Agendabundel

5.4 In college- en raadsvoorstellen wordt na- Hoewel hierin reeds stappen zijn gezet, is burgerparticidrukkelijk en transparant stilgestaan bij de patie als thema nog niet nadrukkelijk en transparant aan wijze waarop de betrokkenheid van inwo- de orde in collegevoorstellen en raadsvoorstellen. Dit onners en ondernemers is vormgegeven. derdeel zal dus nog steviger verankerd moeten worden in het standaardproces bij de totstandkoming van integrale voorstellen. Hier ligt onder meer een taak voor de kwartiermaker participatie, die per 1 december 2023 is gestart.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-01 - Bestuur - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 010001 - Burgemeester & Wethouders 010002 - Raad 010003 - Raadsvergaderingen 010005 - Werkgroep samen aan zet 010010 - Rekenkamer en externe accountant 010030 - Raadsgriffie 010040 - GR Parkstad Totaal LASTEN BATEN 010001 - Burgemeester & Wethouders Totaal BATEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

816 390 42 10 67 299 568 2.191

3.820 393 43 72 332 560 5.220

3.004 3 2 -10 5 33 -8 3.029

-3 -3

-4 -4

-1 -1

2.188

5.216

3.028

19

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen Op 1 juli 2023 is met de aanvaarding van de Wet Toekomst Pensioenen (WTP) het nieuwe pensioenstelsel ingegaan. Dit heeft tot gevolg dat alle pensioenregelingen in Nederland die onder de Pensioenwet vallen uiterlijk 1 januari 2028 moeten worden aangepast. Voor de gemeente Brunssum betekent dit dat de bestaande werkwijze (opname van pensioenbetalingen in de begroting) niet meer voldoet en er een voorziening pensioenverplichting bestuurders dient te worden gevormd om te kunnen voldoen aan de wettelijke verplichting in 2028. Hierdoor is in 2023 een bedrag van circa 3 miljoen gestort ten laste van taakveld XT01. Taakveld: Burgerzaken (XT -02) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De dienstverlening is klantgericht en redenerend vanuit de vraagwijze van de klant, met inachtneming van de geldende uitvoeringsregels en een efficiënte bedrijfsvoering.

1.1

1.2

1.3

1.4

1.5

1.6

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan De openingstijden, wijze van het klantcon- In 2023 hebben we de dienstverlening kunnen verbetetact, vergewisplicht, oplossingsgerichte at- ren door o.a. de openingstijden te verruimen, planning titude en deregulering aspecten worden en bezetting van het personeel te verbeteren, de aanherijkt. Hierbij wordt rekening gehouden schaf van een nieuw betaalsysteem en de uitbreiding van met een efficiënte, dienstverlenende be- onze online diensten. Daarnaast is de openheid en pridrijfsvoering. vacy aan de balies aangepakt. Verdere uitwerking moet nog plaatsvinden in een nieuw concept dienstverlening. We leggen persoonsgegevens (brongege- In 2023 hebben we conform de geldende wettelijke- en vens) vast en verstrekken gegevens, reisdo- fraudebestrijding regels gewerkt. cumenten en rijbewijzen conform de geldende wettelijke- en fraudebestrijding regels. Het verwerken van aanvragen die te ma- Alle aanvragen zijn conform wet- en regelgeving verken hebben met geboorte, huwelijk, gere- werkt. gistreerd partnerschap, echtscheidingen en overlijden. Het binnen de wettelijke kaders en proce- Alle aanvragen zijn binnen de wettelijke kaders en procedures verlenen van de Nederlandse natio- dures verleend. naliteit aan vreemdelingen die daarom vragen.

Het zorgdragen van een goed gestructuIn 2023 zijn er twee verkiezingen geweest en succesvol reerd verloop van het verkiezingsproces. uitgevoerd, mede door de aanschaf van nieuwe software en aanpassing van de procedures. Hierdoor zijn we bij de verkiezing van de Tweede Kamer in snelheid en kwaliteit van het te verrichten werk bij de beste 10% van Nederland geëindigd. Van alle aan de gemeente gestelde vragen We zien een toename van de centrale afhandeling van wordt 80% eenduidig, direct en centraal vragen door het KCC. De gewenste 80% is evenwel nog beantwoord door het Klan Contact Cenniet bereikt doordat het beheer van de ondersteunende trum (KCC). kennissystemen en de daaraan gekoppelde processen nog verdere optimalisatie en standaardisatie vereisen.

20

Synchroon aan deze optimalisatie is de verdere doorontwikkeling van de KCC-medewerkers, gekoppeld op het vlak van kennis, competenties en het continue optimaliseren van vraagstructuren. 1.7 Blijven investeren in de vakkennis en com- De realisatie hiervan is in gang gezet, maar zal over petenties van de medewerkers door het meerdere jaren uitgesmeerd worden. Door het hoge pervolgen van trainingen, cursussen en Webi- soneelsverloop van de afgelopen jaren vraagt dit nu nars. meer inspanning en middelen dan eerder voorzien. 1.8 Waar mogelijk regionale samenwerking om Er is gekeken welke mogelijkheden er zijn tot regionale gezamenlijk uitdagingen aan te pakken en samenwerking. Er heeft eind 2023 een regionaal onderkosten te spreiden. zoek dienstverlening binnen Parkstad plaatsgevonden. FINANCIËLE AFWIJKINGEN

XT-02 - Burgerzaken - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 020000 - Salarislasten Burgerzaken 020001 - Basis Registratie Personen 020002 - Burgerlijke Stand 020003 - Baliewerkzaamheden 020004 - Klanten Contact Centrum 020020 - Naturalisaties 020030 - Verkiezingen Totaal LASTEN

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

1.208 139 5 1 34 10 136 1.534

1.208 139 6 0 9 23 111 1.497

0 1 -1 -25 14 -25 -36

BATEN 020001 - Basis Registratie Personen 020002 - Burgerlijke Stand 020020 - Naturalisaties Totaal BATEN

-200 -33 -13 -246

-280 -37 -28 -345

-80 -3 -15 -99

RESULTAAT

1.287

1.152

-135

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 020004 Klanten Contact Centrum: De uitgaven waren lager, omdat het onderzoek dienstverlening in het vierde kwartaal van 2023 is opgestart, sprake is van kostenreductie en de aanbevolen maatregelen niet in 2023 konden worden uitgevoerd. 020030 Verkiezingen: De belangrijkste reden dat minder is uitgegeven, is dat minder kosten zijn gemaakt voor vrijwilligers. 020001 Basis Registratie Personen (BRP): De inkomsten uit rijbewijzen, reisdocumenten en uittreksels BRP waren hoger door meer aanvragen.

21

PROGRAMMA 2 VEILIGHEID TERUGBLIK Het onderdeel “gemeentelijk blauw” is in 2023 getroffen door een groot personeelsverloop van bijzondere opsporingsambtenaren (boa’s) naar politie, maar dat is eind 2023 weer rechtgetrokken. Er is binnen de onderdelen “Bouwen & Milieu” in 2023 flink toegewerkt naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet (per 1 januari 2024). Het onderdeel “integrale veiligheid” is qua fte’s uitgebreid en heeft, naast lokale aangelegenheden, ook sterk ingezet op samenwerking binnen de gemeenten die behoren tot het politie basisteam Brunssum-Landgraaf (SVBBL) alsmede op Parkstad-niveau. Naast de aspecten die de gemeenteraad ons bij de behandeling van de Veiligheidscijfers 2022 heeft meegegeven, is in 2023 lokaal sterk ingezet op preventie. Goede preventieve maatregelen zorgen ervoor dat we niet repressief hoeven op te treden. Kijken we bijvoorbeeld naar de aanpak van jeugdoverlast dan hebben er in 2023 stopgesprekken plaatsgevonden met jongeren, zijn er brieven naar ouders gestuurd en is er een samenscholingsverbod uitgevaardigd. Dit alles heeft geleid tot minder meldingen inzake jeugdoverlast. Verder hebben we ook middels voorlichting aandacht gevraagd voor internetfraude en voor woninginbraken. Niet onvermeld mag blijven de aandacht die we vanuit de regio richting Den Haag in 2023 hebben ontplooid om extra politiecapaciteit te vragen voor onze kwetsbare regio.

Als gemeenteraad bent u meegenomen in onze inspanningen. In 2024 vindt in Den Haag de behandeling plaats van het bezwaar dat wij in 2023 hebben ingediend tegen het Regionaal Beleidsplan Politie. Taakveld: Crisisbeheersing en brandweer (XT -11) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Een goede kwaliteit van de fysieke veiligheid en brandweerzorg en het in stand houden van een adequaat niveau van crisisbeheer en voorbereiding van rampenbestrijding. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 De gemeente Brunssum zorgt voor een In 2023 is er planvorming opgesteld voor de doorontwikgoede voorbereiding van crisisbeheer reke- keling van de lokale crisisorganisatie. Ons college en bening houdend met de landelijke en regio- trokken ambtenaren hebben daarnaast de noodzakelijke nale ontwikkelingen, door het organiseren opleidingen gevolgd. Verder zijn in 2023 de landelijke en van lokale informatiebijeenkomsten voor regionale ontwikkelingen nauwlettend gevolgd en waar crisis-functionarissen en de doorontwikke- nodig en/of wenselijk geïmplementeerd, zoals bijvoorling van de lokale crisisstructuur. beeld de verplaatsing van het Gemeentelijk Beleidsteam (GBT) naar het Meld- en Coördinatiecentrum (MCC) in Maastricht. 1.2 In opdracht van de Veiligheidsregio Zuid- In het kader van natuurbrandbeheersing m.b.t.

NatuurLimburg (VRZL) werken we toe naar een Bosgebied Brunssummerheide is in 2023 in samenwergeactualiseerd brandweer- risicoprofiel en king met de brandweer, de gemeente Heerlen en de gedekkingsplan. meente Landgraaf een Natuurbrand Management Plan opgesteld (gebaseerd op de Risico Index Natuurgebieden). Hierdoor wordt de kans op een onbeheersbare natuurbrand beperkt. Dit project zal doorlopen in 2024 en 2025. 1.3 In opdracht van de Veiligheidsregio Zuid- In de afgelopen beleidsplanperiode hebben we intensief Limburg werken we toe naar een visie op gesproken met ons bestuur over de toekomst van de de inrichting van risicobeheersing, een dui- brandweer in onze regio. De uitkomsten van deze discus-

22

ding van (de consequenties van) taakdiffe- sies zijn gebruikt bij de uitwerking van diverse deelprorentiatie en tweede loopbaanbeleid voor ducten zoals de visie op incidentbestrijding, de visie op de Veiligheidsregio. inrichting risicobeheersing, het brandweerrisicoprofiel en het brandweerdekkingsplan 2024 t/m 2027. Ook onze gemeenteraden zijn daarbij vroegtijdig betrokken door middel van webinars, fysieke raadsinformatiebijeenkomsten en het inrichten van een regionale klankbordgroep. 1.4 De uitkomst van de bestuurlijke dialoog De bestuurlijke dialoog ‘verantwoorde brandweerzorg verantwoorde brandweerzorg 2024-2030 2024 - 2030’ is in april 2023 afgerond. zal uiteindelijk zijn beslag krijgen in het door de gemeenteraden van Zuid-Limburg goed te keuren Meerjarenbeleidsplan VRZL 2024-2027.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-11 - Crisisbeheersing en brandweer - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 110000 - Salarislst Crisisbeh. en Brandweer 110001 - Brandweerbeleid / Account Brandweer 110002 - Rampenbestrijding 110003 - Opvang Oekraine Totaal LASTEN

Begroting 2023 31 2.085 131 2.247

BATEN 110003 - Opvang Oekraine Totaal BATEN RESULTAAT

2.247

Realisatie 2023

Afwijking

31 2.138 166 705 3.039

53 34 705 793

-3.169 -3.169

-3.169 -3.169

-130

-2.376

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 110002 Rampenbestrijding: De hogere uitgaven zijn een gevolg van de aangenomen motie van 26 september 2023 inzake Steun aardbeving Marokko. 110003 Opvang Oekraïne: Het Rijk heeft in mei 2022 de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraine vastgesteld. Voor opvang ontheemden Oekraïne zijn er meer rijksmiddelen ontvangen dan uitgegeven. De bekostigingsregeling wordt op basis van normbedragen vergoed. Door hogere normbedragen is de inkomst aanmerkelijk hoger dan de werkelijke uitgaven in 2023. Via de SiSa verantwoorden wij de gemaakte kosten bij het Rijk. In 2023 zijn er binnen de gemeente Brunssum vijf locaties voor de opvang van Oekrainers. De uitvoeringskosten voor het in stand houden van deze locaties zijn op dit product geboekt. De vergoeding die we hebben ontvangen gebeurt op basis van een Specifieke Uitkering (SPUK). De gemeente moet bij deze jaarrekening een verantwoording geven. In oktober hebben we een voorschot ontvangen voor de kosten op te vangen die zijn gemaakt in 2023. Via de SiSa bijlage in deze jaarrekening wordt de totale eindverantwoording voor het betreffende jaar opgenomen. Dit resulteert in een voordeel van € 2.464.000.

23

Taakveld: Openbare orde en veiligheid (XT -12) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Overlast zo veel mogelijk beperken en tegengaan, waardoor het prettig verblijven is in het openbaar gebied.

1.1

1.2

1.3

1.4

1.5

1.6

1.7

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan Beperken van overlast van personen die De samenwerking tussen de pijlers Jeugd, Zorg & Veiligverward gedrag vertonen, waarbij bij elke heid is in 2023 verder geïntensiveerd. Casussen worden casus - samen met zorg- en veiligheidspart- gezamenlijk geordend, geprioriteerd en integraal benaners - wordt gekeken welke aanpak nodig derd en aangepakt. Daarnaast is via Veilige Leefbare is en welke partij hiervoor het meest geBuurten (VLB) voortzetting gegeven aan de samenwerschikte instrumentarium heeft. king tussen de diverse actoren in een wijk (o.a. Woningstichting, wijkmanagers, Centrum voor Maatschappelijk Werk en Welzijn (CMWW)) om signalen van overlast tijdig te (h)erkennen en op te pakken. Beperken van overlast in de woonomgeWe hebben in 2023 hierin samen opgetrokken met de in ving door bemiddeling en monitoring. In Brunssum actieve woningstichtingen en samen hebben het uiterste geval dwingen we het stoppen we geëxperimenteerd middels gedragsaanwijzing cf. de van overlast via een gedragsaanwijzing af. Wet Aanpak Woonoverlast. We werken samen met professionals en In 2023 is er door personeelsmutaties c.q.

personeelsbewoners om overlast te beperken, onder krapte enige tijd sprake geweest van onderbezetting - zomeer door zichtbaar toezicht en handha- wel bij de politie alsook bij de boa’s - wat betreft zichtving in de wijken, op een effectieve, veilige baar toezicht in de openbare ruimte. Met het aannemen en professionele wijze en benoemen van nieuwe medewerkers eind 2023 is er bij de start van 2024 weer sprake van vier wijkagenten en vijf boa’s. De zichtbaarheid wordt tevens versterkt Zie 1.3. door een vaste boa en wijkagent per wijk als eerste aanspreekpunt te benoemen Als daar aanleiding toe is, zetten we voor We hebben in 2023 - naast de vier vaste cameraopstellineen bepaalde periode en in aangewezen gen - twee keer (Schiffelerstraat en Veteranenmonugebied (vast en/of mobiel) cameratoezicht ment) tijdelijk een mobiele camera ingezet om overlast in om overlast tegen te gaan tegen te gaan. Veiligheidsparticipatie: onze inwoners en In 2023 heeft ieder huishouden in Brunssum een zgn. maatschappelijke partners geven we me- Overlast / Veiligheidskaart ontvangen. Hierop staat duideverantwoordelijkheid voor de leefbaar- delijk aangegeven welke (veiligheids)partners benaderd heid en veiligheid in de buurt en wijk. kunnen worden bij bepaalde gevoelens van onveiligheid. Daartoe stimuleren we het risicobewustzijn en de zelfredzaamheid, o.a.

met behulp van Djuma, burgernet, buurtapps en Meld Misdaad Anoniem. Toezicht en handhaving door wijkagenten, Specifieke wijkproblematieken zijn in 2023 bij de wijkboa’s en stadswachten wordt gericht en op agenten en wijkboa’s onder de aandacht gebracht. Denk actuele problematiek ingezet (bijvoorbeeld hierbij aan bijvoorbeeld aan parkeerproblematiek, jeugdparkeeroverlast), al dan niet projectmatig overlast, etc.. en in goede samenspraak met partners

24

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Bestrijden van de ondermijnende criminaliteit en het preventief aanpakken van de verschillende verschijningsvormen van cybercrime.

2.1

2.2

2.3

2.4

2.5

2.6

Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan De lopende activiteiten voor bestrijding Door middel van integrale controles hebben we in 2023 van georganiseerde criminaliteit (mensen- invulling gegeven aan de bestrijding van georganiseerde handel, drugscriminaliteit, witwassen, vast- criminaliteit in al haar facetten. goedfraude, bestuurlijk afpakken en milieucriminaliteit) worden gecontinueerd, net als de aanpak in het kader van het Bibob-beleid (Wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur). Het Bibob-beleid wordt in dit kader geactu- Het beleid Aanpak Mensenhandel is in regionaal verband aliseerd en er wordt regionaal mensenhan- reeds in 2022 opgesteld en vastgesteld. Brunssum is hierdel beleid met een bijbehorend uitvoebij kartrekker geweest. Het Integraal Veiligheidsplan ringsprogramma opgesteld, waarin hand- SVBBL 2023-2026 is vastgesteld door het college en de having een nadrukkelijke rol zal krijgen. raad. Het bijbehorende lokaal uitvoeringsprogramma integrale veiligheid 2024-2025 is door het college vastgesteld. Het Bibob-beleid is in ontwikkeling. In samenwerking met een aantal omliggende gemeenten worden deze ontwikkelingen gevolgd en het lokale Bibob-beleid hierop aangepast.

Het Damoclesbeleid wordt humaan toege- Sinds de invoering van het Damoclesbeleid wordt dit hupast met ruimte voor maatwerk door de maan toegepast en heeft de betrokkene altijd de mogeburgemeester. Er vindt tevens een jaarlijkheid om via een in te dienen zienswijze zijn/haar grielijkse evaluatie plaats van het toegepaste ven tegen een voorgenomen sluiting kenbaar te maken. Damoclesbeleid. De burgemeester beoordeelt de zienswijze en neemt een (humaan) definitief besluit. We geven optimaal invulling aan de eisen Het integriteitsbeleid van de gemeentelijke organisatie is voor bestuurlijke weerbaarheid door te reeds eind 2022 geactualiseerd. Samen met andere inzorgen voor een veilige werkomgeving en terne onderdelen hebben er in 2023 trainingen “morele het actualiseren van het integriteitsbeleid oordeelsvorming” plaatsgevonden waarbij via interacvan de gemeentelijke organisatie. tieve trainingen concrete situaties uit de werkpraktijk zijn onderzocht en besproken. We versterken de bewustwording bij inwo- In 2023 is een start gemaakt met het KVO Haefland / ners en ondernemers t.a.v. ondermijnende Rode Beek. Het KVO certificaat is in 2023 ook behaald.

criminaliteit door ze voor te lichten en pre- De samenwerking wordt de komende twee jaar onder ventietips te geven, maar ook door een ge- begeleiding van Bedrijventerreinen Management (BTM) biedsgerichte aanpak en KVO-projecten (verder) voortgezet. (Keurmerk Veilig Ondernemen). We sluiten In Midden- en Zuid-Limburg is de campagne rondom Hoaan bij regionale projecten. ren Zien Melden gestart in 2023. Dit is een campagne om het aantal M. (voorheen Meld Misdaad Anoniem) meldingen te verhogen. We werken nauw samen met het RegioHet RIEC adviseert en ondersteunt de gemeente bij het naal Informatie en Expertisecentrum lokaal overleg bestuurlijke aanpak. Tevens heeft er in het (RIEC). Het RIEC adviseert en ondersteunt eerste kwartaal 2023 een werkbezoek van het college bij de gemeente bij de bestuurlijke aanpak het RIEC plaatsgevonden. In het derde kwartaal 2023 van ondermijnende en georganiseerde cri- heeft een informatiebijeenkomst voor de raad op het minaliteit. thema ondermijning plaatsgevonden en in kwartaal 4 2023 hebben we het thema mensenhandel toegelicht aan de raad.

25

2.7 Wij voeren met regelmaat (georganiseerde) integrale controles uit, al dan niet in samenwerking met partners als brandweer, politie en belastingdienst.

In 2023 zijn op meerdere locaties integrale controles uitgevoerd. Bij de bespreking tijdens de raadsinformatieavond d.d. 06 december 2023 van de Veiligheidscijfers is hier nog specifiek aandacht aan besteed.

2.8 Het lokaal overleg bestuurlijke aanpak Eens per 6 weken vond er in 2023 een lokaal overleg bewordt voortgezet. Ondermijnende crimina- stuurlijke aanpak plaats. Deze werkwijze zal worden liteit wordt in al haar vormen in Brunssum voortgezet in 2024. teruggedrongen door integraal op te treden en barrières op te werpen. 2.9 Het versterken van de informatiepositie Brunssum mag als één van de kartrekkers in de regio door het faciliteren van en deelnemen aan worden beschouwd als het gaat om de integrale aanpak projecten, het bevorderen van informatie- van problematiek en aldus het zoeken van de samenwerdeling en bestuurlijke samenwerking tus- king tussen (decentrale) overheden. sen decentrale overheden. Denk hierbij aan de aanpak van de autobranche, project 1863 (illegale prostitutie) en de aanpak van georganiseerde drugscriminaliteit. 2.10 Het organiseren van kennis- en netwerkbij- Er zijn twee lunchinspiratiesessies op het thema ondereenkomsten om bewustwording met het mijning georganiseerd voor interne collega’s. fenomeen ondermijning en de daarmee sa- Middels de branchescan zijn er in 2023 extra ondermenhangende kennisdeling te stimuleren. zoeken en controles uitgevoerd.

Bij de voorbereiding We maken gebruik van de City Deal ‘Zicht hierop werd er ook gebruik gemaakt van het programma op Ondermijning’, het programma digitale Digitale Opsporing (openbare bronnenlijst in 1 applicaopsporing en de branchescan. tie). 2.11 Bewustzijn creëren onder de inwoners en Er zijn in 2023 een tweetal bijeenkomsten georganiseerd ondernemers over de verschillende vorwaarbij senioren zijn meegenomen in de gevaren van cymen van cybercrime en hoe preventieve bercrime. Daarnaast is de samenwerking met de bibliomaatregelen te nemen. theek gezocht om o.a. deze doelgroep nog beter te bereiken en door te verwijzen. Project Hackshield is eveneens in 2023 gestart. Dit is een game om jongeren tussen de 8-12 jaar bewust te maken van de gevaren op internet. Hiervoor is de samenwerking met basisscholen gezocht. 2.12 Nauw samenwerken met diverse partners Zie 2.11. Projecten in dit kader vinden op zowel provinciom tegen cybercrime op te treden. Regio- aal, regionaal als lokaal niveau plaats. Inzake haar eigen naal worden projecten opgezet waaraan informatieveiligheid zorgt de gemeente Brunssum ervoor onze gemeente meedoet. Uiteraard houdt dat ze voldoet aan de Baseline Informatiebeveiliging de gemeente haar aandacht voor de eigen Overheid. Dit wordt jaarlijks wettelijk getoetst middels informatiebeveiliging hoog. de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA).

Daarnaast vinden er jaarlijks, zo ook in 2023, testen plaats om o.a. de weerbaarheid als gevolg van cybercriminaliteit en continuïteit te toetsen. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Voorkomen en terugdringen van jeugdoverlast middels samenwerking met strategische partners als CMWW, politie en straatcoaches, mede ook om daarmee te voorkomen dat jongeren verder afglijden. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 Continueren inzet van straatcoaches dan wel het inzetten van jeugdboa’s.

Terugblik De samenwerking met de straatcoaches is in 2023 gecontinueerd.

26

3.2 Samenwerking met ketenpartners Zie 1.1 (CMWW) en afdeling Zorg, gericht op informatiedeling, analyse en planvorming. 3.3 We treden op tegen jeugdoverlast op de De cijfers van jeugdoverlast zijn in 2023 gedaald. Wij blijwijze als is beschreven in de Nota aanpak ven onze aanpak van jeugdoverlast continueren en wij jeugdoverlast Brunssum, die in 2021 is vast- blijven daarbij de samenwerking met partners opzoeken. gesteld. Indien nodig maken we gebruik In 2023 is verder in de wijk West (Treebeek) een samenvan openbare orde bevoegdheden zoals sa- scholingsverbod afgekondigd. menscholingsverbod of gebiedsverbod. 3.4 We etaleren goede voorbeelden van jeugd Middels het project positieve stad wordt gekeken hoe om een positieve ontwikkeling te onderjeugd op een positieve manier betrokken kan worden bij steunen. de wijk door het inzetten van creatieve rolmodellen (zoals bijvoorbeeld buurtvaders). 3.5 Indien er sprake is van criminaliteit hante- Het zorg- en veiligheidshuis is voorzitter van het JPP ren we een integrale aanpak onder regie (jeugd preventie platform) en schakelt indien nodig over van het Veiligheidshuis. naar een integrale aanpak. 3.6 We voeren het Handhavingsprogramma Al- Het handhavingsprogramma Alcoholwet is niet uitgecoholwet 2021-2024 uit.

Denk hierbij aan voerd omdat de horeca in 2021/2022 werd geraakt door Corona én omdat we, als gevolg van personeelsmutaties, geen gekwalificeerde horeca-boa's hadden. 3.7 In samenwerking met de Parkstad-gemeen- Lokaal kenden we al het Jeugd Preventie Plan (JPP) Heerten de aanpak van jeugdoverlast en jeugd- len-Brunssum. Daarnaast is in Heerlen in 2023 een start criminaliteit intensiveren om de problema- gemaakt met het programma Preventie met Gezag, hettiek naar een beheersbaar niveau te bren- geen uitstraling heeft richting de buurgemeente Brunsgen en te houden. sum. Wij trekken samen met de Parkstadgemeenten op in de aanpak van jeugdoverlast middels een werkgroep. FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? XT-12 - Openbare orde en veiligheid - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 120000 - Salarislst Openbare orde Veiligheid 120002 - APV(vergunningen e.d.) 120003 - Dierenwelzijn 120004 - Criminaliteitspreventie 120006 - Integrale Veiligheid 120008 - Fysieke veiligheid 120009 - Doodschouw/kosten GGD Totaal LASTEN

BATEN 120001 - Bijzondere Wetten 120002 - APV(vergunningen e.d.) 120004 - Criminaliteitspreventie 120005 - Toezicht & Handhaving openbare ruimt Totaal BATEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

762 1 20 187 9 129 18 1.126

762 1 18 235 20 137 29 1.201

-0 -2 48 12 8 11 75

-11 -8 -100 -119

-14 -9 -103 -0 -126

-3 -1 -3 -0 -8

1.007

1.075

68

27

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen 120004 Criminaliteitspreventie: Door het tekort aan boa’s in 2023 is er door de openstaande vacatures vrije ruimte binnen de salariskosten waarvoor onder andere ingehuurde straatcoaches zijn ingezet gedurende het jaar. Deze straatcoaches zorgen ervoor dat we een beter beeld krijgen van de situatie in de wijken en zichtbaar gemaakt wordt wat de wensen en ontwikkelpotentieel van onze jongeren is. Dit zorgt voor een verbetering van de leefomgeving van jongeren in de wijken. 120006 Integrale veiligheid: de hogere uitgaven houden verband met meer huisverboden, huisuitzettingen en de verspreiding van de veiligheidskaart in elk Brunssums huishouden. 120009 Doodschouw/kosten GGD: hogere kosten ten gevolge van meer onnatuurlijke doodsoorzaken.

28

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN TERUGBLIK Het vorig jaar zijn we samen met onze partners CMWW en SamenKracht gestart met de beweging naar het ‘voorliggend veld’ die we zowel bij deWet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) als bij Jeugd willen realiseren. Deze beweging naar de voorkant betekent dat we de samenredzaamheid in Brunssum stimuleren én ons aanbod van de algemene voorzieningen zo toereikend mogelijk en op basis van de behoefte van de inwoners willen (blijven) vormgeven. Hierbij is de doelstelling dat de hulpvragende inwoner zo preventief en laagdrempelig mogelijk geholpen wordt, voordat de hulpvraag omvangrijker/ complexer wordt. Vanuit de gedachte om het voorliggend veld te verbinden en versterken, hebben we in 2023 een netwerkbijeenkomst sociaal domein georganiseerd. Daarnaast is in het afgelopen jaar ook een start gemaakt met inventariseren hoe we ten aanzien van de Wmo kunnen anticiperen op de ontwikkelingen waar we in de nabije toekomst mee te maken krijgen, zoals de dubbele vergrijzing, personeelskrapte in de zorg in relatie tot beperkte financiële budgetten in de toekomst. Deze analyse van het toekomstperspectief staat aan de basis van de aangekondigde herijking van het sociaal domein. De instroom van uitkeringsgerechtigden was in 2023, mede door de verdubbeling van het aantal statushouders hoger dan het voorgaande jaar en de uitstroom viel lager uit.

Dit laatste is een gevolg van het feit, dat de huidige bijstandspopulatie een steeds grotere afstand tot de arbeidsmarkt heeft. Dit betekent dat de trajecten bij deze doelgroep langer duren en de uitkomst niet per se betaalde arbeid zal zijn, maar kan ook op een andere manier maatschappelijke betrokkenheid zijn. Het armoedebeleid is vorig jaar verruimd middels het uitvoeren van een aantal aanvullende maatregelen. In 2023 zijn de effecten van de dubbele vergrijzing geleidelijk aan zichtbaar geworden, waardoor de vraag naar Wmo voorzieningen verder is toegenomen. In het verlengde van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd is het vorig jaar een concept ontwikkelagenda voor de komende 10 jaar opgesteld. Uit de in 2023 gehouden Cliënt Ervaringsonderzoeken (CEO) blijkt dat onze inwoners over het algemeen tevreden zijn over de dienstverlening in het kader van de Wmo en Jeugdwet en door het CMWW.

Taakveld: Inkomensregelingen (XT-63) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Uitvoering geven aan de wettelijke taken onder de Participatiewet (PW) inclusief de wijzigingen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 Uitkeringen worden rechtmatig, doelmatig Onderdeel van bestaand beleid. en tijdig verstrekt. 1.2 De aangekondigde wijzigingen uit de PW De aangepaste Participatieverordening is door de raad zijn tijdig in de beleidsregels en verordevastgesteld en de onderliggende beleidsregels (nadere ningen verwerkt en de aanpak is geïmple- regels) zijn door het DB van ISD BOL vastgesteld. menteerd in de uitvoering. Beide zijn inmiddels geïmplementeerd in de uitvoering.

29

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Iedereen participeert naar vermogen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Het aantal uitkeringsgerechtigden daalt met 2%.

Terugblik

Deze doelstelling is niet gehaald: het aantal uitkeringsgerechtigden is met 3,5% (+27) gestegen. De instroom was zo’n 10% (+19) hoger dan het voorgaande jaar en de uitstroom 14% (-20) lager. Met name de uitstroom naar werk viel lager uit dan in voorgaande jaren. Ook is de instroom van statushouders sterk gestegen. Van 11% (20) van de instroom naar 16% (34) van de instroom Doordat de bijstandspopulatie een steeds grotere afstand tot de arbeidsmarkt heeft, neemt de uitstroom naar werk steeds meer af. 2.2 De voortgang monitoren van het amende- Deze extra middelen zijn inmiddels allemaal ingezet. In ment "3e impuls innovatieve en onortho- 2023 is besloten om de vanuit dit amendement ontwikdoxe toeleiding van cliënten naar de arkelde leerwerklijn logistiek gedurende twee jaar voort te beidsmarkt”. zetten. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Actieve (arbeids)participatie van de doelgroepen van de Participatiewet als doorleiding naar de arbeidsmarkt niet mogelijk is. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 3.1 Wijkgerichte aanpak bij het plaatsen van Bij het plaatsen van kandidaten die aangewezen zijn op doelgroepen van de Participatiewet vanuit participatie, wordt bij voorkeur de verbinding met de Betere Buren en ISD BOL. wijkgerichte aanpak gezocht.

Doel: Wat wilden we bereiken 4 Efficiënte administratie uitvoering en uitwerken van beleid binnen het gehele Sociaal Domein Wmo en jeugdzorgtaken. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 4.1 Onderzoek naar alternatieven voor de hui- In 2023 is de verkenningsfase hiervoor begonnen, geredige werkwijze. deneerd vanuit de maatschappelijke opgaven nu en in de nabije toekomst. Ook is de beweging naar het voorliggend veld ingezet. Op basis van inzichten over het toekomstbeeld van het sociaal domein, wordt hier vanaf dit jaar verder vorm en inhoud aan gegeven. Doel: Wat wilden we bereiken 5 Armoedebestrijding versterken en kinderarmoede tegengaan. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 5.1 Voor kinderen in minimagezinnen wordt Boven op het bestaand beleid is de inkomensgrens voor extra geïnvesteerd. Er wordt uitvoering ge- kinderkledingpakketten verruimd. De nieuwe functie geven aan het beleidsplan 2021-2024. ‘brugfunctionaris’ heeft extra budget gekregen om kin-

30

5.2

5.3

5.4

5.5

derarmoede aan te pakken. Scholen mochten de restanten van het budget uit 2022 houden om in 2023 te gebruiken voor kinderen uit minimagezinnen. Incidentele aanbieders van minimaregelin- Onderdeel van bestaand beleid. Voorbeeld is de structugen worden ingezet om de beleidsdoelen: rele inzet van het Kinderkledingpakket, de uitstapjes van preventie en armoedebestrijding te kun- Heppie Tour, de Potjescheck en de extra verstrekking van nen realiseren. kinderboeken door St. Nienoo. Het plan van aanpak en de uitvoering De Energieknip (E-knip) voor energiebesparende maatrerondom energiearmoede is een samenwer- gelen en/of een -advies voor minimahuishoudens is in king tussen het Sociaal Domein en Ruimte- 2023 gecontinueerd. Er zijn huis-aan-huis bezoeken uitlijke Ontwikkeling en Vastgoed (ROV). gevoerd bij minimahuishoudens die de E-knip nog niet hadden gebruikt. De uitgangspunten uit de ‘Aanpak geldzor- Gemeente Brunssum heeft het convenant ‘Minnelijke gen, armoede en schulden’ van het Rijk schuldregeling’ ondertekend. De vroegsignalering is uitworden verwerkt in de lokale aanpak in gebreid met signalen van particuliere verhuurders.

Brunssum Medewerkers Jeugd en Wmo worden van- Medewerkers zijn geïnformeerd en betrokken via bijeenuit een integrale aanpak betrokken bij komsten, werkoverleggen, communicatiemiddelen zoals vroegsignalering en armoedebestrijding het Help-Hulp boekje en op basis van specifieke casuïstiek, zoals bij de Kinderopvangtoeslagaffaire (KOTA).

Doel: Wat wilden we bereiken 6 Het armoedebeleid wordt geactualiseerd op basis van uitkomsten van de Minima Effect Rapportage. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 6.1 Regelingen worden aangepast of ontwikkeld in het belang van armoedebestrijding en preventie.

Terugblik Aanvullingen op bestaand beleid zijn onder meer: structureel aanbod van kinderkledingpakketten én voor een hoger inkomensgrens (130%), de vrijlating van giften is verruimd naar €1.800; het Noodfonds Minima is verhoogd naar €50.000, de tegemoetkoming van het VGZpakket Limburg is verhoogd naar €20, er is een brugfunctionaris aangesteld die budget heeft om kinderarmoede te signaleren en aan te pakken, de Potjescheck is ingeregeld waarmee recht op regelingen eenvoudig kan worden getoetst. Leger des Heils is een van de uitvoerders.

31

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-63 - Inkomensregelingen - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 630000 - Salarislasten inkomensregelingen 630001 - BUIG (ISD- BOL) 630002 - Kwijtschelding Belastingen 630003 - Armoedebeleid Totaal LASTEN BATEN 630001 - BUIG (ISD- BOL) 630003 - Armoedebeleid Totaal BATEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

60 331 230 17.699 18.320

60 376 231 18.891 19.557

45 1 1.192 1.237

-11.801 -194 -11.995

-11.744 -273 -12.016

58 -79 -21

6.324

7.541

1.216

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen De hogere uitgaven op armoedebeleid worden volledig veroorzaakt door de betaalde 2e termijn energietoeslag 2023 welke pas met de decembercirculaire 2023 met een doeluitkering ad. € 1,815 mln. via taakveld XT-07 is gecompenseerd. Hiermee verloopt deze post budget neutraal in 2023. Daarnaast werd in 2023 minder beroep gedaan op de armoederegelingen en het Noodfonds Minima. Ook ging de geplande Kledingbeurs niet door vanwege de benodigde capaciteit van de Kledingbank. De uitgaven bleven daarom lager dan begroot. De extra baten uit armoedebeleid worden veroorzaakt door meer ontvangsten invorderingen verhaal uitkeringsdebiteuren.

32

Taakveld: Begeleide participatie (XT -64) Nieuwe IV-3 indeling miv 2023: WSW en beschut werk WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Het Werkgevers Servicepunt Parkstad (WSP Parkstad) ondersteunt bij de actieve (arbeids)participatie van Brunssumse burgers. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 We kijken bij werkgevers naar functies en Onderdeel van bestaand beleid. werkprocessen en splitsen de uit te voeren taken. Waardoor de taken geschikt worden voor de betreffende medewerkers. Hiervoor wordt jobcarving ingezet en ook passen we de contractuele afspraken over ‘Social Return on Investment’ toe: bij opdrachtnemers van gemeentelijke opdrachten zetten we mensen uit de doelgroep in vanuit de inkoopafspraken. Doel: Wat wilden we bereiken 2 Iedereen die 'werk-fit' (80-100) verklaard is stroomt binnen 3 maanden uit naar betaald werk. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 Van de nieuwe werk-fitte (80-100) kandidaten stroomt 60% binnen drie maanden uit naar betaald werk.

Terugblik Deze doelstelling is niet bereikt. De ingestroomde cliënten hebben een steeds grotere afstand tot de arbeidsmarkt, waardoor trajecten langer duren. Ook de inburgeraars vergen een lang traject.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-64 - Begeleide participatie - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 640000 - Sal.lasten Soc.werkvoorziening 640001 - Sociale Werkvoorziening WOZL 640002 - Sociale Werkvoorziening WSP 650001 - Begeleide participatie 650004 - Uitvoering Banenafspraak Totaal LASTEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

70 9.741 616 1.929 232 12.588

70 9.732 58 1.726 257 11.843

-9 -559 -203 24 -746

12.588

11.843

-746

33

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen De uitgaven Sociale Werkvoorziening komen lager uit door betere exploitatiecijfers over 2023 en de positieve afrekening over 2022. Deze waren nog niet voorzien in de 2e Berap 2023. De uitgaven Re-integratiekosten kwamen lager uit. Hier is sprake van een onderuitputting. Deze wordt voornamelijk veroorzaakt door minder uitgaven op ‘Maatwerk’ en ‘Voorzieningen PW’: - ‘Maatwerk’ omdat Betere Buren steeds meer trajecten zélf ontwikkelt en er ook steeds meer trajecten gesubsidieerd worden; - ‘Voorzieningen PW’ worden door werknemers en werkgevers zélf aangevraagd en de omvang is voor ons moeilijk in te schatten. Daarnaast waren er in 2023 substantieel meer middelen beschikbaar voor re-integratie door overheveling van extra middelen uit 2022. De uitgaven ‘uitvoering banenafspraak’ komen hoger uit door de CAO-effecten als gevolg van de stijging van het Wettelijk Minimumloon 2023 Taakveld: Arbeidsparticipatie (XT-65) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De re-integratietaken worden door Betere Buren uitgevoerd. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 Het restant 3e impuls en extra Coronamid- Deze middelen zijn in 2023 volledig ingezet. delen à € 247.000 wordt ingezet voor het vervolg van eerdere pilots en projecten.

1.2 De regie op inburgeringstrajecten en de Deze werkzaamheden zijn in 2023 vanuit ISD BOL volleuitvoering van de participatie van inburge- dig overgeheveld naar Betere Buren. raars is een taak van Betere Buren. 1.3 Het uitreiken van ervaringscertificaten en Dit is bij Betere Buren geïmplementeerd in de Logistiekepraktijkverklaringen aan deelnemers van en Horeca leerlijn. de ontwikkeltrajecten is geïmplementeerd in de werkwijze van Betere Buren. Doel: Wat wilden we bereiken 2 Doorvoeren van vernieuwing binnen Sociaal Domein gericht op effectief beleid, gestroomlijnde samenwerking en budgetbewaking. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 Het werkproces, de taken en het budget In 2023 is de verkenningsfase hiervoor begonnen, gerevan de uitvoeringspartijen rondom partici- deneerd vanuit de maatschappelijke opgaven nu en in de patie, re-integratie en armoedebestrijding nabije toekomst. Ook is de beweging naar het voorligwordt beter op elkaar afgestemd en zo no- gend veld ingezet. dig herijkt Op basis van inzichten over het toekomstbeeld van het sociaal domein, wordt hier vanaf dit jaar verder vorm en inhoud aan gegeven. Overigens is procesoptimalisatie, budgetbewaking en afstemming van taken van uitvoeringspartijen op basis van (voortschrijdend) inzicht in de uitvoeringspraktijk een continu proces.

34

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-65 - Arbeidsparticipatie - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 650000 - Salarislasten Arbeidsparticipatie 650002 - Inburgering 650003 - Betere Buren Brunssum BV Totaal LASTEN

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

40 93 655 788

40 235 440 715

142 -215 -73

BATEN 650002 - Inburgering Totaal BATEN

-0 -0

-103 -103

-103 -103

RESULTAAT

788

612

-176

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen De overschrijding bij Inburgering (650002) is te verklaren door hogere uitgaven taaltrajecten welke niet gecompenseerd zijn door de baten uit de SPUK Wet inburgering 2021 Door gedeeltelijke vrijval van de in 2022 gevormde berstemmingsreserve komt de bijdrage voor Betere Buren Brunssum BV lager uit. De begrote meeruitgaven Betere Buren zijn op andere taakvelden gerealiseerd. Taakveld: Maatwerkvoorzieningen (Wmo) (XT -66) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De Brunssumse burger woont zo lang mogelijk in de eigen omgeving. De Brunssumse burgers zo goed mogelijk maatschappelijk te laten participeren (samen redzaam zijn). De zelfredzaamheid van de Brunssumse burger te stimuleren en waar nodig op maat te ondersteunen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Wij monitoren via cliënt ervaringsonderzoek hoe de burger ondersteuning ervaart en in welke mate dit bijdraag aan diens zelf- en samenredzaamheid.

Terugblik Algemeen: het CEO Wmo 2022 (van 2023 is nog geen rapportage voorhanden) laat zien dat de mensen die ondersteuning vanuit de Wmo krijgen gemiddeld genomen tevreden zijn over de ondersteuning die zij krijgen van de zorgaanbieders. Daarnaast wordt onze Wmo toegang beoordeeld met een 7,8 door de respondenten die hebben deelgenomen aan het CEO. Taakveld XT-66 heeft betrekking op de Wmo-onderdelen wonen/hulpmiddelen en doelgroepenvervoer. Het CEO laat zien dat hulpmiddelenleverancier Medipoint met een 7,4 beoordeeld wordt door de respondenten. Omnibuzz wordt met een 7,3 beoordeeld door de respondenten. Er zijn in 2023 38 gegronde klachten gegeven over Omnibuzz (in 2022 waren dit er 42).

35

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? XT-66 - Maatwerkvoorzieningen WMO - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 660000 - Salarislasten Maatwerk WMO 660001 - Wonen en hulpmiddelen 660002 - Gehandicapten parkeerkaart 660003 - Doelgroepenvervoer Totaal LASTEN

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

418 690 14 862 1.984

418 765 4 903 2.090

75 -10 40 106

BATEN 660001 - Wonen en hulpmiddelen 660002 - Gehandicapten parkeerkaart 660004 - Eigen bijdrage Doelgroepenvervoer Totaal BATEN

-13 -116 -129

-0 -11 -114 -125

-0 2 2 3

RESULTAAT

1.855

1.965

109

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen De hogere uitgaven bij wonen en hulpmiddelen (660001) zijn te verklaren door een prijs- en volumestijging van het aantal hulpmiddelen dat is uitgegeven in 2023. De gestegen uitgaven doelgroepenvervoer komen voort uit een excessief meerverbruik door een klein aantal gebruikers (25). Deze stijging was voorzien in de vastgestelde begrotingswijziging van Omnibuzz, maar is abusievelijk niet bijgeraamd via de 2e Berap 2023.

36

Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18+ (XT -671)

NIEUWE IV-3 INDELING MIV 2023: HUISHOUDELIJKE HULP (WMO) XT -671A, BEGELEIDING (WMO) XT -671B, OVERIGE MAATWERKARRANGEMENTEN (WMO) XT -671D)

WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De Brunssumse burger woont zo lang mogelijk in de eigen omgeving. De Brunssumse burgers zo goed mogelijk maatschappelijk te laten participeren (samen redzaam zijn). De zelfredzaamheid van de Brunssumse burger te stimuleren en waar nodig op maat te ondersteunen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Wij monitoren via cliëntervaringsonderzoek hoe de burger ondersteuning ervaart en in welke mate dit bijdraag aan diens zelf- en samenredzaamheid.

Terugblik Het cliëntervaringsonderzoek Wmo 2022 laat zien dat de mensen die ondersteuning vanuit de Wmo krijgen over het algemeen tevreden zijn over de ondersteuning die zij krijgen van de zorgaanbieders. 78% van de respondenten geven aan zich beter te kunnen redden door de ondersteuning die ze ontvangen en 73% heeft een betere kwaliteit van leven.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Abonnementstarief van Wmo uitvoeren met passend budget. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 2.1 € 118.000,- extra verwerkt in begroting.

Terugblik Onderdeel van bestaand beleid. Het is duidelijk te zien dat het gebruik van de Wmo en dan met name bij Hulp bij het Huishouden (HbH) toe blijft nemen. Om deze reden heeft er een bijraming plaatsgevonden tijdens de 1e Berap 2023.

Doel: Wat wilden we bereiken 3 De pilot rondom schuldhulpverlening voor ondernemers wordt afgesloten en de dienstverlening zal worden aangepast op de uitkomsten. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 Voor ondernemers is een sluitend pakket aan schuldhulp dienstverlening gerealiseerd via de GR Kredietbank Limburg.

Terugblik In 2023 is besloten deze dienstverlening in te kopen bij externe, gespecialiseerde partners. De aanbesteding is gegund en de aanpak geïmplementeerd.

37

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST? XT-671A - Hulp bij het huishouden (WMO) - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 671001 - Hulp bij het huishouden Totaal LASTEN

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

4.184 4.184

4.290 4.290

106 106

4.184 Begroting 2023

4.290 Realisatie 2023

106

3.573 3.573

3.517 3.517

-55 -55

3.573 Begroting 2023

3.517 Realisatie 2023

-55

230

179

-51

230

179

-51

BATEN 671003 - Eigen bijdrage WMO Totaal BATEN

-300 -300

-320 -320

-20 -20

RESULTAAT

-70

-141

-71

RESULTAAT XT-671B - Begeleiding (WMO) - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 671002 - Begeleiding WMO Totaal LASTEN RESULTAAT XT-671D - Overige maatwerkarrangementen (WMO) exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 671004 - Tegemoetkoming eigen risico 671006 - Maatschappelijke Zorg inloop GGZ Totaal LASTEN

Afwijking

Afwijking

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen Bij Hulp bij het Huishouden (671001) zijn de uitgaven wegens de hogere indexering CAO en volumestijging € 106.000 hoger uitgevallen dan verwacht.

38

Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18 - (XT-672) NIEUWE IV-3 INDELING MIV 2023: JEUGDHULP BEGELEIDING XT -672A, JEUGDHULP BEHANDELING XT -672B, JEUGDHULP ZONDER VERBLIJF OVERIG XT -672D, PLEEGZORG XT -673A, GEZINSGERICHT XT -673B, JEUGDHULP MET VERBLIJF OVERIG XT -673C, JEUGDHULP CRISIS/LTA/GGZ XT -673B, GESLOTEN PLAAT -SING XT-673C

WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Eerder de juiste hulp op maat. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Resultaten uit het onderzoek naar de benodigdheden voor het versterken van het lokale voorliggende veld verwerken in het jeugdbeleid (18)

Terugblik Conform aanbeveling (RIB: Bevindingen Onderzoek Voorliggend Veld, d.d. 20 december 2022) is per september 2023 kwartiermaker Voorliggend Veld Jeugd aangesteld. Deze heeft een start gemaakt met het vaststellen van actiepunten en een daartoe verhoudend uitvoeringsplan om tot een duurzaam beleid voor het voorliggende veld te komen. Kernteam Voorliggend Veld Jeugd is samengesteld en opgenomen in nieuw beleid. Dit team bestaat uit een samenwerking tussen Team Jeugd, CMWW en een afvaardiging van de projectgroep “Het Jonge Kind” (kinderopvang, onderwijs, etc.).

Per september 2023 is gemeente Brunssum gestart met de inzet van 1 fte POH-Jeugd (RIB: Inzet POH-Jeugd d.d. 09 mei 2023). 1.2 Wachtlijst terugdringen naar maximaal 10 De krapte op de arbeidsmarkt en de hieruit resulterende meldingen (18) personele situatie bij team Jeugd heeft ertoe geleid dat deze ambitie niet is gerealiseerd. Doel: Wat wilden we bereiken 2 Meer zicht en grip krijgen op de instroom, doorstroom en uitstroom van geïndiceerde jeugdhulp. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 Van 40 % procesregie naar 60 % procesre- Om tot een toename van procesregie te komen zijn de gie eind van 2023. eerste stappen gezet. Een eerste stijging is waarneembaar waarmee de procesregie gestegen is naar circa 45%. 2.2 Training(en) voor jeugdconsulenten gericht Ten gevolge van personele omstandigheden en prioriteop het uitvragen van alle leefgebieden en ring van werkzaamheden is de focus in 2023 vooral gehiermee integraal werken stimuleren richt geweest op continuïteit van de dienstverlening. Het streven naar een stabiele situatie blijft ook dit jaar een aandachtspunt en daarnaast worden gefaseerd impulsen gegeven om meer grip te krijgen op de kwantiteit en kwaliteit van de dienstverlening. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Partnerschap met aanbieders intensiveren. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan

Terugblik

39

3.1 Contracten sluiten met 2-5 partijen op de Per 1 september 2023 zijn 3 partijen gecontracteerd voor aanbesteding ontwikkelcontracten binnen de duur van 10 jaar. Gecontracteerde partijen zijnde; ambulante jeugdhulp in de subregio Ooste- Zorgcoöperatie Zuid-Limburg, Initiatief Jeugdhulp Zuidlijke Mijnstreek (Brunssum, Kerkrade en Limburg en Kracht van Dichtbij. Simpelveld). Dit is onderdeel van de brede aanbesteding Zuid-Limburg waar de transformatie van de jeugdhulp onderdeel van is. 3.2 Het opstellen van een ontwikkelagenda Het concept daartoe is gerealiseerd en zal in Q1 2024 voor de komende 10 jaar met alle partners worden uitgeschreven. De thema’s die aansluiten vanuit in het ambulante jeugd-domein in het 3e het Beleidskader Jeugdhulp ZL zijn: Ontwikkeling intekwartaal van 2023. graal aanbod aan ambulante dienstverlening, Samenwerking voorliggend veld en onderwijs, Normaliseren, Regie, Financieel kader en Monitoring. Binnen de subregio BKS zijn vanuit bovenstaande punten een tweetal thema’s geprioriteerd en is er een start gemaakt met de thema’s Normaliseren en Toegang. 3.3 Binnen het segment wonen het integreren Gerealiseerd en opgenomen in beleid. van de transformatie in het bestaande beleid en werken met de 2 perspectieven: “terug naar huis” en “zo thuis mogelijk”.

3.4 Jaarrekeningen zorgaanbieders monitoren Adequate monitoring vindt nog niet in de volle breedte omwille van de financiële gezondheid. plaats.

40

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-672A - Jeugdhulp begeleiding - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 672001 - PGB Jeugd (DU Jeugd) 672002 - Ambulante jeugdhulp begeleiding Totaal LASTEN

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

220 3.790 4.010

172 3.876 4.048

-48 86 38

4.010 Begroting 2023

4.048 Realisatie 2023

38

4.637 4.637

5.717 5.717

1.080 1.080

RESULTAAT XT-672D - Jeugdhulp zonder verblijf overig - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 672004 - Jeugdzorg zonder verblijf Totaal LASTEN

4.637 Begroting 2023

5.717 Realisatie 2023

1.080

275 275

65 65

-210 -210

RESULTAAT

275 Begroting 2023

65 Realisatie 2023

-210

689 689

675 675

-13 -13

689 Begroting 2023

675 Realisatie 2023

-13

96 96

198 198

102 102

96 Begroting 2023

198 Realisatie 2023

102

2.437 2.437

3.241 3.241

804 804

2.437

3.241

804

RESULTAAT XT-672B - Jeugdhulp behandeling - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 672003 - Ambulante jeugdhulp behandeling Totaal LASTEN

XT-673A - Pleegzorg - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 673010 - Jeugdhulp pleegzorg Totaal LASTEN RESULTAAT XT-673B - Gezinsgericht - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 673020 - Jeugdhulp gezinsgericht Totaal LASTEN RESULTAAT XT-673C - Jeugdhulp met verblijf overig - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 673030 - Jeugdzorg plus Totaal LASTEN RESULTAAT

Afwijking

Afwijking

Afwijking

Afwijking

Afwijking

41

XT-674B - Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 674010 - Jeugdbescherming Totaal LASTEN

Begroting 2023 571 571

249 249

-323 -323

RESULTAAT

571 Begroting 2023

249 Realisatie 2023

-323

310 310

682 682

372 372

310

682

372

XT-674C - Gesloten plaatsing - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 674020 - Jeugdhulp gesloten plaatsing Totaal LASTEN RESULTAAT

Realisatie 2023

Afwijking

Afwijking

TOELICHTING AFWIJKINGEN Toelichting belangrijkste afwijkingen Als gevolg van de nieuwe IV3-indeling is er geen aansluiting tussen de begrote budgetten en de vermelde realisatie in de jaarrekening. Daarnaast is er een nieuwe product-indeling als gevolg van de regionale inkoopafspraken waardoor er bij het opstellen van de begroting 2023 noodgedwongen gekozen is voor een inschatting van de budgetverdeling over de diverse producten. De 3 belangrijkste redenen waardoor de afwijkingen op de totale uitgaven Jeugdhulp veroorzaakt worden zijn: 1) Eind 2022 was er een forse achterstand bij leveranciers inzake het aanvragen van beschikkingen. De levering van zorg wordt voor de gemeente echter pas zichtbaar, zodra de beschikking is afgegeven wat er toe heeft geleid dat er nog veel na-facturatie over 2022 heeft plaatsgevonden in 2023. 2) De budgetten in de begroting 2023 zijn afgeleid van de inkoop en realisatie 2022. Vanaf 2023 is Brunssum aangesloten bij de regionale inkoopafspraken van Maastricht. 3) Er is een stijging te zien in de kosten van gesloten plaatsingen. De kosten voor een gesloten plaatsing zijn heel hoog en tegelijkertijd zijn de uitgaven weinig beïnvloedbaar vanwege de noodzaak van de zorg en daarmee (zeer) beperkte sturing.

Ondanks het negatieve financiële resultaat, lijken de eerder beschreven beleidsontwikkelingen in 2023 wel effect te hebben op het totaal aantal jeugdigen met geïndiceerde jeugdzorg en het aantal voorzieningen per jeugdigen. Deze zijn in 2023 iets gedaald ten opzichte van de jaren 2022 en 2021. Op dit moment wordt de ingezette beleidskoers verder vormgegeven en volgen wij de in 2023 ingezette trend nadrukkelijk.

42

Taakveld: Geëscaleerde zorg 18+ (XT-681) NIEUWE IV-3 INDELING MIV 2023: BESCHERMD WONEN (WMO) XT -681A, MAATSCHAPPELIJKE - EN VROUWENOPVANG (WMO) XT -681B

WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Ook kwetsbare burgers wonen in een stabiele woonomgeving in de wijk, midden in de samenleving. We werken toe naar kleinschalige woonvormen met persoonsgerichte zorg met focus op herstel en participatie. Iedereen telt en doet mee. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Veilig Thuis voert het vastgestelde beleid voor geëscaleerde zorg, conform de GR, uit.

Terugblik

1.2 De aangescherpte meldcode, die vanaf 2019 geldt, monitoren.

Uitgevoerd conform beleid. De meerwaarde van deze aangescherpte meldcode is onverminderd.

1.3 Sturen op de beheersbaarheid van de wachtlijsten bij geëscaleerde zorg.

Uitgevoerd conform beleid. Met de routeertafels hebben gemeenten en Veilig Thuis een efficiënte werkvorm ontwikkeld om casuïstiek over te dragen. Deze aanpak is dan ook gecontinueerd.

Uitgevoerd conform beleid. Onderdeel van bestaand beleid in navolging van de regiovisie ‘Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) Zuid-Limburg’.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Goede, persoonsgerichte en kwalitatief hoogstaande ondersteuning voor de kwetsbare burgers die Beschermd Wonen (BW) nodig hebben met als doel herstel en participatie. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 In 2023 moet er een nieuwe inkoop afge- De inkoop is afgerond, de governance structuur met het rond zijn, een governance structuur staan nieuwe samenwerkingsverband is opgetuigd en loopt en een toegang gerealiseerd zijn voor (op- naar behoren. Daarnaast heeft het Loket Opvang en Bevang en) BW waar alle Parkstadgemeenten schermd Wonen (LOBW) extra capaciteit gekregen en zich bestuurlijk aan gecommitteerd hebben een professionaliseringsslag gemaakt om de hulpvragende inwoner van Parkstad op dit vlak goed van dienst te kunnen zijn. 2.2 Een goede implementatie en overgang van De doordecentralisatie is wederom uitgesteld aangezien de herijking (nieuwe situatie) Beschermd dit wetsvoorstel controversieel is verklaard. Wonen. Eind 2022 wordt het nieuwe saWe voldoen in Parkstadverband op dit moment al aan de menwerkingsverband dat Beschermd Wo- gestelde eisen die naar voren komen in de doordecentranen gaat aanbieden in de regio Parkstad lisatie. gecontracteerd.

Per 1 januari 2023 is dit De implementatie van de oude situatie naar de nieuwe samenwerkingsverband verantwoordelijk situatie (het samenwerkingsverband Beschermd Thuis voor Beschermd Wonen in heel Parkstad. Parkstad is verantwoordelijk voor het hele BW aanbod) is Hiermee voldoen we aan de doordecentra- goed verlopen. Desalniettemin wordt er nog hard gelisatie die per 1 januari 2024 ingaat (we or- werkt aan het handen en voeten geven aan de ontwikganiseren Beschermd Wonen regionaal) kelopgaven die in deze subsidieafspraken overeen zijn gekomen, zoals extra aandacht voor jongvolwassenen met autisme en de overgang van 18 min naar 18 plus m.b.t. jongeren die intramuraal ondersteund worden.

43

2.3 Uiterlijk in 2023 worden er 2 à 3 Skaeve De integrale voorbereiding van de realisatie is grotenHuse voor Beschermd Wonen gerealiseerd deels afgerond en de vergunning voor 3 Skaeve Huse in (conform uitvoerings-agenda Beschermd het kader van de Wmo is verleend. Wonen 2021-2022). Doel: Wat wilden we bereiken 3 Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening n.a.v. verruiming rijksbudget met € 11.000,-. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 Versterking van de antidiscriminatievoorziening in de regio door verhoging van de bijdrage.

Terugblik

Voor versterking van de anti-discriminatievoorziening heeft het Rijk extra budget toegekend aan gemeenten. Vanuit deze bijdrage hebben alle Limburgse gemeenten extra budget toegekend aan de antidiscriminatievoorziening in Limburg. 3.2 Preventie en bestrijding van discriminatie Deze koppeling is gemaakt. Het streven is om de Lokale koppelen we aan de Lokale Inclusie Agenda Inclusie Agenda in Q2 2024 vast te stellen met als ondert.b.v. nog nader uit werken activiteiten op deel antidiscriminatiebeleid. dit gebied.

FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-681B - Maatschappelijke- en vrouwenopvang exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 681003 - Wmo Maatschappelijke Opvang Totaal LASTEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking 1 1

1 1

1

1

44

Taakveld: Geëscaleerde zorg 18 - (XT-682) NIEUWE IV-3 INDELING MIV 2023: JEUGDBESCHERMING XT -682A, JEUGDRECLASSERING XT -682B

WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Verlagen van maatschappelijke bedreigingen voor kinderen (zoals kinderarmoede, kindermishandeling en schoolverzuim). Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 Uitvoeren programma "Veilig Thuis" op ba- Uitgevoerd conform beleid en geborgd in de Regiovisie sis van het vastgestelde handelingsproto- Geweld In Afhankelijkheidsrelaties 2019-2022. Concept col en de verbeterde Meldcode. Regiovisie GIA 2024 – 2031 is in 2023 opgesteld.

Doel: Wat wilden we bereiken 2 Er komt geen geweld meer voor in afhankelijkheidssituaties. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 We werken samen met een groot aantal Uitgevoerd conform beleid (voornemens). partners, waaronder: (speciaal) onderwijs, politie en Zorg & Veilig-heidshuis, (specialistische) zorgaanbieders, GGD/JGZ, verloskundigen, huisartsen, ziekenhuizen, wonen, werk en inkomen (bewindvoerders, schuldhulpverlening), lokale veld, Veilig Thuis, vrouwenopvang en Gecertificeerde Instellingen (GI’s). Alle partijen hebben een rol en verantwoordelijkheid in het signaleren, bespreekbaar maken, hulp bieden en samenwerken. FINANCIËLE AFWIJKINGEN WAT HEEFT HET GEKOST?

XT-682A - Jeugdbescherming - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 682001 - Kinderbeschermingsmaatr.OTS/Voogdij Totaal LASTEN RESULTAAT XT-682B - Jeugdreclassering - exploitatie (*€ 1.000) LASTEN 682002 - Jeugdhulp Voogdij outputgericht Totaal LASTEN RESULTAAT

Begroting 2023

Realisatie 2023

Afwijking

61 61

52 52

-9 -9

61 Begroting 2023

52 Realisatie 2023

-9

58 58

44 44

-15 -15

58

44

-15

Afwijking

45

PROGRAMMA 4 VOLKSGEZONDHEID TERUGBLIK In Brunssum zijn de (gezondheids) achterstanden groter dan het Zuid-Limburgse gemiddelde, terwijl de gezondheidscijfers in Zuid-Limburg achterblijven bij de landelijke cijfers. Het thema gezondheid kent vele relaties met andere beleidsonderdelen, zoals het sociaal domein, sport, onderwijs maar ook de fysieke leefomgeving, vandaar dat steeds vaker wordt ingestoken op een samenhangende aanpak. In 2023 heeft de GGD wederom het vastgestelde gezondheidsbeleid uitgevoerd en hebben we zowel vanuit een regionale (Trendbreuk) als lokale aanpak een breed scala aan (preventieve) gezondheidsprogramma’s en -activiteiten aangeboden. Ook zijn in 2023 voorbereidingen getroffen in het kader van de Specifieke Uitkering Gezond Actief Leven Akkoord (SPUK GALA) om te komen tot een meer integrale aanpak ter stimulering van een gezond en actief leven van onze inwoners. Met de toegekende rijksmiddelen over de periode 2023-2026 kunnen we reeds ingezette activiteiten versterken en nieuwe activiteiten ontplooien.

Taakveld: Volksgezondheid (XT -71) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 Een gezond(er) leven voor alle inwoners. Er is een steeds grotere aandacht voor gezondheid. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 1.1 De GGD voert het vastgestelde gezondOnderdeel bestaand beleid. heidsbeleid uit, conform de Gemeenschappelijke Regeling. 1.2 Gezondheidsprogramma’s aanbieden voor Op de scholen ondersteunt de gezondheidsadviseur van jongeren en ouderen (zie ook programma de GGD de leerkrachten bij lessen over een gezonde leefSport). stijl. Voor alle basisscholen, peuteropvanglocaties en Compass (adaptief en gepersonaliseerd aanbodgericht en vraag gestuurd onderwijs) heeft de gemeente een gezonde pauze verzorgd met groente en fruit (zie progr. 3 onderwijs). Op 2 basisscholen is het Trendbreukprogramma Gezonde Basisschool van de Toekomst (GBT) uitgevoerd. De beweegprogramma’s tijdens en na schooltijd voor jongeren en beweegprogramma’s voor ouderen, zijn opgenomen in het programma Sport. 1.3 Brede vormen van voorlichting rondom ge- De gemeente Brunssum neemt deel aan het 4-jarige prozondheid aanbieden, zoals bevorderen van ject om (jong)volwassenen in de vruchtbare levensfase te rookvrije ruimten, voorkomen van gebruik helpen met stoppen met roken. Dit project wordt gefivan alcohol en tabak.