103 - Jaarstukken 2020

De positieve ontwikkeling wordt vooral veroorzaakt doordat de baten op rekeningbasis € 5,3 miljoen hoger zijn dan op begrotingsbasis. Dit grote verschil wordt vooral veroorzaakt door hogere inkomsten uit het gemeentefonds en de Tozo-regeling. Doordat eenmalige verhogingen zijn, is hier sprake van een incidenteel effect. 1b – Netto schuldquote, inclusief verstrekte leningen Rekening Begroting Rekening 2019 2020 2020 132,3% 141,1 112,2% Om inzicht te krijgen in welke mate er sprake is van doorlenen van kapitaal, wordt de netto schuldquote zowel exclusief (1a) als inclusief (1b) verstrekte leningen weergegeven. Zo wordt duidelijk wat het aandeel is van de verstrekte leningen en wat dit betekent voor de schuldenlast van de gemeente. Ook dit kengetal wordt incidenteel positief beïnvloed door de extra baten zoals genoemd bij kengetal 1a.

55

2 – De solvabiliteitsratio Rekening Begroting 2019 2020 4,4% 7,0%

Rekening 2020 4,8%

Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het geeft het eigen vermogen weer als percentage van het balanstotaal. Provincie Gelderland geeft de volgende signaleringswaarde; • lager dan 20%: risicovol, • tussen 20 en 50%: voldoende, • boven 50%: goed. 3 – Grondexploitatie Rekening Begroting 2019 2020 25,7% 22,2%

Rekening 2020 19,0%

Het kengetal geeft aan het aandeel van boekwaarde van de gronden in exploitatie ten opzichte van de totale bate van de gemeente (exclusief de verrekeningen met reserves). Provincie Gelderland geeft de volgende signaleringswaarde; Cat A (<20%): gezond Cat B (20<35%): neutraal Cat C (>=35%): risicovol Ook dit kengetal wordt incidenteel positief beïnvloed door de extra baten zoals genoemd bij kengetal 1a. 4 – Structurele exploitatieruimte Rekening Begroting 2019 2020 -6,8% 0,9%

Rekening 2020 1,6%

Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de begroting is. Ook geeft het aan of de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen en/of er ruimte is voor nieuw beleid. Voor de berekening delen we het saldo van structurele baten en lasten vermeerderd met het saldo van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (*) door de totale baten. Een kengetal dat kleiner is dan 0 duidt op een tekort in de structurele ruimte. (*) exclusief verrekening met de Vrije Reserve 5 – Belastingcapaciteit – Woonlasten meerpersoonshuishoudens Rekening Begroting Rekening 2019 2020 2020 100,7% 110,6 110,6 Dit kengetal geeft aan wat de woonlasten in Brummen zijn, uitgedrukt in een percentage van het landelijk gemiddelde. Is het kengetal lager dan 100%, dan zijn onze woonlasten dus lager dan gemiddeld in Nederland. De Provincie stelt de volgende signaleringswaarde voor dit kengetal; Cat A (<95%), Cat B (95<105%) en Cat C (>=105%). De cijfers van de Brummense lokale lastenmonitor, vormen de basis van de berekening. Samenvatting kengetallen Op basis van bovenstaande kengetallen kunnen we concluderen dat de financiële positie van de gemeente Brummen nog steeds zorgelijk is. De solvabiliteitsratio en belastingcapaciteit zitten in de signaleringswaarde “rood”.

We zien wel een positieve ontwikkeling in de risico’s met betrekking tot de grondexploitaties en in de structurele exploitatieruimte. Deze laten in de komende jaren een “groene” signaleringswaarde zien. De woonlasten voor meerpersoonshuishoudens tenslotte zijn hoger door de extra verhoging van de OZB en stijging van de afvalstoffenheffing.

56

Paragraaf C – Onderhoud kapitaalgoederen

2020

Algemeen Deze paragraaf gaat in op het beleidskader en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties met betrekking tot onze ‘grotere’ kapitaalgoederen. Hierbij denken we aan de kosten van aanleg en instandhouding van wegen, riolering, water, groen en gebouwen. Een groot deel van het ‘vermogen’ van onze gemeente bestaat uit het bezit van wegen, rioleringen, groenvoorzieningen en gebouwen. Een zorgvuldig beheer en onderhoud hiervan vinden we dan ook belangrijk. Daarnaast wordt de kwaliteit van het openbaar gebied door inwoners vaak het meest intensief beleefd. Zwerfvuil, hondenpoep, loszittende stoeptegels, boomwortels, slecht onderhouden gebouwen, moeilijk toegankelijke gemeentelijke gebouwen: deze onderwerpen raken inwoners direct. De kosten van instandhouding van wegen, groen, riolering en gebouwen berekenen we aan de hand van onderhoudsplannen (de beheersplannen). De hoogte van de onderhoudskosten zijn voor een deel te beïnvloeden door keuzes te maken in het niveau van onderhoud. In 2018 is de Integrale visie Beheer Openbare Ruimte door de gemeenteraad opgesteld. In deze visie staan de kaders waarbinnen het beheer van de openbare ruimte plaatsvindt. Ook staat hierin de ambitie om de buitenruimte beter toekomstbestendig en duurzaam te maken. Het onderhoud van de wegen Het college heeft op 12 mei 2020 het beheerplan wegen 2020-2024 vastgesteld.

Op basis van de resultaten van de weginspectie uit 2019 en het beheerplan is een uitvoeringsplan voor 2020 opgesteld en uitgevoerd. Voor de financiering van de uitvoering voegen we jaarlijks een bedrag toe aan de voorziening Onderhoud wegen. Uit deze voorziening bekostigen we het groot onderhoud van de asfalt- en elementenverhardingen en ook de oppervlaktebehandelingen. Voor de financiële overzichten, zie hoofdstuk Financiële positie. Naast het uitvoeringsbudget is een incidenteel budget voor het wegwerken van onderhoudsachterstanden in de openbare ruimte beschikbaar. Met dit bedrag worden gebreken in plantsoenen en wegen hersteld. We hanteren hierbij het uitgangspunt dat door de inrichting de beheersituatie voor de toekomst verbetert en de onderhoudskosten dalen. In 2020 zijn er geen grote projecten uitgevoerd. Het budget wordt gekoppeld aan aanpassingen in de openbare ruimte op locaties waar Veluwonen grootschalige renovaties in uitvoering heeft. Op deze wijze kan werk met werk gemaakt worden. Het beschikbaar gestelde budget is daarmee door te schuiven naar 2022. Het asfaltonderhoud en de straat- en andere werkzaamheden is in de markt gezet en aanbesteed. Bij de uitvoer van de werkzaamheden konden enkele milieubesparende maatregelen doorgevoerd worden.

De Leuvenheimsestraat en Om den Oldenhof is voorzien van een versterkingslaag van asfalt waarin een klein gedeelte van de bitumen (aardolieproduct) is vervangen door een biobased olie. Hierdoor is het mogelijk de verwerkingstempratuur van het asfalt te verlagen met 30 tot 40 graden. Dit resulteert in een CO2 reductie van circa 20 procent ten opzichte van een standaard mengsel. Op de Adelaarstraat is een deklaag van zogenoemd Grasfalt aangebracht. In dit asfaltmengsel is 50 % van de bitumen vervangen door Lignine, dit wordt gewonnen uit Olifantsgras. Ook Grasfalt wordt aangebracht op een 30 tot 40 graden lager temperatuur dan een standaard asfaltmengsel waardoor ook hiermee een CO2 reductie van 20% wordt behaald. De geplande verbreding van de recreatieve fietspaden op de Imbosch en de aanleg van het ontbrekende brede stuk Hallsepad bij de Knoevenoordstraat heeft in 2020 nog geen uitvoer kunnen krijgen. De benodigde natuurvergunning is in 2020 niet afgegeven. Verwacht wordt dat deze begin 2021 afgegeven wordt opdat het werk in september 2021 conform de voorwaarden gerealiseerd kan worden.

57

Uitgevoerd onderhoud, herstraat- en andere werkzaamheden aan wegen en fietspaden in 2020 Reparaties asfalt deklaag: Voorstondensestraat (nabij de Eerbeekse brug), Molenbeekweg, Adelaarstraat, Tolzichtpad, Om den Oldenhof en de Leuvenheimsestraat Slijtlagen: Boerenstraat (buiten de bebouwde kom), Heemstedeweg en de Parallelweg Herstraatwerkzaamheden: Diverse trottoirs en parkeerplaatsen verspreid door de gehele gemeente. Bruggenbeheer In 2020 zijn de bruggen over het Apeldoorns kanaal geïnspecteerd op mogelijke gebreken. Uit de inspectie zijn een aantal kleine gebreken gekomen. Deze gebreken zijn gedeeltelijk in 2020 hersteld. Het restant volgt in 2021. Groot onderhoud voorzien we niet eerder dan in 2032. Openbare reiniging Het ruimen van zwerfvuil is sinds 1 januari 2019 ondergebracht bij onze buitendienst. Handmatig ruimen zij zwerfafval in de kernen en het buitengebied. Voor de dorpscentra en de toegangswegen naar de centra wordt het onderhoud op beeldniveau1 B uitgevoerd. Dat is het basisniveau. De overige gebieden binnen de bebouwde kom worden nog op C-niveau onderhouden. In het buitengebied wordt twee keer per jaar zwerfvuil geruimd. Mede dankzij de inzet van vrijwilligers wordt ook bij deze beperkte inzet bij metingen een basis (B-) niveau gemeten. De vrijwilligers worden door de gemeente gefaciliteerd. Zij kunnen prikkers, hesjes en afvalzakken van de gemeente krijgen.

Daarnaast zijn er een beperkt aantal trolleys beschikbaar om het afval gescheiden te kunnen rapen. Volle zakken worden bij de vrijwilligers aan huis opgehaald. Er is dit jaar in Eerbeek een nieuwe groep gestart. Het vegen van wegen is op bestekbasis voor 5 jaar uitbesteed. Het bestekmatig vegen van wegen gebeurt alleen binnen de bebouwde komen. Voor het vegen van wegen hanteren we binnen de bebouwde kom het B-niveau. In de herfstperiode zetten we een veegwagen in voor het verwijderen van blad. Het ruimen van het blad vindt dan gecoördineerd per wijk op wegen en in plantsoenen plaats. Huishoudelijk afval Eind 2020 is een enquête gehouden onder inwoners en deelnemers aan het inwonerspanel “Brummen spreekt” over de afval-/grondstoffeninzameling in de gemeente. Deze enquête levert informatie voor het in voorbereiding zijnde grondstoffenplan 2021-2025. De gemeenteraad is begin december bijgepraat over de actuele stand van zaken op afval-/grondstoffengebied. De hoeveelheid ingezameld afval per inwoner is in 2020 toegenomen naar 410 kilo per inwoner per jaar. 293 kilo werd daarvan gescheiden ingezameld en de hoeveelheid restafval was 117 kg. Dat is een scheidingspercentage van 71% (was 72% in 2019). Het landelijk streven voor 2020 was een scheidingspercentage van 75% met 100 kg restafval per inwoner per jaar en is dus niet gehaald.

De openbare straatverlichting Op basis van het beleidsplan openbare verlichting (2016-2020) verduurzamen we het bestand van lichtmasten en armaturen. Eind 2020 zijn ca. 800 lichtmasten met ca 1.500 armaturen vervangen door aluminium masten en LED-armaturen. De nieuwe verlichting heeft in het begin relatief veel klachten opgeleverd omdat de lampen te fel brandden. Deze klachten zijn allemaal verholpen. Het vervangingsplan wordt in de eerste helft van 2021 afgerond. Het regulier onderhoud van de verlichting (o.a. vervangen kapotte armaturen) hebben we uitbesteed. De aanbesteding van een bestek voor een volgende onderhoudsperiode is in 2020 geweest. Na een mislukt aanbesteding in maart is per 1 januari 2021 is de nieuwe aannemer van start gegaan. Het contract geldt voor maximaal 4 jaar.

1 Beeldniveau uit de CROW kwaliteitscatalogus

58

De rioleringsstelsels in de gemeente Als basis voor de investeringen, jaarlijkse kosten en opbrengsten geldt het Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP). Op 19 november 2020 heeft de Raad de huidige GRP 2016-2020 met twee jaar verlengd en vastgesteld. Dit in verband met de nieuwe Omgevingswet waarin het rioolbeleid onder gaat vallen. Voor onderhoud aan rioolgemalen, (correctief) onderhoud en onderzoek aan het rioolstelsel zijn binnen de exploitatiebegroting jaarlijkse budgetten beschikbaar. Voor toekomstige renovaties van rioolstelsels is een voorziening beschikbaar die jaarlijks wordt gevoed ten laste van de exploitatiebegroting. In 2020 is € 600.000 in deze voorziening gestort. In de toelichting op de balans wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van de voorziening rioolrenovaties. De voor 2020 geplande verplaatsing van de riooloverstortvoorziening van de Veldweide naar de Elzenbosweg wordt in 2021 uitgevoerd. Als gevolg van Corona bleek een goede werkvoorbereiding en tijdige communicatie met de omwonenden begin 2020 niet haalbaar om uitvoering van het werk tijdens gunstige grondwaterstanden in 2020 uit te voeren. Het werk bestaat uit de aanleg van een buisleiding met een doorsnede van 2 meter door de groenzone van de Elzenbos. De kosten voor het rioolstelsel worden voor 100% gedekt door de rioolheffing. Hierbij hanteren we het principe “de vervuiler betaalt”.

Renovatie en vervanging van riolen in 2020 Rioolvervangingen: Rioolvervanging in de Eerbeekse Enk (fase 9): o.a. Ruysdaelstraat, Gerard Doustraat, Rembrandtlaan en gedeelte Weth. Sanderstraat + vervanging/relining op nog nader te bepalen locaties. Zijn uitgesteld i.v.m. extra + onvoorziene werkzaamheden van Liander. Uitvoering in 2021 Verbetermaatregel: afkoppelen Eerbeekse Enk fase 9. Ook deze werkzaamheden zijn uitgesteld ivm werkzaamheden Liander Doorgeschoven projecten uit 2019: Aanleg overstortleiding Elzenbos: project in voorbereiding, uitvoering zomer 2021 Renovatie rioolgemaal Kollergang: uitvoering gereed februari 2021 Vervanging gemalen (Buurtweg Oeken). Na inspectie bleek vervanging beperkt noodzakelijk. Alleen rioolpomp vervangen. Overige vervanging uitgesteld Vervanging persleiding Soerense Zand. Project is in voorbereiding. Uitvoering in 2021 Milieumaatregelen Aanleg infiltratieriool en of maatregelen op maaiveldniveau; omvormen (gescheiden) rioolstelsel Elzenbos. Gereed juli 2021 Het onderhoud van bermen en sloten De biodiversiteit staat onder druk. Om de biodiversiteit te verbeteren is samen met Landschapsnetwerk Brummen en andere beherende instanties gekeken naar mogelijkheden om de biodiversiteit in de bermen te vergroten.

Dit kan door de bredere bermen in onze gemeente niet meer te klepelen maar door de vegetatie te maaien en af te voeren of door in het voorjaar een maaironde niet uit te voeren. In 2020 is gestart met bermen op deze manier te onderhouden. Het vrijkomende maaisel van bermen en sloten is op agrarische gronden in onze gemeente verwerkt. In 2021 brengen we een nieuw maaibestek op de markt waarin deze gewijzigde werkwijze is verwerkt. Op enkele locaties zijn ongewenste invasieve exoten in bermen en sloten aanwezig. Op deze locaties wordt de berm in een aparte maaironde gemaaid. Hiermee gaan we verdere verspreiding van deze soorten tegen. Het openbaar groen in de gemeente Het inrichtingsniveau en het onderhoud van het openbaar groen in de gemeente heeft haar basis in de groenstructuurplannen. Het onderhoud voeren we uit op basis van beeldkwaliteit. Het onderhoudsniveau van onkruidbestrijding in het openbaar groen in de wijken heeft tot najaar 2020 plaats gevonden op het lage en sobere C-niveau. Vanaf eind 2020 is budget beschikbaar om meer groenvakken om een basisniveau te onderhoudend, dit is een verhoging naar B-niveau. Gerenoveerde groenvakken en vakken in de centra en aan de toegangswegen werden al op een basisniveau onderhouden.

59

Na jaren met een laag onderhoudsniveau en uitgestelde snoei- en renovatiewerkzaamheden zijn we begonnen met een inhaalslag om de verwaarloosde beplantingen te vervangen. Hierbij worden ook klimaatmaatregelen doorgevoerd. We willen dat de beplantingen toekomstbestendig zijn en een nog grotere bijdrage aan het leefklimaat geven. In 2020 zijn verschillende plantsoenvakken aangepakt met name in de kern Eerbeek, totaal ca 1700m2. Papiermakerserf 450m2, Poelkampstraat 300m2, Ydinkerf 250m2, Odinkerf 200m2, Blekerserf 200m2 Honingraad 50m2 Jan Mankesstraat 150m2, De Kamp 50m2 Voedselbos In Elzenbos hebben ca. 70 vrijwilligers zich binnen de geldende corona-maatregelen ook in 2020 ingezet voor de verdere ontwikkeling van een voedselbos. Voedselbos ‘De nieuwe Erven’ is 3 ha. groot en is vanaf 2017 ontwikkeld van tekentafel tot uitvoering door vrijwilligers. Waar nodig worden zij ondersteund door de gemeente of een aannemer. De begraafplaatsen Op de begraafplaatsen zijn in de zomer van 2018 veel bomen en struiken door warmte en droogte bezweken. Vervanging van deze beplantingen staat voor 2021 gepland. Het op de begraafplaats Brummen aanwezige graf- en rijksmonument van Bogaardt verkeert in een verwaarloosde status. Vrijwilligers hebben zich gemeld om de zorg over dit monument over te nemen.

Door de uitbraak van het coronavirus is de oprichting van de stichting door deze vrijwilligers uitgesteld. De overdracht van de grafrechten is daarmee vertraagd. Het onderhoudsniveau op de begraafplaatsen vindt plaats op B-niveau (CROW kwaliteitcatalogus). Boombeheer Het onderhoud van het boombestand heeft volgens planning plaats gevonden. Naast het geplande onderhoud voor 2020 zijn enkele achterstallige snoeiwerkzaamheden vanuit 2019 uitgevoerd. Er is ook een inhaalslag gemaakt met de herplant van bomen. In de jaren 2017 t/m 2019 was er, onder andere door de hitte en droogte, relatief veel uitval van laan- en straatbomen. De vervanging van deze bomen was nog niet gerealiseerd en is in het najaar van 2020 uitgevoerd. In totaal zijn in het najaar 300 vervangende bomen aangeplant. In 2019 is gestart met het opstellen van een nieuw boombeleidsplan. Het boombeleid uit de bomenvisie uit het jaar 2000 was aan een actualisatie toe. Naar verwachting kan het beleidsplan begin 2021 ter vaststelling aan de raad aangeboden worden. Vanaf 2017 is er weer sprake van overlast door de eikenprocessierups in inlandse eiken. Om de overlast te beperken is ook in 2020 de overlast planmatig aangepakt. Waar toegestaan en mogelijk heeft op locaties binnen de bebouwde kom preventieve bestrijding plaats gevonden door bespuiting van de eiken met nematoden.

Op een zevental locaties is daarnaast een bloemenmengsel ingezaaid waar natuurlijke vijanden van de rups op af komen. Curatief zijn de rupsen bestreden door in de overlastperiode nesten van de eikenprocessierups weg te zuigen. Er zijn in 2020 minder rupsennesten waargenomen dan in 2019. Het aantal overlastmeldingen was 25% minder dan in 2019. Bosbeheer In het voorjaar van 2020 is een bosdunning uitgevoerd in de Marktvoortse bossen en het Wilhelminapark. De voorbereiding voor deze boswerkzaamheden zijn in 2018 gestart en nu afgerond. Met de uitvoering van deze bosdunning is opnieuw een deel van het aangeplante naaldhout geoogst, en wordt meer ruimte gegeven aan inheemse loofhoutsoorten. Met de werkzaamheden verlagen we ook het risico op stormschade en creëren ruimte voor de overige houtopstand. In het Wilhelminapark is zorgvuldig gewerkt om de randbeplantingen, jonge- en natuurlijke aanwas te sparen bij het verwijderen van de te kappen bomen. Hiervoor zijn extra machines ingezet. Dit heeft geleid tot verhoging van de kosten maar ook tot meer tevredenheid bij de inwoners. Na het verrekenen van de exploitatiekosten met de verkoopopbrengsten van het hout is er een voordeel voor de gemeente van €14.000,- ontstaan. Speeltoestellen De gemeentelijke speeltoestellen zijn conform de wettelijke eisen structureel gecontroleerd op gebreken.

Dit wordt uitgevoerd door de eigendienst en door een externe inspecteur. Onveilige en niet te repareren speeltoestellen zijn verwijderd. Vervanging van speeltoestellen en herinrichting van speellocaties vindt plaats volgens uitgangspunten die in 2019 zijn vastgesteld. In 2020 zijn de speelplaats het

60

Bronckhorsterveer en de skatebaan in Brummen hernieuwd. Sportvelden Door de Coronapandemie zijn de sportvelden in 2020 nauwelijks bespeeld geweest. Onderhoud aan de velden kon daardoor onder gunstige omstandigheden uitgevoerd worden. In 2020 is groot onderhoud aan het hoofdveld van het sportcomplex Hall uitgevoerd. Hierbij is helaas door de aannemer een fout gemaakt die in het speelseizoen niet direct hersteld kon worden. Deze fout zal op kosten van de aannemer worden hersteld in de rustperiode van de velden in 2021. De verenigingen hebben 3 maanden kwijtschelding van de huur ontvangen wegens de verplichte sluiting door de pandemie. Deze zijn kosten zijn gedekt door de TVS regeling (Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties) van het Rijk. Het onderhoud van gemeentelijke gebouwen Budget begroot € 230.000 Werkelijk € 153.000 Voor groot onderhoud van gemeentelijke gebouwen is een voorziening beschikbaar die jaarlijks wordt gevoed ten laste van de exploitatiebegroting. Hiermee is in 2020 een bedrag gemoeid van € 267.000. De kosten van groot onderhoud worden vervolgens gedekt uit de beschikbare voorziening. Hierna een toelichting op grote financiële afwijkingen ten opzichte van de planning: • € 30.000 voordeel bij brandweergebouwen: niet uitgevoerde werkzaamheden (o.a. vanwege corona) welke worden doorgeschoven naar 2021.

• € 37.000 voordeel bij Kollergang - verhuur: de leegstaande ruimtes zijn niet verhuurd geweest en daardoor zijn er ook geen kosten gemaakt om de ruimtes verhuur-gereed te maken. • € 20.000 nadeel bij de Bhoele: De verhoging van het bedrag komt doordat in de doucheruimtes de RADA-systemen zijn vervangen. De bedragen voor deze vervanging waren niet opgenomen in 2020. • € 29.000 voordeel op de overige gemeentelijke gebouwen. Het reguliere onderhoud van schoolgebouwen wordt gedaan door de schoolbesturen. Alleen nieuwbouw, uitbreiding en zeer groot onderhoud valt nog onder de gemeente. Aanvragen daarvoor lopen via de huisvestingsverordening voor het onderwijs. Budgetten die hiervoor nodig zijn worden jaarlijks aangevraagd en via de investeringslijst in de begroting inzichtelijk gemaakt. Herijking reserves en voorzieningen Voor alle kapitaalgoederen waarbij voor het onderhoud en/of renovatie wordt gewerkt met een voorziening geldt dat de toereikendheid jaarlijks getoetst moet worden aan het beleid dat is vastgelegd in de notitie reserves en voorzieningen.

Actualiteit van beheers- en beleidsplannen Beheersplan Beheerplan gemeentelijke gebouwen Beheerplan wegen Uitvoeringsplan gladheidbestrijding Beheerplan groenvoorzieningen Openbare verlichting Beheerplan riolen Beleidsplannen Beleidsplan gemeentelijke gebouwen Beleidsplan Wegen Gladheidsbestrijding Groenstructuurplan Brummen Groenstructuurplan Eerbeek Landschapsbeleidsplan Openbare verlichting Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) Afvalbeleidsplan Structuurplan spelen

61

62

Paragraaf D – Financiering

2020

Algemeen In deze paragraaf wordt informatie verstrekt over de manier waarop de gemeente geld aantrekt. In deze paragraaf wordt beschreven hoe de financieringsfunctie is uitgevoerd in 2020. De wet Financiering Decentrale Overheden (wet FIDO) en de wet Hof zijn de kaders waarbinnen de uitvoering van de financieringsfunctie plaatsvindt. Daarnaast heeft de raad kaders vastgesteld in de financiele verordening en in het Treasury statuut. Het gemeentelijke financieringsbeleid is opgesteld om te voorzien in de financieringsbehoefte op korte en op lange termijn. De belangrijkste doelstelling is het beheersen van de risico’s die hieraan verbonden zijn en de rentekosten te beperken. Renteontwikkelingen Het monetaire beleid wordt bepaald door de Europese Centrale Bank (ECB). De ECB stelt zich tot doel de inflatie op de middellange termijn onder, maar dicht bij 2% te houden. Prijsstabiliteit draagt namelijk bij aan de toename van economische welvaart en de potentiele groei van de economie. De door de ECB gehanteerde herfinancieringsrente is van invloed op de ontwikkeling van de rente op de kapitaalmarkt (lange termijn leningen). Het tarief is sinds 2016 0%. De Euribor tarieven worden gehanteerd om de geldmarktrente (korte termijn leningen) te bepalen. Dit tarief ligt in 2020 tussen -0.487% en -0.248%.

Naar verwachting zullen de rentetarieven op lange termijn weer gaan stijgen als gevolg van het staken van het interventieprogramma van de Europese Central Bank (ECB). Risicobeheer Voor de beheersing van de renterisico’s gelden twee concrete richtlijnen: de renterisiconorm en de kasgeldlimiet. Schuldpositie De financieringsbehoefte is afhankelijk van de geplande uitgaven en investeringen. Hieronder volgt een overzicht van de schuldpositie en de rente in 2020. Het gemiddelde rente tarief ligt in 2020 rond 0,7%. (bedragen x € 1.000) Nieuw

Restant hoofdsom 2019

opgenomen

Langlopende leningen

€ 62.353

Kortlopende leningen

Leningen

Totaal

Aflossing

Betaalde rente

Restant hoofdsom 2020

€ 3.500

€ 5.063

€ 420

€ 60.790

€0

€0

€0

0

€0

€ 62.353

€ 3.500

€ 5.063

€ 420

€ 60.790

De looptijd van de resterende schulden varieert van 1 jaar tot 16 jaar. Rente risiconorm Jaarlijks worden de lange termijn leningen afgelost. De totale aflossing mag niet hoger zijn dan 20% van de begroting van dat jaar. In 2020 is er € 5.063.000 afgelost terwijl de limiet € 9.700.000 was. Hiermee is de rente risiconorm niet overschreden. Kasgeldlimiet Het rentepercentage voor kasgeldleningen (kortlopend; < 1 jaar) is in 2020 negatief (ongeveer -0,38%). Het maximale op te nemen kasgeld is gebonden aan een limiet (8,5% van het begrotingstotaal). Deze

63

wordt berekend aan de hand van de begroting en het saldo van de vlottende middelen en vlottende schulden. In september 2019 is besloten geen kasgeld meer aan te houden om aan de norm te voldoen en deze om te zetten naar langlopende leningen. Verstrekte leningen Gemeente Brummen heeft leningen verstrekt aan verschillende partijen. Hieronder volgt een overzicht van de openstaande leningen en de rente in 2020. (bedragen x € 1.000)

Leningen

Restant hoofdsom 2019

Verstrekt in 2020

Aflossing

Rente

Restant hoofdsom 2020

Stichting Welzijn Brummen

€ 337

€ 18

€4

€ 319

Vitens N.V.

€ 191

€ 95

€4

€ 96

Alliander N.V.

€ 847

€0

€ 85

€ 847

€0

€0

€ 10

€0

€1

€ 58

€ 113

€ 94

€ 1.330

€ 10

E.B.E.M. IJsselwind B.V.

€ 58

Totaal

€ 1.433

€ 10

De looptijd van de leningen varieert van 2 jaar tot 19 jaar. De achtergestelde lening aan Alliander N.V. zal niet worden afgelost aangezien het een eeuwigdurende lening betreft. Rente In het nieuwe BBV worden alle rentelasten en rentebaten in eerste instantie begroot en verantwoord op het taakveld Treasury. Een groot deel van onze (externe) rentelasten ligt vast omdat in het verleden geldleningen zijn opgenomen waarbij de op dat moment geldende markrente voor langere tijd contractueel is vastgelegd. Rente toerekening investeringen De toerekening van rente aan producten berekenen we op basis van de zogenoemde “rente-omslag”. Dit houdt in dat de totale rentelast moet worden omgeslagen over de boekwaarde van de relevante investeringen op basis van de berekening van een “gemiddeld” rentepercentage. Het percentage voor de omslagrente wordt afgerond binnen een marge van 0,5%. De ruimte van 0,5% is bedoeld voor feitelijke afronding naar een dichtstbijzijnde handige rekenrente en dient ter stabiliteit bij kleine afwijkingen in navolgende jaren. Door deze afronding wijkt de rente die we aan taakvelden toerekenen enigszins af van de daadwerkelijke rentekosten. Het verschil wordt als renteresultaat verantwoord op het taakveld Treasury en is zichtbaar als resultaat in onderstaand renteschema. Het gehanteerde percentage in 2020 is 0,50% en is berekend op de hierna genoemde wijze.

64

a.

Schema renteomslag berekening Externe rentelasten over de korte en lange financiering

Begroot 2020 € 474.249

Werkelijk 2020 € 474.810

b.

Af: De externe rentebaten over de lange en korte financiering

-€ 42.000

-€ 44.032

Saldo rentelasten en rentebaten

€ 432.249

€ 430.778

Af :De rente die direct aan de grondexploitatie wordt c1. doorgerekend

-€ 231.091

-€ 199.348

Af: De rente van projectfinanciering die direct aan het betreffende taakveld / product wordt toegerekend (SWB)

-€ 3.541

-€ 3.541

-€ 89.499

-€ 89.345

€ 108.118

€ 138.544

€0 €0

€0 €0

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente (via renteomslag)

€ 108.118

€ 138.544

e.

Af: De aan taakvelden toegerekende rente (rente-omslag)

-€ 273.221

-€ 196.965

f.

Renteresultaat op het taakveld Treasury

-€ 165.103

-€ 58.421

0,37% 0,5%

0,35% 0,5%

c2

c3

Bij: De rentebaten van doorverstrekte leningen, als daarvoor een specifieke lening is aangetrokken en als deze bate rechtstreeks aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

d1 d2

Bij: Rente over het eigen vermogen Bij: Rente over voorzieningen

Rente-omslag per jaar Te hanteren rente-omslag afgerond op 0,5% cf. BBV

Rentetarief Bouwgrondexploitatie Over de waarde van de grondexploitatie wordt rente berekend en geboekt als last in de exploitatie. Het te hanteren percentage wordt aan de hand van onderstaande gegevens berekend. Het berekende rentetarief van 2019 van 1,27% is gehanteerd om de rente te berekenen in 2020. Bedragen x € 1.000 Omschrijving

2019

2020

Rente leningenportefeuille volgens begroting

1.40%

1.30%

Werkelijke rente jaarrekening

0.80%

0.70%

Eigen vermogen cf gewaarmerkte JR -1

€ 7.780

€ 3.595

Vreemd vermogen cf gewaarmerkte JR -1

€ 74.663

€ 77.717

Balanstotaal

€ 82.443

€ 81.312

1,27%

1,24%

Bedragen x € 1.000

Rentetarief grex

Vennootschapsbelasting Vanaf 1-1-2016 kan een gemeente ook vennootschapsbelasting-plichtig zijn. Dit alleen voor de taken die een normale ondernemer ook kan doen. Op basis van (extern) onderzoek wordt er vooralsnog van uitgegaan dat de gemeente Brummen niet door de ondernemerspoort komt en daarom niet vennootschapsbelasting plichtig is.

65

66

Paragraaf E – Bedrijfsvoering

2020

Algemeen Om als gemeente efficiënt en effectief te kunnen functioneren is het belangrijk om een interne bedrijfsvoering te hebben die in de basis op orde is. In deze paragraaf gaan we in op actuele ontwikkelingen op dit terrein.

1. Planning en Control In 2020 is via de bestuursrapportages tussentijds verantwoording afgelegd over de uitvoering van de begroting. In de eerste bestuursrapportage zijn de eerste inschattingen opgenomen van de effecten van het corona-virus op de gemeentelijke financiële huishouding en organisatie. In de tweede bestuursrapportage is nader ingegaan op de effecten en was de inschatting op dat moment dat het spaarprogramma onder stuk zou komen te staan. In deze jaarstukken kunnen we gelukkig concluderen dat we de begrote 5 ton toch aan de algemene reserve hebben kunnen toevoegen. In 2020 zijn we tot een andere perspectiefnota gekomen en heeft de raad een wijziging vastgesteld in de begrotingsopzet, vanaf nu werken we met basistaken en focusgebieden. Deze opzet is doorgevoerd in de begroting 2021 en komt daarom verder nog niet terug in deze jaarstukken. Deze jaarstukken sluiten aan op de begrotingsopzet van de begroting 2020. In 2020 heeft een aanbesteding plaatsgevonden om de planning- en controlcyclus softwarematig te ondersteunen. In 2021 wordt hiermee gestart.

2. Personeel en Organisatie Corona Het jaar 2020 stond voor onze organisatie in het teken van Corona. Dit had effect op alle processen in de organisatie. Vanuit de ondersteunende processen is veel tijd besteed aan het organiseren van faciliteiten om thuis te kunnen werken, online vergaderen mogelijk te maken voor Raad, College en ambtelijke organisatie. Er zijn aanpassingen aan de gemeentelijke gebouwen en auto’s gedaan. En het betekende verandering in de toepassing van arbeidsvoorwaarden, waaronder het stoppen van de vaste woonwerkverkeervergoeding en het bieden van een thuiswerkvergoeding. Met subsidie van het A&O fonds voor gemeenten is in de zomer een online vitaliteitsprogramma uitgevoerd. Hierin werd aandacht besteed aan vitaal / gezond / energiek blijven in de thuiswerk-tijd. Er zijn veel tips gedeeld om de balans werk- privé – gezondheid goed te houden. Subsidie Sociale Innovatie van de provincie Gelderland Er is een subsidie toegekend door de provincie Gelderland. Dit is een 2-jarige subsidie. Deze is gericht op Sociale Innovatie. De gemeente Brummen heeft een programma gestart gericht op persoonlijk eigenaarschap, duurzame inzetbaarheid en samenwerking. In 2020 heeft iedere medewerker een Insights Discovery profiel ontvangen.

In verband met de strenge lockdown maatregelen konden de verdiepende teamsessies, waarin de profielen met elkaar worden besproken, niet doorgaan. Dit is naar 2021 verschoven. Uitvoering personeelsbeleid Daarnaast is in 2020 vooral uitvoering gegeven aan de HR beleidskaders die in 2019 is opgesteld. Met iedere medewerker is een jaargesprek ingegaan op thema’s als vitaliteit, ontwikkeling, opleiding, werkinhoud. Ook is aandacht geweest voor de arbeidsomstandigheden, onder andere door het uitvoeren van een plan van aanpak om de arbeidsrisico’s te verlagen. Er is gewerkt conform het nieuwe opgestelde strategisch opleidingsbeleid. Maar vanwege de Corona uitbraak is de realisatie van veel opleidingen niet doorgegaan.

67

De formatie en de loonsom De ontwikkeling van de formatie (in aantal fte’s) in de afgelopen jaren ziet er als volgt uit: Omschrijving 1-1-2018 1-1-2019 1-1-2020 Griffie 1,36 1,80 2,24 Gemeentesecretaris 1,00 1,00 1,00 Management 6,67 5,67 5,67 Ambtelijke organisatie 151,07 156,83 158,21 Concernposten 0,72 0,72 0,72 Totaal 160,82 166,02 167,84 In de onderstaande tabel zijn de personeelslasten en overige kerncijfers over de organisatie opgenomen. Onderdeel Griffie Ambtelijke organisatie

Raming 2020 na wijziging € 147.346 € 11.603.304 Totaal €11.750.650

Werkelijk 2020

1 jan. 2020 176 48,59% 51,41% 52,73% 47,27% 5,79%

31 dec. 2020 180 48,07% 51,93% 52,85% 47,15% 4,54%

Aantal personeelsleden Percentage mannen in dienst (in personen) Percentage vrouwen in dienst (in personen) Percentage mannen in dienst (in FTE) Percentage vrouwen in dienst (in FTE) Ziekteverzuimpercentage, totaal (excl zwangerschap)

€ 139.618 € 10.836.312 € 10.975.931

Resultaat 2020 € 7.728 € 766.992 € 774.719

De ramingen 2020 (na wijziging) en 2020 zijn gebaseerd op het in juni 2019 gesloten cao-akkoord voor het gemeentepersoneel. Ziekteverzuim Het ziekteverzuimpercentage is verder gedaald. Dit is een landelijke trend die ook bij andere gemeenten is waargenomen in 2020. Een verklaring ligt in het thuiswerken als gevolg van het Corona virus. De balans tussen werk en privé wordt als beter ervaren. Dit heeft een positief effect gehad op het aantal verzuimmeldingen. Daarnaast is de verzuimbegeleiding blijvend geïntensiveerd, daardoor is in diverse ziektegevallen mogelijk lang verzuim > 1 jaar voorkomen. We hebben in 2020 nieuw verzuimbeleid en een nieuw verzuimprotocol vastgesteld. Het percentage is gedaald tot onder het landelijk gemiddelde van gemeenten tussen de 20.000 en 50.000 inwoners (5,3% in 2019). Er is op dit moment (februari 2021) nog geen landelijk gemiddelde bekend over 2020. Loonkosten De werkelijke loonkosten van de medewerkers zijn lager dan begroot. Hiervoor zijn meerdere verklaringen. 1. Diverse vacatures zijn langere tijd niet ingevuld. Daardoor valt loonsom vrij. Zie hieronder bij inhuur organisatie Brummen. 2. In verband met gedeeltelijk betaald verlof als gevolg van ouderschap en generatiepact, alsmede het extra verlofkopen door medewerkers, zijn de uitgaven op loonkosten lager dan begroot.

Er heeft geen inhuur plaatsgevonden van deze begrote loonkosten (€ 150.000). 3. In verband met het Corona virus zijn er minder kosten gemaakt voor woon-werkverkeer, dienstreizen en overwerk. Hieruit zijn kosten voor een thuiswerkvergoeding voor medewerkers gedekt. Inhuur organisatie Brummen De lagere loonkosten zijn gebruikt voor inhuur op vacatures en tijdelijke werkzaamheden. Vacatures hebben we voor een deel ingevuld via inhuurkrachten. Hiermee is de periode overbrugd tussen vertrekdatum en nieuwe indiensttreding. Het verrichten van tijdelijke werkzaamheden door inhuur, is duurder dan het in dienst nemen. Toch doen we dat om structurele lasten en personele risico’s op gebied van ziekte en werkloosheidsuitkering te beperken.

68

De totale kosten van externe inhuur in 2020

Werkelijk

Dekking

Resultaat

a. Inhuur ivm ziektevervanging: b. Inhuur ivm zwangerschapsvervanging c. Inhuur ivm Invulling vacatures en tijdelijke werkzaamheden Totaal

€ 176.000 € 129.000 € 572.000 € 877.000

€ 172.000 € 61.000 € 890.000 € 1.123.000

-/- € 4.000 -/- € 68.000 € 318.000 € 246.000

De kosten van inhuur wegens ziekte en zwangerschap bedroegen in 2020 € 305.000. Dit was in 2019 € 421.000 en in 2018 € 596.000. De daling van deze kostenpost is een gevolg van het lage ziekteverzuim in 2020. Toch was er een tekort op het ziektevervangingsbudget en zwangerschapsvervanging, namelijk € 72.000. We hebben in 2020 als algemeen uitgangspunt gehanteerd dat pas na zes weken ziekte kan worden overgegaan tot inhuurvervanging. Dat is niet altijd mogelijk, bijvoorbeeld bij baliefuncties en cruciale functies voor de voortgang van de bedrijfsvoering. In sommige gevallen kiezen we er voor om niet tot inhuur over te gaan en werkzaamheden tijdelijk niet uit te voeren. Die activiteiten die de dienstverlening raken worden in de regel van deze keuze uitgezonderd. Ad c) de kosten van inhuur op vacatures en tijdelijke werkzaamheden bedroegen in 2020 € 572.000. Gedurende 2020 hadden we verwacht ongeveer € 615.000 uit te zullen geven voor inhuur. De daadwerkelijke uitgaven zijn lager gebleken. De inhuurkosten zijn gedekt uit het restantbudget voor loonkosten. Het restant bedraagt € 890.000. Op deze post resteert een voordeel van € 318.000. In totaal is het voordeel op de loonsom en kosten van inhuur € 246.000 in 2020. Dit is 2% van de totale begrote loonsom.

3. Verantwoording informatieveiligheid over het jaar 2020 Het college legt jaarlijks verantwoording af over informatieveiligheid aan de gemeenteraad (horizontale verantwoording) en toezichthouders (verticale verantwoording) volgens de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). Net als vorige jaren geldt dat de verantwoording over de Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (Suwinet) aan de gemeenteraad en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) afgelegd wordt door middel van een Collegeverklaring. Hierin verklaart het college dat de interne beheersingsmaatregelen in opzet en bestaan voldoen aan de geselecteerde normen inzake Suwinet. Verder legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad en toezichthouder door middel van verantwoordingsrapportages over de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) en de Basisregistratie Ondergrond (BRO). Ook legt het college door middel van de managementrapportages verantwoording af over Basisregistratie personen en uitgifte van paspoorten en waardedocumenten. Voor de horizontale verantwoording worden de documenten separaat aan de gemeenteraad aangeboden in juni 2021.

69

70

Paragraaf F – Verbonden Partijen

2020

Algemeen Deze paragraaf gaat in op de doelstellingen, activiteiten en de mate van de financiële betrokkenheid van de samenwerkingsverbanden, waarin onze gemeente deelneemt en verder een bepaalde bestuurlijke invloed kan uitoefenen. Besluit Begroting en Verantwoording Een “verbonden partij” is een privaat- of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Bestuurlijk belang is: “zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht”. Financieel belang is: “indien een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt”. In lijn met de BBV voorschriften geven we in deze paragraaf aandacht aan de visie die onze gemeente heeft op de verbonden partijen in relatie tot de uitvoering van de gemeentelijke doelstellingen. Wat willen we met deze partijen? Hoe past de uitvoering van de taken binnen onze gemeentelijke programma’s? Hoe dragen zij bij aan het uitvoeren van het door gemeente gewenste beleid? Ook komen beleidsvoornemens van de partijen zelf aan de orde. De laatst beschikbare cijfers over vermogens en resultaten staan per verbonden partij vermeld.

De verbonden partijen van onze gemeente zijn: I – Deelname in vennootschappen; 1. 2. 3. 4.

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG); Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG); Circulus-Berkel B.V. Vitens;

II – Deelname in gemeenschappelijke regelingen 5. 6. 7. 8. 9.

Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG); Regio Stedendriehoek / Cleantech Regio; Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Noord en Oost Gelderland (GGD NOG); Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ); Vervoerscentrale PlusOv.

III – Overige samenwerkingsvormen 10. Regionaal Archief Zutphen; 11. Stichting Archipel; 12. Leisure Lands;

71

Informatie per verbonden partij 1. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Het eigenaarschap van gemeenten, provincies en de Staat, alsmede het door de statuten beperkte werkterrein van de bank, bieden financiers het vertrouwen dat het risico van kredietverlening aan dit instituut zeer beperkt is. BNG Bank bundelt de uiteenlopende vraag van klanten tot een beroep op de financiële markten dat aansluit op de behoefte van beleggers. Door de combinatie van beide elementen heeft de bank een uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen zeer scherpe prijzen. Dit wordt weer aan decentrale overheden en aan instellingen voor het maatschappelijk belang doorgegeven. Dat leidt voor de burger uiteindelijk tot lagere kosten voor tal van voorzieningen. Wij vragen altijd bij de BNG een offerte bij het aangaan van een nieuwe lening (zie paragraaf D). Brummen heeft zeggenschap in de BNG via het stemrecht op aandelen die de gemeente in bezit heeft. Het financiële belang De gemeente bezit 702 aandelen van € 2,50 per stuk, wat een waarde van € 1.755 vertegenwoordigt.

Dit aantal is 0,00126% van het totaal aantal aandelen dat de BNG heeft uitgegeven. In 2020 is er geen dividend ontvangen. Geconsolideerde balans (bedragen * miljoen)

Eigen vermogen Vreemd vermogen Achtergestelde schulden

€ € €

2016 4.486 149.483 31

€ € €

2017 4.953 135.041 31

€ € €

2018 4.991 132.518 32

€ € €

2019 4.887 144.802 33

Nettowinst (na belastingen)

€

369

€

393

€

337

€

163

Ontwikkelingen Alles wat we doen staat in het teken van het maken van maatschappelijke impact. We voeren hierover het gesprek met onze klanten. We maken op basis daarvan keuzes. Op basis van deze purpose heeft BNG Bank in 2020 de strategie aangescherpt met het programma Ons Kompas Naar Impact. Strategische prioriteiten hierin zijn: - Focus op de publieke sector - Vergroten klantpartnerschap

2. Vereniging Nederlandse Gemeenten Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt Belangenbehartiging van alle gemeenten bij andere overheden. Tweede Kamer, Kabinet en maatschappelijke organisaties zijn belangrijke gesprekspartners. Dienstverlening: advisering aan alle leden over actuele ontwikkelingen (pro actief) en advisering aan individuele leden (op verzoek). De platformfunctie wordt via de VNG-commissies, Provinciale afdelingen, congressen, studiedagen en ledenraadplegingen uitgeoefend. Vanuit de VNG, vestigingsplaats Den Haag, wordt regelmatig overlegd met besluitvoorbereiders van departementen en provincies. Zo vindt in een vroeg stadium beïnvloeding, in voor gemeenten gunstige zin, van wet- en regelgeving plaats. Deze belangenbehartiging zet zich voort in het gehele proces van besluitvorming bij de rijksoverheid en provincies. De VNG initieert bestuurlijk overleg waarbij een delegatie van VNG-bestuurders en directieleden onderhandelt namens de gemeenten met ministers en staatssecretarissen. De VNG-belangenbehartiging richt zich ook op Tweede en Eerste Kamer en

72

belangrijke maatschappelijke organisaties. De soms tegenstrijdige belangen van grote en kleine gemeenten en de rol van de VNG daarbij is regelmatig punt van aandacht binnen de VNG. Het financiële belang De bijdrage van onze gemeente in 2020 bedraagt € 32.575. Aan de VNG, afdeling Gelderland betalen wij € 1.155 en een bijdrage van € 1.013 voor de Gelderland Academie. De definitieve hoogte van de financiele bijdrage (contributie) wordt in de Algemene Ledenvergadering vastgesteld. De bijdrage van Brummen aan het fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) bedraagt € 51.976. Geconsolideerde balans (bedragen x € 1.000)

Vaste Activa Vlottende Activa Groepsvermogen Voorzieningen Kortlopende schulden

€ € € € €

2016 69.897 76.879 65.548 1.499 79.729

€ € € € €

2017 71.308 70.596 65.530 1.189 75.185

€ € € € €

2018 69.933 70.917 61.975 2.068 76.807

€ € € € €

2019 75.102 78.510 64.627 2.764 86.221

Ontwikkelingen De VNG vertegenwoordigt de gemeenten voor meer geld voor gemeenten. Om met name de tekorten in het sociaal domein te dekken is er meer rijksbudget nodig.

3. Circulus-Berkel B.V. Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt Circulus-Berkel B.V. verzorgt de inzameling van al het huishoudelijk afval voor o.a. de gemeente Brummen. Naast de lediging van groene en grijze containers ook de inzameling van onder meer papier, glas, chemisch afval, snoeiafval, kunststoffen en grof huishoudelijk afval. Verder houdt Circulus-Berkel zich ook actief bezig met ongediertebestrijding en beheert de afvalbrengpunten in Brummen. Het financiële belang De gemeente is aandeelhouder van Circulus Berkel BV. De waarde van deze deelneming in de balans is op de historische inbrengwaarde gebaseerd en bepaald op € 37.210. Brummen heeft 4,61% van de aandelen in haar bezit. Een schatting van de actuele waarde zou dan kunnen uitkomen op 4,61% van € 14,7 miljoen (is eigen vermogen ultimo 2019) is € 676.000. De bijdrage wordt op basis van een jaarlijkse dienstverleningsovereenkomst bepaald. In 2021 gaat het daarbij om een bedrag van afgerond € 1.439.000 (incl. meerwerk). Dividend wordt er de komende jaren niet uitgekeerd. Geconsolideerde balans (bedragen x miljoen euro)

Netto Omzet Bedrijfsresultaat Balanstotaal Eigen Vermogen Balanstotaal Voorzieningen Balanstotaal

€ € € € €

2016 43,648 2,598 11,6 2,4 37,9

€ € € € €

2017 47,405 2,565 12,9 2,5 45,0

€ € € € €

2018 53,023 1,680 13,8 2,4 46,6

€ € € € €

2019 57,431 1,337 14,7 2,8 57,1

Ontwikkelingen Circulus-Berkel presenteert eind 2020 haar nieuwe strategisch plan. Deze strategie borduurt voort op de vorige, maar heeft een aantal nieuwe elementen. Circulus-Berkel wil bijdragen aan twee belangrijke veranderingen in de samenleving. - De eerste is het verder terugdringen van afval en zoveel mogelijk producten en materialen die vrijkomen hergebruiken of omzetten in grondstoffen. De kringlopen zoveel mogelijk regionaal sluiten. Dat is goed voor het milieu, schept regionaal arbeidsplaatsen én stimuleert de economie.

73

-

De tweede is het bijdragen aan het verbeteren van de leefomgeving in de regio. Een omgeving waarvan bewoners en passanten gebruikmaken en waarvan zij de kwaliteit waarderen en willen verbeteren. Deze elementen sluiten goed aan op ons gemeentelijk beleidsplan “van afval naar grondstof”. Doelstelling hierin is o.a. het terugdringen van het huishoudelijk afval per inwoner tot 100 kg.

4. Vitens Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt Vitens zorgt voor de drinkwatervoorziening in vijf provincies waaronder Gelderland. Zij wint, zuivert en levert drinkwater dat betrouwbaar, betaalbaar en duurzaam is. Het financiële belang De gemeente bezit 21.364 aandelen die een boekwaarde op de balans hebben van € 454. De gemeente heeft Vitens in 2006 een achtergestelde lening verstrekt. Deze lening loopt in 2021 af. Via het platform Nuval hebben de gemeenten die aandeelhouder zijn van Vitens en / of Alliander verenigd met één stem op te treden tijdens aandeelhoudersvergaderingen. Balansgegevens (bedragen x miljoen euro)

Bedrijfsopbrengsten Bedrijfskosten Bedrijfsresultaat Netto Resultaat Balanstotaal Eigen Vermogen Balanstotaal Vreemd Vermogen

€ € € € € €

2016 384,3 301,6 82,7 48,5 489,1 1.249,2

€ € € € € €

2017 385,8 303,8 82,0 47,7 533,7 1.194,4

€ € € € € €

2018 361,0 315,7 45,3 13,0 533,1 1.233,4

€ € € € € €

2019 364,9 323,5 41,4 11,1 533,3 1.293,0

Ontwikkelingen Voor de komende jaren is de verwachting dat Vitens geen dividend zal uitkeren als gevolg van de lage Weighted average cost of capital (WACC). De WACC berekent de gemiddelde kosten voor het kapitaal waarmee de organisatie wordt gefinancierd. Uitgangspunt is dat deze ligt tussen de 0 en 0,5%. Voor 2020 en 2021 wordt deze ingeschat op 2,75%. Daarnaast speelt het hoge investeringsniveau voor de komende jaren. Hierdoor kan Vitens niet voldoen aan de continuïteitsdoelstelling zoals opgenomen in het Financieel beleid. In relatie tot deze ontwikkelingen onderneemt Vitens de navolgende acties die met aandeelhouders zijn afgestemd: • In samenwerking met de koepelorganisatie Vewin, is een lobby gestart bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om te komen tot aanpassingen op de WACC-systematiek. Deze aanpassingen moeten meer in lijn liggen met de toekomstige ontwikkelingen in de drinkwatersector waaronder een stijgend structureel niveau aan investeringen en dito financieringsbehoefte; • Uitvoeren van een onderzoek door een onafhankelijke instantie naar de methodiek die ten grondslag ligt aan de hoogte van het meerjarige investeringsplan (IP); • Driejaarlijkse evaluatie/ herijking van het Financieel Beleid.

5. Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG) Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt De VNOG is belast met de regionale brandweertaken. Hieraan wordt invulling gegeven door de samenwerking van verschillende diensten en besturen. Er wordt samengewerkt op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij rampen en handhaving van de openbare orde en veiligheid. Het financiële belang De gemeentelijke bijdrage 2020 bedraagt € 1.115.143.

74

Balansgegevens Bedragen * € 1.000

Nog te bestemmen resultaat Algemene Reserve Bestemmingsreserve Totaal Eigen Vermogen Totaal Vreemd Vermogen

€ € € € €

2016 -/- 211 627 969 1.385 45.693

€ € € € €

2017 930 441 404 1.775 45.919

€

2018 -/- 2.354

€ € € €

401 1.518 -/- 436 51.146

€

2019 4.148

€

2020* 4.929

€ € € €

401 3.239 7.789 45.721

€ € € €

14.546 42.340

* voorlopige cijfers 2020

Ontwikkelingen Voor de financiering van de Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG) geldt een nieuwe verdeelsleutel, gebaseerd op de algemene uitkering uit het gemeentefonds voor het cluster openbare orde en veiligheid / brandweer en rampenbestrijding. Vanaf 2021 betalen alle gemeenten voor 100% volgens de nieuwe verdeelsleutel. De gevolgen van de nieuwe systematiek voor Brummen zijn beperkt.

6. Regio Stedendriehoek / Cleantech Regio Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt De belangen voor de gemeente Brummen in de regionale samenwerking liggen concreet in de actuele ontwikkelingen in Eerbeek: verduurzaming, economische toekomst en een betere leefomgeving. Ook de gezamenlijke inspanningen in de regio voor circulaire innovatie, klimaataanpak, landbouwtransitie, biodiversiteit, asbestsanering en voedselkwaliteit sluiten aan op onze belangen. Deelnemende gemeenten zijn Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Heerde, Lochem, Voorst en Zutphen. De gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek coördineert en faciliteert de samenwerking van de deelnemende gemeenten. Daarnaast ondersteunt het regiobureau de Regioraad en het Dagelijks Bestuur op het gebied van communicatie, lobby, Europese subsidies en bedrijfsvoering. Andere inhoudelijke activiteiten worden verricht door gedetacheerde medewerkers uit de deelnemende gemeenten. Samen met de stichting Strategische Board Stedendriehoek wordt gewerkt aan gedeelde belangen op thema’s als wonen, bedrijventerreinen, energiestrategie en mobiliteit. Dit onder de noemer: Cleantech Regio. De gezamenlijk opgestelde Agenda Cleantech Regio (zie link) heeft als prioritaire topthema’s energietransitie en circulaire economie.

Ook bevat deze regionale gebiedsagenda ambities op het gebied van: - vestigingsklimaat, - leefomgeving, - innovatiekracht - human capital - schone mobiliteit Het begrip Cleantech is het centrale perspectief en verbindende thema voor de samenwerking. Cleantech verwijst naar schone technologie, een duurzame toekomst, circulaire productie en verantwoorde consumptie. Waar mogelijk benutten we de kansen die zich op regionaal niveau voordoen. Brummen is partner in de netwerksamenwerking van de Cleantech Regio Stedendriehoek en de provincie Gelderland. Het financiële belang De gemeentelijke bijdrage aan de regio is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. Voor 2020 bedraagt de bijdrage € 59.802. Daarnaast een bijdrage van € 36.176 voor het Strategische Board. Het weerstandsvermogen van de regio stedendriehoek is niet groot. Indien de regio niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen moet teruggevallen worden op de deelnemende gemeenten.

75

Balansgegevens Bedragen * € 1.000

Algemene reserve Bestemmingsreserve Nog te bestemmen resultaat Totaal

€ € € €

2014 0 223 22 245

€ € € €

2015 0 213 17 230

€ € € €

2016 0 239 6 245

2017 0 220 1 221

€ € € €

2018 0 172 -/- 67 105

€ € € €

€ € € €

2019 0 3 94 97

Ontwikkelingen De provincie zet de komende jaren in op de gebiedsopgaven uit de Gelderse omgevingsvisie. Wij maken deel uit van de gebiedsopgave, zoals verwoord in de Agenda Cleantech Regio. Dit betekent dat onze samenwerking met de provincie steeds meer gebeurt binnen de regio. In de samenwerking van de Cleantech Regio Stedendriehoek worden projecten opgenomen die moeten helpen bij het halen van de ambities. Datzelfde geldt voor de Regiodeal die de regio samen met de beide provincies is overeengekomen met betrokken ministeries om bij te dragen aan de gezamenlijke doelstellingen, waaronder die van Eerbeek Loenen 2030. Ook zit in dat traject een gezamenlijke aanpak op verduurzaming van bedrijventerreinen.

7. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Noord en Oost Gelderland. Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt GGD Noord- en Oost-Gelderland is de gezondheidsdienst van 22 gemeenten. De GGD biedt actief 'Een gezond houvast' en bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van de inwoners binnen de regio. Speciale aandacht is er voor jeugd en risicogroepen. De GGD voert de Wet Publieke Gezondheid (WPG) uit. Zij wil zich profileren als een herkenbare en laagdrempelige organisatie. Daarnaast als leverancier van betrouwbare en vakkundige zorg aan haar klanten. Het financiële belang De bijdrage van Brummen in 2020 bedraagt € 161.892 voor de Publieke gezondheid. Voor de Jeugdgezondheidszorg € 163.980. Deze bijdragen zijn conform afspraak via een bijdrage per inwoner over de deelnemende gemeenten verdeeld. Daarnaast heeft de GGD nog producten die op basis van afname met de vragende gemeenten worden afgerekend. Wij betalen € 44.000 voor toezicht op de kwaliteit van de kinderopvang en peuterspeelwerk. Dit is een wettelijk verplichte taak. Het verwacht financieel resultaat 2020 bedraagt € 69.000. Het totaal Eigen vermogen neemt toe tot € 2.970.000 en het vreemd vermogen tot € 7.036.000. Als gevolg van de bestrijding van Covid-19 neemt het vreemd vermogen toe. Balansgegevens 2016

Bedragen * € 1.000

Algemene reserve Bestemmingsreserve Resultaat Totaal Eigen vermogen Voorzieningen Crediteuren Overlopende passiva Totaal Vreemd vermogen

2017

2018

2019

2020 (verwachting)

€ € € € € € € €

1.648 1.230 -/- 53 2.825 337 877 2.351 3.565

€ € € € € € € €

1.618 1.345 193 3.156 299 425 2.069 2.793

€ € € € € € € €

1.618 1.197 213 3.028 138 551 2.234 2.923

€ € € € € € € €

1.618 1.220 71 2.909 177 356 2.098 2.631

€

2.970

€

7.036

Ontwikkelingen De GGD is bezig om de bedrijfsvoering meer flexibel mogelijk vorm te geven en in te richten. Dit om meer en beter te kunnen anticiperen op veranderende omstandigheden en nieuwe ontwikkelingen.

76

In 2018 is de 'Bestuursagenda 2019-2023 NOG Gezonder' vastgesteld. Daarin noemt de GGD NOG de volgende vier prioriteiten: 1. NOG gezondere jeugd 2. NOG gezondere leefomgeving 3. NOG gezonder oud worden 4. NOG gezondere leefstijl In juni 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met de programmabegroting 2021 en de inhoudelijke uitwerking van de hierboven genoemde prioriteiten. In januari 2021 is de eerder aangekondigde inhoudelijke takendiscussie gestart over de betaalbaarheid van taken van de GGD. COVID19 De voorzitter van de Veiligheidsregio krijgt van de minister van VWS opdrachten om verschillende maatregelen te nemen die nodig zijn voor de bestrijding van COVID19. De voorzitter zet hiertoe zijn bevoegdheden op het terrein van publieke gezondheid en openbare orde en veiligheid in (Wet veiligheidsregio’s, Wet publieke gezondheid). De directeur publieke gezondheid neemt deel aan het Regionaal Beleidsteam (RBT), als leidinggevende van de GHOR en de GGD. De GGD NOG heeft haar organisatie aangepast om gehoor te geven aan de opdrachten vanuit de Veiligheidsregio. Het merendeel van de reguliere taken heeft de GGD inmiddels weer opgepakt. De GGD NOG volgt hierbij de richtlijnen van het RIVM.

8. Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ). Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt Brummen maakt deel uit van de omgevingsdienst Veluwe/IJssel (OVIJ), vestigingsplaats Apeldoorn. De OVIJ bestaat uit de gemeenten Apeldoorn, Brummen, Epe, Voorst en de provincie Gelderland. De OVIJ is ingesteld voor de behartiging van de belangen van de deelnemers. Belangenbehartiging richt zich op het punt van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het kader van het omgevingsrecht ten aanzien van milieu. Onder de belangen van de deelnemers wordt ook verstaan, het belang van een goede samenwerking tussen de Gelderse Omgevingsdiensten (GO). Het financiële belang De bijdrage bedraagt voor 2020 € 352.239. Balansgegevens: Algemene Reserve Bestemmingsreserves Resultaat

€ € €

2016 150 106 81

€ € €

2017 150 179 266

€ € €

2018 150 150 218

€ € €

2019 150 25 493

Voorzieningen Kortlopende schulden

€ €

125 761

€ €

76 1.485

€ €

55 273

€ €

34 2.179

Bedragen * € 1.000

Ontwikkelingen In de wet Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving worden eisen gesteld ten aanzien van de kwaliteit en kwantiteit van de uit te voeren werkzaamheden op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Ook de OVIJ moet hieraan voldoen. Qua risico’s beperken die zich bij de OVIJ tot de normale bedrijfsvoering risico’s. Met de OVIJ wordt samengewerkt om de implementatie van de Omgevingswet, voor zover een relatie met de taken van de OVIJ, voor met name de juridische en digitale uitwisseling van informatie tijdig geregeld te hebben. In de begroting wordt in de programma’s per partner de geplande output opgenomen, zodat duidelijk is welke producten en diensten aan de partners worden geleverd. Als basis voor deze planning wordt de informatie uit de samenwerkingsovereenkomsten en de meest recente jaarrekening gebruikt.

77

9. Vervoerscentrale PlusOv Het openbaar belang dat de verbonden partij behartigt. Vanaf 9 maart 2016 hebben negen gemeenten, bestaande uit Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Hattem, Heerde, Lochem, Voorst en Zutphen het collectief vraagafhankelijk vervoer overgenomen van de Provincie. Hiervoor is een gemeenschappelijke regeling tussen deze gemeenten afgesloten. De negen gemeenten hebben vervolgens de Vervoerscentrale PlusOv in het leven geroepen en daarbij een Dienstverleningsovereenkomst vastgesteld. Deze dienstverleningsovereenkomst bevat afspraken over het vraagafhankelijk vervoer (VAV) en het routegebonden vervoer (RGV) die door PlusOv voor de negen gemeenten wordt verzorgd. Per 1 augustus 2019 zijn drie gemeenten, te weten Apeldoorn, Deventer en Zutphen uit het route gebonden vervoer getreden. De Gemeenschappelijke regeling is daarop aangepast. Vanwege deze uittreding is er vanaf 15 september 2020 sprake van twee dienstverleningsovereenkomsten, te weten: a. Dienstverleningsovereenkomst-VAV voor de negen gemeenten. b. Dienstverleningsovereenkomst-RGV voor de zes gemeenten. Daarnaast hebben de deelnemende gemeenten aan de GR Basismobiliteit vanaf 2016 een samenwerkingsovereenkomst met de provincie Gelderland.

In deze overeenkomst worden de taken en bevoegdheden van de provincie en de deelnemers beschreven alsmede de financiële bijdrage die de provincie verstrekt voor het vraagafhankelijk openbaar vervoer (OV-vangnet) en het vraagafhankelijk Wmo-vervoer. Het financiële belang Voor 2020 verzorgt PlusOv alle bovengenoemde vervoersstromen (vraagafhankelijk en route gebonden). De totaalkosten bedragen € 1.133.271. Balansgegevens: Algemene reserve Bestemmingsreserve Nog te bestemmen resultaat Kortlopende schulden

€ € € €

2016 0 0 148.705 0

2017 148.705 0 0 79.373

€ € € €

€ € € €

2018 148.705 0 0 613.666

€ € € €

2019 148.705 0 312.185 178.417

Ontwikkelingen Afbouw subsidie De vervoerscentrale PlusOv ontvangt van de Provincie subsidie. De Provincie heeft eerder een besluit genomen om de subsidie aan PlusOv vanaf 2021 af te bouwen. Op 12 februari 2020 heeft de provincie Gelderland het verzoek gedaan om de samenwerkingsovereenkomst met nog een jaar te verlengen tot en met 31 december 2021. De gemeenten hebben hiermee ingestemd onder de voorwaarde dat de bezwaarprocedure inzake de beëindiging van de Wmo-subsidie in stand wordt gehouden. De samenwerking met de provincie over het Ov-vangnet is nu verlengd tot 2022 met instandhouding van de bezwaarprocedure inzake de beëindiging in de vorm van afbouw van de Wmo-subsidie. De procedure hierover is tijdelijk opgeschort in afwachting van de nadere uitwerking van het toekomstig OV-vangnet. Toekomstig OV-vanget vervoer Per 1 januari 2022 moet er een nieuw, verbeterd vervoersysteem staan ten opzichte van het huidige OVvangnet. De voorkeur van de regio ging uit naar scenario 1 (samenwerking Provincie en de regio’s bij de uitvoering van OV vangnet met de regiecentrales). Provincie had de voorkeur voor scenario 2 (de Provincie voert het OV-vangnet zelfstandig uit op basis van nieuwe contracten). In januari 2021 heeft Gedeputeerde Staten formeel besloten om het OV vangnet in eigen beheer te gaan regisseren en uitvoeren onder de nieuwe werknaam halte-taxi RRReis.