Agendabundel

De Parkstad Route (voorheen Leisure Lane) bleek zeer beperkt realiseerbaar / uitvoerbaar in 2023 met name vanwege stikstofproblematiek, echter zijn

71

er wel diverse voorbereidingen getroffen, dit tezamen met het opleveren van een concept marketingcampagne. De werkzaamheden zijn eind 2023 weer opgestart en de verwachting is een realisatie in 2024. De tweede pijler te noemen het uitvoeringsplan voor de Akkerbrug, werd uitgesteld en de gereserveerde middelen werden in een realisatiereserve gestort. Op het gebied van goed verzorgde en bereikbare groen- en natuurgebieden is er extra onderhoud op MTB-, wandel- en fietsroutes gepleegd. In 2023 zijn er voorbereidingen getroffen ten behoeve van het Urbanpark, dit in samenwerking met jongeren waarbij hun wensen zoveel mogelijk opgenomen zijn in de eerste schetsen. In het kader van de strategische besluitvorming wordt overwogen om diverse sportaccommodaties multifunctioneel te maken en/of gedeeltelijk af te stoten. Deze accommodaties worden elk als afzonderlijke business-cases beschouwd, welke in 2024 ter besluitvorming voorgelegd worden. Daarnaast is er, mede door de exorbitante verhoging van de energiekosten, in 2023 een aanzet gemaakt voor een geactualiseerd accommodatiebeleid/vastgoedbeleid. Het afgelopen jaar is er adequaat gezorgd voor onderhouds- en/of vervangingswerkzaamheden van sportaccommodaties.

De uitvoering volgens de vastgestelde specificaties in het bestek alsook gestelde eisen van eigenaren/verhuurders voor 2023 heeft geleid tot een tevredenstellend resultaat, welke heeft plaatsgevonden binnen de kaders van het vastgestelde budget 2023. Ook heeft een aanbesteding plaatsgevonden en hierbij is een nieuwe contractant om het cultuurtechnisch onderhoud van de velden voortgekomen. Taakveld: Sportbeleid en activering (XT -51) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 In het sportstimulerings- en gezondheidsbeleid richt de gemeente Brunssum zich op de gezondheid van al haar inwoners. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Deelnemen aan het landelijke project Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) en het Lokaal Sport Akkoord.

Terugblik

In 2023 is in het kader van JOGG wederom uitvoering gegeven aan de diverse projecten, zoals bijvoorbeeld de Peuter4daagse en 7 dagen water drinken. In het kader van het LSA zijn wekelijks ‘buitenspeel’ activiteiten in de verschillende wijken georganiseerd. Deze zijn georganiseerd met o.a.. Roda JC, Parelloop en RiskCare Preventie. 1.2 Kinderen in het basisonderwijs monitoren In totaal zijn 1178 kinderen getest op BMI en motoriek. op motorische vaardigheden en de Body Op het gebied van BMI is er een lichte daling te zien in Mass Index (BMI). A.d.h.v. resultaten wor- het percentage kinderen met overgewicht (13,2 % -> den leefstijl-interventies m.b.t. gezonde 10,9 %), maar daar tegenover staat een lichte stijging in voeding en bewegen georganiseerd. het aantal kinderen met ernstig overgewicht (6,3 % -> 8 %). Op het gebied van motorische ontwikkeling is er al jaren een stabiel niveau. Voor kinderen met een verhoogd BMI (overgewicht en ernstig overgewicht) en aandacht op het gebied van de motorische ontwikkeling worden in samenwerking met scholen en lokale partners diverse interventies aangeboden waaraan deze doelgroep aan kan deelnemen. 1.3 Het verzorgen van lessen Kleuters in Actie Bij alle tien de basisscholen verzorgen wij (de medewerbij (vrijwel) alle scholen in het PO.

kers sport & bewegen van de gemeente Brunssum) de lessen Lichamelijke Opvoeding voor de kleuters van de groepen 1 & 2. Op deze wijze krijgen de kinderen al op

72

1.4

1.5

1.6

1.7

jonge leeftijd alle basisvormen van bewegen aangeboden. Daarnaast worden de leerkrachten meegenomen in deze methode om degelijk en verantwoord bewegingsonderwijs voor deze doelgroep aan te bieden. Senioren stimuleren om te gaan genieten Afgelopen jaar zijn er, door de medewerkers sport & bevan sport en bewegen. wegen van de gemeente Brunssum, wekelijks gratis drie sportmomenten aangeboden voor deze doelgroep. Gemiddeld nemen circa 20 deelnemers per activiteit aan deel. De activiteiten die aangeboden worden zijn wandelen en tweemaal zaalsport waar specifieke oefeningen voor deze doelgroep worden aangeboden. Bij de Gezonde Basisschool van de ToeMomenteel coördineren en verzorgen we bij 1 Gezonde komst samen met enkele partners, de Tus- Basisschool van de Toekomst (BS Langeberg) de tussen sen Schoolse Opvang verzorgen die met schoolse beweegactiviteiten. Deze beweegmomenten name gericht is op beweging (sport & spel). verzorgen we ook bij één school (BS de Caleidoscoop) die graag een Gezonde Basisschool van de Toekomst wilt worden en bij BS St. Franciscus worden deze beweegmomenten in het kader van de rijke schooldag 1 x in de week aangeboden.

Door deelname aan het project Iedereen In 2023 is IKS Parkstad gaan samenwerken met IKS WesKan Sporten Parkstad (IKS) matchen van telijke Mijnstreek en dit zal in de toekomst worden het sport- en beweegaanbod voor mensen voortgezet als IKS Zuid Limburg. Zij hebben in Brunssum met een beperking en de behoefte daar- en de regio diverse activiteiten voor deze doelgroep getoe. organiseerd. Actualiseren van het integraal sportbeleid. De kadernota Brunssum Beweegt 2023-2033 is in juni 2023 vastgesteld door de Raad.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Vitaliteit en veerkracht van jeugd. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Breed aanbod voor 4-12 jarigen op gebied van sport en cultuur d.m.v. de interventie Sjors Sportief en Sjors Creatief.

Terugblik Dit jaar is de tweede editie van het Sjors sportief-creatief boekje uitgebracht. 41 verschillende aanbieders hebben 405 veelal gratis activiteiten aangeboden voor de Brunssumse jeugd van 4 – 12 jaar. In totaal zijn er 531 inschrijvingen waarvan 138 unieke verdeeld over de eerdergenoemde activiteiten.

73

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-51 - Sportbeleid en -activering - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 510000 - Salarislst Sportbeleid en activering 510001 - Sportsubsidies(incl. Kapitaallasten) 510004 - Sportbeleid Totaal LASTEN

Begroting 2023 176 117 78 371

BATEN 510004 - Sportbeleid Totaal BATEN RESULTAAT

371

Realisatie 2023

Afwijking

176 108 100 385

-9 23 13

-169 -169

-169 -169

216

-155

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen In 2023 heeft Brunssum een specifieke uitkering ontvangen in het kader van versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026. De baten op dit taakveld komen zowel voort uit ingezette ambtelijke ondersteuning als uitgaven voor bestaande en nieuwe projecten welke onder deze regeling gedeclareerd worden. 510004 Sportbeleid: De lasten op het product Sportbeleid zijn lager dan geraamd doordat de Uitvoeringsagenda Sport, die eigenlijk in 2023 gereed zou zijn en de basis vormt voor de uitvoering van de sportstimulering en gezondheidsactiviteiten, niet in 2023 gereed was. Derhalve zijn er geen nieuwe activiteiten opgestart.

74

Taakveld: Sportaccommodaties (XT-52) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Zorgdragen voor veilige, hygiënische en goed onderhouden sportaccommodaties waar op verantwoorde wijze gesport kan worden. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Zorgdragen voor cultuurtechnisch onderhoud van de velden voor een goede beoefening van de sport en onderhouden van veldinrichting.

Terugblik

In 2023 zijn de voorgenomen acties voor wat betreft het cultuurtechnisch onderhoud volgens het bestek naar tevredenheid uitgevoerd. De acties hebben plaatsgevonden binnen de kaders van het vastgestelde budget 2023. Ook heeft een aanbesteding plaatsgevonden en hierbij is een nieuwe contractant om het cultuurtechnisch onderhoud van de velden voortgekomen. 1.2 Zorgdragen voor het verrichten van onder- De verplichtingen van de gemeente voor het verrichten houds- en/of vervangingswerkzaamheden van onderhoud en vervangingen zijn volgens de taakstelaan het gebouw conform de verplichtingen lende begroting 2023 uitgevoerd. vanuit de eigenaar/verhuurder. Doel: Wat wilden we bereiken 2 Uitvoering geven aan het in 2019 vastgestelde accommodatiebeleid t.a.v. sportaccommodaties. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Besluitvorming over het eventueel multifunctioneel maken en/of deels afstoten van sportaccommodaties inclusief de financiële consequenties.

Terugblik In de strategische keuze conform besluit raad januari 2022 zijn verschillende accommodaties in de wijk West, het zwembad (Centrum), ’t Rombouts (Centrum) en LTC Brunssum (Zuid)/Ativu (West) als business- cases opgepakt. De resultaten van vorengenoemde businesscases worden in 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan het college en gemeenteraad. Mede door de exorbitante verhoging van de energiekosten bij verschillende accomodaties, is in 2023 een aanzet gemaakt voor een geactualiseerde accommodatiebeleid/vastgoedbeleid en wordt in Q2/Q3 2024 voorgelegd aan college en gemeenteraad ter besluitvorming.

75

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-52 - Sportaccommodaties - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 520000 - Salarislasten Sportaccommodaties 520002 - Sporthal Rumpen 520004 - Sporthal Bredeschool Treebeek 520010 - Gymzaal Brunssum-Noord 520011 - Gymzaal Ir. De Katstraat 520408 - Sportpark Houserveld, Terreinen 520409 - Sportpark In De Struiken, Terreinen 520410 - Sportpark Peerdendries, Terreinen 520411 - Sportpark Klingelsberg, terreinen 520412 - Terreinen Algemeen 520413 - Tennispark ATIVU 520414 - Tennispark LTCB 520416 - Sporthal Rumpen 520417 - Sporthallen Algemeen 520418 - Sportzaal Brunssum-Noord, Microhal 520419 - Gymzaal Ir. De Katstraat/Planeetstr 520420 - Sport- en Gymzalen Algemeen 520422 - Zwembad De Bronspot 521000 - Accommodatie BSV-Limburgia 521001 - Accommodatie SV Langeberg 521002 - Accommodatie SV Brunssum 521003 - Accommodatie SV de Leeuw 521004 - Sportvoorziening Algemeen 521010 - Tennispark LTCB 521012 - Accommodatie Robin Hood 521013 - Golfbaan 522000 - Zwembad de Bronspot 522001 - Buffet Bronspot Totaal LASTEN

Begroting 2023 862 168 99 50 35 57 20 20 19 285 2 35 60 27 19 8 15 52 90 148 69 98 18 3 16 382 11 2.666

Realisatie 2023 862 117 107 63 28 65 30 19 32 285 7 35 60 27 22 9 9 133 119 184 89 129 29 23 2 17 584 15 3.101

Afwijking

-50 8 13 -7 8 10 -0 13 0 5 -0 0 3 1 -5 81 29 36 20 31 29 5 -0 1 202 3 435

76

BATEN 520002 - Sporthal Rumpen 520004 - Sporthal Bredeschool Treebeek 520010 - Gymzaal Brunssum-Noord 520011 - Gymzaal Ir. De Katstraat 520408 - Sportpark Houserveld, Terreinen 520409 - Sportpark In De Struiken, Terreinen 520410 - Sportpark Peerdendries, Terreinen 520411 - Sportpark Klingelsberg, terreinen 520412 - Terreinen Algemeen 520413 - Tennispark ATIVU 520414 - Tennispark LTCB 520416 - Sporthal Rumpen 520418 - Sportzaal Brunssum-Noord, Microhal 520419 - Gymzaal Ir. De Katstraat/Planeetstr 520420 - Sport- en Gymzalen Algemeen 520422 - Zwembad De Bronspot 521000 - Accommodatie BSV-Limburgia 521001 - Accommodatie SV Langeberg 521002 - Accommodatie SV Brunssum 521003 - Accommodatie SV de Leeuw 521010 - Tennispark LTCB 521012 - Accommodatie Robin Hood 522000 - Zwembad de Bronspot 522001 - Buffet Bronspot Totaal BATEN RESULTAAT

-88 -53 -30 -11

-126 -75 -35 -15 -10 -11 -9 -24

-39 -22 -6 -4 -10 -11 0 -14

-31 -27 -3 -27 -38 -3 -234 -21 -590

-5 -0 -3 -4 -2 -2 -85 -67 -38 -11 -29 -25 -2 -474 -27 -1.080

-5 -0 -3 -4 -2 3 -85 -36 -11 -8 -2 13 1 -240 -6 -490

2.076

2.021

-55

-9 -10

-5

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 520002 Sporthal Rumpen: De huurinkomsten van de sporthal waren te laag geraamd, vandaar hogere huurinkomsten in 2023. De uitgaven waren lager als gevolg van o.a. minder onderhoud. 520422 Zwembad Bronspot: In 2023 is meer klachtenonderhoud gepleegd dan gepland. De kosten daarvan zijn onttrokken uit de voorziening groot onderhoud gemeentelijke eigendommen. 522000 Zwembad Bronspot: De kosten van het verwarmen van het zwembad waren fors hoger. Deze werden deels gecompenseerd door meer bezoekers en door een rijkssubsidie specifiek voor zwembaden. 521000 BSV Limburgia, 521001 SV Langeberg, 521002 SV Brunssum en 521003 VV De Leeuw: hogere huurinkomsten door ontvangen subsidie van het Rijk (SPUK-regeling) en middels de doorberekening van de (hogere) energielasten. Bij SV Brunssum zijn de ontvangen huurinkomsten (voetbalvelden) abusievelijk niet geraamd. Bijraming vindt plaats middels 1e BERAP 2024.

77

Taakveld: Cultuurpresentatie, productie, participatie (XT -53) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Investeren in cultuur betekent investeren in het welbevinden van mensen en in de sociale cohesie van de gemeenschap waarvan ze deel uitmaken.

1.1

1.2

1.3

1.4

1.5

1.6

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan Voor het digitaal ontsluiten van wandel- en In 2023 is een Culturele Kinderroute gerealiseerd. Deze fietsroutes langs culturele bezienswaardig- beeldenroute loopt door het Vijverpark en het centrum heden in Brunssum voegen we in 2023 ten- van Brunssum. minste 1 activiteit toe. We stimuleren de podiumkunsten in het In het kader van het stimuleren van podiumkunsten is centrum, en in de omgeving (zoals Clebegin 2023 de subsidieregeling Revolverend Fonds voor mensdomein). We organiseren workshops de Podiumkunsten Brunssum in werking getreden. en zomer/winterscholen om mensen te leren bewegen, dansen, spelen. Het organiseren van workshops en zomer/winterscholen heeft niet plaatsgevonden in verband met het ontbreken van personele capaciteit in de uitvoering. Oorzaak is dat pas eind 2023 akkoord op het plan van aanpak voor de SPUK Gezond en Actief Leven Akkoord ontvangen, waar het werven van een combinatiefunctionaris cultuur (uitvoerend medewerker) onderdeel van is. De contacten met onze Duitse partnerge- In het kader van het 35-jarig jubileum van het partnermeente Alsdorf op inspirerende wijze on- schap met de gemeente Alsdorf zijn er diverse activiteiderhouden.

Extra aandacht zal uitgaan ten georganiseerd, waaronder een bezoek van het colnaar contacten tussen de jeugd van Alsdorf lege aan de gemeente Alsdorf, een concert in het kader en Brunssum. van 35 jaar jubileum in de Brikke Oave én diverse activiteiten tijdens het Europafest in Alsdorf. Het Alsdorfcomité is in 2023 uitgebreid met de zitting van twee raadsleden om de verbinding te versterken en nieuwe activiteiten te ontwikkelen. De gemeente Brunssum telt veel organisa- Onderdeel van bestaand beleid. ties die zich inzetten voor de inwoners van Brunssum. De organisaties dragen bij aan de leefbaarheid, de sociale cohesie, het welzijn, de gezondheid en de burgerkracht in Brunssum. In 2023 organiseert de gemeente opnieuw Op 25 november 2023 heeft de gemeente Brunssum in een culturele ontmoeting. samenwerking met Stichting Klankkleur Limburg een culturele ontmoeting georganiseerd. Dit keer gericht op muziekverenigingen en zangkoren in het kader van het Brunssum Crescendo Muziekakkoord. We stellen een Actieplan ‘verenigingen’ op Het actieplan heeft geresulteerd in het Brunssum Crester versterking van de levensvatbaarcendo Muziekakkoord. Dit akkoord is getekend door muheid/zelfwerkzaamheid van het vereniziekverenigingen en partners in maart 2023. Eind 2023 gingsleven. zijn de zangkoren bij dit actieplan betrokken en is een ‘Kernteam Muziekakkoord’ gevormd.

Daarnaast is in september een traject i.s.m. het Huis voor de Kunsten en alle Brunssumse carnavalsverenigingen gestart, gericht op samenwerking onder een gezamenlijke kapstok.

78

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Het in stand houden van bestaande kunstwerken. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 Het onderhouden van meer dan 100 kunst- Buiten het regulier onderhoud van kunstwerken in de werken in de parken en op de pleinen. openbare ruimte zijn in 2023 diverse beschadigde en gestolen kunstwerken hersteld. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Volksfeesten en herdenkingen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 Faciliteren van een groot aantal platforms (verenigingen, stichtingen, initiatiefnemers) ten behoeve van de organisatie van een groot aantal feesten en herdenkingen in het kader van het algemeen culturele belang. 3.2 We realiseren een nieuwe carnavalsloods.

Terugblik De gemeente Brunssum heeft diverse volksfeesten en herdenkingen gefaciliteerd, waaronder het Oranjeconcert, de herdenking op 4 mei, Veteranendag, carnaval, Poppy Day, herdenking mijnramp 1928 en de herdenking bij het Lancastermonument. Voorbereidingen zijn in samenspraak met de carnavalsvereniging getroffen in 2023. De aanbesteding is eind 2023 gestart.

Doel: Wat wilden we bereiken 4 Professionaliseren Openluchttheater. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 4.1 Op basis van onderzoek en aanbeveling In 2023 is een coördinator producties Openluchttheater einde 2022 verbeteringen m.b.t. bedrijfs- ingehuurd, de programmering gestroomlijnd en de comvoering doorvoeren. municatie verbeterd. 4.2 Een breed gevarieerd cultuuraanbod in het In 2023 hebben we een gevarieerd aanbod in het Openopenluchttheater. De gemeente Brunssum luchttheater Brunssum gehad, bestaande uit lokale verorganiseert in het theaterseizoen optreenigingen, tribute bands, kindertheater en wereldmudens in de openlucht. Naast het zelf organi- ziek. Hiermee was er een divers programma met een loseren van optredens door de gemeente, kale, regionale én landelijke uitstraling. Zowel de gestimuleert het college initiatieven met po- meente zelf als lokale partijen (verenigingen etc.) hebben diumkunsten in het openluchttheater. Zo voorstellingen georganiseerd. kan iedereen genieten van voldoende en gevarieerd aanbod. Doel: Wat wilden we bereiken 5 Alle kinderen op de Brunssumse basisschool kunnen muziekles volgen met een professionele leerkracht.

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 5.1 Via het project Meer Harmonie in de SaAlle kinderen op de basisscholen hebben in 2023 een menleving (MHIDS) hebben 7 basisscholen keer per week via het project Meer Harmonie in de Satoegang tot professioneel muziekondermenleving muziekonderwijs gevolgd. wijs.

79

5.2 Parallel aan het project MHIDS loopt onderzoek naar de effecten op de lange termijn ontwikkeling van het kind.

Het onderzoek is gestart en de eerste resultaten zullen in juni 2024 beschikbaar zijn.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-53 - Cultuurpresentatie, prod.partic. - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 530000 - Salarislasten Cultuurpresentatie 530001 - Muziek Onderwijs 530002 - Amateuristische Kunstbeoefening 530003 - Cultuur 530004 - Evenementenbeleid 530005 - Volksfeesten Totaal LASTEN BATEN 530002 - Amateuristische Kunstbeoefening 530003 - Cultuur 530004 - Evenementenbeleid 530005 - Volksfeesten Totaal BATEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

396 334 76 649 164 63 1.682

396 334 75 610 136 49 1.601

-1 -39 -29 -14 -81

-0

-0

-0 -81 -11 -2 -94

-0 -81 -11 -2 -94

1.682

1.507

-175

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 530003 Cultuur: In 2023 heeft Brunssum een specifieke uitkering ontvangen in het kader van versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026. De baten op het taakveld 530003 komen zowel voort uit ingezette ambtelijke ondersteuning als uitgaven voor bestaande en nieuwe projecten welke onder deze regeling gedeclareerd worden. Verder zijn de begrote uitgaven voor externe inhuur op Cultuur (530003) gerealiseerd bij personeelskosten afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling en grotendeels gedeclareerd binnen de specifieke uitkering ontvangen in het kader van versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. 530004 Evenementenbeleid: Door meevallende kosten beveiliging en energie komen de uitgaven Evenementenbeleid lager uit.

80

Taakveld: Musea (XT-54) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Het realiseren van een museum in het pompgebouw Schutterspark. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Museale functie Schutterspark: opstellen van een businessclass/ begroting/ dekkingsplan.

Terugblik Er is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd en een rapportage opgeleverd over de mogelijke invulling van een museale functie in pompgebouw 4. Input is gegeven door de culturele lokale stakeholders. In 2024 komt een budgetvraag over de businesscase naar de raad.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-54 - Musea - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 540100 - Musea Schutterspark Totaal LASTEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

60 60

36 36

-24 -24

60

36

-24

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 5401000 Musea Schutterspark: Op dit taakveld is minder uitgegeven vanwege lagere kosten haalbaarheidsonderzoek museum Schutterspark.

81

Taakveld: Media (XT-56) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De 5 kerntaken van de bibliotheek worden gerealiseerd.

1.1

1.2

1.3

1.4

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan De bibliotheek wordt getransformeerd van Het transformatieproces is nog steeds gaande. In 2023 is een uitleenbibliotheek naar een maatnog extra financiering vanuit het rijk beschikbaar gekoschappelijk programmerende bibliotheek. men, waardoor de transitie nog grootschaliger opgepakt kan worden. Deze werden met name ingezet voor trajecten bij Betere Buren, zoals Klik&Tik en een empowerment-cursus. Leesplezier wordt verhoogd vanaf jonge De bibliotheek werkt samen met kinderopvang en basisleeftijd tot en met de middelbare school. onderwijs aan leesplezier met advies en activiteiten en het ontwikkelen van schoolbibliotheken. De collectie is gratis beschikbaar voor iedereen tot 18 jaar. Digitale vaardigheden van kinderen, jonge- In de bibliotheek is het mogelijk om cursussen te volgen ren en volwassenen worden vergroot. om digitaal vaardiger te worden en digitale diensten (van de overheid) te gebruiken. Daarnaast stelt men computerwerkplekken beschikbaar. Taalvaardigheid van burgers wordt verDe bibliotheek organiseer een taalcafé, 1 op 1 coaching, groot en laaggeletterdheid tegengegaan. leeskring. In het DigiTaalhuis kunnen burgers terecht voor vragen en advies rondom taalvaardigheid en andere basisvaardigheden.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-56 - Media - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 560001 - Openbare Bibliotheek Totaal LASTEN

Begroting 2023 521 521

BATEN 560001 - Openbare Bibliotheek Totaal BATEN RESULTAAT

521

Realisatie 2023

Afwijking

534 534

13 13

-28 -28

-28 -28

506

-15

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 560001 Openbare Bibliotheek: In 2023 is een specifieke uitkering Informatiepunt Digitale Overheid ontvangen van € 28.000. Dit bedrag is doorbetaald aan de bibliotheek waardoor de baten en lasten hoger zijn dan begroot.

82

Taakveld: Openbaar groen en recreatie (XT -57) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Goed verzorgde en bereikbare groen- en natuurgebieden waar onze inwoners en gasten kunnen recreeren.

1.1

1.2

1.3

1.4

1.5

1.6

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan Adequaat ingericht en onderhouden open- Inzet van diverse aannemers heeft plaatsgevonden om baar groen en bos- en natuurgebieden con- tot dit niveau te komen. Een schouw van de openbare form het MOP-OR 2022 - 2025 met vastge- ruimte om te zien of we op het gewenste kwaliteitsnisteld onderhoudsniveau CROW-B. veau werken heeft plaatsgevonden. Hierin kwam voornamelijk de grashoogtes van de gazons naar voren en de snoeihoogtes van de diverse beplantingen. Dit is vervolgens aangepakt. Een verkeersveilige en goed afwaterende Onderhoud op kwaliteitsniveau B is het uitgangspunt, berm met zoveel mogelijk bloeiende krui- waarbij we sinusmaaien toepassen. Hierbij slaan we geden. deeltes over in de berm die we niet maaien of later maaien zodat hierin kruiden kunnen gaan bloeien. Dit kan alleen bij de bredere bermen i.v.m. de verkeersveiligheid. Diverse bermen zijn afgeplagd om de afvoer van hemelwater te verbeteren. (Amstenraderveld). Uitvoering geven aan de wettelijke zorgIn de wijk Treebeek heeft de Uitvoering van boomveiligplicht met betrekking tot het bomenbeheidscontroles plaatsgevonden. Daarnaast zijn in deze stand. wijk bomen gesnoeid. Uitbreiden van het aantal bomen en perce- De aanplant van een nieuwe boomstructuur in het len groen om het verpauperde groen tegen Amstenraderveld heeft plaatsgevonden. Daarnaast zijn te gaan.

diverse bomen in het Schutterspark rondom de vijver geplant. Ook zijn diverse plantsoenen opgeknapt (Liguster, Trichterweg, Alsdorfplein) Onder regie van de Provincie wordt in 2023 In 2023 zijn voorbereidingen getroffen voor de realisatie de hoogwaardige fietsroute Leisure Lane van de Parkstad Route (voorheen Leisure Lane), naast gerealiseerd. het opstellen van een concept marketingcampagne. Met name de stikstofproblematiek heeft in 2023 geleid tot schorsing van de werkzaamheden en tot aanvullende onvoorziene kosten, in afwachting van het verkrijgen van een benodigde vergunning uit de Wet Natuurbescherming. In september 2023 zijn de bouwwerkzaamheden weer hervat. Gaandeweg is het bouwtempo opgevoerd, waarbij er op meerdere delen tegelijkertijd aan de route gewerkt is en wordt. Zo kan de route, later dan oorspronkelijk gepland, naar verwachting eind 2024 nagenoeg volledig worden opengesteld en wordt na de winter van 2025 het laatste deel te Simpelveld voltooid. Alhoewel de werkzaamheden weer zijn hervat, heeft de stikstofproblematiek geleid tot aanvullende onvoorziene kosten. Voor de gemeente Brunssum betreft dit een bedrag van € 49.074, -, waarvoor de Raad reeds een krediet beschikbaar heeft gesteld. Realiseren van activiteiten op grond van Naast het zorgdragen voor additioneel onderhoud ten het uitvoeringsprogramma Toerisme. behoeve van de bereikbaarheid op MTB en wandel- en

83

fietsrouters is er in 2023 een subsidie aan StoomGroep Limburg verstrekt. Hiermee is toeristisch-recreatief behoud gerealiseerd. 1.7 Opstellen van realistisch uitvoeringsplan In 2023 is in samenspraak met de eigenaren van landAkkerbrug, uiterlijk eind 2023. goed Amstenrade geconstateerd dat op korte termijn de realisatie van de Akkerbrug niet haalbaar is. De gereserveerde € 400.000,- in de begroting is daarom gestort in een realisatiereserve. Zodra er wel zicht komt op een mogelijke realisatietermijn dan kunnen de gereserveerde gelden direct ingezet worden. 1.8 Opwaarderen Urbanpark in samenwerking In 2023 hebben gesprekken plaatsgevonden met jongemet jongeren. ren om te komen tot een programma van wensen. Met dit programma van wensen heeft ook een eerste omgevingsoverleg plaatsgevonden. Eind 2023 is een opdracht verstrekt aan een landschapsarchitect om daadwerkelijk vorm te geven aan het programma van wensen in samenwerking met de jongeren. De eerste grove schetsen zijn in december 2023 gedeeld met de gemeente. 1.9 Opstellen van een visie voor de verdere Het onderzoek waarin de visie op de ontwikkeling van ontwikkeling van het Vijverpark en deze ter het Vijverpark wordt geïllustreerd is opgeleverd. Het besluitvorming voorleggen aan de raad. beeld en de uitwerking van een vervolgaanpak is besproken met de raad op 19 september 2023.

De kwaliteitsverbetering vergt een flink investering. Alvorens een raadsbesluit te vragen wordt bekeken wat binnen de huidige budgetten gefinancierd kan worden. Een raadsbesluit wordt daarom in 2024 gevraagd. 1.10 Besluitvorming over de toekomst van de Besloten is om de Samenwerkingsovereenkomst te verIBA-organisatie (Individuele Behandeling lengen tot het moment waarop de laatste subsidievastvan Afvalwater). stelling (Schutterspark) onherroepelijk is en de BV opgeheven kan worden.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Onderhoud en opwaardering van groen in wijken, in combinatie met voldoende en veilige speelplekken. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 Opstellen van een nieuwe nota spelen in- In 2024 zal een nieuwe Nota spelen worden opgesteld. clusief uitvoeringsprogramma. 2.2 Geven van meer verantwoordelijkheid aan De, door de Buurtnetwerken Brunssum, aangevraagde wijkbewoners en toekennen extra budget subsidiegelden zijn in 2023 wederom goed besteed. aan de buurtnetwerken voor het opwaar- Daarnaast is het extra budgetgeld ten behoeve van leefderen van woon- en leefomgeving. baarheid in de wijk deels ingezet door de Buurtnetwerken. Alle Buurtnetwerken hebben inmiddels een plan gemaakt voor de inzet van het verruimde budget. 2.3 Invoeren van vast beoordelingsmoment In Noord is onderzoek uitgevoerd naar de tevredenheid. over (de kwaliteit van en tevredenheid over) een uitgevoerd fysiek wijkproject.

84

Doel: Wat wilden we bereiken 3 Openbaar toegankelijk en aantrekkelijk Schutterspark met diversiteit aan activiteiten op het gebied van natuurbeleving, passieve en actieve ontspanning en horeca gericht op een breed publiek met respect voor natuur- en landschapswaarden.

3.1

3.2

3.3

3.4 3.5

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan Herzien van het vigerend bestemmingsplan Naar aanleiding van de resultaten van de inventarisatieom de visie schutterspark uitvoerbaar te ronde is de beoogde ontwikkeling middels het bestemmaken. mingsplan momenteel niet realiseerbaar. Het actualiseren van het bestemmingsplan is geparkeerd. Parallel aan de herziening van het bestem- Het beeldkwaliteitsplan is in concept gereed, besproken mingsplan het opstellen van een beeldkwa- en ter consultering voorgelegd aan de ondernemers liteitsplan voor Schutterspark. Schutterspark. Opstellen plan van aanpak onderhoud Het onderhoudsregime zoals dat geldt in Schutterspark is Schutterspark. geïnventariseerd. De bevindingen worden gelijktijdig met het uitvoeringsplan voorgelegd aan de raad. Voorbereiden en aanbesteden van de op- De Schutterspromenade is voorbereid en de aanbestewaardering Schutterspromenade. ding is succesvol afgerond. Opstellen uitvoeringsplan 2023 – 2027 Het uitvoeringsplan is in concept gereed, besproken en Schutterspark. ter consultering voorgelegd aan de ondernemers in Schutterspark.

85

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? XT-57 - Openbaar groen en recreatie - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 030020 - Speeltuingebouw Klaver 4 030022 - Pand Klaver 4 570000 - Salarislst Openbaar Groen recreatie 570005 - Groen- toerisme en recr.beleid 570020 - Speeltuinen 570021 - Openbare Speelplekken 570022 - Speeltuin Buschkesberg 570023 - Speeltuin Treebeek 570050 - Schutterspark Algemeen 570052 - Schutterspark Kinderboerderij 570054 - Schuttershüske 570055 - Exploitatie pompgebouwen 570200 - Groencoördinatie 570201 - Bosbeheer 570203 - Onderhoud Gereedschap Machines 570204 - Plantsoenen 570205 - Vijverpark/Edenpark/Emmapark 570207 - Sanering-/Reconstructie Bomenbestand 570209 - Directe Kap.Lasten etc.Plantsoenen 570210 - Fontein Vijverpark 570211 - Fontein Lindeplein 570212 - Straatbeelden/Kunstwerken Totaal LASTEN

BATEN 030020 - Speeltuingebouw Klaver 4 030022 - Pand Klaver 4 570021 - Openbare Speelplekken 570022 - Speeltuin Buschkesberg 570050 - Schutterspark Algemeen 570052 - Schutterspark Kinderboerderij 570200 - Groencoördinatie 570201 - Bosbeheer 570202 - Groen- en natuurbeleid 570204 - Plantsoenen 570210 - Fontein Vijverpark 570211 - Fontein Lindeplein 570212 - Straatbeelden/Kunstwerken Totaal BATEN RESULTAAT

Begroting 2023 4 45 569 20 56 102 3 7 120 11 3 35 22 73 40 800 20 284 180 6 75 3 2.476 -7 -17

Realisatie 2023 3 50 569 3 55 111 4 7 76 3 2 34 4 49 57 938 52 239 117 66 24 2.463

-1 5 -17 -0 9 1 -0 -44 -8 -1 -1 -18 -24 16 138 32 -45 -63 -6 -8 21 -13

-6 -8 -2 -96

-20 -101

1 -5 -2 -1 10 3 1 -0 4 -14 6 8 -18 -5

2.380

2.362

-18

-2 -34 -3 -1 -8 -6

-6 -22 -2 -3 -24

Afwijking

-9 -2 -14

86

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 570005 Groen- toerisme en recr. beleid: De bijdrage van Brunssum voor het project Knopen lopen is in 2023 maar deels in rekening gebracht. 570050 Schutterspark Algemeen: De uitvoering heeft vertraging opgelopen in verband met benodigd extra onderzoek inzake de bestemmingsplanprocedure. 570201 Bosbeheer: Werkzaamheden zijn verschoven vanwege wijziging contract. 570204 Plantsoenen: Door verzoeken uit buurtnetwerken die zijn gehonoreerd en onvoorziene kosten in verband met weersomstandigheden is meer uitgegeven 570209 Directe Kap. Lasten etc. Plantsoenen: Conform raadsbesluit is de afschrijvingstermijn verlengd van 30 naar 40 jaar.

87

PROGRAMMA 9 MILIEU EN DUURZAAMHEID TERUGBLIK Het afgelopen jaar is er beleid ontwikkeld en uitgevoerd om een bijdrage te leveren aan de klimaatdoelen van Parijs en aan de lokale opgaven. In het kader van de Regionale Energiestrategie is er belangrijke voortgang geboekt bij de voorbereidingen voor het zonnepark op het Terca-terrein. In 2023 is de omgevingsvergunning aangevraagd en verkregen en is een rijkssubsidie voor het zonnepark toegekend in het kader van de regeling Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++). Om tot een klimaat adaptief Brunssum te komen zijn de risico’s die het veranderende klimaat met zich meebrengt in kaart gebracht; daarnaast heeft het Rijk met het oog op klimaatadaptatie nieuwe kaders bepaald waarmee water en bodem sturend worden bij ruimtelijke ontwikkelingen. Regionaal is er gewerkt aan een uitvoeringsprogramma circulaire economie waarin de opgaven van de regio als kans kunnen worden ingezet voor een nieuw en duurzaam economisch perspectief. Vanuit de Transitievisie Warmte 1.0 is gewerkt aan de verdieping en is de Transitievisie Warmte 2.0 vastgesteld. Bij projecten is er - net als in eerdere jaren - samen met de regio gewerkt aan het voorkomen van wateroverlast en aan een duurzame invulling van de rioleringszorg.

In reactie op de energiecrisis is er in regionaal verband een project gecontinueerd om huishoudens met een laag inkomen te ondersteunen bij het treffen van energiebesparende maatregelen. De effectuering van de samenwerking met Steenbreek, ter stimulering van vergroening die nodig is voor een gezond en klimaat adaptief Brunssum, heeft als gevolg van personele onderbezetting niet plaatsgevonden. Dit jaar is in navolging van 2022 gestuurd op een verdere toename van de gescheiden inzameling van grondstoffen en de kwaliteit ervan en het voorkomen van afval. In het kader van de aanpak van zwerfafval is een plan van aanpak vastgesteld. Uitvoering hiervan wordt opgepakt in 2024. Riolering (XT-72) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De Instandhouding van de riolering conform het MOP-OR 2022-2025. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 De toestand en het functioneren van de ri- Om inzicht te krijgen in de staat van het riool is +/- 8,5 olering in beeld brengen en houden. km riolering geïnspecteerd. In 2023 werd het Basis Rioleringsplan (BRP) voorbereid. Het hele rioolstelsel is hydraulisch berekend zodat het theoretisch functioneren van het stelsel bekend is. Tevens is een maatregelentabel opgesteld zodat het stelsel geoptimaliseerd kan worden en aangepast aan de klimaatverandering.

1.2 (Nieuwe) woningen / bedrijven voorzien Dit is een repeterend proces. Alle nieuw gebouwde wovan een aansluiting op het gemeentelijk ri- ningen en bedrijven worden voorzien van een rioolaanool. sluiting. In 2023 waren dat er 93 en zijn 56 huis- en kolkaansluitingen hersteld. 1.3 Zorg dragen voor een goede afwatering Dit is een continu proces. Alle wegen/goten, fietspaden van de weg(kolkreiniging) en een vrije af- en achterpaden in Brunssum zijn dit jaar diverse malen voer van (afval)water. geveegd. De 8209 kolken, 64 zandvanger en 71 lijngoten zijn minimaal 2 maal per jaar gereinigd.

88

1.4 Een evaluatie van het Watertakenplan Door de aanstaande komst van de Omgevingswet was Brunssum (opvolger van het huidige Ver- bekend dat dit geen wettelijke verplichting meer zal zijn. breed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP)) Uitgangspunten van het watertakenplan worden in het aan de raad worden voorgelegd. MOP OR 2022-2025 meegenomen. Doel: Wat wilden we bereiken 2 Klimaatadaptatie: water gerelateerde aspecten worden beleidsmatig verankerd en bewustwording wordt gecreëerd. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 Burgers stimuleren om eigen hemelwater Per 31 december 2023 liep de “Vervolg stimuleringsregevan daken en tuinen af te koppelen van het ling afkoppelen private terreinen” af. In 2024 komt hier riool middels een gezamenlijke subsidiere- een vervolg op. De afhandeling hiervan wordt wederom geling van het Waterschap en de gemeente door de WoonWijzerWinkel uitgevoerd. Brunssum. Via de website Waterklaar zijn drie bewustwordingscampagnes uitgevoerd. Tevens is in 2023 een nieuw strategisch communicatieplan 2024 gereedgekomen. 2.2 In Parkstadverband nieuwe mogelijkheden Voor alle gemeenten in Parkstad zijn de kwetsbaarheden onderzoeken om de gezamenlijke waterop- over de klimaatsverandering in beeld gebracht. Het ongave zo effectief en efficiënt mogelijk in te derzoek vormt de basis voor de risicodialogen met de rarichten. den in 2024.

Water en bodem sturend wordt dan ook afgestemd. Er heeft een onderzoek plaatsgevonden over tariefdifferentiatie rioolheffing met als onderzoeksvraag “of een prikkel via de riool- en waterzorgheffing kan helpen om afkoppelen te stimuleren”. In 2023 zijn de onderzoeken afgerond om het onderdeel water toe te voegen aan het takenpakket van de Stadsregio Parkstad Limburg. Dit heeft geresulteerd in een samenwerkingsovereenkomst Werkregio Parkstad vanaf 2024 voor de taken water en Klimaat.

89