Document · PDF

Agendabundel

Rekeningcommissie 19 juni 2024, gemeente Brunssum32.404 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Bundel - Rekeningcommissie van 19 juni 2024 1 2 3 4

5 6

7 8

Opening en welkom Mededelingen Verslag vorige vergadering d.d. 4 juli 2023 Besluitenlijst rekeningcommissie 4 juli 2023 Jaarrekening gemeente Brunssum; gemeentebladnummer 2024/51 Ambtelijke ondersteuning: mevr. S. Smeets Portefeuillehouder: wethouder van Dijk In aanwezigheid van de accountant. Raadsvoorstel 51 Jaarrekening gemeente Brunssum 2023 PUB Raadsvoorstel 51 (bijlage) 6e begrotingswijziging 2024 Bestemming jaarrekeningresultaat 2023__202413295__ Raadsvoorstel 51 (bijlage) Jaarstukken 2023 16-5-2024__202413338__ antwoorden schriftelijke vragen op jaarstukken 2023 naar Griffie Antwoord vraag 34 VVD op pagina 165 programma 4 Antwoord vraag 94 PAK op pagina 280 bijlage 7 Raadsvoorstel 51 (bijlage) 2023 - Accountantsverslag gemeente Brunssum d.d. 19-06-2024 (def. concept) Raadsvoorstel 51 (bijlage) 20240619_Presentatie KSG verslag bevindingen gemeente Brunssum 2023 (def) Geheim: Meerjarenprognose Grondexploitaties 2024; gemeentebladnummer 2024/47 Stukken liggen ter inzage bij de griffie Begrotingswijziging MPG 2024; gemeentebladnummer 2024/48 Ambtelijke ondersteuning: mevr. J. van der schaft Portefeuillehouder: wethouder van Dijk Raadsvoorstel 48 (bijlage) 5e begrotingswijziging 2024 Meerjarenprognose Grondexploitaties 2024__202410418__ Raadsvoorstel 48 Begrotingswijziging MPG 2024 PUB Rondvraag Sluiting

BESLUITENLIJST VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE REKENINGCOMMISSIE VAN DE GEMEENTE BRUNSSUM GEHOUDEN OP DINSDAG 4 JULI 2023 OM 20:30 UUR IN DE RAADZAAL VAN HET BESTUURSCENTRUM

1 van 6 Besluitenlijst van de vergadering van de rekeningcommissie van 4 juli 2023

Besluitenlijst van de openbare vergadering van de rekeningcommissie, gehouden op dinsdag 4 juli 2023 om 20:30 uur in de Raadzaal. Van deze vergadering zijn geluids- en/of video-opnamen beschikbaar via: YouTube kanaal van de Gemeenteraad Brunssum kanaal 1 AANWEZIG REKENINGCOMMISSIE: Voorzitter: Raadsleden:

Commissieleden College: Notulist: Ambtelijke ondersteuning: Externe ondersteuning: Participanten: Afgemeld:

Dhr. J. Janssen (PAK) Dhr. J. Scheffers (Lijst Borger) Mw. A. Lust (Lijst Borg) (woordvoerder) Dhr. G. Luit (PAK) (woordvoerder) Dhr. T. Theunissen (VVD) Dhr. B. Nelissen (BBB Lijst Palmen) (woordvoerder) Dhr. H. Offermans (PvdA) Mw. V. Braam (PvdA) (woordvoerder) Dhr. M. Houben (Lijst Brunssum Lokaal) (woordvoerder) Dhr. A. van der Linden (Lijst Brunssum Lokaal) Dhr. R. Stevelmans (VVD, woordvoerder) Dhr. J. Van Dijk (VVD) Dhr. P. Peeters (griffier) Mw. M. van Mierlo Dhr. F. Van Kalsbeek Dhr. M. Akkermans Patrick Bosch van KSG (tot 21:35 uur) Geen Dhr. J. Arts (SP)

Link beelden: YouTube kanaal van de Gemeenteraad Brunssum kanaal 1 https://www.youtube.com/channel/UCA6bz_Cq8uv6dL93rQSGGjQ Agendapunt 1: Opening De voorzitter opent de vergadering om 20:30 uur. Agendapunt 2: Jaarstukken 2022 gemeente Brunssum (voor accountantscontrole); Gemeenteblad 2023/56 Wethouder Van Dijk geeft een introductie en beantwoord gestelde vragen Dhr. Bosch van KSG geeft (middels een presentatie, zie bijlage) toelichting op accountantscontrole (zie bijlage) Oordeel KSG: • geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel baten en lasten over 2022 als van de activa en passiva van de gemeente Brunssum op 31 december 2022 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV); • zijn de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2022 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving, waaronder gemeentelijke verordeningen, opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader 2022. KSG heeft vastgesteld dat de jaarrekening over 2022 aan de verslaggevings-voorschriften van het BBV voldoet. De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.

Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: - de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving en schattingsposten beoordeeld; - de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld; - de geschiktheid van het gebruikte normenkader voor rechtmatigheid beoordeeld. De gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling en het normenkader voor rechtmatigheid bij het opstellen van de jaarrekening 2022 en de totstandkoming van transacties zijn aanvaardbaar. KSG heeft geconstateerd dat de verplichte paragrafen en toelichtingen in de jaarrekening in overeenstemming zijn met de vereisten zoals opgenomen in het Besluít begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). 2 van 6 Besluitenlijst van de vergadering van de rekeningcommissie van 4 juli 2023

WNT KSG heft geconcludeerd dat de bezoldigingen in de WNT - bijlage over 2O22 conform de Wet Normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) zijn verantwoord. De jaarstukken voldoen aan de gestelde publicatie-eisen van de WNT' SiSa KSG heeft de SiSa -bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole over het jaar 2022 uitgegeven door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Hierbij hebben ze de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa -bijlage bij de jaarrekening 2022 van gemeente Brunssum vastgesteld. Afwijkingen: De niet-gecorrigeerde en niet-materiële afwijkingen bestaan uit fouten in de aanbestedingen, fout in SiSa-regeling vluchtelingenopvang Oekraïne en schattingsonzekerheden. Rechtmatigheíd aanbestedingen In het kader van de naleving van de aanbestedingsrichtlijnen hebben KSG slechts bij 2 leveranciers afwijkingen vastgesteld. Bij deze 2 leveranciers is sprake van een overschrijding van Europese aanbestedingsgrens van in totaal €99.019, De grootste post bestaat uit externe inhuur ten behoeve van het project Oostflank (€72.488,-).

Gemeente Brunssum heeft niet tijdig de (verlenging) van de externe inhuur via een onafhankelijk platform weggezet, een marktconsultatie gedaan of een externe aanbestedingsdeskundige geraadpleegd waarop vrijstellingsgronden van toepassing kunnen zijn. Ten overvloede adviseren we gemeente Brunssum de procedures omtrent de naleving van lokale en Europese aanbestedingsrichtlijnen aan te scherpen. Het borgen van voldoende kennis en registratie hiervan is een vereiste. In onze managementletter hebben we uitgebreid hierover gerapporteerd. Grondexploitaties Op basis van onze werkzaamheden en verkregen controle-informatie hebben zij vastgesteld dat de waardering van de grondexploitaties voldoende onderbouwd is en de gehanteerde uitgangspunten voor de schattingen aannemelijk en consistent toegepast zijn. De tussentijdse winstnemingen en verliesvoorziening op de betreffende grondexploitaties zijn conform BBV bepaald. Grondprijzen voor (sociale) woningbouw en industrieterrein zijn voor 2O22 door gerenommeerde partijen op basis van huidige marktinzichten van vergelijkbare objecten extern gevalideerd. Door de aanvullende dotatie op de verliesvoorziening Masterplan Centrum van €3,5 mio. hebben ze een second opinion op de volledigheid en juistheid van de actuele ramingen van grondexploitatie Victoriapark laten uitvoeren.

Zij kunnen zich vinden in de ramingen met uitzondering van de ontstane ruimte van schadeloosstellingen en nog te ontvangen subsidies. Deze zijn op controledatum onvoldoende onderbouwd. Dit leidt tot een schattingsonzekerheid van € 79.000,-. Voorziening verlofsparen Uit onze controle hebben ze geconstateerd dat de voorziening voor verlofsparen (€ 117.617,-) niet volledig is opgenomen. Gemeente Brunssum heeft ingeschat dat het openstaande verlof aan bovenwettelijke uren van ambtelijke medewerkers in de nabije toekomst opgenomen zal worden. De onderbouwing hiervoor is het gelijkmatige patroon van verlofopname uit voorgaande jaren. Zij hebben echter vastgesteld dat het patroon van verlofopname in de periode voorafgaand aan het jaar 202l onvoldoende gelijkmatig is. Dit betekent een verschil in schatting en ontstaat hiermee een onzekerheid van € 212.330,-. Voorziening Brede Maatschappelijke voorzieningen De bestaande onderhoudsplanning is tot en met 2022 actueel en hiermee rechtmatig volgens het BBV. Na 2022 dient actualisatie volgens richtperiode van 5 jaar (vanaf 2Q17) conform BBV plaats te vinden. Ze adviseren gemeente Brunssum om de onderhoudsplanning voor 2023 te actualiseren.

Rechtmatigheid energietoeslagen Uit collegiaal overleg met de controlerend accountant van GR ISD-BOL en toelichting uit de gewaarmerkte jaarrekening van 2022 is aan hun gerapporteerd dat bij 63 van de 479 uitkeringsgerechtigden de rechtmatigheid van de energietoeslagen niet vastgesteld is of niet vastgesteld kon worden. Oorzaken: ontbreken (cliënt)gegevens en inkomen boven de norm. Als gevolg hiervan ontstaat een onzekerheid op gebied van rechtmatigheid van € 403.575,GR ISD-BOL heeft (herstel)maatregelen aangekondigd. Ze adviseren gemeente Brunssum te bewaken dat GR ISDBOL tijdig de (herstel)maatregelen doorvoert. Wet inburgering (Misbruik & Oneigenlijk-beleid) 3 van 6 Besluitenlijst van de vergadering van de rekeningcommissie van 4 juli 2023

Op l januari 2022 is het nieuwe inburgeringsstelsel ingegaan waarin de Wet inburgering 2021 wordt uitgevoerd door gemeenten. Met het nieuwe inburgeringsstelsel wordt beoogd dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk de taal leren, richting werk worden geactiveerd en volwaardig aan de Nederlandse samenleving gaan deelnemen. Gemeenten hebben de regie over de uitvoering van de inburgering ("regierol"), waaronder de verantwoordelijkheid om inburgeringsplichtige asielstatushouders, gezinsmigranten en overige migranten te begeleiden, met hen de keuze te maken voor een van de drie leerroutes (Onderwijsroute, de B1-route of de Zelfredzaamheidsroute) en toe te zien op de voortgang van het inburgeringstraject. Gemeenten hebben de wettelijke plicht om ervoor zorg te dragen dat er aan de inburgeringsplichtige asielstatushouder tijdig een inburgeringsaanbod wordt gedaan. Van gemeenten wordt verwacht dat zij in aanvulling op het bestaande M&O-beleid bij een gemeente specifiek aandacht aan de Wet Inburgering 2021 besteden. Een gemeente die reeds beschikt over een goede opzet en een goed werkend M&O-beleid, kan dit M&O-beleid doortrekken naar de Wet Inburgering 2021. Daarin zal dan wel extra aandacht nodig zijn voor specifieke risicofactoren en-afwegingen inzake de Wet Inburgering 2021.

Advies: In het kader van de SiSa -controle hebben zij geconstateerd dat de bestedingen (lees: uitgaven aan statushouders bij SiSa-regeling G1O) over 2022 nihil waren. Over 2022 ís wel een subsidie van € 174.698 ontvangen. Bij gemeente Brunssum is de Participatiewet aan GR ISD-BOL uitbesteed. Vanuit de ambtelijke organisatie hebben ze begrepen dat GR ISD-BOL een M&O beleid heeft. Gezien echter de bevindingen bij de rechtmatigheid van de energietoeslagen verdient het aanbeveling navraag bij GR ISD-BOL te doen of er sprake van een goed werkend M&O-beleid op gebied van de Wet Inburgering 2021 is. GR ISD-BOL bepaalt zelfstandig in samenspraak met de regiogemeenten de tijdigheid van de invoering van het betreffende M&O-beleid. SiSa -regeling (Oekraine) De SiSa-systematiek van de vluchtelingenopvang Oekraïners is redelijk complex gebleken. Naast reguliere vergoedingen heeft Gemeente Brunssum eveneens transitiekosten gedeclareerd. Vooraf was onvoldoende helder tot welk bedrag de transitiekosten vergoed zouden worden. De maximale grens van de transitiekosten was niet duidelijk in de beschikking van het Ministerie van J&V opgenomen. Door herhaaldelijk contact met het betreffende Ministerie over de rechtmatigheid hebben ze de SiSa -controle kunnen afronden. Dit leidt tot een terug te vorderen bedrag van € 225.000 (per saldo).

Door de complexiteit van de SiSa-regeling is de correctie niet meer tijdig in de jaarrekening van 2022 doorgevoerd. Begrotingsoverschrijdingen en -onderschrijdingen In het kader van begrotingsrechtmatigheid hebben zij alle lastenoverschrijdingen (op beleidsveldniveau) groter dan € 50.000 beoordeeld. Lastenoverschrijdingen zijn onrechtmatig volgens de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV (oktober 2018) en tellen niet mee in hun rechtmatigheidsoordeel als controlerend accountant wanneer: a) de lastenoverschrijdingen binnen het bestaand beleid van de Raad passen; b) direct gerelateerde opbrengsten tegenover de lastenoverschrijdingen staan; c) de lastenoverschrijdingen bij open einde (subsidie)regelingen plaats hebben gevonden. Wij hebben de volgende afwijkingen groter dan de rapporteringstolerantie op het gebied van begrotingsrechtmatigheid vastgesteld. Deze zijn onrechtmatig, maar hebben geen impact op het rechtmatigheidsoordeel: 1.

Hogere dotatie voorziening wachtgelden 2023 t/m 2025 wethouders ad € 280.051 in Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Volgens mediabericht zijn de nieuwe wethouders op 30 juni 2022 geïnstalleerd. Vanaf september 2022 is gewerkt aan het opstellen van de 2e berap 2022(lees: begrotingsrapportage). Juli en augustus 2022zijn door vakantie /zomerreces opgeslokt. Externe berekening van toename van wachtgelden van APG was derhalve niet eerder te verkrijgen dan op balansdatum (mede gezien andere incidentele zaken, zoals vluchtelingenopvang Oekraïne e.d.). Onrechtmatig, maar niet betrokken in rechtmatigheidsoordeel. Hogere onderhoudskosten ad €107.000 dan geraamd bij het Rombouts college in Programma 5 Onderwijs en Educatie De verwachte hogere onderhoudskosten waren niet tussentijds bij gemeente bekend. Na overname van het pand van Stichting LVO waren extra uitgaven in het kader van het schoolgebouw noodzakelijk. Dit is incidenteel.

Hogere overhead van € 121.000 4 van 6

Besluitenlijst van de vergadering van de rekeningcommissie van 4 juli 2023

4. a. b. c.

Als gevolg van nieuwe verslaggevingsrichtlijnen (BBV) heeft gemeente Brunssum een voorziening verlofsparen van €1 17.000 verantwoord. Deze past binnen het beleid, maar kon door latere publicatie van de richtlijnen in december 2022 niet meer via begrotingswijziging tijdig in de begroting aangepast worden. Hogere investeringskredieten op de maatschappelijke voorziening Treebeek van € 272.000 Uit nadere toelichting op diverse plaatsen in de jaarstukken 2022 heeft gemeente Brunssum toegelicht dat de begrotingsoverschrijding op de volgende wijze veroorzaakt is: Er is vertraging bij de bouw van de maatschappelijke voorziening ontstaan door de aanbesteding en hogere kosten als gevolg van indexeringen van autonome prijsstijgingen. Algemene vertraging Masterplan Treebeek van kosten naar 2023. Noodzakelijke meer-/minderwerken om te voldoen aan wettelijke voorwaarden t.a.v., geluid en het bouwrijp maken. Hiermee is het pand van de maatschappelijke voorziening Treebeek later pas in 2022 in gebruik genomen. Tevens heeft de gemeente Brunssum verantwoord dat de herinrichting van het Treebeekplein en de realisatie van de multifunctionele voorziening nagenoeg in 2022 afgerond is, maar niet voor 100%.

Cijfers & meerjarenbegroting - Eigen vermogen: EUR 54,8 miljoen - Ratio weerstandsvermogen: 4,55 (uitstekend) - Structurele exploitatieruimte: -0,5% (neutraal) - Netto schuldquote: 2,8% (minst risicovol: < 90%) - Sluitende meerjarenbegroting - Advies: bewaak het structurele begrotingsevenwicht (richting 2027) Vanuit de rekeningcommissie worden de volgende aanbevelingen en/of adviezen vastgesteld en te agenderen voor de auditcommissie van 12 september 2023: Foutenmarges - Advies om grens fouten en onzekerheden van 1% naar 2% van de lasten te verhogen Aanbestedingen - Borging kennis en informatie over aanbestedingsvorm en registratie dient verbeterd te worden - Aanscherping aanbestedingsprocedures: inrichten contractenbank Rechtmatigheíd aanbestedingen - Ten overvloede adviseren we gemeente Brunssum de procedures omtrent de naleving van lokale en Europese aanbestedingsrichtlijnen aan te scherpen. Het borgen van voldoende kennis en registratie hiervan is een vereiste. Voorziening Brede Maatschappelijke voorzieningen - Ze adviseren gemeente Brunssum om de onderhoudsplanning voor 2023 te actualiseren. Rechtmatigheid energietoeslagen - Ze adviseren gemeente Brunssum te bewaken dat GR ISD-BOL tijdig de (herstel)maatregelen doorvoert.

Wet inburgering (Misbruik & Oneigenlijk-beleid) - Gezien echter de bevindingen bij de rechtmatigheid van de energietoeslagen verdient het aanbeveling navraag bij GR ISD-BOL te doen of er sprake van een goed werkend M&O-beleid op gebied van de Wet Inburgering 2021 is. GR ISD-BOL bepaalt zelfstandig in samenspraak met de regiogemeenten de tijdigheid van de invoering van het betreffende M&O-beleid. Cijfers & meerjarenbegroting - Bewaak het structurele begrotingsevenwicht (richting 2027) De volgende zaken zullen nog uitgezocht en/of beantwoord worden: PvdA - verzoekt om overzicht kosten onderhoud Rombouts 2018 tot heden. Weth. Van Dijk vraagt dit bij zijn collega na. Vragen Lijst Borger: - XT 63 scholen hebben extra budget gekregen om kwetsbare gezinnen te helpen, in het antwoord staat dat er eind mei in een format door scholen aangegeven kon worden waaraan dit budget besteed is. - Wat is hieruit gekomen? - XT 65 de evaluatie wijkgericht werken zou in juni gereed zijn, is hier al nieuws over? - XT672 Hoe is de huidige situatie bij team jeugd? - XT61-6 de evaluatie van de straathoekwerker is geweest mogen wij die inzien? PAK - Controleren aanbiedingsbrief. Daar staat Het resultaat na bestemming”. Dit moet voor bestemming zijn. Zal met de accountant kortgesloten worden. 5 van 6 Besluitenlijst van de vergadering van de rekeningcommissie van 4 juli 2023

De commissie adviseert unaniem voor behandeling in de raad van het raadsvoorstel/besluit: Besluit: 1. De Jaarstukken 2022 vast te stellen. 2. Het positieve rekeningresultaat voor bestemming ter hoogte van € 1.374.000 te bestemmen voor Parkstad route (Leisure Lane) (€ -389.000) en Energiearmoede (€ -979.000). Het positieve rekeningresultaat na bestemming ter hoogte van € 6.000 (afgerond) toe te voegen aan de Algemene Reserve – vrij besteedbaar De commissie adviseert, met uitzondering van de fracties LBL en BBB Lijst Palmen, het voorstel als Akkoordstuk te behandelen in de raadsvergadering van 11 juli 2023. Agendapunt 3: Harmonisatie uitvoeringsprocessen BsGW; Gemeenteblad 2023/59 Wethouder Van Dijk geeft een introductie en beantwoord gestelde vragen De commissie adviseert unaniem voor behandeling in de raad van het raadsvoorstel/besluit: • De raad stemt in met vaststellen van het beleid met betrekking tot het harmoniseren van belastingen, concreet te kiezen voor: o Maatwerkvariant afvalstoffenheffing extra container; o Rioolheffing woz-objecten buurgemeente buiten BsgW om te berekenen o Maatwerkvariant rioolheffing; o Maatwerkvariant kwijtschelding diftar; o Maatwerkvariant externe vorderingen. • De keuze voor voorkeursvariant c.q. maatwerkvariant per soort heffing n.a.v. het raadsbesluit aan BsGW kenbaar te maken.

• De uitwerking van deze keuzes mee te nemen in de begroting 2024 m.b.t. de meerkosten voor het maatwerk (financieel) en in de belastingverordeningen (juridisch) voor het jaar 2024. • De BsGW over de besluitvorming informeren met bijgevoegde antwoordbrief (documentnr. 202315865) De commissie adviseert, met uitzondering van de fracties LBL en BBB Lijst Palmen, het voorstel als Akkoord stuk te behandelen in de raadsvergadering van 11 juli 2023. Agendapunt 4: Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 22:30 uur. Bijlage presentatie KSG

6 van 6 Besluitenlijst van de vergadering van de rekeningcommissie van 4 juli 2023

Raadsvoorstel Collegeverg. d.d. : 21 mei 2024 Registratiekenmerk : 202407007 Gemeentebladnr. : 2024/51 Afdeling opsteller : Financiën en control Bereikbaar onder : Portefeuillehouder : Jaimy van Dijk Raadsvergadering d.d. : 2 juli 2024 Uiterlijke datum : Uiterste datum: 2 juli 2024 Motivatie datum: De jaarstukken 2023 dienen vòòr 15 juli 2024 te worden ingediend bij de provincie. Aan de raad, 1.

Onderwerp Jaarstukken 2023 gemeente Brunssum (definitief)

2. a.

Uitgangssituatie (WAAROM?) Aanleiding Jaarlijks stelt de raad op voorstel van het college de jaarstukken van het voorgaande boekjaar vast. Dit dient vòòr 15 juli 2024 te gebeuren. De jaarstukken bestaan uit: o Het jaarverslag o De jaarrekening o De bijlagen Tevens wordt in dit raadsvoorstel een besluit gevraagd over de bestemming van het jaarrekeningresultaat.

Huidige situatie/probleemstelling Met de jaarstukken legt het college financieel en beleidsmatig verantwoording af aan de raad over het afgelopen begrotingsjaar. De jaarstukken worden gecontroleerd door de accountant. De accountant heeft ten behoeve van de jaarrekening 2023 een goedkeurende verklaring afgegeven.

3. a.

Gewenste situatie (WAT? Wat willen we bereiken? Financieel en beleidsmatig verantwoording afleggen aan de raad over het afgelopen begrotingsjaar en de bestemming van het rekeningresultaat vastleggen.

Kaders o Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) o Begroting 2023 o Financiële verordening (artikel 212 gemeentewet) van de gemeente Brunssum 2023

Argumenten en overwegingen De jaarstukken 2023 laten een positief resultaat zien van € 903.140 positief. De belangrijkste verklaringen voor het positieve resultaat staan op pagina 13 van de jaarstukken weergegeven. Bespreking in de rekeningcommissie vindt op 19 juni 2024 plaats.

Opties en keuze De raad bepaalt wat er met het rekeningresultaat voor- en na bestemming zal gebeuren. Bij de besluitvorming rondom de jaarrekening 2023 en begroting 2025 van ISD-Bol is aan uw raad voorgesteld om vanuit het rekeningresultaat 2023 van de gemeente Brunssum 385.851,- te storten in de nog te vormen

bestemmingsreserve re-integratie statushouders. Deze extra middelen worden beschikbaar gesteld om een plan uit te werken om ervoor te zorgen dat de (inburgerings- en re-integratie) trajecten van inburgeraars bij Betere Buren verkort worden. Het college wil alle mogelijke inspanningen verrichten om op termijn de reductie van het cliëntenbestand met 2% per jaar alsnog te realiseren. Aan de raad wordt, conform hetgeen is meegenomen in het voorstel rondom ISD-Bol, voorgesteld om de bestemmingsreserve re-integratie statushouders te vormen, een storting hierin te doen van 385.851,- en het restant van het rekeningresultaat toe te voegen aan de algemene reserve. 4. Bijlagen: Jaarrekening 2023 6de begrotingswijziging 2024 Het college van burgemeester en wethouders,

Burgemeester

Secretaris

Raadsbesluit Gemeentebladnr. Afdeling Registratiekenmerk

:2024/51 : Financiën en control : 202407007

De raad van de gemeente Brunssum gemeentebladnummer 2024/51; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 mei 2024, afdeling Financiën en control ; Besluit: 1. De Jaarstukken 2023 vast te stellen. 2. Het positieve rekeningresultaat van € 903.140,- als volgt te bestemmen: * € 385.851,- te storten in een nieuw te vormen bestemmingsreserve “re-integratie statushouders” * het restant van het rekeningresultaat ad. € 517.289,- toe te voegen aan de Algemene Reserve - vrij besteedbaar (B111110). 3. Over te gaan tot vaststelling van de 6de begrotingswijziging 2024.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 2 juli 2024

De Raad voornoemd,

Voorzitter

Griffier

Betreft de 6e begrotingswijziging 2024 inzake bestemming jaarrekeningresultaat 2023 U I T G A V EN

progr

taak veld

omschrijving

INKOMSTEN

bijgestelde begroting 2024

bijstelling nieuwe 6e begr. raming 2024 wijz. 2024

progr

taak veld

omschrijving

GEWONE DIENST Ongewijzigde Programma's 12 0.10

bijgestelde begroting 2024

bijstelling 6e begr. wijz. 2024

nieuwe raming 2024

GEWONE DIENST 111.587.527

111.587.527

Algemene dekkingsmiddelen Mutaties reserves Ongewijzigde taakvelden Subtotaal

1.826.368 18.249.059 20.075.427

903.140 903.140

2.729.508 18.249.059 20.978.567

Totaal

131.662.954

903.140

132.566.094

Ongewijzigde Programma's 12 0.10

38.606.526

Algemene dekkingsmiddelen Mutaties reserves Ongewijzigde taakvelden Subtotaal

6.502.488 86.553.940 93.056.428

903.140 903.140

5.599.348 86.553.940 93.959.568

Totaal

131.662.954

903.140

132.566.094

GEMEENTE BRUNSSUM

JAARSTUKKEN 2023

INHOUD Voorwoord

Leeswijzer

JAARVERSLAG 2023

Inleiding

Algemeen financiële verslaggeving

Terugblik op de Programma’s

PROGRAMMA 1 BESTUUR EN BURGER

Taakveld: Bestuur (XT-01) Taakveld: Burgerzaken (XT -02)

PROGRAMMA 2 VEILIGHEID Taakveld: Crisisbeheersing en brandweer (XT -11) Taakveld: Openbare orde en veiligheid (XT -12)

PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN Taakveld: Inkomensregelingen (XT -63) Taakveld: Begeleide participatie (XT -64) Nieuwe IV-3 indeling miv 2023: WSW en beschut werk Taakveld: Arbeidsparticipatie (XT -65) Taakveld: Maatwerkvoorzieningen (Wmo) (XT -66) Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18+ (XT -671) Taakveld: Maatwerkdienstverlening 18 - (XT-672) Taakveld: Geëscaleerde zorg 18+ (XT -681) Taakveld: Geëscaleerde zorg 18 - (XT-682)

PROGRAMMA 4 VOLKSGEZONDHEID Taakveld: Volksgezondheid (XT -71)

PROGRAMMA 5 ONDERWIJS EN EDUCATIE Taakveld: Openbaar basisonderwijs (XT -41) Taakveld: Onderwijshuisvesting (XT -42) Taakveld: Onderwijsbeleid en leerlingzaken (XT -43)

PROGRAMMA 6 WIJKGERICHT WERKEN, INTEGRATIE, PARTICIPATIE

15 20

22 22 24

29 29 33 33 34 35 37 39 43 45

46 46

50 50 52 54

Taakveld: Samenkracht en burgerparticipatie (XT -61) Taakveld: Wijkteams (XT -62)

60 64

PROGRAMMA 7 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

Taakveld: Verkeer en vervoer (XT-21) Taakveld: Parkeren (XT-22)

PROGRAMMA 8 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Taakveld: Sportbeleid en activering (XT -51) Taakveld: Sporta ccommodaties (XT-52) Taakveld: Cultuurpresentatie, productie, participatie (XT -53) Taakveld: Musea (XT-54) Taakveld: Media (XT -56) Taakveld: Openbaar groen en recreatie (XT -57)

PROGRAMMA 9 MILIEU EN DUURZAAMHEID Riolering (XT-72) Taakveld: Afval (XT -73) Taakveld: Milieubeheer (XT -74)

67 70

71 72 75 78 81 82 83

88 88 91 93

Taakveld: Begraafplaats (XT -75)

PROGRAMMA 10 ECONOMIE EN TOERISME Taakveld: Economische ontwikkeling (XT -31) Taakveld: Fysieke bedrijfsinfrastructuur (XT -32) Taakveld: Bedrijfsloket en -regelingen (XT-33) Taakveld: Economische promotie (XT -34)

PROGRAMMA 11 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

100

101 102 103 106 108

110

Taakveld: Ruimtelijke ordening (XT -81) Taakveld: Grondexpl. (niet-bedr.terreinen) (XT -82) Taakveld: Wonen en bouwen (XT -83)

110 113 118

PROGRAMMA 12 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN

123

Taakveld: Mutaties reserves (XT -010) Taakveld: Beheer overige gebouwen en gronden (XT -03) Taakveld: Overhead (XT -04) Taakveld: Treasury (XT -05) Taakveld: OZB woningen (XT -061) Taakveld: OZB niet-woningen (XT-062) Taakveld: Belastingen overig (XT -064) en (XT -09) Taakveld: Algemene uitkering gemeentefonds (XT -07) Taakveld: Overige baten en lasten (XT -08)

123 125 126 132 133 133 134 135 136

Paragraaf 1 Lokale Heffingen

138

Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

146

paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

153

Paragraaf 4 Financiering

164

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering

168

Paragraaf 6 Verbonden Partijen

174

Paragraaf 7 Grondbeleid

199

Paragraaf 8 Openbaarheidsparagraaf

205

JAARREKENING 2023

206

1. Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

207

2. Overzicht incidentele baten en lasten

212

3. Structurele onttrekkingen en stortingen in reserves

219

4. Balans en toelichting

220

5. Gebeurtenissen na balansdatum

249

6. Wet Normering Topinkomens (WNT) verantwoording 2023

250

7. Sisa-bijlage 2023

252

Bijlage 1 Overzicht restantkredieten

268

Bijlage 2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld

269

Financiële afwijkingen per taakveld Financiële afwijkingen per programma

269 272

Bijlage 3 Subsidieregister

273

Bijlage 4 Overzicht wettelijke indicatoren Kerngegevens

275

Bijlage 5 Kerngegevens per 1 januari

278

Bijlage 6 Overzicht Crisis- en Herstelfonds

279 3

Bijlage 7 Rechtmatigheidsverantwoording

280

Bijlage 8 Overzicht gebruikte afkortingen

281

VOORWOORD Geachte raadsleden, Bij deze bieden wij u de jaarstukken 2023 aan. Hierin leggen wij verantwoording af over de uitvoering van het door de raad vastgestelde beleid dat is vastgelegd in de programmabegroting 2023 en is bijgesteld bij de 1e en 2e bestuursrapportage 2023. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De jaarrekening is gecontroleerd door de accountant. In het jaarverslag is de programmaverantwoording (12 programma’s) opgenomen. Over elk voorgenomen resultaat uit de begroting wordt in de programmaverantwoording verantwoording afgelegd. In de jaarstukken kijken we vooral terug. Het (financieel) resultaat heeft echter ook betekenis voor de toekomst.

Brunssum, 21 mei 2024. Burgemeester en wethouders van Brunssum

LEESWIJZER De jaarstukken bestaan uit het Jaarverslag en de Jaarrekening alsmede een aantal bijlagen. Het Jaarverslag is ingedeeld in een aantal onderdelen. Inleiding Hierin leest u de algemene inleiding. Algemene financiële verslaglegging U treft hier de financiële verslaglegging op hoofdlijnen aan en het algemene beeld over de vermogenspositie c.q. de Reserves en Voorzieningen. Duiding van positieve/negatieve getallen Wat betreft de duiding van de + en de – in de jaarstukken. Er wordt geredeneerd vanuit kosten. Daarom is een – een voordeel voor de gemeente en een + een nadeel. Terugblik op de programma’s Dit hoofdstuk bevat de programmaverantwoording. Deze is als volgt opgebouwd: - Per programma een algemene inhoudelijke terugblik en verantwoording over het uitgevoerd beleid; - Binnen een programma per taakveld een terugblik en verantwoording voor elk resultaat dat we wilden gaan realiseren in 2023; - Een verklaring van de belangrijkste financiële afwijkingen per taakveld (afwijkingenrapportage); In de optellingen kunnen afrondingsverschillen voorkomen vanwege verslaglegging in duizendtallen. Paragrafen De in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voorgeschreven verplichte paragrafen zijn hierin opgenomen. De analyse en verantwoording van de salarissen gebeurt op concernniveau in de paragraaf Bedrijfsvoering en niet in de terugblik op de programma’s.

Jaarrekening 2023 In het onderdeel Jaarrekening treft u de volgens het BBV verplichte onderdelen aan, die ook aan goedkeuring van de accountant onderhevig zijn. Meer specifiek gaat het om de Balans, het overzicht van Baten en Lasten en de Single information, Single audit (SiSa)-bijlage. Bijlagen In de bijlagen treft u nog een aantal overzichten aan waaronder het Subsidieregister 2023, Kerngegevens van Brunssum en een afkortingenlijst.

JAARVERSLAG 2023

INLEIDING 2023 was het eerste volledige jaar waarin het huidige gemeentebestuur, aangetreden in 2022, uitvoering kon geven aan de ambities zoals verwoord in het coalitieakkoord en uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma. Het was in dat opzicht een ‘jaar van de waarheid’. Een jaar waarin we echt werk konden maken van de belofte: ‘Samen voor Brunssum’. ‘Samen’ betekent dat we de burger centraal stellen. Dat iedereen meedoet. Dat we intensief samenwerken met ondernemers – in het centrum, in het Schutterspark, in de wijken Noord en West – en met verenigingen – zie de nieuwe samenwerkingsstructuur met carnavalsverenigingen. Dat we de wijken ingaan om daar de sociale basis te versterken zodat we de zelf- en samenredzaamheid versterken. Dat we onze investeringen primair inzetten voor voorzieningen – hard en zacht – die voor iedereen toegankelijk zijn en die maken dat iedereen die hier woont, werkt, opgroeit of oud mag worden, zich in Brunssum echt thuis kan blijven voelen. We reiken hoog met onze ambities, maar blijven tegelijkertijd met beide voeten op de grond. We investeren verantwoord en voor de lange termijn. Daarvan getuigen ook deze Jaarstukken. Brunssum is in sociaaleconomisch opzicht vaak nog een kwetsbare gemeente, een situatie die historisch zo gegroeid is. Maar we zijn ook in sommige opzichten een rijke gemeente. We hebben een sterke culturele identiteit.

Ons sociale weefsel is veerkrachtig. En we hebben de wil, om voluit en zonder voorbehoud te geloven in en te werken aan een betere toekomst, aan een beter Brunssum. Op de volgende pagina’s leest u hoe we in 2023 stevige stappen hebben gezet om te bouwen aan een mooie, leefbare, open en inclusieve samenleving. In het kort: Burgerparticipatie Zo leest u hier over de impuls die burgerparticipatie heeft gekregen in 2023 en een steeds belangrijkere rol binnen onze manier van werken heeft gekregen. Hoe we bij meerdere projecten (N276, de OV-hub, Centrumplan) inwoners en bewonersgroepen hebben betrokken om tot betere, breed gedragen resultaten te komen. We zijn nog lerend en groeiend hierin en verwachten de komende jaren burgerparticipatie naar een nog hoger, vernieuwend niveau te tillen, onder meer door de inzet van een nieuw aangestelde kwartiermaker Burgerparticipatie. Jeugd U leest in deze Jaarstukken ook over dalende cijfers van jeugdoverlast in 2023. Maar ook, en belangrijker, over hoe we de jeugd op een positieve manier betrekken bij hun omgeving. In het project Positieve Stad luisteren we naar onze jongeren en werken we met rolmodellen die een voorbeeld zijn voor jongeren. Ook geven we jongeren een grotere stem in wat er gebeurt in onze gemeente door de nieuwe kindergemeenteraad en, in het verlengde daarvan, de inzet van de kidsreporters.

Zorg U leest ook over de uitdagingen om onze zorgvoorzieningen op peil te houden. Ja, uit tevredenheidsonderzoeken blijkt dat de zorg die wij verlenen, effectief is. Ongeveer driekwart van de mensen die gebruik maken van onze voorzieningen, ervaart hierdoor een betere kwaliteit van leven. Maar hoe houden we dit voorzieningenniveau ook in de toekomst overeind? In 2023 werden de effecten van de dubbele vergrijzing in onze gemeente geleidelijk zichtbaar. Die ontwikkeling moeten we opvangen terwijl we tegelijkertijd te maken krijgen met toenemende personeelskrapte in de zorg en de dreiging van beperkte financiële budgetten. De opgave waarvoor we staan, is het beter op elkaar afstemmen van werkprocessen, taken en budgetten van de diverse uitvoeringsorganisaties en, waar nodig, tot een herijking hiervan. Met dit proces zijn we in 2023 begonnen. Participatiewet In deze Jaarstukken maken we tevens melding van een knik in de ontwikkeling van de instroom en uitstroom van uitkeringsgerechtigden. We mikten op een daling van 2 procent, het werd een stijging van 3,5 8

procent. Dat heeft twee belangrijke oorzaken: Brunssum verwelkomt meer inburgeraars, terwijl daarnaast mensen in een traject bij Betere Buren ook nog eens langer nodig hebben om eventueel door te kunnen stromen naar de arbeidsmarkt. Ook zien we bij deze doelgroep een grotere zorgvraag, die we als gemeente eerst op willen pakken. Dat past in ons beleid waarin we mensen vooral willen activeren op een wijze die aansluit bij hun mogelijkheden. Onderwijs In deze jaarstukken volop aandacht voor onze jeugd. Immers, opgroeiende kinderen verdienen alle kansen en alle ruimte voor een brede ontwikkeling zodat zij maximaal hun talenten kunnen ontplooien en later benutten. De gemeente krijgt hierin steeds meer taken en een steeds grotere verantwoordelijkheid. We zetten daarom in op een passende integrale werkwijze tussen onderwijs, sport/bewegen, gezondheid (groente en fruit op alle scholen!), zorg, kunst/cultuur en minimabeleid (bestrijding kinderarmoede!), in combinatie met vroegsignalering en preventie. Ruimtelijk Ook in 2023 bouwden we verder aan onze woonopgaven, zowel in plannen voor nieuwbouw als voor transformatie van bestaand woonvolume. Zo krijgt het nieuwe Centrum steeds verder vorm. Het bestemmingsplan is definitief en er is overeenstemming bereikt over de verwerving van relevante percelen.

Andere majeure woonbouwontwikkelingen zijn de Raadhuisstraat, Entree Dorpstraat, Hof van Oeloven en de locatie oude Brikke Oave. Daarnaast stond 2023 in het teken van voorbereidingen voor verbetering van onze hoofdinfrastructuur: het Bodemplein, de Akerstraat, de Karel Doormanstraat en de N276, al deze trajecten gaan, na intensieve voorbereidingen, in 2024 in uitvoering. Cultuur Ook onze lokale cultuur stond hoog op onze agenda in 2023, omdat we ervan overtuigd zijn dat initiatieven die onze cultuur en onze gezamenlijke geschiedenis uitdragen, een sterk verbindend effect hebben. Zo hebben we ambitieuze plannen om ons Verhaal van Hoop, het verhaal van de Joodse onderduik in Brunssum, zichtbaar te maken in de restauratie van de badhokjes en het realiseren van een museale functie in het Schutterspark (Pompgebouw 4). Tot slot: Onder elke pagina in deze Jaarrekening ligt dit voorbehoud: We maken ons zorgen over een taaie uitdaging, de tweedeling in onze samenleving. De tweedeling tussen de mensen die het goed gaat, en mensen die het nog te vaak tegenzit in het leven en bedreigd worden in hun bestaanszekerheid. We maken ons zorgen over de kinderen die opgroeien in armoede, over gezinnen die de energierekening niet kunnen betalen, over ouderen die gevangen zitten in eenzaamheid, over mensen die het gevoel hebben dat de overheid er niet voor hen is.

Onze voorzieningen, onze hulp, moeten we daarom zo preventief en inclusief mogelijk organiseren. Daarin hebben we ook in 2023 stappen gezet. We kunnen nu kinderarmoede sneller signaleren. We hebben de armoederegelingen flink verruimd. We gaan bij mensen op bezoek als we merken dat ze van voorzieningen geen gebruik maken, et cetera. Dit alles is onderdeel van een cultuuromslag, waarbij we onze inwoners centraal stellen en benaderen op basis van vertrouwen. We zijn blij dat wij, en onze lokale zorgprofessionals, daar ook in toenemende mate de ruimte voor krijgen van de Rijksoverheid. Een voorbeeld hiervan is de herziening van de Participatiewet zodat deze straks minder regelgericht is en beter aansluit bij onze lokale werkwijze, waarin het draait om de vraag wat mensen (aan)kunnen en nodig hebben. Dat alles verleent aan onze opdracht, ‘Samen voor Brunssum’, een grote actualiteit, een grote urgentie. Wij mogen niet accepteren dat er groepen mensen zijn die niet meedoen of meekunnen in onze samenleving. Als gemeentebestuur rust op ons de maatschappelijke opdracht, en de morele plicht, om te bouwen aan onderling vertrouwen en daarmee uiteindelijk iedereen te bereiken, met een uitgestoken hand en vanuit een omgevingsbewuste en burgergerichte houding. De fundering daarvoor hebben we in 2023 gelegd en verstevigd.

Financieel

Prog.

Ingevolge artikel 3 lid 3 van de financiële verordening wordt hieronder het verloop van de begrotingscijfers weergegeven. Omschrijving

UITGAVEN 1 Bestuur en ondersteuning 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Educatie en Gezondheid 6 Wijkger. werken, integr., partic 7 Verkeer,vervoer en waterstaat 8 Sport, cultuur en receatie 9 Milieu en duurzaamheid 10 Economie en toerisme 11 Volkshuisvesting en RO 12 Algemene middelen Totaal uitgaven INKOMSTEN 1 Bestuur en ondersteuning 2 Veiligheid 3 Sociaal Domein 4 Volksgezondheid 5 Educatie en Gezondheid 6 Wijkger. werken, integr., partic 7 Verkeer,vervoer en waterstaat 8 Sport, cultuur en receatie 9 Milieu en duurzaamheid 10 Economie en toerisme 11 Volkshuisvesting en RO 12 Algemene middelen Totaal inkomsten Saldo uitgaven / inkomsten

Oorspronke wijziging wijziging wijziging wijziging wijziging wijziging lijke 1 2 3 4 5 6 begroting 2023 Mobiliteitspla Klimaatinstall De Positieve Viering 70 jaar Terca Terrein Nieuwbouw n atie Raad- en Stad NAVO acc. R.K.V.V. Quintzaal de Leeuw

3.520.283 3.064.534 50.308.052 1.485.645 5.020.611 4.189.453 4.477.704 8.309.706 1.223.853 16.608.950 7.633.952 10.476.306

45.000 -

39.900 -

65.000 -

116.319.049

45.000

39.900

65.000

-249.216 -18.876 -11.327.749 -20.000 -2.300.388 -40.977 -145.117 -685.394 -440.567 -84.515.461 -8.336.816 -8.238.488

-45.000

-39.900

-116.319.049

-45.000

-39.900

-65.000 -65.000

Begrotingswijzigingen met datum Raadsbesluit: Oorspronkelijke begroting 2023 inclusief amendementen Raadsbesluit 2022/95 d.d. 1 november 2022 1e begrotingswijziging 2023 Vaststelling Mobiliteitsplan Brunssum 2022-2032, Uitvoeringsprogramma Mobiliteit en Parkeernota 2022 Raadsbesluit 2022/115 d.d. 7 februari 2023 2e begrotingswijziging 2023 Aanpassen klimaatinstallatie Raad- en Quintzaal Raadsbesluit 2022/97 d.d. 20 december 2022 3e begrotingswijziging 2023 Aanpak jeugd door Stichting De Positieve Stad Raadsbesluit 2022/117 d.d. 7 februari 2023 4e begrotingswijziging 2023 Financiering viering 70 jaar NAVO-hoofdkwartier (1953-2023) Raadsbesluit 2022/116 d.d. 21 maart 2023 5e begrotingswijziging 2023 Netaansluiting zonnepark Terca-terrein Raadsbesluit 2023/8 d.d. 21 maart 2023 6e begrotingswijziging 2023 Nieuwbouw accommodatie RKVV De Leeuw Raadsbesluit 2023/4 d.d. 21 maart 2023

Prog.

Omschrijving

wijziging wijziging 7 8 1e Berap 2023 Bestemming resultaat jaarrekening gem. Brunssum

wijziging 9 2e Berap 2023

wijziging 10 niet uitgevoerd

wijziging 11 2e Berap ISDBOL

Bijgestelde raming

111.350 79.761 2.324.965 85.000 922.741 46.300 74.898 101.500 65.000 407.031

979.000 389.000 -

93.267 228.000 756.089 -35.212 -200.000 155.859 87.370 -1.062.000 -190.000 52.672 -2.673.118 2.032.866

441.045 -

UITGAVEN 3.724.900 3.372.295 54.809.151 1.450.433 4.905.611 5.307.953 4.656.374 7.776.604 1.341.525 19.048.847 7.545.452 7.803.188

4.218.546

1.368.000

-754.207

441.045

121.742.333

-1.242.171 -2.976.375

-1.368.000

-100.000 145.692 -80.370 -67.672 2.598.118 -1.741.561

-441.045

INKOMSTEN -249.216 -118.876 -12.424.228 -20.000 -2.300.388 -40.977 -225.487 -685.394 -508.239 -91.192.342 -8.336.816 -5.640.370

-4.218.546

-1.368.000

754.207

-441.045

-121.742.333

7e begrotingswijziging 2023 1e Bestuursrapportage 2023 Raadsbesluit 2023/39 d.d. 12 juni 2023 8e begrotingswijziging 2023 Jaarstukken 2022 gemeente Brunssum Raadsbesluit 2023/56 d.d. 11 juli 2023 9e begrotingswijziging 2023 2e Bestuursrapportage 2023 Raadsbesluit 2023/80 d.d. 14 november 2023 10e begrotingswijziging 2023 is niet uitgevoerd 11e begrotingswijziging 2023 ISD BOL 2e Bestuursrapportage 2023 Raadsbesluit 2023/79 d.d. 14 november 2023

ALGEMEEN FINANCIËLE VERSLAGGEVING 1. FINANCIEEL RESULTAAT EN ANALYSE Resultaat Het financieel resultaat over 2023 is € 903.140 positief. In 2022 was het financieel resultaat € 1.374.000 positief. Resultaat analyse Het rekeningresultaat 2023 werd in belangrijke mate beïnvloed door de vorming van een pensioenvoorziening voor bestuurders als gevolg van een wettelijke verplichting die voortvloeit uit de Wet Toekomst Pensioenen (WTP). Ook is er een positief resultaat behaald op de bekostigingssystematiek van de opvang ontheemde Oekraïners. De uitgaven voor jeugdhulp zijn fors hoger dan begroot als gevolg van nafacturaties over 2022 en hoge kosten gesloten jeugdzorg. Verder konden de laatste wijzigingen van de algemene uitkering (decembercirculaire) niet meer in de begroting worden verwerkt. Voorgesteld 2023 Het resultaat 2023 voor resultaatbestemming bedraagt € 903.140 positief. Op 16 april heeft het college besloten om extra middelen beschikbaar stellen om een plan uit te werken om ervoor te zorgen dat de (inburgerings- en re-integratie)trajecten van inburgeraars bij Betere Buren verkort worden. Het college wil alle mogelijke inspanningen verrichten om op termijn de reductie van het cliëntenbestand met 2% per jaar alsnog te realiseren. Voorgesteld wordt een bestemmingsreserve re-integratie statushouders te vormen en hierin een bedrag ad. € 385.851 te storten.

Voor het restant van het positieve resultaat ad. € 517.289 wordt voorgesteld om dit bedrag toe te voegen aan de algemene reserves. 2. BELANGRIJKSTE AFWIJKINGEN TEN OPZICHTE VAN DE BIJGESTELDE BEGROTING

bedrag x €1 miljoen Omschrijving (- = voordeel, + = nadeel) taakveld Vorming voorziening pensioenverplichting agv wettelijke verplichting XT-01 € 3,0 Crisisbeheersing (opvang Oekraïners) XT-11 € -2,5 Betaalde 2de termijn energietoeslag (zie ook algemene uitkering) XT-63 € 1,8 Betere exploitatiecijfers Sociale werkvoorziening XT-64 € -0,6 Hogere uitgaven Jeugdhulp Div taakvelden € 1,8 Minder activiteiten inzake verbetering leefbaarheid in de wijk en de XT-62 wijkbedrijven agv een tekort aan wijkkmanagers € -0,3 Hogere opbrengst leges omgevingsvergunning XT-83 € -0,5 Algemene Uitkering, mutaties september en decembercirculaire nog niet XT-07 begroot (inclusief 1,8 miljoen energietoeslag 2023) € -3,0

Overige kleine afwijkingen taakvelden (toelichting bij de taakvelden) Totaal

div.

€ -0,6 € -0,9

3. RESERVES EN VOORZIENINGEN Per 31-12-2023 is de vermogenspositie van de gemeente als volgt weer te geven (bedrag x € 1.000):

Omschrijving Algemene Reserve Resultaat 2023 Bestemmingsreserves Reserve ter dekking van kapitaallasten Voorzieningen voorzieningen negatief onder activa Voorziening Dubieuze Debiteuren Algemeen Voorziening Dubieuze Debiteuren Belastingen Voorziening oninbare Verhaalsdebiteuren soza Voorziening toekomstige verliezen GREX Totaal

Vreemd vermogen Eigen vermogen 19.989 903 17.895 10.389 8.951 102 67 751 10.108 19.979

49.176

Eigen vermogen en voorzieningen bij elkaar bedragen per 31-12-2023 totaal € 69.155.000 (afgerond bedrag). Voor een meer gedetailleerd overzicht van de reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de balans en de toelichting daarop.

TERUGBLIK OP DE PROGRAMMA’S

PROGRAMMA 1 BESTUUR EN BURGER TERUGBLIK 2023 was op meerdere fronten een bijzonder jaar. In 2023 zijn maar liefst twee verkiezingen geweest. Beiden zijn succesvol uitgevoerd, hetgeen vooral te danken is aan de inzet van personeel en vrijwilligers en ondersteunend de aanschaf van nieuwe software en aanpassing van procedures. Bij de tweede kamer verkiezingen zijn we qua snelheid en kwaliteit bij de beste 10% van Nederland geëindigd. In nadrukkelijk samenspel met het maatschappelijk middenveld heeft het college in 2023 het “Uitvoeringsprogramma college van burgemeester en wethouders 2022 – 2026” vastgesteld, dat bestaat uit 61 prioritaire actiepunten die voortkomen uit het door de raad vastgestelde coalitieprogramma. (Burger)participatie krijgt een steeds belangrijkere rol binnen onze manier van werken. Eind 2023 is de “kwartiermaker participatie” gestart om burgerparticipatie naar een nog hoger niveau te tillen. De implementatie van de gewijzigde Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) is in 2023 verder vormgegeven. Door het inbouwen van reflectiemomenten tussen de raad, het college en de ambtelijke organisatie is het ambtelijk-bestuurlijk samenspel in de praktijk regelmatig getoetst; met als doel het ambtelijk-bestuurlijk samenspel verder te optimaliseren.

De ingezette organisatieontwikkeling heeft in 2023 steeds meer vorm gekregen en wordt in de toekomst organisch en planmatig doorontwikkeld.

Taakveld: Bestuur (XT-01) WAT WILDEN WE BEREIKEN EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Doel: Wat wilden we bereiken 1 De raad geeft actief richting aan beleidsonderwerpen en –ontwikkelingen, dient daartoe initiatiefvoorstellen in, maakt politieke keuzes en stelt prioriteiten. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Er vindt een discussie op hoofdlijnen plaats, die richtinggevend is voor de uitvoeringsfase erna. Bij deze werkwijze krijgen maatschappelijke organisaties en burgers ook de gelegenheid in een vroegtijdig stadium te participeren.

1.2 Raadsleden nemen actief deel aan informatieavonden en raadswerkgroepen en heidagen.

Terugblik Zowel in diverse werkgroepen, commissies en informatieavonden, alsook in de gemeenteraad hebben raadsen commissieleden op hoofdlijnen de discussie gevoerd en sturing gegeven. Burgers hebben in raadsvergaderingen via het recht van inspreken een bijdrage kunnen leveren. Het meer direct betrekken van burgers en maatschappelijke organisaties bij het werkproces van de gemeenteraad heeft in 2023 nog geen duidelijke vorm gekregen. Raadsleden hebben ook in 2023 actief deelgenomen aan raadsinformatieavonden (in- en extern) en werkgroepen. Zo heeft in 2023 de actualisatie van het integriteitsbeleid vorm gekregen, heeft de werkgroep strategische aankopen verschillende adviezen afgegeven en is ook de klankbordgroep ICT bij elkaar gekomen. Vanuit de werkgroep ‘Verbinden’ zijn initiatieven ontplooid om de raad meer in positie te brengen. Daarbij kan onder andere gedacht worden aan het mede vormgeven van heidagen, het herijken van de besturingsfilosofie en het opstellen van een raadscommunicatiebeleid.

1.3 Herijken Strategische visie ‘Brunssum 2025’, samen met alle daarbij horende partners.

In 2023 is de keuze gemaakt om het herijken van de strategische visie onderdeel te laten maken van de in 2024 op te stellen omgevingsvisie (Programma 11).

Doel: Wat wilden we bereiken 2 De raad houdt controle op uitvoering door het college, heeft zicht op de effecten van gemeentelijk beleid, wordt vroegtijdig betrokken en stuurt zo nodig bij op basis van actieve beleidsevaluatie. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 2.1 Het bestuursakkoord wordt komende peri- In het eerste kwartaal van 2023 heeft het college het ode uitgewerkt tot een uitvoeringspro“Uitvoeringsprogramma college van burgemeester en gramma. wethouders 2022 – 2026” vastgesteld dat bestaat uit 61 actiepunten. Op 31 maart 2023 heeft hierover een heidag plaatsgevonden tussen raad, college, directieteam en managementteam. Opvolging en borging vindt nu plaats via de reguliere Planning & Control (P&C)-cyclus. 2.2 Consultatie maatschappelijk middenveld Voor de totstandkoming van het uitvoeringsprogramma en ambtelijke organisatie d.m.v. omgeheeft het college omgevingsgesprekken gevoerd met het vingsgesprekken. maatschappelijk middenveld en de ambtelijke organisatie. 2.3 De raad ontvangt periodiek de outputka- Reeds in 2020 is de outputkalender gerealiseerd. Onlender met een planning wanneer en welke danks dat deze nog behoefte heeft aan nadere verfijning, voorstellen ter besluitvorming aan het col- is hieraan in 2023 op een effectievere manier vervolg gelege en de raad worden voorgelegd. geven.

2.4 We verbeteren, waar nodig, de informatie- In het afgelopen jaar zijn aanvullende kaders opgesteld voorziening aan de raad en samenleving en is het project “Informatiehuishouding op orde” opgedoor onze open houding en toegankelijke start om kaders omtrent Informatieveiligheid, privacy, Ininformatie, mede langs de richtlijnen van formatie- & archiefbeheer, de WOO, de Wet Modernisede Wet Open Overheid (WOO). ring Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV), de Wet Digitale Overheid (WDO) en de Wet Elektronisch Publiceren (WEP) te koppelen aan onze eigen ambities inzake bedrijfsvoering en dienstverlening. Doel: Wat wilden we bereiken 3 Open, integer en vakbekwaam handelen van de gemeente/het gemeentebestuur en ambtelijke organisatie. De gemeenteraad, het college van B&W en de ambtelijke organisatie werken in de praktijk constructief samen in het belang van de burgers van Brunssum. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 3.1 De in de vorige periode ingestelde ‘raadswerkgroep verbinden’ gaan we de komende bestuursperiode (nog) beter borgen binnen de organisatie.

Terugblik De werkgroep Verbinden is gericht op het stimuleren van interne en externe inhoudelijke en organisatorische verbindingen. Niet als doel op zich maar als middel om de samenhang in beleid en uitvoering en de functionele samenwerking ‘in huis’ en met burgers en maatschappelijke partners te versterken. De werkgroep is multidisciplinair samengesteld en bestaat uit vertegenwoordigers van de raad, het college van B en W, griffie en ambtelijke organisatie. De individuele werkgroep leden dragen in hun dagelijkse praktijk doelstelling en functies van de werkgroep verbinden consequent uit en trachten op deze wijze de werkgroep steviger te positioneren binnen

3.2

3.3

3.4

3.5

3.6

3.7

3.8

de gemeentelijke organisatie. Ook is de kwartiermaker Participatie onderdeel geworden van de werkgroep. De raadswerkgroep koppelt periodiek te- De agenda en bijbehorende stukken en besluitenlijsten rug over de voortgang en resultaten aan de zijn voor alle raads- en collegeleden middels het raadsinvoltallige raad. Voor de overige raadswerk- formatiesysteem in te zien. groepen bekijken we kritisch wat de rele- De bestaande werkgroepen zijn noodzakelijk gebleken. vantie is en of het beoogde doel is bereikt. Daarnaast zijn er in 2023 geen nieuwe raadswerkgroepen opgestart. Deskundigheid/professionaliteit borgen en Het voltallige college heeft in 2023 een training morele specifieke vakkennis actualiseren binnen oordeelsvorming gevormd. Daarnaast zijn er in 2023 heihet college van B&W, de gemeenteraad en dagen geweest tussen het college en het managementde ambtelijke organisatie. Dit middels het team. Een aantal collegeleden hebben verder in 2023 gevolgen van opleiding, bijscholing en gebruik gemaakt van de mogelijkheid individueel opleidinbruik maken van externe advisering/coa- gen en trainingen te volgen voor professionele en perching. soonlijke ontwikkeling. Ook t.b.v. het ambtelijk apparaat is – naast de generieke opleidingen – prioriteit gegeven aan persoonlijke ontwikkeling en scholing. Het beschikbare opleidingsbudget is in 2023 nagenoeg volledig ingezet.

We bevorderen onze bestuurlijke en amb- De genoemde Gedragscodes zijn reeds in 2022 geactualitelijke integriteit, onder meer door het ac- seerd en in werking getreden. Ook het protocol Integritualiseren van de Gedragscodes van de ge- teit is inmiddels geactualiseerd. In 2023 hebben vrijwel meenteraad, het college van B&W en de alle ambtenaren de training morele oordeelsvorming geambtelijke organisatie. volgd, is een integriteitsfunctionaris aangenomen, belast met de borging van integriteit in de organisatie en vormt ethiek en integriteit een integraal onderdeel van ons kwaliteitsbeleid en -systeem inzake bedrijfsvoering. We gaan de besturingsfilosofie herijken, In 2023 is een ambtelijke werkgroep (inclusief de griffie) om de wisselwerking tussen de gemeente- opgericht en gestart met het herijken van de besturingsraad en het college van B&W en de ambte- filosofie. lijke organisatie te verbeteren. De herijkte besturingsfilosofie wordt in 2024 vastgesteld. Door het inbouwen van reflectiemomen- In het eerste kwartaal van 2023 is een bijeenkomst georten gaan we het ambtelijk-bestuurlijk sa- ganiseerd tussen de raad, het college van burgemeester menspel in de praktijk regelmatig toetsen en wethouders en de ambtelijke organisatie. Daarnaast aan hetgeen we met elkaar hebben afge- zijn er in 2023 ook heidagen geweest tussen het college sproken. en het managementteam.

Openbaarheid van overheidsinformatie is In 2023 is volgens het uitgangspunt van openbaarheid uitgangspunt. We leggen daarom alleen gehandeld. Enkel daar waar het echt nodig is én een wetgeheimhouding op wanneer dit echt nodig telijke grondslag voor geheimhouding is, is geheimhouis en we zorgen ervoor dat de geheimhou- ding opgelegd. Verder hebben we in 2023 gecontroleerd ding zo snel mogelijk wordt opgeheven. van welke raads- en collegestukken de geheimhouding kan worden opgeheven. Daar waar dat aan de orde was, is de geheimhouding vervolgens ook opgeheven. De omslag van sectoraal naar integraal Met het college zijn in 2023 diverse verkennende gewerken en naar opgaven- en gebiedsgesprekken geweest over organisatieontwikkeling. Uitricht werken is eerder in gang gezet en gangspunt is dat het proces van organisatieontwikkeling gaan we in deze bestuursperiode veranke- volgend is op de ontwikkelingen van het primaire (inhouren in de organisatie. delijke) proces. Daarmee wordt gedoeld op het vormgeven van de ‘majeure opgaven’ en de uitvoering van de 61 prioritaire actiepunten van het uitvoeringsprogramma. De ‘majeure opgaven’ zijn in 2023 grotendeels via een project- dan wel programmatische aanpak opgepakt en bemenst. De voornoemde aangezette verandering is op

diverse vlakken merkbaar binnen de organisatie, zoals: de programmamanager Centrumplan en de programmamanager Noord-Oost, de zelfstandige positie van concerncontroller en de concrete invulling door het DT van het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap. De insteek is dat de organisatie en bedrijfsvoering op organische wijze wordt (door)ontwikkeld.

Doel: Wat wilden we bereiken 4 Effectieve samenwerking in Parkstad Limburg, waarbij we een actieve rol spelen in deze regionale samenwerking en ons als een volwaardig partner opstellen en waarbij we tevens grip houden op het functioneren en de uitgaven van de gemeenschappelijke regelingen. Resultaat: Wat hebben we daarvoor gedaan 4.1 We zetten de deelname aan de regionale werkgroep ‘gemeenschappelijke regelingen’ voort. We bepalen of en bij welke (majeure) regionale opgaven versterking van onze strategische inzet gewenst is.

Terugblik

De werking van de werkgroep, ingesteld om meer grip te krijgen op de verbonden partijen en een betere afstemming van ambtelijke voorbereiding en bestuurlijke besluitvorming met de andere deelnemende gemeenten, is in 2023 geëvalueerd. Verder is een eerste aanzet gedaan voor een advies over het doorvoeren van verbeteringen. Het vervolg daarvan wordt in 2024 opgepakt. 4.2 De wijziging Wet Gemeenschappelijke Re- De implementatie is gesplitst in een zienswijze- en toegeling (WGR) wordt geïmplementeerd. stemmingstraject. Voor zover van toepassing zijn in de gemeenschappelijke regelingen waarin de gemeente Brunssum betrokken is, de aanpassingen als gevolg van de WGR in 2023 doorgevoerd en, waar nodig, voorgelegd aan de raad in het kader van de zienswijzeprocedure. In de eerste helft van 2024 wordt de toestemmingsfase van de betreffende verbonden partijen opgepakt, zodat de wetswijziging WGR tijdig in alle gemeenschappelijke regelingen is geïmplementeerd.

Doel: Wat wilden we bereiken 5 We willen bereiken dat inwoners en ondernemers eerder betrokken raken bij beleidsinitiatieven in de stad, in wijken en buurten. Resultaat: Wat hebben we daarvoor ge- Terugblik daan 5.1 Het participatietraject ‘Brunssum – Samen In overleg met de bestuurlijk verantwoordelijke en werkaan zet’ wordt voortgezet, waarbij telkens groep-leden (wijkmanagers en de burger) is afgestemd de inzichten en behoeften van de gemeen- dat ‘Samen aan zet’ geen doorgang vindt in de toenterschap worden uitgediept en vertaald naar tijd bedachte opzet. concrete acties. De kern van ‘Samen aan zet’ wordt verder opgepakt door de Buurtnetwerken Brunssum. Deze buurtnetwerken waren vanaf het begin ook vertegenwoordigd in ‘Samen aan zet’. Daarmee worden de behoeften van de Brunssumse burgers opgehaald en vertaald naar concrete acties in de wijken en, daar waar mogelijk, eveneens op Brunssums niveau.

5.2 We gaan op zoek naar vernieuwende vor- Per 1 december 2023 is de ‘kwartiermaker participatie’ men van burgerparticipatie, die hun gestart. Deze functionaris heeft de opdracht gekregen te waarde in de praktijk hebben bewezen De onderzoeken op welke manier de (burger-)participatie in opgedane praktijkervaringen leggen we Brunssum naar een hoger niveau kan worden getild. Dat uiteindelijk vast in een kadernotitie ‘bur- zal o.a. geschieden in samenwerking met inwoners en gerbetrokkenheid’, die als leidraad kan die- (buurt-)verenigingen. Daarnaast zal de kwartiermaker nen voor onze manier van werken. participatie werken aan het vergroten van het denk- en handelingsrepertoire over burgerparticipatie in de gemeentelijke organisatie. 5.3 In het kader van bewonersparticipatie gaan Hiermee zijn we in 2023 gestart. Meerdere prowe bij beleidsvoornemens vroegtijdig in jecten/trajecten (N276, de OV-hub, Centrumplan, etc.) gesprek met inwoners en ondernemers in kennen een vorm van participatie in een vroeg stadium. de stad, in buurten en wijken. We zijn lerend, zo ook de burger, bij participatie, waarbij verwachtingenmanagement van eminent belang is.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Brunssum&id=dd5c9a6d-cdb9-478e-abb9-6631fb67dce0