Bijlage 1 VTH jaarverslag 2025 en -programma 2026.docx

Daarnaast geeft het besturingsmodel inzicht in de toekenning van producten diensten, de uitwerking van de onderliggende werkprocessen, de daarvoor benodigde (en berekende) capaciteit op het niveau van functies en rollen, uitgedrukt in fte’s. Deze werkprocessen zijn door de medewerkers van de gemeente Bunschoten opgemaakt op basis van ervaringscijfers in combinatie met bekende kentallen. Deze tijdsramingen zijn gekoppeld aan gemiddelde uurtarieven, waardoor ook de financiële component is gekoppeld aan de VTH-taken. Hierdoor worden de producten en werkstappen ook uitgedrukt in financiële middelen.

Verleende vergunningen ouder dan 5 jaar waarvan nog geen gebruik is gemaakt zijn actief allemaal ingetrokken. De termijn om te starten met de bouwwerkzaamheden is inmiddels verstreken. Een groot aantal van deze vergunninghouders heeft zelf te kennen gegeven niet meer gebruik te willen maken van hun vergunning en hebben hun vergunning zelf ingetrokken. Met een gering aantal vergunninghouders heeft overleg plaatsgevonden om binnen een termijn te starten en/of in te trekken. Breed bouwen overleg en de intake- en omgevingstafel Eind 2019 is het breed bouwen overleg ingevoerd. Insteek van dit overleg was om met collega’s vanuit de verschillende vakdisciplines (bouwen, RO, milieu, sociale zaken en BROR -openbare ruimte-) te overleggen over ruimtelijke initiatieven waarbij een meervoudige omgevingsvergunningaanvraag verwacht wordt. Dit overleg was bedoeld als voorloper op het vooroverleg zoals dat onder de Omgevingswet mogelijk zou gaan.

Dit model zal jaarlijks worden bijgehouden, door prognoses over het te verwachten aanvragen en toezichtsmomenten. Deze resultaten zullen jaarlijks worden opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Kwaliteitscriteria 3.0 De landelijke kwaliteitscriteria voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) zijn vernieuwd. Deze kwaliteitscriteria zijn van belang voor een goede en uniforme uitvoering van de doelen van de Omgevingswet door alle overheden. De nieuwe criteria zijn ingegaan op 1 januari 2025. De gemeente Bunschoten had haar organisatie in 2023 getoetst aan de kwaliteitscriteria 2.3. Gemeente Bunschoten heeft deze wijziging aangepakt als kans om het VTH-team door te lichten aan deze vernieuwde kwaliteitscriteria. Antea Group heeft als externe partij personeelsgesprekken gevoerd om de kritieke massa en competenties in kaart te brengen. In begin 2026 worden de resultaten gebundeld. Op basis van deze resultaten zal een plan worden opgesteld met het zicht op de toekomstbestendigheid van de personeelskwaliteit van de gemeente Bunschoten.

In het kader van de herziene werkprocessen voor vergunningverlening onder de Omgevingswet is in plaats van het breed bouwen overleg in 2022 de ‘intaketafel/omgevingstafel’ geïntroduceerd. Deze intaketafel/omgevingstafel is bedoeld voor de complexe (meervoudige) omgevingsvergunningaanvragen, maar wordt ook gebruikt bij grote initiatieven die strijdig zijn met het geldende omgevingsplan, politiek of maatschappelijk gevoelig liggen of waarvoor een bestuurlijke afweging nodig is. In 2025 heeft er maandelijks een intaketafel (intern) plaatsgevonden. Een omgevingstafel heeft een aantal maal op projectniveau plaatsgevonden met ketenpartners als VRU, waterschap en/of RUD.

28

worden tijdens het controlebezoek aangegeven en bij een volgend toezichtmoment opnieuw gecontroleerd.

Productbladen (werkprocessen) In eerdere uitvoeringsprogramma’s hebben we de wens uitgesproken om productbladen vast te stellen voor alle VTH-taken die we binnen de gemeente uitvoeren. Eerder deden we dit al voor de taken: vooroverleg, geuroverlast, sloopmelding, toezicht op sloopmelding en thema-gestuurd toezicht.

Handhavingsverzoeken, aanschrijvingen en bezwaarprocedures In 2025 zijn 28 vooraanschrijvingen uitgegaan, waarvan 12 in het kader van het project huisvesting arbeidsmigranten. Binnen dit project is in 7 gevallen een last onder dwangsom opgelegd. Daarnaast is er aan het strijdig gebruik en strijdigheid Bbl een last onder dwangsom opgelegd. Eén last onder dwangsom is verbeurd, waarna de invordering is opgeschort vanwege het onderzoek of legalisatie mogelijk is.

Er zijn een in 2024 en 2025 productbladen opgesteld voor vergunningverlening bouwen, opstellen, toetsing en bouwtoezicht. Daarnaast is er een werkproces opgesteld voor handhaving(verzoeken) en beroep. Aanvullend zijn in 2025 werkprocessen opgezet in het Besturingsmodel voor vergunningverlening RO en toezicht & handhaving bestaande bouw/ RO, klachten en handhavingsverzoeken.

De aanschrijvingen betroffen illegale bewoning (huisvesting arbeidsmigranten, kamerverhuur en permanente bewoning recreatiebungalow), illegale lozingen, zonder omgevingsvergunning bouwen en slopen of strijdig gebruik van openbare ruimte en gebouwen (constructieve en brandveiligheid).

Klachten- en overtredingenanalyse Klachten Vanaf 2024 is vervolg gegeven aan het bijhouden van aantallen en soorten klachten. De gemeente Bunschoten maakt voor haar registratie gebruik van de integrale softwaretool CHEPP (voor risicomanagement, inspectie en controle in de bouw). In 2024 zijn er 32 klachten vastgesteld. In 2025 is dit aantal gestegen naar 142 formeel geregistreerde klachten. Het huidige beeld geeft een vertekende indruk, want over de jaren ziet de gemeente Bunschoten weinig verandering in het aantal klachten. In 2025 is er een geluidmeter aangeschaft, waardoor het mogelijk werd om nauwkeuriger te werken. Ook voert de gemeente Bunschoten nu rookgasberekeningen uit bij klachten over houtstook, wat heeft geleid tot een toename van het aantal klachten. Deze geur- en geluidklachten zijn via bemiddeling opgelost. Het merendeel van de klachten blijft echter betrekking hebben op constructieproblemen.

Het bezwaarschrift Veenestraat 14-16 is kort vóór de zitting bij de commissie bezwaarschriften ingetrokken. De bezwaren tegen de aanschrijvingen aan de berging aan Kerkepad 26, waaronder het verlagen van de nokhoogte en het verwijderen van de veranda/overkapping, zijn ongegrond verklaard en dit is in beroep door de rechtbank bevestigd (uitspraak 11 december 2025, UTR 25/1277). Ook het beroep tegen het besluit van 5 februari 2025 is ongegrond gebleven. De aanschrijving om het lozen van vuilwater op de sloot te staken is opgevolgd en bij (na)controle, met betrokkenheid van het waterschap, is vastgesteld dat aan de aanschrijving is voldaan. Beroep bij rechtbank In 2024 zijn er drie beroepen bij de rechter en één voorlopige voorziening ingesteld. In 2025 is er twee keer beroep aangetekend bij de rechtbank. Deze beroepszaken hebben betrekking op de tiny

Tekortkomingen tijdens bouwproces In 2024 en 2025 is tevens een aanzet gemaakt in het bijhouden van tekortkoming tijdens het bouwproces. Gesignaleerde tekortkoming

29

houses en eengezinswoningen nabij Anne Frank. Daarnaast is er één verzoek om rechtstreeks beroep inzake de reactie van college 17 maart 2025 afgewezen door de rechtbank. Het college heeft feitelijk antwoord gegeven dat garage geen deel uitmaakt van het oorspronkelijk hoofgebouw. Deze reactie moet worden gekwalificeerd als een feitelijke handeling, namelijk de weigering het verzoek door te sturen naar de gemeenteraad. Betrekken openbare orde en veiligheid in VTH-taken In 2025 is in overeenstemming met de voorgaande jaren gewerkt aan de verbinding tussen de VTH-taken fysieke leefomgeving en onderwerpen uit de openbare orde en veiligheid. Hier speelden de volgende aspecten:  illegale bewoning;  ondermijning(signalen);  brandveiligheid. Er is maandelijks een lokaal ondermijningsoverleg Bunschoten waar diverse signalen van ondermijning worden besproken en een plan van aanpak wordt ontwikkeld. Bij het overleg sluiten diverse partijen aan, zoals het RIEC, politie, BBS en diverse afdelingen vanuit de gemeente. Naast de dagelijkse werkzaamheden organiseert het team van de openbare orde en veiligheid ook diverse projecten. Zo is er in 2025 gewerkt aan het project ‘Knock and Talk’. Het doel hiervan was om gespreken te voeren in het kader van bewustwording op het bedrijventerrein Haarburg-Zuid op het gebied van ondermijning.

Dit project ligt in lijn met de overeenstemming met het VTH-team en de risicogestuurde aanpak waarbij een mediatorrol wordt aangehouden.

2026 wordt gebruikt voor extra toezicht en handhaving, bijvoorbeeld op het schenken aan minderjarigen.

2.6

Het jaar 2025 in cijfers

Naast de kwalitatieve beschrijving van de verschillende projecten en onderwerpen waar we ons vorig jaar mee bezig gehouden hebben is er ook een kwantitatief overzicht van onze werkzaamheden gemaakt. Hieronder staan het aantal behandelde omgevingsvergunningen, sloopmeldingen en afgehandelde klachten uit 2025. Hierbij is een onderscheid gemaakt in de vergunningen en meldingen onder de Wabo en de Omgevingswet.

Verleende VerleendeOmgevingsvergunning activiteiten 2025 omgevingsvergunning 2025 Reguliere vergunning Bouwen/ Omgevingsplan Uitgebreide vergunning Sloop Geweigerd Gebruik afwijken/ BOPA Ingetrokken AanleggenTotaal Reclame Milieu Kappen Monument Inrit Bouwtechnisch Totaal G O er m ee W ge d a vi ge b n m o gs el w d et e

In 2026 wordt dit ‘Knock and Talk’ project uitgerold over het bedrijventerrein Zuidwenk. Daarnaast worden er in 2026 extra controles uitgevoerd op de Alcoholwet in relatie tot het preventiebeleid. Hierbij wordt in de eerste helft van 2026 gecontroleerd of de vergunningen op orde zijn. De tweede helft van

30

Wabo Wabo 0 7 5 0 0 1 0 0 5 0 0 0 0 2 n.v.t. 10

Omgevingswet Omgevingswet 190 159 0 0 47 0 2 190 1 0 1 2 13 53 284

o m ge vi n gs ve rg u n ni n g 2 0 2 5 R e g u l i e r e

n g

4 0 4 1

Geregistreerde klachten 2025

3 1

Aangevraagde omgevingsvergunningen 2025 Reguliere omgevingsvergunning Uitgebreide omgevingsvergunning Omgevingsplan wijzigingen Totaal

v e r g u n n i

31

208 1 1 210

eerste kwartaal van 2026 plaats. Hieronder is het overzicht voor de daadwerkelijke doorlichting opgenomen.

F 1 or 4 m2 e el ge re gi st re er d e kl ac ht e n

2.7 VTH-

Sloopmeldingen 2025 Instemmingen sloopmelding

Casemanager: Activiteit uitgevoerd door de twee casemanagers/ vergunningverleners (MBO met jarenlange ervaring, HBO met aantal jaar ervaring), besteden minimaal 1/3 fte aan activiteit. Uit de doorlichting van de kritieke massa valt te concluderen dat deze functie voldoet. Vergunningverlening bouwen en ruimtelijke ordening: Eén senior-adviseur is in 2024 met pensioen gegaan. Hiervoor is senior capaciteit ingehuurd op zowel ruimtelijke ordening als op mobiliteitsgebied. De activiteit wordt uitgevoerd door de twee casemanagers/vergunningverleners en de twee juristen (HBO, HBO+), besteden gezamenlijk minimaal 2/3 fte aan activiteit. Dit maakt dat dit onderdeel voldoet. Aanvullend bij complexiteit is de advisering door de huisadvocaat. Hierbij wordt een beoordeling van 1 à 2 complexe aanvragen per jaar door een gespecialiseerd bureau voorzien. 23

Toezicht en handhaving bouwen en ruimtelijke ordening: Activiteit uitgevoerd door de twee toezichthouders (HBO en MBO met ervaring), besteden minimaal 2/3 fte aan activiteit. Conclusie hieruit betreft dat dit voldoet. Aanvullend bij specifieke projecten (over bewoning, brandveiligheid centrum) is externe capaciteit (senior toezichthouder) voor 0,4 fte ingehuurd. In het toezicht op het gebied van bouwen en ruimtelijke ordening is wisseling geweest in de inhuur van een senior toezichthouder.

kwaliteitsverordening

Per 1 januari 2025 zijn de kwaliteitscriteria 3.0 ingegaan. Deze verordening geeft voor de kernactiviteiten eisen aan op het gebied van opleiding, aanvullende kennis, werkervaring en capaciteit (frequentie). De gemeente Bunschoten meet in het verbetertraject ook de capaciteit en het opleidingsniveau aan deze nieuwe criteria. Een belangrijk verbeterpunt waar de gemeente Bunschoten afgelopen tijd druk mee bezig is, is het ramen van de personele en financiële capaciteit middels een besturingsmodel.

Behandelen juridische aspecten vergunningverlening Activiteiten uitgevoerd door de twee juristen, deze doorlopen. Ieder jaar betreft dit minimaal vijf procedures inclusief vertegenwoordiging gemeente ter zitting. Hieruit valt te concluderen dat deze voldoet.

Evaluatie per kernactiviteit voor de onderdelen bouw, bestaande bouw, ruimtelijke ordening en brandveilig gebruik: De voorbereidingen van de doorlichting van de kwaliteitscriteria zijn eind 2025 opgestart. De daadwerkelijke doorlichting vind in het

Behandelen juridische aspecten handhaving

32

Activiteiten uitgevoerd door de twee juristen, deze doorlopen elk jaar minimaal vijf procedures inclusief vertegenwoordiging gemeente ter zitting. Deze activiteit voldoet.

onderzoeken aan de ODU via het DVO uitbesteed. Na de start van de ODU is door deze nieuwe Omgevingsdienst de zelfevaluatie kwaliteitscriteria 3.0 uitgevoerd. Deze verantwoording wordt separaat toegestuurd. De ODU geeft aan dat voor drie zeer specialistische taken (ketentoezicht, omgevingsveiligheid en luchtkwaliteit & geur) samenwerking met een andere omgevingsdienst is gezocht, maar dat voor het overige voldaan wordt aan de criteria.

Behandelen juridische aspecten buitenplanse omgevingsplanactiviteit Activiteit uitgevoerd door de drie medewerkers ruimtelijke ordening (minimaal HBO met werkervaring). Zij besteden ieder minimaal 1/3 fte aan deze activiteit. Conclusie hiervan is dat deze voldoet. Aanvullend hierop is de samenwerking met de juristen.

Op ketentoezicht wordt in 2026 een plan van aanpak opgesteld voor voorontwikkeling samen met de deelnemers. Om in de overbruggende periode te voldoen aan de kwaliteitscriteria 3.0 is ODU een traject gestart met het voornemen een intentieovereenkomst te sluiten met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG).

Stedenbouw en inrichting openbare ruimte Het opstellen van plannen wordt uitgevoerd door deskundige marktpartijen. Het beoordelen van afwijkende voornemens wordt uitgevoerd door de drie medewerkers ruimtelijke ordening. Deze medewerkers besteden ongeveer 2/3 fte aan deze activiteit. Conclusie is dat deze functie voldoet.

Op omgevingsveiligheid heeft ODU net voldoende vaste en ingehuurde medewerkers om te voldoen aan kwaliteitscriteria 3.0. Op luchtkwaliteit & geur zijn er beperkt opdrachten en met name in de minder complexe activiteiten door het type bedrijvigheid in de provincie Utrecht. Het werk wordt daardoor kwalitatief goed uitgevoerd. Om robuust te blijven is ODU een traject gestart met het voornemen een intentieovereenkomst te sluiten met ODNZKG.

Bouwfysica, brandveiligheid, constructieve veiligheid en cultuurhistorie Deze activiteiten zijn deels uitbesteed aan derden:  Bouwfysica (inclusief BENG-beoordeling) voor de complexe activiteiten aan deskundige marktpartij;  Constructieve veiligheid (onderdeel toetsing) aan deskundige marktpartij;  Brandveiligheid aan VRU voor wat betreft utiliteitsgebouwen, appartementen en maatwerk;  Cultuurhistorie aan het Centrum voor Archeologie (structurele samenwerking). Het toezicht behorend bij deze activiteiten wordt uitgevoerd door de twee toezichthouders. Eenvoudige beoordelingen bij deze activiteiten worden uitgevoerd door de twee vergunningverleners in het kader van toetsing Bbl. Naast de basis- en plustaken op het gebied van milieu hebben wij ook de asbestslooptaken en 100 uur beoordeling van ecologische

33

3. Uitvoeringsprogramma 2026 34

3 Uitvoeringsprogramma 2026

Maatschappelijk doel Omgevingswet

Dit hoofdstuk behandelt de doelen die we dit jaar willen bereiken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. De strategische doelstellingen uit het VTH-beleid zijn vertaald naar concrete doelen voor het komende jaar. Daarnaast wordt ingegaan op de invulling van ons programma: wat verwachten we dat er op ons afkomt en waar liggen de prioriteiten voor 2026? Ook worden landelijke trends en ontwikkelingen besproken die invloed zullen hebben op de uitvoering van onze VTH-taken, voor zover deze niet al in het vorige hoofdstuk aan bod zijn gekomen.

3.1

De Omgevingswet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur en gezondheid. b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.

VTH-visie en doelen gemeente Bunschoten

De visie op vergunningverlening, toezicht en handhaving is in het VTH-beleid als volgt gedefinieerd:

Op grond van de in het nieuwe VTH-beleid gestelde doelen hebben we subdoelen geformuleerd voor dit VTH-uitvoeringsprogramma. Bij deze subdoelen zijn tevens indicatoren en streefwaarden opgenomen. Op deze manier monitoren we in het jaarverslag of onze doelen behaald worden. Op basis van die monitoring kunnen we vervolgens bijsturen als dat nodig is.

‘Iedereen is verantwoordelijk voor de fysieke leefomgeving. De regio streeft ernaar samen te werken aan een veilige, gezonde, aantrekkelijke en duurzame leefomgeving. Daarom willen wij een goed naleefgedrag en omgevingsbewustzijn bij inwoners en bedrijven stimuleren door ons benaderbaar op te stellen. We sturen op het voorkomen en beperken van omgevingsrisico’s door te investeren in mediation en voorlichting. Toezicht en handhaving zijn daarom proportioneel en effectief.’

De doelen hebben we, zoals genoemd, voort laten vloeien uit een aantal thema’s. Dat betekent dat we de doelen niet koppelen aan een specifiek taakveld, project of product. De reden hiervoor is dat we het belangrijk vinden integraal te werken aan de doelen die we stellen, niet enkel binnen het taakveld waarin ze het meest relevant zijn. De taakvelden en projecten kennen als gevolg hiervan geen eigen doelen meer.

Deze visie wordt in het nieuwe VTH-beleid vertaald naar verschillende strategische doelen, die betrekking hebben op de thema’s uit het maatschappelijke doel van de Omgevingswet (zie afbeelding hiernaast). Daarnaast hechten we veel waarde aan de dienstverlening bij de uitvoering van onze VTH-taken. Ook voor dit thema hebben we specifieke doelen geformuleerd. De belangrijkste thema’s voor onze doelen zijn dienstverlening, veiligheid, leefbaarheid, gezondheid en duurzaamheid.

Het formuleren van doelen op deze manier is in lijn met de methode van afgelopen twee jaar, die positief zijn ervaren. Op de hierop volgende pagina’s staan de doelen voor 2026 met indicator en streefwaarde aangegeven. Deze zullen in het Jaarverslag 2026 worden geëvalueerd op basis van de dan beschikbare data en ervaringen.

35

Dienstverlening en uitvoeringskwaliteit Strategische doelen VTH-beleid

  

Wij willen het verlenen van vergunningen na overschrijding van wettelijke afhandelingstermijnen van aanvragen goed afronden; Wij streven naar vergunningen die helder, duidelijk en niet voor meerdere uitleg vatbaar zijn en de rechterlijke toets kunnen doorstaan; Wij willen een dienstbare en betrokken gemeente zijn.

Beleidsdoelen

Indicatoren

1.1 Aanvragen worden na de wettelijke termijn in goed overleg afgehandeld 1.2 Benaderbaar zijn en de mediator rol vervullen bij conflicten



Aantal buiten de termijn beoordeelde aanvragen dat zonder goed overleg is afgerond

 

Aantal overtredingen en handhavingstrajecten % klachten/geconstateerde overtredingen dat aan de voorkant (= zonder formeel traject) wordt opgelost Aantal klachten Uitgevoerde klachtenanalyse. Per jaar wordt in het Uitvoeringsprogramma aangegeven voor welk thema wij voor het betreffende jaar oppakken

 

1.3 Klachten worden geregistreerd en geanalyseerd (trendanalyse)

Streefwaarde 0 aanvragen  

Aantal handhavingstrajecten Verhoging % opgeloste overtredingen/klachten ten opzichte van gestarte handhavingstrajecten

Daling aantal klachten ten opzichte van 2025

Thema Veiligheid Strategische doelen VTH Omgevingsbeleidsplan  Wij willen een gemeente zijn waar het prettig vertoeven is met een veilige en gezonde leefomgeving die uitnodigt om te wonen, werken en te recreëren. Wat willen we bereiken? 2.1 Het realiseren van veilige gebouwen en bouwwerken voor bewoners en gebruikers 2.2 Waarborgen brandveilig gebruik gebouwen

Indicatoren

Gegevens/ streefwaarde



Aantal aanvragen om omgevingsvergunning en bouwtoezichtzaken bouwwerken met hoge prioriteit, waarbij tijdens toezicht is geconstateerd dat deze in strijd zijn met veiligheidsvoorschriften Bbl



Aantal verrichte controles en overtreding m.b.t. brandveiligheid

36



Aantal aanvragen waarbij na toetsing een aanpassing is opgevraagd met betrekking tot de constructieve veiligheidsvoorschriften Bbl daalt ten opzichte van 2025



Aantal verrichte controles waarbij een overtreding m.b.t. brandveilig gebruik is geconstateerd daalt ten opzichte van 2025

Thema Leefbaarheid en gezondheid Strategische doelen VTH Omgevingsbeleidsplan  Wij willende kwaliteit van de leefomgeving bevorderen als waarborg van het behoud van natuur- en cultuurhistorische waarden;  Wij willen een gemeente zijn waar het prettig vertoeven is met een veilige en gezonde leefomgeving die uitnodigt om te wonen, werken en te recreëren ;  Activiteiten die ongewenst zijn of overlast veroorzaken worden zoveel mogelijk beperkt;  De gemeente wil de wereld schoner achterlaten dan we die hebben gekregen en dat mensen en bedrijven zo min mogelijk schade toebrengen aan het milieu. Wat willen we bereiken? 3.1 In standhouden van monumenten en objecten/ gebieden met cultuurhistorische waarde 3.2 De geuroverlast van bedrijven terug te brengen naar een aanvaardbaar niveau

Indicatoren 

Geconstateerde overtredingen bij activiteiten aan “beschermde monumenten”



Aantal meldingen/klachten

Gegevens/ streefwaarde  Aantal overtredingen bij activiteiten aan “beschermde monumenten” daalt ten opzichte van 2025 

Aantal gegronde meldingen/klachten daalt ten opzichte van 2025

Thema duurzaamheid Strategische doelen VTH Omgevingsbeleidsplan

 

De gemeente wil de wereld schoner achterlaten dan we die hebben gekregen en dat mensen en bedrijven zo min mogelijk schade toebrengen aan het milieu; Wij willen en bevorderen de kwaliteit van de leefomgeving als waarborgen van het behoud van natuur- en cultuurhistorische waarden.

Wat willen we bereiken? 4.1 De overlast van vet in het riool terugbrengen naar een aanvaardbaar niveau

Indicatoren 

Gegevens/ streefwaarde

% discrepantie



Gezondheid en duurzaamheid zijn thema’s die in ontwikkeling zijn. De komende jaren zullen hiervoor meer concrete doelen en bijpassende indicatoren en streefwaarden voor worden geformuleerd, zowel in de regionale Uitvoerings-& Handhavingsstrategie als in het gemeentelijk beleid. Hierbij is het, mede vanwege de beperkte capaciteit in onze organisatie, van belang dat de doelen complementair zijn aan onze werkwijze. We vragen de

Discrepantie is minder dan 10% en blijft daar onder

uitvoeringsorganisaties zoals de VRU en de ODU ook aan te sluiten bij onze strategische doelen. De ODU besteedt op het gebied van gezondheid bijvoorbeeld al aandacht aan thema’s als asbest, luchtkwaliteit, geluid, ketenhandhaving afvalstoffen, zeer zorgwekkende stoffen etc.

37

3.2

Hoe werken we aan onze VTH-taken en doelen?



De gemeente heeft tot op zekere hoogte de vrijheid om zelf te bepalen hoe zij haar VTH-taken uitvoert. Het aantal gemeentelijke taken op het gebied van VTH is zeer omvangrijk en divers. Het is niet mogelijk om al deze taken, met de daarvoor beschikbare middelen, volledig uit te voeren. Daarom worden in dit programma waar nodig prioriteiten gesteld voor de uitvoering. Dit is in lijn met de werkwijze rondom risicogestuurd werken. Per taakveld is een risicoanalyse uitgevoerd die richting geeft aan de prioritering. De risicoklassen geven richting aan de toezichtfrequentie bij toezicht en handhaving en bij vergunningverlening, klachten en meldingen wordt de risicoanalyse gebruikt voor de zwaarte van toetsing, als de capaciteit in de uitvoering in het geding is.

handhaving omgevingsplannen.

De volledige en herziene risicoanalyses zijn opgenomen in bijlage II.

3.3

De prioriteiten van de uit te voeren VTH-taken zijn bepaald op grond van de resultaten van de vastgestelde risicoanalyse. Om risico gestuurd te werken, maakt onze gemeente al jaren gebruik van de formule: RISICO = KANS (NALEVING) x EFFECT. Deze formule staat in een risicoanalyse, die wij ieder jaar herzien waar nodig. In 2025 zijn de scores op de variabelen grondig nagelopen in samenwerking met Antea Group en waar nodig bijgesteld. Hierbij zijn ook de objecten nagelopen. Voor Bouwen regulier zijn deze gewijzigd naar de indeling volgens het Bbl. Ook heeft de gemeente Bunschoten jaarlijks naast de prioritering uit de risicoanalyse ook specifiek aandachtsgebieden benoemd die politiek-, bestuurlijk-, en/of maatschappelijk aandacht vragen. In ieder geval is en wordt bij de uitvoering van de VTH-taken specifiek aandacht besteed aan de landelijke risicothema’s. Dit zijn de volgende thema’s:  asbest  toepassing van verontreinigde grond  brandveiligheid opslag gevaarlijke stoffen  risicovolle inrichtingen  constructieve veiligheid  brandveiligheid 38

Wat doen we komend jaar aan de taakvelden?

Ook komend jaar werken we risico gestuurd aan onze VTH-taken. Om dit verder te concretiseren zijn op de volgende pagina’s per taakveld factsheets opgenomen. Voor de vijf taakvelden staat op deze factsheets beknopt beschreven:  Wat we doen;  Hoe we werken (mini - globale werkwijze);  Wat de topprioriteiten uit de risicoanalyse zijn;  Eventuele bestuurlijke of maatschappelijke prioriteiten;  Verwachte werkzaamheden en aanvragen.

39

3.3.1

Bouwen

Bouwen De gemeente Bunschoten toetst of vergunningaanvragen voor bouwwerken of bijvoorbeeld sloopactiviteiten voldoen aan de regels. Tijdens de bouwwerkzaamheden houden de toezichthouders van de gemeente toezicht op de naleving van de regels. Het uitvoeringsprogramma voor de omgevingsvergunning bouw komt aanbod gestuurd tot stand. Het is namelijk aan de voorkant niet precies in te schatten hoeveel vergunningaanvragen binnenkomen. Het daadwerkelijke aantal is afhankelijk van de hoeveelheid bouwinitiatieven. Om ervoor te zorgen dat Bunschoten als gemeentelijke organisatie inzicht krijgt in de te verwachte aantallen wordt er gebruik gemaakt van een prognose op basis van de afgelopen jaren. Zie hiervoor de tabel hiernaast. Hierbij wordt een stijging in het aantal aanvragen verwacht t.o.v. 2025. Deze tabel geldt voor zowel vergunningverlening als toezicht en handhaving op de verleende vergunningen. Voor vergunningverlening geldt dat we alle aanvragen om omgevingsvergunning in behandeling dienen te nemen. Voor het bouw- en woontoezicht houdt de gemeente Bunschoten een 100% toezichtregime aan. Prioritering werkzaamheden bouw De prioritering de beschrijvingen in de risicomodules blijven na evaluatie van het aantal en type zaken en gevoerde procedures ongeveer gelijk.

Veiligheid en gezondheid blijven belangrijk, met name in relatie tot constructies van gebouwen en in relatie tot ruimten waar (kwetsbare) mensen verblijven. Activiteiten en gebouwen die onder (zeer) groot risico vallen en waarbij de prioritering hoog ligt bij Bouwen woningtoezicht (incl. archeologie) zijn:  Sloopmelding met asbest;  Slopen;  (Rijks)monumenten (instandhouding);  Wijzigingen aan dragende constructies.

40

Verwachte aanvragen omgevingsvergunning 2026 Omgevingspl 160 an Sloop 2 BOPA 40 Aanleggen 2 Reclame 1 Milieu 1 Kappen 1 Monument 5 Inrit 15 Bouwtechnisc 50 h Totaal 277 Verwachte sloopmeldingen 2026 Sloopmelding 15 en Verwachting gereed gemelde omgevingsvergunningen 2026 Onder de 62 WABO Reguliere 60 vergunning Uitgebreide 2 vergunning

3.3.2

Ruimtelijke Ordening

Ruimtelijke Ordening Op het gebied van ruimtelijke ordening toetst de gemeente Bunschoten vergunningaanvragen aan het (tijdelijk) omgevingsplan (hoe verhoudt een aanvraag zich tot de regels) en houden we toezicht op afwijkingen ten opzichte van de leefomgeving. Het programma voor Ruimtelijke Ordening bestaat voornamelijk uit handhaving op illegale situaties en is daarmee repressief. Het taakveld RO behelst daarom vooral een toezichts- en handhavingstaak. Vergunningverlening op het gebied van ruimtelijke ordening gaat over het (binnenplans of buitenplans) afwijken van het omgevingsplan. Het toezicht vindt risicogestuurd plaats op basis van klachten/meldingen. Hiervoor is geen concrete programmering opgesteld, maar is een deel van de capaciteit van de toezichthouders/handhavers voor vrij gemaakt. Prioritering De prioritering de beschrijvingen in de risicomodules blijven na evaluatie van het aantal en type zaken en gevoerde procedures ongeveer gelijk. Met name het tegengaan van overbewoning door kwetsbaren in onze samenleving en het waarborgen van een aantrekkelijke en veilige woonomgeving blijft belangrijk.

Activiteiten die onder groot risico vallen en waarbij de prioritering hoog ligt bij ruimtelijke ordening zijn (bijlage III):  Illegale bouw van (bedrijfs-)woningen in het buitengebied en op industrieterreinen;  Illegaal bouwen van woningen en recreatieverblijven;  Illegaal gebruik als woning (mantelzorg, wooneenheden, splitsing, bedrijfswoning, arbeidsmigranten);  Illegaal gebruik/bouwen openbare (gemeente)grond.

41

Programmering 2026 Herziening(tijdelijk) omgevingsplan Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa) Binnenplanse omgevingsplanactiviteit (opa)

2 30

Totaal

82

50

3.3.3

Bestaand gebruik bouwwerken

Programma controles 2025

Bestaand gebruik bouwwerken Als een gebouw eenmaal is gebouwd, is het aan de gemeente om in de gaten te houden of een bouwwerk ook aan de regels blijft voldoen. Daarom houdt de gemeente toezicht in de leefomgeving, op de staat van bouwwerken, of kijkt zij specifiek naar constructies, zoals bijvoorbeeld tribunes van stadions. Het toezicht vindt risico gestuurd plaats op basis van klachten/meldingen. Hiervoor is geen concrete programmering opgesteld, maar is een deel van de capaciteit van de toezichthouders/handhavers voor vrij gemaakt. Daarnaast gaan de toezichthouders minimaal elke zes weken door elke straat (bebouwde kom en buitengebied). Beschrijvingen die onder groot risico vallen en waarbij de prioritering hoog ligt bij bestaand gebruik bouwwerken zijn:  Huisvesting buitenlandse werknemers/studenten  Kinderdagopvang/BSO/peuterspeelzaal  Agrarische gebouwen en scholen met asbest  Tribunes van stadions  Project recreatiewoningen

42

Huisvesting arbeidsmigranten Slopen met asbest Kinderdagopvang

Onbekend (nader onderzoek) ODU Jaarlijkse controle op totaal aantal

Gebouwen met asbest Tribunes Project recreatiewoningen Zorginstellingen

Jaarlijkse controle op totaal aantal Onbekend (start project met inventarisatie) Jaarlijkse controle op totaal aantal

3.3.4

Brandveiligheid

Brandveilig gebruik Brandveiligheid is een toetsingsthema bij Bouw en komt terug binnen verschillende werkstappen bij vergunningverlening Bouw. De benodigde uren daarvoor maken dan ook deel uit van het taakveld Bouw. Specifiek voor het taakveld brandveiligheid worden de Gebruiksmelding brandveilig gebruik behandeld door vergunningverleners. De werkzaamheden betreffen het toetsen en beoordelen van de melding en het toetsen en adviseren op de vergunning.

Programmering 2026 Gebruiksmelding

3

In de tabel hiernaast is de prognose weergegeven op basis van voorliggende jaren en op basis van de te verwachten mutaties voor zover ingeschat dit kan worden. Prioritering werkzaamheden brandveilig gebruik Voor brandveilig gebruik hebben wij geen aparte risicoanalyse gemaakt. De prioriteit voor inspecties op dit gebied liggen bij de bouwwerken waarin veel (kwetsbare) mensen verblijven. Het thema brandveiligheid komt wel nadrukkelijk terug in de risicoanalyse voor bestaande bouw (onder het thema veiligheid). De prioritering ligt daarom bij:  Zorginstellingen met bedgebied;  Scholen en kinderdagverblijven;  Verblijfsgebouwen arbeidsmigranten;  Opvang Oekraïners;  Stadions;  Monumenten;  Winkels/horeca met bovenwoningen in het centrum.

43

Uitvoeringsprogramma VRU De taken rondom brandveilig gebruik liggen bij de VRU. Een uitgebreid uitvoeringsprogramma voor de VRU is opgenomen in bijlage VI.

3.3.5

Milieu

Milieu Ieder jaar beoordeelt de gemeente Bunschoten of er milieu-onderwerpen zijn waarbij een thematische aanpak meerwaarde heeft. Sinds 2016 is het themagestuurde toezicht en handhaving gericht op de aanpak van discrepantie. De geuroverlast is een thema dat ook in 2026 nog spelen, maar dat geen apart themagericht-toezicht behoeft.

Verwachtte aanvragen omgevingsvergunning 2026 Verwachte vergunningen: Omgevingsvergunning milieu 1 Totaal

Politiek maatschappelijk aandachtsgebieden milieu:  Verminderen vervuiling van het GFT;  Samenwerken met AVU en ROVA voor terugdringen afval en bevorderen hergebruik grondstoffen  Verkennen hoe om te gaan met aspect geur onder de Omgevingswet. Uitvoeringsprogramma ODU De taken rondom milieu liggen bij de ODU. Een uitgebreid uitvoeringsprogramma voor de ODU is opgenomen in bijlage V.

Prioritering op basis van risicoanalyse ODU:  Naleefgedrag bij vis- en voedselindustrie;  Het opslaan en gebruiken van gevaarlijke stoffen;  Het naleefgedrag bij afvalinzamelaars;  Het naleefgedrag bij intensieve veehouderij;  Het naleefgedrag bij transport/opslagbedrijven.

44

1

3.4

Wat komt er op ons af?

Deze teams hebben nu een adviserende taak of handhavende taak (BOA’s binnen team Openbare Veiligheid). Bestuurlijk is er de wens om de taken rondom VTH voor die teams inzichtelijk te maken en te integreren in het VTH-uitvoeringsprogramma. Ook de Omgevingswet vraagt om een integratie van de VTH-taken uit de APV, bijvoorbeeld op het gebied van evenementen, zwerfafval en standplaatsen.

Actualisatie van het VTH-beleid 2023-2027 De gemeente Bunschoten heeft gezien de ontwikkelen binnen de organisatie en de beoordeling van het IBT besloten haar VTH-beleid te actualiseren en aanscherpen. Hierbij zijn de verbeterpunten die op korte termijn worden voorzien opgenomen. Daarnaast zal het beleid worden voorbereid op de nog te nemen ontwikkelstappen in 2026 en verder. Deze actualisatie maakt dat de VTH-organisatie en werkprocessen van de gemeente Bunschoten verbeterd zijn vastgelegd en verantwoord. Een belangrijke wijziging zijn de herziene en aangescherpte SMART doelstellingen en de onderbouwing van de benodigde financiële en personele capaciteit.

Deze uitbreiding is opgenomen in het VTH-beleid. Ervaring is namelijk dat de taken van de openbare orde veel breder zijn dan eerder is geschetst. Dit onderdeel is samen met het team Bror afgestemd en uitgewerkt.

Indirecte lozingen (Kaderrichtlijn Water) Vanuit de KRW worden strenge eisen gesteld aan de waterkwaliteit. ODU, waterschap, provincie en gemeenten zullen in 2026 starten met de uitvoering van het plan van aanpak, waarbij eerst vergunningen van risicovolle bedrijven worden doorgelicht op de lozingseisen.

Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. In 2024 is gestart met het gebiedsgericht uitwerken van het Omgevingsplan. In navolging op de afgelopen jaren is in 2025 verder gewerkt aan de implementatie van de Omgevingswet in de organisatie. Activiteiten na de inwerkingtreding zijn onder meer het volgen van verdiepingscursussen en ervaring opdoen en efficiënt leren werken met de nieuwe wetgeving en systematiek.

Doorontwikkelen uniforme monitoring op klachten en overtredingen Eind 2025 en begin 2026 heeft de gemeente Bunschoten haar SMART-doelstellingen herzien. Dit maakt dat er wordt gekeken naar andere onderwerpen. Dit vraagt een gewijzigde methode van monitoring. 2026 zal hierbij worden gebruikt als gewennings-/ pilotjaar, waarin wordt gekeken naar welke wijze van monitoring wel en niet werkt. De hierop volgende jaren zal de beste methode worden gebruikt om accuraat te monitoren ten behoeve van de jaarevaluaties.

Verder wordt gewerkt aan de kerninstrumenten zoals de uitwerking van de omgevingsvisie naar omgevingsprogramma’s, het omgevingsplan en aan de inzet op het automatiseringstraject (Digitale Stelsel Omgevingswet). In de komende jaren moeten nog veel inspanningen worden verricht, onder meer om daadwerkelijk te komen tot een gemeente breed omgevingsplan. Net als in het afgelopen jaar blijft de gemeenteraad op een passende manier geïnformeerd en betrokken bij dit implementatietraject. Eén van de belangrijke opgaven vanuit het coalitieakkoord betreft de woningbouwopgave. In het kader van dit programmaonderdeel van de begroting wordt werk gemaakt om deze ambitie zoveel mogelijk te realiseren. De gemeente kan hierin een belangrijke voorwaarde scheppende rol vervullen, maar uiteindelijk is de gemeente voor de bouw en realisatie van de

Betrekken openbare orde en veiligheid in VTH-taken De uitvoering van de VTH-taken, zoals die worden geschetst in dit uitvoeringsprogramma, liggen grotendeels bij Team VTH en Omgevingsontwikkeling (zie hiervoor ook paragraaf 3.5). In de praktijk werkt dit team veel samen met het Team Beheer, Realisatie en Openbare Ruimte (team Bror) en het Team Openbare Veiligheid.

45

woningen wel in sterke mate afhankelijk van een groot aantal partijen en factoren, zoals de marktomstandigheden, gerechtelijke procedures, etc.

Leges(verordening) In 2024 is er voor het eerst onder de nieuwe legesverordening gewerkt. In maart 2026 heeft er een evaluatie plaatsgevonden. Hieruit blijkt dat er slechts kleine aanpassingen benodigd zijn naar aanleiding van de daadwerkelijke bestedingen en categorieën. Waar nodig stemt de gemeente Bunschoten haar leges(categorieën) de komende jaren af op de financiële module van het Besturingsmodel.

Doorlichting Kwaliteitscriteria 3.0 Begin 2026 zal de gemeente Bunschoten een doorlichting laten verrichten wat betreft de kritieke massa (deel B) en competentieprofielen (deel D). Deze resultaten worden vertaald naar een organisatieplan om het personeelsbestand van de gemeente Bunschoten toekomstbestendig te houden. Hierbij kan rekening worden gehouden met de verwachting in de organisatieverloop en aanwas.

Arbeidsmigranten De gemeente Bunschoten heeft in 2025 een geprioriteerd project genaamd arbeidsmigranten opgestart, waar veel capaciteit op geraamd is. Deze focus is in overeenstemming met de geactualiseerde risicoanalyse van de Bestaande bouw. Binnen dit project zal er voor overtreders een toezicht- en/of handhavingstraject op worden gestart.

Besturingsmodel De gemeente Bunschoten gaat vanaf 2026 aan de slag met het gebruik van een besturingsmodel voor de VTH-taken. Met dit model zal de gemeente Bunschoten de berekende risico’s voor vergunningen en toezicht omzetten in een concreet werkprogramma met daarin aandacht voor de diverse VTH-producten en diensten. Het besturingsmodel geeft inzicht in de toekenning van producten diensten, de uitwerking van de onderliggende werkprocessen, de daarvoor benodigde (en berekende) capaciteit op het niveau van functies en rollen, uitgedrukt in fte’s. Deze tijdsramingen worden gekoppeld aan uurtarieven, waardoor ook de financiële component wordt gekoppeld aan de VTH-taken. Vanwege de eenmalige invulactie kan het zijn dat na één jaar wordt geconstateerd dat bepaalde producten meer of minder tijd kosten dan oorspronkelijk geraamd. Dit kan worden aangepast in het besturingsmodel om zo voor de volgende jaren een nauwkeuriger beeld weer te geven. Dit helpt de gemeente met het inzicht in de benodigde fte’s, financiële middelen die zij op kan halen met leges en risicobeoordelingen.

Vakantieparken Naar aanleiding van reacties op het collegebesluit van september 2025 om, conform het Omgevingsplan Gemeente Bunschoten, de verblijfsrecreatieve functie van vakantieparken Eemmeer en Wijdland te behouden zijn in 2025 met ongeveer de helft van de eigenaren/gebruikers van de recreatiewoningen op Eemmeer en met de VVE Wijdland gesprekken gevoerd. Deze gesprekken krijgen een vervolg in 2026. Voor de uitvoering van het collegebesluit wordt een langere periode uitgetrokken, te denken valt aan een periode van 5 jaar. Er zijn veel verschillende situaties en constructies op beide parken. Die moeten eerst in beeld gebracht worden, waarna een Plan van Aanpak opgesteld wordt.

46

3.5

Projecten 2026

Met de analyse van wat er nog op ons afkomt en de evaluatie van de projecten die vorig jaar en daarvoor speelden kan de lijst met projecten voor komend jaar worden opgemaakt. In 2026 werkt de gemeente Bunschoten aan de volgende projecten:

Taakveld

Projecten 2026

Bouwen

  

Evaluatie van werken onder de Wkb en uitwerken omgevingsveiligheid Werkvoorraad op orde Omgevingsprogramma wonen 2025-2029

RO

   

Eemdijk Diverse projecten (tiny houses, schoollocaties en andere inbreidingslocaties) Toekomstvisie 2025 en de Omgevingsvisie Bunschoten 2040 Opstellen nota van uitgangspunten Omgevingsplan

Bestaande bouw

  

Vervolgtraject arbeidsmigranten Project recreatiewoningen en vakantieparken Aanwijzing tweetal nieuwe gemeentelijke monumenten

Brandveiligheid



Brandveiligheid controles winkels/horeca met bovenwoningen rondom centrum

Milieu

  

Bestrijden geuroverlast en verkenning aspect geuroverlast onder Omgevingswet (programma/plan) Discrepantieproject Afstemming met ODU voor verwerking bodeminformatie

Organisatie

     

Verder integreren taken openbare veiligheid in VTH-taken Werken onder het geactualiseerde VTH-beleid 2026-2030 In het Besturingsmodel bijhouden van de uitvoering VTH-taken (t.b.v. raming personeel en financieel) Doorlichten van de kwaliteitscriteria 3.0 (Q1 2026) Digitaliseren evenementen/APV-beleid in het CLO en de processen VTH nalopen of vastleggen Kwartiermaker VTH-team

47

3.6

Capaciteit VTH-organisatie

Hieronder staat de VTH-organisatie nader toegelicht met de daarbij behorende taken en verantwoordelijkheden. De gemeente Bunschoten heeft de uitvoering van haar VTH-taken grotendeels georganiseerd binnen het team Omgevingsontwikkeling. Een aantal adviestaken ligt ook binnen team Beheer, Realisatie en Openbare Ruimte (BROR) en Team openbare orde veiligheid. Hun teams en capaciteit worden buiten beschouwing gelaten voor de bepaling van de structurele capaciteit voor de VTH-taken. Ook de VTH-taken in het kader van APV-taken vallen buiten de scope van dit uitvoeringsprogramma en de daarvoor beschikbare capaciteit in de organisatie is daarom niet opgenomen in dit overzicht. De VTH-taken op het gebied van milieu (zowel basis- als plustaken) zijn ondergebracht bij de ODU. De benodigde capaciteit is berekend middels het Besturingsmodel. Deze benodigde capaciteit is berekend op basis van de prognose in aantallen aanvragen/objecten in combinatie met de tijdsbesteding per werkproces. Aangezien er in 2026 voor het eerst wordt gewerkt met dit model kan het zijn dat na de evaluatie de kentallen aankomend jaar worden bijgesteld voor een nauwkeuriger beeld. De beschikbare en benodigde capaciteit bij het Team Omgevingsontwikkeling voor de uitvoering van de VTH-taken over 2026 is opgebouwd zoals opgenomen in onderstaand overzicht. De onderbouwing hiervoor is opgenomen in hoofdstuk 3.9.

Vergunningverlening Senior vergunningverleners Vergunningverleners

Toezicht en handhaving

Beschikbaar 1,10 fte 1,00 fte

Benodigd VTH-ondersteuning Juridisch adviseur/ handhavingsjurist Administratieve ondersteuning

2,7 fte

B B e e s n c o h d i i k g b d a 48

Beschikbaar 1,20 fte 0,50 fte

Benodigd 1,7 fte 0,3 fte

Toezichthouder & handhaver

a r 2 2 , , 0 1

VTH-ondersteuning Beschikbaar Milieuadvies 0,30 fte Plantoetsers RO 1,00 fte Archeologie en erfgoed 0,20 fte Openbare ruimte 0,50 fte Goed verhuurschap 0,10 fte *Dit overzicht is exclusief extra inhuur voor bijvoorbeeld de constructieve toets.

f f t t e e

49

50

3.7

inrichten van de werkprocessen voor vergunningverlening, het opstellen van toetsing- en toezichtstrategieën en het inrichten van een monitoringssysteem stappen zijn gezet richting het voldoen aan de criteria. De gemeente Bunschoten voldoet in zijn geheel aan de geschetste competentieprofielen van de diverse functies. Dit is geïnventariseerd in de doorlichting en onderbouwd met concrete voorbeelden uit de praktijk en het dagelijkse werk.

Wijze van uitvoering taken VTH Scheiding taken VTH Binnen het team Omgevingsontwikkeling zijn vergunningverlening, toezicht en handhaving functioneel en per medewerker gescheiden. Hiermee wordt voorkomen dat een bedrijf een vergunning én daarna een controle krijgt van dezelfde medewerker.

3.8

De gemeente Bunschoten is zich bewust van een mogelijke belangenverstrengeling en is voornemens dit te voorkomen. Hierdoor zullen de toezichthouders en vergunningsverleners van dossiers rouleren per vier jaar rouleren. Hierdoor zal de objectiviteit en kwaliteit bewaakt blijven.

Advies door externe partijen op dagelijkse taken

Bij de werkzaamheden die de gemeente uitvoert rondom de VTHtaken wordt er ook geadviseerd door externe partners. De volgende partners zijn betrokken:

Milieu De ODU voert voor de gemeente Bunschoten milieutaken uit. De samenwerkingsafspraken tussen de ODU en de gemeente Bunschoten liggen vast in een dienstverleningsovereenkomst (hierna: Dvo). Het gaat om de uitvoering van zowel de basis- als plustaken. De ODU rapporteert ieder kwartaal en ook jaarlijks over de voortgang van de uitvoering van haar taken voor de gemeente. Ook stelt de ODU jaarlijks een evaluatie en uitvoeringsplan op.

Voldoen aan Kwaliteitscriteria 3.0 VTH De nieuwe versie 3.0 is tot stand gekomen onder het Interbestuurlijk Programma (IBP) Versterking VTH, met bijdragen van meer dan 40 organisaties en ruim 600 reacties op een consultatie. Artikel 18.20 t/m 18.23 Omgevingswet geeft aan hoe gemeenten, provincies en omgevingsdiensten aandacht moeten besteden aan de kwaliteit van uitvoering en handhaving. De Kwaliteitscriteria 3.0 VTH betreffen: • Criteria voor kritieke massa (deskundigheid en continuïteit van het personeel); • Procescriteria (beleid, uitvoeringsprogrammering, monitoring en rapportage); • Competentieprofielen (deskundigheidsgebieden, dilemma’s, rolomschrijving, levelindeling en competenties).

De samenwerking met de ODU verloopt goed. Er is een maandelijks regievoerdersoverleg tussen de ODU en deelnemers als voorportaal richting het Algemeen Bestuur. Hier worden de stukken vanuit de budgetcyclus voorbereid, en de voortgang, ontwikkelingen, strategie etc. besproken. Daarnaast vinden er driejaarlijks gesprekken tussen ODU en gemeente Bunschoten plaats over de voortgangsrapportages. Daarnaast zijn er binnen de verschillende werkgroepen samenwerkingsafspraken en procesafspraken gemaakt over de Omgevingswet.

Eind 2025 en begin 2026 heeft een externe partij, Antea Group, een doorlichting uitgevoerd wat betreft de kritieke massa en de competentieprofielen van het VTH-team. De medewerkers in de gemeente Bunschoten voldoen grotendeels aan de kwaliteitscriteria 3.0. Waar niet wordt voldaan betreft dit met name de basisopleiding. Middels aanvullende vakinhoudelijke cursussen en werkervaring wordt echter aangetoond dat dit het kwaliteitsniveau in de uitvoering op niveau is. Wat betreft de procescriteria geldt dat met het opnieuw

(Brand)veiligheid Voor advisering bij vergunningverlening en voor toezicht op brandveiligheidsaspecten wordt er nauw samengewerkt met de Veiligheidsregio Regio Utrecht (VRU). De VRU adviseert de gemeente

51

Bunschoten in het kader van de vergunningverlening op het gebied van brandveilig gebruik. Ook voert de VRU op dit gebied het toezicht uit. De samenwerkingsafspraken tussen de VRU en de gemeente Bunschoten liggen vast in een Dvo. De VRU rapporteert jaarlijks over de uitgevoerde werkzaamheden en stelt jaarlijks in overleg met de gemeente Bunschoten een jaarplan en evaluatie uitvoeringsplan op. Met de VRU is daarnaast wekelijks afstemming over lopende en opkomende zaken.

Overige adviezen Het kan natuurlijk voorkomen dat de gemeente Bunschoten voor andere zaken advies inwint van andere ketenpartners zoals de Provincie Utrecht, waterschap Vallei en Veluwe, het IBT, het openbaar ministerie en de politie. De samenwerking met deze ketenpartners is incidenteel in plaats van structureel, en sterk afhankelijk van welke projecten of problematieken er spelen. De rolomschrijving van deze ketenpartners is daarom opgenomen in bijlage I.

Constructies Voor de controle van de constructieberekeningen wordt gebruik gemaakt van een extern bureau. Het bureau werkt volgens het toetsprotocol LTB 2012. Alle constructies worden op toetsniveau 3 getoetst door het externe bureau Boorsma, met uitzondering voor woonwagens, waar lagere toetsniveaus voor gelden. Een toets op niveau 3 betekent: representatief toetsen (controle van de maatgevende onderdelen). Gecontroleerd wordt of de uitgangspunten op de aangeleverde stukken om het betreffende aspect te kunnen toetsen in de juiste vorm zijn. Van ieder te toetsen aspect wordt nagegaan of de uitgangspunten juist zijn en of de uitkomsten aannemelijk zijn. De maatgevende berekeningen worden gecontroleerd dan wel nagerekend.

24-uurs bereikbaarheid Wij maken gebruik van de ODU-klachtentelefoon die 24/7 bereikbaar is. Voor calamiteiten buiten de kantoortijden gebruiken we 112 met daarbij de crisisstructuur via de officier van dienst bevolkingszorg.

3.9

Financiële en personele borging

De financiële borging voor de inzet van de beschikbare capaciteit en de nodige middelen ligt vast in de gemeentelijke jaarlijkse begroting. Het uitgangspunt voor het vaststellen van de begroting is dat we met de leges die binnenkomen voor vergunningaanvragen zoveel mogelijk de kosten voor onze capaciteit (fte’s) dekken. In 2026 wordt voor het eerst gewerkt met het Besturingsmodel. Hierin zijn de werkprocessen voor vergunningverlening en toezicht en handhaving, projecten, VTH-ondersteunende taken, klachten en handhavingsverzoeken opgenomen. Door deze te koppelen aan uurtarieven heeft de gemeente Bunschoten een onderbouwd beeld kunnen begroten. Deze is hieronder uitgesplitst naar diverse modules en onderdelen.

Welstand/ ruimtelijke kwaliteit De gemeente Bunschoten heeft een gecombineerde (integrale) gemeentelijke adviescommissie voor ruimtelijke kwaliteit en erfgoed genaamd de Commissie voor Ruimtelijke Kwaliteit. Voor de verzorging van de commissie is de gemeente aangesloten bij de provinciale adviesorganisatie stichting MooiSticht. De welstandsnota dient daarbij als toetsingskader Archeologie Het Centrum voor Archeologie geeft advies inzake archeologie.

52

Hieronder is het overzicht van de berekening van de benodigde persoonlijke en financiële capaciteit weergeven. Deze berekening is opgebouwd uit de werkprocessen in combinatie met de verwachtte aantallen, klachten, handhavingsverzoeken, projecten, VTH-ondersteunende dienstverlening. Hierbij resulteert een totale personele behoefte van 8,24 fte wat in combinatie met de uurtarieven gelijk staat aan een financiële behoefte van € 1.069.064.

Taken

Capaciteit

Totaal

Administratieve ondersteuner

Vergunningverlener

Toezichthouder

Adviseur intern

Jurist

Adviseur extern

Overig

Uren

Fte’s

Financieel

304

2.155

381

1.070

1.072

455

0

5.437

3,97

€ 536.113

Bouwen regulier

46

0

433

0

0

1

0

480

0,35

€ 37.702

Bestaande bouw

45

0

705

0

0

0

45

750

0,55

€ 59.302

RO

3

3

113

11

160

0

0

291

0,21

€ 26.827

Klachten

0

87

158

3

156

0

0

403

0,29

€ 37.210

Handhavingsverzoeken

1

19

27

6

186

0

0

240

0,17

€ 23.460

Projecten

10

739

805

20

616

80

400

2.670

1,95

€ 250.750

VTH-ondersteunende dienstverlening

0

667

200

0

150

0

0

1.017

0,74

€ 97.700

Totale uren

408

3.670

2.823

1.110

2.340

536

400

11.287

Totale benodigde fte’s

0,30

2,68

2,06

0,81

1,71

0,39

0,29

€ 26.525

€ 366.992

€ 225.823

€ 122.150

€ 233.994

€ 53.580

€ 40.000

Totale beschikbare fte’s

0,50

2,10

2,00

3,10

1,20

0,70

0,00

9,60

Verschil fte (+/-)

0,20

-0,58

-0,06

2,29

-0,51

0,31

-0,29

1,36

Vergunningverlening Bouwen regulier Toezicht & Handhaving

Totaal financieel

8,24 € 1.069.064

In 2026 wordt er voor het eerst gewerkt met de kentallen uit het Besturingsmodel. Dit maakt dat 2026 wordt gebruikt als verificatiejaar, zodat alle cijfers in lijn zijn met de daadwerkelijke tijdsbesteding en prognoses. Bovenstaand overzicht kan worden gezien als een eerste versie die de aankomende periode zal worden aangescherpt en bijgehouden. Op basis van het eerste overzicht wordt het beeld gewekt dat er een overcapaciteit is voor de VTH-taken. Dit wordt echter veroorzaakt doordat de interne adviseurs in zijn geheel zijn meegenomen in de beschikbare fte. De tijdsbesteding voor het vergunningenproces voor RO is echter niet meegenomen, evenals RO-projecten. In de volgende jaren zal de beschikbare fte’s voor deze functie worden herzien. Voor functies als de vergunningverlener, toezichthouden en jurist is er extra capaciteit benodigd om de voorziene aanvragen en objecten te toetsen en op toe te zien. Deze ondercapaciteit maakt dat bij een behoud van hetzelfde kwaliteitsniveau er wellicht risicogestuurd afgewogen moet worden welke thema’s en objecten de focus krijgen. Daarnaast is het zaak om deze ondercapaciteit in de toekomst op te vangen voor extra inhuur of fte’s voor het VTH-team.

Bijlagenboek

BIJLAGE I – Overzicht samenwerkingspartners ODU De fusie van de RUD en de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) tot Omgevingsdienst Utrecht is per 1 januari 2026 in werking getreden. De ODU voert voor de gemeente milieutaken op het gebied van VTH uit. De samenwerkingsafspraken tussen de ODU en de gemeente Bunschoten liggen vast in een dienstverleningsovereenkomst (hierna: Dvo). Het gaat om de uitvoering van zowel de basis- als plustaken. De ODU rapporteert ieder kwartaal en ook jaarlijks over de voortgang van de uitvoering van haar taken voor de gemeente. Ook stelt de ODU jaarlijks een evaluatie en uitvoeringsplan op. Deze zijn in de bijlage te vinden. VRU De VRU adviseert de gemeente Bunschoten in het kader van de vergunningverlening op het gebied van brandveilig gebruik. Ook voert de VRU op dit gebied het toezicht uit. De samenwerkingsafspraken tussen de VRU en de gemeente Bunschoten liggen vast in een Dvo. De VRU rapporteert jaarlijks over de uitgevoerde werkzaamheden en stelt jaarlijks in overleg met de gemeente Bunschoten een jaarplan en evaluatie uitvoeringsplan op. Provincie Utrecht De provincie Utrecht heeft de (wettelijke) taak gekregen om de samenwerking tussen bestuursorganen op het gebied van de VTH-taken te coördineren. In de provincie Utrecht is al jaren een breed samengesteld PMO operationeel.

Hiermee wordt invulling gegeven aan de formele eisen uit de Omgevingswet/Wet VTH. Naast de overheden (gemeenten, provincie, waterschappen, politie, Openbaar Ministerie), landelijke inspectiediensten (NVWA, RWS, Belastingdienst, SZW, ILT) en de Veiligheidsregio, nemen ook een aantal beherende instanties (Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Utrechts Landschap) en belangenorganisaties, zoals Utrechts Particulier Grondbezit deel aan het overleg. Daarnaast nemen ook de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) en de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD Utrecht) als adviseurs ook deel aan het overleg. De provincie Utrecht is bevoegd gezag voor een inrichting in Bunschoten. Omdat hier veel speelt op geurgebied, werken provincie en gemeente zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau samen. Waterschap Vallei en Veluwe De samenwerking tussen het waterschap Vallei en Veluwe heeft betrekking op het toezicht en handhaving van zaken die grondwater of oppervlaktewater gerelateerd zijn, zoals waterkwaliteit en -kwantiteit, medegebruik van openbaar water en nautisch toezicht op vaarbewegingen. Voor 2019 zijn afspraken gemaakt voor het samen bezoeken van bedrijven. In incidentele gevallen wordt gezamenlijk opgetrokken. In dat kader vindt uitwisseling van gegevens plaats. In voorkomende gevallen vindt er signaaltoezicht plaats.

Ook wordt samengewerkt tussen gemeente en waterschap om het gebied van indirecte lozingen (discrepantieproject).

Interbestuurlijk Toezicht (IBT) Hiernaast ziet de Provincie Utrecht toe op of en in hoeverre gemeenten voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen, onder andere op het gebied van het omgevingsrecht. Het IBT richt zich zowel op de taken vergunningenverlening, toezicht en handhaving, als op ruimtelijke ordening, milieu, externe veiligheid en erfgoed/monumenten. In de provinciale verordening systematische toezichtinformatie is vastgelegd welke informatie de provincie van de gemeenten jaarlijks wil ontvangen op de onderdelen van het omgevingsrecht. Op basis van de aangeleverde informatie vindt de beoordeling plaats. Hierbij kan het oordeel uitkomen op ‘adequaat’, ‘redelijk adequaat’ of ‘niet adequaat’. De samenwerking tussen het waterschap Vallei en Veluwe heeft betrekking op het toezicht en handhaving van zaken die grondwater of oppervlaktewater gerelateerd zijn, zoals waterkwaliteit en -kwantiteit, medegebruik van openbaar water en nautisch toezicht op vaarbewegingen. Voor 2019 zijn afspraken gemaakt voor het samen bezoeken van bedrijven. In incidentele gevallen wordt gezamenlijk opgetrokken. In dat kader vindt uitwisseling van gegevens plaats. In voorkomende gevallen vindt er signaaltoezicht plaats. Ook wordt samengewerkt tussen gemeente en waterschap om het gebied van indirecte lozingen (discrepantieproject).

Openbaar Ministerie In het geval strafrechtelijk optreden is vereist, bijvoorbeeld bij de vervolging van milieuovertredingen, waarbij sprake is van economische delicten, vindt afstemming plaats met het functioneel parket. De vervolging van overtredingen openbare ruimte worden afgehandeld door het Openbaar Ministerie Midden-Nederland. Inzet van OM en politie is conform de landelijke handhavingsstrategie, die geborgd is in ons handhavingsbeleid. Om de samenwerking tussen OM, Politie en ODU te verbeteren is een samenwerkingsconvenant in voorbereiding. In een aantal wetten is opgenomen dat gegevens van OM en Politie alleen gedeeld kunnen worden als hiervoor een convenant is afgesloten. Dit sluit goed aan bij de ontwikkelingen binnen de ODU op het gebied van strafrecht en het in dienst hebben van BOA. Het is ook een logische ontwikkeling omdat de gemeente Bunschoten de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht heeft omarmd. Politie Het Regionaal Milieu Team (RMT) van de politie Midden-Nederland valt voor wat betreft aansturing onder het functioneel parket (FP) Amsterdam. Op het gebied van milieu zijn de milieuagenten het eerste aanspreekpunt voor de gemeente. Daarnaast is het local office het vaste aanspreekpunt voor de gemeente, de Boa’s en de ODU. Afhankelijk van de positionering van de overtreding in de LHSO-matrix komt het RMT vroeg of op een later moment in beeld.

BIJLAGE II – Risicoanalyses Risicomodule Bouwen Geactualiseerd per Q4 2025 Activiteiten Bouw GK2-3 Bedrijf > 1.000.000 (inclusief alle uitzonderingen art. 2.17 Bbl) GK2-3 Publiek > 1.000.000 Kinderdagverblijf Gezondheidszorgfunctie zonder bedgebied GK2-3 Publiek 100.000 - 1.000.000 GK1 Bedrijf > 1.000.000 Gezondheidszorgfunctie met bedgebied (Basis) Onderwijsfunctie/ Buitenschoolse Opvang GK2-3 Bedrijf 100.000 - 1.000.000 (inclusief alle uitzonderingen art. 2.17 Bbl) Monumenten (Rijks, gemeentelijk en beschermd stadsgezicht) GK2-3 Wonen > 1.000.000 (inclusief alle uitzonderingen art. 2.17 Bbl) GK1 Bedrijf 100.000 - 1.000.000 GK2-3 Publiek < 100.000 (inclusief verbouwingen) GK2-3 Bedrijf < 100.000 (inclusief alle uitzonderingen art. 2.17 Bbl) GK2-3 Wonen 100.000 -1.000.000 (inclusief alle uitzonderingen art. 2.17 Bbl) Tijdelijke bouwwerken Bedrijf Tijdelijke bouwwerken Wonen Tijdelijke bouwwerken Publiek GK1 Wonen > 1.000.000 GK1 Wonen 100.000 -1.000.000 GK2-3 Wonen < 100.000 (inclusief alle uitzonderingen art. 2.17 Bbl) Slopen (> 10 m³ en geen asbest) Bouwwerken geen gebouw zijnde GK 2-3 GK1 Wonen < 100.000 (inclusief verbouwingen) GK1 Bedrijf < 100.000 (inclusief verbouwingen) Bouwwerken geen gebouw zijnde GK 1

Totaal 33,4 31,9 31,6 29,4 29,4 29,3 29,2 28,9 28,5 28,3 27,9 26,6 26,5 24,3 24,2 22,0 21,9 21,8 20,5 20,4 20,1 19,3 18,0 17,3 15,9 12,9

Klasse I I I I I I I II II II II II II III III III III III III III III IV IV IV IV V

Risicomodule RO Geactualiseerd per Q4 2025 Activiteiten Ruimtelijke Ordening Illegaal bouwen bedrijfswoningen, buitengebied Illegale bouw recreatiewoonverblijven Illegaal bouwen bedrijfswoningen, overig Illegale bouw woningen, overig Illegale feestschuren en/of keten/horeca-activiteiten Illegale bouw woningen, buitengebied Permanent gebruik/bewoning van recreatiewoningen Illegale bouw woningen, Industrieterrein Illegaal bouwen bedrijfswoningen, industrieterrein Illegale bouw woningen, stads-/dorpscentrum Illegale bouw woningen, woonwijk Illegaal bouwen woning (mantelzorg, wooneenheden, splitsing, bedrijfswoning) Illegale uitvoering werken en werkzaamheden, buitengebied overig Illegaal gebruik van woning (mantelzorg, wooneenheden, splitsing, bedrijfswoning) Illegaal gebruik verblijfsrecreatieterreinen (horeca, detailhandel, kampeermiddelen) Illegale bedrijven woonwijk Illegaal bouwen aan, in of bij (Rijks)monument Illegaal graven en dempen sloten, buitengebied Illegaal gebruik /bouwen openbare (gemeente)grond Illegaal aanbrengen/verwijderen houtopstanden, buitengebied Illegaal gebruik van agrarische gronden en opstallen Illegaal creëren zand- en grondopslag Illegaal bouwen windturbines, overig Illegale bouw bijgebouwen, buitengebied Illegale gebruik van gemeentelijke gebouwen Illegale bouw bij agrarische bedrijven Illegale intensieve veehouderijen Illegale bedrijven