kleine grondgebonden woningen (4%) dan op basis van hun wensen verwacht zou worden (17%).

 Figuur H4.1: Woonwensen van doorstromers <65 jaar, naar gewenste woningtype en aantal kamers

22

Grote vraag naar dure koopwoningen en betaalbare huurwoningen  50% van alle doorstromers tot 65 jaar wil kopen, 34% wil huren en de rest heeft geen voorkeur.  Er wordt vooral verhuisd in het koopsegment tot €225.000. Doorstromers willen mogelijk wel verhuizen naar een dure koopwoning, maar zij zijn zeer kritisch en zetten alleen de stap als de ideale woning langs komt.  De vraag naar betaalbare huurwoningen is en blijft hoog. Met name de gerealiseerde verhuisbewegingen in het segment €607-720 blijven achter (9%) bij de vraag (13%). Figuur 4.2: Woonwensen van doorstromers tot 65 jaar, naar gewenste prijsklasse De wens naar een b etaalbare huurwoning wordt voor een deel gerealiseerd. Doorstromers tot 65 jaar komen veel vaker in een b etaalbare koopwoning terecht. 25%

koop >€350.000 10%

koop €275-350.000

14%

koop €225-275.000

12%

koop <€225.000 5%

huur >€720

13%

huur €607-720

18%

huur €424-607 1%

huur <€424 0%

10%

20%

Woonwensen 2019

30%

40%

Gerealiseerd 2017-2018

23

50%

60%

70%

4.2

Doorstromers vanaf 65 jaar

65-plussers willen vooral in huurappartementen wonen  Onder 65-plussers is er vooral belangstelling voor huurappartementen (53%). Zij komen hier wel vaker in terecht (69%) dan gewenst.  Voor koopappartementen is onder 18% van de 65-plussers belangstelling, terwijl de afgelopen jaren maar 8% hierin terecht kwam. Ook in grondgebonden koopwoningen kwamen 65-plussers minder vaak terecht dan gewenst. Figuur 4.3: Woonwensen van doorstromers vanaf 65 jaar, naar gewenste eigendom en woningtype 65-plussers willen vooral gestapeld wonen. In de huur wordt dit ruimschoots gerealiseerd, maar in de koop niet altijd. koop gestapeld

18%

koop grondgebonden

16%

53%

huur gestapeld 13%

huur grondgebonden 0%

10%

20%

Woonwensen 2019

30%

40%

50%

60%

70%

80%

Gerealiseerd 2017-2018

Ruim helft wil een appartement met 3 kamers, 15% grondgebonden woning met 3 kamers  65-plussers willen graag een woning met 3 kamers. 57% van alle doorstromers vanaf 65 jaar is op zoek naar een appartement met 3 kamers. Daarnaast wil 15% een grondgebonden woning met 3 kamers. De afgelopen jaren is 7% in een kleine grondgebonden koopwoning terecht gekomen en 60% in een klein appartement.

 Figuur H4.2: Woonwensen van doorstromers vanaf 65 jaar, naar gewenste woningtype en aantal kamers 65-plussers verhuizen vaker naar betaalbare huurwoning dan gewenst  De gerealiseerde verhuisbewegingen laten zien dat 65-plussers vaker doorstromen naar een huurwoning van €424-607 (52%) dan op basis van hun wensen verwacht zou worden (35%).  65-plussers komen wat minder vaak in duurdere koopwoningen dan op basis van het woonwensenonderzoek verwacht zou worden. Uit het woonwensenonderzoek blijkt wel dat vooral de groep die gericht is op dure huur of dure koop, kritisch is en niet vaak bereid zijn hun wensen aan te passen.

24

Figuur 4.4: Woonwensen van doorstromers vanaf 65 jaar, naar gewenste prijsklasse De wens van 65-plussers om in een b etaalb are huurwoning (€607-720) te wonen wordt niet altijd gerealiseerd. Zij komen vaker in huurwoningen van €424-607 terecht. koop >€350.000

8%

koop €275-350.000

9%

koop €225-275.000

8%

koop <€225.000

8% 14%

huur >€720

19%

huur €607-720

35%

huur €424-607 0%

huur <€424

0%

10%

20%

30%

Woonwensen 2019

4.3

40%

50%

60%

70%

Gerealiseerd 2017-2018

Starters

44% starters wil een grondgebonden koopwoning  44% van de starters wenst een grondgebonden koopwoning en 23% een grondgebond en huurwoning. Verhuisbewegingen laten zien dat zij hier minder vaak in terecht komen; 39% is de afgelopen jaren naar een grondgebonden koopwoning verhuisd en 20% naar een grondgebonden huurwoning.  Starters komen echter wel vaker (33%) dan op basis van hun wensen (23%) verwacht zou worden in een huurappartement terecht. Betaalbaarheid speelt hierbij mogelijk een rol. Om de eerste stap op de woningmarkt te zetten zijn starters het meest bereid hun wensen aan te passen. Figuur 4.5: Woonwensen van starters, naar gewenste eigendom en woningtype Starters wensen vooral grondgeb onden koopwoningen. Deze wens wordt redelijk gerealiseerd. Starters komen vaker in huurappartementen terecht dan je op b asis van hun wensen zou verwachten. 10%

koop gestapeld

44%

koop grondgebonden 23%

huur gestapeld

23%

huur grondgebonden 0%

5%

10%

Woonwensen 2019

15%

20%

25%

30%

Gerealiseerd 2017-2018

25

35%

40%

45%

Woonwensen 2015

50%

55%

60%

Starters willen liefst kleine woningen  Starters richten zich vooral op grondgebonden woningen met 3 kamers (35%) en appartementen met 3 kamers (26%). Nog eens 33% wil een grondgebonden woning met 4-5 kamers. Toch komen starters het meest terecht in middelgrote woningen en maar weinig in kleine grondgebonden woningen. De afgelopen jaren is namelijk 45% verhuisd naar een grondgebonden woning met 4-5 kamers en 11% naar een middelgroot appartement. Slechts 7% verhuisde naar een grondgebonden woning met maximaal 3 kamers.

 Figuur H4.3: Woonwensen van starters, naar gewenste woningtype en aantal kamers Iets meer dan helft starters wil huren  Iets meer dan de helft van de starters wil huren en iets minder dan de helft zou graag een woning kopen. Een kwart heeft geen voorkeur.  Wat opvalt is dat starters minder vaak in een goedkope koopwoning (<€185.000) terecht komen (23%) dan op basis van hun wensen is te verwachten (30%) en wat vaker naar een betaalbare huurwoning zijn verhuisd (28%) dan op basis van hun wensen zou worden verwacht (22%). Figuur 4.6: Woonwensen van starters, naar gewenste prijsklasse Starters wensen vooral goedkope koop. Zij komen hier niet altijd in terecht. Starters komen wat vaker in huurwoningen van €424-607 terecht dan je op b asis van hun wensen zou verwachten. 2%

koop >€275.000

5%

koop €225-275.000

12%

koop €185-225.000

30%

koop <€185.000 9%

huur >€720

14%

huur €607-720

22%

huur €424-607 7%

huur <€424 0%

5%

10%

15%

20%

Woonwensen 2019

4.4

25%

30%

35%

40%

45%

50%

55%

60%

Gerealiseerd 2017-2018

Saldo van vraag en aanbod

In deze paragraaf kijken we naar de totale vraag van starters en doorstromers in de gemeente Cuijk. Op basis van zowel hun woonwensen als gerealiseerde verhuisbewegingen in de periode 2017 en 2018 kunnen we het theoretische saldo van vraag en aanbod bepalen. Dit geeft globaal inzicht waar de komende jaren tekorten of overschotten kunnen ontstaan. Ongeveer 600 starters op zoek naar een woning  Cuijk telt op 1 januari 2018 1.900 thuiswonende jongeren van 18 tot en met 30 jaar. Uit de enquête blijkt dat 42% van hen de komende jaren zeker wil verhuizen en nog eens 34% misschien. 55% wil alleen gaan wonen en 45% wil gaan samenwonen. In de analyse nemen we alleen starters mee die zeker willen verhuizen. Rekening houdend met de gewenst e 26

huishoudenssamenstelling betekent dat dat er de komende jaren ongeveer 600 potentiële starters in Cuijk zijn. 1.300 doorstromers, waarvan 200 in de leeftijd van 65 jaar of ouder  In het woonwensenonderz oek komt naar voren dat ongeveer 3.700 doorstromers in de komende jaren (misschien) willen verhuizen. De groep ‘twijfelaars’ is relatief groot: 66% van de potentiële doorstromers wil misschien verhuizen. De praktijk leert dat een groot deel van hen niet op korte termijn verhuist.  In deze analyse nemen we daarom alleen de groep die heeft gezegd zeker te willen verhuiz en. Dat betekent dat er de komende jaren ongeveer 1.100 doorstromers jonger dan 65 jaar zullen zijn en nog eens 200 doorstromers boven de 65 jaar. Theoretisch tekort van 600 woningen  De totale vraag van starters en doorstromers wordt geschat op 1.900 woningen. Het aanbod van doorstromers bedraagt ongeveer 1.300 woningen. Hiermee komt het saldo van vraag en aanbod naar schatting op zo’n 600 woningen.  Dit betekent niet dat per definitie ook 600 woningen moeten worden bijgebouwd. Er ontstaat namelijk ook aanbod bij vertrek uit de gemeente en bij woningverlating, bijvoorbeeld als inwoners bij anderen gaan inwonen of komen te overlijden. Op dit aanbod gaat het onderzoek niet in. Het verhuisgedrag van starters en doorstromers in de afgelopen 2 jaar is bekend. Hieruit kunnen theoretische tekorten worden berekend.

Omdat deze verhuizingen al daadwerkelijk hebben plaatsgevonden zijn de tekorten per definitie gecompenseerd door het aanbod van bestaande en nieuwe woningen. Een tekort ontstaat bij een positief saldo van vraag en aanbod: de vraag is dan groter dan het aanbod. In figuur 4.7 tot en met 4.9 zijn voor verschillende woningmarktsegmenten telkens het totale saldo van vraag en aanbod (starters en doorstromers jonger en ouder dan 65 jaar) weergegeven. De blauwe staven duiden het saldo op basis van de woonwensen van de huidige verhuisgeneigde inwoners van de gemeenten aan. De gele staven geven het saldo van de gerealiseerde verhuisbewegingen van starters en doorstromers die in de gemeente wonen aan. Aandachtspunten op basis van match vraag en aanbod gemeente Cuijk  Tekort aan huurappartementen: deze vraag komt vooral van starters , maar ook van doorstromers boven de 65 jaar. De totale groep die belangstelling heeft voor een huurappartement is groot.  Tekort aan grondgebonden koopwoningen: deze vraag komt vooral van doorstromers tot 65 jaar en starters.  Tekort aan betaalbare huurwoningen (€424-607 en €607-720). In het segment €424-607 komt de vraag vooral van starters en doorstromers tot 65 jaar. Echter, doorstromers tot 65 jaar laten meer woningen in dit segment achter dan dat zij ‘vragen’. In het segment €607-720 komt de vraag van alle doelgroepen.

Het tekort is het grootst onder starters en doorstromers van 65 jaar en ouder.  Tekort aan middeldure koopwoningen (€225-275.000). De vraag naar woningen in dit prijssegment komt vooral van doorstromers tot 65 jaar, maar ook van starters.  Tekort aan kleine woningen met 3 kamers: het gaat zowel om grondgebonden woningen als appartementen. De vraag komt vooral van starters, maar ook doorstromers jonger en ouder dan 65 jaar. De grote vraag komt mogelijk doordat er steeds meer kleine huishoudens zijn. Naar verwachting zal de gemiddelde huishoudensgrootte in de toekomst nog wat verder dalen. Daarmee zal de vraag naar wat kleinere woningen waarschijnlijk ook nog wat toenemen.

27



Klein overschot aan (middel)grote koopwoningen. Dit overschot ontstaat doordat doorstromers , waarvan relatief veel 65-plussers, een dure koopwoning achterlaten. De vraag naar dit type komt vooral van gezinnen met kinderen die dit type wensen.

Figuur 4.7: Saldo vraag en aanb od starters en doorstromers eigendom en woningtype Op b asis van de wensen is het grootste tekort aan grondgeb onden koop, gevolgd door gestapelde huur en koop.

koop gestapeld

koop grondgebonden

huur gestapeld

huur grondgebonden 0

50

100 Woonwensen 2019

150

200

250

Gerealiseerd 2017-2018

Figuur 4.8: Saldo vraag en aanb od starters en doorstromers eigendom en aantal kamers Er is een potentieel overschot aan grote koopwoningen en middelgrote huurwoningen. Er is juist een tekort aan kleine woningen, zowel huur als koop.

koop >=6 kam koop 4-5 kam koop <= 3 kam huur >=6 kam huur 4-5 kam huur <=3 kam -100

-50

0

50

Woonwensen 2019

100

150

200

Gerealiseerd 2017-2018

28

250

300

350

400

Figuur 4.9: Saldo vraag en aanb od starters en doorstromers naar eigendom en prijsklasse Er is een tekort aan b etaalb are huurwoningen en een klein potentieel overschot aan b etaalbare koopwoningen . Op b asis van de woonwensen is er ook een tekort aan dure koopwoningen. Uit het woonwensen onderzoek blijkt dat de groep die op zoek is naar een dure koopwoning vaak erg kritisch is. Ze verhuizen alleen als zij hun ideale woning vinden.

koop >€350.000 koop €275-350.000 koop €225-275.000 koop <€225.000 huur >€720 huur €607-720 huur €424-607 huur <€424 -50

0

50 Woonwensen 2019

29

100

150

Gerealiseerd 2017-2018

200

5.

Zo lang mogelijk thuis wonen

5.1

Huidige woonsituatie van 65-plussers

In Cuijk is, begin 2018, 32% van alle zelfstandig wonende huishoudens 65 jaar of ouder. Het gaat om ongeveer 3.400 huishoudens. Helft 75-plus huishoudens woont in een koopwoning  Van alle huishoudens in Cuijk woont 68% in een koopwoning. Vanaf 65 jaar neemt het aandeel eigenaar-bewoners af. Toch woont ongeveer de helft van alle 75-plus huishoudens in een koopwoning. 38% van de 65-plussers woont in een woning met aanpassingen  Hoe hoger de leeftijd, hoe vaker men aanpassingen in de woning heeft. 48% alle 75-plussers heeft aanpassingen in de huidige woning. 43% heeft een gelijkvloerse woning. Bij 65-74 jarigen is dat 33% en 32%.  Huurders hebben iets vaker aanpassingen in hun woning en wonen ook iets vaker in een gelijkvloerse woning dan eigenaar-bewoners.

 Tabel H5.1a: Woonsituatie van senioren in een huurwoning  Tabel H5.1b: Woonsituatie van senioren in een koopwoning Hulp van familie of vrienden en kleine aanpassingen in de woning  48% van de 65-plussers kan hulp van vrienden of familie inschakelen als dat nodig is.  Hoe ouder men wordt, hoe vaker men een beroep doet op ondersteuning. Zo maken 75plussers vaker gebruik van huishoudelijke hulp en zorgverlening vanuit een zorgcentrum Figuur 5.1: Ondersteuning b ij zelfstandig wonen kan familie / vrienden / kennissen inschakelen als hulp nodig is

48%

34%

kleine aanpassingen in de woning 14%

huishoudelijke hulp kan gebruik maken van zorgverlening van zorgcentrum

11%

grote aanpassingen in de woning

10%

4%

extra dienstverlening aan huis

5%

zorgverlening aan huis 0%

10%

20% totaal 65 jaar e.o.

30

30% 65-74 jaar

40%

50% 75 jaar e.o.

60%

14% van de 65-plussers woont in een woning speciaal voor ouderen  In de leeftijd 65-74 jaar woont 11% in een woning bestemd voor ouderen. In de leeftijdsgroep 75-plus is dat aandeel 20%.  Bij 58% van deze woningen moest men aan een bepaalde voorwaarde voldoen. Het gaat dan vooral om een leeftijdsgrens of inkomensgrens.

 Tabel H5.2: Senioren in woning speciaal voor ouderen 5.2

Voorkeur wonen en zorg

76% wil zo lang mogelijk in huidige woning blijven  76% van de 65-plussers wil, indien de eigen gezondheid of de gezondheid van hun partner achteruit, het liefst zo lang mogelijk in de huidige woning blijven wonen.  De helft van de 65-plussers die in de huidige woning wil blijven wonen, zegt dat zij hun woning moet aanpassen als de gezondheid achteruit gaat. 41% geeft aan dat dit zonder aanpassingen mogelijk is. 8% geeft aan te moeten verhuizen. Figuur 5.2: Gewenste woonsituatie indien gezondheid achtergaat en geschiktheid woning

32% 24% verhuizen naar w oning met meer zorgfaciliteiten

76% zo lang mogelijk w onen in huidige w oning

39%

6%

verhuizen naar woning met zorgfaciliteiten

kan zonder aanpassingen

kan indien aanpassingen

zal moeten verhuizen

Bijna 70% geeft aan dat buurt geschikt is om te blijven  68% van alle 65-plussers geeft aan dat hun buurt geschikt is om in te blijven wonen als hun gezondheid achteruit gaat.

 Tabel H5.3: Voorkeur van senioren ten aanzien van wonen en zorg  Tabel H5.4: Senioren die zo lang mogelijk in de huidige woning willen blijven wonen Hoe ouder men wordt, hoe vaker men wil verhuizen naar een huurwoning  Er zijn ongeveer 1.100 huishoudens van 65 jaar of ouder die (mogelijk) willen verhuizen.  Driekwart van de verhuisgeneigde 65-plussers wil verhuizen naar een nultreden woning.  Hoe ouder men wordt, hoe vaker men ook graag zorgaanbod wil. 41% van de verhuisgeneig de 75-plussers wil dat er bij de volgende woning zorgaanbod is. Bij de 65-74 jarigen is dat aandeel 11%.  Bijna de helft van de 65-74 jarigen wil huren, 27% wil kopen en een 26% heeft geen voorkeur. 75-plussers hebben een duidelijke voorkeur voor huren (73% wil huren).

31



64% van de 65-plussers wil uitsluitend een gestapelde woonvorm. Dat geldt zowel voor 65-74 jarigen als voor 75-plussers.

65-plussers zijn vooral op zoek naar woning met 2-3 kamers die centraal gelegen is  Driekwart van de 65-plussers wil een woning met 2 tot 3 kamers.  De woning is bij voorkeur centraal gelegen (70% wil in of nabij het centrum).  65-plussers zijn honkvast: 79% wil in Cuijk blijven wonen.

 Tabel H5.5: Verhuisgeneigdheid van senioren  Tabel H5.6: Woonwensen van verhuisgeneigde senioren  Tabel H5.7: Locatiewensen van verhuisgeneigde senioren

32

6.

Spoedzoekers

In dit woonwensenonderz oek zijn spoedzoekers gedefinieerd als huishoudens die aangeven (mogelijk ) te willen verhuizen en vinden dat de uitspraak “ik ben dringend op zoek naar een andere woning, ik moet verhuizen” op hen van toepassing is.

5% van de thuiswonende jongeren is dringend op zoek naar een woning  Van de 1.900 thuiswonende jongeren in Cuijk zijn er 1.500 met (mogelijke) verhuisplannen. Hiervan geven er 100 aan dringend op zoek te zijn naar een woning. Zij zijn daarmee volgens de hier gehanteerde definitie een spoedzoeker. In totaal is dat 5% van alle thuiswonende jongeren. Circa 30% van de thuiswonende jongeren is wel serieus op zoek maar heeft geen haast en circa 20% verhuist alleen als zij de ideale woning vinden. Figuur 6.1: Type verhuiswens thuiswonende jongeren