Document · PDF

Raadsvoorstel 95 (bijlage) Programmabegroting 2023 definitief.docx

Raadsvergadering 1 november 2022, gemeente BrunssumBij agendapunt: Programmabegroting 2023 gemeente Brunssum; Gemeenteblad 2022/9533.349 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 650000 - Salarislasten Arbeidsparticipatie 650002 - Inburgering 650003 - Betere Buren Brunssum BV TOTAAL LASTEN producten 650002 - Inburgering TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

40 93 540 673

0 0 673

Taakveld: Maatwerkvoorzieningen (WMO) (XT-66) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 De Brunssumse burger woont zo lang mogelijk in de eigen omgeving. De Brunssumse burgers zo goed mogelijk maatschappelijk te laten participeren (samen redzaam zijn). De zelfredzaamheid van de Brunssumse burger te stimuleren en waar nodig op maat te ondersteunen. 1.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Wij monitoren via cliënt ervaringsonderzoek hoe de burger ondersteuning ervaart en in welke mate dit bijdraag aan diens zelf- en samenredzaamheid.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2023

producten 660000 - Salarislasten Maatwerk WMO 660001 - Wonen en hulpmiddelen 660002 - Gehandicapten parkeerkaart 660003 - Doelgroepenvervoer TOTAAL LASTEN producten 660002 - Gehandicapten parkeerkaart 660004 - Eigen bijdrage Doelgroepenvervoer TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

418 690 14 862 1.984

418 691 14 890 2.012

418 700 14 919 2.050

418 712 14 919 2.062

-13 -116 -129 1.855

-13 -118 -131 1.881

-13 -120 -134 1.916

-13 -123 -136 1.926

Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18+ (XT-671) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 De Brunssumse burger woont zo lang mogelijk in de eigen omgeving. De Brunssumse burgers zo goed mogelijk maatschappelijk te laten participeren (samen redzaam zijn). De zelfredzaamheid van de Brunssumse burger te stimuleren en waar nodig op maat te ondersteunen. 1.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Wij monitoren via cliëntervaringsonderzoek hoe de burger ondersteuning ervaart en in welke mate dit bijdraag aan diens zelf- en samenredzaamheid.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Abonnementstarief van wmo uitvoeren met passend budget. 2.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor € 118.000,- extra verwerkt in begroting.

Doel: Wat willen we bereiken 3 De pilot rondom schuldhulpverlening voor ondernemers wordt afgesloten en de dienstverlening zal worden aangepast op de uitkomsten. 3.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Voor ondernemers is een sluitend pakket aan schuldhulp dienstverlening gerealiseerd via de GR Kredietbank Limburg.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2023

producten 671000 - Sal.lasten Maatwerk 18plus 671001 - Hulp bij het huishouden 671002 - Begeleiding WMO 671004 - Tegemoetkoming eigen risico 671005 - Schuldhulpverlening TOTAAL LASTEN producten 671003 - Eigen bijdrage WMO TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

557 3.484 3.194 230 385 7.851

557 3.484 3.194 230 401 7.867

557 3.484 3.194 230 419 7.885

-300 -300 7.551

-300 -300 7.567

-300 -300 7.585

Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18- (XT-672) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Eerder de juiste hulp op maat. 1.1 1.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Resultaten uit het onderzoek naar de benodigdheden voor het versterken van het lokale voorliggende veld verwerken in het jeugdbeleid (18). Wachtlijst terugdringen naar maximaal 10 meldingen (18).

Doel: Wat willen we bereiken 2 Meer zicht en grip krijgen op de instroom, doorstroom en uitstroom van geïndiceerde jeugdhulp (19). 2.1 2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Van 40 % procesregie naar 60 % procesregie eind van 2023. Training(en) voor jeugdconsulenten gericht op het uitvragen van alle leefgebieden en hiermee integraal werken stimuleren (18,19).

Doel: Wat willen we bereiken 3 Partnerschap met aanbieders intensiveren. 3.1 3.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Contracten sluiten met 2-5 partijen op de aanbesteding ontwikkelcontracten binnen ambulante jeugdhulp in de sub regio oostelijke mijnstreek (Brunssum, Kerkrade en Simpelveld). Het opstellen van een ontwikkelagenda voor de komende 10 jaar met alle partners in het ambulante jeugddomein in het 3e kwartaal van 2023 (18,19).

3.3 3.4

Binnen het segment wonen het integreren van de transformatie in het bestaande beleid en werken met de 2 perspectieven: “terug naar huis” en “zo thuis mogelijk”. Jaarrekeningen zorgaanbieders monitoren omwille van de financiële gezondheid (19).

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 672000 - Sal.lasten Maatwerk 18 min 672010 - Jeugdhulp TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

1.036 10.405 11.441

0 11.441

Taakveld: Geëscaleerde zorg 18+ (XT-681) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Ook kwetsbare burgers wonen in een stabiele woonomgeving in de wijk, midden in de samenleving. We werken toe naar kleinschalige woonvormen met persoonsgerichte zorg met focus op herstel en participatie. Iedereen telt en doet mee. 1.1 1.2 1.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Veilig Thuis voert het vastgestelde beleid voor geëscaleerde zorg, conform de GR, uit. De aangescherpte meldcode, die vanaf 2019 geldt, monitoren. Sturen op de beheersbaarheid van de wachtlijsten bij geëscaleerde zorg.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Goede, persoonsgerichte en kwalitatief hoogstaande ondersteuning voor de kwetsbare burgers die Beschermd Wonen nodig hebben met als doel herstel en participatie. 2.1

2.2

2.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor In 2023 moet er een nieuwe inkoop afgerond zijn, een governance structuur staan en een toegang gerealiseerd zijn voor (opvang en) BW waar alle Parkstadgemeenten zich bestuurlijk aan gecommitteerd hebben (19). Een goede implementatie en overgang van de herijking (nieuwe situatie) Beschermd Wonen. Eind 2022 wordt het nieuwe samenwerkingsverband dat Beschermd Wonen gaat aanbieden in de regio Parkstad gecontracteerd. Per 1 januari 2023 is dit samenwerkingsverband verantwoordelijk voor Beschermd Wonen in heel Parkstad. Hiermee voldoen we aan de doordecentralisatie die per 1 januari 2024 ingaat (we organiseren Beschermd Wonen regionaal) (19). Uiterlijk in 2023 worden er 2 à 3 Skaeve Huse voor Beschermd Wonen gerealiseerd (conform uitvoeringsagenda Beschermd Wonen 2021-2022).

Doel: Wat willen we bereiken 3 Versterking gemeentelijke anti discriminatievoorziening n.a.v. verruiming rijksbudget met € 11.000,-. 3.1 3.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Versterking van de antidiscriminatievoorziening in de regio door verhoging van de bijdrage. Preventie en bestrijding van discriminatie koppelen we aan de lokale inclusie agenda t.b.v. nog nader uit werken activiteiten op dit gebied.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2023

producten 681000 - Maatschappelijke Zorg 681001 - Veilig thuis TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

160 319 479

0 479

Taakveld: Geëscaleerde zorg 18- (XT-681) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Verlagen van maatschappelijke bedreigingen voor kinderen (zoals kinderarmoede, kindermishandeling en schoolverzuim). 1.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Uitvoeren programma "Veilig thuis" op basis van het vastgestelde handelingsprotocol en de verbeterde Meldcode.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Er komt geen geweld meer voor in afhankelijkheidssituaties. 2.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor We werken samen met een groot aantal partners, waaronder: (speciaal) onderwijs, politie en Zorg & Veiligheidshuis, (specialistische) zorgaanbieders, GGD/JGZ, verloskundigen, huisartsen, ziekenhuizen, wonen, werk en inkomen (bewindvoerders, schuldhulpverlening), lokale veld, Veilig Thuis, vrouwenopvang en GI’s (Gecertificeerde Instellingen). Alle partijen hebben een rol en verantwoordelijkheid in het signaleren, bespreekbaar maken, hulp bieden en samenwerken (18).

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 682000 - Salarislasten Geëscaleerde Zorg 18TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

44 44

0 44

PROGRAMMA 4 VOLKSGEZONDHEID OMSCHRIJVING WAT VALT ONDER DIT PROGRAMMA? Het programma volksgezondheid bevat wettelijke verplichtingen waaronder de Wet publieke gezondheidszorg en de Wet kinderopvang. Daarnaast valt het bevorderen van de gezondheid van de Brunssumse burgers in algemene zin onder het programma volksgezondheid. WAT ZEGT HET COALITIEAKKOORD HIER ONDER ANDERE OVER? Gezondheid is een thema dat steeds nadrukkelijker op de agenda is komen te staan omdat een goede gezondheid de basis is voor verdere ontwikkeling, voor de mate van zelfredzaamheid, en uiteindelijk ook voor het levensgeluk. Het is daarmee een belangrijk strategisch onderwerp geworden waarin verdere stappen gezet moeten worden en de verbinding gezocht moet worden met een gezonde fysieke leefomgeving en het mobiliteits- en inclusiebeleid. Dit betekent een nauwere samenwerking tussen het fysieke en sociale domein. Onze speciale aandacht gaat uit naar een gezondere levensstijl en naar het verbreden van het concept “gezonde basisschool van de toekomst” en voor thema’s als klimaat en gezondheid. Minder gezond zijn, betekent namelijk een negatief effect op de ontwikkeling, de zelfredzaamheid, (arbeids)participatie en welbevinden van onze burgers. Daarmee is er een groter risico tot mindere kansen voor de toekomst zodat mensen minder goed mee kunnen doen en zichzelf niet kunnen redden.

Hierdoor zijn ze afhankelijk van derden (bijvoorbeeld door zorg of overheidssteun). Bevorderen van gezond leven vraagt om een domein-overstijgende, integrale en langjarige aanpak op verschillende niveaus. Lokaal verbinden we het gezondheidsbeleid met diverse andere beleidsprogramma's, namelijk onderwijs (programma 5), sport, (programma 8), jeugd (programma 3), wijkgericht-werken en cultuur en evenementen (programma 8). Bewegingsprogramma's zoals JOGG en het schoolzwemmen zijn hiervan voorbeelden. De GGD Zuid-Limburg is een belangrijke partner in het uitvoeren van het (regionale) gezondheidsbeleid en op basis van wetten voert de GGD een pakket van diensten uit. Het gaat om: Het Rijk, de Provincie, en de gemeenten hebben zich gecommitteerd om meerjarig, tot 2025, werk te maken van het breken van de trend voor achterblijvende gezondheidssituaties. De Trendbreuk genaamd. De GGD, gemeenten en regionale partners implementeren een programma Kansrijke Start. Kansrijke Start is een onderdeel van de Trendbreuk. Uit onderzoek blijkt dat de eerste 1000 dagen in het leven van een kind van wezenlijk belang zijn. Als een kind hier achterstand op loopt, wordt deze niet meer ingehaald. Dat betekent dat de effecten levenslang kunnen zijn.

Kansrijke Start richt zich op acties vóór de zwangerschap (Nu Niet Zwanger), tijdens de zwangerschap (Voor Zorg) en na de geboorte van het kind (bijvoorbeeld Stevig Ouderschap). Om de kans op een goede gezondheid van (pasgeboren) kinderen nog meer te vergroten worden meer erkende interventies aan het programma Kansrijke Start toegevoegd. Samen met andere gemeenten van Zuid-Limburg realiseren we met de JGZ (jeugdgezondheid) ook de ambitie om de groep gezonde kinderen te vergroten. De gemeente Brunssum werkt, vooral vanuit jeugdzorg, samen met huisartsen (zie ook programma 3 sociaal domein). Ook met de basisscholen in Brunssum wordt samengewerkt om gezond eten, bewegen, gezond leven, te bevorderen. Bij de programma’s 5 Onderwijs en 8 Sport (cultuur en recreatie) leest u daar meer over.

KADERSTELLENDE NOTA'S • • •

Regionale nota gezondheidsbeleid 2020-2023 Gemeenschappelijke regeling GGD Zuid-Limburg Wet Publieke gezondheidszorg (WPG)

BELEIDSOPGAVES VOLKSGEZONDHEID

Verbetering van de volksgezondheid van onze inwoners is een grote opgave. Wij beogen een stijging van het aantal inwoners dat hun gezondheid en welbevinden als positief ervaart en een verbetering van de levensverwachting volgens het gedachtengoed van “Positieve Gezondheid”. Kinderen moeten goed, gezond, veilig op kunnen groeien (zie ook Programma's Jeugd, Onderwijs en Sport). Als het goed gaat met kinderen, voorkomen we problemen (zoals kinderarmoede, kindermishandeling, onderwijsachterstanden en schoolverzuim) op latere leeftijd. Vanuit het programma Volksgezondheid is dit, net zoals vanuit het programma sociaal domein en onderwijs, een belangrijke opgave. Geweld is uit den boze. We streven naar een vermindering van geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA) voor alle inwoners van Brunssum. Voor een goede gezondheid van onze burgers zetten we in op (meer) bewegen, het aanpakken van gebruik/misbruik van stimulerende middelen (samen met programma 2 Veiligheid) en het bij voorkeur preventief aanpakken van eenzaamheid (samen met programma 3 Sociaal Domein).

Taakveld: Volksgezondheid (XT-71) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Een gezond(er) leven voor alle inwoners. Er is een steeds grotere aandacht voor gezondheid. 1.1 1.2 1.3

1.4

Resultaat: Wat doen we daarvoor De GGD voert het vastgestelde gezondheidsbeleid uit, conform de Gemeenschappelijke Regeling. Gezondheidsprogramma’s aan bieden voor jongeren en ouderen (zie ook programma Sport). Brede vormen van voorlichting rondom gezondheid aanbieden, zoals bevorderen van rookvrije ruimten, voorkomen van gebruik van alcohol en tabak. We brengen de landelijke initiatieven zoals de gezonde kantine en de rookvrije sportomgeving onder de aandacht bij verenigingen. In 2023 kan men in sportkantines naast het huidige assortiment gezondere consumpties kiezen (24). We monitoren de gezondheid en het welzijn van onze inwoners aan de hand van de gezondheidsatlas van de GGD Zuid Limburg.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Een groter aantal inwoners dat hun gezondheid als positief ervaart en daardoor een betere levensverwachting heeft. 2.1 2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Deelnemen aan het Zuid-Limburgse programma "Trendbreuk” met als doel de gezondheidsachterstanden ten op zicht van Nederland terug te dringen. Volgens het concept Positieve gezondheid uitgaan van het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie voeren.

Doel: Wat willen we bereiken 3 Verbeteren van de motorische vaardigheden van kinderen en verminderen van obesitas in het primair onderwijs. 3.1 3.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Er is een sluitende ketenaanpak en een gevarieerd aanbod voor kinderen met overgewicht en obesitas. Uitvoeren gezondheidsprogramma's met voorscholen, kinderopvang en basisonderwijs m.b.t. gezonde leefstijl en gezond gewicht (o.a. Jongeren op Gezond Gewicht en Gezonde Basisschool van de Toekomst). Waar nodig aanbieden van aanvullende interventies op het gebied van leefstijl en/of motorische achterstanden (zie ook programma 8 Sport).

Doel: Wat willen we bereiken 4 Ouderen blijven langer vitaal waardoor zij een langere levensverwachting hebben. 4.1 4.2 4.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor We bieden aan de oudere generatie valpreventie aan. Door middel van een samenwerking tussen huisartspraktijken en het welzijnswerk van het CMWW onderzoeken we de uitvoering van de beproefde aanpak Welzijn op Recept. Wij maken gebruik van de subsidieregelingen zoals de GIDS (Gezond In de Stad) gelden en SPUK voor gezondheid, sport- en beweegstimulering.

Doel: Wat willen we bereiken 5 Een gezonde fysieke leefomgeving bevordert de gezondheid van de inwoners. 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

5.6 5.7

Resultaat: Wat doen we daarvoor Bij alle (beleids)ontwikkelingen stellen we de vraag: wat betekent dit voor de gezondheid en welzijn van de burgers. Health-in-all-policies-principe (24). We stimuleren een positieve leefstijl en bieden, samen met de GGD, ondersteuning aan bij het stoppen met roken. We stimuleren de burgers meer te bewegen in de omgeving en gebruik te maken van de wandel en fietspaden. Bewegen in groepsverband bevordert het leggen van sociale contacten waarbij sportconsulenten de groepsactiviteit helpen opstarten (zie programma 8 bij 1.1 cultuurpresentatie). Door samen te werken met afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling en Vastgoed is er voldoende aandacht voor de negatieve gevolgen van hittestress, geluidsoverlast en luchtvervuiling bijvoorbeeld door aanplant van bomen en groenvoorziening (24). Een gezonde fysieke woonomgeving bevordert de sociale contacten wat een positieve invloed heeft op het welzijn en eenzaamheid kan voorkomen, inclusief mensen met beperkingen. Er blijft voldoende dekking met en toegankelijkheid van AED’s met voldoende beschikbare vrijwilligers (29). Doel: Wat willen we bereiken

6 De eventuele nadelige gevolgen door gezondheidseffecten van de coronapandemie bestrijden. 6.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Indien nodig een herstelprogramma ontwikkelen (25).

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 710000 - Salarislasten Volksgezondheid 710001 - Preventieve en Curatieve Zorg 710002 - Burgernoodhulp / AED 710005 - Volksgezondheid TOTAAL LASTEN producten 710001 - Preventieve en Curatieve Zorg TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

95 1.278 12 33 1.419

95 1.285 12 33 1.426

95 1.284 12 33 1.425

95 1.288 12 33 1.429

-20 -20 1.399

-20 -20 1.406

0 0 1.425

0 0 1.429

PROGRAMMA 5 ONDERWIJS EN EDUCATIE OMSCHRIJVING WAT VALT ONDER DIT PROGRAMMA? De taken van de gemeente met betrekking tot onderwijs zijn het toezien op en uitvoering geven aan de leerplicht, de onderwijshuisvesting, het leerlingenvervoer, onderwijsachterstandbeleid (OAB) en voorschoolse educatie (VVE). Ook het onderwerp laaggeletterdheid valt onder dit programma bij het taakveld “educatie”. In het programma Onderwijs werken we samen met schoolbesturen, peuteropvang, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg, leerplicht, team Jeugd, CMWW en ouders aan goede onderwijsvoorzieningen in de gemeente Brunssum, ieder vanuit zijn eigen taken en verantwoordelijkheden. Samen voelen we ons verantwoordelijk om alle kinderen op te kunnen laten groeien in een kansrijke omgeving en hen daarbij gelijke en optimale ontwikkelingskansen te bieden. We investeren in het jonge kind, waarbij een doorlopende leerlijn en een gezonde jeugd kernbegrippen zijn. We zijn van mening dat participatie van ouders hierbij van groot belang is. Tevens zetten we in op het verbinden van de wijk met het onderwijs. WAT ZEGT HET COALITIEAKKOORD HIER ONDER ANDERE OVER? Wij zetten in op verbetering van het onderwijs in Brunssum, gericht op het vergroten van kansengelijkheid voor elk kind, met speciale aandacht voor het verbreden van het concept ‘gezonde basisschool van de toekomst’. Iedere wijk beschikt over een basisschool.

Wij vinden het van belang dat in de scholen een pedagogisch klimaat heerst waarbij een doorlopende leerlijn ervoor zorgt dat het beste uit ieder kind wordt gehaald, gericht op de best denkbare ontwikkeling van het kind naar volwassenheid. Ook streven we daarbij naar een zorgeloze jeugd voor elk kind en willen inzetten op groene speeltuinen.

KADERSTELLENDE NOTA'S • • • • • • • • • •

Bestuursovereenkomst Voortijdig Schoolverlaten 2021-2025 (leerplicht en kwalificatieplicht) Toezicht kader en statuten Movare Openbaar Onderwijs Verordening Leerlingenvervoer Lokaal educatieve agenda (LEA) Brunssum 2019-2022 Onderwijsachterstandenbeleid Brunssum/Parkstad 2019-2023 Intentieovereenkomst en pedagogische fundamenten m.b.t. ontwikkeling Integrale Kindcentra Brunssum Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Brunssum 2021-2030, inclusief de daarin beschreven businesscases per integraal kindcentrum en de daarvoor gewenste/benodigde huisvesting van de partners en de verbinding met de wijk. Businesscase verduurzamen startklas (Movare/gemeenten) Subsidiebeschikking 2021 Gelijke Kansen Alliantie Programma Voorloperstraject Rijke Schooldag van Ministerie OCW

BELEIDSOPGAVES ONDERWIJS

De gemeente wil de sterke positie op gebied van onderwijsvoorzieningen, goed onderwijs en peuteropvang/kinderopvang (waaronder Voor- en vroegschoolse Educatie) vasthouden en de doorgaande leerlijn uitbouwen met de onderwijs- en zorgpartners. Er wordt vooral ingezet op preventie van ontwikkelingsachterstanden. Dit bevordert de gelijke kansen op een schoolloopbaan in het reguliere onderwijs.

Met het afronden van een beroepsopleiding en uitstroom naar een baan (en waar mogelijk verbeteren van het opleidingsniveau), bevorderen we de sociaaleconomische status van de Brunssumse bevolking. Hierdoor ontstaan er minder snel problemen op latere leeftijd (op alle domeinen). We versterken hiermee de kansen van kinderen en gezinnen. De gemeente Brunssum wil het voortgezet onderwijs (in ieder geval volledige MAVO en bovenbouw HAVO/VWO) in Brunssum behouden. De onderwijsmethode van Compass wordt door steeds meer leerlingen vanuit Brunssum en omstreken bezocht. We zien graag dat de samenwerking tussen Compass en het Brunssumse basisonderwijs verder vorm krijgt. In 2023 start vanuit het Rijk de nieuwe periode Onderwijsachterstandenbeleid. Hiervoor ontvangt de gemeente vanuit het Rijk een bedrag om onderwijsachterstanden te voorkomen c.q. te bestrijden.

EDUCATIE

Inwoners van Brunssum zijn voldoende leesvaardig en beheersen de Nederlandse taal voldoende om aan het maatschappelijk leven deel te nemen. We dringen laaggeletterdheid onder de Brunssumse bevolking terug. Nieuwkomers integreren we in de Brunssumse samenleving. Vooral de betrokkenheid van de ouders bij het onderwijs van hun kinderen, is hierbij van groot belang.

ONDERWIJSHUISVESTING

Zorgen voor het onderhoud van de door de gemeente beheerde brede scholen en uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan voor het Brunssumse basisonderwijs. Hierbij is duurzaamheid van het gebouw uitgangspunt, evenals een goed binnenklimaat. Dit geldt ook voor de ontwikkeling van de twee Integrale Kind Centra. Tevens zetten we in op het bevorderen van een goede klimaatbeheersing en vergroening op de schoolpleinen voor de leerlingen: groene speelplaatsen, moestuintjes, etc. (23) Deze ontwikkelingen zullen worden afgezet tegen de wettelijke regelingen en de beschikbare financiële middelen. Waar deze zaken niet overeenstemmen met elkaar of mogelijk niet passend zijn, zal dit worden voorgelegd aan College en/of Gemeenteraad.

Taakveld: Openbaar basisonderwijs (XT-41) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Kinderen en jongeren zijn bij schoolverlaten voldoende redzaam om een volgende stap te zetten naar het middelbaar onderwijs, studeren of naar werken. 1.1

1.2 1.3 1.4 1.5

Resultaat: Wat doen we daarvoor Alle jongeren behalen een startkwalificatie. Daarom vroeg signaleren en vroeg aanpakken van ontwikkelingsproblematieken bij alle initiatieven in en rondom het onderwijs, de voorscholen en de kinderopvang. Er zijn geen vroegtijdige schoolverlaters c.q. thuiszitters. Stimuleren verdergaande samenwerking tussen Compass van LVO en het Brunssums basisonderwijs. Wij voeren de wettelijke taken ten aanzien van openbaar onderwijs uit. We maken een voorstel m.b.t. het vrijmaken van extra geld voor activiteitenbegeleiders en vakdocenten in het basisonderwijs (22).

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 410000 - Salarislasten Openbaar Onderwijs TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

5 5

0 5

Taakveld: Onderwijshuisvesting (XT-42) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Zorgen voor het onderhoud van de door de gemeente beheerde brede scholen en uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan voor het Brunssumse basisonderwijs. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Resultaat: Wat doen we daarvoor Uitvoering van het Meerjaren Onderhoudsplan Onderwijshuisvesting. Inzet is om op 2 locaties in Brunssum Integrale Kind Centra (IKC) vorm te geven; eventuele noodzakelijke aanpassingen aan de gebouwen vanwege het realiseren van IKC's zijn meegenomen in het IHP. Uitwerking van de businesscases uit het IHP hetgeen leidt tot uitwerking en/of aanbesteding van de eventuele bouwplannen die voortvloeien uit deze businesscases. De bekostiging van de kind gerelateerde aspecten of de voor de wijk wenselijke zaken, samen met de partners in beeld brengen, evenals de financiering hiervan. Waar mogelijk vergroenen we de omgeving van de leerling (bijvoorbeeld speelplaats en gebruik van moestuintjes) (23). De gemeente stuurt aan op goede klimaatbeheersing op scholen (23).

Doel: Wat willen we bereiken 2 Naast Compass (LVO) in het Romboutsgebouw, huisvesten we andere partners uit het sociale, maatschappelijke domein, waardoor nieuwe dynamiek in het gebouw én tussen de partners in het gebouw ontstaat. 2.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Het vinden van partners die zich in het gebouw van het voormalig Romboutscollege gaan vestigen waardoor ook per saldo het negatieve exploitatieresultaat zal afnemen.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 420000 - Salarislasten Onderwijshuisvesting 420002 - Financiering Basisonderwijs 420003 - Financiering Voortgezet Onderwijs 420004 - Exploitatie Romboutsgebouw 612022 - B.M.V. Bronsheim 612023 - Brede School Langeberg 612024 - Brede School Treebeek 612025 - Brede school Centrum TOTAAL LASTEN producten 420002 - Financiering Basisonderwijs 420004 - Exploitatie Romboutsgebouw 612022 - B.M.V. Bronsheim 612023 - Brede School Langeberg 612024 - Brede School Treebeek 612025 - Brede school Centrum TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

249 582 38 577 448 236 473 531 3.134

249 382 38 518 395 215 445 483 2.725

249 382 38 518 395 215 445 482 2.724

249 382 38 518 395 215 445 481 2.723

-23 -329 -296 -147 -224 -243 -1.262 1.872

-23 -329 -296 -147 -224 -243 -1.262 1.464

-23 -329 -296 -147 -224 -243 -1.262 1.462

-23 -329 -296 -147 -224 -243 -1.262 1.461

Taakveld: Onderwijsbeleid en leerlingzaken (XT-43) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 In Brunssum is een breed aanbod aan onderwijsvoorzieningen aanwezig. Dit betreft zowel voorscholen (peuteropvang/kinderopvang) als basisonderwijs en Compass als voortgezet onderwijs. We willen de spreiding van lokale onderwijsvoorzieningen en voorschoolse voorzieningen behouden. Verder willen we de regionale spreiding van voortgezet onderwijs in de regio Parkstad behouden/bevorderen. Resultaat: Wat doen we daarvoor 1.1 Toepassen verordening leerlingenvervoer voor kinderen die vanwege handicap, didactische of pedagogische ontwikkeling of levensovertuiging niet in Brunssum naar school kunnen. Bij de toepassing van de verordening wordt een integrale afweging gemaakt. Doel: Wat willen we bereiken 2 Gelijke kansen voor alle jongeren. 2.1 2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Alle jongeren behalen een startkwalificatie (20). Deelname van 2 Brunssumse basisscholen in 2023 aan het concept van de "Gezonde basisschool van de Toekomst" (GBT). Dit concept wordt in de regio Parkstad uitgevoerd in samenwerking met de schoolbesturen, de betreffende scholen en de gemeente. Dit is mogelijk door subsidie vanuit de Regiodeal en cofinanciering door de gemeente (vanuit de middelen Onderwijsachterstandenbeleid) (21). Waar mogelijk, gaan we het aantal basisscholen uitbreiden.

2.3 2.4

2.5

We zetten we in op uitbreiding van de GBT met de andere partners in de Integrale Kindcentra en brede scholen (deelname peuteropvang/kinderopvang aan GBT) (21). Deelname 1 basisschool aan de Rijke Schooldag, waarbij de verlengde schooldag wordt ingezet voor gezondheid, talentontwikkeling, bewegen en overige activiteiten (20, 24). In dit kader kan ook naschools aanbod worden gerealiseerd. 85% van alle doelgroepkinderen van 2-4 jaar die door de GGD-Jeugdgezondheidszorg als zodanig zijn geïndiceerd, gaan naar een voorschoolse voorziening en worden gevolgd in de monitor Nipia (20).

Doel: Wat willen we bereiken 3 Vroeg signaleren en vroeg aanpakken van ontwikkelingsproblematieken staan centraal in de voorscholen en vroegscholen (kinderen van 2-6 jaar). Voor alle leerlingen gelijke kansen. 3.1 3.2

3.3

3.4

3.5

3.6

3.7

3.8

Resultaat: Wat doen we daarvoor Signaleren en ondervangen van ongeoorloofd schoolverzuim in het onderwijs. De pedagogische coaches op de voorscholen signaleren op de peuteropvang en kinderopvang vroegtijdig ontwikkelingsachterstanden bij peuters. De coaches trainen/coachen de pedagogisch medewerkers hoe ze binnen het VVE-programma kunnen werken aan deze achterstanden. Waar nodig gaan de coaches zelf met deze kinderen (samen met ouders en overige partners) aan de slag (18). Zoveel mogelijk kinderen doorlopen hun schoolloopbaan in het reguliere onderwijs, waar nodig door de inzet van Zorggroep de Rupsjes, startklas en schakelklassen of overige arrangementen. Samenwerking en afstemming vindt plaats tussen onderwijs en zorg (18, 20). Uitvoeren Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) zoals opgenomen in het Onderwijsachterstandenbeleid Brunssum/Parkstad. Jaarlijks evalueren van het OAB-plan en de Gemeenteraad hierover informeren. Voor de nieuwe OAB-periode 2023-2026 een nieuw beleidsplan OAB opstellen, waarbij de focus vooral ligt op: preventie, kansengelijkheid en talentontwikkeling (20). De uitvoering van het OAB-plan combineren met de inzet van de extra middelen vanuit het Coronasteunpakket Nationaal Programma Onderwijs (NPO), dat de gemeente ontvangt van het Rijk.

De middelen zijn bedoeld om onderwijsvertragingen in te halen die kinderen hebben opgelopen als gevolg van de coronapandemie. Het beleidsplan NPO Brunssum actualiseren wij in 2023. Nieuwe interventies kunnen we toevoegen c.q. lopende interventies verlengen. Voortzetten VVE-monitor en uitbreiden met andere voorschoolse aanbieders. De VVE-monitor Nipia ook uitbreiden met de Jeugdgezondheidszorg m.b.t. de indicering van doelgroepkinderen en waar mogelijk met het onderwijs (vroegscholen). Behoud en versterken erkend VVE-aanbod op alle Brunssumse peuteropvang-locaties ter voorbereiding op de basisschool. In 2023 doen we een audit naar de kwaliteit van het Brunssumse VVE-aanbod bij de voorscholen en vroegscholen en geven we een extra impuls aan de kwaliteit van het aanbod VVE t.b.v. de voor- en vroegscholen. Toewerken naar een passende integrale werkwijze tussen het onderwijs, sport/bewegen, gezondheid, zorg, kunst/cultuur en minimabeleid komen hier samen, in combinatie met preventie en vroegsignalering (18). Zie hiertoe ook de andere programma’s (programma’s 3, 4 en 8). In 2023 actualiseren we de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) met alle partners. Thema’s in de LEA zijn in ieder geval: het voorkomen van segregatie, het bevorderen van integratie, de afstemming over toelatings- en inschrijvingsprocedures en het bestrijden van onderwijsachterstanden, inclusief vve.

Deze thema’s evalueert/inspecteert het Rijk bij de uitvoering van het OAB en de LEA.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) Producten 430000 - Salarislst Onderwijsbel. leerl.zaken 430001 - Peuteropvang 430002 - Leerlingenvervoer 430003 - Zwemonderwijs Scholen 430004 - Kinderburgemeester/kinderraad 430005 - Onderwijs Achterstanden Beleid 430006 - Leerplichtbureau VSV 430007 - Laaggeletterdheid TOTAAL LASTEN Producten 430005 - Onderwijs Achterstanden Beleid TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

164 104 335 49 9 1.049 162 10 1.882

164 105 340 49 9 972 167 10 1.817

164 105 340 49 3 972 172 10 1.816

-1.039 -1.039 844

-962 -962 855

-962 -962 854

PROGRAMMA 6 WIJKGERICHT WERKEN, INTEGRATIE, PARTICIPATIE OMSCHRIJVING WAT VALT ONDER DIT PROGRAMMA? Programma wijkgericht werken, integratie en participatie richt zich op het versterken van de burgerkracht. Daartoe worden ook middelen vanuit het sociaal domein ingezet. Daar waar de kracht van de burger, de samenleving verstevigd kan worden, zijn er overwegend minder (dure) voorzieningen vanuit de gemeente richting burger nodig. De gemeente is ook verantwoordelijk voor integratie en participatie van statushouders. Goed wonen, werken en leven in Brunssum is ons ideaal voor alle burgers die in Brunssum wonen. WAT ZEGT HET COALITIEAKKOORD HIER ONDER ANDERE OVER? Een goede sociale infrastructuur op buurt- en wijkniveau is van groot belang voor de sociale cohesie en leefbaarheid, ook met het oog op het herstel van de gevolgen van de coronapandemie. Wij pleiten voor een aanpak naar Rotterdams voorbeeld en het programma Heerlen-Noord: een integrale aanpak van wonen, leefbaarheid, onderwijs, werk, inkomen en veiligheid. In deze bestuursperiode gaan we door op de ingeslagen weg van het wijkgericht werken, waarbij periodieke evaluaties, het stellen van beleidskaders, en het toepassen van passende vormen van burgerparticipatie (denk aan ‘Brunssum – Samen aan zet’) aan de basis staan van het verdere ontwikkelproces.

Daarnaast willen wij bezien om te komen tot het inrichten van een gemeentebreed vrijwilligersplatforum voor hulp en ondersteuning. KADERSTELLENDE NOTA'S • Masterplan Sociaal Domein • Ontwikkeling Visie Wijkgericht werken 5.0 (2019) • Wijkteams 2.0

BELEIDSOPGAVES SAMENKRACHT EN BURGERPARTICIPATIE De gemeente heeft een faciliterende rol t.a.v. burger- en wijkinitiatieven. Wij willen het oplossend vermogen binnen wijken, op het gebied van zorg, veiligheid, leefbaarheid en voorzieningen, versterken. Subsidieregelingen, en samenwerken met alle partners in de wijken, zijn daartoe belangrijk. We brengen activiteiten naar de wijken toe. Betere Buren en de gemeente organiseren zich meer in wijken. Via het Noorderhuis, zetten we daar de eerste stappen in. Op basis van het raadbesluit december 2021 zetten we een volgende stap in de doorontwikkeling van het wijkgericht werken en wijkbedrijf/huis van de wijk in wijk Oost en daarna naar de andere wijken. Er ligt een nadrukkelijke ambitie om de komende jaren het wijkgericht werken verder vorm te geven. Waarbij deze coalitie de betrokkenheid van burgers en het maatschappelijke middenveld centraal stelt en hen ook graag vroeger in het proces van het gemeentelijk handelen wilt betrekken. VOORZIENINGEN IN DE EIGEN OMGEVING (WMO) De algemene doelstelling van de Wmo is dat inwoners van Brunssum zo lang en verantwoord mogelijk zelfstandig kunnen functioneren in hun eigen omgeving en daarbij actief deel te nemen aan de samenleving. Dit wordt onder andere gefaciliteerd door ondersteuning dichtbij de woonomgeving van de burger te organiseren.

Integrale zorgen welzijnsteams moeten hierbij een rol gaan spelen. Daarnaast moeten burgers gebruik kunnen maken van algemene en / of collectieve voorzieningen waardoor het beroep op maatwerkvoorzieningen beperkt wordt. De gemeente heeft de verplichting om een lokale inclusie agenda op te stellen. Het doel van lokale inclusie is dat voorzieningen en instanties voor iedereen toegankelijk zijn, ondanks een mogelijke beperking (16).

Zie ook programma 3. Daarnaast is de focus gericht op integraal jeugdbeleid (dit is opgenomen in punt 18 in het coalitieprogramma). Deze ambities zijn verwerkt in programma 8: het versterken van burgerkracht en burgerparticipatie.

Taakveld: Samenkracht en burgerparticipatie (XT-61) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 De Brunssumse burger kan gebruik maken van algemene en collectieve voorzieningen in de eigen omgeving. 1.1 1.2 1.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Inwoners van Brunssum kunnen gebruik maken van collectieve voorzieningen zoals was- en strijkservice en de rolstoel- en scootmobiel pool. Wij monitoren via cliëntervaringsonderzoek hoe de burger ondersteuning ervaart en in welke mate dit bijdraag aan diens zelf- en samenredzaamheid. De gemeente subsidieert organisaties die een bijdrage leveren aan de maatschappelijke doelen van de gemeente conform onze verordening.

Doel: Wat willen we bereiken 2 De Brunssumse burger, die vrijwillige- en mantelzorg verleent, wordt gewaardeerd en krijgt waar nodig goede ondersteuning om overbelasting te voorkomen. Regionaal wordt de (keten)samenwerking in de informele zorg, vooral t.a.v. dementie, verder doorontwikkeld en geoptimaliseerd. 2.1 2.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor Een regionaal beter opleidings- en ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers en vrijwilligers. Wij onderzoeken de mogelijkheden voor een gemeente breed vrijwilligersplatform voor hulp en ondersteuning van wijkbewoners, waarbij ook de openbare bibliotheek zal wordt betrokken (28).

Doel: Wat willen we bereiken 3 De Brunssumse burger kan laagdrempelig gebruik maken van goede algemene- en voorliggende ondersteuning. 3.1

3.2 3.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Doelmatig en rechtmatig subsidiebeleid; het herijken van de beschikbare maatschappelijke dienstverlening. Regelmatig evalueren en bijstellen, door middel van periodiek ambtelijk- en bestuurlijk overleg, van de dienstverlening en de innovatieprojecten. Wij monitoren de ervaringen van burgers m.b.t. de dienstverlening van het CMWW. Het aanbod van de algemene- en voorliggende ondersteuning wordt geëvalueerd en waar nodig verbeterd om het beschikbaar subsidiebudget zo effectief en efficiënt mogelijk in te zetten.

Doel: Wat willen we bereiken 4 In de gemeente Brunssum kan iedereen zichzelf zijn, doet en telt iedereen mee, ongeacht beperkingen. 4.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Conform het nog (naar verwachting in Q4 van 2022) te nemen besluit heeft Brunssum een Lokale Inclusie Agenda en in 2023 gaat de gemeente Brunssum aan de slag met de uitvoering van de Lokale Inclusie Agenda (16).

Doel: Wat willen we bereiken 5 Eenzaamheid bestrijden. 5.1 5.2

Resultaat: Wat doen we daarvoor In 2022 is er door het CMWW een extra FTE ingezet ten behoeve van het Jeugd en Jongerenwerk. In 2023 wordt dit gecontinueerd. Uitvoering van het plan van aanpak tegen eenzaamheid conform het naar verwachting in Q4 2022 te nemen collegebesluit. De uitvoering begint eind 2022 en wordt gecontinueerd in 2023.

Doel: Wat willen we bereiken 6 Integraal Jeugdbeleid ontwikkelen. 6.1

Resultaat: Wat doen we daarvoor Integraal beleidsplan opstellen in 2023 (Jeugdwet in relatie tot versterken veerkracht, veiligheid, onderwijs, jeugdcriminaliteit, sport, activiteiten, ontspanning) (18).

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 610000 - Salarislasten Samenkracht burgerpart 610010 - Subsidies Seniorenverenigingen 612010 - Buurtverenigingen 612021 - D'r Brikke-Oave 612026 - Gemeenschapshuis Klaver 4 612030 - Collectieve voorzieningen WMO 612033 - Welzijnswerk CMWW 612038 - Informele Zorg 612041 - Samenkracht en burgerparticipatie 612045 - Bedrijfsvoeringskosten 612048 - Bedrijfsvoeringsbudget WMO 612060 - Innovatie sociaal domein(Alg.res) 612100 - Subsidies Jeugdverenigingen TOTAAL LASTEN producten 612021 - D'r Brikke-Oave TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

292 20 1 123 1 411 1.847 125 105 195 42 150 86 3.399

292 20 1 123 1 411 1.876 125 80 195 42 150 86 3.404

-41 -41 3.358

-41 -41 3.363

Taakveld: Wijkteams (XT-62) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Versterken burgerkracht en door de burger gedragen beleid. 1.1 1.2

1.3 1.4

1.5

Resultaat: Wat doen we daarvoor Evaluatie pilot Wijkbedrijf Brunssum Noord en bestendigen structureel beleid. De Wijkmanagers beschikken over een wijkbudget om de leefbaarheid in de wijken te vergroten. Er is extra budget gereserveerd voor de buurtnetwerken zodat zij meer verantwoordelijkheid kunnen geven aan de wijkbewoners voor het opwaarderen van woon- en leefomgeving (54). Iedere wijk heeft een wijkwethouder als eerste bestuurlijke aanspreekpunt. In iedere wijk is er een buurtnetwerk actief die initiatieven namens de wijk ontplooien en die een bijdrage leveren aan het tot stand komen van beleids- en uitvoeringsplannen voor zover die betrekking hebben op de wijk. De gemeente ondersteunt het burgerinitiatief Brunssum Schoon indien nodig met hulpmiddelen en praktische ondersteuning.

Doel: Wat willen we bereiken 2 Het concept van wijkgericht, integraal (samen)werken verder ontwikkelen. 2.1 2.2 2.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Procesmatige, meerjarige, aanpak waarbij afzonderlijke vraagstukken ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd worden inclusief begrotingswijzigingen. Het college is voornemens het gesprek aan te gaan in Parkstadverband om de door het Rijk gesubsidieerde aanpak in Heerlen-Noord te verbreden naar andere kwetsbare wijken in de regio, waaronder Brunssum (26). Op basis van ervaringen met betrekking tot het Noorderhuis verbreden we de wijkgerichte dienstverlening naar andere wijken (27).

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 620000 - Salarislasten Wijkgericht Werken 620001 - Subsidies wijkteams 620003 - Verbetering Leefbaarheid in de wijk 620005 - Pilot Wijkbedrijf Brunssum Noord TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

248 42 180 296 765

248 42 177 296 762

248 42 180 137 606

0 765

0 762

0 606

PROGRAMMA 7 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT OMSCHRIJVING WAT VALT ONDER DIT PROGRAMMA? Onder dit programma valt het verkeersbeleid, inclusief de infrastructurele voorzieningen voor het openbaar vervoer. Het Mobiliteitsplan 2022-2032 Brunssum wordt het kader stellend verkeers- en vervoersbeleid voor de gemeente Brunssum. Het verkeersbeleid gaat uit van de prioriteit op lopen en fietsen. Bij de herinrichting van de wegen is het van belang dat wandelaars en fietsers dan ook op één staan. Verkeersveiligheid en de infrastructuur van het openbaar vervoer hebben daarbij hoge prioriteit. Ook parkeren valt onder dit programma. Het gaat hier om het veiligstellen van de bereikbaarheid van (nieuwe) woonwijken en winkelcentra met voldoende parkeervoorzieningen. In Brunssum is het parkeren voor zowel bewoners als bezoekers gratis en waar nodig wordt er gewerkt met blauwe zones. Verder valt onder dit programma het beheer van de openbare ruimte om een aangename leefomgeving te creëren. Die openbare ruimte bestaat onder andere uit wegen, groen, riolering en openbare verlichting. Ter indicatie, de openbare ruimte bestaat uit 143 kilometer wegen, 180 km riolering, 10.500 bomen, 267 hectare groen en ruim 6.200 lichtmasten. Het onderhoud en de vervanging van wegen wordt uitgevoerd conform het MOP-OR 2022-2025 met het vastgestelde onderhoudsniveau CROW-B.

Daarmee wordt het wegenstelsel zodanig in stand gehouden dat wegen, straten, trottoirs en andere openbare plekken voor iedereen op een veilige manier bruikbaar en toegankelijk zijn. Het aanbod aan parkeerruimte wordt bepaald aan de hand van daartoe gestelde normen in de bestemmingsplannen. Een nieuwe parkeernota vervangt op termijn de normen uit het bestemmingsplan. Daar waar mogelijk gaan we direct aan de slag met de nieuwe parkeernormen. WAT ZEGT HET COALITIEAKKOORD HIER ONDER ANDERE OVER? Het mobiliteitsbeleid is gedateerd en wordt geactualiseerd. Het verbeteren van de verkeersveiligheid, het bieden van oplossingen voor de parkeerproblematiek in de wijken, alsmede het principe ’iedereen doet mee’ worden hierin meegenomen. Bij de herstructurering van onze wegen is van belang dat er prioriteit wordt gegeven aan wandelaars en fietsers. Parkeeroverlast wordt aangepakt, zodat onder andere hulpverleners doorgang hebben om op tijd hun doel te bereiken.

KADERSTELLENDE NOTA'S • • • • •

Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg Mobiliteitsvisie SUMP Parkstad 2021-2030 Mobiliteitsplan Brunssum 2022-2032 (vaststelling beoogd eind 2022) Meerjaren Onderhouds Programma Openbare Ruimte (MOP-OR 2022 - 2025) Parkeernota 2022 (vaststelling beoogd eind 2022)

BELEIDSOPGAVES Verkeersveiligheid Op het gebied van verkeersveiligheid richten wij ons op een toegesneden infrastructuur met als opgave/doelstelling 0 dodelijke verkeersslachtoffers. De inrichting en het beheer van de infrastructuur is nauw verweven met de verkeersfunctie van de weg. Functies variëren van verkeersafwikkeling tot verblijven. De komst van de Buitenring als regionale ringweg heeft het aantal verkeersbewegingen in Brunssum flink doen verminderen. Er wordt daardoor verder ingezet op het afwaarderen van wegen van 50 km/u naar 30 km/u binnen Brunssum. Als flankerend beleid worden in samenwerking met de provincie en Parkstad verkeerseducatieprogramma’s verzorgd.

Verkeersregelinstallaties Waar nodig wordt het verkeer nog met behulp van goed functionerende verkeerslichten afgewikkeld. De ambitie is, zoals opgenomen in het mobiliteitsplan, om het verkeer in Brunssum op termijn nergens meer met verkeerslichten te regelen. Daar waar mogelijk worden verkeerslichten vervangen voor rotondes om de verkeersveiligheid te bevorderen. Openbaar vervoer Op het gebied van openbaar vervoer is de gemeente verantwoordelijk voor het faciliteren en inrichten van de infrastructurele voorzieningen om busvervoer mogelijk te maken. Het wegennet dient geschikt te zijn voor openbaar vervoer een ook als dusdanig in stand te worden gehouden. In samenwerking met Arriva en de Provincie streven we naar een zo’n optimaal mogelijk netwerk voor openbaar busvervoer. Monitoring De gemeente monitort haar wegennet. Er vinden structureel en incidenteel verkeerstellingen plaats. Verkeerstellingen zijn nodig om inzicht te krijgen in het verkeersbeeld, bijvoorbeeld bij onderzoeken waarbij gekeken wordt naar de weginrichting. Maar het kan ook bijdragen aan de besluitvorming of er een rotonde, verkeerslichten of een gewone kruising moet komen. Een laatste toepassing van verkeerstellingen is het monitoren van verkeer met als doel het verzamelen van intensiteitsgegevens. Inzichtelijk hiermee wordt of er een stijging of daling op een betreffende weg zichtbaar is.

Openbare verlichting Voldoende openbare verlichting moet voorkomen dat mensen zich onveilig voelen. Basis voor het beheer van de openbare verlichting is het MOP-OR 2022-2025. Er wordt rekening gehouden met de normering afkomstig van de NSvV (Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde) en de contractuele Voorwaarden Openbare Verlichting. Het gekozen kwaliteitsniveau voldoet aan de criteria van het Politiekeurmerk Veilig Wonen. Straatmeubilair De aanwezigheid van straatmeubilair verhoogt de verblijfswaarde en aantrekkelijkheid van de openbare ruimte. Hierbij wordt gestreefd naar een uniformiteit van type afvalbakken en zitbanken.

Taakveld: Verkeer en vervoer (XT-21) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 De infrastructuur staat borg voor een goede bereikbaarheid vanuit de woning naar alle gewenste bestemmingen, tegelijk worden de negatieve effecten van mobiliteit voor veiligheid en milieu zoveel mogelijk beperkt. 1.1 1.2 1.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Continuering van de monitoring van de werkelijke verkeersbelasting op onderliggend wegennet van de Buitenring. In 2023 wordt een vervolg gegeven aan het actualiseren van de verkeersmodellen. Het uitvoeren van het Uitvoeringsprogramma van het Mobiliteitsplan 2022-2032 (indien vastgesteld).

Doel: Wat willen we bereiken 2 Een goed onderhouden openbare ruimte die door iedereen op een veilige manier gebruikt kan worden. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

Resultaat: Wat doen we daarvoor Het onderhoud, vervanging en schoonhouden van wegen gebeurt conform MOP-OR 2022-2025. In 2023 worden de projecten benoemd in paragraaf 3 Onderhoud Kapitaalgoederen, onderdeel "Wegen", uitgevoerd. Het bestrijden van de gladheid van het hoofdwegennet conform het uitvoeringsplan gladheidsbestrijding. Hondenuitlaatplaatsen wekelijks reinigen en de afvalbakken tijdig ledigen. Instandhouding van de openbare verlichting conform het onderhoudsniveau volgens MOP-OR 2022 - 2025. Ervoor zorgen dat de verkeerslichtinstallaties goed blijven functioneren.

Doel: Wat willen we bereiken 3 Bereikbaar en toegankelijk Openbaar vervoer met goede busverbindingen naar de Intercitystations. 3.1 3.2 3.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor In de civiele- en verkeerstechnische planvorming houden wij rekening met het lijnennetwerk van het openbaar vervoer. Indien nodig overleg met de Provincie en Arriva over optimalisatie van het openbaar vervoer in Brunssum. Aanleg van een OV- overstapstation in het centrum.

Doel: Wat willen we bereiken 4 De doelstelling is 0-dodelijke verkeersslachtoffers. 4.1 4.2 4.3

Resultaat: Wat doen we daarvoor Projecten uitvoeren op het gebied van verkeerseducatie samen met Parkstad en Veilig Verkeer Nederland. Wij dragen zorg voor de opleiding van verkeersbrigadiers. We lossen kleine knelpunten inzake verkeersveiligheid op gedurende het jaar.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 210000 - Salarislasten Verkeer en vervoer 210001 - MOP-wegen 210002 - Onderhoud Wegen 210004 - Overige Kosten wegen 210005 - Opritten 210040 - Onkruidbestrijding verhardingen 210050 - Straatreiniging 210051 - Bladreiniging 210052 - Hondenpoepbestrijding 210060 - Gladheidsbestrijding 210070 - Onderhoud Straatmeubilair 210200 - Verkeersborden/Wegmarkeringen 210201 - Verkeerszuilen/Verkeerslichten 210202 - Kapitaallasten Straatverlichting 210203 - Openbare Straatverlichting MOP-OR 210210 - Verkeerscoördinatie 210211 - Verkeers- en vervoersbeleid

Begroting 2023 728 719 756 95 2 278 279 116 54 125 47 41 68 111 818 81 30

Begroting 2024 728 724 622 95 2 278 279 116 54 125 41 41 55 133 669 81 30

Begroting 2025 728 737 622 95 2 278 279 116 54 125 41 41 55 142 669 81 30

Begroting 2026 728 770 622 95 2 278 279 116 54 125 41 41 55 147 669 81 0

TOTAAL LASTEN producten 210002 - Onderhoud Wegen 210004 - Overige Kosten wegen 210005 - Opritten 210070 - Onderhoud Straatmeubilair 210200 - Verkeersborden/Wegmarkeringen 210210 - Verkeerscoördinatie TOTAAL BATEN Resultaat

4.348

4.072

4.094

4.103

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 4.203

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 3.927

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 3.949

-10 -80 -10 -22 -5 -19 -145 3.958

Taakveld: Parkeren (XT-22) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Zorgdragen voor de bereikbaarheid van (nieuwe) woonwijken en winkelcentra met voldoende parkeervoorzieningen. 1.1 1.2 1.3 1.4

Resultaat: Wat doen we daarvoor Monitoren door middel van parkeeronderzoeken of er voldoende parkeercapaciteit is in de gemeente. Uitvoering geven aan de nieuwe Parkeernota 2022 (indien vastgesteld). Zoveel mogelijk parkeren realiseren op eigen terrein. Realisatie van de fietsenstalling centrum Brunssum.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 220000 - Parkeren TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

30 30

26 26

10 10

0 30

0 26

0 10

PROGRAMMA 8 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE OMSCHRIJVING WAT VALT ONDER DIT PROGRAMMA? Taken zoals cultuur, evenementen/volksfeesten, sportactiviteiten, openbaar groen en recreatie/speelplekken vallen onder dit programma. Mensen kunnen zich ontplooien, ontwikkelen en actief deel uit maken van onze samenleving. We bieden iedereen de kans deel te nemen aan het verenigingsleven of op welke wijze dan ook zijn/haar vrije tijd te besteden. Het cultuurbeleid van de gemeente Brunssum staat op grond van dat beleidskader in het teken van het versterken van de podiumkunsten en van de 'community art'. Cultuur heeft een belangrijke sociale functie. Investeren in cultuur betekent investeren in het welbevinden van mensen, in hun (geestelijke) gezondheid en in de sociale cohesie van de gemeenschap waarvan ze deel uitmaken. Vandaar dat de gemeente een verbinding wil leggen tussen cultuur, het lokale verenigingsleven en vrijetijdsbesteding. We zijn bezig met de voorbereiding van de ondersteuning van specifieke leeftijdsgroepen (senioren, junioren maar vooral ook de middengroep die zo belangrijk is voor de leefbaarheid) om hun deelname aan cultureel groepswerk mogelijk te maken. In Brunssum zijn veel mensen op hun eigen manier bijzonder en beschikken in meer of mindere mate over een cultureel vermogen.

De jongerencultuur zal ongetwijfeld de komende tijd een nieuwe verschijningsvorming gaan krijgen, meer eigentijds. Verder beschikt Brunssum over een Openbare bibliotheek en een goed geoutilleerd pand waar professioneel muziekonderwijs wordt verzorgd door de Stichting SMK. Brunssum is een levendige woonstad met een gevarieerd aanbod aan evenementen op het gebied van familie, cultuur, horeca en sport. Brunssum werkt hierin samen met het maatschappelijk middenveld, het verenigingsleven, de lokale middenstand en particuliere initiatiefnemers. Evenementen zijn een middel om onze economische, culturele, sportieve en maatschappelijke doelstellingen te realiseren. Op het gebied van sportactiviteiten ligt er een directe relatie met volksgezondheid en zijn wij actief op het gebied van sport- en beweeginterventies voor jong en oud. Daartoe heeft Brunssum een breed aanbod aan op gezondheid gerichte activiteiten. Wij verbinden sport met onderwijs en volksgezondheid. De gezonde basisschool voor de toekomen (GBT) is hier een voorbeeld van. Brunssumse sportverenigingen kunnen in alle wijken beschikken over een gymzaal (Brede scholen), Brunssum-West en Centrum beschikken daarnaast over een sporthal. Voor de buitensport staan voetbal- en tennisaccommodaties ter beschikking.

Een aantal traditionele sportevenementen onderstreept onze ambities op het gebied van sport, bijvoorbeeld de Parelloop en het Internationale damkampioenschap. Het groene buitengebied is vanuit onze woonwijken op loopafstand bereikbaar. In relatie tot de Buitenring heeft de bereikbaarheid van het buitengebied onze aandacht (brug over de Akkerweg). Voor het stedelijk groen heeft de gemeente een groenstructuurplan met een lange doorlooptijd. Dit plan vullen wij in combinatie met andere werkzaamheden binnen de openbare ruimte in. Het plan omvat de stedelijke groenstructuur als ook de natuur in het buitengebied. Zowel in ecologisch opzicht als in het belang van de recreatieve mogelijkheden voor onze inwoners zijn belangrijke groenstructuren ingevuld in samenhang met de Buitenring (Landgoed Amstenrade, natuurcompensatiegebieden). Op recreatief gebied beschikt Brunssum over een uitgestrekt buitengebied, waaronder de Brunssummerheide, alsmede stedelijke parken zoals Schutterspark, in de directe woonomgeving. WAT ZEGT HET COALITIEAKKOORD HIER ONDER ANDERE OVER? Brunssum kent een rijk verenigingsleven dat talloze sport- en culturele evenementen (ook bekend inde regio) organiseert. Deze activiteiten werken verbindend en zorgen ervoor dat onze inwoners zich kunnen ontplooien en

actief deel uit kunnen maken van de samenleving. Adequate ondersteuning vanuit de gemeente, een goede voorzieningenstructuur, en voldoende vrijwilligers zijn belangrijke randvoorwaarden. Dankzij de nieuwe overkapping fungeert het Openluchttheater (OLT) niet alleen als theaterpodium, maar ook steeds meer als evenemententerrein en trouwlocatie. De aanvragen nemen sterk toe en daarmee blijkt dat het OLT in een grote behoefte voorziet. De programmering van het Openluchttheater dient een spiegel te zijn van onze samenleving, met diversiteit in programmering en toegankelijkheid voor alle doelgroepen. We willen het culturele klimaat in Brunssum een boost geven. En dat impliceert dat er voldoende budget moet zijn zodat de programmering van het OLT goed is geregeld, evenementen afdoende worden ondersteund, evenementenlocaties voldoen aan de hedendaagse eisen, een nieuwe carnavalsloods kan worden gerealiseerd, en er voldoende ambtelijke capaciteit is voor het uitvoeren van de faciliterende rol door de gemeente. Verder zijn we voornemens om een ‘Actieplan verenigingen’ op te stellen, waarbij onze gemeente de komende jaren de regierol op zich gaat nemen om te onderzoeken hoe de levensvatbaarheid van verenigingen kan worden versterkt. Vervolgens kan in samenwerking met dezelfde verenigingen passende actie worden ondernomen.

Op het gebied van sportactiviteiten ligt er een directe relatie met volksgezondheid en zijn wij actief op het gebied van sport- en beweeginterventies voor jong en oud. Brunssum is een JOGG-gemeente (Jongeren Op Gezond Gewicht) en heeft een breed aanbod aan op gezondheid gerichte activiteiten. Een aantal traditionele sportevenementen onderstreept onze ambities op het gebied van sport. Gelet op de relatie met gezondheid, leefomgeving en mobiliteit, en ons streven naar integraal beleid, ligt het voor de hand om het sportbeleid te actualiseren en hierbij nadrukkelijker de verbindingen te zoeken, waarbij onder meer de aspecten ‘bewegen voor ouderen’ en ‘actieve levensstijl’ nadrukkelijk worden meegenomen. Brunssum beschikt over een uitgestrekt buitengebied en diverse stedelijke parken in de directe woonomgeving. Hiertoe behoren het Vijverpark met het Openluchttheater, het Emmapark, Hemelderpark en Trichterbos, de rust en natuur op de Brunssummerheide, en uiteraard het Schutterspark met een diversiteit aan attracties die steeds meer bezoekers trekken. Het groene landschap wordt doorsneden door een goede fietsinfrastructuur die verder uitgebouwd wordt met de Leisure Lane en een uitgebreid wandelnetwerk dat met de doorsteek Akkerbrug richting Beekdaelen zou kunnen worden opgewaardeerd.

De Akkerbrug is om velerlei redenen van belang: ecologisch, cultuurhistorisch, en toeristisch-recreatief. Toeristischrecreatief is deze brug een belangrijke schakel in de groene wandelroute Brunssummerheide, Heidserpark, Trichterbos, Leeuwbos (Geboortebos), landgoed Amstenrade en buitengebied. We zullen alles in het werk stellen om uiterlijk eind 2023 (of zoveel eerder als mogelijk) met een realistisch uitvoeringsplan te komen, waarbij we gelijk optrekken met gemeente Beekdaelen en Provincie Limburg. Voor de verdere ontwikkeling van het Vijverpark, met als belangrijk onderdeel het Openluchttheater, willen we een integrale visie opstellen. Ook heeft de opwaardering van het Urbanpark (Kerkeveld) voor deze coalitie prioriteit. De uitvoering pakken we nadrukkelijk op in samenwerking met de jongeren. Mede ook in het kader van de opwarming van de aarde is het zaak om nog meer groen in de gebouwde omgeving tot stand te brengen. In de komende bestuursperiode zal het aantal bomen en percelen groen verder worden uitgebreid, nadrukkelijk ook op speelplaatsen van scholen. Onderhoud en opwaardering van groen in de wijken, in combinatie met de zorg voor veilige en voldoende speelplekken, kan naar ons idee meer worden opgepakt in samenwerking met verenigingen/wijkbewoners en met gebruikmaking van mogelijkheden binnen de Participatiewet.

De vastgestelde visie voor ontwikkeling van het Schutterspark dient samen met ondernemers en gebruikers daadkrachtig te worden uitgevoerd. De afgesproken balans tussen natuur, milieu, toerisme en recreatie houden we hierbij voor ogen. De ruimtelijke ontwikkeling en opwaardering van het gebied rondom de op-/afrit van de N300 – als entree van Brunssum – evenals het herstel van de trap naar het uitkijkplateau, heeft hierbij prioriteit. Ook de museale functie in het Schutterspark (met als centrale thema het ‘Verhaal van hoop’ van de Jack Aldewereld Stichting) dient in samenwerking met onze partners mogelijk gemaakt te worden.

KADERSTELLENDE NOTA'S • • • • • • • • •

Sportnota 2007 Kadernota Cultuur 2020 Erfgoedverordening 2013 Archeologische beleids- en verwachtingskaart 2013 Kadernota subsidiebeleid gemeente Brunssum 2018-2020 Groenstructuur- en groenbeheerplan Bomenbeleidsplan Evenementen Nota 2017 – 2021 Visiedocument Schutterspark

BELEIDSOPGAVES SPORT Gezond sporten voor alle leeftijden in alle wijken. CULTUUR - Inwoners ontwikkelen zelf hun veerkracht en cultureel vermogen. - Een levendig cultureel klimaat. VERENIGINGEN Een bloeiend verenigingsleven met verenigingen die levensvatbaar zijn. EVENEMENTEN - Brunssum is een levendige woonstad met een gevarieerd aanbod aan evenementen op het gebied van familie, cultuur, horeca en sport. - Brunssum werkt hierin samen met het maatschappelijk middenveld, het verenigingsleven, de lokale middenstand en particuliere initiatiefnemers. - Evenementen zijn een middel om onze economische, culturele, sportieve en maatschappelijke doelstellingen te realiseren. - Evenementen, activiteiten en beleving naar het centrum te trekken om zo ontmoeting te stimuleren conform opgave uit de centrumvisie. GROEN EN RECREATIE - Groenvoorzieningen dragen bij aan de presentatie van onze gemeente, het levert een bijdrage aan biodiversiteit en is bij uitstek de plek waar onze bewoners op een veilige en prettige wijze dicht bij huis kunnen recreëren. - Goede fiets- en wandelinfrastructuur alsmede voldoende recreatiemogelijkheden. MEDIA In Brunssum is een Openbare bibliotheek gevestigd met aanbod op het gebied van media, literatuur, onderwijs, internet en vrije tijd.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Brunssum&id=bb00cb0c-e49e-4877-9ca8-d5f61aa1df52