Agendabundel

We brengen de lan- nancierd en uitgevoerd door het KWF en de GGD ZL. delijke initiatieven zoals de gezonde kan- In december 2023 heeft het nalevingsonderzoek NIX<18 tine en de rookvrije sportomgeving onder in heel Zuid-Limburg plaatsgevonden. De resultaten worde aandacht bij verenigingen. In 2023 kan den Q1 2024 opgeleverd. Medio april 2024 ontvangen de men in sportkantines naast het huidige as- Zuid-Limburgse gemeenten een infographic; deze delen sortiment gezondere consumpties kiezen we met de raad. In het nieuwe Preventie en Handhavingsplan wordt verwezen naar de gegevens en uitkomsten van het 3e nalevingsonderzoek. Deze wordt in Q4 2024 opgeleverd.

46

In sportkantines zijn ook gezonde consumpties verkrijgbaar. 1.4 We monitoren de gezondheid en het wel- Onderdeel bestaand beleid. zijn van onze inwoners aan de hand van de gezondheidsatlas van de GGD Zuid Limburg. Doel: Wat wilden we bereiken 2 Een groter aantal inwoners dat hun gezondheid als positief ervaart en daardoor een betere levensverwachting heeft. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 Deelnemen aan het Zuid-Limburgse proUitgevoerd conform beleid in de regio Parkstad. Voor gramma "Trendbreuk” met als doel de ge- eerste resultaten verwijzen wij u naar het document Sazondheidsachterstanden ten op zicht van menvatting resultaten Trendbreuk 2022. Nederland terug te dringen. 2.2 Volgens het concept Positieve gezondheid Uitgevoerd door het voorliggend veld, zoals CMWW en uitgaan van het vermogen van mensen om bibliotheek, vanuit het programma Brunssum Vitaal. Dit met fysieke, emotionele en sociale levens- programma is in de opstartfase. uitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie voeren. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Verbeteren van de motorische vaardigheden van kinderen en verminderen van obesitas in het primair onderwijs.

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 3.1 Er is een sluitende ketenaanpak en een ge- Het programma Your-Coach-Next-Door is landelijk opgevarieerd aanbod voor kinderen met over- nomen in het basispakket Zorgverzekeringswet en is voor gewicht en obesitas. alle burgers beschikbaar. 3.2 Uitvoeren gezondheidsprogramma's met Uitvoering door gezondheidsadviseurs van de GGD ZL, voorscholen, kinderopvang en basisonder- medewerkers sport en bewegen van de gemeente en wijs m.b.t. gezonde leefstijl en gezond ge- partners (zoals Risk-care preventie). Gezondheidsadviwicht (o.a. Jongeren op Gezond Gewicht seurs adviseren de scholen met gezondheidsvraagstuk(JOGG) en Gezonde Basisschool van de ken. Medewerkers sport en bewegen en partners geven Toekomst (GBT)). Waar nodig aanbieden uitvoering aan het JOGG-programma en het beweegonvan aanvullende interventies op het gebied derdeel GBT. van leefstijl en/of motorische achterstanden (Zie ook programma 8 Sport). Doel: Wat wilden we bereiken 4 Ouderen blijven langer vitaal waardoor zij een langere levensverwachting hebben. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 4.1 We bieden aan de oudere generatie valpreventie aan.

Terugblik

Vanwege een tekort aan gecertificeerde “In Balans docenten” is deze aanpak nog niet opgestart. Er is wel een start gemaakt met het Huis voor de Sport Limburg om te komen tot een Ketenaanpak Valpreventie. 4.2 Door middel van een samenwerking tussen Welzijn op Recept is in Q4 2023 opgestart. Burgers met huisartspraktijken en het welzijnswerk van psychosociale problematiek krijgen ondersteuning van het CMWW onderzoeken we de uitvoering het CMWW bij het vinden van welzijnsactiviteiten met

47

van de beproefde aanpak Welzijn op Recept. 4.3 Wij maken gebruik van de subsidieregelingen zoals de Gezond In de Stad (GIDS) gelden en SPUK voor gezondheid, sport- en beweegstimulering.

als doel door deze activiteiten zelf actief hun gezondheid en welzijn te verhogen Sinds 2023 zijn de (extra) GIDS-gelden aan de Brede SPUK toegevoegd, waardoor bestaande programma’s gecontinueerd zijn, bijv. JOGG en Kansrijke Start

Doel: Wat wilden we bereiken 5 Een gezonde fysieke leefomgeving bevordert de gezondheid van de inwoners.

5.1

5.2

5.3

5.4

5.5

5.6

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan Bij alle (beleids)ontwikkelingen stellen we Onderdeel bestaand beleid. de vraag: wat betekent dit voor de gezondheid en welzijn van de burgers. Health-inall-policies-principe. We stimuleren een positieve leefstijl en Onderdeel bestaand beleid. bieden, samen met de GGD, ondersteuning aan bij het stoppen met roken. We stimuleren de burgers meer te bewe- Is uitgevoerd conform beleid door de medewerkers sport gen in de omgeving en gebruik te maken en bewegen. Wekelijks vinden wandelactiviteiten plaats van de wandel- en fietspaden. waarbij inwoners gratis begeleid worden door medewerkers sport en bewegen. Daarnaast vinden 2x per jaar in samenwerking met omliggende gemeenten fietstochten plaats. Bewegen in groepsverband bevordert het Is uitgevoerd conform beleid door de medewerkers sport leggen van sociale contacten waarbij sport- en bewegen. Het deelnemen aan groepsactiviteiten verconsulenten de groepsactiviteit helpen op- groot het sociale netwerk van de deelnemers. In prostarten (zie programma 8 bij 1.1 cultuur- gramma 8 wordt de uitvoering breder omschreven. presentatie). Door samen te werken met afdeling Ruim- Is uitgevoerd conform beleid door afdeling ROV, waarbij telijke Ontwikkeling en Vastgoed is er vol- de GGD ZL kan ondersteunen.

doende aandacht voor de negatieve gevolgen van hittestress, geluidsoverlast en luchtvervuiling bijvoorbeeld door aanplant van bomen en groenvoorziening. Een gezonde fysieke woonomgeving bevor- In het kader van integraal werken vindt in de praktijk dert de sociale contacten wat een positieve nauwe samenwerking plaats tussen het ruimtelijke en soinvloed heeft op het welzijn en eenzaam- ciaal-maatschappelijke domein om een positieve wisselheid kan voorkomen, inclusief mensen met werking tussen de leefomgeving en het welbevinden van beperkingen. burgers te stimuleren.

5.7 Er blijft voldoende dekking met en toegan- Van de 130 hulpverleners die begin 2023 geen geldig reakelijkheid van Automatische Externe Defi- nimatiecertificaat hadden en dreigden uit het systeem te brillators (AED) met voldoende beschikworden gehaald, zijn er op dit moment weer 55 hulpverbare vrijwilligers. leners die hun gegevens hebben aangepast of zich als (nieuwe) hulpverlener hebben aangemeld bij HartslagNu. De gemeente Brunssum heeft een goed werkend reanimatie oproep netwerk. Eind december 2023 waren er 244 inwoners aangemeld als burgerhulpverlener bij HartslagNu. Dat is 0,88 % van alle inwoners. Er zijn 28 AED’s aangemeld bij HartslagNu en bereikbaar waarvan 24 AED’s 24/7 bereikbaar en inzetbaar zijn.

48

Doel: Wat wilden we bereiken 6 De eventuele nadelige gevolgen door gezondheidseffecten van de coronapandemie bestrijden. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 6.1 Indien nodig een herstelprogramma ontwikkelen.

Terugblik In 2023 was hiertoe geen noodzaak meer.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-71 - Volksgezondheid - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 710000 - Salarislasten Volksgezondheid 710001 - Preventieve en Curatieve Zorg 710002 - Burgernoodhulp / AED 710005 - Volksgezondheid Totaal LASTEN BATEN 710001 - Preventieve en Curatieve Zorg Totaal BATEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

152 1.243 12 43 1.450

152 1.416 10 11 1.589

173 -2 -33 138

-20 -20

-140 -140

-120 -120

1.430

1.449

19

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 710001 Preventieve en Curatieve Zorg: In 2023 heeft Brunssum een SPUK ontvangen in het kader van versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 20232026. De baten op het product 710001 komen voort uit ingezette ambtelijke ondersteuning voor het Integraal Zorgakkoord (IZA) en uitgaven voor bestaande en nieuwe projecten welke onder de GALA-regeling gedeclareerd worden. 710005 Volksgezondheid: Op het product ‘Volksgezondheid’ (710005) resteert een onderuitputting wegens minder geplande activiteiten en als gevolg van het onderbrengen van activiteiten onder de Brede SPUK GALA. De uitvoeringsplannen voor 2024 (en verder) zijn in ontwikkeling. In 2023 zijn de middelen voornamelijk ingezet ter continuering van de reeds bestaande interventies die genoemd staan in het plan van aanpak GALA.

49

PROGRAMMA 5 ONDERWIJS EN EDUCATIE TERUGBLIK Het onderwijs is een beleidsveld dat steeds duidelijker naar voren komt in het gemeentelijk beleid. Dit komt voort vanuit het wettelijke kader dat meerdere taken met zich meebrengt. Daarin zit een duidelijke lijn met de ambitie die dit college uitdraagt en wilt verwezenlijken. In de kern betekent dit kansengelijkheid voor elk kind. Ieder kind heeft toegang tot groente en fruit op school en in de kinderopvang. Dit naast bestaande trajecten. Ook gaat aandacht uit naar klimaat op scholen en groene schoolpleinen. Doordat het college haar krachten bundelt, worden diverse beleidsthema’s nauw betrokken: jeugdbeleid, sportbeleid, gezondheidsbeleid, kunst- en cultuurbeleid en participatie. En dat is niet vreemd: het gaat om de ontwikkeling van onze jonge burgers tot volwassenen, zij zijn immers onze toekomst! In 2023 hebben wij samen met alle partners verder gewerkt aan een optimale ontwikkeling voor ieder kind, binnen het reguliere onderwijs. Kernwaarden hierbij zijn: optimale samenwerking tussen alle partners rondom het jonge kind, vroegsignalering en preventief werken, kansen creëren en realiseren en zoveel mogelijk thuisnabij naar school in de reguliere route. Instrumenten als een warme overdracht van voorschool naar vroegschool en knooppuntgesprekken met ouders en (voor)school zijn ingezet.

Waar nodig is laagdrempelige ondersteuning ingezet, bijvoorbeeld via het schoolmaatschappelijk werk. In een nieuwe taalrijke voorziening “Kanskracht” aan de Gasperistraat 7 komen diverse lijnen samen rondom het jonge kind: activiteiten om een brede ontwikkeling te stimuleren met behulp van spel, taal, ontwikkeling en ouderparticipatie. Het plan geeft vorm en inhoud aan inclusie en gelijke kansen van onze jonge kinderen. Verder hebben wij -analoog aan onze preventieve aanpak dyslexie- een aanpak opgestart voor dyscalculie. Een preventieve aanpak voor kinderen met rekenproblemen. Deze preventieve aanpakken verbinden wij ook aan KansKracht. Ook in 2023 is veelvuldig met de gemeenten in de regio Parkstad gesproken over de Internationale Schakelklassen (ISK) in het Romboutscollege. De beschikbare ruimte op deze locatie is te weinig om alle NT2-leerlingen van 13-18 jaar te kunnen huisvesten. Er is met name overleg geweest met de gemeente Heerlen, omdat dit de verantwoordelijke gemeente is voor de huisvesting van deze doelgroep. De ISK is onderdeel van het Heerlense Emmacollege. In 2023 zijn er pragmatische oplossingen doorgevoerd, zoals het plaatsen van tijdelijke units en het inkorten van de lestijden zodat meer leerlingen kunnen worden geplaatst.

Taakveld: Openbaar basisonder wijs (XT-41) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Kinderen zijn bij schoolverlaten voldoende redzaam om een volgende stap te zetten naar studeren of naar werken. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 Alle jongeren behalen een startkwalificatie. Bureau Voortijdig Schoolverlaten (VSV) voert deze taak Daarom vroeg signaleren en vroeg aanpak- uit in samenwerking met alle partners. ken van ontwikkelings-problematieken bij alle initiatieven in en rondom het onderwijs, de voorscholen en de kinderopvang. 1.2 Er zijn geen vroegtijdige schoolverlaters Per 31 december 2023 waren er 10 thuiszitters, waarvan c.q. thuiszitters. één leerling in het basisonderwijs, één leerling in het spe-

50

ciaal onderwijs (SO), zes leerlingen in het voortgezet onderwijs (VO) en twee leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs (VSO). Dit op een totaal aantal leerlingen van 4-18 jaar van 4.700 (schooljaar 22-23). 1.3 Stimuleren verdergaande samenwerking Het aantal leerlingen bij Compass stijgt. Per 1 oktober tussen Compass van het Limbugse Voort- 2023 zijn dit 205 leerlingen uit Brunssum, Heerlen en gezet Onderwijs (LVO) en het Brunssums Landgraaf. De prognose geeft een stijging aan van ≤ 5 basisonderwijs. jaar naar 256 leerlingen en ≥ 15 jaar van 300 leerlingen. Er is geïnvesteerd in de samenwerking tussen het basisonderwijs en Compass (onder andere door middel van gastlessen). Verder is ingezet op een soepele overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs (project Gelijke Kansen Alliantie). 1.4 Wij voeren de wettelijke taken ten aanzien Onderdeel bestaand beleid van openbaar onderwijs uit. 1.5 We maken een voorstel m.b.t. het vrijma- Op de voor- en vroegscholen hebben wij coaches ingeken van extra geld voor activiteitenbegelei- zet, evenals schoolmaatschappelijk werk om vroegtijdig ders en vakdocenten in het basisonderwijs te signaleren als kinderen extra aandacht of zorg nodig (nr. 22). hebben voor een kansrijke ontwikkeling. De gemeentelijke sportconsulenten zijn ingezet op de scholen en kinderopvang.

Wij hebben de scholen ondersteund bij het werven van vrijwilligers voor de gezonde basisschool van de toekomst. Verder is in 2023 het projectplan ontwikkeld t.b.v. de Taalrijke Voorziening in Brunssum Noord, ‘KansKracht’. Met name op deze locatie zullen we inzetten op professionals rondom het jonge kind. FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-41 - Openbaar basisonderwijs - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 410000 - Salarislasten Openbaar Onderwijs Totaal LASTEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

5 5

5 5

5

5

51

Taakveld: Onderwijshuisvesting (XT-42) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Zorgen voor het onderhoud van de door de gemeente beheerde brede scholen en uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan voor het Brunssumse basisonderwijs. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 Uitvoering van het Meerjaren Onderhouds- Het noodzakelijke onderhoud aan de verschillende geplan Onderwijshuisvesting. bouwen is uitgevoerd. De gebouwen in eigendom van de gemeente zijn getoetst middels conditiemetingen NEN 2767. De resultaten worden gebruikt om de meerjarenonderhoudsplannen (MJOP) te actualiseren. Voor wat betreft contractenonderhoud heeft voor het onderdeel schoonmaak een aanbesteding plaatsgevonden en is een meerjarig contract afgesloten met Balanz/Vebego. 1.2 Inzet is om op 2 locaties in Brunssum Inte- Voor IKC Oost is in 2023 de businesscase uitgewerkt (prograle Kind Centra (IKC) vorm te geven; gramma van eisen), volgend uit het Integraal Huisveseventuele noodzakelijke aanpassingen aan tingsplan Onderwijs. De voorbereidingen om te komen de gebouwen vanwege het realiseren van tot een IKC Oost zijn samen met de partners besproken IKC's zijn meegenomen in het IHP. en begin 2024 is een voorstel voorgelegd aan het College en Gemeenteraad.

Het betreft goedkeuring voorbereidingskrediet voor het uitwerken van een aantal varianten waarbij het gebouw moet voldoen om invulling te geven aan de pedagogische visie. De uitwerking van de IKC Zuid is in overleg met de partners tijdelijk stilgelegd, mede om de volledige aandacht te besteden aan voorbereidingen IKC Oost. 1.3 Uitwerking van de businesscases uit het Geconstateerd is dat het huidige IHP geactualiseerd dient IHP hetgeen leidt tot uitwerking en/of aan- te worden, voorstel volgt in Q1 2024. In de actualisatie besteding van de eventuele bouwplannen worden de bouwplannen op basis van de nieuwe leerlindie voortvloeien uit deze businesscases. genprognoses inzichtelijk gemaakt (en afhankelijk van de uitkomsten de volgorde van noodzakelijke voorzieningen eventueel aangepast) inclusief de financiële middelen die benodigd zijn. 1.4 De bekostiging van de kind gerelateerde Scholen/leerlingen dienen ideeën m.b.t. de wijk in bij de aspecten of de voor de wijk wenselijke za- wijkmanagers. ken, samen met de partners in beeld brengen, evenals de financiering hiervan. 1.5 Waar mogelijk vergroenen we de omgeWe hebben in 2023 verkennende gesprekken gevoerd ving van de leerling (bijvoorbeeld speelom de mogelijkheden voor de realisatie van een IKC Oost plaats en gebruik van moestuintjes). te verkennen.

1.6 De gemeente stuurt aan op goede klimaat- In 2023 is de aanbesteding opgestart voor een onderzoek beheersing op scholen. waarin voor een aantal scholen de mogelijkheden worden verkend in het kader van de verduurzaming/klimaatbeheersing op het niveau ‘Frisse scholen B’.

52

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Naast Compass (LVO) in het Romboutsgebouw, huisvesten we andere partners uit het sociale, maatschappelijke domein, waardoor nieuwe dynamiek in het gebouw én tussen de partners in het gebouw ontstaat. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 Het vinden van partners die zich in het ge- Het gebouw Rombouts is volledig bezet door diverse inbouw van het voormalig Romboutscollege stanties. In het verleden zijn overeenkomsten afgesloten gaan vestigen waardoor ook per saldo het waarbij afspraken zijn gemaakt over de hoogte van de negatieve exploitatieresultaat zal afnemen. huurpenningen. In 2024 wordt de businesscase Rombouts ‘gezonde exploitatie’ afgerond en wordt inzichtelijk gemaakt welke maatregelen/investeringen nodig zijn (incl. kosten/baten analyse). Ook zijn – op verzoek van Gemeente Heerlen – tijdelijk 6 noodlokalen geplaatst voor ISK-leerlingen. De financiële middelen hiervoor zijn ter beschikking gesteld door de gemeente Heerlen.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-42 - Onderwijshuisvesting - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 420000 - Salarislasten Onderwijshuisvesting 420002 - Financiering Basisonderwijs 420003 - Financiering Voortgezet Onderwijs 420004 - Exploitatie Romboutsgebouw 612022 - B.M.V. Bronsheim 612023 - Brede School Langeberg 612024 - Brede School Treebeek 612025 - Brede school Centrum Totaal LASTEN

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

249 382 38 662 448 236 473 531 3.019

249 391 27 781 498 233 550 494 3.223

8 -11 119 50 -2 78 -38 204

BATEN 420002 - Financiering Basisonderwijs 420004 - Exploitatie Romboutsgebouw 612022 - B.M.V. Bronsheim 612023 - Brede School Langeberg 612024 - Brede School Treebeek 612025 - Brede school Centrum Totaal BATEN

-23 -329 -296 -147 -224 -243 -1.262

-24 -298 -304 -181 -264 -277 -1.348

-1 32 -8 -33 -40 -35 -86

RESULTAAT

1.757

1.875

118

53

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 420004 Exploitatie Romboutsgebouw: De energiekosten in 2023 waren hoger dan begroot. 612022 B.M.V. Bronsheim: De energiekosten en de schoonmaakkosten (nieuwe aanbesteding) waren hoger dan begroot. 612023 Brede School Langeberg: Hogere inkomsten dan begroot, onder meer door hogere huuropbrengsten en ontvangen SPUK-subsidie. 612024 Brede School Treebeek: De onderhoudskosten waren hoger dan begroot. Het betreft hier niet geplande werkzaamheden zoals aanpassing klimaatinstallatie. 612025 Brede School Centrum: Vanwege een nog doorlopend gunstig energiecontract waren de uitgaven lager. De inkomsten waren hoger door een hogere bijdrage van het Rijk.

Taakveld: Onderwijsbeleid en leerlingzaken (XT -43) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 In Brunssum is een breed aanbod aan onderwijsvoorzieningen aanwezig. Dit betreft zowel voorscholen (peuteropvang/kinderopvang) als basisonderwijs en Compass als voortgezet onderwijs. We willen de spreiding van lokale onderwijsvoorzieningen en voorschoolse voorzieningen behouden (in iedere wijk een school en voorschool). Verder willen we de regionale spreiding van voortgezet onderwijs in de regio Parkstad behouden/bevorderen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Toepassen verordening leerlingenvervoer voor kinderen die vanwege handicap, didactische of pedagogische ontwikkeling of levensovertuiging niet in Brunssum naar school kunnen. Bij de toepassing van de verordening wordt een integrale afweging gemaakt.

Terugblik Uitgevoerd conform beleid. Aanvullend op dit beleid zijn acties uitgezet in verband met het vervoer van de Oekraïense leerlingen naar de taalschool in Heerlen. De beschikbare capaciteit van het leerlingenvervoer in 2023 was voor de hele regio onvoldoende om alle leerlingen vervoerd te krijgen. De gemeente Brunssum heeft hiertoe alternatieve vervoersmogelijkheden ingezet.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Gelijke kansen voor alle jongeren. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 Alle jongeren behalen een startkwalificatie. Uitgevoerd conform beleid. De inzet van Bureau Voortijdig Schoolverlaten is dat leerlingen zonder startkwalificatie, die uitvallen in het onderwijs, worden begeleid in hun terugkeer naar het onderwijs. Indien dit niet haalbaar is, dan worden ze begeleid naar werk, in samenwerking met de partners op het gebied van werk en inkomen. 2.2 Deelname van 2 Brunssumse basisscholen Op basisschool Langeberg is het volledige concept van de in 2023 aan het concept van de "Gezonde GBT uitgevoerd tot en met de zomervakantie 2023. Basisschool van de Toekomst". Dit concept

54

wordt in de regio Parkstad uitgevoerd in Daarna heeft basisschool Langeberg het concept aangesamenwerking met de schoolbesturen, de past vanwege een dalend draagvlak bij de ouders met betreffende scholen en de gemeente. Dit is betrekking tot de eigen bijdrage. Daarnaast is gebleken mogelijk door subsidie vanuit de Regiodeal dat de pauze van 1 uur (voor het beweegdeel) voor veel en cofinanciering door de gemeente vanuit leerlingen te lang is. Na de zomervakantie is derhalve de de middelen Onderwijsachterstandenbe- schooldag met een half uur verkort (i.c. de pauze terugleid(OAB) (21). Waar mogelijk, gaan we het gebracht naar een uur voor lunch en bewegen). Tevens is aantal basisscholen uitbreiden. de eigen bijdrage voor ouders verlaagd. Dit betekent een hogere inzet van financiële middelen door de gemeente Brunssum.

2.3

2.4

2.5

2.6

2.7

Basisschool Caleidoscoop heeft een start gemaakt met de GBT: een gezonde pauze en extra beweeglessen. Op basisschool Titus Brandsma is een gezonde pauze gerealiseerd en een laagdrempelig ontbijt voor alle leerlingen die hiervan gebruik willen maken. We zetten in op uitbreiding van de GBT Aan alle basisscholen, peuteropvanglocaties en Compass met de andere partners in de Integrale heeft de gemeente een gezonde pauze verzorgd met Kindcentra en brede scholen (deelname groente en fruit. peuteropvang/kinderopvang aan GBT) De Onderwijsinspectie heeft zijn waardering uitgesproken over deze gezondheidsimpuls vanuit de gemeente (bij inspectie Compass). Deelname 1 basisschool aan de Rijke Basisschool St. Franciscus neemt deel aan het VoorloSchooldag, waarbij de verlengde schooldag perstraject Rijke Schooldag vanuit het Ministerie van Onwordt ingezet voor gezondheid, talentont- derwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW). In 2023 zijn wikkeling, bewegen en overige activiteiten. zeer uiteenlopende activiteiten ingezet en gerealiseerd. In dit kader kan ook naschools aanbod Na de zomervakantie is op deze school de schooldag verworden gerealiseerd. lengd met 15 minuten per dag voor alle leerlingen. Er is extra aanbod rondom taal/lezen (in samenwerking met de bibliotheek) er zijn extra sportlessen en diverse vormen van talentontwikkeling. Verder zijn er ook nog naschoolse activiteiten.

85% van alle doelgroepkinderen van 2-4 In 2023 zijn 83 peuters geïndiceerd als doelgroeppeuter jaar die door de GGD-Jeugdgezondheids- door de Jeugdgezondheidszorg. zorg (JGZ) als zodanig zijn geïndiceerd, In totaal waren er in 2023 116 doelgroeppeuters (ivm gaan naar een voorschoolse voorziening en overloop vanuit 2022). worden gevolgd in de peutervolgmonitor In 2023 zaten er van deze 116 peuters 98 op een VoorNipia. en Vroegschoolse Educatie (VVE)-plaats. Een bereik derhalve van 84 %. Een non-bereik van 18 peuters (o.a. omdat ouders ervoor kiezen om geen gebruik te maken van een VVE-aanbod, ouders die niet willen dat de doelgroepindicatie wordt doorgegeven aan de VVE-aanbieders). Bevorderen van Veiligheid in en om scho- In 2023 was de gemeente Brunssum voorzitter van het len (VIOS). platform VIOS. Ingezet is op een goede registratie en melding van incidenten, een goede coördinatie en samenwerking met alle partners in de regio rondom veiligheid (zowel fysieke veiligheid als sociaal-emotionele veiligheid). Realiseren van Bibliotheek op School en In 2023 is subsidie ontvangen voor het inrichten van een Boekstart bij de kinderopvang bibliotheek op school voor alle klassen op zeven scholen. Voor de kinderopvang is subsidie ontvangen voor vijf locaties voor het project Boekstart. Hiervoor wordt een

55

Boekstart-collectie ingericht voor 0-4 jaar (baby/dreumes/peuter). Verder hebben wij samen met de bibliotheek een project “leesbevordering” opgezet, waarbij voorleesactiviteiten op school worden georganiseerd, een leesconsulent in de klas komt, de scholen op bezoek gaan bij de bibliotheek en de scholen deelnemen aan het Leescoördinatorennetwerk.

Doel: Wat wilden we bereiken 3 Vroeg signaleren en vroeg aanpakken van ontwikkelingsproblematieken staan centraal in de voorscholen en vroegscholen (kinderen van 2-6 jaar). Voor alle leerlingen gelijke kansen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 Signaleren en ondervangen van ongeoorloofd schoolverzuim in het onderwijs.

Terugblik Deze taak is uitgevoerd door de scholen en Bureau Voortijdig Schoolverlaten.

3.2 De pedagogische coaches op de voorscho- Uitgevoerd conform bestaand beleid len signaleren op de peuteropvang en kinderopvang vroegtijdig ontwikkelingsachterstanden bij peuters. De coaches trainen/coachen de pedagogisch medewerkers hoe ze binnen het VVE-programma kunnen werken aan deze achterstanden. Waar nodig gaan de coaches zelf met deze kinderen (samen met ouders en overige partners) aan de slag. 3.3 Zoveel mogelijk kinderen doorlopen hun De inzet van preventieve, laagdrempelige begeleiding en schoolloopbaan in het reguliere onderwijs, zorg is ingezet op de scholen (o.a. via coaches en/of waar nodig door de inzet van Zorggroep de schoolmaatschappelijk werk). Er is eind 2023 een start Rupsjes, startklas en schakelklassen of ove- gemaakt (o.a. door de kwartiermaker Jeugd) om de partrige arrangementen. Samenwerking en af- ners hernieuwd met elkaar in contact te brengen en een stemming vindt plaats tussen onderwijs en vaste contactpersoon van team Jeugd te koppelen aan zorg. een school. 3.4 Uitvoeren OAB zoals opgenomen in het In 2023 is een nieuwe Lokaal Educatieve Agenda (LEA) Onderwijsachterstandenbeleid Brunsopgesteld voor de periode tot en met 2024. In 2023 is tesum/Parkstad. Jaarlijks evalueren van het vens een start gemaakt om een regionale educatieve OAB-plan en de Gemeenteraad hierover in- agenda op te stellen (met ruimte voor lokale invulling). formeren.

Voor de nieuwe OAB-periode Dit vanwege de veelal regionaal werkende partners (zo2023-2026 een nieuw beleidsplan OAB op- als de schoolbesturen, het samenwerkingsverband en de stellen, waarbij de focus vooral ligt op: pre- GGD). ventie, kansengelijkheid en talentontwik- Een nieuw Onderwijsachterstandenbeleid koppelen we keling. De uitvoering van het OAB-plan aan de nieuwe LEA, die we o.a. samen met de kindergecombineren met de inzet van de extra mid- meenteraad gaan opstellen. delen vanuit het Corona-steun-pakket Nationaal Programma Onderwijs (NPO), dat Vanuit het NPO hebben wij in 2023 ingezet: de gemeente ontvangt van het Rijk. De - de coaches op de vroegscholen, middelen zijn bedoeld om onderwijsvertra- de zomerschool van Pluk (3 weken peuteropvang gingen in te halen die kinderen hebben opop 2 locaties in de zomervakantie), gelopen als gevolg van de coronapande- de gezonde pauze op alle Brunssumse scholen en mie. Het beleidsplan NPO Brunssum actualocaties van de peuteropvang, liseren wij in 2023. Nieuwe interventies - naschools sportaanbod.

56

3.5

3.6

3.7

3.8

3.9

kunnen we toevoegen c.q. lopende interventies verlengen. Voortzetten VVE-monitor en uitbreiden In 2023 is de ontwikkeling van Nipa en de huidige wermet andere voorschoolse aanbieders. De king van Nipia geëvalueerd en zijn wij (de 4 grote geVVE-monitor Nipia ook uitbreiden met de meenten in Parkstad) tot de conclusie gekomen dat Nipia Jeugdgezondheidszorg m.b.t. de indicering een goed instrument is voor het volgen van de ontwikkevan doelgroepkinderen en waar mogelijk ling van het individuele kind. Om de monitoring van VVE met het onderwijs (vroegscholen). t.b.v. de gemeente te optimaliseren, hebben wij in 2023 afgesproken om alternatieve mogelijkheden te onderzoeken, regionaal, danwel lokaal. Behoud en versterken erkend VVE-aanbod In 2023 is op alle VVE-locaties een VVE-audit uitgevoerd. op alle Brunssumse peuteropvang-locaties Hieruit is gebleken dat onze VVE-kwaliteit (op de voorter voorbereiding op de basisschool. In en vroegscholen) van goede kwaliteit is. Op enkele on2023 doen we een audit naar de kwaliteit derdelen kan de kwaliteit en samenwerking nog worden van het Brunssumse VVE-aanbod bij de verbeterd. Hiermee zijn wij in 2023 aan de slag gegaan. voor-scholen en vroegscholen en geven we een extra impuls aan de kwaliteit van het aanbod VVE t.b.v. de voor- en vroegscholen.

Toewerken naar een passende integrale Hieraan hebben wij in 2023 verder gewerkt, door onder werkwijze tussen het onderwijs, sport/be- andere de inzet van een brugfunctionaris armoede op de wegen, gezondheid, zorg, kunst/cultuur en scholen en laagdrempelige zorg in te zetten op de kinderminimabeleid komen hier samen, in combi- opvang en scholen. natie met preventie en vroegsignalering. De naschoolse sportactiviteiten voor leerlingen zijn Zie hiertoe ook de andere programma’s voortgezet. (programma’s 3, 4 en 8). In 2023 actualiseren we de Lokaal Educa- De Lokaal Educatieve Agenda is in 2023 geactualiseerd. tieve Agenda met alle partners. Thema’s in Deze LEA heeft een looptijd t/m eind 2024. de LEA zijn in ieder geval: het voorkomen van segregatie, het bevorderen van integratie, de afstemming over toelatings- en inschrijvingsprocedures en het bestrijden van onderwijsachterstanden, inclusief VVE. Deze thema’s evalueert/inspecteert het Rijk bij de uitvoering van het OAB en de LEA. Bevorderen van kinderparticipatie door de In 2023 zijn de kidsreporters geïntroduceerd. Zij hebben kindergemeenteraad en de kidsreporters workshops gevolgd met betrekking tot de techniek van filmen en het bedenken van scenario’s voor filmpjes. Dit alles om de kindergemeenteraad te introduceren op de scholen, incl. bijbehorende activiteiten.

Verder hebben de kidsreporters filmpjes gemaakt over diverse thema’s, zoals: wat doen de kidsreporters, een informerend filmpje voor de verkiezingen van de kindergemeenteraad, de toekomststoel, het jeugdlintje en de kindergemeenteraadsvergaderingen. De filmpjes worden gepubliceerd op de social media sites van de gemeente Brunssum en op de website www.dekidsreporters.nl. Brunssum is op deze landelijke website een van de twee gemeenteredacties en draait mee in dit pilot project. In het najaar 2023 zijn de kindergemeenteraadsleden gekozen, incl. de kinderburgemeester. Zij zijn in november 2023 geïnstalleerd.

57

De kindergemeenteraad volgt tijdens de vergadering workshops die leiden tot de kindertrendrede. De kindertrendrede bevat adviezen voor de gemeenteraad. De gemeente heeft een start gemaakt om kinderen te betrekken bij gemeentelijke vraagstukken, zoals: het centrumplan, de hinkelpaden, en de wijkwandelroute. Via het Nederlands Genootschap van Kinderburgemeesters is Brunssum trendsetter voor andere gemeenten. Zie hiertoe de website: www.kinderburgemeesters.nl Tijdens de uitreiking van het eerste jeugdlintje is Unicef aanwezig geweest en heeft een presentatie gegeven over de internationale rechten van het kind.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-43 - Onderwijsbeleid leer - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 430000 - Salarislst Onderwijsbel. leerl.zaken 430001 - Peuteropvang 430002 - Leerlingenvervoer 430003 - Zwemonderwijs Scholen 430004 - Kinderburgemeester/kinderraad 430005 - Onderwijs Achterstanden Beleid 430006 - Leerplichtbureau VSV 430007 - Laaggeletterdheid Totaal LASTEN BATEN 430001 - Peuteropvang 430005 - Onderwijs Achterstanden Beleid Totaal BATEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

164 104 335 49 9 1.049 162 10 1.882

164 72 387 49 15 1.446 146 9 2.287

-33 52 0 6 397 -16 -1 405

-1.039 -1.039

-1 -1.367 -1.367

-1 -328 -329

844

920

76

58

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 430001 Peuteropvang: Minder uitgaven peuteropvang houden voornamelijk verband met lagere kosten inspecties GGD vanwege daling van het aantal gastouders. 430002 Leerlingenvervoer: Hogere kosten leerlingenvervoer wegens indexatie prijzen leerlingenvervoer en brandstofkosten. Verder zijn er hogere kosten vanwege een beleidsaanpassing m.b.t. de maximale reistijd bij leerlingenvervoer in de vorm van Openbaar Vervoer met begeleiding. 430005 Onderwijs Achterstanden Beleid: De uitgaven Onderwijs Achterstanden Beleid worden gefinancierd uit een specifieke uitkering. Conform mogelijkheden in de regeling, is in 2023 tevens nog een deel van het budget 2022 uitgegeven, wat zorgt voor hogere uitgaven in 2023. Tegenover deze hogere uitgaven staat de ontvangst van de specifieke uitkering. De uitgaven ad € 289.203 inzake de subsidie Regiodeal Parkstad (Gezonde Basisschool) en NPO-gelden betroffen in 2023 circa € 290.000, het restant van de ontvangen subsidie blijft beschikbaar voor 2024 ter financiering van de door Corona uitgestelde projecten en nieuwe projecten NPO (Covid-19 gerelateerde onderwijsvertragingen). In 2023 is er een terugbetaling van circa € 63.000 verricht inzake teveel ontvangen middelen vanuit de Regiodeal Parkstad m.b.t. 2e Gezonde Basisschool van de Toekomst over 2022.

59

PROGRAMMA 6 WIJKGERICHT WERKEN, INTEGRATIE, PARTICIPATIE TERUGBLIK Het belang van een sterke sociale basis waarbij de zelf- en samenredzaamheid wordt bevorderd en van een breed en goed functionerend voorzieningenaanbod t.b.v. laagdrempelige ondersteuning van onze inwoners is vorig jaar opnieuw gebleken. Een groot aantal mensen heeft opnieuw gebruik gemaakt van de lokale collectieve voorzieningen, zoals de scootmobielpool en de vele activiteiten die het CMWW aanbiedt. In 2023 hebben we ons in dit kader – naast dat de dienstverlening en het ondersteuningsaanbod gewoon is blijven doorlopen – gefocused op het ophalen van behoeften bij inwoners als het gaat om algemene voorzieningen en informele zorg, opdat er gericht gestuurd kan worden op eventuele verbeteringen ten aanzien van ons integrale ondersteuningsaanbod in het voorliggend veld. Medio 2023 hebben wij uw raad geïnformeerd over de evaluatie van het wijkgericht werken en de voorgenomen stappen om het werken aan en in de wijken door te ontwikkelen. Door het vertrek van het voltallige team wijkmanagers (andere functie c.q. functie elders) is deze doorontwikkeling vorig jaar gestagneerd.

Het aantrekken van een programmamanager voor Brunssum Noord en Oost en 3 nieuwe wijkmanagers heeft ons dit jaar doen besluiten om beide ontwikkeltrajecten (wijkgericht werken Brunssum breed en programmatische aanpak Noord en Oost) te koppelen en een bijdrage uit de 2e tranche Regiodeal 2.0 aan te vragen. Taakveld: Samenkracht en burgerparticipatie (XT -61) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?

1.

Doel: Wat wilden we bereiken De Brunssumse burger kan gebruik maken van algemene en collectieve voorzieningen in de eigen omgeving. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan

Terugblik

1.1 Inwoners van Brunssum kunnen gebruik maken In 2023 heeft een aanzienlijk aantal inwoners die het van collectieve voorzieningen zoals was- en nodig hebben wederom gebruik gemaakt van de colstrijkservice en de rolstoel- en scootmobiel lectieve voorzieningen in Brunssum. pool. 1.2 Wij monitoren via Cliënt Ervaringsonderzoek Zowel bij de afdeling Zorg (Wmo en Jeugd) als bij het (CEO) hoe de burger ondersteuning ervaart en CMWW heeft in 2023 een CEO plaatsgevonden. in welke mate dit bijdraagt aan diens zelf- en Over de resultaten hiervan is uw raad in het voorjaar samenredzaamheid. via een factsheet geïnformeerd. 1.3 De gemeente subsidieert organisaties die een Uitgevoerd conform bestaand beleid, zie bijlage 3 bijdrage leveren aan de maatschappelijke doe- subsidieregister. len van de gemeente conform onze subsidieverordening. Doel: Wat wilden we bereiken 2 De Brunssumse burger, die vrijwillige- en mantelzorg verleent, wordt gewaardeerd en krijgt waar nodig goede ondersteuning om overbelasting te voorkomen. Regionaal wordt de (keten)samenwerking in de informele zorg, vooral t.a.v. dementie, verder doorontwikkeld en geoptimaliseerd.

60

Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Een regionaal beter opleidings- en ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers en vrijwilligers.

2.2 Wij onderzoeken de mogelijkheden voor een gemeente breed vrijwilligersplatform voor hulp en ondersteuning van wijkbewoners, waarbij ook de openbare bibliotheek zal worden betrokken.

3

Terugblik Het ondersteunings- en opleidingsaanbod wordt op basis van de behoefte van de mantelzorgers periodiek geactualiseerd. Er is in dit verband geconstateerd dat het bereik van het steunpunt mantelzorg voor verbetering vatbaar is en dat mantelzorgers de weg naar het steunpunt slechts beperkt weten te vinden. De evaluatie van de vrijwilligerscentrale van het CMWW is afgerond. Dit geeft input voor de lopende verkenning.

Doel: Wat wilden we bereiken De Brunssumse burger kan laagdrempelig gebruik maken van goede algemene- en voorliggende ondersteuning.

Resultaat: Wat hebben we Terugblik daarvoor gedaan 3.1 Doelmatig en rechtmatig subsidiebeleid; Evaluatie geschiedt voortdurend via overleggen met de het herijken van de beschikbare maatbetrokken partijen. schappelijke dienstverlening. Regelmatig evalueren en bijstellen, door middel van periodiek ambtelijk- en bestuurlijk overleg, van de dienstverlening en de innovatieprojecten. 3.2 Wij monitoren de ervaringen van burgers Zie 1.2 m.b.t. de dienstverlening van het CMWW. 3.3 Het aanbod van de algemene- en voorlig- In 2023 zijn we begonnen om het aanbod van het CMWW gende ondersteuning wordt geëvalueerd in een nieuwe structuur te gieten om het zo beter aan te en waar nodig verbeterd om het beschik- laten sluiten op de doelen die we willen bereiken in het baar subsidiebudget zo effectief en effici- Sociaal Domein (via versterken eigen kracht, groepsent mogelijk in te zetten. kracht, buurtkracht). Doel: Wat wilden we bereiken 4 In de gemeente Brunssum kan iedereen zichzelf zijn, doet en telt iedereen mee, ongeacht beperkingen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 4.1 Brunssum heeft een Lokale Inclusie Agenda De Lokale Inclusie Agenda wordt naar verwachting in Q2 en in 2023 gaat de gemeente Brunssum 2024 aan Uw raad ter vaststelling aangeboden. Vooruitaan de slag met de uitvoering van de Lo- lopend hierop hebben we in nauwe samenwerking met kale Inclusie Agenda.

onze partners steeds meer aandacht voor het verbeteren van de fysieke-, sociale- en informatietoegankelijkheid.

61

5

Doel: Wat wilden we bereiken Eenzaamheid bestrijden.

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 5.1 In 2022 is er door het CMWW een extra fte De extra formatie t.b.v. de jeugd is inmiddels geïncorpoingezet ten behoeve van het Jeugd en Jon- reerd in de reguliere subsidie van het CMWW. gerenwerk. In 2023 wordt dit gecontinueerd. 5.2 Uitvoering van het plan van aanpak tegen De aanpak eenzaamheid is in 2023 uitgevoerd. Er zijn eenzaamheid. trainingen gegeven aan professionals die achter de voordeur komen bij de mensen om eenzaamheid te signaleren en erop in te spelen, daarnaast heeft CMWW extra ingezet op het voorkomen van eenzaamheid via wandelingen en gezamenlijke activiteiten. Ten slotte hebben we een succesvolle tweede editie van Kom op de Kerst gehad in 2023. Doel: Wat wilden we bereiken 6 Integraal Jeugdbeleid ontwikkelen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 6.1 Integraal beleidsplan opstellen in 2023 Beleidskader Jeugd Zuid-Limburg 2024 – 2028 is opge(Jeugdwet in relatie tot versterken veersteld en wordt in 2024 aangeboden aan de raad. kracht, veiligheid, onderwijs, jeugdcriminaliteit, sport, activiteiten, ontspanning)

62

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? XT-61 - Samenkracht en burgerparticipatie - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 610000 - Salarislasten Samenkracht burgerpart 610010 - Subsidies Seniorenverenigingen 612010 - Buurtverenigingen 612020 - Gemeenschapshuizen 612021 - D'r Brikke-Oave 612026 - Gemeenschapshuis Klaver 4 612030 - Collectieve voorzieningen WMO 612033 - Welzijnswerk CMWW 612037 - Het Huishouden op Orde 612038 - Informele Zorg 612041 - Samenkracht en burgerparticipatie 612045 - Bedrijfsvoeringskosten 612048 - Bedrijfsvoeringsbudget WMO 612060 - Innovatie sociaal domein 612100 - Subsidies Jeugdverenigingen 612101 - Beleidsontwikkeling Jeugd (AM) Totaal LASTEN

BATEN 612021 - D'r Brikke-Oave 612033 - Welzijnswerk CMWW 612037 - Het Huishouden op Orde 612038 - Informele Zorg 612105 - Toezicht Kinderopvang/PSZ Totaal BATEN RESULTAAT

Begroting 2023 292 20 1

Realisatie 2023

Afwijking

292 20 1 9 115 1 479 1.938 22 107 16 64 43 97 86 355 3.646

46 51 22 -18 -89 -131 1 -53 -1 -45 -215

-41

-31 -106 -21 -3

10 -106 -21 -3

-41

-161

-120

3.820

3.485

-335

123 1 433 1.887 125 105 195 42 150 86 400 3.861

0 -1 9 -7

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 612033 Collectieve voorzieningen Wmo: volume- en prijsstijging t.a.v. was- en strijkservice leidt tot deze overschrijding. 612038 Informele Zorg: wegens inkomsten vanuit SPUK GALA is hier sprake van een onderuitputting . 612041 Samenkracht en burgerparticipatie: er zijn geen additieve initiatieven geweest rondom samenkracht en burgerparticipatie waar er vanuit de vakinhoudelijke producten niet voldoende budget was en daardoor komt deze post lager uit dan begroot. 612045 Bedrijfsvoeringskosten: Inzake Bedrijfsvoeringskosten is totaal €131.000 minder uitgegeven wegens €37.000 meevallende bijdragen GGD-producten (o.a. Wmo Adviesteam); €65.000 lagere kosten juridische adviseringen Wmo en aanverwante advieskosten

63

Taakveld: Wijkteams (XT -62) NIEUWE IV-3 INDELING MIV 2023: TOEGANG EN EERSTELIJNSVOORZIENINGEN XT -62

WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Versterken burgerkracht en door de burger gedragen beleid.

1.1

1.2

1.3 1.4

1.5

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan Evaluatie pilot Wijkbedrijf Brunssum Noord Evaluatie heeft plaatsgevonden en de resultaten hiervan en bestendigen structureel beleid. zijn middels een raadsinformatiebrief (25 mei 2023) en een informatieavond (6 juni 2023) gedeeld met uw raad. De Wijkmanagers beschikken over een De door de Buurtnetwerken Brunssum aangevraagde wijkbudget om de leefbaarheid in de wij- subsidiegelden zijn in 2023 wederom goed besteed. ken te vergroten. Er is extra budget gere- Daarnaast zijn het extra budgetgeld ten behoeve van serveerd voor de buurtnetwerken zodat zij leefbaarheid in de wijk deels ingezet door de Buurtnetmeer verantwoordelijkheid kunnen geven werken. Alle Buurtnetwerken hebben inmiddels een plan aan de wijkbewoners voor het opwaarde- gemaakt voor de inzet van het verruimde budget. ren van woon- en leefomgeving. Iedere wijk heeft een wijkwethouder als Uitgevoerd conform bestaand beleid. eerste bestuurlijke aanspreekpunt. In iedere wijk is er een buurtnetwerk actief In 2023 heeft er bij nagenoeg alle buurtnetwerken een die initiatieven namens de wijk ontplooien ‘wisseling van de wacht’ plaatsgevonden. Er is nu nieuw en die een bijdrage leveren aan het tot elan. Het vergroten van de bekendheid van de buurtnetstand komen van beleids- en uitvoerings- werken kan beter.

Onder meer de nieuwe website van plannen voor zover die betrekking hebben de Buurtnetwerken draagt hieraan bij. op de wijk. De gemeente ondersteunt het burgerinitia- De regiegroep Brunssum Schoon is verder ontwikkeld. In tief Brunssum Schoon indien nodig met 2023 zijn speerpunten die door een extern onderzoekshulpmiddelen en praktische ondersteubureau zijn geformuleerd, opgepakt en verder uitgening. werkt en uitgevoerd.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Het concept van wijkgericht, integraal (samen)werken verder ontwikkelen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Procesmatige, meerjarige, aanpak waarbij afzonderlijke vraagstukken ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd worden inclusief begrotingswijzigingen.

Terugblik Medio 2023 hebben wij uw raad middels een raadsinformatiebrief en informatieavond geïnformeerd over de evaluatie van het wijkgericht werken en de voorgenomen stappen om het werken aan en in de wijken door te ontwikkelen. Door het vertrek van het voltallige team wijkmanagers en de werving/ inwerkperiode van 3 nieuwe wijkmanagers is de doorontwikkeling weliswaar gestagneerd. Maar de uitvoeringspraktijk is niet stil blijven staan, hetgeen onder meer heeft geleid tot een gebiedsvisie voor Brunssum – Oost.

64

Met de komst van een programmanager Noord en Oost hebben wij inmiddels besloten om de verdere ontwikkeling van het wijkgericht werken te koppelen aan het ontwikkelproces in het kader van het programma Noord en Oost. 2.2 Het college is voornemens het gesprek aan Ons college heeft in Parkstadverband in het kader van de te gaan in Parkstadverband om de door het Regiodeal gesproken over het verbreden van de aanpak Rijk gesubsidieerde aanpak in Heerlenin Heerlen Noord naar de wijken Noord en Oost. In het Noord te verbreden naar andere kwetsvoorjaar 2024 zijn middelen aangevraagd uit het budget bare wijken in de regio, waaronder Bruns- Regiodeal 2.0 (2e tranche) om de intergenerationele prosum. blematiek in deze wijken te doorbreken en daarmee de sociaaleconomische verschillen in deze gebieden t.o.v. de andere wijken te verkleinen. 2.3 Op basis van ervaringen met betrekking tot Beoordeling van de noodzaak van instandhouding van het Noorderhuis verbreden we de wijkge- het Noorderhuis c.q. van uitbreiding van het aantal wijkrichte dienstverlening naar andere wijken. steunpunten wordt meegenomen binnen het onder 2.2. genoemde ontwikkelproces.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-62 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 620000 - Salarislasten Wijkgericht Werken 620001 - Subsidies wijkteams 620003 - Verbetering Leefbaarheid in de wijk 620005 - Pilot Wijkbedrijf Brunssum Noord 621001 - Voorliggende voorzieningen Jeugd 621010 - Voorl.voorz.Wmo/Jeugd KOT affaire Totaal LASTEN

Begroting 2023 248 42 178 221 759 1.447

BATEN 620005 - Pilot Wijkbedrijf Brunssum Noord 621010 - Voorl.voorz.Wmo/Jeugd KOT affaire Totaal BATEN RESULTAAT

1.447

Realisatie 2023

Afwijking

248 33 59 47 632 9 1.027

-9 -119 -174 -127 9 -420

-17 -4 -22

-17 -4 -22

1.005

-442

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen Wegens het vertrek van het voltallig team wijkmanagers in de loop van 2023 en de langslepende werving van drie nieuwe wijkmanagers zijn er vorig jaar substantieel minder activiteiten inzake verbetering leefbaarheid in de wijk en de wijkbedrijven uitgevoerd dan beoogd. Ook de toekenning van de specifieke uitkering in het kader van versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 noopte ons tot prioritering in de ambtelijke ondersteuning voor de opstart van gerelateerde projecten.

65

Een begrotingsomissie bij Voorliggende voorzieningen Jeugd als gevolg van procentuele verschuivingen binnen de begroting 2023 door een nieuwe IV-3 indeling veroorzaakt hier een onderuitputting naast lagere uitgaven wegens een latere start (september) van het project Praktijkondersteuning Jeugdhulp.

66

PROGRAMMA 7 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT TERUGBLIK Begin 2023 heeft de raad het nieuwe Mobiliteitsplan en de Parkeernota vastgesteld. Daarnaast loopt het (Meerjaren Onderhoudsplan Openbare Ruimte) MOP-OR 2022 – 2025 (wordt toegelicht in de paragraaf 3 onderhoud kapitaalgoederen). Met deze plannen geeft de raad een verder stimulans om de verkeersveiligheid te verbeteren en het beheer van de openbare ruimte binnen Brunssum op een vastgesteld kwaliteitsniveau te behouden. De hoofdoelstelling van het mobiliteitsplan zijn vervolgens vertaald naar een concreet Uitvoeringsprogramma waarin projecten zijn opgenomen om daadwerkelijk ook invulling te gaan geven aan een verkeersveiliger Brunssum. Taakveld: Verkeer en vervoer (XT -21) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De infrastructuur staat borg voor een goede bereikbaarheid vanuit de woning naar alle gewenste bestemmingen, tegelijk worden de negatieve effecten van mobiliteit voor veiligheid en milieu zoveel mogelijk beperkt. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 Continuering van de monitoring van de Er hebben wederom 9 verkeerstellingen op vaste meetwerkelijke verkeersbelasting op onderlig- punten plaatsgevonden conform de methodiek zoals opgend wegennet van de Buitenring. genomen in bijlage 4 van het Mobiliteitsplan.

1.2 In 2023 wordt een vervolg gegeven aan het Mede op basis van de input uit de verkeerstellingen is actualiseren van de verkeersmodellen. gewerkt aan een nieuw (model)basisjaar. 1.3 Het uitvoeren van het UitvoeringsproIn 2023 is het Mobiliteitsplan met het bijbehorende Uitgramma van het Mobiliteitsplan 2022-2032 voeringsprogramma door de raad vastgesteld. De eerste (indien vastgesteld). projecten zijn hieruit geselecteerd en zijn in voorbereiding om uit te gaan voeren. Doel: Wat wilden we bereiken 2 Een goed onderhouden openbare ruimte die door iedereen op een veilige manier gebruikt kan worden.

2.1

2.2

2.3

2.4

2.5

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan Het onderhoud, vervanging en schoonhou- Het onderhoud en schoonhouden van de wegen is uitgeden van wegen gebeurt conform MOP-OR voerd conform kwaliteitsniveau B zoals gesteld in het 2022-2025. MOP-OR 2022-2025. Ten aanzien van de vervanging zie 2.2. In 2023 worden de projecten benoemd in Voor vervanging en projecten zie paragraaf 3, Onderparagraaf 3 Onderhoud Kapitaalgoederen, houd kapitaalgoederen, behorende bij deze jaarrekening. onderdeel "Wegen", uitgevoerd. Het bestrijden van de gladheid van het In 2023 is het uitvoeringsplan Gladheidsbestrijdingsplan hoofdwegennet conform het uitvoerings- geactualiseerd. De bestrijding van gladheid heeft plaatsplan gladheidsbestrijding. gevonden conform dit plan. Hondenuitlaatplaatsen wekelijks reinigen Hondenuitlaatplaatsen werden wekelijks gereinigd en de en de afvalbakken tijdig ledigen. hondenpoepbaken werden twee keer per week gereinigd. Instandhouding van de openbare verlich- Conform het MOP-OR is de instandhouding van de openting conform het onderhoudsniveau vol- bare verlichting uitgevoerd. gens MOP-OR 2022 - 2025.

67

2.6 Ervoor zorgen dat de verkeerslichtinstalla- Aan de verlichtingsinstallaties wordt jaarlijks onderhoud ties goed blijven functioneren. uitgevoerd. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Bereikbaar en toegankelijk Openbaar vervoer met goede busverbindingen naar de Intercitystations. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 3.1 In de civiele- en verkeerstechnische plan- Binnen de planvorming is rekening gehouden met een zo vorming houden wij rekening met het lij- optimaal mogelijke inpassing voor het openbaar vervoer. nennetwerk van het openbaar vervoer. 3.2 Indien nodig overleg met de Provincie en Met Arriva hebben enkele gesprekken plaatsgevonden Arriva over optimalisatie van het openbaar omtrent de knelpunten die er zijn op het gebied van vervoer in Brunssum. openbaar vervoer en mogelijke oplossingen daarvoor. 3.3 Aanleg van een OV- overstapstation in het Gedurende het jaar heeft de planvoorbereiding plaatsgecentrum. vonden en zijn er diverse overleggen met omwonenden geweest om te komen tot een gedragen plan. Doel: Wat wilden we bereiken 4 De doelstelling is 0-dodelijke verkeersslachtoffers. Resultaat: Wat hebben we daarvoor geTerugblik daan 4.1 Projecten uitvoeren op het gebied van ver- Stimulatie van educatief onderwijs op zowel het basiskeerseducatie samen met Parkstad en Veilig onderwijs als het voortgezet onderwijs heeft plaatsgeVerkeer Nederland. vonden.

Middels een samenwerkingsovereenkomst wordt hier invulling aangegeven. 4.2 Wij dragen zorg voor de opleiding van ver- Veilig Verkeer Nederland verzorgt in opdracht van de keersbrigadiers. gemeente de opleiding en de kleding voor verkeersbrigadiers. 4.3 We lossen kleine knelpunten inzake verHiervoor zijn o.a. een vijftal verkeersdisplays aangekeersveiligheid op gedurende het jaar. schaft en zijn verkeersremmende maatregelen en bebordingen aangebracht.

68

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-21 - Verkeer en vervoer - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 210000 - Salarislasten Verkeer en vervoer 210001 - MOP-wegen 210002 - Onderhoud Wegen 210004 - Overige Kosten wegen 210005 - Opritten 210007 - Inrichting Eggeplein 210040 - Onkruidbestrijding verhardingen 210050 - Straatreiniging 210051 - Bladreiniging 210052 - Hondenpoepbestrijding 210060 - Gladheidsbestrijding 210070 - Onderhoud Straatmeubilair 210200 - Verkeersborden/Wegmarkeringen 210201 - Verkeerszuilen/Verkeerslichten 210202 - Kapitaallasten Straatverlichting 210203 - Openbare Straatverlichting MOP-OR 210210 - Verkeerscoördinatie 210211 - Verkeers- en vervoersbeleid Totaal LASTEN

Begroting 2023 728 719 736 95 2 87 300 341 116 57 125 47 41 68 111 818 81 75 4.546

Realisatie 2023 728 671 670 89 69 334 347 156 51 135 26 36 36 89 667 65 54 4.222

Afwijking

-48 -66 -5 -2 -18 33 6 40 -6 10 -21 -6 -31 -22 -150 -16 -21 -324

BATEN 210002 - Onderhoud Wegen 210004 - Overige Kosten wegen 210005 - Opritten 210007 - Inrichting Eggeplein 210050 - Straatreiniging 210070 - Onderhoud Straatmeubilair 210200 - Verkeersborden/Wegmarkeringen 210201 - Verkeerszuilen/Verkeerslichten 210210 - Verkeerscoördinatie Totaal BATEN

-22 -5 -42 -19 -225

-43 -13 -272

-52 -2 -1 19 -21 0 5 -1 6 -47

RESULTAAT

4.321

3.950

-371

-10 -80 -10 -38

-61 -82 -11 -19 -21 -22

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 210001 MOP Wegen: Niet alle geplande MOP-werkzaamheden zijn in 2023 gerealiseerd, waaronder Bodemplein en de N276, vanwege interactie met de buurt, aanpassing van het technisch ontwerp en weersomstandigheden. 210002 Onderhoud Wegen: Het project Achterpad Op Gen Hoes is vanwege de weersomstandigheden niet uitgevoerd kunnen worden. Door uitgelopen werkzaamheden van Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) is het project de Kling in 2023 niet geheel uitgevoerd. Ook zijn meer inkomsten ontvangen, omdat de NUTS- en telecombedrijven meer werkzaamheden hebben uitgevoerd in de gemeente.

69

210040 Onkruidbestrijding verhardingen: door weersomstandigheden meer kosten voor onkruidbestrijding. 210051 Bladreiniging: Door verschuiving seizoenen hogere kosten in 2023. 210203 Openbare straatverlichting MOP-OR: Minder uitgaven voor energie en de onderaannemer heeft werkzaamheden niet kunnen uitvoeren vanwege personeelstekort. 210211 Verkeers- en vervoersbeleid: Er zijn minder kosten gemaakt voor het opstellen van het mobiliteitsplan, omdat meer gebruik is gemaakt van eigen inzet. Taakveld: Parkeren (XT-22) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Zorgdragen voor de bereikbaarheid van (nieuwe) woonwijken en winkelcentra met voldoende parkeervoorzieningen.

1.1

1.2

1.3

1.4

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan Monitoren door middel van parkeeronder- Op basis van meldingen m.b.t. parkeerdruk wordt onderzoeken of er voldoende parkeercapaciteit zocht of er voldoende parkeercapaciteit in een gebied is in de gemeente. aanwezig is. Uitvoering geven aan de nieuwe Parkeer- In 2023 is de paraplu beheersverordening parkeren vastnota 2022 (indien vastgesteld). gesteld waardoor binnen alle gebieden waar dit plan geldt getoetst kan worden aan de nieuw vastgestelde parkeernormen. Het paraplubestemmingsplan is in 2023 in procedure gebracht. Zoveel mogelijk parkeren realiseren op ei- Dit is geborgd in de parkeernota en wordt standaard toegen terrein. gepast. Daar waar dat niet mogelijk is dient met een parkeeronderzoek aangetoond te worden dat de openbare ruimte de parkeerdruk kan opvangen. Realisatie van de fietsenstalling centrum De fietsenstalling is gerealiseerd. Brunssum.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-22 - Parkeren - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 220000 - Parkeren 220010 - Fietsenstalling Centrum Brunssum Totaal LASTEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

30 80 110

30 93 123

13 13

110

123

13

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 220010 Fietsenstalling Centrum Brunssum: De kosten van beveiliging van de fietsenstalling waren hoger en een kleine interieuraanpassing heeft plaatsgevonden.

70

PROGRAMMA 8 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE TERUGBLIK Op het gebied van sportstimulering ligt er een directe relatie met volksgezondheid en waren we ook in 2023 actief op het gebied van sport- en beweeginterventies voor jong en oud. Brunssum heeft een breed aanbod aan op gezondheid gerichte activiteiten met speciale aandacht voor de doelgroep 0-12 jaar en 55+. Het lidmaatschap JOGG (jongeren op gezond gewicht) hebben we voor onbepaalde tijd voortgezet. In 2023 is de kadernota “Sport en Beweegbeleid 2023-2033” vastgesteld en zijn we gestart om, met het maatschappelijk middenveld, de Uitvoeringsagenda op te stellen. In december hebben we een eerste sportcafé georganiseerd, om de verbinding tussen diverse partners, sportaanbieders en sportverenigingen te versterken. Na de coronaperiode zijn in 2023 weer vele evenementen met enthousiasme georganiseerd. Vanuit de gemeente Brunssum hebben we hieraan actief bijgedragen door evenementen (financieel) te ondersteunen en te faciliteren. De gemeente Brunssum organiseerde een eerste netwerkborrel georganiseerd in Buro Brunssum voor evenementenorganisatoren om het netwerk te versterken en de samenwerking op te zoeken. Daarnaast heeft mede door onze inspanning ook in 2023 nog een programma rondom Kerst in het centrum van Brunssum kunnen plaatsvinden. Brunssum kreeg een culturele impuls.

De nieuwe subsidieregeling “Revolverend Fonds voor de Podiumkunsten Brunssum” biedt cultuurmakers een financiële impuls om een culturele activiteit te organiseren. Het Brunssum Crescendo Muziekakkoord is ondertekend door muziekverenigingen, SMK muziek en dans en de gemeente Brunssum om de samenwerking en zelfredzaamheid van het muzikale verenigingsleven te verbeteren. Later zijn de zangkoren aangesloten en is er een kernteam gevormd dat aan de slag gaat met actiepunten uit het muziekakkoord. We vierden het 35 jarig jubileum van de officiële stedenband tussen de gemeenten Brunssum en Alsdorf. In het kader daarvan vonden er, bovenop de reguliere activiteiten, extra activiteiten plaats: een uitwisseling tussen beide colleges, een concert van mannenkoor RMK in de Brikke Oave, en bezoek aan het Europafest dat in het kader stond van 35 jaar partnerschap. In het Vijverpark staat een nieuw monument, onthuld op Veteranendag. Een monument als eerbetoon aan alle veteranen die zich, nu en in het verleden, inzetten voor onze vrede en veiligheid, waar ook ter wereld. Ook hebben we diverse kunstwerken die beschadigd of vernield waren kunnen herstellen, waaronder het kruisbeeld in het Vijverpark en het kunstwerk “Verstoorde Huisraad”. Maatregelen zijn getroffen om kostbare kunstwerken in de openbare ruimte niet verloren te laten gaan.

In het Openluchttheater (OLT) Brunssum konden de inwoners van Brunssum en omgeving weer genieten van een divers programma: kindervoorstellingen, tribute bands, lokale muziekverenigingen én verrassende samenwerkingen. In het kader van de professionalisering van het Openluchttheater Brunssum is ook in 2023 extra budget beschikbaar gesteld in de begroting. In 2023 is een ‘Coördinator producties Openluchttheater’ ingehuurd, de programmering gestroomlijnd en de communicatie verbeterd. In het kader van het Schutterspark verschillende stappen ondernomen om de visie uitvoerbaar te maken, echter bleek het herzien van het bestemmingsplan na een inventarisatieronde niet realiseerbaar, en de actualisering ervan is momenteel stopgezet. Ondanks dit gegeven is er een concept beeldkwaliteitsplan en concept uitvoeringsplan voor de periode 2023-2027 opgesteld, welke ter consultering voorgelegd zijn aan de ondernemers in het Schutterspark. De voorbereiding en succesvolle aanbesteding van de opwaardering van de Schutterspromenade is afgerond. Het onderhoudsregime in het park is geïnventariseerd en wordt gelijktijdig met het uitvoeringsplan voorgelegd aan de Raad. Verbeteringen qua het toegankelijk maken van groen- en natuurgebieden voor inwoners en gasten om te recreëren bleek voor een tweetal pijlers niet realiseerbaar.