Agendabundel
Tekst van het document
De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de medeoverheid in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio voor de komende jaren is dalende mede als gevolg van het afnemen van de reserves en voorzieningen. Het kengetal structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente of provincie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt thans het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. In de begroting zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen. Dit om te voorkomen dat hierdoor structurele problemen ontstaan.
23
4.3
Onderhoud kapitaalgoederen
In deze paragraaf dient inzicht te worden gegeven in de realisatie van het beleid ten aanzien van onderhoud van kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties ten opzichte van de begroting. Het gaat hierbij tevens om het gewenste onderhoudsniveau, de (lange termijn) onderhoudsplanning voor alle belangrijke activa en het voorzieningenbeleid ter zake. De kapitaalgoederen kunnen op basis van de volgende criteria worden aangeschaft: • Vervanging bestaande kapitaalgoederen • Wettelijke eisen • Uitbreiding op basis van kwaliteitsverbetering Voor de gebouwen welke eigendom zijn van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg, is een onderhoudsplan opgesteld en een onderhoudsvoorziening gevormd. Dit onderhoudsplan wordt periodiek bijgesteld op basis van een inventarisatie van de gebouwen. De kapitaalgoederen van de Veiligheidsregio concentreren zich binnen het programma Brandweerzorg. De kapitaalgoederen betreffen gronden en terreinen, bedrijfsgebouwen, inventaris, vervoermiddelen, machines/apparaten/installaties en beroepskleding. Vervanging van kapitaalgoederen vindt plaats op basis van het meerjarige investeringsplan, op basis van wettelijke eisen of indien kwaliteitsverbetering daartoe aanleiding geeft. Een onderhoudsplan indiceert jaarlijks de kosten.
Financiering De financieringsparagraaf heeft als doel inzicht geven in het treasurybeleid en de beheersing van de financiële risico’s. Het treasurybeleid van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg is gericht op het zo optimaal mogelijk financieren van de publieke taak, waarbij beperking van de financiële risico’s centraal staat. Deze financieringsparagraaf en het treasurystatuut zijn belangrijke instrumenten voor transparantie in de financieringsfunctie. Voor een actueel overzicht van de aangegane langlopende leningen verwijzen we naar het bijgevoegd overzicht van de langlopende geldleningen. Voor 2022 staan er geen langlopende leningen gepland. Kaslimiet Kasgeldlimiet Omvang begroting (lasten) per 1 januari (grondslag)
3e
kw. 2020
4e
kw. 2020
1e
kw. 2021
2e
kw. 2021
2022
49.774
49.774
51.447
51.447 52.827
- in procenten van de grondslag
8,20%
8,20%
8,20%
8,20%
8,20%
- in bedrag
4.081
4.081
4.219
4.219
4.332
2.
Gemiddelde omvang vlottende korte schuld
32.175
32.175
32.175
32.175 32.175
3.
Vlottende middelen (gemiddeld kwartaal)
39.285
39.285
39.285
39.285 39.285
4.
Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld (2 - 3)
-7.110
-7.110
-7.110
-7.110
-7.110
Toegestane kasgeldlimiet (1)
4.081
4.081
4.219
4.219
4.332
Ruimte (+)/ Overschrijding ( - ) ( 1- 4 )
11.191
11.191
11.191
11.191 11.191
1.
Toegestane kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet geeft het renterisico op de korte termijn weer. Hieronder vallen alle kortlopende financieringen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar. De kasgeldlimiet wordt bepaald door een ministerieel vastgesteld percentage (8,2%) van de totale omvang van de begroting (lasten). Hiermee wordt de maximale hoogte aangegeven van de kort aan te trekken middelen.
24
Hieronder wordt de renterisiconorm (modelstaat B) weergegeven. Stap
5a (4>3) 5b (4<3)
Variabelen renterisiconorm 1 Renteherzieningen 2 Aflossingen 3 Renterisico (1+2)
2022 2.117 2.117
4 Renterisiconorm Ruimte onder renterisiconorm Overschrijding risiconorm
Berekening renterisiconorm 4a Begrotingstotaal 4b Percentage regeling 4= 4a*4b Renterisiconorm
2023
2024
2025
2.127 2.127
2.136 2.136
2.147 2.147
10.565 8.448 -
10.645 8.518
10.773 8.637
10.912 8.765
52.827 20% 10.565
53226 20% 10.645
53867 20% 10.773
54560 20% 10.912
De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. Hoe meer de aflossing van de schuld in de tijd wordt verspreid, hoe minder gevoelig de begroting wordt voor renteschokken bij herfinanciering. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Het begrotingstotaal komt daarbij in de plaats van de totale vaste schuld. De renterisiconorm heeft betrekking op uitsluitend het begrotingsjaar. De Veiligheidsregio kent geen onderschrijding van de risiconorm waardoor renteschokken weinig tot geen effect hebben op de begroting en jaarrekening. Liquiditeitenbeheer In 2020 waren er bij de Veiligheidsregio Zuid-Limburg voldoende liquiditeiten. De verwachting is dat dit ook voor 2021 en 2022 zo zal zijn. Vaste geldleningen Ultimo 2020 had de Veiligheidsregio Zuid-Limburg negen langlopende geldleningen met een totale waarde van € 29,6 miljoen. Voor een uitgebreide toelichting op deze leningen, wordt verwezen naar het bijgevoegd overzicht van langlopende geldleningen. Schatkistbankieren Aangezien de Veiligheidsregio Zuid-Limburg geen contracten en/of beleggingen heeft die na 4 juni 2012 zijn aangegaan, heeft de Veiligheidsregio Zuid-Limburg geen nadelige consequenties hiervan ondervonden.
De Wet schatkistbankieren schrijft voor dat de decentrale overheden, waaronder ook de Veiligheidsregio, al hun overtollige liquide middelen en beleggingen aanhouden bij het Ministerie van Financiën. In 2020 is een drempelbedrag bij de bank gehanteerd van € 373.000. Er zijn geen overschrijdingen geweest in 2020.
25
Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1)
Drempelbedrag
373 Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
(2)
Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
127
127
127
147
(3a) = (1) > (2)
Ruimte onder het drempelbedrag
246
246
246
226
(3b) = (2) > (1)
Overschrijding van het drempelbedrag
-
-
-
-
(1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a)
Begrotingstotaal verslagjaar
49.774
(4b)
Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen
49.774
(4c)
Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat
-
(1) = (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een minimum van €250.000
Drempelbedrag
373
(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
11.430
11.557
11.684
13.524
(5a)
Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil)
(5b)
Dagen in het kwartaal
90
91
92
92
(2) - (5a) / (5b)
Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
127
127
127
147
EMU-saldo Om deel te kunnen nemen aan de Economische Monetaire Unie (EMU) moeten aangesloten landen onder meer voldoen aan het criterium dat de overheidsschuld (EMU-schuld) lager moet zijn dan 60% van het Bruto Binnenlands Product (BBP). Tevens moet het begrotingstekort (EMU-saldo) lager zijn dan 3% van het BBP. Het EMU-saldo wordt berekend op kasbasis, terwijl de Veiligheidsregio Zuid-Limburg zelf met het stelsel van baten en lasten werkt en op basis daarvan ook haar saldo bepaalt. Deze saldi kunnen dan ook sterk uiteenlopen. Dat de Veiligheidsregio Zuid-Limburg toch het EMU-saldo moet presenteren heeft te maken met de afspraken in Europa over de maximaal toegestane tekorten in de collectieve sector in de landen van de euro. Ook de EMU-saldi van de decentrale overheden tellen daarbij mee. Het Emu- saldo wordt nu nog centraal doorgegeven aan het CBS en telt nog niet mee bij de afzonderlijke gemeenten.
26
4.4
Bedrijfsvoering
In deze paragraaf worden de beleidsvoornemens betreffende de volgende onderwerpen behandeld: • Investeringsbeleid • Organisatiestructuur • Administratieve organisatie • Informatisering en automatisering • Kansen en bedreigingen • Personeelsbeleid
4.4.1 Investeringsbeleid Voor 2022 en volgende jaren staan investeringen gepland. De investeringen zijn voornamelijk geplande vervangingsinvesteringen in voertuigen en materieel.
4.4.2 Organisatiestructuur De volgende onderdelen worden benoemd: • Bestuur: Conform de wettelijke bepaling in de Wet gemeenschappelijke regelingen bestaat de bestuursstructuur uit een Algemeen Bestuur en een Dagelijks Bestuur. De gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg heeft middels een bestuursovereenkomst de uitvoering van de taken overgedragen aan de Veiligheidsregio ZuidLimburg. Het Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg blijft eindverantwoordelijk voor het beleid en de uitvoering van de taken. • Directie: De directie bestaat in 2022 uit drie leden en is verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en het beheer van de organisatie en legt hiervoor verantwoording af aan het Dagelijks Bestuur. • Programmalijnen en ondersteunende units: Onder de directie vallen twee programmalijnen t.w. Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding en Programma Brandweerzorg. Daarnaast ressorteren onder de directie vier ondersteunende units.
4.4.3 Administratieve organisatie De interne controle zal in 2022 zich vooral richten op het kunnen afgeven van een rechtmatigheidsverantwoording zoals deze van boekjaar 2021 verplicht is. Hiervoor zullen reeds in 2020 de benodigde acties worden ondernomen.
4.4.4
Informatisering en automatisering
Naast de continue aandacht voor databeveiliging zal er in 2022 verder aandacht zijn voor de doorontwikkeling van het faciliteren van de mogelijkheden om plaats- en tijdsonafhankelijk te kunnen werken.
4.4.5 Kansen en bedreigingen Kansen: • De invoering van de omgevingswet biedt mogelijkheden om nieuwe samenwerking aan te gaan en bestaande samenwerkingen te verstevigen. Bedreigingen: • De negatieve beeldvorming over gemeenschappelijke regelingen in het algemeen. • De ontwikkelingen in het kader van de Landelijke Meldkamer met onduidelijkheid over het proces en de daarmee gepaard gaande financiering.
27
4.4.6 Personeelsbeleid De arbeidsvoorwaarden voor de medewerkers van de Veiligheidsregio's worden momenteel afgesproken onder de paraplu van de VNG. Per 1 januari 2020 is met de komst van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) het arbeidsvoorwaardenregime van de gemeentelijke sector gewijzigd. Per 1 januari 2020 passen de gemeenten en de gemeenschappelijke organisaties de Cao Gemeenten toe. Personeel van de Veiligheidsregio’s (exclusief personeel van de sector ambulancezorg) is uitgezonderd van inwerkingtreding van de Wnra. Op de veiligheidsregio’s blijft tot en met 2021 zodoende de huidige publiekrechtelijke regeling van arbeidsvoorwaarden CAR-UWO van kracht. Met ingang van 1-1-2022 zal ook voor de Veiligheidsregio’s de Wnra van toepassing zijn. Omdat de veiligheidsregio’s met ingang van 2022 zelf tot arbeidsvoorwaardenvorming moeten komen heeft het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de 25 voorzitters Veiligheidsregio, mede op advies van de Brandweerkamer van de VNG in 2020 het principebesluit genomen tot het oprichten van de Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s (WVSV), die namens de besturen van de veiligheidsregio’s onderhandelt met de werknemersorganisaties en bindende afspraken maakt over arbeidsvoorwaarden voor het personeel van de veiligheidsregio’s (uitgezonderd de medewerkers in dienst bij de sector ambulancezorg.
Alle inspanningen zijn erop gericht om deze vereniging uiterlijk per 1 januari 2022 op te richten. In 2022 zal verder worden gewerkt aan de verdere doorontwikkeling hiervan.
4.4.7 Verbonden partijen In het BBV is verbonden partij gedefinieerd als; “een privaat- dan wel publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft”. Een financieel belang is aanwezig wanneer een ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij faillissement, dan wel als financiële aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Bestuurlijk belang is aanwezig indien er zeggenschap bestaat uit hoofde van stemrecht dan wel vertegenwoordiging in het bestuur van de organisatie. De Veiligheidsregio Zuid-Limburg participeert heeft alleen de gemeenschappelijke regeling ICT PIT als verbonden partij. Verbonden partij
Belang
Doel
Ontwikkelingen
Het leveren van ICTbasisvoorziening d.m.v. technisch beheer.
De brandweer neemt vanaf 2015 deel aan deze regeling en draagt naar rato van de afname van ICTdiensten bij aan de kosten van de gemeenschappelijke regeling ICT ter ondersteuning van de bedrijfsvoering
GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Gemeenschappelijke regeling ICT PIT
Bestuurlijk verbonden via het algemeen bestuur van de GR. Financieel verbonden via de bijdrage in de gemeenschappelijke kosten voor ca. € 1,0 miljoen op jaarbasis. Deze kosten betreffen: •
Kosten van accounts/ werkplekken; • Kosten opslag. Overige diensten worden afgerekend op basis van overeenkomst.
28
4.4.8 Overige aspecten samenwerking Naast de verbonden partijen, zijn de volgende zaken van belang. • Met de Politie is een convenant afgesloten waarin afspraken over de bijdrage van de politie aan de gezamenlijke risicobeheersing, Crisisbeheersing en Rampenbestrijding staan benoemd; • Met de GGD Zuid Limburg is een bestuursovereenkomst afgesloten waarin de afspraken rond de uitvoering van de GHOR-taken staan benoemd. De GHOR maakt organisatorisch deel uit van de afdeling Acute Zorg van de gemeenschappelijke regeling GGD Zuid Limburg; • In 2013 is met de colleges van de deelnemende gemeenten een overeenkomst gesloten waarin de taakoverdracht is geregeld rondom bevolkingszorg (voorbereiding en coördinatie); • Verder is er een overeenkomst tot levering van diensten met Sitech. Dit betreft een samenwerking op het gebied van ongevalsbestrijding met gevaarlijke stoffen (gaspakkeninzet en schuimblussing). Door deze overeenkomst (per 1-1-2014) wordt voldaan aan de Wet veiligheidsregio’s.
29
5.
Financiële begroting
5.1
Overzicht van baten en lasten
Hieronder is het recapitulerend financieel overzicht per programma weergegeven. - = nadelig saldo/ + = voordelig saldo bedragen x € 1.000 Meerjarenraming
Rekening 2020
begroting 2021
Begroting 2022
2023
2024
2025
5.144 498 -4.646
5.397 6.751 1.354
5.593 6.786 1.193
5.656 6.786 1.130
5.719 6.786 1.067
5.792 6.786 994
35.867 340 -35.527
38.567 -219 -38.786
39.221 -187 -39.408
39.410 -187 -39.597
39.837 -227 -40.064
40.192 -249 -40.441
41.011 838 -40.173
43.964 6.532 -37.432
44.814 6.599 -38.215
45.066 6.599 -38.467
45.556 6.559 -38.997
45.984 6.537 -39.447
Totaal mutaties reserves
-2.238 2.737 499
-7.605 7.870 265
-4.520 5.601 1.081
-4.586 5.405 819
-4.658 5.478 820
-4.759 5.433 674
BEGROTINGSRESULTAAT PROGRAMMA'S
-39.674
-37.167
-37.134
-37.648
-38.177
-38.773
Overhead Onvoorzien Baten
9.318 115
7.373 10
8.004 10
8.150 10
8.299 10
8.466 10
Bijdragen gemeenten Bijdrage Rijk Overig inkomsten Frictiekosten Saldo
43.220 5.974 39.761
44.168 39 344 37.168
45.049 39 60 37.134
45.725 39 60 37.664
46.411 39 60 38.201
47.200 39 60 38.823
87
-
-
16
24
50
Omschrijving Rampenbestrijding en Crisisbeheersing Lasten Baten Saldo Brandweerzorg Lasten Baten Saldo Totaal programma's Lasten Baten Saldo totaal programma's Reserves Storting reserves Onttrekking reserves
Lasten
BEGROTINGSRESULTAAT
30
5.2
Uiteenzetting van de financiële positie
Voor de financiële positie is het van belang inzicht te hebben in de meerjarige ontwikkeling van de balansen. - = nadelig saldo/ + = voordelig saldo bedragen x € 1.000 Omschrijving
Rekening
Meerjarenraming
Begroting Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Activa Vaste activa Materiele vaste activa
35.721
47.266
42.510
47.751
44.212
42.220
Financiële activa
-
-
-
-
-
-
Totaal vaste activa
35.721
47.266
42.510
47.751
44.212
42.220
Totale activa Passiva Reserves Voorzieningen Geldleningen
35.721
47.266
42.510
47.751
44.212
42.220
8.448 4.777 29.605
9.520 4.755 27.497
8.379 4.698 25.379
7.500 4.640 23.252
6.619 4.618 21.115
5.886 4.619 18.965
Totaal vaste passiva
42.830
41.772
38.456
35.392
32.352
29.470
Financieringstekort
-7.109
5.494
4.054
12.359
11.860
12.750
Totaal Passiva
35.721
47.266
42.510
47.751
44.212
42.220
31
5.3
Overzicht baten en lasten per taakveld
Hieronder zijn voor de taakvelden die voor de Veiligheidsregio Zuid-Limburg relevant zijn de baten en lasten weergegeven. Alle bedragen luiden x € 1.000. Taakvelden - = nadelig saldo/ + = voordelig saldo; bedragen x € 1.000 Omschrijving
Bijgestelde Begroting Begroting 2020 2021 2022
Meerjarenraming
Rekening
2023
2024
2025
Lasten 0.0 Bestuur
-
-
-
-
-
-
0.4 Overhead
9.555
7.125
7.999
8.148
8.298
8.465
0.5 Treasury
509
-
5
5
3
1
0.8 Overige baten en lasten
-
10
10
10
10
10
09. Vennootschapsbelasting
-
-
-
-
-
-
2.238
7.605
4.520
4.586
4.658
4.759
87
-
-
-
-
-
1.1 Crisisbeheersing
41.520
41.661
44.814
45.063
45.554
45.984
Totaal Lasten
53.909
56.401
57.348
57.812
58.523
59.219
Omschrijving
Rekening
0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
Bijgestelde Begroting Begroting
Meerjarenraming
2020
2021
2022
2023
2024
2025
0.4 Overhead
631
-
-
-
-
-
0.5 Treasury
Baten 509
-
-
-
-
-
0.8 Overige baten en lasten
-
-
-
-
-
-
09. Vennootschapsbelasting
-
-
-
-
-
-
0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
2.737
8.213
5.661
5.465
5.538
5.493
-
-
-
-
-
-
1.1 Crisisbeheersing
50.032
48.188
51.687
52.363
53.009
53.776
Totaal Baten
53.909
56.401
57.348
57.828
58.547
59.269
32
5.4
Overzicht van bijdragen gemeente
Totale organisatie
Toelichting
Bedragen
Uitsplitsing naar programma Brandweerzorg, Crisisbeheersing en Rampenbestrijding, Ondersteuning
Begroting VRZL 2021
Inclusief
GHOR
43.082.872
43.082.872
250.141
250.141
43.333.013
43.333.013
-
375.553
375.553
-
216.665
216.665
39.500
39.500
45.049.432
43.964.731
69.100
69.100
45.118.532
44.033.831
- Geraamde index 2021 Rechtstreekse toerekening Burg GHOR Afrekening index 2020
GHOR factureert rechtstreeks aan gemeenten September circulaire 2020, werkelijke index 2020 -/- geraamde index 2020, op basis septembercirculaire 2020
Basis bedrag voor berekening 2020 Geraamde index 2022 - Loonindex - over 2/3 1,3 %
Basis voor berekening index Basis Macro Economische Verkenning septembercirculaire 2020
- Prijsindex - over 1/3 1.5% Piket
Bevolkingszorgpiket OVD-BZ
Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Bedrag over 2022
Begroting 2022
Opleidingen
Op deze vaste bijdrage wordt geen indexering toegepast
1.084.701
Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Algeheel totaal begroting 2022
1.084.701
33
5.5
Overzicht van bijdragen per deelnemende gemeente
In onderstaande tabel is de bijdrage weergegeven conform het ingroeimodel. Dit is de bijdrage die in rekening zal worden gebracht vanuit de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Alle bedragen x €1 Totale bijdrage Totale bijdrage Verdeling o.b.v. oude nieuwe 2022 1/4 oude verdeelsleutel verdeelsleutel verdeelsleutel
Gemeente
Beek
Verdeling 2022 3/4 nieuwe verdeelsleutel
Bijdrage per Bijdrage Ghor gemeente na op basis ingroeimodel inwonersaant 2020 al 1-1-2020
Bijdrage in Totale bijdrage Inwoneraantal opleidings gemeenten 1-1-2020 kosten op 2022 basis inwonersaant al 1-1-2020 1.836 1.072.895 15.865
874.942
1.098.008
218.736
823.506
1.042.242
28.817
Beekdaelen
2.055.131
2.325.545
513.783
1.744.159
2.257.942
65.276
4.158
2.327.376
35.938
Brunssum
1.861.467
1.913.220
465.367
1.434.915
1.900.282
50.533
3.219
1.954.034
27.821
Eijsden-Margraten
1.708.997
1.768.378
427.249
1.326.284
1.753.533
46.804
2.982
1.803.319
25.768
Gulpen-Wittem
1.022.752
1.192.854
255.688
894.640
1.150.328
25.740
1.640
1.177.708
14.171
Heerlen
6.308.895
6.589.258
1.577.224
4.941.943
6.519.167
158.180
10.077
6.687.424
87.086
Kerkrade
3.092.699
3.191.941
773.175
2.393.956
3.167.131
83.097
5.294
3.255.522
45.749
Landgraaf
2.374.271
2.295.631
593.568
1.721.723
2.315.291
68.014
4.333
2.387.638
37.445
Maastricht
9.368.884
10.076.740
2.342.221
7.557.555
9.899.776
220.824
14.067
10.134.667
121.575
Meerssen
1.306.544
1.169.741
326.636
877.306
1.203.941
34.198
2.179
1.240.318
18.828
Simpelveld
606.581
719.610
151.645
539.707
691.353
19.172
1.221
711.746
10.555
Sittard-Geleen
9.317.226
7.034.985
2.329.306
5.276.239
7.605.545
167.883
10.694
7.784.122
92.429
Stein
1.422.303
1.486.126
355.576
1.114.594
1.470.170
45.422
2.894
1.518.486
25.007
Vaals
714.910
871.675
178.728
653.756
832.484
18.354
1.169
852.007
10.105
Valkenburg aan de Geul Voerendaal
1.232.156
1.351.558
308.039
1.013.668
1.321.707
29.728
1.894
1.353.329
16.367
696.973
879.461
174.243
659.596
833.839
22.659
1.443
857.941
12.475
Totaal
43.964.731
43.964.731
10.991.183
32.973.548
43.964.731
1.084.701
69.100
45.118.532
597.184
5.6
Overzicht bijdrage gemeenten 2022 en volgende jaren. Totaal 2022
Totaal 2023
Totaal 2024
Totaal 2025
Beek
1.128.661
1.145.563
1.162.719
1.182.454
Beekdaelen
2.394.979
2.430.842
2.467.242
2.509.114
Brunssum
1.966.972
1.996.428
2.026.327
2.060.719
Eijsden-Margraten
1.818.164
1.845.392
1.873.028
1.904.819
Gulpen-Wittem
1.220.234
1.238.512
1.257.065
1.278.408
Heerlen
6.757.515
6.858.726
6.961.456
7.079.629
Kerkrade
3.280.332
3.329.458
3.379.320
3.436.679
Gemeente
Landgraaf
2.367.978
2.403.432
2.439.418
2.480.815
Maastricht
10.311.631
10.466.094
10.622.875
10.803.225
Meerssen
1.206.118
1.224.177
1.242.507
1.263.593
Simpelveld
740.003
751.084
762.332
775.271
Sittard-Geleen
7.213.562
7.321.606
7.431.270
7.557.420
Stein
1.534.442
1.557.414
1.580.732
1.607.555
Vaals
891.198
904.549
918.099
933.687
Valkenburg aan de Geul Voerendaal
1.383.180
1.403.899
1.424.930
1.449.121
903.563
917.095
930.830
946.630
Totaal
45.118.532
45.794.273
46.480.151
47.269.139
34
5.7
Staat van reserves en voorzieningen
- = nadelig saldo/ + = voordelig saldo; bedragen x € 1.000 Stand Stand Mutaties 2022 ultimo ultimo + Omschrijving 2021 2022 Reserves Algemene Reserve Algemene reserve GHOR Overige reserves GHOR Ingroereserve kapitaallasten Egalisatiereserve FLO Reserve sociaal plan Reserve frictiekosten Reserve doorontwikkeling Veiligheidsbureau Totaal reserves
1.617
-
-
70 94
Stand ultimo 2023
Mutaties 2023 +
1.617
-
-
-
+
-
1.617
70 94
Stand ultimo 2024
Mutaties 2024
-
-
+
1.617
70 94
Stand ultimo 2025
Mutaties 2025 -
-
-
1.617
70 94
70 94
640 4.290 99 2.490
3.195 1.360 -
3.195 2.406 35 60
640 3.244 64 2.430
3.240 1.380 -
3.240 2.165 35 60
640 2.460 30 2.370
3.286 1.401 -
3.286 2.192 30 60
640 1.669 2.310
3.333 1.426 -
3.333 2.099 60
640 996 2.250
220 9.520
4.555
5.695
220 8.379
4.621
5.500
220 7.500
4.687
5.568
220 6.619
4.759
5.493
220 5.886
Voorzieningen Onderhoud panden Personele verplichtingen
4.318 300
825
825
4.318 300
825
825
4.318 300
825
825
4.318 300
825
825
4.318 300
Maastricht Zuid exploitatie
137
5
62
80
3
62
22
1
22
0
0
-1
1
Totaal voorzieningen
4.755
830
887
4.698
828
887
4.640
826
847
4.618
825
824
4.619
5.8
Geldleningen
Bedragen X €1.000
Omschrijving Bank Nederlandse Gemeenten nr 40.0082517 Bank Nederlandse Gemeenten nr 91398 Bank Nederlandse Gemeenten nr 40106275 Bank Nederlandse Gemeenten nr 40106276 Bank Nederlandse Gemeenten nr 40106277 Bank Nederlandse Gemeenten nr 40106278 Bank Nederlandse Gemeenten nr 40110848 Bank Nederlandse Gemeenten nr 40113445 Bank Nederlandse Gemeenten nr 40113446 Totalen
Oorpronkelijk Vervaldatum Einde hoofdsom aflossing looptijd Rente 415 1.044 1.500 2.000 2.000 2.000 10.000 10.000 6.000
11-03 01-10 3-8 1-10 3-10 1-10 28-11 2-1 2-1
2034 2040 2026 2051 2051 2032 2026 2050 2031
5 6,25 4,69 4,89 4,99 4,99 0,58 0,63 0,02
Restant Restant Restant Restant hoofdsom hoofdsom hoofdsom hoofdsom ultimo ultimo ultimo ultimo 2021 Aflossing Rente 2022 Aflossing Rente 2023 Aflossing Rente 2024
Aflossing
Restant hoofdsom ultimo Rente 2025
236 783 1.500 1.787 1.791 1.333 5.000 9.667 5.400
13 23 0 27 27 94 1.000 333 600
12 49 70 87 89 66 29 60 1
222 761 1.500 1.760 1.764 1.239 4.000 9.333 4.800
14 24 0 29 28 99 1.000 333 600
11 48 70 86 88 62 23 58 1
208 736 1.500 1.731 1.736 1.140 3.000 9.000 4.200
15 26 0 30 30 103 1.000 333 600
11 46 70 85 87 57 17 56 1
194 711 1.500 1.701 1.706 1.037 2.000 8.667 3.600
15 27 0 32 31 109 1.000 333 600
10 44 70 83 85 52 12 54 1
178 684 1.500 1.669 1.675 928 1.000 8.333 3.000
27.497
2.117
465
25.379
2.127
447
23.252
2.137
430
21.115
2.147
411
18.968
35
5.9
Recapitulatie structureel en reëel evenwicht begroting 2022-2025
Bedragen x € 1.000. Recapitulatie begrotingsevenwicht Lasten Programma Rampenbestrijding en Crisisbeheersing Programma Brandweerzorg Totaal lasten programma's
Begroting 2022 Incidenteel Structureel
Begroting 2023 Incidenteel Structureel
Totaal
-
5.593 39.221 44.814
5.593 39.221 44.814
Baten Programma Rampenbestrijding en Crisisbeheersing Programma Brandweerzorg Totaal baten programma's
-
6.786 -187 6.599
Saldo van baten en lasten programma's
-
-38.215
Lasten diversen Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien Totale lasten diiverse Baten diversen Algemene dekkingsmiddelen Overhead Overige inkomsten Vennootschapsbelasting Onvoorzien Totale baten diiverse
8.004
-
10 8.014
45.049 39
-
45.088
Saldo diverse Totaal saldo baten en lasten Storting in reserves Onttrekking uit reserves Geraamd resultaat Totaal structurele lasten Totaal structurele baten Structurele lasten/structurele baten
Begroting 2024 Incidenteel Structureel
Totaal
-
5.656 39.410 45.066
5.656 39.410 45.066
6.786 -187 6.599
-
6.786 -187 6.599
-38.215
-
-38.467
8.004 10 8.014
45.049 39 45.088
8.150
-
10 8.160
45.725 39
-
45.764
-
37.074
37.074
-
4.520 5.661 1.141
4.520 5.661 1.141
-
57.348 57.348 -
57.348 57.348 -
Begroting 2025 Incidenteel Structureel
Totaal
-
5.719 39.837 45.556
5.719 39.837 45.556
6.786 -187 6.599
-
6.786 -227 6.559
-38.467
-
-38.997
8.150 10 8.160
45.725 39 45.764
8.299
-
10 8.309
46.411 39
-
46.450
-
37.604
37.604
-
4.586 5.465 879
4.586 5.465 879
-
57.812 57.828 16
57.812 57.828 16
Totaal
-
5.792 40.192 45.984
5.792 40.192 45.984
6.786 -227 6.559
-
6.786 -249 6.537
6.786 -249 6.537
-38.997
-
-39.447
-39.447
8.299 10 8.309
46.411 39 46.450
8.466
-
10 8.476
47.200 39
-
47.239
-
38.141
38.141
-
4.658 5.538 880
4.658 5.538 880
-
58.523 58.547 24
58.523 58.547 24
8.466 10 8.476
47.200 39 47.239 -
-
38.763
38.763
-
4.759 5.493 734
4.759 5.493 734
-
59.219 59.269 50
59.219 59.269 50
36
1 Raadsvoorstel 44 (bijlage) Voorlopige jaarstukken 2020 en ontwerpbegroting 2022 van de Veiligheidsregio en het MCC.pdf
AAN: de Colleges van Burgemeester en Wethouders de Gemeenteraden in afschrift aan: de burgemeesters de gemeentesecretarissen van de gemeenten in de Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Uw brief van: Uw kenmerk: Ons Kenmerk: Behandeld door: Financiën Telefoon: Onderwerp: Zienswijze Jaarstukken 2020, Begroting 2022 Veiligheidsregio Zuid-Limburg en de jaarstukken 2020 en begroting 2022 MCC.
Maastricht, 6 april 2021
Geachte,
Hierbij bieden wij u de jaarstukken (jaarverslag en jaarrekening) 2020 en de begroting 2022 van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg, alsmede van het MCC (gemeentelijke bijdrage) aan. In het kader van het jaarlijkse begrotings- en jaarrekeningtraject heeft de Veiligheidsregio Zuid-Limburg de begroting 2022 en de jaarstukken 2020 opgesteld. De uitbraak van COVID-19 (Corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact gehad op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidde tot ongekende omstandigheden. Ook bij de Veiligheidsregio Zuid-Limburg blikken we terug op een bewogen jaar; dit is terug te lezen in de jaarstukken. Op 26 maart jl. heeft het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio ingestemd met het ter zienswijze voorleggen van de begroting 2022 en de jaarstukken 2020. Wij bieden u de genoemde stukken graag ter zienswijze aan. Begroting 2022 (bijlage 1) De begroting 2022 is gebaseerd op de begroting 2021. De begroting 2021 is alleen geïndexeerd. Er is voor 2022 geen sprake van nieuw beleid. Jaarstukken 2020 (bijlage 2) De jaarrekening zal door de accountant naar verwachting worden voorzien van een goedkeurende controleverklaring.
Omdat de vaststelling van de jaarrekening door het Algemeen Bestuur, mede op basis van de zienswijze van de raden, pas in juli zal plaatsvinden kan de accountant de verklaring niet eerder verstrekken dan 3 weken voor de daadwerkelijke vaststelling en na een definitieve aanbieding door het Dagelijks Bestuur aan het Algemeen Bestuur van juli. Indien het AB in juli instemt met de resultaatbestemming zoals voorgesteld door het Dagelijks Bestuur, zal € 688.000 aan de deelnemende gemeenten worden geretourneerd. Jaarstukken 2020 en begroting 2022 MCC (bijlage 3, 4 en 5). De jaarrekening sluit af met een positief resultaat van € 82.913,13. De vastgestelde begroting 2021 vormt de basis voor de begroting 2022. De bijdrage van de partners is gefixeerd op de bijdrage van 2021 en alleen geïndexeerd voor 2022. Zienswijze en vaststelling Vaststelling van de begrotingen 2022 en de jaarstukken 2020 is een verantwoordelijkheid van het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Alvorens het document ter besluitvorming wordt voorgelegd, heeft u de mogelijkheid om vóór 1 juli a.s. uw zienswijze op de financiële stukken kenbaar te maken aan het Dagelijks Bestuur. Wij nodigen u daartoe van harte uit.
Postbus 35 | 6269 ZG Margraten
Uw reactie U kunt uw schriftelijke reacties en eventuele vragen n.a.v. de begrotingen 2022, jaarstukken 2020 sturen naar: Veiligheidsregio Zuid-Limburg, T.a.v. Stafbureau Postbus 35 6269 ZG Margraten Een reactie per mail kan gestuurd worden aan stafbureau@brwzl.nl Namens het dagelijks bestuur Veiligheidsregio Zuid-Limburg, met vriendelijke groet,
mr. J.M. Penn-te Strake, Voorzitter
drs. F.C.W. Klaassen, Secretaris
Postbus 35 | 6269 ZG Margraten
1 Raadsvoorstel 44 (bijlage) Concept Jaarstukken Veiligheidsregio.pdf
Jaarstukken 2020
maart 2021
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Inhoudsopgave 1
DEEL A – INLEIDING JAARSTUKKEN ................................................................................................. 4 Voorwoord ............................................................................................................................ 4 1.1.1 1.1.2
Inleiding ................................................................................................................................. 4 Het resultaat op hoofdlijnen ................................................................................................. 5
Bestuur en directie ................................................................................................................ 6 1.2.1
2
Rechtspersoonlijkheid en bestuurssamenstelling ................................................................. 6
DEEL B – JAARVERSLAG ................................................................................................................... 7 Concern ................................................................................................................................. 7 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4
Wie zijn we? .......................................................................................................................... 7 Waar staan we voor? ............................................................................................................ 7 Ons werkgebied ..................................................................................................................... 8 Risico’s op concern niveau. ................................................................................................... 9
Crisisbeheersing en rampenbestrijding ............................................................................... 10 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4
Programma-activiteiten ...................................................................................................... 10 Wat wilden we bereiken?.................................................................................................... 10 Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? ........................................................................ 11 Risico's ................................................................................................................................. 12
Brandweerzorg .................................................................................................................... 13 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4
Wie zijn we? ........................................................................................................................ 13 Waar staan we voor? .......................................................................................................... 13 Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? ........................................................................ 13 Risico's ................................................................................................................................. 14
Ondersteuning ..................................................................................................................... 15 2.4.1 2.4.2 2.4.3
Wie zijn we? ........................................................................................................................ 15 Waar staan we voor? .......................................................................................................... 15 Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? ........................................................................ 15
COVID-19 paragraaf............................................................................................................. 16 Paragrafen ........................................................................................................................... 18 2.6.1 2.6.2 2.6.3 2.6.4 2.6.5
3
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................... 18 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................. 21 Financiering ......................................................................................................................... 21 Bedrijfsvoering .................................................................................................................... 22 Verbonden partijen ............................................................................................................. 24
DEEL C – JAARREKENING ............................................................................................................... 26 Balans (voor resultaatbestemming) .................................................................................... 27 Toelichting op de balans...................................................................................................... 29 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.2.5 3.2.6
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................... 29 Vaste activa ......................................................................................................................... 31 Vlottende activa .................................................................................................................. 33 Vaste passiva ....................................................................................................................... 34 Vlottende passiva ................................................................................................................ 38 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ......................................................................... 39
Overzicht van baten en lasten ............................................................................................. 40 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ............................................................... 41 3.4.1
Samenvattend overzicht - analyse ...................................................................................... 41
2
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
3.4.2 3.4.3 3.4.4 3.4.5 3.4.6
Overzicht incidentele baten en lasten ................................................................................. 41 Aanwending van het bedrag voor onvoorzien .................................................................... 42 Structureel begrotingssaldo ................................................................................................ 42 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ................................................................. 43 Gebeurtenissen na balansdatum ........................................................................................ 44
4
Voorstel nog te bestemmen resultaat ................................................................................ 45 Overige gegevens .......................................................................................................................... 46
5
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ....................................................... 46 Bijlagen .......................................................................................................................................... 47 SiSa-verantwoording ........................................................................................................... 47 Overzicht schatkistbankieren .............................................................................................. 48 Taakvelden .......................................................................................................................... 49
3
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
1 DEEL A – INLEIDING JAARSTUKKEN Voorwoord 1.1.1 Inleiding De uitbraak van COVID-19 (Corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van COVID-19 kijken wij wat we, aanvullend op de landelijke maatregelen van het Rijk, kunnen doen. Dat waren de wijze woorden in het voorwoord van de jaarrekening over 2019. We stonden aan het begin van de COVID-pandemie en hadden nog geen goed beeld van wat er op ons af zou komen. Terugblikkend kunnen we nu stellen dat 2020 voor heel Nederland (en heel veel andere landen) een zeer bewogen jaar is geweest en dat dit voor de veiligheidsregio Zuid-Limburg niet anders was. De gemeenten in Zuid-Limburg hebben in 2019 ingestemd met een begrotingsuitbreiding en 2020 was de start van de uitvoering en implementatie. Er is een solide basis gelegd voor de brandweerzorg in Zuid-Limburg en we hebben met elkaar gewerkt aan het robuuster en toekomstbestendig maken van de organisatie en het invulling geven aan de toenemende (veelal wettelijk opgelegde) taken. Dat is deels gebeurd door een reorganisatie waarbij interne kwetsbaarheden zijn opgelost, deels door het werven van nieuwe functionarissen in vacatures waarmee ook nieuw élan en nieuwe energie ingebracht werden en deels door het verdergaand herinrichten en optimaliseren van de ondersteunende teams.
Er is een nieuw directieteam gevormd dat per 1 januari 2020 de schouders onder deze uitdaging heeft gezet en samen naar de toekomst kijkt. En toen werden we in februari, rond de Carnaval, geconfronteerd met de eerste signalen van COVID19. De start van een pandemie waar we nu, een jaar later, nog mee van doen hebben en die nog steeds een substantieel deel van onze agenda’s bepaalt. Een pandemie ook die ons veel inzichten heeft gebracht, alleen al door de lange duur van deze crisis. Het programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding kon in deze periode op veel terreinen een zinvolle bijdrage leveren. De voorbereidingen op crises en de ervaringen met scenario’s en handelend optreden maakten dat onder meer bij het Corona-centrum, het zorgdashboard en het helpen en ondersteunen van andere partners in de keten (bijvoorbeeld GGD/GHOR) een adequate bijdrage geleverd werd. Ervaringen die ook weer helpen om de eigen werkprocessen en dienstverlening te verbeteren. Vanuit het programma Brandweerzorg werd verdergaand ingezet op het verbeteren van risicobeheersing, de samenwerking met gemeenten en het borgen van de paraatheid. Er was weliswaar sprake van minder incidenten in aantal maar de incidenten die er waren kenden vaak een extra component door de extra maatregelen die er door COVID-19 genomen moesten worden.
Ook onze hulpverleners staan dan in de frontlinie en weten niet altijd wat er op hen afkomt als ze naar een incident rijden. In 2020 kenden we naast de GRIP 4 voor COVID-19 nog 23 GRIP-opschalingen van GRIP 1 of hoger. De opschalingen zijn allemaal geëvalueerd en verbeterpunten zijn gedetecteerd en vervat in actieplannen. Van de uitvoering van die verbeterpunten wordt periodiek verslag gedaan aan ons bestuur. De uitbraak van COVID-19 (Corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van COVID-19 kijken wij wat we, aanvullend op de landelijke maatregelen van het Rijk, kunnen doen. Dit raakt het beleidsterrein van onze organisatie. We streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming. Wij hebben daarvoor de nodige interne maatregelen genomen. 4
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
1.1.2 Het resultaat op hoofdlijnen Het jaar 2020 is afgesloten met een positief resultaat van € 87.254. Dit positieve resultaat valt uiteen in de volgende deelresultaten: • •
Resultaat programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (exclusief GHOR) en programmalijn Brandweerzorg € 89.244 positief; Resultaat GHOR € 1.990 negatief;
Het positieve resultaat op het programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding en het programma Brandweerzorg wordt met name veroorzaakt door een combinatie van: •
• • •
Een incidentele onderschrijding op personeelskosten circa € 377.000 door het later invullen van vacatures mede als gevolg van COVID-19 (+ € 1.065.000) en voortkomende frictiekosten (- € 688.000). Hogere afschrijvingskosten als gevolg van de doorgevoerde foutherstel materiële vaste activa (- € 501.000). Lagere ICT kosten (+ € 340.000). Diverse autonome kostenstijgingen (- € 129.000).
Het positieve resultaat op het programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding en programma Brandweerzorg wordt met name veroorzaakt door de hogere afschrijvingskosten als gevolg van de doorgevoerde foutherstel materiële vaste activa. Daartegenover staat een incidentele onderschrijding op de personeelskosten groot € 460.000 als gevolg van het later invulling geven van vacatures conform de fijnstructuur en hogere overige inkomsten. Voor een uitgebreidere analyse verwijzen wij naar paragraaf 3.4. Het negatieve resultaat van de GHOR (€ 1.990) wordt met name veroorzaakt door een optelsom van een aantal incidentele oorzaken. Voor een nadere toelichting op de GHOR is een aparte jaarrekening van de GHOR beschikbaar bij de VRZL. In 2020 heeft de Veiligheidsregio Zuid-Limburg meerkosten gehad als gevolg van COVID-19. De totale meerkosten in 2020 voor COVID-19 bedragen € 588.659. Deze kosten zijn als vordering opgenomen op het Ministerie van VWS voor hetzelfde bedrag. In het jaarverslag worden deze meerkosten verder toegelicht. In de jaarrekening is een voorstel tot resultaatbestemming opgenomen ter besluitvorming in het Algemeen Bestuur bij de vaststelling van de jaarrekening.
5
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Bestuur en directie 1.2.1 Rechtspersoonlijkheid en bestuurssamenstelling De Veiligheidsregio Zuid-Limburg is een gemeenschappelijke regeling waarvan instandhouding geschiedt door de gemeenten in Zuid-Limburg. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarstukken. Het Algemeen Bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen ervan. Het dagelijks bestuur is als volgt samengesteld (per 31 december 2020): Naam Mevrouw J.M. Penn-te Strake
Gemeente Maastricht
Functie voorzitter
De heer R. Wever De heer J.Th.C.M. Verheijen
Heerlen Sittard-Geleen
portefeuille GHOR plaatsvervangend voorzitter portefeuille Crisisbeheersing en Rampenbestrijding
Mevrouw T.P. Dassen-Housen De heer R. de Boer
Kerkrade Simpelveld
Portefeuille Brandweer Portefeuille Financiën en Personeel
Het algemeen bestuur is als volgt samengesteld (per 31 december 2020): Naam Gemeente Mevrouw C. van Basten-Boddin Beek De heer E. Geurts Beekdaelen Mevrouw W.J.F. van der Rijt- van der Kruis Brunssum De heer D.A.M. Akkermans Eijsden-Margraten Mevrouw N.H.C. Ramaekers-Rutjens Gulpen-Wittem De heer R. Wever Heerlen Mevrouw T.P. Dassen-Housen Kerkrade De heer R.J.H. Vlecken Landgraaf Mevrouw J.M. Penn-te Strake Maastricht Mevrouw M.A.H. Clermonts-Aretz Meerssen De heer R. de Boer Simpelveld De heer J.Th.C.M. Verheijen Sittard-Geleen Mevrouw M.F.M. Leurs-Mordang Stein De heer H. Leunessen Vaals De heer J. Schrijen Valkenburg a/d Geul De heer W. Houben Voerendaal
Functie Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Voorzitter Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid
6
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
2 DEEL B – JAARVERSLAG Concern 2.1.1 Wie zijn we? De Veiligheidsregio Zuid-Limburg is een gemeenschappelijke regeling van de gemeenten in ZuidLimburg en eén van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. De VRZL is een hands-on hulpverleningsorganisatie en een netwerkorganisatie in één. De werkzaamheden vinden plaats op het terrein van crisisbeheersing/rampenbestrijding en brandweerzorg. De afgelopen periode hebben wij ons ontwikkeld van een groot aantal samenwerkende lokale organisaties naar één Veiligheidsregio. In onze regio werken 16 gemeenten, de brandweer, de politie Eenheid Limburg, de Geneeskundige Hulpverlenings- Organisatie in de regio (GHOR), het Openbaar Ministerie (OM), provincie Limburg, Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN), Waterpartners Limburg (waterschap, zuiveringsschap, waterleidingmaatschappij) Defensie, de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en Chemelot samen. Daarnaast hebben wij een omvangrijk netwerk van partijen waarmee wij samenwerken zoals het Nederlandse Rode Kruis, Essent, Enexis, Brightlands, ProRail, de overige zuidelijke veiligheidsregio’s (Zuid-6) en natuurlijk de verschillende hulpverleningsorganisaties in het Euregionale grensgebied.
2.1.2
Waar staan we voor?
VRZL is ingericht om de zorg voor openbare veiligheid in de regio te organiseren. Burgers, bedrijven en instellingen verwachten dat wij er voor ze zijn met advies en hulp waar nodig. Samen met onze partners: • • • •
dragen we (pro)actief bij aan de veiligheid in de regio. We brengen risico's in kaart en treffen voorbereidingen op maat; geven we adviezen om waar mogelijk onveiligheid te voorkomen en te beperken; bestrijden we incidenten en crises als ze zich toch voordoen. We treden effectief op tijdens een ramp om schade te beperken; beogen we leed en schade zo veel mogelijk te beperken en helpen we verstoringen van het openbare leven zo snel mogelijk te herstellen. We zetten in op slachtofferhulp, nazorg en herstel van materiële schade.
Als VRZL willen we deze taak realiseren door midden tussen burgers, bedrijven, instellingen en partners te staan, primair uit te gaan van eenieders eigen kracht en expertise, waarbij we door een goede informatiepositie en gedreven en vakbekwame medewerkers een natuurlijke, betrouwbare partner zijn voor duurzame veiligheid in de regio. Ons motto daarbij is: ‘Samen Veilig’. Samen met de gemeenten en onze crisispartners hebben we een krachtige crisisorganisatie staan. Wij kunnen snel hulp bieden en beschikken over voldoende slagkracht.
7
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
2.1.3 Ons werkgebied Het werkgebied van Veiligheidsregio Zuid-Limburg is een compact verstedelijkt gebied van circa 650 km2. Buiten de economisch bijzonder waardevolle clustering in onder meer chemie en health en unieke kansen voor versterking van de regio spelen er, door de geografische ligging van ZuidLimburg, specifieke opgaven. Voor deze regio, die uiterst excentrisch ligt binnen Nederland (ruim 200 km grenslengte en op het smalste deel met 6 km verbonden aan de rest van Nederland), geldt dat in bijzondere mate. Met ongeveer 597.000 inwoners ligt Zuid-Limburg centraal in de Euregio Maas-Rijn. Er zijn grote industrieën met specifieke veiligheidsrisico’s, zoals chemische industrie en de luchthaven Maastricht-Aachen Airport. Met name in de zomermaanden ontvangen we veel toeristen, die zowel in de stedelijke als de landelijke gebieden verblijven.
8
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
2.1.4 Risico’s op concern niveau. Hieronder zijn de belangrijkste risico's weergegeven die voor de gehele organisatie gelden. Specifieke risico’s die betrekking hebben op een programma zijn daar benoemd: •
• • •
Technische ontwikkelingen vormen steeds meer een onderdeel van de organisatie. We lopen hierdoor ook meer risico dat deze technologische ontwikkelingen elkaar zo snel opvolgen dat dit niet meer te implementeren is en waardoor operationeel risico wordt gelopen; Verduurzaming/milieu. Verscherpte regelgeving die ad hoc worden ingevoerd kan leiden tot meer kosten en tijdelijke buiten werking stelling van materieel; Datalekken en informatiebeveiliging. Een steeds groter risico zijn de cyberaanvallen. Een goed voorbeeld hiervan is de recente aanval bij de Universiteit in Maastricht; Omgevingswet. Met de verwachte inwerkingtreding per 1-1-2022 van de omgevingswet verandert het stelsel van regelgeving voor de fysieke en gezonde leefomgeving. Deze wetgevingsoperatie heeft gevolgen voor overheden waaronder de veiligheidsregio's en de brandweer. De exacte impact voor de VRZL is nog onbekend.
9
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Crisisbeheersing en rampenbestrijding 2.2.1 Programma-activiteiten Het programma Crisisbeheersing en rampenbestrijding (C&R) omvat alle activiteiten die gericht zijn op de voorbereiding op mogelijke crises en rampen. Het gaat om de beheersing van risico’s (voorkomen, beperken) en de gezamenlijke multidisciplinaire voorbereiding op mogelijke incidenten. Hierbij wordt het begrip “incident” breed opgevat. Het gaat niet alleen om het incident zelf maar ook om de dreiging ervan of de aankondiging van een gebeurtenis. Het kan ook gaan om incidenten of verstoringen die op zichzelf geen ramp of crisis zijn maar die (mogelijk) de openbare orde en veiligheid bedreigen zoals thema’s die grote maatschappelijke onrust tot gevolg kunnen hebben. Het programma omvat de volgende producten met clusters van activiteiten: • • • • •
Bevolkingszorg (inclusief evenementen en multidisciplinaire risicobeheersing); Communicatie waaronder Risicocommunicatie (risicobewustzijn) en Crisiscommunicatie; Informatiemanagement; Multidisciplinaire Operationele Voorbereiding (MOV); • Multidisciplinair Opleiden, Trainen en Oefenen (MOTO); Kwaliteitszorg.
Onder dit programma worden ook de activiteiten uitgevoerd door de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR). De activiteiten van de GHOR worden uitgevoerd door en onder verantwoordelijkheid van de GGD. Voor een nadere toelichting op de GHOR verwijzen we naar het jaardocument van de GHOR.
2.2.2 Wat wilden we bereiken? Onze doelstellingen voor bevolkingszorg in 2020 omvatten onder meer het beschikken over adequate, geactualiseerde plannen en handboeken binnen bevolkingszorg, de verschillende piketten gevuld te hebben met beschikbare, opgeleide en getrainde medewerkers, een adequate bijdrage leveren aan de multidisciplinaire risicobeoordeling rondom evenementen en het faciliteren van gemeenten daarbij. Voorbereiden op crisisbeheersing (koude taken) en coördinatie bij incidenten en crisis (warme taken) kent naast bevolkingszorg nog meer aspecten. Informatiemanagement en met name het beschikbaar hebben van adequate, gevalideerde en veredelde informatie is een belangrijk onderdeel van de taak en juist in deze tijd van onschatbare waarde. De burgers bewust maken van de risico’s in hun omgeving is een gemeentelijke taak. In het kader van efficiënte samenwerking en de uitgesproken ambitie om daarin gezamenlijk op te trekken vervult de Veiligheidsregio een faciliterende en coördinerende taak daarin. Wij enthousiasmeren de samenwerking, de afstemming en de gezamenlijke uitvoering. De algemene doelstelling voor crisiscommunicatie (de verantwoordelijkheid van de Veiligheidsregio) is om adequaat voorbereid te zijn op mogelijke crises en in de warme situatie en daarover in de richting van bevolking en media te kunnen communiceren.
De algemene doelstelling rondom MOV en MOTO is om over adequate en actuele multidisciplinaire planvorming te beschikken en de medewerkers in piketten (ruim 150 exclusief politie en brandweer) daarvoor adequaat opgeleid, getraind en geoefend te krijgen en te houden. In een kwaliteitszorgsysteem borgen we de gewenste kwaliteit van optreden en de wijze waarop de voorbereiding tot stand komt.
10
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio De GHOR is belast met de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij grote incidenten en met de advisering daarover. De GHOR focust op het realiseren van een naadloze opschaling van dagelijkse naar grootschalige medische hulpverlening. Daarnaast bevordert zij dat de betrokken organisaties als een samenhangende zorgketen kunnen optreden zodat slachtoffers de best mogelijke zorg krijgen. Dit met als doel slachtoffers zo goed mogelijk te helpen en (blijvende) gezondheidsschade te vermijden, danwel te minimaliseren.
2.2.3 Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? De start van 2020 stond in het teken van de voorbereiding op Koningsdag. Al gauw kwamen de werkzaamheden in het licht van de Coronacrisis te staan. Dat vroeg van de medewerkers een enorme flexibiliteit, veerkracht en ‘can do’ mentaliteit. Belangrijke verantwoordelijkheid voor de VRZL is hierbij de crisiscommunicatie die ook nu nog steeds een grote taak in het kader van COVID te vervullen heeft. Daarnaast zijn nog diverse ander taken uitgevoerd onder meer: • • • • • •
Diverse oefeningen Koningsdag; Participeren in de verschillen teams m.b.t. COVID incl. Coronacentrum. Inrichten, ondersteunen en participeren in diverse adviesgroepen. Informatievoorziening zowel inrichten als actueel houden van het Limburgs Dashboard COVID-19 en het dagelijks Veiligheidsbeeld. Inrichten en trainen piketpool voor functie Adviseur Bevolkingszorg; Bijdragen en uitvoeren bovenregionale, landelijke en tussentijdse evaluaties Covid en opstellen verantwoordingsverslagen;
De reguliere werkzaamheden in 2020 hebben voor een deel plaatsgevonden. Zo hebben diverse oefeningen plaatsgevonden, zijn netwerken en relaties onderhouden, is een handboek bevolkingszorg ontwikkeld. Daarnaast is er ook aandacht geweest voor de problematiek rondom Chemelot belevingsonderzoek en risicocommunicatie). En natuurlijk is ook aandacht besteed aan de behoefte van de diverse medewerkers, partners m.b.t. binding, uitrusting van , doorontwikkeling diverse tools en leren van het verleden. De burgers zijn naast communicatie over COVID-19 ook geïnformeerd middels de publiekscampagne wateroverlast. In 2020 zijn er 24 incidenten met GRIP 1 of hoger geweest. Die zijn uiteraard geëvalueerd en verbeterpunten zijn uitgezet binnen de verantwoordelijke processen. In het kader van de bestrijding van de Covid-pandemie hebben veel van de werkzaamheden plaatsgevonden in nauwe samenwerking met de diverse regionale, bovenregionale en landelijke ketenpartners. Door het in kaart brengen van risico’s krijgen bestuurders en beleidsmakers inzicht in de regio en haar specifieke veiligheidsrisico’s, alsmede in de wijze waarop deze zich ten opzichte van elkaar verhouden als het gaat om impact en waarschijnlijkheid. Dit is vertaald naar beleid voor de voorbereiding op een ramp of crisis. Waar mogelijk worden zelfredzaamheid en hulpverlening geoptimaliseerd.
Voor de GHOR geldt nog meer dat de plannen en doelstellingen voor 2020 doorkruist werden door de Covid-19 uitbraak en alle daarmee samenhangende activiteiten. Het ondersteunen van activiteiten gericht op bestrijding van de crisis, het invulling geven aan de naadloze opschaling, het bijeen brengen van partijen die dat daarvoor niet op deze wijze gewend waren, het coördineren richting en faciliteren 11
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
van organisaties in de gezondheidszorg waren opeens activiteiten die veel harder nodig waren dan andere werkzaamheden. Op basis van bruikbare voorbereidingen in het kader van grieppandemie en met de kennis van een grote oefening in 2019 kon de GHOR haar coördinerende en faciliterende rol in 2020 optimaal invullen. Ook voor het GHOR-bureau geldt dat zij op velerlei wijzen hebben bijgedragen aan de bestrijding van de crisis.
2.2.4 Risico's Afhankelijkheid van derden bij een crisis. We zijn in vele gevallen de coördinator en regisseur bij een crisis en zijn daarmee afhankelijk van derden waarover we feitelijk niets te zeggen hebben.
12
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Brandweerzorg 2.3.1 Wie zijn we? We verhogen de veiligheid in Zuid-Limburg door ons inzicht in risico’s verder te verbeteren, door voorlichting en communicatie en door snelle en ter zake doende interventies daar waar het toch mis is gegaan. Daarvoor moeten we onze regio en de belangrijke partners daarin goed kennen, willen we risico’s snel kunnen signaleren en daarover gezaghebbend adviseren en willen we adequaat optreden. Onze sterke verbondenheid met de maatschappij maakt dat we de samenwerking actief op kunnen en moeten zoeken. Ontwikkeling & Expertise •
Risicomanagement waaronder begrepen: Beleid en beheer risicobeheersing Wettelijke taken op het gebied van BRZO Advisering (bouwplannen en evenementen) • Basiszorg o Operationele activiteiten kazernes o Risicobeheersing o Wettelijke taken op het gebied van BRZO o Advisering (bouwplannen en evenementen) o o o
2.3.2 Waar staan we voor? Kaderstelling, Meldkamer, Risicobeheersing en Vakbekwaamheid We willen de risico’s op branden en incidenten (van klein tot grote ramp/ crisis) in de regio verkleinen mede door kennis te delen en het lerend vermogen van onze organisatie te vergroten. Daarvoor is het noodzakelijk dat ons personeel duurzaam vakbekwaam is en blijft. Incidentbestrijding We bestrijden brand- en andere incidenten, dragen zorg voor de redding van mens en dier en we verkleinen de fysieke, sociale, economische en ecologische gevolgen van brand en andere ongevallen.
2.3.3 Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? Ook voor het programma brandweerzorg heeft COVID-19 een behoorlijke impact gehad. Ondanks COVID-19 hebben we onze taken, met name in het kader van repressie, steeds kunnen uitvoeren. Door het tijdig nemen van de benodigde maatregelen hebben we steeds aan de (acute) vraag kunnen voldoen. Daarnaast zijn er daadwerkelijk ook minder uitrukken in 2020 geweest. De impuls die is gegeven aan vakbekwaamheid is in 2020 o.a. vorm gegeven door het aantrekken van nieuwe medewerkers en de realisatie van de verbouwing/vernieuwing van het stookhuis op de opleidingslocatie in Margraten. Hierdoor zijn onze oefen- en opleidingsfaciliteiten weer op het gewenste (duurzame) niveau gebracht. Door COVID hebben echter veel oefeningen en trainingen geen of slechts in beperkte vorm doorgang gehad. De hierbij opgelopen achterstanden zullen in 2021 worden ingehaald. Verder stond 2020 in het teken van de doorontwikkeling van de organisatie. Zo is invulling gegeven aan de invoering van de in het najaar van 2019 bestuurlijk vastgestelde fijnstructuur. Er zijn nieuwe medewerkers aangetrokken maar ook eigen medewerkers zijn van plek verwisseld of hebben een nieuwe taak gekregen. Dit alles vergt veel inzet van leidinggevenden. Door Covid-19 verliep niet alles 13
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
even vlot. Het inwerken van nieuwe medewerkers maar ook het eigen maken van een nieuwe taak, het vormen van een “nieuwe” team kosten rekeninghoudend met de coronamaatregelen nu eenmaal meer tijd en energie. Zoals reeds vermeld in het document “een solide basis voor de toekomst” vergt de verdergaande globale digitalisering een investering in informatiemanagement. In 2020 is hiermee eens start gemaakt. Zo zijn de krachten van de programmaonderdelen brandweerzorg en C&R m.b.t. informatiemanagement gebundeld en in één team ondergebracht. Ook heeft ter facilitering van het programma brandweerzorg is binnen het programma ondersteuning een investering in gang gezet om op het brede terrein van de informatisering en automatisering inclusief databeveiliging en -security voor alle bedrijfsprocessen tot de gewenste verbetering te komen. Hierbij is de borging van de AVG ondergebracht. De COVID activiteiten voor het programman brandweerzorg hebben met name in het teken gestaan van de interne organisatie. Zo is er vanaf het begin een team bezig met de invoering van en de doorvoering van de coronamaatregelen op de diverse locaties. Hierbij heeft minimalisering van de risico's voor personeel steeds voorop gestaan. De communicatie naar de medewerkers is zo eenduidig mogelijk vorm gegeven.