Raadsvoorstel 10 (bijlage) Integraal Huisvestingsplan.pdf

IHP Brunssum I RO20040356

30

Principe 4: Ruimte (laten) voor pluriformiteit De gemeente Brunssum en maatschappelijke partners faciliteren goed onderwijs. Schoolbesturen krijgen de ruimte om een bijzonder profiel te ontwikkelen waarmee kinderen en ouders in Brunssum iets te kiezen hebben: een school met een specifieke onderwijsvisie, een school die aansluit bij de capaciteiten, interesses en talenten van het kind of een school met een bijzondere grondslag. Schoolbesturen en hun partners kiezen specifiek en gericht voor de eigen omgeving en de eigen doelgroep. Daardoor kunnen voorzieningen in de verschillende wijken van de gemeente Brunssum afwijken en elkaar inhoudelijk aanvullen. Dit ordeningsprincipe kan ertoe leiden dat een voorziening ruimte krijgt om af te wijken van de overige ordeningsprincipes, met name in principe 1 (brede kindvoorzieningen) en principe 3 (toekomstvast in robuuste omvang). Schoolbesturen zijn over specifieke keuzes transparant, zodat interbestuurlijk overleg mogelijk wordt.

IHP Brunssum I RO20040356

31

6 Huisvestingsscenario’s

6

Huisvestingsmaatregelen

IHP Brunssum I RO20040356

32

In hoofdstuk 2 is de huidige situatie van onderwijs en opvang in Brunssum beschreven. Belangrijk onderdeel zijn de uitkomsten van de functionele en gebouweliike scan. Met behulp van deze scan is de huidige onderwijshuisvesting in Brunssum op een aantal onderwerpen beoordeeld om tot prioriteiten te komen. In dit hoofdstuk wordt het bestaande aanbod afgezet tegen de ordeningsprincipes uit hoofdstuk 5. Dit biedt inzicht in de wijze waarop de locaties voor onderwijs en kinderopvang voldoen aan de ordeningsprincipes en geeft de belangrijkste huisvestelijke prioriteiten voor de komende jaren.

Algemeen Het IHP heeft als startpunt de bestaande situatie van de schoollocaties in relatie tot het voedingsgebied c.q. herkomst van leerlingen. Het voortgezet onderwijs vormt geen onderdeel van voorliggend integraal huisvestingsplan. De gemeente Brunssum is op basis van leerlingenstromen en natuurlijke barrières in diverse voedingsgebieden verdeeld, zie onderstaande afbeelding. Belangrijk aspect is bereikbaar onderwijs in een goede spreiding over de gemeente, waarbij keuzevrijheid blijft gewaarborgd. Brunssum neemt in het primair onderwijs de verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting voor de volledige eigen basisgeneratie van de gemeente. Indien relevant nemen partners ook verantwoordelijkheid voor kinderen vanuit de regio. Onderwijsstichting Movare heeft de intentie uitgesproken om met SBO De Boemerang een andere richting inslaan: de school gaat onderwiijs geven aan een beperkt aan leerlingen (circa 40-50 leerlingen). De overige leerlingen stromen uit naar het reguliere onderwijs, waar met behulp van (onder andere) schakelklassen in specifieke behoeften wordt voorzien. Voor een ander deel van de huidige leerlingen van SBO De Boemerang is uitstroom naar speciaal onderwijs (SO) voorzien.

IHP Brunssum I RO20040356

33

Gebied

Brunssum

Basisscholen

Gebied A

West

De Vlindertuin, Sint Franciscus, GB Benjamin

520

Gebied B

Noord

Titus Brandsma, De Caleidoscoop

360

Gebied C

Centrum

De Opstap, De Trampoline

355

Gebied D

Oost

Meander

190

Gebied E

Zuid

Langeberg

205

Totaal Gebied C

Leerlingenprognose 2035

1.630 Centrum

SBO De Boemerang

100 * Gebaseerd op gegevens Pronexus

Hoewel basisschool De Caleidoscoop in postcode 6444 is gelegen, en daartoe tot een ander gebied behoort, worden de basisscholen Titus Brandsma (Movare) en De Caleidoscoop (Movare) in gebied B (Brunssum-Noord) meegenomen. De basisscholen zijn op ongeveer vijf minuten rijafstand van elkaar gelegen en bedienen, conform de leerlingenstromen, met name het voedingsgebied Brunssum-Noord en Brunssum-Centrum (aan de westzijde). Daarbij hebben beide schoollocaties te maken met dalende leerlingenaantallen, een slechte bouwkundige staat van de gebouwen en onvoldoende aansluiting op de vastgestelde visie op onderwijs. Dit vraagt om een gezamenlijke, toekomstbestendige aanpak. Uitgangspunt is dat maatregelen uit zorgplicht in permante voorzieningen worden gerealiseerd. Tijdelijke huisvestingsvraagstukken worden, waar mogelijk, met tijdelijke efficiënte maatregelen uitgevoerd.

IHP Brunssum I RO20040356

34

Gebied A: Brunssum-West (De Vlindertuin, Sint Franciscus, GB Benjamin) Brunssum-West heeft 7.130 inwoners, waarvan ongeveer 380 kinderen de basisgeneratie van het primair onderwijs vormen. Circa 75% van de 4-12 jarigen uit het gebied kiest voor de basisscholen in Brunssum-West, 16% stroomt uit naar andere gemeenten (met name naar Heerlen en Beekdaelen). GB Benjamin zorgt met haar bijzonder profiel voor regionale instroom naar het gebied. BS De Vlindertuin (onderbouw) Onderwijs

4,2

Ruim Voldoende

Ruimte

2,5

Matig

Omgeving

3,0

Bouwkundig Totaalscore



BS De Vlindertuin (bovenbouw) Onderwijs

4,8

Ruim Voldoende

Ruimte

2,8

Matig

Matig

Omgeving

4,5

Ruim Voldoende

2,4

Matig

Bouwkundig

4,8

Ruim Voldoende

3,0

Voldoende

Totaalscore

4,2

Ruim Voldoende

BS Sint Fransiscus



GB Benjamin

Onderwijs

4,5

Ruim Voldoende

Onderwijs

2,2

Matig

Ruimte

3,5

Voldoende

Ruimte

4,3

Ruim Voldoende

Omgeving

4,3

Ruim Voldoende

Omgeving

2,3

Matig

Bouwkundig

4,8

Ruim Voldoende

Bouwkundig

1,6

Onv oldoende

4,3

Ruim Voldoende

Totaalscore

2,6

Matig

Totaalscore





De Vlindertuin (Movare), Sint Franciscus (Innovo) en Benjamin (Vereniging tot Stichting en Instandhouding van scholen met de bijbel op Gereformeerde Grondslag) zijn op korte afstand van elkaar gehuisvest. De Vlindertuin is op twee locaties gevestigd. De onderbouw (groepen 1 tot en met 4) is in een apart gebouw aan de Ir. de Katstraat gehuisvest, de bovenbouw (groepen 4 tot en met 8) is samen met basisschool Sint Franciscus onderdeel van bredeschool Treebeek aan de Wijenweg.

Conform de functionele en gebouwelijke scan heeft GB Benjamin een score matig, de onderbouw van De Vlindertuin een score voldoende en de twee locaties in bredeschool Treebeek (bovenbouw De Vlindertuin en Sint Franciscus) een score ruim voldoende. De gebouwsituatie voor gereformeerde basisschool Benjamin behoeft aandacht. Voor de volledige beschrijving van de scan wordt verwezen naar bijlage 2. Principe 1. Samenwerking (bij voorkeur) in brede kindvoorzieningen Basisscholen De Vlindertuin (bovenbouw) en Sint Franciscus zijn sinds 2015 samen met POV Hummelhutje en BSO Treebeek gehuisvest in bredeschool Treebeek, eigendom van de gemeente. Het bewegingsonderwijs is georganiseerd in de naastgelegen Sporthal Treebeek. Hier worden ook de gymlessen voor GB Benjamin verzorgd. Het leerlingenaantal van de bredeschool blijft constanter dan bij de bouw werd verwacht. Daardoor is de onderbouw van De Vlindertuin op een andere locatie gehuisvest. Zij maken voor het bewegingsonderwijs gebruik van het inpandige speellokaal. Gereformeerde basisschool Benjamin is op bijna 600 meter afstand van bredeschool Treebeek gesitueerd, zonder inpandige kindfuncties. Naast onderwijs zijn in het gebied peuteropvang en buitenschoolse opvang gevestigd. Hiermee voorziet het gebied in een aanbod voor kinderen van 2 tot en met 12 jaar. In Brunssum-West is geen kinderdagopvang gevestigd.

Conclusie: Het aanbod is niet compleet. Kinderdagopvang is niet beschikbaar in het gebied. Partners ambiëren versterking van het aanbod en zoeken daarvoor een nauwe, inhoudelijke samenwerking.

IHP Brunssum I RO20040356

35

Principe 2. Bereikbaar verspreid over de gemeente Bredeschool Treebeek is in een jonge wijk gelegen, met veel gezinswoningen (zowel sociale huur als dure koop) en een diverse leerlingenpopulatie. De basisscholen hebben niet primair Brunssum-West als voedingsgebied, gemiddeld komt slechts 45% van het leerlingenaantal uit het gebied. Ongeveer 34% is woonachtig in de andere gebieden van Brunssum (met name in het centrum), 21% in omliggende gemeenten. GB Benjamin dient, vanwege haar identiteit, de gehele regio. Het is de enige gereformeerde basisschool in Limburg, waardoor zij een beperkt aantal leerlingen uit de directe omgeving aantrekt. Bijna 43% van de leerlingen is woonachtig in omliggende gemeenten, met name in Heerlen en Beekdaelen. Conclusie: Goed bereikbaar, gespreid aanbod. Principe 3. Toekomstvast met een scope van dertig jaar De huidige bezetting van de scholen in Brunssum-West is 636 leerlingen. Conform prognoses van Pronexus (juli 2019) bedraagt het leerlingenpotentieel (over 15 jaar) circa 520 leerlingen; 260 leerlingen De Vlindertuin, 140 leerlingen Sint Franciscus en 120 leerlingen GB Benjamin. Hiermee daalt het leerlingenaantal op de scholen gedurende de komende jaren, waarbij wordt opgemerkt dat de leerlingenaantallen minder sterk zijn gedaald dan voorheen werd verwacht.

Het leerlingenaantal voor GB Benjamin is op teldatum 1 oktober 2020 positiever dan de leerlingenprognoses voorspelden. Eigen prognoses gaan uit van een stijging met 15 leerlingen per jaar en de school verwacht dat deze stijging hoger kan uitpakken. Dit kan consequenties hebben voor de andere scholen in het gebied. GB Benjamin heeft een normatief ruimtetekort van ongeveer 80 m² bvo (één groepslokaal). De andere twee basisscholen in Brunssum-West ervaren wel ruimtetekort, terwijl de normatieve ruimtebehoefte volstaat met de gebouwcapaciteit. Sint Franciscus heeft vooral een tekort aan kleine ruimten. Voor De Vlindertuin wordt het ruimtetekort veroorzaakt door de wens van de school om groep 4 bij de bovenbouw te huisvesten (en niet bij de onderbouw), daar dit beter aansluit bij het inhoudelijk onderwijsprogramma. Gezien de leeftijd en kwaliteit van bredeschool Treebeek (2015) is er op deze locatie op technische gronden geen sprake van zorgplicht binnen de voorliggende IHPperiode. De onderbouw van De Vlindertuin (1989) en GB Benjamin (1933 en 1984) zijn in oudere gebouwen gehuisvest. Daarmee voldoen de gebouwen op termijn niet aan de voorschriften die gaan gelden voor de klimaateisen van 2050.

Voor de lange termijn (na de IHP periode) moet, met name voor GB Benjamin, rekening worden gehouden met aanpassing van het gebouw aan nieuwe voorwaarden met betrekking tot klimaatprestaties en binnenklimaat. Opgemerkt wordt dat op het dak van GB Benjamin zonnepanelen zijn gerealiseerd, terwijl de bouwtechnische staat van het gebouw in slechte staat verkeert. Conclusie: Goed toekomstperspectief. Kanttekening: Gezien de bouwtechnische staat van het gebouw van GB Benjamin dient voor de lange termijn een andere oplossing gezocht te worden.

IHP Brunssum I RO20040356

36

Principe 4. Ruimte (laten) voor pluriformiteit Elke school heeft een eigen (pedagogisch-didactisch) profiel, onderscheidend ten opzichte van elkaar. GB Benjamin heeft een bijzondere grondslag en bereikt daarmee een regionaal voedingsgebied. De school voorziet in een bijzonder profiel die aansluit bij de capaciteiten, interesses en talenten van kinderen in de omgeving. Uitgangspunt is dat alle drie de scholen gehandhaafd blijven. Conclusie: Diverse, passende onderwijsconcepten gewaarborgd. Advies De scholen in het voedingsgebied Brunssum-West zijn bereikbaar gesitueerd en bedienen bij het gebied passende onderwijsprofielen. Het gebied biedt voldoende perspectief voor een toekomstvaste brede kindvoorziening. De partners dienen gezamenlijk te onderzoeken in hoeverre het wenselijk is om het aanbod in het gebied aan te vullen met kinderdagopvang. Het huisvesten van basisschool De Vlindertuin op twee locaties is geen wenselijke situatie. Het leidt tot onderwijskundige en functionele verliezen voor de school. Om aan de ordeningsprincipes te voldoen, dient de bredeschool ruimte te bieden voor de onderbouw van De Vlindertuin. Dit dient in een businesscase nader te worden onderzocht. In deze businesscase wordt tevens onderzocht of de vrijkomende locatie aan de Ir. de Katstraat ter beschikking kan worden gesteld aan GB Benjamin.

Gebied B: Brunssum-Noord (Titus Brandsma, De Caleidoscoop) Brunssum-Noord heeft 6.585 inwoners. Hiervan vormen 890 kinderen de basisgeneratie van het primair onderwijs: 425 kinderen uit postcode 6441 en 465 kinderen uit postcode 6444. Slechts 39% van deze kinderen uit Brunssum-Noord kiezen voor de twee basisscholen in het gebied, 19% kiest de basisscholen in Brunssum-Centrum, 12% stroomt uit naar overige gemeenten (met name Heerlen en Beekdaelen). De functionele en gebouwelijke scan geeft voor de basisscholen een lage score in vergelijking met de andere schoolgebouwen in de gemeente Brunssum. Beide scholen hebben een significante en BS Titus Brandsma BS De Caleidoscoop groeiende normatieve leegstand. De 3,5 3,3 Onderwijs Voldoende Onderwijs Voldoende schoolgebouwen zijn meer dan vijftig jaar 2,0 2,3 Ruimte Onv oldoende Ruimte Matig oud, daardoor afgeschreven en vanuit bouwkundig, functioneel en technisch 3,3 4,8 Omgeving Voldoende Omgeving Ruim Voldoende perspectief aan levensduurverlengende 2,0 2,2 Bouwkundig Onv oldoende Bouwkundig Matig renovatie of vervanging toe. Zie bijlage 2 Totaalscore Totaalscore  2,7 Matig  3,1 Voldoende voor de volledige beschrijving van de scan.

IHP Brunssum I RO20040356

37

Principe 1. Samenwerking (bij voorkeur) in brede kindvoorzieningen Basisschool Titus Brandsma en basisschool De Caleidoscoop behoren (in voorliggend IHP) tot het gebied Brunssum-Noord. Beide basisscholen voorzien in een aanbod voor kinderen van 2 tot en met 12 jaar. Naast onderwijs zijn in de gebouwen peuteropvang (Pukkio en Pinokkio) en buitenschoolse opvang (Titus Brandsma en De Caleidoscoop) gevestigd, waar een actieve inpandige samenwerking mee is gerealiseerd. Het bewegingsonderwijs van basisschool Titus Brandsma wordt in Sporthal Microhal gegeven. Voor basisschool De Caleidoscoop wordt het bewegingsonderwijs in bredeschool Centrum georganiseerd, op circa 15 minuten loopafstand. In het gebied zijn ook drie zelfstandige kindvoorzieningen gelegen: twee voorzieningen voor kinderdagopvang (Sport Sjoepkerke en Agrarisch PimPamPoentje) en één voorziening voor buitenschoolse opvang (Sport Sjoepkerke). Hiermee beschikt het gebied over een volledig aanbod voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar. Er bestaat een goede samenwerking met de separaat gehuisveste kindvoorzieningen. Conclusie: Niet compleet. Kinderdagopvang is buiten de basisscholen gehuisvest. Echter, compleet aanbod binnen het gebied beschikbaar.

Het bewegingsonderwijs van De Caleidoscoop wordt weliswaar niet in de nabije omgeving aangeboden maar de aangeboden voorzieningen bevinden zich binnen de afstandsregels van de wet. Kanttekening: Het gebied beschikt over het benodigde aanbod om te komen tot een kindcentrum. Principe 2. Bereikbaar verspreid over de gemeente Basisschool Titus Brandsma is in de wijk Brunssum-Noord gelegen. Deze wijk is in de jaren ’60-’70 flink gegroeid en kenmerkt zich door een brede populatie. In de nabije omgeving van de school beschikken de woningen over uiteenlopende WOZ-waardes (nabijheid van een flat tot vrijstaande woningen). De Caleidoscoop, gelegen in de wijk Fatima, is van oudsher verbonden aan de katholiek kerk. Deze samenwerking met de kerk is losgelaten; de school fungeert nu als zelfstandige school. De school bevindt zich een gevarieerde wijk, en beschikt over een andere leerlingenpopulatie als Titus Brandsma. Ouders kiezen bewust voor deze traditionele school met moderne tinten. Hoewel de basisscholen een andere leerlingenpopulatie aantrekken, hebben ze primair Brunssum-Noord en Brunssum-Centrum (aan de westzijde) als voedingsgebied. Bijna 79% van de leerlingen is woonachtig in het gebied, ongeveer 13% is afkomstig uit andere gebieden van Brunssum en 8% van de leerlingen woont in een andere gemeente. Conclusie: Goed bereikbaar, gespreid aanbod. Principe 3.

Toekomstvast met een scope van dertig jaar Op teldatum 1 oktober 2019 beschikken de scholen gezamenlijk over 437 leerlingen. Geprognosticeerd is dat de basisscholen in het gebied in 2035 een leerlingenpotentieel van 362 leerlingen hebben: 206 leerlingen De Caleidoscoop en 156 leerlingen Titus Brandsma. Hiermee is de komende jaren sprake van een flinke afname van het leerlingenaantal in het gebied, waardoor het huidige normatieve ruimteoverschot in de toekomst alsmaar blijft toenemen (tot circa 1.300 m² bvo).

IHP Brunssum I RO20040356

38

Hoewel de normatieve ruimtebehoefte doet vermoeden dat beide basisscholen kampen met een flinke overmaat, blijkt in de praktijk weinig sprake van leegstand (onder andere door de inpandige kindfuncties). De basisscholen zijn in een inefficiënt gebouw gehuisvest, veroorzaakt door de aanwezigheid van niet-functionele ruimte(n). De schoolgebouwen kenmerken zich als een traditioneel gebouw; brede gangen waaraan de lokalen zijn gesitueerd. Deze gebouwstructuur belemmert de scholen in het uitdragen van hun onderwijsconcept. Daarnaast zijn – ten behoeve van Passend Onderwijs – steeds meer aanpalende functies nodig, ter ondersteuning van de onderwijsbehoefte. Daartoe zijn kleine ruimten gewenst, die momenteel onvoldoende aanwezig zijn. Het schoolgebouw van basisschool Titus Brandsma is in 1968 gerealiseerd, dat van basisschool De Caleidoscoop in 1965. Afgelopen jaren hebben de gemeente Brunssum en schoolbestuur Movare een inspanning geleverd voor het opknappen van beide schoolgebouwen. In 2014 heeft een functionele aanpassing van het gebouw van basisschool Titus Brandsma plaatsgevonden (geen levensduurverlengde renovatie). Het gebouw van basisschool De Caleidoscoop is in 2006 aangepast en uitgebreid met vier lokalen. Echter, in de basis zijn beide schoolgebouwen oud en kampen de scholen met een groeiende normatieve leegstand.

Kijkend naar het bouwkundig perspectief van de bestaande gebouwen is er onvoldoende kwaliteit om ze aan te passen aan moderne onderwijseisen en zijn gezien de leeftijd (afgeschreven) en de gebouwelijke kwaliteit aan vervanging toe. Conclusie: Voldoet niet. Beide schoolgebouwen zijn te groot, kwalitatief en functioneel achterhaald. Gezien de slechte bouwtechnische staat van de gebouwen dient op termijn een andere oplossing gezocht te worden. Kanttekening: De onderwijskwaliteit van beide scholen is op orde door gerichte investeringen van het schoolbestuur en de gemeente Brunssum. Ook voor de toekomst ziet het schoolbestuur het onderwijsaanbod van beide scholen als een belangrijk onderdeel van het aanbod in de gemeente. Principe 4. Ruimte (laten) voor pluriformiteit Beide scholen in het gebied hebben een katholieke denominatie, maar hanteren een ander onderwijsconcept. Titus Brandsma en De Caleidoscoop hebben de voorkeur voor het actief betrekken van de wijk bij de school, maar dat laten de huidige gebouwen niet toe. Binnen de visie van Titus Brandsma wordt het gedachtengoed van Opeduca omarmd en ingezet op “Gezonde school van de toekomst”. Vanuit deze gedachte de nieuwgierigheid aantonen en kinderen buiten school de verbinding laten zoeken.

Daartoe biedt de school een klassendoorbrekend onderwijsconcept, waarmee ze een onderscheidend en uniek aanbod bieden in de gemeente Brunssum. De kinderen krijgen een dagritme aangeboden met voldoende onderwijstijd, sport, bewegen, spelen en aandacht voor gezonde voeding. Ouders kiezen bewust voor de rust en regelmaat op basisschool De Caleidoscoop. De school hanteert een meer traditionele aanpak, gecombineerd met moderne tinten. Conclusie: Onderscheidende en unieke onderwijsconcepten aanwezig.

IHP Brunssum I RO20040356

39

Advies Het aanbod aan onderwijs en kinddiensten in het gebied is voldoende, goed gespreid en vaak samenhangend gehuisvest en sluit daarmee in belangrijke mate aan op de ordeningsprincipes. Beide gebouwen zijn echter kwalitatief achterhaald en vragen een investering in aanpassing c.q. nieuwbouw om de normatieve leegstand terug te dringen en de gebouwprestaties op duurzaamheid, klimaat en kwaliteit te verbeteren. Kijkend naar de (dalende) leerlingenaantallen van beide basisscholen, de (slechte) bouwkundige staat van de gebouwen en de vastgestelde visie op onderwijs, is het wenselijk om de scholen (op termijn) samen te voegen op één (nieuwe) strategisch gekozen locatie in het gebied. Hierbij de mogelijkheid open houden om op lange termijn te groeien tot één school. Schoolbestuur, schooldirecteuren en gemeente dienen in een businesscase gezamenlijk de benodigde voorbereidingen te treffen, in afstemming met kindpartners. In de tussentijd, op korte termijn, behoeft de ruimtelijke overmaat van de gebouwen aandacht. Voorgesteld wordt om samen te onderzoeken op welke manier de leegstand kan worden gereduceerd. Gebied C: Brunssum-Centrum (De Opstap, De Trampoline) In Brunssum-Centrum wonen ongeveer 7.310 inwoners, waarvan 425 kinderen tot de basisgeneratie behoren. Bijna 31% van deze kinderen kiest voor één van de basisscholen in het gebied.

Ook kiezen kinderen voor Brunssum-Noord (36%) of omliggende gemeenten (16%), met name Heerlen of Beekdaelen. De twee basisscholen in het gebied, De Opstap (Movare) en De Trampoline (Movare), behoren tot de bredeschool 4,8 4,7 Ruim Voldoende Onderwijs Ruim Voldoende Centrum. De functionele en gebouwelijke 4,8 4,5 Ruim Voldoende Ruime Ruim Voldoende scan geeft voor beide basisscholen een 4,3 4,3 Ruim Voldoende Omgeving Ruim Voldoende goede score (ruim voldoende) in 4,8 4,8 Ruim Voldoende Bouwkundig Ruim Voldoende verhouding tot de andere schoolgebouwen 4,7 Ruim Voldoende 4,6 Ruim Voldoende in de gemeente Brunssum. Het gebouw Totaalscore  dateert uit 2016 en voorziet in de ruimtelijke, functionele en technische wensen van de onderwijsconcepten. Voor de volledige beschrijving van de scan wordt verwezen naar bijlage 2.

BS De Opstap Onderwijs Ruimte Omgeving Bouwkundig Totaalscore



BS De Trampoline

IHP Brunssum I RO20040356

40

Principe 1. Samenwerking (bij voorkeur) in brede kindvoorzieningen Het gebied heeft een aanbod in het primair onderwijs van twee basisscholen en diverse aanvullende kinddiensten. Basisscholen De Opstap en De Trampoline zijn sinds 2016 samen met POV Bij de Handjes, KDV De Springplank en BSO De Springplank in bredeschool Centrum gehuisvest. Hiermee voorziet bredeschool Centrum in een aanbod voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar in doorlopende leerlijnen georganiseerd. Kinder Opvang Parkstad heeft behoefte aan meer ruimte dan het huidige aanbod. Er zijn geen uitbreidingsmogelijkheden richting de school, waardoor met CMWW gebruik wordt gemaakt van één ruimte. Het bewegingsonderwijs voor de basisscholen wordt in de inpandige gymzalen verzorgd. Het gebouw is in eigendom van Woningstichting Weller en de gemeente is vanuit wettelijke zorgplicht hoofdhuurder van het gebouw. In de nabije omgeving zijn geen andere kindvoorzieningen gevestigd. Conclusie: Het aanbod is compleet, zowel in één gebouw als in het gebied. Er is wel behoefte aan meer ruimte voor de kinderopvang. Principe 2. Bereikbaar verspreid over de gemeente Bredeschool Centrum is centraal gelegen in de gemeente Brunssum. De basisscholen zijn in de gemeenschap gepositioneerd en goed bereikbaar. Basisschool De Opstap heeft een gemengde leerlingenpopulatie.

Autochtone en allochtone kinderen werken en leren met elkaar, in kleine vaste groepen. De gebruikers van de bredeschool komen uit de hele gemeente, ruim 90% van de leerlingen is woonachtig in de gemeente Brunssum en slechts 33% is woonachtig in het centrum. Daarnaast is er een toestroom vanuit postcode 6443 (ongeveer 23%), waar geen basisschool is gesitueerd. Bijna 10% van de leerlingen komt uit een andere gemeente, met name uit Heerlen en Beekdaelen. De scholen zijn, gezien hun omvang, herkenbaar en relevant. Conclusie: Goed bereikbaar, gespreid aanbod. Principe 3. Toekomstvast met een scope van dertig jaar De twee basisscholen in het gebied telden op 1 oktober 2019 gezamenlijk 396 leerlingen: 228 leerlingen De Opstap en 168 leerlingen De Trampoline. Volgens de prognoses van Pronexus hebben de basisscholen in 2035 een leerlingenpotentieel van 357 leerlingen en is sprake van een significante leerlingendaling. Het gebouw kent op korte termijn ruimtetekort, die – ondanks de krimp – op lange termijn blijft bestaan. Het gebouw van bredeschool Centrum is in het verleden ontwikkeld met het oog op een krimpende leerlingenpopulatie. Op beide scholen is echter sprake geweest van leerlingengroei. Basisschool De Opstap heeft oorspronkelijk acht lokalen, terwijl de school in schooljaar 2019-2020 tien groepen heeft.

Om deze reden wordt het handvaardigheidslokaal ingezet als leslokaal en maakt groep 1 gebruik van de ruimte van de buitenschoolse opvang. Hoewel het leerlingenaantal de komende jaren zal afnemen, blijft de school uit negen groepen bestaan. Het gebouw van bredeschool Centrum dateert uit 2016 en is volgens de bouwvoorwaarden uit die tijd gerealiseerd (niet BENG). In het voorliggende huisvestingsprogramma zijn geen investeringen te verwachten. Op langere termijn moet rekening worden gehouden met de wenselijkheid om in het gebouw te investeren in klimaatprestaties en binnenklimaat.

IHP Brunssum I RO20040356

41

Conclusie: Het gebouw voldoet. Kanttekening: Het schoolbestuur en de gemeente Brunssum dienen het ruimtetekort van basisschool De Opstap te monitoren. Kinder Opvang Parkstad ervaart tevens een tekort aan beschikbare ruimte. Principe 4. Ruimte (laten) voor pluriformiteit In het gebied is bewust gekozen voor twee denominaties, waardoor ouders iets te kiezen hebben. Basisschool De Trampoline is de enige openbare basisschool in de gemeente Brunssum. De school werkt met cursusgroepen en een aantal onderwijsprincipes van Jenaplan. In vergelijking met het traditionele onderwijs zijn kinderen op De Trampoline niet per leeftijd in een klas samengevoegd. Een klas bestaat uit een samenvoeging van drie verschillende leeftijden. Op basisschool De Opstap wordt het leerstof-jaarklassenststeem gehanteerd, met veel aandacht voor het individuele kind (passend onderwijs). De school werkt in jaargroepen, verdeeld over een onder-, midden- en bovenbouw. Hiermee raken de basisscholen elkaar op veel punten, maar zijn de onderwijsconcepten toch afwijkend. Beide scholen zijn een Euregioschool: naast Engels wordt ook de Duitse taal geleerd. Conclusie: Diverse, passende onderwijsconcepten aanwezig. Advies De bredeschool is de centrale onderwijsvoorziening in BrunssumCentrum, breed in haar voorzieningenaanbod en geworteld in het gebied.

Voor haar zorgplicht is de gemeente huurder van de onderwijsruimte (in eigendom van Weller). Het gebouw is geschikt voor haar functie en vervanging c.q. grootschalige renovatie is vanuit zorgplicht op middellange termijn niet aan de orde. Richting 2050 zoeken schoolbestuur en gemeente naar een op TCO georiënteerde aanpak om tot klimaatneutraliteit te komen. Het agenderingsinitiatief ligt bij het schoolbestuur. Het leerlingenpotentieel vanuit het huidige voedingsgebied blijft langjarig negen tot tien groepen, terwijl basisschool De Opstap slechts acht lokalen tot haar beschikking heeft. De school heeft hier reeds een oplossing voor gevonden. Monitoring van het huidige ruimtetekort blijft een aandachtspunt, ook na vaststelling van het IHP. Partners treden in gesprek over problemen ten aanzien van ruimtetekort.

Gebied D: Brunssum-Oost (Meander, SBO De Boemerang) In Brunssum-Oost wonen 4.185 inwoners, waarvan circa 230 kinderen in de basisschoolleeftijd. Bijna 48% van deze kinderen volgt (speciaal) basisonderwijs in het gebied, ongeveer 30% kiest voor Brunssum-Centrum en ruim 11% gaat naar de omliggende gemeenten.

IHP Brunssum I RO20040356

42

Conform de functionele en gebouwelijke scan heeft basisschool Meander een goede 3,6 5,0 Onderwijs Voldoende Ruim Voldoende score (voldoende). SBO De Boemerang 1,8 3,3 Ruimte Onv oldoende Voldoende heeft, van alle schoolgebouwen in de 2,3 3,0 Omgeving Matig Matig gemeente Brunssum, de laagste score. Het 1,4 4,0 Bouwkundig Onv oldoende Voldoende hoofdgebouw is ruim 30 jaar oud en is in technisch opzicht in slechte staat. Daarbij 3,8 Voldoende Totaalscore  2,3 Matig kampt de school met een nu al significante en groeiende normatieve leegstand. Door deze combinatie van factoren is de urgentie voor deze school hoog. Zie bijlage 2 voor de volledige beschrijving van de scan.

BS Meander Onderwijs Ruimte Omgeving Bouwkundig Totaalscore



SBO De Boemerang

Principe 1. Samenwerking (bij voorkeur) in brede kindvoorzieningen In het gebied Brunssum-Oost zijn twee basisscholen op korte afstand van elkaar gehuisvest: basisschool Meander (Movare) en SBO De Boemerang (Movare). In BMV Bronsheim, waar basisschool Meander is gehuisvest, is een compleet en geïntegreerd aanbod van onderwijs en kinddiensten beschikbaar. Naast onderwijs zijn hier POV Pimpeloentje, KDV Rollebol en BSO De Coole Kikkers gevestigd, waarmee de BMV voorziet in een doorlopende leerlijn voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar. Ook De Rupsjes en GGZ Lionarons zijn in de BMV gehuisvest. De Rupsjes is een unieke samenwerking tussen Radar, XONAR en de reguliere peuteropvang. In de groep zitten kinderen waarbij zorgen zijn over de ontwikkeling. De BMV beschikt over een inpandige gymzaal. SBO De Boemerang heeft géén eigen kindvoorzieningen maar sluit daarvoor (en ook voor gymnastiek) aan op BMV Bronsheim. In Brunssum-Oost zijn geen andere kindvoorzieningen gevestigd. Naast basisschool Meander liggen voetbalvelden en een buurthuis met steunpunt van SGL. De voetbalkantine is in de school geïntegreerd en met SGL lopen gesprekken om mogelijke samenwerking te intensiveren. Conclusie: Het aanbod is compleet, zowel in één gebouw als in het gebied. Kanttekening: Partners zijn tevreden over de inhoudelijke samenwerking tussen de twee onderwijslocaties.

De ruimtelijke (on)mogelijkheden beperken fysieke bundeling. Partners hebben in de toekomst behoefte aan één locatie. Principe 2. Bereikbaar verspreid over de gemeente Basisschool Meander richt zich primair op leerlingen uit Brunssum. Naast de leerlingen uit het directe voedingsgebied, zijn leerlingen woonachtig in Brunssum-Noord en Brunssum-Centrum. Ruim 8% van de leerlingen woont in een andere gemeente: SBO De Boemerang is een regionale voorziening en daardoor breed voor de regio beschikbaar en aantrekkelijk. Slechts 43% van het leerlingenaantal is woonachtig in de gemeente Brunssum, aangevuld door kinderen uit Heerlen en Beekdaelen. De parkeersituatie voor beide scholen behoeft aandacht. Op dit moment zijn er onvoldoende plekken, in de directe omgeving, om de druk op piekmomenten op te vangen. Daarover zijn eerder afspraken gemaakt (onder andere met ouders) en deze worden niet voldoende gehandhaafd. Conclusie: Goed bereikbaar, gespreid aanbod. Kanttekening: Aandacht voor de parkeerproblematiek.

IHP Brunssum I RO20040356

43

Principe 3. Toekomstvast met een scope van dertig jaar Op teldatum 1 oktober 2019 beschikt basisschool Meander over 232 leerlingen en SBO De Boemerang over 95 leerlingen, in totaal 327 leerlingen. Geprognosticeerd is dat de basisscholen in het gebied in 2035 een leerlingenpotentieel van 286 leerlingen hebben. Hiermee is de komende jaren sprake van een flinke afname van het onderwijsvraag, waardoor het bestaande normatieve ruimteoverschot (van 1.475 m² bvo) in de toekomst zal toenemen (tot circa 1.680 m² bvo). Vooral SBO De Boemerang heeft een significante leegstand in het gebouw (ruim 1.000 m² bvo, de helft van het gebouw). Deze leegstand bemoeilijkt investeringsbeslissingen in het gebouw. Door de ontwikkeling rondom Passend Onderwijs is het gebouw van SBO De Boemerang veel te ruim opgezet. Momenteel maken veel minder leerlingen gebruik van het speciaal onderwijs. Zo heeft basisschool Meander een groot deel van deze leerlingen opgevangen door het realiseren van schakelklassen. Ook in de toekomst zal SBO De Boemerang slechts aan circa 40-50 leerlingen onderwijs bieden. Het schoolgebouw van SBO De Boemerang is in 1984 gerealiseerd (en in 2005 met drie lokalen uitgebreid). Het gebouw van basisschool Meander is uit 2004. Daarmee is de basis van het gebouw van SBO De Boemerang 36 jaar oud en (nu in slechte bouwkundige staat.

Het gebouw is in bouwkundig, functioneel en technisch perspectief aan vervanging of levensduur-verlengende renovatie toe. Het schoolgebouw van SBO De Boemerang is ook niet geschikt om aan te oassen aan modern onderwijs. Voor basisschool Meander moet op langere termijn rekening worden gehouden met de wenselijkheid om in het gebouw te investeren in klimaatprestaties en binnenklimaat. Conclusie: Voldoet niet. Het schoolgebouw van SBO De Boemerang is te groot, kwalitatief en functioneel achterhaald. De scholen in het gebied werken programmatisch geïntegreerd, maar gebouwelijk wordt dit belemmerd. Principe 4. Ruimte (laten) voor pluriformiteit SBO De Boemerang biedt onderwijs aan leerlingen die op de reguliere basisschool geen of onvoldoende passend onderwijs kunnen krijgen en daardoor vastlopen of dreigen vast te lopen. Basisschool Meander staat voor passend onderwijs en een brede zorgreikwijdte door aanpassing aan de verschillende onderwijsbehoeften. Met behulp van (start) schakelvoorzieningen zorgt basisschool Meander ervoor dat leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften zich kunnen ontwikkelen, passend bij hun mogelijkheden en naar behoeften. Om dit te bereiken wordt onderwijs en zorg samengebracht binnen de school. De scholen willen tot meer verregaande vormen van samenwerking komen, en een gespecialiseerd onderwijscentrum Brunssum realiseren.

Conclusie: Onderscheidende en unieke onderwijsconcepten aanwezig. Kanttekening: Het realiseren van een gespecialiseerd onderwijscentrum in de gemeente Brunssum is uniek voor de regio.

IHP Brunssum I RO20040356

44

Advies Voor basisschool Meander is de huisvesting goed geregeld. Het gebouw van SBO De Boemerang voldoet echter niet aan redelijke eisen in ruimtelijk, bouwkundig, functioneel en technisch opzicht. Voor de slechte bouwtechnische staat van SBO De Boemerang dient op termijn een oplossing gezocht te worden. Daarbij bemoeilijkt de samengestelde structuur van twee gebouwen de ruimtelijke samenwerking, terwijl deze juist in het onderwijsprogramma nadrukkelijk aanwezig blijkt. De partners hebben voor bredeschool Brunssum-Oost een intentieverklaring opgesteld dat, in vorm van een pilot, een kindcentrum wordt ontwikkeld. Doel is dat activiteiten en voorzieningen zijn afgestemd op de behoeften, mogelijkheden en omstandigheden van de betrokkenen. Voor kinderen (0-12 jaar) en hun ouders/verzorgers wordt een toekomstbestendig, uitdagend en positief ontwikkelingsklimaat gerealiseerd, waarmee voor alle kinderen een doorgaande leerlijn wordt aangeboden. In een businesscase dienen schoolbestuur, directeuren en gemeente (in overleg met kindpartners) te onderzoeken op welke manier een toekomstbestendige oplossing kan worden gevonden, gericht op het ontwikkelen van een kindcentrum. Gebied E: Brunssum-Zuid (Langeberg)

Onderwijs

Brunssum-Zuid heeft 2.890 inwoners, waarvan ongeveer 200 kinderen de basisgeneratie van het primair onderwijs vormen. Circa 70% van de 4-12 jarigen uit het gebied kiest voor de basisschool in Brunssum-Zuid, 15% stroomt uit naar BS Langeberg overige gemeenten (met name naar Heerlen). In het gebied is slechts 4,8 Ruim Voldoende één basisschool gelegen.

Ruimte

3,3

Omgeving

4,0

Bouwkundig Totaalscore



Voldoende

De functionele en gebouwelijke scan geeft voor basisschool Langeberg (Movare) een score voldoende. De bouwkundige kwaliteit van het 2,4 Matig gebouw behoeft aandacht, ook sluit het gebouw ruimtelijk minder 3,6 Voldoende goed aan bij het onderwijsprogramma. De school staat mede daarom in de prioriteitenlijst voor het IHP Brunssum, aansluitend bij de opgestelde intentieverklaring voor het realiseren van kindcentrum Brunssum-Zuid. Zie bijlage 2 voor de volledige beschrijving van de scan. Voldoende

Principe 1. Samenwerking (bij voorkeur) in brede kindvoorzieningen De basisschool vormt samen met de naastgelegen kindvoorzieningen bredeschool Langeberg, gelegen tussen een leegstaande kerk en parochiehuis. Bredeschool Langeberg voorziet in een aanbod voor kinderen tussen de 0 en 13 jaar. POV De Paddenstoel, KDV Blitz en BSO Blitzkikkers zijn direct naast het schoolgebouw gevestigd. Hier is ook de gymzaal voor bewegingsonderwijs gesitueerd. Tussen de verschillende partners is een actieve samenwerking ontstaan. Dit betreft vooral een inhoudelijke samenwerking, er worden niet of nauwelijks ruimtes gedeeld. De partners ambiëren een volledige samenwerking.

IHP Brunssum I RO20040356

45

Conclusie: Compleet aanbod in het voedingsgebied aanwezig. Kanttekening: Er is inhoudelijke samenwerking (op één locatie). Het samenspel voldoet aan de vraag en alle partners willen dicht bij elkaar en met elkaar blijven samenwerken. Momenteel ontbreken de ruimtelijke mogelijkheden voor verdergaande samenwerking. Partners hebben naar de toekomst toe behoefte aan gedeeld gebruik van ruimten en hebben de intentie om het dienstenaanbod IKC-georiënteerd uit te breiden met aanvullende partijen. Principe 2. Bereikbaar verspreid over de gemeente Bredeschool Langeberg is in een hechte wijk gelegen. De inwoners van Brunssum-Zuid hebben behoefte aan een centrumfunctie; zij zoeken actief verbinding tussen de wijk en de school. Het gebouw heeft een geschikte ligging ten opzichte van andere voorzieningen en de locatie is goed bereikbaar. De school heeft, naast de aanwezige kindvoorzieningen en jongerenwerk, geen inpandige samenwerkingspartners voor zorg of welzijn. In voorkomende gevallen zoekt de school samenwerking met de gemeenschap en met voorzieningen van het eigen schoolbestuur, de gemeente en de regio. Een ontwikkelkans is de (fysieke) verbinding met andere maatschappelijke voorzieningen, zoals de leegstaande (naastgelegen) kerk, te versterken. Het onderwijs op de basisschool richt zich op een breder voedingsgebied dan Brunssum-Zuid.

Slechts 56% van de leerlingen komt uit het gebied, 20% woont in andere wijken binnen de gemeente en 24% komt zelfs uit een andere gemeente (vooral leerlingen uit Heerlen). Hiermee is het onderwijs goed bereikbaar voor een breed voedingsgebied. Conclusie: Goed bereikbaar, gespreid aanbod. Kanttekening: De school heeft de wens om het aanbod aan te vullen met zorg- en/of welzijnspartners. Principe 3. Toekomstvast met een scope van dertig jaar Op teldatum 1 oktober 2019 had basisschool Langeberg 247 leerlingen. Naar verwachting is het leerlingenaantal in schooljaar 2035-2036 gedaald tot 204 leerlingen. Hiermee heeft de school een normatief ruimteoverschot van circa 310 m² bvo, oplopend tot 530 m² bvo in 2035. Het schoolgebouw is oorspronkelijk in 1952 gebouwd, in 1992 voor de eerste keer gerenoveerd en in 2005 aan één zijde uitgebreid. In 2009 is, in opdracht van de gemeente Brunssum, een multifunctionele vleugel aangebouwd. Hier zijn kinderopvang en sport ondergebracht. Het schoolgebouw is bijna zeventig jaar in exploitatie en daarmee aan het einde van de economische levensduur. Het gebouw is in een matige bouwkundige staat en ruimtelijk-functioneel verouderd, zodat het slechts beperkt voldoet aan de eisen die hedendaags onderwijs stelt. Het gebouw is relatief ‘statisch’ en heeft een ouderwetse klaslokalenstructuur en beperkte verandermogelijkheden naar moderne onderwijsmethoden.

Recent is één lokaal van de bovenbouw doorgebroken om als verwerkingszone te dienen. Door de dragende wandenstructuur zijn verdere aanpassingen slechts beperkt mogelijk en duur. Het gebouw kan moeilijk meebewegen met de veranderende vraag door onderwijsvernieuwing en het gebouw is ruimtelijk dan ook inefficiënt.

IHP Brunssum I RO20040356

46

Conclusie: Voldoet niet. Het schoolgebouw is normatief te groot en moeilijk aan te passen aan de veranderende vraag. Gezien de bouwtechnische staat moeten investeringen in het bestaande schoolgebouw (om normatieve leegstand terug te dringen of om op de gebouwprestaties op duurzaamheid, klimaat en kwaliteit te verbeteren) worden afgewogen tegen de continuïteitsverwachtingen van het gebouw. Principe 4. Ruimte (laten) voor pluriformiteit Basisschool Langeberg is een beweegschool en handelt volgens het concept van “De Gezonde Basisschool van de Toekomst”. De school schenkt aandacht aan de gezondheid van de kinderen, dat zich uit in het gezonde beleid. Hiermee heeft de school een onderscheidend profiel in de gemeente Brunssum. Ouders kiezen bewust voor het onderwijsconcept, waardoor de school een leerlingenstijging ervaart. Ze maken zich voor de toekomst geen zorgen over het leerlingenpotentieel. Conclusie: Bijzonder onderwijsconcept. Advies De verschillende partners hebben voor bredeschool Brunssum-Zuid een intentieverklaring opgesteld dat, in vorm van een pilot, een kindcentrum wordt ontwikkeld. Doel is dat activiteiten en voorzieningen zijn afgestemd op de behoeften, mogelijkheden en omstandigheden van de betrokkenen.

Voor kinderen (0-12 jaar) en hun ouders/verzorgers wordt een toekomstbestendig, uitdagend en positief ontwikkelingsklimaat gerealiseerd, waarmee voor alle kinderen een doorgaande leerlijn wordt aangeboden. Het aanbod aan onderwijs en kindvoorzieningen in het gebied is voldoende, goed gespreid en samenhangend gehuisvest. Bredeschool Langeberg is maatschappelijk relevant en inhoudelijk van goede kwaliteit. Het samenspel voldoet aan de vraag en alle partners zijn tevreden en willen dicht bij elkaar en met elkaar blijven samenwerken. Daarentegen heeft het hoofdgebouw de economische levensduur overschreden. De locatie voldoet niet aan redelijke eisen van deze tijd in ruimtelijk, bouwkundig, functioneel en technisch opzicht. De samengestelde structuur van een hoofd- en bijgebouw bemoeilijkt de ruimtelijke samenwerking en maakt het gebouw ongeschikt voor het realiseren van een IKC. Om het aanbod nog meer op elkaar af te stemmen en te integreren (zowel inhoudelijk als fysiek) zijn gebouwelijke wijzigingen nodig. Daarbij de kans aangrijpen om het aanbod aan te vullen met andere zorg- en welzijnspartners. In het gebied is een investeringsopgave op basis van zorgplicht aan de orde. Gezien de opgave en de vastgestelde ordeningsprincipes om te komen tot een kwalitatief hoogwaardig geïntegreerd aanbod, ligt ontwikkeling van een nieuwe voorziening voor de hand.

Schoolbestuur, directeuren en gemeente dienen (in overleg met kindpartners) in een businesscase samen te onderzoeken welke toekomstgerichte investeringen voor de hand liggen om tot een passende oplossing te komen.

IHP Brunssum I RO20040356

47

7 Uitvoeringsplan

7

Uitvoeringsplan

IHP Brunssum I RO20040356

48

Het integraal huisvestingsplan Brunssum is gebaseerd op een gedragen visie op onderwijs en opvang (hoofdstuk 4), uitgewerkt in heldere ordeningsprincipes in hoofdstuk 5. De uiteindelijke uitvoeringsagenda moet aansluiten op deze inhoudelijke visie en de maatschappelijke ontwikkelingen. In Hoofdstuk 6 zijn de ordeningsprincipes toegepast op de verschillende gebieden in de gemeente en zijn maatregelen benoemd om tot een passende huisvesting voor onderwijs en kindfuncties te komen. In dit hoofdstuk wordt voorgesteld om voor vier gebieden in Brunssum in een businesscase maatregelen te ontwikkelen, waarbij een prioritering wordt meegegeven en een tijdsfasering van de projecten over de komende jaren. Daarbij is door partners in goed overleg een integrale afweging gemaakt op gebouwleeftijd, onderhoudsstaat, functionaliteit, urgentie in ruimtetekort en financiële aspecten, over de individuele belangen van schoolbesturen heen. Bij het bepalen van de huisvestingsbehoefte van basisscholen in situaties van nieuwbouw, uitbreidingen in nieuwbouw of renovatie geldt de wet op het primair onderwijs en de daarop gebaseerde gemeentelijke verordening (zie hoofdstuk 4). In goed onderling overleg tussen de gemeente en schoolbesturen kan op onderwijsinhoudelijke gronden worden afgeweken van deze normatieve uitgangspunten uit de verordening door meer of minder te bouwen.

Ook kan worden afgeweken vanwege te verwachten veranderingen in leerlingenaantallen. Voor kindpartners gelden andere financieringsregels: zij zijn eraan gehouden om hun eigen huisvesting te financieren, waarmee investeringen voor opvang en zorg niet onder de gemeentelijke zorgplicht vallen. Gemeente, schoolbesturen en kindpartners werken samen om te komen tot integrale kindcentra in Brunssum. Daarover zijn intentieverklaringen voor verschillende locaties getekend. Voor het realiseren van een dergelijk compleet en integraal aanbod is het van belang om verbinding te kunnen leggen tussen onderwijs, kind- en zorgfuncties (uiteraard in aansluiting op de behoefte en mogelijkheden op de betreffende locaties). Dit vraagt bij de uitwerking van de verschillende projecten (in de vorm van een businesscase) een verdieping en verbreding van voorliggend plan. Partijen verkennen gezamenlijk de mogelijkheden voor samenwerking in organisatie, vormgeving en toekomstbestendige huisvesting. Daarbij worden per kindcentrum voorstellen nader ontwikkeld voor de financiering van maatregelen en ruimte, binnen de kaders van de gemeentelijke regelgeving. De businesscases zijn te beschouwen als concrete opdracht aan de bouwheer en zijn ook zo geformuleerd. De gebruikte cijfers geven de actuele stand van zaken begin 2021.

Als gevolg van (onvoorziene) ontwikkelingen en mogelijke nieuwe inzichten kunnen businesscases zich anders ontwikkelen. Dit hoofdstuk is daarom als richtinggevend document te beschouwen, het is geen blauwdruk. Bij het afwijken van het eindbeeld is altijd aandacht vereist voor een integrale benadering van de planuitvoering; investeringen op de ene locatie kunnen en zullen vaak consequenties hebben voor omliggende scholen. Uitgangspunt bij de uitvoering is dat de benodigde investeringen telkens getoetst worden aan de inhoudelijke keuzes uit voorliggend IHP en de maatschappelijke ontwikkelingen waarop deze is gebaseerd; zo wordt een discussie primair gevoerd op inhoud in plaats van op kosten. Daartoe is het van belang dat schoolbesturen, de gemeente en andere betrokken (kind)partners gezamenlijk blijven optrekken bij de uitwerking van de businesscases.

IHP Brunssum I RO20040356

49

7.1

Businesscase: Gebied D. Brunssum-Oost (Meander, SBO De Boemerang)

Basisschool

Bouwjaar

Ruimtecapaciteit

01.10.2035 Leerlingen

Ruimtebehoefte

Meander

2004

1.799 m² bvo

188

1.181 m² bvo

SBO De Boemerang

1984, 1988, 2005

2.034 m² bvo

98

970 m² bvo

Achtergrond De reguliere onderwijsvoorziening Meander en speciaal basisonderwijs De Boemerang bieden in hun samenhang een aantrekkelijk aanbod voor zowel kinderen uit de gemeente Brunssum als van buiten de gemeente. In BMV Bronsheim zijn basisschool Meander, POV Pimpeloentje, De Rupsjes, KDV Rollebol, BSO De Coole Kikkers, GGZ Lionarons en een gymzaal gevestigd. Daardoor is een compleet en geïntegreerd aanbod van onderwijs en kinddiensten beschikbaar. BMV Bronsheim, eigendom van de gemeente, is relatief nieuw, geopend in 2004. Het gebouw is niet BENG gerealiseerd. Het gebouw van SBO De Boemerang, gerealiseerd in 1984 en uitgebreid in 2005, voldoet niet aan redelijke eisen in ruimtelijk, bouwkundig, functioneel en technisch opzicht (onder andere vanwege overmaat). Dit zorgt voor exploitatieproblemen voor het schoolbestuur. De scholen zijn, door hun combinatie van lokale en regionale voorzieningen, een centrale onderwijsvoorziening in de gemeente. Ze werken programmatisch samen maar de ruimtelijke scheiding in verschillende gebouwen beperkt verdere integratie. De betrokken partners hebben behoefte aan één locatie. Met het realiseren van een gespecialiseerd onderwijscentrum krijgt de gemeente Brunssum een uniek aanbod in de regio. De partners hebben voor Brunssum-Oost middels een intentieverklaring besloten om een kindcentrum te ontwikkelen.

Doel is activiteiten en voorzieningen af te stemmen op de behoeften, mogelijkheden en omstandigheden van de zeer diverse betrokkenen. Voor kinderen (0-12 jaar) en hun ouders/verzorgers wordt een uitdagend en positief ontwikkelingsklimaat gerealiseerd, voor alle kinderen door een doorgaande leerlijn verbonden. Opdracht Realiseer één geïntegreerd kindcentrum door het fysiek samenvoegen van de bestaande scholen in Brunssum-Oost (Meander en SBO De Boemerang). Het kindcentrum bedient het huidige lokale en regionale voedingsgebied van de basisscholen. Grondslag Beide scholen hebben een eigen grondslag: basisschool Meander heeft als denominatie “Algemeen bijzonder” en SBO De Boemerang “Rooms-katholiek”. Stichting Movare is bevoegd gezag. Locatie Uitgangspunt is de inpassing van SBO De Boemerang in de BMV Bronsheim. Schoolbestuur en gemeente onderzoeken de beste manier om deze inpassing tot stand te brengen om de kansen voor verdere integratie te optimaliseren.

IHP Brunssum I RO20040356

50

Realisatietermijn Schoolbestuur, -directeuren, gemeente en kindpartners zijn van mening dat realisatie van één geïntegreerd kindcentrum in Brunssum-Oost de hoogste prioriteit heeft en als gemeentelijke zorgplicht wordt gezien. Opdracht is dat realisatie van het Integrale Kindcentrum in Bronsheim in de zomer van 2023 gereed is. De ontwikkeling van deze businesscase wordt, na besluitvorming van de gemeenteraad over voorliggend IHP, begin 2021 opgestart. Uitwerking Op teldatum 1 oktober 2019 beschikken basisschool Meander en SBO De Boemerang over 327 leerlingen, met een normatieve ruimtebehoefte van 2.358 m² bvo. Het IHP Brunssum stelt vast dat het gezamenlijke leerlingenaantal van beide basisscholen in 2035 circa 285 leerlingen bedraagt en dat daardoor een normatieve ruimtebehoefte ontstaat van 2.151 m² bvo. Opdracht is een Integraal Kindcentrum te realiseren dat ruimte biedt aan de verwachte onderwijspopulatie in 2035 en dit in samenspraak met eigenaar en maatschappelijke partners op een effectieve en efficiënte manier in te passen in BMV Bronsheim. Intentie is dat door realisatie de inhoudelijke doelstellingen worden behaald, met een beperkte aanvulling van de ruimte (in vorm en omvang). Het bestaande gebouw van BMV Bronsheim biedt wellicht meer mogelijkheden dan momenteel worden benut.

Mogelijk kan door interne (functionele en ruimtelijke) aanpassingen van het bestaande gebouw een groter aantal leerlingen worden gehuisvest. Ook is te onderzoeken of gebruik kan (blijven) worden gemaakt van een deel van het gebouw van SBO De Boemerang en dit te verbinden met BMV Bronsheim zodat de investeringen beperkt kunnen worden. Financiële randvoorwaarden Daar reeds 1.799 m² bvo aan onderwijsruimten in BMV Bronsheim is voorzien, ontstaat op langere termijn (in 2035) een normatief ruimtetekort van 350 m² bvo. Rekening moet worden gehouden met aanvullende inpassingskosten, zoals het hergebruik van ruimte en herindeling van het gebouw (openbare ruimten). Verder is voor de komende jaren een zorgplichtige situatie aan de orde door de bestaande ruimtetekorten. Bouwheer komt binnen de businesscase met een effectief en efficiënt financieel voorstel op grond van de financiële uitgangspunten (hoofdstuk 8). Kosten en inkomsten zijn in de businesscase nader uit te werken, voorafgaande aan definitieve kredietvotering door de gemeenteraad. 7.2

Businesscase: Gebied E. Brunssum-Zuid (Langeberg)

Basisschool Langeberg

Bouwjaar 1952, 1992, 2005

Ruimtecapaciteit 1.762 m² bvo

01.10.2035 Leerlingen

Ruimtebehoefte

204

1.233 m² bvo

Achtergrond Basisschool Langeberg vormt met de naastgelegen kindvoorzieningen een bredeschool in Brunssum-Zuid. Deze voorziening voorziet in een aanbod voor kinderen tussen de 0 en 12 jaar. De kindvoorzieningen zijn naast het schoolgebouw gevestigd, net als de gymzaal voor bewegingsonderwijs. Het samenspel voldoet aan de vraag en alle partners zijn tevreden. De samengestelde structuur van een hoofd- en bijgebouw bemoeilijkt echter de ruimtelijke samenwerking.

IHP Brunssum I RO20040356

51

Partijen hebben de intentie om verder te integreren in lijn met het gemeentelijke beleid door activiteiten en voorzieningen beter af te stemmen op de behoeften, mogelijkheden en omstandigheden van de betrokkenen. Voor kinderen (0-12 jaar) en hun ouders/verzorgers wordt een toekomstbestendig, uitdagend en positief ontwikkelingsklimaat gerealiseerd. Voor alle kinderen wordt een doorgaande leer- en ontwikkellijn aangeboden. Op onderdelen ontbreken daar echter de ruimtelijke mogelijkheden voor. Het gebouw voldoet niet aan redelijke eisen van deze tijd in ruimtelijk, bouwkundig, functioneel en technisch opzicht. De verandermogelijkheden naar moderne onderwijsmethoden zijn beperkt en tegelijkertijd is het gebouw normatief te groot. Het is wenselijk om door een bouwopgave de (fysieke) verbinding tussen de maatschappelijke voorzieningen te versterken. Opdracht Realiseer in Brunssum-Zuid, conform de intentieverklaring, één geïntegreerd kindcentrum waarbij het bestaande schoolgebouw van basisschool Langeberg wordt vervangen. Het integrale kindcentrum bedient het huidige voedingsgebied. Grondslag Katholieke denominatie, waarmee de huidige grondslag wordt behouden. Stichting Movare is bevoegd gezag.

Locatie Vooruitlopend op de realisatie van een bredeschool heeft in 2005 een uitbreiding van de basisschool plaatsgevonden om het gebouw onderwijskundig beter te laten aansluiten aan de actuele eisen. Vervolgens is in 2009, in opdracht van de gemeente Brunssum, een multifunctionele voorziening gerealiseerd als vleugel aan het bestaande gebouw. Daarin zijn de kindvoorzieningen en sportaccommodatie van de bredeschool ondergebracht. Partijen realiseren IKC Langeberg op de bestaande situatie door vervanging en nieuwe inpassing van basisschool Langeberg. Daartoe dient in de tussentijd in tijdelijke huisvesting voor de basisschool te worden voorzien. Realisatietermijn Gemeente dient te voorzien in passende toekomstbestendige onderwijshuisvesting. Realisatie van een nieuwe basisschool wordt door partners beschouwd als zorgplicht. In een intentieverklaring zijn afspraken gemaakt over het realiseren van een kindcentrum. Het nieuwe schoolgebouw, waardoor het IKC ontstaat, wordt in de zomervakantie van 2024 geopend. Uitwerking Het kindcentrum biedt onderwijs en een integraal pakket aan aanvullende diensten aan de kinderen uit het voedingsgebied. In het IHP is geprognosticeerd dat de basisschool in 2035 een leerlingenpotentieel van 204 leerlingen heeft. Hiermee bedraagt de normatieve ruimtebehoefte 1.233 m² bvo.

Daar basisschool Langeberg handelt volgens het concept van “De Gezonde Basisschool van de Toekomst” dient in de businesscase rekening te worden gehouden met een extra ruimtebehoefte, zowel binnen als buiten het gebouw.

IHP Brunssum I RO20040356

52

Opdracht is een Integraal Kindcentrum te realiseren dat ruimte biedt aan de verwachte onderwijspopulatie in 2035 en dit in samenspraak met maatschappelijke partners op een effectieve en efficiënte manier in te passen. Intentie is dat door realisatie de inhoudelijke doelstellingen worden gerealiseerd. Tijdens de uitwerking van de businesscase tevens de mogelijkheid van een wijkfunctie concretiseren. Financiële randvoorwaarden In het Integrale Huisvestingsplan worden vanwege zorgplicht voor de businesscase voldoende middelen gereserveerd en gealloceerd. De normatieve ruimtebehoefte voor basisschool Langeberg bedraagt in 2035 1.233 m² bvo, exclusief de aanvullende ruimtebehoefte voor het onderwijsconcept. Aanvullend moet rekening worden gehouden met inpassingskosten, zoals een beperkt hergebruik van ruimte en herindeling van het te handhaven gebouwdeel (openbare ruimten). Bouwheer komt binnen de businesscase met een effectief en efficiënt financieel voorstel op grond van de financiële uitgangspunten (hoofdstuk 8), waarbij rekening wordt gehouden met tijdelijke huisvesting. 7.3

Businesscase: Gebied B. Brunssum-Noord (Titus Brandsma, De Caleidoscoop)

Basisschool

Bouwjaar

Ruimtecapaciteit

01.10.2035 Leerlingen

Ruimtebehoefte

Titus Brandsma

1968, 1970, 2014

1.824 m² bvo

156

985 m² bvo

De Caleidoscoop

1965, 2004

2.100 m² bvo

206

1.236 m² bvo

Achtergrond De reguliere onderwijsvoorzieningen in het gebied (Titus Brandsma en De Caleidoscoop) voorzien in een aanbod voor kinderen van 2 tot en met 12 jaar, met name voor het voedingsgebied Brunssum-Noord. Naast onderwijs zijn in de gebouwen peuteropvang en buitenschoolse opvang gevestigd. De zelfstandige en gelijksoortige kindvoorzieningen in Brunssum-Noord zorgen voor een volledig, aantrekkelijk aanbod voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar. Met de diverse kindpartners is een goede samenwerking gerealiseerd. Beide schoolgebouwen dateren uit de jaren ’60. Ondanks diverse inspanningen (in 2006 en 2013) van de gemeente Brunssum en schoolbestuur Movare hebben de schoolgebouwen een (slecht) bouwkundig perspectief en onvoldoende kwaliteit om ze aan te passen aan moderne onderwijseisen. Daarbij kampen beide basisscholen, volgens de leerlingenprognoses van Pronexus, op termijn met dalende leerlingenaantallen. Hierdoor zal het huidige normatieve ruimteoverschot in de toekomst blijven toenemen. Voorliggende IHP stelt voor om op termijn beide basisscholen te integreren in een nieuw kindcentrum voor het gebied Brunssum-Noord. Daarmee ontstaat een dekkend netwerk aan onderwijs, zorg-, opvang- en eventuele wijkvoorziening voor het gebied. Omwille van diversiteit en keuzemogelijkheden wordt (vooralsnog) voorzien in een investering in nieuwbouw met twee scholen onder één dak.

Daardoor blijft een divers onderwijsaanbod overeind.

IHP Brunssum I RO20040356

53

Opdracht Realiseer in Brunssum-Noord één geïntegreerd kindcentrum, als huisvesting voor basisschool Titus Brandsma en basisschool De Caleidoscoop. Daartoe het bestaande schoolgebouw van beide basisscholen vervangen. Geadviseerd wordt rondom de huidige locatie van basisschool De Caleidoscoop een nieuwe voorziening te realiseren, zodat het kindcentrum het huidige voedingsgebied kan bedienen. Grondslag Katholieke denominatie, waarmee de huidige grondslag wordt behouden. Stichting Movare is bevoegd gezag. Locatie Schoolbesturen, gemeente en mogelijke kindpartners onderzoeken gezamenlijk de beste locatie voor het integrale kindcentrum, gebaseerd op het belang van het kind en binnen de regelgeving in de verordening. De nieuwe locatie dient het huidige voedingsgebied op acceptabele afstand van een passend en gedifferentieerd onderwijsaanbod te voorzien. Tevens dient rekening te worden gehouden met een acceptabele afstand ten opzichte van de locatie voor het bewegingsonderwijs. Realisatietermijn Het Integrale Huisvestingsplan Brunssum stelt dat realisatie van de onderwijsvoorzieningen in het het Kindcentrum als gemeentelijke zorgplicht gelden. Kanttekening is dat (recent) forse investeringen in beide gebouwen zijn gedaan. In dit perspectief maken partijen de afspraak dat streven is dat het kindcentrum in de zomervakantie van 2026 wordt geopend.

De ontwikkeling van deze businesscase wordt door schoolbestuur (in samenspraak met schooldirecteuren), kindparters en gemeente opgestart. Uitwerking Het kindcentrum biedt onderwijs en een integraal pakket aan aanvullende diensten aan de kinderen uit het voedingsgebied. In het IHP is geprognosticeerd dat de basisscholen in 2035 gezamenlijk een leerlingenpotentieel van 362 leerlingen hebben. Hiermee bedraagt de normatieve ruimtebehoefte voor onderwijs 2.221 m² bvo. Het kindcentrum wordt vormgegeven als twee scholen onder één dak, beiden met hetzelfde profiel (rooms-katholiek) maar met een andere onderwijskundige invulling. Opdracht is een Kindcentrum te realiseren dat ruimte biedt aan de verwachte onderwijspopulatie in 2035 en dit in samenspraak met maatschappelijke partners op een effectieve en efficiënte manier in te passen. Intentie is dat door realisatie de inhoudelijke doelstellingen worden gerealiseerd. Financiële randvoorwaarden Het voorbereiden van de basisscholen op het samengaan in een nieuwbouwlocatie gebeurt zorgvuldig en samenhangend met investeringen in het kindcentrum. Sanering vindt pas plaats nadat er een adequaat alternatief gereed is. Het kindcentrum heeft een toekomstbestendige omvang, waardoor ook de kwaliteit van het onderwijs voor beide scholen beter is te garanderen.

De voorgestelde ingrepen leiden tot een financieel rendabele onderwijshuisvestingsstructuur in Brunssum-Noord. Realisatie vindt plaats buiten de planperiode van dit IHP.

IHP Brunssum I RO20040356

54

7.4

Businesscase: Gebied A. Brunssum-West (De Vlindertuin, Sint Franciscus, GB Benjamin)

Basisschool

Bouwjaar

Ruimtecapaciteit

De Vlindertuin

2015

1.200 m² bvo

Onderbouw

1989, 2002

1.050 m² bvo

Sint Franciscus

2015

GB Benjamin

1933, 1984

01.10.2035 Leerlingen

Ruimtebehoefte

261

1.513 m² bvo

1.175 m² bvo

139

909 m² bvo

847 m² bvo

118

794 m² bvo

Achtergrond De scholen in het gebied liggen gespreid over een groot gebied: ze bedienen vanuit hun grondslag een sterk variërende vraag van hun leerlingen. Kinderen uit andere gebieden van de gemeente Brunssum kiezen vanwege dit diverse aanbod voor scholen in dit gebied, net als kinderen uit de gehele regio. Het gebied voorziet in een aanbod voor kinderen van 2 tot en met 12 jaar. De huisvesting van de drie reguliere onderwijsvoorzieningen heeft een aantal aandachtspunten. Basisschool De Vlindertuin is op twee locaties gehuisvest, dat is geen wenselijke situatie. Het leidt tot zowel onderwijskundige, organisatorische en financiële uitdagingen. Intentie is geweest dat Movare in de komende planperiode op enig (passend) moment alle leerlingen van basisschool De Vlindertuin onder zou brengen in bredeschool Treebeek, en de dislocatie af te stoten als onderwijsvoorziening. De leerlingenprognoses op middellange termijn geven echter aan dat het totale leerlingenaantal niet op één locatie past zonder uitbreiding van het gebouw van bredeschool Treebeek en/of ingebruikname van leegstand in het gedeelte van basisschool Sint Franciscus. Tegelijkertijd kan deze nieuwbouw leiden tot leegstand in het te verlaten pand. Partners hebben in het IHP afgesproken dat ze voor deze problematiek een sobere en doelmatige oplossing nastreven.