Raadsvoorstel 95 (bijlage) Programmabegroting 2023 definitief.docx
Tekst van het document
GEMEENTE BRUNSSUM - PROGRAMMABEGROTING 2023 -
1
INHOUD Voorwoord
5
Inleiding
6
Kerngegevens
8
Algemeen financieel beleid
9
Programmaoverzicht.................................................................................................................................................................10 Taakveldoverzicht .....................................................................................................................................................................11
Programma 1 Bestuur en Burger
12
Taakveld: Bestuur (XT-01) .........................................................................................................................................................13 Taakveld: Burgerzaken (XT-02) .................................................................................................................................................15
Programma 2 Veiligheid
16
Taakveld: Crisisbeheersing en brandweer (XT-11)....................................................................................................................17 Taakveld: Openbare orde en veiligheid (XT-12)........................................................................................................................17
Programma 3 Sociaal Domein
20
Taakveld: Inkomensregelingen (XT-63).....................................................................................................................................23 Taakveld: Begeleide participatie (XT-64)...................................................................................................................................24 Taakveld: Arbeidsparticipatie (XT-65) .......................................................................................................................................25 Taakveld: Maatwerkvoorzieningen (WMO) (XT-66)..................................................................................................................26 Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18+ (XT-671) ...................................................................................................................26 Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18- (XT-672) ....................................................................................................................27 Taakveld: Geëscaleerde zorg 18+ (XT-681) ...............................................................................................................................28 Taakveld: Geëscaleerde zorg 18- (XT-681)................................................................................................................................29
Programma 4 Volksgezondheid
30
Taakveld: Volksgezondheid (XT-71) ..........................................................................................................................................31
Programma 5 Onderwijs en educatie
34
Taakveld: Openbaar basisonderwijs (XT-41).............................................................................................................................35 Taakveld: Onderwijshuisvesting (XT-42) ...................................................................................................................................36 Taakveld: Onderwijsbeleid en leerlingzaken (XT-43) ................................................................................................................37
Programma 6 Wijkgericht werken, integratie, participatie
40
Taakveld: Samenkracht en burgerparticipatie (XT-61)..............................................................................................................41 Taakveld: Wijkteams (XT-62).....................................................................................................................................................43
Programma 7 Verkeer, vervoer en waterstaat
44
Taakveld: Verkeer en vervoer (XT-21).......................................................................................................................................45 Taakveld: Parkeren (XT-22) .......................................................................................................................................................47
2
Programma 8 Sport, cultuur en recreatie
48
Taakveld: Sportbeleid en -activering (XT-51) ............................................................................................................................51 Taakveld: Sportaccommodaties (XT-52) ...................................................................................................................................52 Taakveld: Cultuurpresentatie, prodcutie, participatie (XT-53) .................................................................................................53 Taakveld: Musea (XT-54)...........................................................................................................................................................55 Taakveld: Media (XT-56) ...........................................................................................................................................................55 Taakveld: Openbaar groen en recreatie (XT-57) .......................................................................................................................56
Programma 9 Milieu en duurzaamheid
58
Taakveld: Riolering (XT-72) .......................................................................................................................................................61 Taakveld: Afval (XT-73)..............................................................................................................................................................62 Taakveld: Milieubeheer (XT-74) ................................................................................................................................................62 Taakveld: Begraafplaats (XT-75)................................................................................................................................................66
Programma 10 Economie en toerisme
67
Taakveld: Economische ontwikkeling (XT-31) ...........................................................................................................................69 Taakveld: Fysieke bedrijfsinfrastructuur (XT-32) ......................................................................................................................70 Taakveld: Bedrijfsloket en -regelingen (XT-33) .........................................................................................................................71 Taakveld: Economische promotie (XT-34) ................................................................................................................................72
Programma 11 Volkshuisvesting en Ruimtelijke ontwikkeling
73
Taakveld: Ruimtelijke ordening (XT-81) ....................................................................................................................................75 Taakveld: Grondexpl. (niet-bedr.terreinen) (XT-82) .................................................................................................................76 Taakveld: Wonen en bouwen (XT-83).......................................................................................................................................78
Programma 12 Algemene Dekkingsmiddelen
80
Taakveld: Mutaties reserves (XT-010).......................................................................................................................................82 Taakveld: Beheer overige gebouwen en gronden (XT-03) ........................................................................................................82 Taakveld: Overhead (XT-04)......................................................................................................................................................84 Taakveld: Treasury (XT-05)........................................................................................................................................................87 Taakveld: OZB woningen (XT-061) ............................................................................................................................................87 Taakveld: OZB niet-woningen (XT-062).....................................................................................................................................88 Taakveld: Belastingen overig (XT-064) ......................................................................................................................................88 Taakveld: Algemene uitkering gemeentefonds (XT-07) ............................................................................................................89 Taakveld: Overige
baten en lasten (XT-08) ...............................................................................................................................89
PARAGRAAF 1 LOKALE HEFFINGEN
91
PARAGRAAF 2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING
101
PARAGRAAF 3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN
109
PARAGRAAF 4 FINANCIERING
115
PARAGRAAF 5 BEDRIJFSVOERING
121
PARAGRAAF 6 VERBONDEN PARTIJEN
125
PARAGRAAF 7 GRONDBELEID
152
3
BIJLAGE 1 OVERZICHT VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN
157
BIJLAGE 2 OVERZICHT VERLOOP ALGEMENE RESERVE
161
BIJLAGE 3 OVERZICHT UITGELEENDE EN OPGENOMEN GELDEN
162
BIJLAGE 4 OVERZICHT BEGROTINGSEVENWICHT 2023-2026
168
BIJLAGE 5 OVERZICHT BATEN EN LASTEN
169
BIJLAGE 6 OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN
170
BIJLAGE 7 OVERZICHT STRUCTURELE STORTINGEN EN ONTTREKKINGEN AAN RESERVES
171
BIJLAGE 8 MEERJARIG INVESTERINGSSCHEMA 2023 – 2026
172
BIJLAGE 9 OVERZICHT WETTELIJKE INDICATOREN
173
BIJLAGE 10 OPBOUWTABEL ALGEMENE UITKERING 2023-2026
176
BIJLAGE 11 OVERHEVELINGEN VANUIT BEGROTING 2022
177
BIJLAGE 12 VERFIJNING iv-3 TAAKVELDEN WMO EN JEUGD VOOR 2023
178
BIJLAGE 13A VERWIJZINGEN COALITIEAKKOORD
179
BIJLAGE 13B OVERZICHT ONTWIKKELINGEN TOEKOMSTPERSPECTIEF BRUNSSUM
182
BIJLAGE 14 AFKORTINGENLIJST
183
0E BEGROTINGSWIJZIGING 2023 (INCL FIN. CONSEQUENTIES AMENDEMENTEN)
188
4
VOORWOORD Op grond van de “Financiële verordening gemeente Brunssum 2019” biedt het college van B en W uw Raad de Programmabegroting 2023 en de Meerjarenbegroting 2024-2026 ter vaststelling aan. De begroting bestaat net als vorig jaar uit twaalf programma’s en is per programma gelaagd opgebouwd: beleidsopgaven, doelen en resultaten. De wettelijk verplichte taakvelden zijn ondergebracht in de 12 programma’s. Elk taakveld wordt afgesloten met het financieel overzicht van dat taakveld (‘Wat gaat het kosten?’). Doordat bedragen worden afgerond op duizendtallen zitten er in optellingen soms afrondingsverschillen. Naast de 12 programma’s bevat de begroting de verplichte paragrafen (in totaal 7) en 14 bijlagen. In de programma’s en paragrafen wordt middels vetgedrukte cijfers verwezen naar de punten uit het coalitieakkoord. Dit maakt het eenvoudiger voor de lezer om te begrijpen hoe het coalitieakkoord is verwerkt in deze begroting.
5
INLEIDING Samen voor Brunssum. Die drie woorden vormen de kern van onze aanpak van kansen en knelpunten in Brunssum in de komende jaren. Ze vormen ook het hart van deze Programmabegroting 2023. Wij staan voor een nieuwe manier van werken. Een nieuwe manier van samenwerken, gekenmerkt door een goed, constructief samenspel tussen bewoners, ambtenaren en politiek/bestuur. Op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect en vertrouwen. Juist in deze tijd geloven wij in de kracht van onze aanpak. Juist in deze tijd, waarin Brunssum en de rest van Nederland worden geconfronteerd met een reeks van onverwachte ontwikkelingen en gebeurtenissen. Het begon met de coronacrisis. Inmiddels zitten we diep in een energiecrisis. Beide crises plegen een directe, diepe aanslag op de bestaanszekerheid van onze inwoners. Oud en jong. Werknemer en ondernemer. Student en gepensioneerd. Deze tijden brengen daarmee veel slecht nieuws. Velen maken zich terecht grote zorgen over de toekomst. Die pijn horen wij, erkennen wij, en zien wij als een opdracht. Tegelijkertijd brengen deze tijden ook veel zaken in beweging. Want ondanks, of juist dankzij, een crisis is er de kans om een andere koers te gaan varen. Waar een andere wind waait, kunnen we de zeilen bijzetten. Dat betekent dat we moeten, en ook gaan, investeren in een beter en sterker Brunssum.
Investeren in oplossingen voor de pijn op de korte termijn. Investeren in ontwikkelingen voor de langere termijn. Daarbij onderscheiden we voor de komende jaren deze belangrijke speerpunten: • • • • • • • • • • • •
we staan onze inwoners zo goed mogelijk bij in de energiecrisis en bij de bestrijding van schulden en amoede; we hebben volop oog voor de ontwikkeling van het kind, thuis en op school; we continueren de inzet van straatcoaches en bekijken de mogelijkheden voor nog meer zichtbaarheid van (jeugd-)boa’s; we actualiseren ons bestaand integraal sportbeleid; we breiden de slagkracht van wijkgericht werken uit, zodat we de mensen in de wijken nog beter kunnen bedienen; we versnellen het verduurzamen van ons gemeentelijk vastgoed; we geven uitvoering aan de Centrumvisie; we zetten in op versnelde gebiedsontwikkeling op de Oostflank; we voeren de vastgestelde visie voor het Schutterspark uit en maken binnen dit park de ontwikkeling van een museale functie mogelijk; we zetten in op een integrale werkwijze binnen de gemeentelijke organisatie; we voeren vernieuwing door binnen het Sociaal Domein, gericht op effectief beleid, gestroomlijnde samenwerking en budgetbewaking; we dragen zorg voor gezonde financiën, zodat een zelfstandig Brunssum geborgd is voor de toekomst. De Programmabegroting die voor u ligt, getuigt daarvan.
Eén van de grootste opgaven voor de komende jaren is het bouwen aan vertrouwen. De diverse opeenvolgende crises hebben de gemeenschapszin in ons land onder druk gezet, en daarmee het vertrouwen dat we er ook voor elkaar kunnen en moeten zijn. Eén van de specifieke speerpunten is daarom te komen tot een manier van (samen)werken die past bij de huidige tijdsgeest en waaraan zowel de samenleving als het bestuur behoefte heeft.
6
Dat is de reden waarom wij kiezen voor het motto 'Samen voor Brunssum'. We bouwen aan het vertrouwen van de lokale samenleving door het accent te leggen op de uitvoering, zodat de resultaten voor zichzelf spreken, en door burgerparticipatie. Dat vraagt om een integrale, gebiedsgericht en programmatische manier van werken aan maatschappelijke opgaven waarin een goed samenspel plaatsvindt tussen inwoners, partners, ambtenaren en politiek. Deze andere manier van werken vergt een omslag in denken en doen binnen onze organisatie. Een omslag gedragen door een positieve grondhouding die uitgaat van de autonome kracht, de intrinsieke motivatie en de competenties van ieder mens en die daarmee ruimte geeft aan de gewenste sociale verbondenheid. Om deze omslag te realiseren, is een passende investering in mensen en middelen nodig, waarvoor wij dan ook ruimte reserveren in deze Programmabegroting. Gelet op de langere coalitieonderhandelingen, waardoor het nieuwe bestuur relatief laat aantrad, is deze Programmabegroting in een zeer korte tijd tot stand gekomen. We zijn tevreden met het resultaat dat wij u hierbij aanbieden, maar stellen tegelijkertijd vast dat we hiermee slechts de eerste stappen zetten in de realisatie van onze ambities, die immers veel verder reiken. In de komende jaren doen we wat het beste is voor Brunssum.
Daarvoor gaan we nadrukkelijk met onze voeten in de samenleving staan. We zoeken de bewoner op en leggen onze oren te luister binnen de Brunssumse samenleving. Dat is de basis voor ons handelen in het belang van onze gemeenschap van bewoners. Daarbij bouwen we voort op wat goed is en wat al goed gaat, en haken we aan op de mooie kansen die de nieuwe tijd ons te bieden heeft. Vanuit die gedachte biedt het college van Brunssum haar eerste begroting aan u aan.
Het college van burgemeester en wethouders
7
KERNGEGEVENS Kerngevens per 1 januari A. SOCIALE STRUCTUUR 1. Aantal inwoners (volgens CBS) per 1 januari waarvan: 0-4 jaar 5-14 jaar 15-19 jaar 20-24 jaar 25-29 jaar 30-49 jaar 50-64 jaar 65 jaar en ouder
2022
2021
2020
2019
27.674
27.677
27.821
28.103
1.067 2.370 1.312 1.386 1.425 6.085 6.814 7.215
1.039 2.405 1.348 1.330 1.420 6.173 6.875 7.087
1.070 2.435 1.420 1.302 1.441 6.263 6.903 6.987
1.090 2.508 1.468 1.321 1.487 6.455 6.964 6.810
Geschat buitenlandse militairen
1.700
1.700
1.700
1.700
Aantal particuliere huishoudens (volgens CBS) waarvan: Eenpersoonshuishoudens Meerpersoonshuishoudens
13.603
14.045
14.028
14.094
5.336 8.267
5.336 8.709
5.237 8.791
5.252 8.842
2
2
2
2
Aantal periodieke uitkeringsgerechtigden (volgens ISD-BOL) uitgedrukt in percentage van aantal inwoners waarvan: I.O.A.W. PW
652 2,4%
743 2,7%
769 2,8%
783 2,8%
17 635
21 722
26 743
35 748
Aantal tewerkgestelden in sociale Werkvoorzieningschappen (in arbeidsjaren) uitgedrukt in percentage van aantal inwoners
316,31
331,84
359,06
385,85
1,1%
1,2%
1,3%
1,4%
Overige aantallen *) huishoudens met lage inkomens uitgedrukt in percentage van aantal huishoudens eenouderhuishoudens uitgedrukt in percentage van aantal huishoudens
5.423 39,9% 1.132 8,3%
5.413 38,5% 1.132 8,1%
5.404 38,5% 1.132 8,1%
5.425 38,5% 1.132 8,0%
uitkeringontvangers (waaronder PW, IOAW/IOAZ, WAO, WSW) uitgedrukt in percentage van aantal inwoners
3.605 13,0%
3.609 13,0%
3.668 13,2%
3.761 13,4%
B. 1.
FYSIEKE STRUCTUUR Aantal bedrijfsvestigingen *)
1.960
1.960
1.913
1.851
2.
Oppervlakte land in hectare Oppervlakte binnenwater in hectare
1.725 9
1.725 9
1.725 9
1.725 9
3.
Aantal woonruimten *) **)
14.768
14.758
14.493
14.583
2.
Gemiddeld aantal personen per huishouden 3.
4.
5.
*) bron: gegevens uit berekeningspecificatie algemene uitkering; deze zijn gebaseerd op CBS-informatie. **) vanaf 2021 inclusief 199 chalets (voorheen mochten deze maar als 1 geteld worden)
8
ALGEMEEN FINANCIEEL BELEID Begrotingssaldo Het nieuwe begrotingssaldo ziet er als volgt uit: Verloop begrotingssaldo (x € 1.000) (- is voordeel)
2023
Beginstand na vaststelling 1e bestuursrapportage 2022
2024
-2.202
2025
-2.830
2026
-4.245
-4.245
Verwerking voorjaarsbrief in begroting (zie tabel hieronder)
4.256
4.283
4.332
4.267
Meicirculaire
-4.762
-6.186
-7.446
-4.276
Saldo reguliere zaken na voorjaarsbrief
268
301
381
1.018
Uitwerking coalitieakkoord (zie bijlage 13a)
1.220
865
755
755
Ontwikkeling toekomst perspectief Brunssum (zie bijlage 13b)
1.188
1.315
1.365
1.365
-31
-2.252
-4.858
-1.116
Saldo begroting* * Voorgesteld wordt deze bedragen te storten in de Algemene Reserve
Verwerking Voorjaarsbrief in de begroting Vanuit de Voorjaarsbrief 2022 zijn onderstaande posten verwerkt in deze begroting
verwerking voorjaarsbrief in begroting (x € 1000) 1. Verbonden partijen (gemeenschappelijke regeling) 2. Jeugd 3. BUIG 4. WSW 5. Begeleide Participatie 6. Corrigeren onttrekking voorziening rioolcompartiment investeringen 7. Terugdraaien generieke taakstelling inkoop 8. Kapitaallasten periode 2023-2026 9. Bijstellingen ICT 10. Bestemmingsplan schutterspark 11. Extra capaciteit BOA's 12. Stelpost voor opvangen grote prijsstijgingen 13. Overigen Saldo Begrotingsbeeld
2023 488 1.725 538 384 -28
2024 491 1.725 549 369 30
2025 531 1.725 560 353 30
2026
152
152
152
152
200 180 87 85 33 372 40 4.256
200 189 87 33 372 85 4.283
200 225 87 33 372 62 4.332
200 152 87 33 372 32 4.267
580 1.725 571 333 30
9
Programmaoverzicht Exploitatie (x € 1.000) 01 - Bestuur en Burger 02 - Veiligheid 03 - Sociaal Domein 04 - Volksgezondheid 05 - Onderwijs en educatie 06 - Wijkgericht werken, integratie, participatie 07 - Verkeer, vervoer en waterstaat 08 - Sport, cultuur en recreatie 09 - Milieu & duurzaamheid 10 - Economie en toerisme 11 - Volkshuisvesting en RO 12 - Algemene Dekkingsmiddelen Saldo van baten en lasten MUTATIE RESERVES Resultaat
Begroting 2023 3.271 3.046 38.715 1.399 2.720 4.123 4.233 6.970 -963 383 1.988 -63.549 2.337 -2.368 -31
Begroting 2024 3.225 3.114 38.324 1.406 2.323 4.125 3.952 6.137 -1.156 313 1.963 -65.333 -1.606 -646 -2.252
Begroting 2025 3.231 3.123 37.862 1.425 2.321 3.969 3.974 6.084 -1.173 253 1.963 -67.326 -4.292 -566 -4.858
Begroting 2026 3.237 3.163 37.262 1.429 2.319 3.969 3.969 6.100 -1.183 253 1.963 -63.056 -575 -541 -1.116
10
Taakveldoverzicht Exploitatie (x € 1.000) XT-01 - Bestuur XT-010 - Mutaties reserves XT-02 - Burgerzaken XT-03 - Beheer overige gebouwen en gronden XT-04 - Overhead XT-05 - Treasury XT-061 - OZB woningen XT-062 - OZB niet-woningen XT-064 - Belastingen overig XT-07 - Algemene uitkering gemeentefonds XT-08 - Overige baten en lasten XT-11 - Crisisbeheersing en brandweer XT-12 - Openbare orde en veiligheid XT-21 - Verkeer en vervoer XT-22 - Parkeren XT-31 - Economische ontwikkeling XT-32 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur XT-33 - Bedrijfsloket en -regelingen XT-34 - Economische promotie XT-41 - Openbaar basisonderwijs XT-42 - Onderwijshuisvesting XT-43 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken XT-51 - Sportbeleid en -activering XT-52 - Sportaccommodaties XT-53 - Cultuurpresentatie, prod.partic.
XT-54 - Musea XT-56 - Media XT-57 - Openbaar groen en recreatie XT-61 - Samenkracht en burgerparticipatie XT-62 - Wijkteams XT-63 - Inkomensregelingen XT-64 - Begeleide participatie XT-65 - Arbeidsparticipatie XT-66 - Maatwerkvoorzieningen (WMO) XT-671 - Maatwerkdienstverlening 18+ XT-672 - Maatwerkdienstverlening 18XT-681 - Geëscaleerde zorg 18+ XT-682 - Geëscaleerde zorg 18XT-71 - Volksgezondheid XT-72 - Riolering XT-73 - Afval XT-74 - Milieubeheer XT-75 - Begraafplaats XT-81 - Ruimtelijke ordening XT-82 - Grondexpl.(niet-bedr.terreinen) XT-83 - Wonen en bouwen Saldo van baten en lasten MUTATIE RESERVES Resultaat
Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 2.120 2.104 2.110 2.116 1.151 114 13.338 -695 -4.559 -1.741 294 -70.472 172 2.077 969 4.203 30 267 50 47 19 5 1.872 844 434 2.047 1.621 100 532 2.236 3.608 515 5.070 11.603 673 1.855 7.551 11.441 479 44 1.399 -1.015 -1.048 1.040 60 877 357 753 2.337 -2.368 -31
1.121 96 13.574 -697 -4.668 -1.783 253 -72.281 172 2.146 969 3.927 26 267 50 19 -23 5 1.464 855 409 1.808 1.305 0 532 2.083 3.613 512 5.033 11.207 673 1.881 7.567 11.441 479 44 1.406 -1.090 -1.119 992 60 702 356 904 -1.606 -646 -2.252
1.121 96 13.990 -698 -4.785 -1.827 264 -74.538 172 2.180 944 3.949 26 267 50 4 -68 5 1.462 854 409 1.807 1.265 0 532 2.071 3.613 356 5.060 10.665 673 1.916 7.585 11.441 479 44 1.425 -1.089 -1.138 992 62 702 355 905 -4.292 -566 -4.858
1.121 96 14.266 -698 -4.905 -1.873 266 -70.380 172 2.219 944 3.958 10 267 50 4 -68 5 1.461 854 409 1.781 1.310 0 532 2.067 3.613 356 5.071 10.043 673 1.926 7.585 11.441 479 44 1.429 -1.090 -1.160 992 74 702 355 906 -575 -541 -1.116
11
PROGRAMMA 1 BESTUUR EN BURGER OMSCHRIJVING WAT VALT ONDER DIT PROGRAMMA? In dit programma staat de rol en verhouding tussen college, raad, ambtelijke organisatie in relatie tot de burger centraal. We willen Brunssum daadkrachtig, integer en transparant besturen, met oog voor de korte en lange(re) termijn. Een optimale dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties staat centraal. Een goede wisselwerking tussen raad, college van B&W, ambtelijke organisatie en griffie is hiervoor onontbeerlijk. Bestuur en ambtelijke organisatie moeten goed geworteld zijn in de samenleving en goed kunnen inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. We geloven in de kracht van samenwerking met burgers, maatschappelijk middenveld en andere overheden, nemen het voortouw waar nodig en geven desgewenst ruimte aan onze netwerkpartners om zelf initiatieven te ontplooien. WAT ZEGT HET COALITIEAKKOORD HIER ONDER ANDERE OVER? De coalitie opteert om verder dan één raadsperiode te kijken. In dat licht is een herijking van de strategische visie Brunssum 2025 nodig. Burger en overheidsparticipatie staan hoog in het vaandel. De in de vorige periode opgestelde “raadswerkgroep verbinden” heeft goede resultaten laten zien en dit willen we borgen voor de komende periode.
Investeren in organisatie en bedrijfsvoering is van belang opdat de ambtelijke organisatie mee beweegt met hetgeen samenleving en bestuur vragen. Daar hoort ook een flexibele en klantgerichte opstelling bij.
KADERSTELLENDE NOTA'S • • • •
Strategische visie Brunssum 2025 (2012) Besturingsfilosofie (2008) Kadernota verbonden partijen (2016) Huwelijksbeleid gemeente Brunssum (2021)
BELEIDSOPGAVES BESTUUR -
De raad kan zijn kaderstellende, controlerende en volks vertegenwoordigende rol optimaal uitoefenen. Het college van B&W functioneert als een daadkrachtig, integer en transparant dagelijks bestuur en richt zich op de uitvoerende rol. De bestuurscultuur, duale samenwerking en het ambtelijk-bestuurlijk samenspel moeten bijdragen aan het maximaal realiseren van de bestuurlijke ambities en maatschappelijke opgaven. Samenwerking heeft toegevoegde waarde bij het uitvoeren van gemeentelijke taken en het realiseren van maatschappelijke opgaven. Het schaalniveau van samenwerking kan verschillen naar gelang de opgave. Burgerparticipatie en actief partnerschap staan hoog in het vaandel. Burgerinitiatieven worden bevorderd en gefaciliteerd.
BURGERZAKEN (DIENSTVERLENING) -
De dienstverlening is integraal van opzet en afgestemd op de behoefte van de burgers, bedrijven en instellingen. De openingstijden, wijze van het klantcontact, vergewisplicht, oplossingsgerichte attitude en deregulering aspecten worden herijkt. Hierbij wordt rekening gehouden met een efficiënte, dienstverlenende bedrijfsvoering. Voortdurend wordt proactief ingespeeld op de snel voortschrijdende maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Verdere digitalisering van de processen krijgt daarbij nadrukkelijk de aandacht. Daarbij verliezen wij de belangen van de inwoners, die de veranderingen niet (meer) kunnen bijbenen, niet uit het oog. Zij kunnen altijd bij ons terecht voor hulp en advies.
12
-
Vanuit het oogpunt van dienstverlening wordt steeds beoordeeld of onze gemeente taken zelfstandig moet blijven doen of dat naar samenwerking met anderen moet worden gezocht. Landelijke ontwikkelingen op het gebied van fraudebestrijding worden nauwlettend gevolgd. Wij zetten ons in om de processen zo in te richten dat fraude nagenoeg onmogelijk wordt gemaakt. Tevens blijven wij daar op monitoren. Er is een werkproces ingericht om het inschrijven van Oekraïense vluchtelingen zo efficiënt en burgervriendelijk mogelijk te laten verlopen. De komende jaren vinden jaarlijks verkiezingen plaats. De organisatie van de verkiezingen is de afgelopen jaren flink veranderd en er zijn nieuwe uitdagingen bijgekomen, onder meer doordat er op meerdere dagen gestemd kan worden. Dit heeft behoorlijke consequenties voor de organisatie. Er is een werkgroep ingericht die zich ook de komende jaren onverminderd met alle aspecten van de organisatie van de verkiezingen bezighoudt.
Taakveld: Bestuur (XT-01) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 De raad geeft actief richting aan beleidsonderwerpen en –ontwikkelingen, dient daartoe initiatiefvoorstellen in, stelt kaders, maakt politieke keuzes en stelt prioriteiten. 1.1
1.2 1.3
Resultaat: Wat doen we daarvoor Er vindt een discussie op hoofdlijnen plaats, die richtinggevend is voor de uitvoeringsfase daarna. Bij deze werkwijze krijgen maatschappelijke organisaties en burgers ook de gelegenheid in een vroegtijdig stadium te participeren. Raadsleden nemen actief deel aan informatieavonden en raadswerkgroepen en heidagen. Herijken Strategische visie ‘Brunssum 2025’, samen met alle daarbij horende partners (4).
Doel: Wat willen we bereiken 2 De raad houdt controle op uitvoering door het college, heeft zicht op de effecten van gemeentelijk beleid, wordt vroegtijdig betrokken en stuurt zo nodig bij op basis van actieve beleidsevaluatie. 2.1 2.2 2.3 2.4
Resultaat: Wat doen we daarvoor Het bestuursakkoord wordt komende periode uitgewerkt tot een uitvoeringsprogramma (1). Consultatie maatschappelijk middenveld en ambtelijke organisatie d.m.v. omgevingsgesprekken (2). De raad ontvangt periodiek de outputkalender met een planning wanneer en welke voorstellen ter besluitvorming aan het college en de raad worden voorgelegd (2). We verbeteren, waar nodig, de informatievoorziening aan de raad en samenleving door onze open houding en toegankelijke informatie, mede langs de richtlijnen van de Wet open overheid.
Doel: Wat willen we bereiken 3 Open, integer en vakbekwaam handelen van de gemeente / het gemeentebestuur en ambtelijke organisatie. De gemeenteraad, het college van B&W en de ambtelijke organisatie werken in de praktijk constructief samen in het belang van de burgers van Brunssum. 3.1 3.2 3.3
Resultaat: Wat doen we daarvoor De in de vorige periode ingestelde ‘raadswerkgroep verbinden’ gaan we de komende bestuursperiode (nog) beter borgen binnen de organisatie (6). De raadswerkgroep koppelt periodiek terug over de voortgang en resultaten aan de voltallige raad. Voor de overige raadswerkgroepen bekijken we kritisch wat de relevantie is en of het beoogde doel is bereikt. Deskundigheid/professionaliteit borgen en specifieke vakkennis actualiseren binnen het college van B&W, de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie. Dit middels het volgen van opleiding, bijscholing en gebruik maken van externe advisering/coaching.
13
3.4 3.5 3.6 3.7 3.8
We bevorderen onze bestuurlijke en ambtelijke integriteit, onder meer door het actualiseren van de Gedragscodes van de gemeenteraad, het college van B&W en de ambtelijke organisatie (3). We gaan de besturingsfilosofie herijken, om de wisselwerking tussen de gemeenteraad en het college van B&W en tussen het college van B&W en de ambtelijke organisatie te verbeteren (8). Door het inbouwen van reflectiemomenten gaan we het ambtelijk-bestuurlijk samenspel in de praktijk regelmatig toetsen aan hetgeen we met elkaar hebben afgesproken (9). Openbaarheid van overheidsinformatie is uitgangspunt. We leggen daarom alleen geheimhouding op wanneer dit echt nodig is en we zorgen ervoor dat de geheimhouding zo snel mogelijk wordt opgeheven. De omslag van sectoraal naar integraal werken en naar opgaven- en gebiedsgericht werken is eerder in gang gezet en gaan we in deze bestuursperiode verankeren in de organisatie.
Doel: Wat willen we bereiken 4 Effectieve samenwerking in Parkstad Limburg, waarbij we een actieve rol spelen in deze regionale samenwerking en ons als een volwaardig partner opstellen en waarbij we tevens grip houden op het functioneren en de uitgaven van de gemeenschappelijke regelingen. 4.1 4.2
Resultaat: Wat doen we daarvoor We zetten de deelname aan de regionale werkgroep ‘gemeenschappelijke regelingen’ voort. We bepalen of en bij welke (majeure) regionale opgaven versterking van onze strategische inzet gewenst is (10, 11). De wijziging Wet gemeenschappelijke regeling (WGR) wordt geïmplementeerd (11).
Doel: Wat willen we bereiken 5 We willen bereiken dat inwoners en ondernemers eerder betrokken raken bij beleidsinitiatieven in de stad, in wijken en buurten. 5.1 5.2
5.2 5.3
Resultaat: Wat doen we daarvoor Het participatietraject ‘Brunssum – Samen aan zet’ wordt voortgezet, waarbij telkens de inzichten en behoeften van de gemeenschap worden uitgediept en vertaald naar concrete acties. We gaan op zoek naar vernieuwende vormen van burgerparticipatie, die hun waarde in de praktijk hebben bewezen De opgedane praktijkervaringen leggen we uiteindelijk vast in een kadernotitie ‘burgerbetrokkenheid’, die als leidraad kan dienen voor onze manier van werken (5). In het kader van bewonersparticipatie gaan we bij beleidsvoornemens vroegtijdig in gesprek met inwoners en ondernemers in de stad, in buurten en wijken. In college- en raadsvoorstellen wordt nadrukkelijk en transparant stilgestaan bij de wijze waarop de betrokkenheid van inwoners en ondernemers is vormgegeven.
WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 010001 - Burgemeester & Wethouders 010002 - Raad 010003 - Raadsvergaderingen 010005 - Werkgroep samen aan zet 010010 - Rekenkamer en externe accountant 010030 - Raadsgriffie 010040 - GR Parkstad TOTAAL LASTEN producten 010001 - Burgemeester & Wethouders TOTAAL BATEN
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
766 390 42 10 67 299 549 2.123
766 390 42 10 67 299 533 2.107
766 390 42 10 67 299 539 2.113
766 390 42 10 67 299 545 2.119
-3 -3
-3 -3
-3 -3
-3 -3
14
Resultaat
2.120
2.104
2.110
2.116
Taakveld: Burgerzaken (XT-02) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 De dienstverlening is klantgericht en sluit aan bij de vraagstelling van de burger, met inachtneming van de geldende uitvoeringsregels en een efficiënte, dienstverlenende bedrijfsvoering. 1.1
1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8
Resultaat: Wat doen we daarvoor De openingstijden, wijze van het klantcontact, vergewisplicht, oplossingsgerichte attitude en deregulering aspecten worden herijkt. Hierbij wordt rekening gehouden met een efficiënte, dienstverlenende bedrijfsvoering (7). We leggen persoonsgegevens (brongegevens) vast en verstrekken gegevens, reisdocumenten en rijbewijzen conform de geldende wettelijke- en fraudebestrijdings regels. Het verwerken van aanvragen die te maken hebben met geboorte, huwelijk, geregistreerd partnerschap, echtscheidingen en overlijden. Het binnen de wettelijke kaders en procedures verlenen van de Nederlandse nationaliteit aan vreemdelingen die daarom vragen. Het zorgdragen van een goed gestructureerd verloop van het verkiezingsproces. Van alle aan de gemeente gestelde vragen wordt 80% eenduidig, direct en centraal beantwoord door het KCC. Blijven investeren in de vakkennis en competenties van de medewerkers door het volgen van trainingen, cursussen en Webinars. Waar mogelijk regionale samenwerking om gezamenlijk uitdagingen aan te pakken en kosten te spreiden.
WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 020000 - Salarislasten Burgerzaken 020001 - Basis Registratie Personen 020002 - Burgerlijke Stand 020003 - Baliewerkzaamheden 020004 - Klanten Contact Centrum 020020 - Naturalisaties TOTAAL LASTEN producten 020001 - Basis Registratie Personen 020002 - Burgerlijke Stand 020020 - Naturalisaties TOTAAL BATEN Resultaat
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
1.208 139 5 1 34 10 1.397
1.208 139 5 1 4 10 1.367
1.208 139 5 1 4 10 1.367
1.208 139 5 1 4 10 1.367
-200 -33 -13 -246 1.151
-200 -33 -13 -246 1.121
-200 -33 -13 -246 1.121
-200 -33 -13 -246 1.121
15
PROGRAMMA 2 VEILIGHEID OMSCHRIJVING WAT VALT ONDER DIT PROGRAMMA? Dit programma gaat over de verschillende aspecten van veiligheid, crisisbeheersing en brandweer, integrale veiligheid, ondermijning en zorg en veiligheid. Het realiseren van een veilig gevoel is een gezamenlijke opgave waarbij veel partijen een rol hebben en elkaar nodig hebben. We hebben hierbij elkaar nodig. De gemeente is regievoerder en werkt nadrukkelijk samen met alle partners, om zo een veilige omgeving te creëren voor iedereen die woont, werkt en verblijft in Brunssum. Momenteel spelen er op veiligheidsgebied enkele relevante ontwikkelingen. Positieve ontwikkeling is de afname van het aantal woninginbraken, negatieve ontwikkelingen zijn meldingen van jeugdoverlast en over verharding van de jeugdcriminaliteit. Daarnaast zien we een toename van cybercrime / online criminaliteit, meer meldingen over personen met verward gedrag en het aantal meldingen van overlast in de openbare ruimte. WAT ZEGT HET COALITIEAKKOORD HIER ONDER ANDERE OVER? Onze jeugd heeft een lastige tijd achter de rug. Door de inzet van straatcoaches is er veel bereikt en hebben we een beter beeld gekregen van de situatie in wijken. Deze aanpak willen we in de komende periode continueren met inzet van blijvende straatcoaches en/of jeugdboa’s.
Voor onze coalitie is er een lik-op-stuk beleid voor structureel overlast gevende jongeren en criminaliteit (die na herhaalde gesprekken en waarschuwingen het gedrag niet aanpassen). Grensoverschrijdende samenwerking met de Parkstadgemeenten op dit gebied is een must. We willen dat Brunssum een veilige stad is, waar onze inwoners zich veilig voelen, prettig wonen en waar ondernemers veilig kunnen ondernemen.
KADERSTELLENDE NOTA'S
• Kadernota Integrale veiligheid SVBBL 2020-2023 (in 2023 gaan we een actueel beleidsplan voor de periode 2023-2026 opstellen); • Beleidsplan handhaving omgevingsrecht 2019-2022 (met de komst van de Omgevingswet wordt dit beleid aangepast).
BELEIDSOPGAVES CRISISBEHEERSING EN BRANDWEER
Crisisbeheersing en rampenbestrijding en ook brandweerzorg op aanvaardbaar niveau van veiligheid houden tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.
OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID
We streven naar een veilig Brunssum, waarin onze (wijk-)bewoners zich veilig voelen en prettig wonen, waar ondernemers veilig kunnen ondernemen en bezoekers veilig kunnen verblijven. Deze opgave wordt steeds complexer. Dit vraagt een integrale aanpak met betrekking tot openbare orde, criminaliteit, overlast, ondermijning en onveilige situaties. Hiervoor zetten we in op preventie, signalering, interventie en handhaving. We sturen aan op voldoende inzet vanuit de eigen organisatie en op een goede samenwerking met de veiligheidspartners en (wijk-)bewoners. Het doel is om meer grip te krijgen op de criminaliteit, die een ondermijnende invloed heeft op de Brunssumse samenleving.
16
Taakveld: Crisisbeheersing en brandweer (XT-11) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Een goede kwaliteit van de fysieke veiligheid en brandweerzorg en het in stand houden van een adequaat niveau van crisisbeheer en voorbereiding van rampenbestrijding. 1.1
1.2 1.3
1.4
Resultaat: Wat doen we daarvoor De gemeente Brunssum zorgt voor een goede voorbereiding van crisisbeheer rekening houdend met de landelijke en regionale ontwikkelingen, door het organiseren van lokale informatiebijeenkomsten voor crisisfunctionarissen en de doorontwikkeling van de lokale crisisstructuur. In opdracht van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg werken we toe naar een geactualiseerd brandweerrisicoprofiel en dekkingsplan. In opdracht van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg werken we toe naar een visie op de inrichting van risicobeheersing, een duiding van (de consequenties van) taakdifferentiatie en tweede loopbaanbeleid voor de Veiligheidsregio. De uitkomst van de bestuurlijke dialoog verantwoorde brandweerzorg 2024-2030 zal uiteindelijk zijn beslag krijgen in het door de gemeenteraden van Zuid-Limburg goed te keuren Meerjarenbeleidsplan VRZL 20242027.
WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)
Begroting 2023
producten 110000 - Salarislst Crisisbeh. en Brandweer 110001 - Brandweerbeleid / Account Brandweer 110002 - Rampenbestrijding TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
31 1.970 76 2.077
31 2.039 75 2.146
31 2.073 75 2.180
31 2.113 75 2.219
0 2.077
0 2.146
0 2.180
0 2.219
Taakveld: Openbare orde en veiligheid (XT-12) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Overlast zo veel mogelijk beperken en tegengaan, waardoor het prettig verblijven is in het openbaar gebied. 1.1
1.2 1.3 1.4
Resultaat: Wat doen we daarvoor Beperken van overlast van personen die verward gedrag vertonen, waarbij bij elke casus - samen met zorgen veiligheidspartners - wordt gekeken welke aanpak nodig is en welke partij hiervoor het meest geschikte instrumentarium heeft. Beperken van overlast in de woonomgeving door bemiddeling en monitoring. In het uiterste geval dwingen we het stoppen van overlast via een gedragsaanwijzing af. We werken samen met professionals en bewoners om overlast te beperken, onder meer door zichtbaar toezicht en handhaving in de wijken, op een effectieve, veilige en professionele wijze (14). De zichtbaarheid wordt tevens versterkt door een vaste Boa en wijkagent per wijk als eerste aanspreekpunt te benoemen (14).
17
1.5 1.6
1.7
Als daar aanleiding toe is, zetten we voor een bepaalde periode en in aangewezen gebied (vast en/of mobiel) cameratoezicht in om overlast tegen te gaan (12). Veiligheidsparticipatie: onze inwoners en maatschappelijke partners geven we medeverantwoordelijkheid voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt en wijk. Daartoe stimuleren we het risicobewustzijn en de zelfredzaamheid, o.a. met behulp van Djuma, burgernet, buurtapps en meld misdaad anoniem. Toezicht en handhaving door wijkagenten, Boa’s en stadswachten wordt gericht en op actuele problematiek ingezet (bijvoorbeeld parkeeroverlast), al dan niet projectmatig en in goede samenspraak met partners (14).
Doel: Wat willen we bereiken 2 Bestrijden van de ondermijnende criminaliteit en het preventief aanpakken van de verschillende verschijningsvormen van cybercrime. Resultaat: Wat doen we daarvoor De lopende activiteiten voor bestrijding van georganiseerde criminaliteit (mensenhandel, drugscriminaliteit, witwassen, vastgoedfraude, bestuurlijk afpakken en milieucriminaliteit) worden gecontinueerd, net als de aanpak in het kader van het BIBOB-beleid. 2.2 Het BIBOB-beleid wordt in dit kader geactualiseerd en er wordt regionaal mensenhandel beleid met een bijbehorend uitvoeringsprogramma opgesteld, waarin handhaving een nadrukkelijke rol zal krijgen. 2.3 Het Damoclesbeleid wordt humaan toegepast met ruimte voor maatwerk door de burgemeester. Er vindt tevens een jaarlijkse evaluatie plaats van het toegepaste Damoclesbeleid (15). 2.4 We geven optimaal invulling aan de eisen voor bestuurlijke weerbaarheid door te zorgen voor een veilige werkomgeving en het actualiseren van het integriteitsbeleid van de gemeentelijke organisatie. 2.5 We versterken de bewustwording bij inwoners en ondernemers t.a.v. ondermijnende criminaliteit door ze voor te lichten en preventietips te geven, maar ook door een gebiedsgerichte aanpak en KVO-projecten (Keurmerk Veilig Ondernemen). We sluiten aan bij regionale projecten. 2.6 We werken nauw samen met het Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC).
Het RIEC adviseert en ondersteunt de gemeente bij de bestuurlijke aanpak van ondermijnende en georganiseerde criminaliteit. 2.7 Wij voeren met regelmaat (georganiseerde) integrale controles uit, al dan niet in samenwerking met partners als brandweer, politie en belastingdienst. 2.8 Het lokaal overleg bestuurlijke aanpak wordt voortgezet. Ondermijnende criminaliteit wordt in al haar vormen in Brunssum teruggedrongen door integraal op te treden en barrières op te werpen. 2.9 Het versterken van de informatiepositie door het faciliteren van en deelnemen aan projecten, het bevorderen van informatiedeling en bestuurlijke samenwerking tussen decentrale overheden. 2.10 Het organiseren van kennis- en netwerkbijeenkomsten om bewustwording met het fenomeen ondermijning en de daarmee samenhangende kennisdeling te stimuleren. We maken gebruik van de City Deal ‘Zicht op Ondermijning’, het programma digitale opsporing en de branchescan. 2.11 Bewustzijn creëren onder de inwoners en ondernemers over de verschillende vormen van cybercrime en hoe preventieve maatregelen te nemen. 2.12 Nauw samenwerken met diverse partners om tegen cybercrime op te treden. Regionaal worden projecten opgezet waaraan onze gemeente meedoet. Uiteraard houdt de gemeente haar aandacht voor de eigen informatiebeveiliging hoog. 2.1
18
Doel: Wat willen we bereiken 3 Voorkomen en terugdringen van jeugdoverlast middels samenwerking met strategische partners als CMWW, politie en straatcoaches, mede ook om daarmee te voorkomen dat jongeren verder afglijden. 3.1 3.2 3.3
3.4 3.5 3.6 3.7
Resultaat: Wat doen we daarvoor Continueren inzet van straatcoaches dan wel het inzetten van jeugdboa’s (13). Samenwerking met ketenpartners (CMWW) en afdeling Zorg, gericht op informatiedeling, analyse en planvorming. We treden op tegen jeugdoverlast op de wijze als is beschreven in de Nota aanpak jeugdoverlast Brunssum, die in 2021 is vastgesteld. Indien nodig maken we gebruik van openbare orde bevoegdheden zoals samenscholingsverbod of gebiedsverbod. We etaleren goede voorbeelden van jeugd om een positieve ontwikkeling te ondersteunen (18). Indien er sprake is van criminaliteit hanteren we een integrale aanpak onder regie van het Veiligheidshuis. We voeren het Handhavingsprogramma Alcoholwet 2021-2024 uit. In samenwerking met de Parkstad-gemeenten de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit intensiveren om de problematiek naar een beheersbaar niveau te brengen en te houden (13).
WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 120000 - Salarislst Openbare orde Veiligheid 120002 - APV(vergunningen e.d.) 120003 - Dierenwelzijn 120004 - Criminaliteitspreventie 120006 - Integrale Veiligheid 120008 - Fysieke veiligheid 120009 - Doodschouw/kosten GGD TOTAAL LASTEN producten 120001 - Bijzondere Wetten 120002 - APV(vergunningen e.d.) TOTAAL BATEN Resultaat
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
762 1 20 87 9 91 18 988
762 1 20 87 9 91 18 988
762 1 20 62 9 91 18 963
762 1 20 62 9 91 18 963
-11 -8 -19 969
-11 -8 -19 969
-11 -8 -19 944
-11 -8 -19 944
19
PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN OMSCHRIJVING WAT VALT ONDER DIT PROGRAMMA? Het begrip sociaal domein gaat over de samenhang van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de Jeugdwet en de Participatiewet. De Gemeente Brunssum heeft haar visie op het sociaal domein verwoord in het Masterplan Sociaal Domein. Hierin wordt omschreven hoe Brunssum idealiter de toekomst ziet: - Brunssum is een sociale leefgemeenschap met een kleurrijke diversiteit aan mensen. Het is een schitterende omgeving waar het heerlijk wonen, werken en leven is. De burger, de mens, staat centraal. - Eigen mogelijkheden en kracht vormen de basis van waaruit iedereen op zijn manier streeft naar een goed en gelukkig leven. - Zelf én samen zijn we verantwoordelijk voor een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. - We voelen ons betrokken en hebben oog voor onze mede Brunssumer en de omgeving waarin we leven. We dragen daar allemaal aan bij. - Brunssum is onze stad waar we met elkaar leven en voor elkaar zorgen. - Brunssum: Goed leven. Samen met de waarden (hart, helder en helpen) en principes (Iedereen is uniek; Wederzijds vertrouwen; Zeg wat je doet en doe wat je zegt; Ja, en!) vormt deze visie de koers voor ons sociaal domein.
Alles wat we doen binnen het sociaal domein is gebaseerd op een vijftal pijlers: - De mens centraal in zijn omgeving; - Preventie; - Integraal werken; - Zelf en niet alleen; - Samen meer met minder. Het uitgangspunt van de gemeente Brunssum is dat iedereen (naar mogelijkheden en omstandigheden) participeert in de samenleving. Daar waar nodig bieden we ondersteuning aan inwoners met als doel om, op termijn, eventueel met de inzet van het sociale netwerk, weer zelfstandig te kunnen functioneren. Dit doen we op het gebied van werk en inkomen, zorg/ondersteuning voor ouderen, jeugd en jongeren en inwoners met een fysieke, verstandelijke, geestelijke en/of psychosociale beperking, ter bestrijding van armoede en bevordering van gezondheid. WAT ZEGT HET COALITIEAKKOORD HIER ONDER ANDERE OVER? Wij komen op voor de zwaksten en meest kwetsbaren in de lokale gemeenschap en werken aan een inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen op voet van gelijkheid, met regie over het eigen leven en toegang tot dezelfde voorzieningen en diensten. ‘Iedereen doet mee’ is ons devies. In een inclusieve samenleving kan iedereen meedoen op voet van gelijkheid en wordt niemand gediscrimineerd of uitgesloten, heeft iedereen regie over zijn eigen leven en toegang tot dezelfde voorzieningen en diensten.
We willen armoedebestrijding in brede zin ook versterken door een samenhangende aanpak op alle leefgebieden, te weten: financiën, wonen, gezondheid, scholing, omgeving en veiligheid. Uitgangspunt is en blijft dat de WMO, Jeugdwet en Participatiewet, ondanks de openeindfinanciering, worden uitgevoerd binnen het financiële kader van de beschikbare budgetten. Daarvoor is vernieuwing nodig. Denk aan ontschotting budgetten, het voorkomen van concurrentie en doublures tussen zorgverleners, het uitwerken van nieuwe organisatievormen, en meer regionale samenwerking (waarop door het Rijk wordt aangestuurd) om schaalvoordelen te creëren.
20
KADERSTELLENDE NOTA'S • • • • • • • • • • •
Kadernota (Masterplan) Sociaal Domein: Wij zijn Brunssum (2018) Zuid-Limburg voor de jeugd! Beleidskader 2019-2022 Beleidsagenda Jeugdhulp Parkstad 2019-2022 ISD BOL beleidsplan 2019-2022 Herijking minimabeleid (2020) Evaluatie minimabeleid en beleidskaders 2021-2024 Centrumregeling verwerving Jeugdhulp regio Zuid-Limburg 2019 en Service Level Agreement 2019-2022 Centrumregeling regionale samenwerking Parkstad Beschermd Wonen en Opvang (2014) Visie opvang en beschermd wonen Parkstad (2018) Uitvoeringsagenda Opvang en Beschermd Wonen 2021-2022 Uitvoeringsagenda Opvang en Beschermd Wonen 2021-2022 Wettelijke voorschriften zoals neergelegd in de gemeentelijke verordeningen (Participatiewet, Wmo, Jeugdwet) • Regiovisie “Geweld hoort nergens Thuis in Zuid-Limburg” (Veilig Thuis)
BELEIDSOPGAVES SOCIAAL DOMEIN ALGEMEEN
Het college stelt zich in de nieuwe coalitieperiode 2022-2026 ten doel om vernieuwing in het sociaal domein door te voeren. Gericht op effectief beleid, gestroomlijnde samenwerking en budgetbewaking. De focus ligt ook op integraal jeugdbeleid, het versterken van armoedebestrijding en het tegengaan van kinderarmoede. Hiervoor worden de komende jaren ook integraal extra middelen vrijgemaakt (zie programma 6 taakveld XT-61). Daarnaast worden extra middelen vrijgemaakt om de uitvoering van bijzondere voorzieningen zoals Leerlingenvervoer en Mantelzorgwaardering te borgen. We stellen de "klantreis" centraal. De behoefte van de burger is het vertrekpunt van onze dienstverlening. Daarnaast monitoren teven andere leefgebieden zodat we compleet zijn en in een zo vroeg mogelijk stadium ondersteuning kunnen bieden. Door ondersteuning, waar mogelijk, collectief te organiseren beogen we in het voorliggend veld minder (duurdere) individuele diensten te verlenen vanuit de Wmo, Jeugd- of Participatiewet.
INKOMENSREGELINGEN
Dit betreft een wettelijke regeling waar we uitvoering aan geven (Participatiewet); het verstrekken van uitkeringen. De beleidsopgaven leest u bij de taakvelden "begeleide participatie" en "arbeidsparticipatie". Hoe meer mensen een inkomen krijgen, hoe minder mensen een beroep doen op een uitkering. Voor iedereen die geen inkomen en vermogen heeft bestaat het wettelijk recht op een uitkering. In Brunssum heeft de raad de wens uitgesproken het minimumloon, waarop de uitkering gebaseerd is, zodanig te verhogen dat deze een solide basis biedt om rond te komen. Het college steunt dan ook de landelijke campagne om het minimumloon te verhogen naar € 14,-.
ARMOEDEBELEID
Het college vindt het belangrijk dat mensen die in armoede leven gemakkelijk toegang hebben tot de beschikbare regelingen en geholpen worden om ergere problemen te voorkomen. Dit op een manier dat men financieel zelfredzaam blijft. Een ander aandachtspunt is voorkomen van sociale uitsluiting. Sociale uitsluiting versterkt problemen op andere levensdomeinen zoals de gezondheid. Uiteindelijk is de beleidsopgave op lange termijn, voorkomen dat burgers in financiële problemen terecht komen. Wettelijke wijzigingen ondersteunen deze lijn en zorgen ervoor dat we nog meer inzetten op vroeg signalering, dat de vereenvoudiging en ophoging van de beslagvrije voet gerealiseerd wordt en de schuldhulpverlening aan ondernemers/ZZP’ers toegankelijker wordt. Daarnaast wordt in 2022 geregeld dat schuldeisers en schuldhulpverleners voortaan beter inzicht hebben in ‘derdenbeslagen’ waardoor het bestaansminimum van schuldenaren beter geborgd is.
21
BEGELEIDE PARTICIPATIE
De participatiewet wordt uitgevoerd door de intergemeentelijke instelling ISD BOL, WOZL-WSP alsmede de BV Beter Buren waarvan de aandelen volledig in handen van de gemeente zijn. Naast het beoordelen en uitvoeren van uitkeringszaken is uitstroom de belangrijkste opgave alsmede inhoud geven aan het begrip participatie naar mogelijkheid en met ontwikkelingskansen voor de burgers. Wij verbeteren de arbeidspositie voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Geen talent gaat verloren. We zoeken steeds naar mogelijkheden om betaald werk mogelijk te maken. Ook voor burgers die nu misschien denken dat dit (om welke reden dan ook) niet haalbaar zou zijn.
ARBEIDSPARTICIPATIE
Iedereen doet naar vermogen mee in de maatschappij en de gemeente draagt zorg voor een sluitende keten. In de regio werken wij samen om Brunssumse burgers naar werk, te (be)geleiden. Wij laten pas los als de individuele burger naar vermogen werkt. Mocht deze doelstelling niet haalbaar zijn dan sluit het (be)geleiden naar werk, maar zoeken we naar andere mogelijkheden om de burger te laten meedoen. Op dit moment bemiddelt naast het Werkgevers Service Punt ISD BOL burgers naar werk (het uitstroomteam). Idealiter is er één centraal punt voor het matchen van vraag en aanbod. De gemeente organiseert zich meer in wijken. De gedachte daarbij is onder andere om burgers, naar vermogen, te betrekken, bij werkzaamheden/activiteiten in de eigen omgeving. ‘Met, voor en door de buurt’ is daarbij het motto.
WMO
De Wmo bevat de volgende geïndiceerde diensten en/of producten voor inwoners boven de 18 jaar: - Hulp bij het huishouden - Begeleiding - Technische hulpmiddelen als een rolstoel of scootmobiel - Woningaanpassingen - Collectief vervoer - Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. De toegang tot de Wmo wordt uitgevoerd door een eigen team van maatwerkers. Meedoen in de lokale samenleving en zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen in de eigen omgeving moet voor alle inwoners mogelijk zijn, waarbij eigen verantwoordelijkheid centraal staat. De opgave van de gecontracteerde aanbieders is om inwoners waar nodig te ondersteunen zodat zij kunnen deelnemen aan de samenleving, waarbij het stimuleren van zelfredzaamheid voorop staat. In 2023 dienen aanbieders intensief samen te werken met de welzijnsorganisatie integrale zorg- en welzijnsteams. Dit vindt voornamelijk plaats binnen het samenwerkingsverband Samen Kracht. Daar waar mogelijk, wordt gebruik gemaakt van eigen kracht van burgers, informele zorg en algemene voorzieningen. Tevens wordt zorg en ondersteuning op maat toegepast.
JEUGDWET
De jeugdzorg zal zich richten op: - Het versterken van het probleemoplossend vermogen van kinderen en jongeren, hun ouders en sociale omgeving - Het bevorderen van de opvoedcapaciteiten van ouders en de sociale omgeving - Preventie en vroegsignalering - Het tijdig bieden van de juiste hulp op maat - Effectieve en efficiënte samenwerking rond gezinnen. Gemeenten hebben een jeugdhulpplicht. In de Jeugdwet staat dat de gemeente verantwoordelijk is voor jeugdhulp, de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. Indien dat nodig is treft de gemeente een individuele voorziening, die vaak betrekking heeft op meer gespecialiseerde zorg.
22
De jeugdwet wordt ook uitgevoerd door een eigen gemeentelijk team en kent naast informatie en advies ook hulpverlening en crisisinterventie. Tevens is er toegang tot die hulp waarvoor een indicatie nodig is. Vanuit diverse wet- en regelgeving is het gemeentelijk team verder betrokken bij zaken als leerplicht, Veilig Thuis en het Veiligheidshuis.
Taakveld: Inkomensregelingen (XT-63) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Uitvoering geven aan de wettelijke taken onder de Participatiewet inclusief de wijzigingen. 1.1 1.2
Resultaat: Wat doen we daarvoor Uitkeringen worden rechtmatig, doelmatig en tijdig verstrekt. De aangekondigde wijzigingen uit de P-wet zijn tijdig in de beleidsregels en verordeningen verwerkt en de aanpak is geïmplementeerd in de uitvoering.
Doel: Wat willen we bereiken 2 Iedereen participeert naar vermogen. 2.1 2.2
Resultaat: Wat doen we daarvoor Het aantal uitkeringsgerechtigden daalt met 2%. De voortgang monitoren van het amendement "3e impuls innovatieve en onorthodoxe toeleiding van cliënten naar de arbeidsmarkt”.
Doel: Wat willen we bereiken 3 Actieve (arbeids)participatie van de doelgroepen van de Participatiewet als doorleiding naar de arbeidsmarkt niet mogelijk is. 3.1
Resultaat: Wat doen we daarvoor Wijkgerichte aanpak bij het plaatsen van doelgroepen van de Participatiewet vanuit Betere Buren en ISD BOL.
Doel: Wat willen we bereiken 4 Efficiënte administratie uitvoering en uitwerken van beleid binnen het gehele sociaal domein Wmo en jeugdzorgtaken (19). 4.1
Resultaat: Wat doen we daarvoor Onderzoek naar alternatieven voor de huidige werkwijze (19).
Doel: Wat willen we bereiken 5 Armoedebestrijding versterken en kinderarmoede tegengaan. 5.1 5.2 5.3 5.4
Resultaat: Wat doen we daarvoor Voor kinderen in minimagezinnen wordt extra geïnvesteerd. Er wordt uitvoering gegeven aan het beleidsplan 2021-2024. (17). Incidentele aanbieders van minimaregelingen worden ingezet om de beleidsdoelen: preventie en armoedebestrijding, te realiseren (17). Het plan van aanpak en de uitvoering rondom energiearmoede is een samenwerking tussen het Sociaal Domein en Ruimtelijke ontwikkeling en vastgoed (17). De uitgangspunten uit de ‘Aanpak geldzorgen, armoede en schulden’ van het Rijk worden verwerkt in de lokale aanpak in Brunssum
23
5.5
Medewerkers Jeugd en Wmo worden vanuit een integrale aanpak betrokken bij vroegsignalering en armoedebestrijding (17).
6
Doel: Wat willen we bereiken Het armoedebeleid wordt geactualiseerd op basis van uitkomsten van de Minima Effect Rapportage.
6.1
Resultaat: Wat doen we daarvoor Regelingen worden aangepast of ontwikkeld in het belang van armoedebestrijding en preventie (17).
WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 630000 - Salarislasten inkomensregelingen 630001 - BUIG (ISD- BOL) 630002 - Kwijtschelding Belastingen 630003 - Armoedebeleid TOTAAL LASTEN producten 630001 - BUIG (ISD- BOL) 630003 - Armoedebeleid TOTAAL BATEN Resultaat
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
60 412 230 15.267 15.969
60 412 230 14.994 15.695
60 475 230 14.726 15.490
60 475 230 14.726 15.490
-10.728 -171 -10.899 5.070
-10.492 -171 -10.663 5.033
-10.260 -171 -10.431 5.060
-10.249 -171 -10.420 5.071
Taakveld: Begeleide participatie (XT-64) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Het Werkgevers Servicepunt ondersteunt bij de actieve (arbeids)participatie van Brunssumse burgers. 1.2
Resultaat: Wat doen we daarvoor We kijken bij werkgevers naar functies en werkprocessen en splitsen de uit te voeren taken. Waardoor de taken geschikt worden voor de betreffende medewerkers. Hiervoor wordt jobcarving ingezet en ook passen we de contractuele afspraken over ‘Social Return on Investment’ toe: bij opdrachtnemers van gemeentelijke opdrachten zetten we mensen uit de doelgroep in vanuit de inkoopafspraken.
Doel: Wat willen we bereiken 2 Iedereen die 'werk-fit' (80-100) verklaard is stroomt binnen 3 maanden uit naar betaald werk. 2.1
Resultaat: Wat doen we daarvoor Van de nieuwe werk-fitte (80-100) kandidaten stroomt 60% binnen drie maanden uit naar betaald werk.
24
WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000) producten 640000 - Sal.lasten Soc.werkvoorziening 640001 - Sociale Werkvoorziening WOZL 640002 - Sociale Werkvoorziening WSP 650001 - Begeleide participatie 650004 - Uitvoering Banenafspraak TOTAAL LASTEN producten TOTAAL BATEN Resultaat
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
70 8.874 759 1.682 217 11.603
70 8.504 650 1.762 221 11.207
70 8.069 517 1.787 221 10.665
70 7.577 388 1.787 221 10.043
0 11.603
0 11.207
0 10.665
0 10.043
Taakveld: Arbeidsparticipatie (XT-65) WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel: Wat willen we bereiken 1 Alle re-integratietaken worden door Betere Buren uitgevoerd. 1.1 1.2 1.3
Resultaat: Wat doen we daarvoor Het restant 3e impuls en extra Coronamiddelen à € 247.000 wordt ingezet voor het vervolg van eerdere pilots en projecten. De regie op inburgeringstrajecten en de uitvoering van de participatie van inburgeraars is een taak van Betere Buren. Het uitreiken van ervaringscertificaten en praktijkverklaringen aan deelnemers van de ontwikkeltrajecten is geïmplementeerd in de werkwijze van Betere Buren.
Doel: Wat willen we bereiken 2 Doorvoeren van vernieuwing binnen Sociaal Domein gericht op effectief beleid, gestroomlijnde samenwerking en budgetbewaking. 2.1
Resultaat: Wat doen we daarvoor Het werkproces, de taken en het budget van de uitvoeringspartijen rondom participatie, re-integratie en armoedebestrijding wordt beter op elkaar afgestemd en zo nodig herijkt (19).