Raadsvoorstel 22 (bijlage) ISD BOL Jaarstukken 2022.pdf
Tekst van het document
Overzi cht ov erhead bedragen in Euro Las ten Salariskosten Overige personeelskosten Inhuur en uitzendkrachten Huisvestings- en kantoorkosten Automatisering Representatie Communicatie en promotiekosten Vakliteratuur Advieskosten Algemene kosten Totale las ten Baten Salarisbaten Huisvestings- en kantoorkosten Algemene kosten Bijdrage gemeenten Totale baten s al do ov erhead
2021 werkelijk
2022 bijgestelde begroting
primitieve begroting
werkelijk
1.846.231 197.348 203.957 1.010.470 907.978 7.526 6.916 56.192 59.412 61.948
1.867.645 245.956 116.944 1.002.634 879.478 7.500 10.457 53.824 64.120 55.764
1.982.579 218.557 115.395 990.134 1.078.401 7.500 10.457 57.000 64.120 67.764
1.971.952 199.342 18.350 1.017.775 1.082.099 8.543 6.010 55.810 58.192 65.478
4.357.977
4.304.324
4.591.908
4.483.551
367.675 146.005 29.524 3.874.505
10.000 140.480 20.000 4.199.720
101.665 140.480 20.000 4.412.381
204.637 140.480 34.572 4.157.896
4.417.709
4.370.200
4.674.526
4.537.585
59.731
65.876
82.618
54.034
Vennootschapsbelasting De activiteiten van de GR ISD BOL zijn vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Derhalve is er geen bedrag opgenomen voor de heffing van de vennootschapsbelasting.
V ennoots chaps bel as ti ng bedragen in Euro
2021 werkelijk
Lasten vennootschapsbelasting
2022 bijgestelde begroting
primitieve begroting 0
0
werkelijk 0
0
Onvoorzien De post ‘onvoorzien’ is bedoeld als dekking voor (een schatting van) uitgaven die niet zijn voorzien in de begroting. Het bedrag hiervoor wordt voor de begroting in zijn geheel geraamd. Het is wettelijk voorgeschreven dat er een post ‘onvoorzien’ wordt opgenomen in de begroting. Er wordt echter niet verplicht gesteld wat de hoogte van deze post is. ISD BOL heeft geen gebruik gemaakt van de post onvoorzien.
bedragen in Euro
Onv oorzien
2021 werkelijk
Onvoorzien
Jaarstukken ISD BOL 2022
primitieve begroting 0
Pagina 51 van 125
25.000
2022 bijgestelde begroting
werkelijk
25.000
0
versie 2.0
1.1.5 Projecten In dit hoofdstuk wordt verantwoording afgelegd over de uitgevoerde projecten in 2022. Deze waren opgenomen in het Bedrijfsplan 2021. Het gaat om de volgende projecten: Project 1 Themacontroles Project 2 P&C 2.0 Project 3 Administratieve leerfabriek Project 4 E-nnovatie Project 5 Rechtmatigheidsverantwoording 2021 Project 6 Aanbesteding accountantsdiensten 2021-2023 Project 7 Geautomatiseerde verrekening inkomsten uit arbeid Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan Project 1 Themacontroles Doel: Bestrijden bijstandsfraude met vermogen in buitenland. Beleidsveld: Bevorderen uitstroom Resultaat: Opsporen van vermogen in het buitenland met ondersteuning van een externe partij. Gereed: 31 december 2022 Toelichting: In samenwerking met een externe partij wordt er door het team TBO vermogen in het buitenland opgespoord met als doel om bijstandsfraude te bestrijden. Rapportage: In april 2022 is een start gemaakt met dit project. Er zijn in 2022 300 klanten aangeschreven voor dit project. 71 klanten (23,7%) hebben hulp gevraagd bij het invullen van het formulier. Resultaten Naar aanleiding van de ingevulde formulieren zijn 48 mutatieonderzoeken geboekt. Hiervan zijn de resultaten: - 22 mutaties zijn afgehandeld en bij iedereen is de uitkering ongewijzigd voortgezet; - 25 mutaties staan nog open.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 52 van 125
versie 2.0
Project 2 P&C 2.0 Doel: Modernisering afdeling Planning & Control (P&C) Beleidsveld: Bedrijfsvoering Resultaat: De inrichting van de afdeling P&C sluit aan bij een moderne bedrijfsvoering en is daarbij klaar voor de rechtmatigheidsverantwoording 2021. Gereed: 31 december 2021 Toelichting: Het project ‘modernisering afdeling Planning en Control’ is gestart in 2019. Met de aankomende nieuwe wetgeving (rechtmatigheidsverantwoording 2021) betekent dit dat bij de afdeling P&C hierop de processen moeten worden ingericht. Het project ‘modernisering van de afdeling P&C’ heeft tot nu toe tot de volgende resultaten geleid:
een doorgevoerde modernisering van het financiële systeem;
een nieuw rekenschema;
(semi-) automatische opstelling van P&C-documenten.
Met de rechtmatigheidsverantwoording 2021 is het Dagelijks Bestuur vanaf het boekjaar 2021 zélf verantwoordelijk voor de afgifte van de rechtmatigheidsverklaring. De scope van deze verantwoording zal zich richten op (financiële) beheershandelingen (zoals dat nu het geval is in het accountantsoordeel). Het project ‘modernisering van de afdeling P&C’ wordt voortgezet waarbij wordt ingezet op:
(semi-)automatische verwerking van verplichtingen en facturaties;
verschuiving binnen de P&C-cyclus van achteraf verantwoorden naar proactief sturen in een continu proces van risicomanagement, procesmanagement, audits, verbeterinitiatieven en monitoring.
Rapportage: De processen bij Planning & Control zijn geanalyseerd:
Verbeterd en opnieuw beschreven; Werkinstructies opgesteld waar ze ontbraken c.q. geactualiseerd; Per proces is vastgelegd wat de eerstelijns- en tweedelijnscontrole inhoudt, zijn de taken hieromtrent beschreven en is hier uitvoering aan gegeven.
Het project is hiermee afgerond.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 53 van 125
versie 2.0
Project 3 Administratieve leerfabriek Doel: Binnen ISD BOL aanbieden van WBU-plekken. Beleidsveld: Door- en Uitstroom Resultaat: We bieden per jaar 15 WBU-plekken aan. Binnen deze plekken kunnen mensen ervaring opdoen op een administratieve werkplek. Zo verbreden we de mogelijkheden op uitstroom. Gereed: 31 december 2022 Toelichting: ISD BOL heeft een lange historie met het verstrekken van werkervaringsplekken op de afdeling archief. In 2019 zijn de RVE’s Archief en SWAT samengevoegd tot de RVE backoffice. Een plek waar zowel de post- als archiefwerkzaamheden worden gecombineerd met administratieve ondersteuning, oftewel een administratieve hotspot. De medewerkers van deze afdeling zijn uitgegroeid tot ervaren werkbegeleiders en kunnen zo de nodige inhoudelijke kennis bieden en overdragen. Een consulent is fysiek op de afdeling aanwezig om professionele begeleiding te bieden. Voor cliënten betekent dit naast een goed ingevulde WBU-plek en de nodige werkervaring ook een boost in zelfvertrouwen. Daarnaast vergroten we de mogelijkheden op de arbeidsmarkt. Het project “administratieve leerfabriek” verbreedt de inhoud en de output van het traject. De reeds bestaande praktijk wordt op deze manier geprofessionaliseerd en geoptimaliseerd. Rapportage: Als gevolg van de corona maatregelen heeft ISD BOL tot april 2022 geen WBU-plekken kunnen aanbieden.
Daarna is een bescheiden herstart gemaakt met de Administratieve Leerfabriek. Aan 4 cliënten is de mogelijkheid geboden werkervaring op te doen, met behoud van uitkering.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 54 van 125
versie 2.0
Project 4 E-nnovatie Doel: Optimaliseren van onze dienstverlening. Beleidsveld: Bedrijfsvoering Resultaat: De aanvraag levensonderhoud is gedigitaliseerd en geautomatiseerd. Gereed: 31 december 2021 Toelichting: ISD BOL is op gebied van digitalisering van de dienstverlening koploper in de regio en zelfs landelijk toonaangevend. Op dit moment zijn onze voornaamste producten al digitaal beschikbaar. Cliënten kunnen via onze website zaken regelen en maken hier ook grif gebruik van. Door het voortschrijden van de techniek en het verder door ontwikkelen van onze organisatie zijn er legio kansen om onze digitale dienstverlening te verbeteren. Hierbij ligt onze eerste focus op de aanvraag levensonderhoud. In het jaar 2020 zijn al belangrijke stappen gezet om de aanvraag levensonderhoud te digitaliseren én geautomatiseerd af te handelen. Zorgvuldigheid is in dit proces van het grootste belang. In 2021 zijn de finale stappen gezet met als doel:
Een gedigitaliseerd en geautomatiseerde afhandeling van (een deel van) de aanvragen levensonderhoud.
Dit betekent een impuls voor zowel de kwaliteit als efficiency. Hierbij kan gedacht worden aan:
Sneller antwoord voor onze cliënten;
Borgen van processtappen;
Meer grip op data voor toekomstige analyses.
Rapportage: Een aanvraag bijstand voor levensonderhoud kan via de digitale weg worden ingediend, een deel van deze aanvragen leidt tot een automatische beslissing. Elke aanvraag die leidt tot een automatische beslissing wordt gescreend, er is dus feitelijk sprake van een semiautomatische beslissing. Door elke aanvraag te screenen wordt het proces steeds verder verbeterd en verfijnd. Deze werkwijze wordt voortgezet in 2023. Doel: een proces dat verantwoord leidt tot een zorgvuldige ((semi-)geautomatiseerd) beslissing.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 55 van 125
versie 2.0
Project 5 Rechtmatigheidsverantwoording Doel: Implementatie rechtmatigheidsverantwoording Beleidsveld: Bedrijfsvoering: Vanaf het boekjaar 2023 is het Dagelijks Bestuur zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording. Deze verantwoording vervangt de huidige rechtmatigheidsverklaring van de accountant en heeft betrekking op:
Rechtmatigheid (naleving regelgeving): werken we rechtmatig?
Bedrijfsvoering (doelmatigheid): doen we de dingen goed?
Beleid (doeltreffendheid): doen we de goede dingen?
Dit heeft gevolgen voor de (interne) verantwoording binnen gemeentelijke organisaties. Resultaat: ISD BOL is ultimo 2022 klaar voor de rechtmatigheidsverantwoording 2023 Gereed: 31 december 2022 Toelichting: Het heeft een aantal jaren op zich laten wachten maar thans is duidelijkheid over de nieuwe rechtmatigheidsverantwoording. Tot en met het boekjaar 2022 geven externe accountants een rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening af. Door een wetswijziging (Gemeentewet) wordt het Dagelijks Bestuur vanaf het boekjaar 2023 zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverantwoording betekent een cultuuromslag: van achteraf controleren naar een gedurende het gehele jaar continue proces van risicomanagement, procesmanagement, audits, verbeterinitiatieven en monitoring. Rapportage: Jaarlijks wordt het normenkader geactualiseerd en aan het begin van het boekjaar ter vaststelling voorgelegd aan het Algemeen Bestuur ISD BOL. Vervolgens wordt periodiek gerapporteerd naar het Algemeen Bestuur over de rechtmatigheidsverantwoording. Over het boekjaar heeft dit plaatsgevonden met als eindrapportage de verantwoording over het hele jaar 2022 in de jaarstukken 2022. Dit is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering (1.2.3). Het project is hiermee afgerond.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 56 van 125
versie 2.0
Project 6 Aanbesteding accountantsdiensten 2021-2023 Doel: Het afsluiten van een nieuw contract met een accountantskantoor voor de boekjaren 2021 tot en met 2023. Beleidsveld: Bedrijfsvoering Resultaat: Benoeming van de accountant voor de boekjaren 2021 tot en met 2023. Gereed: 31 juli 2021 Toelichting: Het contract met het accountantskantoor Deloitte liep tot en met het boekjaar 2020. Voor het afsluiten van een nieuw contract is een meervoudige onderhandse aanbesteding nodig. Vooraf is een aanbestedingsleidraad door het Algemeen Bestuur vastgesteld en vervolgens benoemt het Algemeen Bestuur op grond van artikel 2 van de Controleverordening ISD BOL een accountant voor een periode van 3 jaar. Rapportage: Bij de eerste aanbesteding voldeden de ontvangen offertes niet aan de voorwaarden. Dit heeft ertoe geleid dat het contract met accountantskantoor Deloitte voor 1 jaar werd verlengd, zodat de accountantscontrole over het boekjaar 2021 gewaarborgd was. Bij de nieuwe aanbesteding (voor de boekjaren 2022 tot en met 2024) heeft het Algemeen Bestuur op grond van artikel 2 van de Controleverordening ISD BOL Qconcepts benoemd tot accountant. Het project is hiermee afgerond.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 57 van 125
versie 2.0
Project 7 Geautomatiseerde verrekening inkomsten uit arbeid Doel: Het volledig geautomatiseerd verrekenen (met een beperkte foutmarge) van door de cliënt doorgegeven (flexibele) inkomsten uit arbeid. Beleidsveld: Bevorderen uitstroom Resultaat: Alle cliënten die inkomsten uit arbeid hebben geven dit digitaal door aan ISD BOL. Op basis van de aangeleverde gegevens worden de inkomsten automatisch gekort op de bijstandsuitkering. Ieder kwartaal dan wel half jaar wordt een controle op juistheid uitgevoerd en te weinig genoten uitkering alsnog uitbetaald en teveel genoten uitkering alsnog verrekend. Gereed: 31 december 2022 Toelichting: Iedere maand is het een behoorlijke klus om in een paar dagen tijd alle inkomstenformulieren handmatig te verwerken. Halfjaarlijkse en jaarlijkse inkomsten worden nu - indien cliënt het inkomstenformulier digitaal invult en de afwijking tussen het oude en nieuwe bedrag binnen de marge blijft, volledig automatisch verwerkt. In 2022 werden 354 halfjaarlijkse/jaarlijkse inkomstenformulieren verstuurd: 96 formulieren als een papieren versie 258 formulieren digitaal. Van de 258 digitaal verzonden halfjaarlijkse/jaarlijkse inkomstenformulieren werden 192 formulieren digitaal ingeleverd bij ISD BOL. Daarvan: -
Werden 173 formulieren automatisch worden verwerkt Werden 19 formulieren handmatig verwerkt (de doorgegeven inkomsten lieten een te grote afwijking zien ten opzichte van de inkomsten bij ISD BOL bekend)
Rapportage: Eind 2020 heeft ISD BOL een onderzoek uit laten voeren door studenten van Unipartner (Universiteit Maastricht) naar de stand van zaken in Nederland op het gebied van automatisch verrekenen van flexibele inkomsten uit arbeid. Omdat andere partijen nog niet zover zijn, is in 2021 de keuze gemaakt zelf aan de slag te gaan met het automatiseren van het verrekenen van flexibele inkomsten uit arbeid. Omdat we dit niet alleen kunnen en willen doen, is gezocht naar geschikte partners en die zijn gevonden in onze automatiseringspartner Wolters Kluwer en de sociale dienst van de gemeente Súdwest-Fryslân. In januari 2022 heeft de formele start van dit project plaatsgevonden. In het laatste kwartaal van 2022 is gestart met het testen van een eerste versie van het elektronische inkomstenformulier. Op basis van de testbevindingen zal begin 2023 een Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 58 van 125
versie 2.0
nieuwe versie gebouwd worden. Het testen zal daarna uitgebreid worden met medewerkers uit de uitvoering. Als deze testen goed verlopen zullen ook cliënten uitgenodigd worden deel te nemen aan het testen. Als alles vlekkeloos verloopt zal de implementatie in 2023 plaatsvinden.
Wat heeft het gekost? projecten bedragen in Euro
2021 werkelijk
2022 bijgestelde begroting
primitieve begroting
werkelijk
saldo*
l as ten Bijdrage eigen risico Zorgverzekeringswet Brunssum TCG Onderbanken TCG Landgraaf Mantelzorgcompliment Landgraaf Bepaling ontwikkelbaarheid Landgraaf Project vroegsignalering WSG Project administratieve ontzorging BB Project bieb abonnement regeling Voorzieningenwijzer Project wet inburgering Screening TAO's Brunssum Project energietoeslag Project leefgeld Oekraine
179.133 18.310 76.635 82.267 88.423 37.001 9.015 2.723 6.454 31.996 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
178.665 0 75.130 81.756 0 38.200 30.560 1.000 15.117 88.748 26.283 6.760.717 445.487
168.766 0 68.020 99.771 60.813 38.200 30.560 171 10.572 91.092 4.288 6.615.364 467.708
9.899 0 7.110 -18.015 -60.813 0 0 829 4.545 -2.344 21.995 145.353 -22.221
t otaal las ten
531.957
0
7.741.663
7.655.324
86.339
baten Bijdrage eigen risico Zorgverzekeringswet Brunssum TCG Onderbanken TCG Landgraaf Mantelzorgcompliment Landgraaf Bepaling ontwikkelbaarheid Landgraaf Project vroegsignalering WSG Project administratieve ontzorging BB Project bieb abonnement regeling Voorzieningenwijzer Project wet inburgering Screening TAO's Brunssum Project energietoeslag Project leefgeld Oekraine
179.133 18.310 76.635 82.267 88.423 37.001 9.015 2.723 6.454 31.996 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
178.665 0 75.130 81.756 0 38.200 30.560 1.000 15.117 88.748 26.283 6.760.717 445.487
168.766 0 68.020 99.771 60.813 38.200 30.560 171 10.572 91.092 4.288 6.615.364 467.708
9.899 0 7.110 -18.015 -60.813 0 0 829 4.545 -2.344 21.995 145.353 -22.221
t otaal baten
531.957
0
7.741.663
7.655.324
86.339
0
0
0
0
0
s al do programma
* Het saldo is het verschil tussen de bijgestelde begroting en het werkelijke bedrag 2022
Een nadere uitsplitsing van het taakveld in de verschillende onderdelen, inclusief een toelichting op afwijkingen, treft u aan in hoofdstuk 2.1 Overzicht van baten en lasten.
1.2 De paragrafen De paragrafen zijn bedoeld om een goed inzicht te geven in de financiële positie en het financiële beheer. Dit proberen we door onderwerpen die versnipperd in de jaarstukken staan te bundelen in een kort overzicht. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de jaarstukken. Voor de gemeenschappelijke regeling ISD BOL zijn de volgende paragrafen opgenomen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing; 2. Financiering; Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 59 van 125
versie 2.0
3. Bedrijfsvoering. De overige paragrafen die het BBV voorschrijft zijn niet van toepassing op ISD BOL.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 60 van 125
versie 2.0
1.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft een indicatie in welke mate het vermogen van ISD BOL toereikend is om financiële risico’s op te vangen. Het begrip weerstandsvermogen kent twee componenten: weerstandscapaciteit en risico’s. De relatie tussen beide noemt men het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen is het vermogen om financiële risico’s op te vangen om taken te kunnen voortzetten. Op grond van art. 11 BBV bevat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing: -
Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit;
-
Een inventarisatie van de risico’s;
-
Het beleid over weerstandscapaciteit en risico’s.
Weerstandscapaciteit Onder weerstandscapaciteit wordt verstaan het geheel van middelen en mogelijkheden waar ISD BOL over beschikt om niet geraamde kosten te dekken, die onverwacht substantieel zijn, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bestaande taken. Om onvoorziene uitgaven op te kunnen vangen werd in de primitieve begroting een post opgenomen van € 25.000. In 2022 heeft ISD BOL geen gebruik hoeven maken van dit budget. ISD BOL bouwt geen weerstandsvermogen op. De gemeenschappelijke regeling ISD BOL schrijft voor dat ISD BOL een eventuele tussentijdse onder- of overschrijding van de begroting bij de tussentijdse rapportages verrekent met de deelnemende gemeenten. Datzelfde geldt voor de jaarrekening, een positief of negatief resultaat wordt verrekend met de deelnemende gemeenten. Verrekening geschiedt op voorhand, voor de definitieve vaststelling. De jaarrekening leidt nooit tot een resultaat. Dit laatste is vastgelegd in de Financiële verordening ISD BOL ex artikel 212 Gemeentewet. Hierdoor heeft ISD BOL geen eigen vermogen. Financiële risico’s ten aanzien van de programmakosten worden afgedekt via het weerstandsvermogen van de twee deelnemende gemeenten. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeenten om gevormde reserves en voorzieningen op peil te houden en indien nodig aan te passen.
Risico's Deze paragraaf geeft een overzicht van de belangrijkste risico’s voor ISD BOL. Op hoofdlijnen kunnen deze onderverdeeld worden in: a. Financiële risico’s; b. Risico’s in interne bedrijfsvoering. Ad a. Financiële risico’s Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt Na de versoepeling van de meeste coronamaatregelen was er sprake van een uitzonderlijk snel herstel van de economie, zo ook in Zuid-Limburg. Ook kregen we te maken met een krapte op de arbeidsmarkt. Dit snelle herstel na de coronapandemie maakt echter plaats voor nieuwe economische onzekerheden zoals de oorlog Oekraïne en de gevolgen daarvan.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 61 van 125
versie 2.0
Voor 2023 wordt verwacht dat de afname van de economische groei voor minder vacatures zorgt. De krapte wordt hierdoor iets minder, maar blijft desondanks onverminderd aanwezig in de meeste beroepsgroepen. De krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt is veelal een structureel probleem en zal de komende jaren nog blijven bestaan. De grote uitdaging is om de cliënten die ‘aan de zijlijn staan’ zo te begeleiden, dat het mogelijk moet zijn om een plek op de arbeidsmarkt te kunnen vinden. Vaak staan deze cliënten al ‘langdurig’ aan de zijlijn, zij zijn méér dan 1 jaar afhankelijk van een bijstandsuitkering. Ook heeft een groot deel van de cliënten geen startkwalificatie. Praktisch opgeleiden kunnen in deze tijd van krapte gemakkelijk aan de slag. Maar veel cliënten die een bijstandsuitkering ontvangen, hebben geen diploma’s of hebben de verkeerde diploma’s. Daarnaast hebben veel cliënten financiële problemen, is er vaak sprake van gezondheidsproblemen en hebben veel cliënten een niet-westerse achtergrond. Voor onze ketenpartners (WSP en de mensontwikkelbedrijven) een enorme opgave waarin ISD BOL in nauwe samenwerking hen maximaal zal ondersteunen. Oorlog Oekraïne Op 24 februari 2022 viel Rusland buurland Oekraïne binnen. De mondiale hoop dat deze oorlog binnen een kort tijdsbestek beslecht zou zijn werd al snel de bodem ingeslagen.
Nu, bij de afsluiting van het boekjaar 2022 woedt de oorlog nog steeds in volle hevigheid. De oorlog in Oekraïne heeft een enorme impact, wereldwijd en ook in Nederland. Het menselijk leed is uiteraard het allerergst, daarnaast hebben de oorlog in Oekraïne en de sancties tegen Rusland ook grote financiële, economische en geopolitieke impact. Gevolg 1: onzekerheid, angst voor recessie De oorlog in Oekraïne is toprisico-1 in alle economische voorspellingen. Niemand kan voorspellen hoe dit gaat aflopen. Alle scenario’s hebben grote impact op de energieprijzen, de economie, de financiële markten, de werkgelegenheid en de vluchtelingenstromen vanuit Oekraïne en andere landen. Een recessie ligt op de loer. Gevolg 2: hoge energieprijzen, hoge inflatie Sinds de oorlog in Oekraïne is er sprake van een ongekend hoge inflatie. Hoofdoorzaak zijn de sterk gestegen energieprijzen maar ook de prijzen van voedsel en andere producten gaan omhoog. Het risico is dat veel huishoudens onder de armoedegrens zakken. Gevolg 3: hogere rentes Het belangrijkste instrument dat kan worden ingezet tegen inflatie, is renteverhoging. De afgelopen jaren waren de rentes extreem laag. Het gevolg daarvan is wel dat een renteverhoging de economie afremt. Gevolg 4: hogere productie- en arbeidskosten Ook bedrijven krijgen te maken met de economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne.
Veel bedrijven worstelen met verstoringen in aanleverketens. Kleine verstoringen kunnen grote gevolgen hebben. Als een klein onderdeel van een product niet geleverd kan worden, staat toch het hele productieproces stil. Daarnaast worden bedrijven geconfronteerd met forse prijsverhogingen van grondstoffen en halffabricaten en natuurlijk ook van energie. Daarnaast speelt de krapte op de arbeidsmarkt. De werkloosheid is laag, het aantal vacatures hoog. Veel ondernemers ervaren de krapte aan personeel als een belemmering om te groeien. Wij zien eind 2022 de eerste contouren van een kanteling op de arbeidsmarkt, de daling van de cliëntaantallen bij ISD BOL vlakt af, burgers moeten meer moeite doen om aan de slag te
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 62 van 125
versie 2.0
kunnen. Het is niet te voorspellen hoe zich dit verder ontwikkelt en welke weerslag dat dan zal hebben op ISD BOL. Vluchtelingen uit Oekraïne Met de inval van Rusland in Oekraïne kwam een vluchtelingenstroom van ongekende omvang op gang. In slechts één week tijd na de inval waren er meer dan een miljoen mensen Oekraïne ontvlucht naar de buurlanden. Gesproken wordt over de grootste vluchtelingencrisis in Europa van deze eeuw. Sinds het begin van de Russische invasie zijn ongeveer 8 miljoen Oekraïense vluchtelingen geregistreerd in de Europese Unie. Ook in Nederland vonden een deel van deze vluchtelingen hun toevluchtsoord, eind 2022 waren er zo’n 95.000 Oekraïners die werden opgevangen in Nederland. Per 31 december 2022 waren 66 Oekraïners ingeschreven in de gemeente Brunssum en 107 Oekraïners in de gemeente Landgraaf. Zij worden opgevangen op zowel adressen die door de gemeente zijn ingericht (GOO=Gemeentelijke Opvang Oekraïners) als in de particuliere opvang (POO=Particuliere Opvang Oekraïners). Naar aanleiding van deze stroom vluchtelingen en om dezelfde standaarden en rechten aan mensen uit Oekraïne te kunnen garanderen in alle EU-lidstaten, heeft de Raad van de Europese Unie de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) op 4 maart 2022 in werking gesteld, geldig tot 4 maart 2023.
De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) geeft vluchtelingen uit Oekraïne in Nederland recht op opvang en medische zorg en onderwijs voor minderjarige kinderen. De RTB geeft ook de mogelijkheid om te werken. De Europese Commissie heeft op 14 oktober 2022 bekend gemaakt de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) met een jaar in ongewijzigde vorm te verlengen. De richtlijn gold tot 4 maart 2023, met deze verlenging betekent dit dat de RTB in beginsel afloopt op 4 maart 2024. Op voorstel van de Commissie, kan de Raad in de toekomst besluiten de richtlijn nog een keer met een jaar te verlengen. De tijdelijke bescherming eindigt wanneer de maximale duur is verstreken of eerder, als de Raad vaststelt dat een veilige terugkeer naar het Oekraïne mogelijk is. De gemeenten Brunssum en Landgraaf hebben ISD BOL gevraagd het regelen en uitbetalen van het leefgeld en bijzondere kosten voor haar rekening te nemen. Dit brengt uiteraard uitvoeringskosten met zich mee, ISD BOL moet personeel vrijmaken om allerlei zaken te regelen. Op dit moment is er nog geen einde in zicht van deze oorlog en de daarmee gepaard gaande vluchtelingenstroom. Ook is de toekomst van de Oekraïners die inmiddels in Nederland verblijven onduidelijk en onzeker.
Kunnen zij binnenkort terugkeren naar hun vaderland, houdt de oorlog nog lang aan? Dit maakt het onduidelijk hoe lang nog vanuit de gemeenten en van ISD BOL inzet nodig is om deze mensen te helpen en te ondersteunen. Energietoeslag De energieprijzen zijn flink gestegen. Hier heeft iedereen in Nederland mee te maken. Het aantal huishoudens dat in energiearmoede leeft neemt toe. Om de hoge energierekening voor een deel te compenseren is in 2022 de energiebelasting verlaagd en aanvullend hierop is voor huishoudens met een inkomen op of net boven het sociaal minimum een uitkering in het leven geroepen in de vorm van een eenmalige energietoeslag (Energietoeslag 2022). Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 63 van 125
versie 2.0
Op 7 april 2022 is de eerste betaling energietoeslag ambtshalve (zonder aanvraag) uitbetaald aan de volgende groepen: -
Huishoudens die op 1-1-2022 een periodieke uitkering ontvingen van ISD BOL en
-
Huishoudens met eigen inkomsten die in 2022 gebruik hebben gemaakt van een tegemoetkoming vanuit de bijzondere bijstand en/of minimabeleid.
Vanaf 11 april 2022 konden burgers van de gemeenten Brunssum en Landgraaf een aanvraag indienen voor energietoeslag. In de Voorjaarsnota van 5 juli 2022 kondigde het kabinet aan het richtbedrag van de eenmalige energietoeslag te verhogen, van € 800,- naar € 1.300,-. Op 27 oktober 2022 werd de nabetaling van € 500,- uitbetaald aan alle burgers die tot dat moment recht hadden op de eerste betaling van € 800,- en deze hadden ontvangen. Ook kon vanaf dat moment de energietoeslag ad € 1300,- worden aangevraagd. Deze regeling loopt tot en met 30 juni 2023. In totaal werd in 2022 aan energietoeslag een bedrag betaald van € 6.510.700,00. Het Rijk werkt op dit moment aan een wet energietoeslag. Deze wet moet het mogelijk maken om in 2023 nogmaals een eenmalige toeslag te verstrekken aan huishoudens ter compensatie van de hoge energielasten. Hoe deze regeling er exact uit komt te zien is nog onduidelijk. De uitvoering van zowel de nu nog lopende regeling alsook de wet energietoeslag die in 2023 haar beslag zal krijgen heeft impact op de bedrijfsvoering van ISD BOL en leidt tot een verhoging van de uitvoeringskosten.
In overeenstemming met de regeling en de opdracht om de uitvoering en het aanvraagproces van de ‘Energietoeslag 2022’ zo eenvoudig mogelijk vorm te geven, gold voor huishoudens die moesten aanvragen, net als voor onze klanten, ook de werkwijze dat geen bewijsstukken vooraf werden gevraagd en controle achteraf op basis van een steekproef zou plaatsvinden. Er werd afgesproken dat bij 10% van alle toegekende aanvragen een steekproef zou worden verricht. Deze steekproef werd uitgevoerd en de resultaten van de steekproef vormden al snel aanleiding om de steekproef verder uit te breiden. Uit de eerste steekproef bleek namelijk dat de aanvragers niet altijd de correcte gegevens/antwoorden invulden. Niet alleen kwamen we situaties tegen waarin huishoudens moeite hadden met het begrip ‘inkomen’, maar kwamen we ook situaties tegen waarin bleek dat huishoudens financieel ‘in paniek’ waren en onjuiste antwoorden voor lief namen. De resultaten uit de steekproef vormden dan ook de directe aanleiding om:
Het proces voor de aanvragers van de energietoeslag aan te passen. De belangrijkste
aanpassing hierbij was de invoering van een ‘controle vooraf’; Doorvoering van diverse technische aanpassingen op het aanvraagformulier voor de ‘Energietoeslag 2022’; Oprichting van een stuurgroep, om de bijzondere gevallen in een breder verband met elkaar te bespreken. De nagestreefde eenvoud van de regeling en de snelheid waarmee deze werd ingevoerd, betekende voor de uitvoering ook vaak onduidelijkheid hoe te handelen in bijzondere situaties. De stuurgroep streeft hierbij naar een uniforme werkwijze c.q. geen willekeur op dezelfde soort aanvragen/problematieken.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 64 van 125
versie 2.0
Indien uit de steekproef bleek dat de aanvrager ten onrechte de energietoeslag had ontvangen, werd overgegaan tot terugvordering. Door beperkte capaciteit binnen ISD BOL zijn nog niet alle aanvragen ‘Energietoeslag 2022’ gecontroleerd. De controle van de aanvragen ‘Energietoeslag 2022’ wordt voortgezet voor alle gevallen die zijn ingediend vóór de invoering van de ‘controle vooraf’. BUIG-budget Het budget van het inkomensdeel per gemeente (BUIG) wordt bepaald met behulp van een zogenaamde historische kosten verdeelmodel én een objectief verdeelmodel. Voor de vaststelling van de uitkering uit het macrobudget voor gemeenten tussen de 15.000 en 40.000 inwoners (middelgrote gemeenten) wordt deels gebruik gemaakt van de objectief vastgestelde
gemeentelijke
uitkeringslasten
en
van
de
gerealiseerde
(historische)
gemeentelijke lasten (gecorrigeerd voor groei of krimp van huishoudens). De uitkering is dus een mix bestaande uit een historisch en een objectief bepaald deel. Bij het historisch bepaald deel wordt gekeken naar de daadwerkelijke bijstandsuitgaven van twee jaar geleden. Bij het objectief bepaald deel wordt berekend wat de objectieve kans is dat een huishouden afhankelijk is van een bijstandsuitkering. Die kans is afhankelijk van kenmerken van het desbetreffende huishouden (zoals leeftijd, samenstelling, gezondheid), de buurt waar dit huishouden woont (overlast en onveiligheid) en de gemeente (arbeidsmarktkansen). De basis voor dit model is een statistische analyse dat uitgaat van de kans dat een huishouden bijstand ontvangt. Welk deel objectief en welk deel historisch wordt bepaald hangt af van het aantal inwoners. Bij een stijgend aantal inwoners loopt het aandeel dat objectief wordt bepaald lineair op van 0% bij 15.000 inwoners tot 100% bij 40.000 inwoners. Oftewel, hoe meer inwoners, hoe kleiner het aandeel dat historisch wordt bepaald, hoe groter het aandeel dat objectief wordt bepaald. Per 1 januari 2021 bedroeg het inwonersaantal van de gemeente Landgraaf 37.261, dat betekent dat het BUIG-budget grotendeels gebaseerd is op de objectieve berekening en slechts een klein deel op een historische berekening.
De gemeente Brunssum telde per 1 januari 2021 27.682 inwoners, de verhouding objectieve berekening/ historische berekening noodzakelijk voor vaststelling van het toekomende BUIG-budget is voor de gemeente Brunssum daarmee ongeveer gelijk. In oktober 2021 werden de voorlopige budgetten 2022 bekend gemaakt: gemeente Brunssum € 11.265.929 en voor de gemeente Landgraaf € 13.951.988. In april 2022 werden de nadere voorlopige budgetten 2022 bekend gemaakt: gemeente Brunssum € 10.738.826 (waarvan € 675.323 LKS-budget) en voor de gemeente Landgraaf € 13.139.209 (waarvan € 446.806 LKS-budget). En in oktober 2022 werden vervolgens de definitieve budgetten bekend gemaakt: Macro budget
Gemeente Brunssum
Gemeente Landgraaf
€ 10.652.051
€ 13.022.885
Waarvan PW budget
€ 9.965.252
€ 12.568.486
Waarvan LKS budget
€
€
Jaarstukken ISD BOL 2022
686.799
Pagina 65 van 125
454.399
versie 2.0
Een daling van € 86.775 voor de gemeente Brunssum en € 929.103 voor de gemeente Landgraaf ten opzichte van het voorlopig budget 2022. De ontwikkeling van het budget van het inkomensdeel is altijd onvoorspelbaar en niet op voorhand te calculeren. De batenkant van het inkomensdeel blijft om deze reden onzeker en dus risicovol. Wat betreft de lastenkant is er sprake van een open eindregeling. De deelnemende gemeenten van ISD BOL moeten het weerstandsvermogen om deze reden op peil houden om mogelijke financiële tegenvallers op het inkomensdeel op te vangen. Om dit risico zo veel mogelijk te beperken wordt door de ISD BOL sterk ingezet op het beperken van instroom. Daarnaast wordt in een gezamenlijke verantwoordelijkheid van WSP – mensontwikkelbedrijven – ISD BOL sterk ingezet op bevordering van uitstroom van cliënten. De verantwoording van de uitvoering van de Participatiewet is gebaseerd op strikte regels. Gezien de opbouw van het budget van het inkomensdeel (BUIG) bepalen zowel de financiële verantwoording aan het Rijk als de verantwoording van de aantallen aan het CBS de opbouw van het budget van dit inkomensdeel in de toekomst. Dat betekent dat een betrouwbare informatievoorziening intern en extern uitermate belangrijk is, reden waarom de ISD BOL daarin voortdurend intensief op inzet en blijft investeren.
Nieuwe financieringssystematiek Bbz-kapitaalverstrekking De nieuwe financieringssystematiek voor de Bbz-kapitaalverstrekking is vanaf 1 januari 2020 van kracht. In het jaar volgend op de feitelijke Bbz-kapitaalverstrekking ontvangt de gemeente 100% financiering van het Rijk. Echter, in de daaropvolgende vijf jaren vordert het Rijk 75% van die financiering terug van de gemeente. Dat gaat in vijf jaarlijkse stappen van achtereenvolgens 20%, 20%, 15%, 10% en 10%. Per saldo ontvangt de gemeente van het Rijk dus uiteindelijk 25% van het bedrag dat de gemeente heeft verstrekt als Bbz-bedrijfskapitaal. Voor de bekostiging van de overige 75% van het door de gemeente verstrekte Bbzbedrijfskapitaal is de gemeente zelf verantwoordelijk. Daartoe mag de gemeente alle terug ontvangsten uit die kapitaalverstrekking (rente en aflossing) zelf houden. Het debiteurenrisico inclusief de terugbetalingsverplichting van 75% ligt volledig bij de deelnemende gemeenten. Ad b. Risico’s in interne bedrijfsvoering BIO - AVG De maatschappij digitaliseert. De overheid moet daarin mee. Voor veel burgers en overheidsinstanties is digitalisering een positieve ontwikkeling. Zo is contact makkelijk en snel gelegd, informatie snel uitgewisseld. Om haar diensten digitaal te kunnen uitvoeren wordt inwoners om persoonlijke informatie gevraagd. Informatie die digitaal wordt opgeslagen.
Het gaat daarbij om de basisadministratie met Burgerservicenummers en persoonsgegevens, maar ook om de uitkeringenadministratie of eventuele schuldsanering. Voor een veilige digitale overheid is vanaf 1 januari 2020 de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van kracht. De BIO is het basisnormenkader voor informatiebeveiliging binnen alle overheidslagen (Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen). Had voorheen iedere overheidslaag zijn eigen baseline, nu is er met gezamenlijke inspanning één BIO voor de gehele overheid. De steeds verder gaande en niet meer te stoppen digitalisering zal om steeds meer verdergaande maatregelen vragen om gegevens van burgers voldoende te beschermen. Implementatie van deze maatregelen zal kosten met zich meebrengen.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 66 van 125
versie 2.0
Ook is per 25 mei 2018 de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van toepassing. ISD BOL heeft de regels omtrent de AVG geïmplementeerd in de organisatie. De AVG is volledig nieuwe wetgeving. Jurisprudentie omtrent deze wetgeving kan leiden tot het doorvoeren van noodzakelijke aanpassingen in de organisatie. Dit kan extra kosten met zich meebrengen. De bedrijfsvoeringskosten Met de overdracht van verantwoordelijkheden van ISD BOL voor specifieke doelgroepen naar de mensontwikkelbedrijven is een deel van de werkzaamheden verschoven naar de mensontwikkelbedrijven. Begin 2019 is in overleg met de mensontwikkelbedrijven in een plan van aanpak voor overdracht van deze verantwoordelijkheden vastgesteld wanneer deze overdracht plaatsvindt en in welke omvang. De overdracht is vervolgens gefaseerd uitgevoerd gedurende de jaren 2019 en 2020 (en voor Landgraaf gedeeltelijk ook in 2021). Een aantal taken blijft de verantwoordelijkheid van ISD BOL. Dit zal van verdere invloed zijn op de benodigde formatie bij ISD BOL. Wij zien dat de cliëntaantallen verminderen en constateren dat de werkzaamheden ook afnemen. De afname van werkzaamheden is niet in gelijke verhouding met de afname van de cliëntaantallen. De Participatiewet biedt immers ook inkomensondersteunende maatregelen voor burgers die moeten rondkomen van een inkomen op minimumniveau niet zijnde een bijstandsuitkering.
De afname van de werkzaamheden heeft uiteraard invloed op de formatieomvang noodzakelijk om de werkzaamheden naar behoren uit te kunnen voeren. ISD BOL houdt hier rekening mee door te werken met een flexibele schil. Indien deze flexibele schil niet voldoende blijkt te zijn, bestaat er een risico dat er in de toekomst weer bijgeraamd moet worden op het salarisbudget. Een belangrijk deel van de bedrijfsvoeringskosten bestaat uit de salarislasten van alle functionarissen. ISD BOL kent functionarissen in uitvoerende functies, ondersteunende functies en indirecte functies (zie hoofdstuk 2.1.3: tabel met het overzicht van functionarissen). Onder bedrijfsvoeringskosten wordt ook verstaan het geheel van de zogenaamde SCOPAFIJTH-functies (Security, Communicatie, Organisatie, Personeel, Administratieve Organisatie, Financiën, Informatievoorziening, Juridisch, Technologie en Huisvesting): een acroniem voor de ondersteunde processen die een organisatie moet verrichten wil de organisatie op het gebied van de primaire processen goed kunnen functioneren. Ongeacht de omvang van de werkzaamheden in de primaire processen zal de organisatie de SCOPAFIJTH-functies moeten verrichten, onderhouden en ontwikkelen. De bedrijfsvoeringskosten zullen dan ook niet in gelijke verhouding afnemen als de teruggang in werkzaamheden bij ISD BOL.
Daarnaast nemen de ondersteunende werkzaamheden door ISD BOL aan de gemeentelijke mensontwikkelbedrijven toe. ISD BOL houdt haar uitgaven scherp in de gaten. Ook stellen wij ons voortdurend de vraag of een uitgave noodzakelijk of nuttig is. Ook zoeken wij continu naar manieren om onze bedrijfsvoering efficiënter en daarmee goedkoper uit te kunnen voeren. Ons streven daarbij is om onder het niveau van de (bijgestelde) begrotingen te blijven om daarmee de financiële last voor de deelnemende gemeenten zo laag mogelijk te houden.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 67 van 125
versie 2.0
Krapte op de arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt is ook bij ISD BOL voelbaar. Er is sprake van verloop van personeel en het invullen van ontstane vacatures gaat moeizaam. De dienstverlening aan de burger mag hierdoor echter geen gevaar lopen. Er wordt dan ook alles in het werk gesteld om ontstane vacatures in te vullen of wordt intern naar (soms tijdelijke) oplossingen gezocht om de burger zo optimaal mogelijk te kunnen blijven bedienen. De verwachting is dat de krapte op de arbeidsmarkt blijft aanhouden, ISD BOL zal hier ook de last van ondervinden bij het invullen van vacatures. Met mogelijk gevolg dat moet worden overgegaan tot (tijdelijk) inhuren van personeel om de dienstverlening te kunnen blijven garanderen. De kosten voor inhuur personeel kunnen onevenredig drukken op de bedrijfsvoeringskosten. Financiële kengetallen In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is bepaald dat er financiële kengetallen opgenomen moeten worden in de begroting en de jaarstukken. Het opnemen van financiële kengetallen past in het streven naar meer transparantie. Op basis van deze set kengetallen is in één oogopslag een beeld van de financiële positie te zien. Jaarverslag 2021
Verloop van de kengetallen Jaarverslag Begroting Jaarverslag 2021 2022 2022
Kengetallen Solvabiliteitsrisico
0%
0%
0%
Netto schuldquote
1,95%
-0,47%
1,60%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
1,95%
-0,47%
1,60%
Structurele exploitatieruimte
0%
0%
0%
Grondexploitatie
0%
0%
0%
Belastingcapaciteit
0%
0%
0%
Hieronder wordt per kengetal een toelichting gegeven met ten slotte een overzicht van de normering per kengetal. 1. Solvabiliteitsrisico Ondanks dat het solvabiliteitsratio op 0% staat, kan ISD BOL aan al haar financiële verplichtingen voldoen. ISD BOL komt op een ratio van 0% doordat deze ratio via een voorgeschreven formule van het ministerie van Binnenlandse Zaken berekend dient te worden. Een van de componenten van de formule betreft het eigen vermogen. Omdat ISD BOL geen eigen vermogen heeft komt de uitkomst altijd uit op 0. 2 en 3. Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. Bij ISD BOL is dit zeer gering. ISD BOL heeft ook maar 1 lening van de gemeente Brunssum ter dekking van de investeringskosten van de verbouwing en herinrichting van de gehuurde ruimten.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 68 van 125
versie 2.0
Bij het kengetal ‘Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen’ worden tevens alle verstrekte leningen meegenomen in de berekening. Dit laatste is niet van toepassing bij ISD BOL, derhalve is dit percentage gelijk aan het eerste kengetal. 4. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Bij ISD BOL is het percentage nul, dat betekent dat de structurele baten precies toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. 5. Grondexploitatie Dit kengetal is niet van toepassing op ISD BOL omdat ISD BOL geen grondexploitaties heeft. 6. Belastingcapaciteit Dit kengetal is niet van toepassing op ISD BOL omdat ISD BOL geen belastingen heft. Normering kengetallen Het belang van financiële kengetallen is drieledig: naast inzicht in de financiële positie en vergelijkbaarheid hebben kengetallen ook een signaalfunctie. In de Handleiding houdbaarheidstest gemeentefinanciën van de VNG zijn signaalwaarden bepaald per kengetal. Boven (of onder) deze signaalwaarde is potentieel sprake van financiële stress op het bijbehorende aandachtsgebied. Signaalwaarden k engetall en Solvabiliteitsratio Netto schuldquote Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
< 20% > 100% Begr < 0% <0%
Enkel bij het kengetal ‘solvabiliteitsratio’ overschrijdt ISD BOL de signaalwaarde. Zoals hierboven reeds uitgelegd komt dit doordat ISD BOL geen eigen vermogen heeft. Beleid over weerstandscapaciteit en risico’s ISD BOL heeft geen beleid vastgesteld ten aanzien van weerstandscapaciteit en risico’s. Veelal wordt bij gemeenten een Nota weerstandsvermogen en risicomanagement vastgesteld waarin gemeenteraden het beleidskader betreffende het aanhouden van weerstandsvermogen hebben benoemd. Doordat ISD BOL geen eigen vermogen heeft, is dit hier niet van toepassing.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 69 van 125
versie 2.0
1.2.2 Financiering Er zijn drie financieringsstromen te onderkennen, te weten: 1. Financiering van de programmakosten, waaronder worden verstaan alle kosten direct voortvloeiend uit de toepassing van beleid en regelgeving. 2. Financiering van de extra kosten veroorzaakt door gemeentelijk beleid zoals uitvoering van het minimabeleid. 3. Financiering van de indirecte kosten die verbonden zijn aan de uitvoering van de opgedragen taken, die via een verdeelsleutel ten laste van de gemeenten komen, de zogenaamde bedrijfsvoeringkosten. Ten aanzien van de directe programmakosten is bepaald, dat alle betalingen van het rijk aan de gemeenten met betrekking tot de uitvoering van de wettelijke regelingen direct na ontvangst door de gemeenten aan ISD BOL worden overgemaakt. Kosten, voor zover niet gedekt door rijksbudgetten en andere ontvangsten worden als volgt in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten:
Participatiebudget (deel re-integratie) Afrekening 1 x per jaar.
Kinderopvang
Afrekening 1 x per jaar op basis van werkelijke uitgaven.
Participatiewet, IOAW, IOAZ en BBZ
Na afloop van het kwartaal op basis van werkelijke uitgaven.
Bijzondere bijstand en minimaregelingen
Na afloop van het kwartaal op basis van werkelijke uitgaven;
Kosten bedrijfsvoering
Per kwartaal wordt op voorschotbasis cf. vastgestelde (bijgestelde) begroting ¼ van het begrotingsbedrag in rekening gebracht. Na vaststelling van een begrotingsbijstelling worden, indien nodig, bij het eerstvolgende voorschot de voorschotten over eerder gefactureerde termijnen gecorrigeerd.
Overige kosten
Afrekening 1 x per jaar. Mocht er ondanks deze wijze van facturering een liquiditeitstekort ontstaan dan zal ISD BOL conform artikel 25 van de GR een met redenen omkleed verzoek aan de gemeenten doen voor extra liquiditeiten.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 70 van 125
versie 2.0
Kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet is in de Wet Fido een norm gesteld voor het maximumbedrag waarmee de gemeenschappelijke regeling haar financiële bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd < 1 jaar) mag financieren. De kasgeldlimiet wordt bepaald door een ministerieel vastgesteld percentage (8,20%) van de totale omvang van de begroting (lasten). Hiermee wordt de maximale hoogte aangegeven van de kort aan te trekken middelen.
Kas gel dl imi et
Werk eli jk Kwartaal 1 bedrag in €
Werk eli jk Kwartaal 2 bedrag in €
Werk elijk Kwartaal 3 bedrag in €
Werk elijk Kwartaal 4 bedrag in €
Omvang begroting (lasten)
39.418.447
38.105.939
38.105.939
46.331.193
1. Toegestane kasgeldlimiet - in procenten - in bedrag
8,20% 3.232.313
8,20% 3.124.687
8,20% 3.124.687
8,20% 3.799.158
2. Omvang vlottende korte schuld
3.296.241
3.428.664
3.561.086
3.693.509
3. Vlottende middelen - contante in kas - tegoeden in rekening-courant - overige uitstaande gelden < 1 jaar
2 10.795 5.453.264
2 15.215 5.158.220
2 19.635 4.863.176
2 24.054 4.568.131
Toets kasgeldlimiet - totaal netto-vlottende schuld (2-3) - Toegestane kasgeldlimiet - ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
-2.167.820 3.232.313 5.400.133
-1.744.773 3.124.687 4.869.460
-1.321.726 3.124.687 4.446.413
-898.679 3.799.158 4.697.836
Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Het begrotingstotaal komt daarbij in de plaats van de totale vaste schuld. In de onderstaande tabel wordt de renterisiconorm weergegeven. We blijven ruimschoots binnen de norm voor het renterisico.
Renteri s iconorm
Werk eli jk Kwartaal 1 bedrag in €
Werk eli jk Kwartaal 2 bedrag in €
Werk elijk Kwartaal 3 bedrag in €
Werk elijk Kwartaal 4 bedrag in €
1. Renteherziening op leningen o/g 2. Betaalde aflossingen
0 0
0 0
0 0
0 92.074
3. Renterisico (1+2)
0
0
0
92.074
Begrotingstotaal Het bij Min. regeling vastgestelde %
39.418.447 20%
38.105.939 20%
38.105.939 20%
46.331.193 20%
4. Renterisiconorm
7.883.689
7.621.188
7.621.188
9.266.239
Toets renterisiconorm - ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
7.883.689
7.621.188
7.621.188
9.174.165
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 71 van 125
versie 2.0
Het EMU-saldo Het EMU-saldo is het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven van de collectieve sector (Rijk, medeoverheden en sociale fondsen). In het Verdrag van Maastricht (1992) is afgesproken dat het EMU- tekort van een land maximaal 3% BBP mag bedragen. Hierbij is gebruik gemaakt van definities en conventies van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen (ESR 1995). Deze definities bepalen wat het EMU-saldo en het EMUtekort van de gehele overheid is: Rijk, Sociale Fondsen en overige publiekrechtelijke lichamen (lokale overheid). In de volgende tabel is de berekening gemaakt van het EMU-saldo. Werk el ijk bedrag in €
EMU- s al do 1. Exploitatiesaldo
0
+2 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie -3 Investeringen in (im)materiele vaste activa die op de balans worden geactiveerd Totaal EMU-saldo
Jaarstukken ISD BOL 2022
92.074 0 92.074
Pagina 72 van 125
versie 2.0
1.2.3 Bedrijfsvoering Algemeen Een belangrijk deel van de bedrijfsvoeringskosten bestaat uit de salarislasten van alle functionarissen maar is meer dat dit. Bedrijfsvoeringskosten omvat het geheel van de zogenaamde
SCOPAFIJTH-functies
(Security,
Communicatie,
Organisatie,
Personeel,
Administratieve Organisatie, Financien, Informatievoorziening, Juridisch, Technologie en Huisvesting): een acroniem voor de ondersteunde processen die een organisatie moet verrichten wil de organisatie op het gebied van de primaire processen goed kunnen functioneren. Ongeacht de omvang van de werkzaamheden in de primaire processen zal de organisatie de SCOPAFIJTH-functies moeten verrichten, onderhouden en ontwikkelen. Bedrijfsvoering betekent echter ook: sturing en beheersing van primaire en ondersteunende processen in een organisatie om zo de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren. ISD BOL zal haar beleid op rechtmatige en doelmatige wijze realiseren en het Dagelijks Bestuur (DB) legt hierover verantwoording af. Het basisuitgangspunt is, dat de organisatie ‘in control’ is. We blijven zoeken naar efficiëntere manieren van werken en samenwerken, intern en extern en verdere professionalisering van de organisatie. Analyse gestuurd werken/datagedreven werken Burgers zijn het best geholpen wanneer zij zo snel als mogelijk een antwoord hebben op hun vraag of er voor hen een recht bestaat op een bepaalde voorziening én vervolgens snel over de financiële tegemoetkoming beschikken.
Burgers van de BOL-gemeenten kunnen dan ook sinds 2016 een tegemoetkoming op basis van het minimabeleid via de digitale (=via een beveiligde toegang (digid) op de website) en geautomatiseerde (=per ommegaande een beschikking) weg aanvragen. Én bij vastgesteld recht wordt binnen 1 dag de tegemoetkoming betaalbaar wordt gesteld. Daarna heeft ISD BOL deze ontwikkeling verder doorgetrokken en op dit moment kan via de digitale weg:
Een aanvraag worden ingediend voor bijzondere bijstand. Bij een aantal kostensoorten vindt eveneens een automatische afhandeling plaats (en wordt de aanvraag automatisch afgehandeld = betaalbaarstelling binnen 1 werkdag); Is er een bewindvoerdersportaal ontwikkeld waarin bewindvoerders via een ‘eigen’ digitaal portaal bepaalde voorzieningen voor hun cliënten aanvragen. Ook hier geldt dat de aanvraag automatisch wordt afgehandeld = betaalbaarstelling binnen 1 werkdag); Is er een werkgeversportaal ontwikkeld waarin werkgevers waar burgers aan het werk zijn met ondersteuning van een loonkostensubsidie wijzigingen kunnen doorgeven.
De huidige situatie op de arbeidsmarkt dwingt te zoeken naar alternatieven, in te zetten op roboticering en arbeidsbesparende technologie. Ook ISD BOL wordt ‘gedwongen’ op een innovatieve manier te kijken naar haar dienstverlening. Waar zijn mogelijkheden om processen verder te digitaliseren en te automatiseren zonder in te boeten op de dienstverlening voor onze cliënten? Maar ook naar interne processen wordt gekeken, kunnen deze efficiënter worden ingericht, kan de inzet van roboticering en slimme technologie ervoor zorgen dat dezelfde werkzaamheden in minimaal hetzelfde tijdsbestek (zo
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 73 van 125
versie 2.0
mogelijk sneller) worden afgedaan met minder of geen inzet van personeel? ISD BOL blijft dan ook versterkt inzetten op digitalisering en automatisering. Uitvoeringsorganisatie ISD BOL is een organisatie die zijn administratie op orde heeft. ISD BOL wordt dan ook al meerdere jaren gevraagd door haar opdrachtgevers om diverse regelingen uit te voeren. Zo voert ISD BOL:
Sinds 2016 de regeling tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten/ bijdrage eigen risico zorgverzekering uit ten behoeve van de BOL-gemeenten;
Sinds 2017 voor de gemeente Landgraaf het mantelzorgcompliment uit;
Voor de BOL-gemeenten in voorkomende gevallen de terug- en invordering uit van ten onrechte genoten WMO-uitkeringen en voorzieningen uit de Jeugdwet;
Sinds de oprichting van de mensontwikkelbedrijven van de BOL-gemeenten voor deze bedrijven de administratieve werkzaamheden uit. Inmiddels omvat dit vrijwel alle administratieve taken direct verbonden aan de uitvoeringstaken van de ontwikkelcoaches, dit om de ontwikkelcoaches maximaal te ondersteunen. Door deze administratieve ontzorging krijgen de ontwikkelcoaches meer tijd en ruimte om de klanten te begeleiden; Voor de gemeente Brunssum de uitreiking van het gratis abonnement bibliotheek ten behoeve van de inwoners met een minimuminkomen uit; Voor de gemeente Brunssum de regeling Stop Kinderarmoede – onderdeel uitreiking kinder-winterkleding pakket ten behoeve van de inwoners met een uitkering op grond van de Participatiewet uit; Het administratieve proces vanuit de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening uit, de regeling die op 1 januari 2021 is ingegaan.
Wet Inburgering 2021 Met ingang van 1 november 2022 is de uitvoering van de Wet Inburgering 2021 (Wi2021) zowel door de gemeente Brunssum als de gemeente Landgraaf gedelegeerd aan ISD BOL. Om deel te kunnen nemen aan een inburgeringstraject moet een inburgeraar een inburgeringscontract ondertekenen. Hiermee gaat hij een overeenkomst aan rond Nederlands leren (NT2), de cursus maatschappelijke oriëntatie en het traject naar werk/participatie. Vanaf 1 januari 2023 komt daar het participatietraject bij. De ontwikkelcoaches van de mensontwikkelbedrijven zijn verantwoordelijk voor de inzet van het juiste traject naar werk/participatie voor de inburgeraar, ISD BOL voert alle administratieve taken en verantwoording rondom de inburgeringswet uit en ontzorgt daarmee de ontwikkelcoaches. In de P&C-documenten ISD BOL 2023 zal periodiek worden gerapporteerd over de uitvoering van de Wi2021.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 74 van 125
versie 2.0
Deel 2 Jaarrekening
Deel 2
Jaarrekening
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 75 van 125
versie 2.0
2.1 Overzicht van baten en lasten Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening geeft de gerealiseerde baten en lasten in 2022 per kerntaak weer en de totstandkoming van het rekeningresultaat. De belangrijkste financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting 2022 (inclusief wijzigingen) worden toegelicht.
2.1.1 Cumulatief overzicht Onderstaand is het cumulatief overzicht van baten en lasten op programmaniveau weergegeven met een, op grond van het BBV, verplichte uitsplitsing naar een aantal onderdelen. Cumul atief ov erzi c ht bedragen in Euro
Baten
Primitieve begroting Lasten
Saldo
Baten
Bijgestelde begroting Lasten Saldo
Realisatie begrotingsjaar Baten Lasten Saldo
Bevorderen uitstroom Beperken instroom Maatschappelijke participatie Bedrijfsvoering Projecten
1.541.490 30.422.525 3.035.827 48.406 0
1.541.490 30.422.525 3.035.827 89.282 0
0 0 0 -40.876 0
1.626.248 29.200.708 3.039.643 48.406 7.741.663
1.626.248 29.200.708 3.039.643 106.024 7.741.663
0 0 0 -57.618 0
1.553.103 28.028.418 2.984.304 48.429 7.655.324
Subt otaal programma's
35.048.247
35.089.123
- 40.876
41.656.667
41.714.285
- 57.618
40.269.577
0
0
0
0
0
0
0
0
0
4.370.200
4.304.324
65.876
4.674.526
4.591.908
82.618
4.537.585
4.483.551
54.034
Onvoorzien
0
25.000
-25.000
0
25.000
-25.000
0
0
0
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
0
0
0
0
0
39.418.447
39.418.447
0
46.331.193
46.331.193
0
44.807.162
44.807.162
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
39.418.447
39.418.447
0
46.331.193
46.331.193
0
44.807.162
44.807.162
0
Algemene dekkingsmiddelen Gerealiseerde kosten Overhead
Gereal is eerde t otaal s al do v an baten en las ten Toevoeging/onttrekking aan reserves Gereal is eerde res ul taat
1.553.103 28.028.418 2.984.304 102.463 7.655.324
0 0 0 -54.034 0
40.323.611 - 54.034
Met dit overzicht wordt specifiek inzichtelijk gemaakt wat de algemene dekkingsmiddelen zijn, de gerealiseerde kosten overhead, onvoorzien, vennootschapsbelasting en de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. De overhead en onvoorzien zijn bij ISD BOL onderdeel van alle lasten bij Bedrijfsvoering. De totale lasten van overhead en onvoorzien zijn reeds toegelicht in hoofdstuk 1.1.4 Bedrijfsvoering. De overige kosten zijn niet van toepassing bij ISD BOL. Doordat de gerealiseerde kosten overhead en de post onvoorzien in bovenstaand overzicht afzonderlijk worden weergegeven, sluit het subtotaal van het programma Bedrijfsvoering niet aan met het overzicht van baten en lasten Bedrijfsvoering in het hoofdstuk 2.1.7 Financiële verantwoording bedrijfsvoeringskosten. Hiervoor dient dit samengeteld te worden. Dit cumulatief overzicht is in de onderstaande 2 tabellen gesplitst naar de 2 deelnemende gemeenten. Indien de cijfers van de 2 gemeenten bij elkaar opgeteld worden, zit er een verschil in bij de realisatie van € 394.941. Dit zijn extra baten binnen de programma’s bedrijfsvoering en projecten welke niet worden ontvangen via de bijdragen van de gemeenten, maar elders. Bijvoorbeeld detacheringen, kapitaallasten en kosten van renovatie van de hoogbouw waar de langlopende geldlening tegenover staat.
Jaarstukken ISD BOL 2022
Pagina 76 van 125
versie 2.0
Cumulatief overzicht Brunssum Brunss um bedragen in euro
Baten
Primitieve begroting Lasten
Saldo
Baten
Bijgestelde begroting Lasten Saldo
Realisatie begrotingsjaar Baten Lasten Saldo
Bevorderen uitstroom Beperken instroom Maatschappelijke participatie Bedrijfsvoering Projecten
743.901 13.002.461 1.249.738 1.784.731 0
743.901 13.002.461 1.249.738 1.784.731 0
0 0 0 0 0
800.743 12.287.486 1.236.234 1.871.920 3.621.394
800.743 12.287.486 1.236.234 1.871.920 3.621.394
0 0 0 0 0
762.484 11.465.376 1.226.732 1.769.921 3.539.546
762.484 11.465.376 1.226.732 1.769.921 3.539.546
0 0 0 0 0
Gereal is eerde res ul taat
16.780.831
16.780.831
0
19.817.777
19.817.777
0
18.764.060
18.764.060
0
Cumulatief overzicht Landgraaf Landgraaf bedragen in euro
Baten
Primitieve begroting Lasten
Saldo
Baten
Bijgestelde begroting Lasten Saldo
Realisatie begrotingsjaar Baten Lasten Saldo
Bevorderen uitstroom Beperken instroom Maatschappelijke participatie Bedrijfsvoering Projecten
797.588 17.420.064 1.786.088 2.434.989 0
797.588 17.420.064 1.786.088 2.434.989 0
0 0 0 0 0
825.505 16.913.221 1.803.408 2.560.461 4.120.270
825.505 16.913.221 1.803.408 2.560.461 4.120.270
0 0 0 0 0
790.619 16.563.042 1.757.571 2.422.546 4.114.383
790.619 16.563.042 1.757.571 2.422.546 4.114.383
0 0 0 0 0
Gereal is eerde res ul taat
22.438.729
22.438.729
0
26.222.865
26.222.865
0
25.648.161
25.648.161
0
In bijlage B ‘Gerealiseerde baten en lasten per gemeente’ zijn per gemeente de kerntaken uitgesplitst in meerdere onderdelen. Begrotingsrechtmatigheid Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Baten en lasten, alsmede de balansposten dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s. In onderstaande tabel is per programma aangegeven of zich in 2022 een begrotingsoverschrijding heeft voorgedaan. Programma bedragen in Euro
bijgestelde begroting
bevorderen van de uitstroom beperken van de instroom maatschappelijke participatie bedrijfsvoering projecten
1.626.248 29.200.708 3.039.643 4.722.932 7.741.663
Jaarstukken ISD BOL 2022
2022 werkelijk
Verschil
1.553.103 28.028.418 2.984.304 4.586.014 7.655.324
73.145 1.172.290 55.339 136.919 86.339
Pagina 77 van 125
Opmerking Geen overschrijding Geen overschrijding Geen overschrijding Geen overschrijding Geen overschrijding
versie 2.0
2.1.2 Analyse op hoofdlijnen In onderstaande tabel is een samenvatting opgenomen van de grootste afwijkingen per gemeente over het jaar 2022. De realisatie wordt hierbij vergeleken met de begrotingscijfers uit de 2e BERAP. Een toelichting op de afwijkingen is opgenomen in de volgende hoofdstukken per kerntaak.