(043) Jaarstukken 2023 gemeente Brummen
Tekst van het document
Stand van zaken De duurzame verbinding tussen het veerpont en het centrum van Brummen is gerealiseerd. De veerpont staat te koop, met de eigenaar zijn we in gesprek om te komen tot een goede overdracht naar een nieuwe pontbaas. Waarmee de toeristische verbinding met Bronckhorst geborgen blijft. 1f.
Uitvoering geven aan de plannen voor het Graaf van Limburg Stirumplein. groen
Stand van zaken Met omwonenden is tot een model gekomen om appartementen te kunnen realiseren voor de goedkope, middendure en dure huishoudens, waarbij rekening wordt gehouden met vergroening, voldoende parkeerplaatsen en een fijne leefomgeving. In april heeft het college een positief principebesluit genomen om het plan verder tot uitvoering te brengen en de bestemmingsplanprocedure en het opstellen van het beeldkwaliteitsplan is opgestart. Het bestemmingsplan is in december 2023 ter inzage gelegd. Het concept beeldkwaliteitsplan wordt in januari 2024 met de omwonenden besproken. Ook is de grondexploitatie aangepast en in het najaar 2023 door de gemeenteraad vastgesteld.
Het financieel verloop van het focusgebied Centrum Brummen Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Focusgebied centrum Brummen Lasten
61
45
45
52
7
Totaal Focusgebied centrum Brummen
-61
-45
-45
-52
-7
Saldo incl. bestemmingen
-61
-45
-45
-52
-7
Toelichting financiële afwijkingen - Lasten Geen bijzonderheden.
32
Focusgebied Wonen Portefeuillehouders G.I. Timmer P. Inberg S. van de Graaf Wat wilden we bereiken? 1. Mogelijkheden creëren voor onze inwoners om binnen de gemeente te blijven wonen.
Wat wilden we doen? 1a. Planologische mogelijkheden bieden om tot 2030 minimaal 1.250 woningen toe te voegen aan onze woningmarkt. groen
Stand van zaken Met het raadsbesluit om (unaniem) in te stemmen met de Grondstrategie en ter uitvoering van dat raadsbesluit ook over te gaan tot het vestigen van de Wet voorkeursrecht gemeenten op meerdere gronden is een belangrijke stap genomen (om tot verwerving van die gronden te komen). In het voorjaar van 2023 is gestart met het ruimtelijke proces dat uiteindelijk moet leiden tot een planologische procedure. Naast de Grondstrategie en het vestigen van de Wvg is ook de Routekaart Wonen opgesteld. Dit document biedt tevens actiepunten om tot versnelling van woningbouw te komen. De ambitie is verhoogd naar 1250 woningen waarvan er inmiddels zo´n 500 woningen zijn gerealiseerd. 1b. We maken plannen voor woningbouw tot 2040, rekening houdend met bevolkingsopbouw en woonbehoefte. groen
Stand van zaken Zie voorgaande toelichting over Grondstrategie, Wvg en Routekaart Wonen 1c. We nemen plaatselijke (economische en sociale) binding op in de huisvestingsverordening, indien uit ontwikkelingen blijkt dat dit voor een eerlijke woonruimteverdeling leidt voor onze eigen inwoners en dit wettelijk mogelijk is. groen
Stand van zaken Met de Routekaart Wonen wordt voorgesteld het doel (woningen beschikbaar krijgen en houden voor de juiste doelgroep) met een ander middel (doelgroepenverordening) te bedienen. De Routekaart Wonen is in april 2023 vastgesteld en biedt het kader voor nieuwe woningbouwplannen.
33
1d. Sturen op de bouwopgave zodat minimaal zestig procent van de nieuw te bouwen woningen valt in de categorieën: betaalbare koop, betaalbare huur en woningen onder de huurtoeslaggrens. groen
Stand van zaken In alle woningbouwplannen wordt de juiste verdeling meegenomen, de Routekaart Wonen biedt hierin het toetsingskader. 1e. In de woningbouwprogrammering zorgen voor een gevarieerd woningaanbod met speciale aandacht voor één- en tweepersoonshuishoudens. groen
Stand van zaken De juiste woning op de juiste plek voor de juiste doelgroep is bij alle woningbouwinitiatieven het uitgangspunt. De Routekaart Wonen geeft hier ook richting aan door middel van het toetsingskader. Daarnaast biedt de Doelgroepenverordening de mogelijkheid om de woningen voor de juiste doelgroepen te behouden. 1f. Tijdelijke woonvormen, coöperatief bouwen en tiny-houses willen we makkelijker mogelijk maken, bijvoorbeeld door middel van een constante bouwstroom. groen
Stand van zaken In de Routekaart Wonen worden handreikingen gedaan ten behoeve van flexibele woonvormen. 1g. We zetten in op een actiever grondbeleid bij de actualisatie van de nota Grondbeleid.
Stand van zaken Met de besluitvorming rondom Grondstrategie en Wvg is hier uitvoering aan gegeven. 1h. Ontwikkelaars proactief benaderen om woningbouw te versnellen aan de hand van de Routekaart. groen
Stand van zaken Met de besluitvorming rondom Grondstrategie en Wvg is hier uitvoering aan gegeven.
Wat wilden we bereiken? 2. Nieuwe woningen dragen bij aan de vitaliteit van onze kernen.
Wat wilden we doen? 2a. Woningbouw mogelijk maken in de kernen en daarbuiten als het passend is in het landschap. groen
Stand van zaken Met de Grondstrategie en Wvg (Wet voorkeursrecht gemeenten) is hier een eerste stap in gezet. 34
2b. We onderzoeken of vanwege inbreidingsvoorkeur en sociale woonopgave een bepaalde mate van hoogbouw wenselijk is. groen
Stand van zaken In Brummen-centrum wordt hier al naar redelijkheid invulling aan gegeven, maar ook bij ontwikkelingen in de omgeving van het station en in Eerbeek (bijvoorbeeld Burgersterrein) worden onderzocht welke mogelijkheden (ruimtelijk) passend zijn. 2c. Bij toevoegingen in de kernen houden we rekening met een goede groene inpassing voor flora en fauna. groen
Stand van zaken Om de (forse) woningbouwambities te realiseren is kritisch gekeken naar inbreidingsmogelijkheden. Om het volbouwen van groene ruimten in de kernen te voorkomen, is ook gekeken naar passende uitbreidingsmogelijkheden. Met de besluitvorming over de Grondstrategie en Wvg (Wet voorkeursrecht gemeenten) is hier een eerste stap in gezet. Door het terughoudend omgaan met de inbreidingsmogelijkheden wordt ook flora / fauna gestimuleerd. 2d. Waar mogelijk stellen we verplichtende voorwaarden voor circulariteit, klimaatbestendigheid en energieneutraliteit bij nieuwbouw en renovatie. groen
Stand van zaken Parallel aan de Routekaart Wonen worden kaders opgesteld voor duurzame woningbouw, dit proces loopt door tot begin 2024. 2e. Inspelen op functieveranderingen van gebouwen, ook in het buitengebied. groen
Stand van zaken Met de Routekaart Wonen wordt een handreiking gedaan om met versnelde procedures tot een functiewijziging te komen. 2f. Zorgen voor een nieuwe Nota Ruimtelijke kwaliteit om particuliere initiatieven goed op weg te helpen wat betreft welstandseisen. rood
Stand van zaken Met het opstellen van de Omgevingsvisie is begin 2024 gestart met het opstellen van de nieuwe nota ruimtelijke kwaliteit. Verwacht wordt dat deze eind 2024/begin 2025 wordt vastgesteld.
35
2g. Samenwerking zoeken in de regio op het gebied van landschapsarchitectuur en stedenbouw. groen
Stand van zaken Met de (buur)gemeenten Zutphen, Rheden en Voorst is er goed contact om tot afstemming te komen over deze onderwerpen, met name rondom het opstellen van ieders Omgevingsvisie (waar deze thema’s in opgenomen worden). 2h. Samen met partners de mogelijkheden onderzoeken om doorstroming binnen de woningvoorraad maximaal op gang te brengen en hiervoor subsidiemogelijkheden onderzoeken. groen
Stand van zaken Met de Routekaart Wonen worden hiertoe handreikingen gedaan. 2i. Om de ambitie versnellen van woningbouw mogelijk te maken, de Routekaart versnelling woningbouw vast te stellen. groen
Stand van zaken Het college van B&W heeft de Routekaart Wonen in april 2023 vastgesteld en in juni 2023 het de gemeenteraad ingestemd met de Routekaart Wonen. 2j. Actualisatie van de Woonvisie. groen
Stand van zaken Met de Routekaart Wonen wordt hier invulling aan gegeven op dit moment. In 2024 wordt gestart met het actualiseren van de Woonvisie.
Het financieel verloop van het focusgebied Wonen Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Focusgebied Wonen Lasten
0
1.001
1.920
3.629
1.709
Baten
0
Stortingen
0
591
943
1.695
752
0
3.134
3.134
0
Onttrekkingen
0
0
304
304
0
Totaal Focusgebied Wonen
0
-411
-3.807
-4.765
-958
Saldo incl. bestemmingen
0
-411
-3.807
-4.765
-958
36
Toelichting financiële afwijkingen - Lasten De lasten binnen deze basistaak zijn € 1.709.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 348.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door openstaande vacatures. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering. Vanuit de routekaart is het incidentele budget van € 49.000 niet besteed in 2023, maar nog wel nodig in 2024. Bij de omgevingsvergunning bouwen is het budget van € 96.000 niet nodig geweest voor externe ondersteuning. Voor de bouwgrondcomplexen moet op basis van de nieuwste berekeningen van de Meerjaren Prognose Grondexploitatie (MPG) het saldo van de voorziening voor verliesgevende complexen verhoogd worden met € 2.566.000 (Burgersterrein, Kerstenterrein en Gr. van Limburg Stirumplein). In de begroting was rekening gehouden met € 46.000 en € 304.000 wegens grenscorrectie Wasacker. Daarnaast zijn voor de Wvg locaties (Wet voorkeursrecht gemeenten) voor € 61.000 extra eerste onderzoekskosten gemaakt in 2023. Verder zijn de kosten voor de verbouwing van het Vérianpand voor opvang Oekraïners € 56.000 lager dan geraamd. Dit project wordt begin 2024 afgerond. De kosten worden gedekt uit de rijksvergoeding voor opvang van Oekraïners (zie ook baten).
Toelichting financiële afwijkingen - Baten De baten binnen deze basistaak zijn € 752.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. De totale opbrengst leges omgevingsvergunning bouwen leverde in 2023 een meeropbrengst van € 285.000 op. Dit financiële resultaat komt met name door de renovaties van woningen van Veluwezoom, bouw Flexwoningen, bouw appartementen Loenenseweg en locatie Arnhemsestraat, nieuwbouw uitbreidingswijk Elzenbos en locatie voormalig tuindersbedrijf Laag Soeren. Voor de bouwgrondcomplexen moet op basis van de nieuwste berekeningen van de Meerjaren Prognose Grondexploitatie (MPG) een verplichte tussentijdse winstneming worden gedaan van € 661.000 voor een 2-tal complexen (Hazenberg en Elzenbos II). Conform de lagere kosten voor de verbouwing van het Verianpand voor opvang Oekraïners, zijn ook de inkomsten € 56.000 lager. Daarnaast is er als gevolg van minder toegerekende ambtelijke capaciteit ook minder baten van € 142.000 toe te rekenen aan de bouwgrondcomplexen.
37
Basistaken Fysieke leefomgeving Portefeuillehouders S. van de Graaf P. Inberg Y. Çegerek Wat wilden we bereiken? 1. Een goed onderhouden, bereikbare en klimaatbestendige openbare ruimte.
Wat wilden we doen? 1a. We verbeteren de kwaliteit van de openbare ruimte en onderzoeken waar kwaliteitsniveau A haalbaar is. groen
Stand van zaken Het Programma Groen is in oktober 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. In dit programma is bepaald dat het onderhoud van het openbaar groen op een basis niveau (B) en in de centra en langs de toegangswegen op een hoog (A) niveau onderhouden wordt. Daarbij is onderzocht wat de consequenties van een A-niveau in heel de gemeente zijn. De gemeenteraad heeft er met het vaststellen van het Programma Groen voor gekozen het A-niveau alleen in de centra en bij de toegangswegen toe te passen. 1b. We voeren een goede regie op de uitvoering, zodat snel wordt ingespeeld op klachten en meldingen. groen
Stand van zaken De werkdruk op de afdeling maakt dat meldingen van inwoners niet altijd direct opgepakt (kunnen) worden. Ook de afhankelijkheid van informatie of werkzaamheden van derden (o.a. kabelbedrijven) maakt dat storingen niet direct verholpen kunnen worden. Dat leidt soms tot ergernis bij onze inwoners. Wij houden aandacht voor de tijdige afwikkeling van meldingen en blijven streven naar een eerste terugkoppeling naar de melder binnen twee werkdagen. 1c. We zetten de inrichting en beheer van openbare ruimte in als instrument om de biodiversiteit te vergroten, hittestress te verminderen en piekbuien op te kunnen vangen. groen
Stand van zaken Vanuit het Programma Water en Riolering en het Programma Groen worden aanpassingen in de openbare ruimte voorbereid en uitgevoerd waarbij klimaatadaptie en verbetering biodiversiteit belangrijke uitgangspunten zijn. Op 1 december 2023 is de nieuwe afkoppelcoach begonnen.
38
Wat wilden we bereiken? 2. Een infrastructuur die bijdraagt aan doelstellingen op het gebied van veiligheid, klimaatbeleid en gezondheid.
Wat wilden we doen? 2a. Wegen zodanig inrichten dat een veilige snelheid wordt afgedwongen. oranje
Stand van zaken Er is gestart met het opstellen van het Programma Mobiliteit. Uit dit plan volgt de noodzaak en fasering van eventuele herinrichtingsplannen voor wegen. Het opstellen van het Programma Mobiliteit heeft enige vertraging opgelopen waardoor de besluitvorming in 2024 gaat plaatsvinden. Op basis van het Programma Mobiliteit kunnen gericht en geprioriteerd maatregelen uitgevoerd worden om de verkeersveiligheid te verbeteren. 2b. Veilige fietsverbindingen realiseren van Eerbeek naar Zutphen, Dieren en Apeldoorn en verbetering en uitbreiding van het aantal fiets- en wandelroutes. oranje
Stand van zaken Er zijn in afwachting van de resultaten van het Programma Mobiliteit in 2023 geen plannen gerealiseerd om de fietsverbindingen te verbeteren of uit te breiden. De eerste aanpassingen zijn in het uitvoeringsprogramma van het Programma Mobiliteit in 2024-2025 voorzien . Waar mogelijk wordt subsidie aangevraagd inzake de verbetering van de fietsveiligheid. 2c. Goede en logische doorgaande routes creëren zodat automobiliteit in het buitengebied beperkt wordt tot bestemmingsverkeer. oranje
Stand van zaken Er is gestart met een Programma Mobiliteit waarin de routing door het buitengebied wordt onderzocht en geanalyseerd. Afhankelijk van de besluitvorming worden in het uitvoeringsprogramma maatregelen opgenomen om het verkeer in het buitengebied te geleiden. De afronding van het Programma Mobiliteit vindt begin 2024 plaats met een voorziene besluitvorming voor de zomer van 2024. Daarop volgend wordt het uitvoeringsprogramma met maatregelen en prioritering opgesteld. 2d. We voeren een lobby richting provincie voor behoud en verbetering van het openbaar vervoer. groen
Stand van zaken Het stimuleren van het OV-gebruik is een pijler bij de keuze van de Grondstrategie-locaties, maar ook in het Programma Mobiliteit wordt dit onderwerp meegenomen. Vanuit de Stedendriehoek is bij Provinciale Staten, mede namens Brummen, middels een inspraakreactie op de bezuinigingsplannen voor het OV de bezorgdheid geuit over de verschraling van het openbaar vervoer.
39
2e. We voeren een lobby richting provincie voor geluids- en uitstoot reducerende maatregelen op de N348. oranje
Stand van zaken De ambitie is ongewijzigd en het blijft op de (lokale) agenda staan. In 2024 komt de gedeputeerde op bezoek om de situatie te bekijken. Uit eerdere overleggen met de gedeputeerde bleek dat de Provincie (als wegbeheerder van de N348) de komende jaren geen investeringen voorziet om hier invulling aan te geven. Medio 2030 moet er weer onderhoud plaats vinden. Mogelijk is er dan ruimte voor maatregelen.
Wat wilden we bereiken? 3. Verhogen van het aantal overnachtingen, stimuleren van werkgelegenheid, verhogen van de gemiddelde bestedingen in de toeristische sector door aanbodontwikkeling en verbinden van toerisme om een bijdrage te leveren aan lokale opgaven.
Wat wilden we doen? 3a. Implementeren van de resultaten van het onderzoek verblijfsrecreatie. groen
Stand van zaken In 2022 is onderzoek gedaan naar de marktruimte voor verblijfsrecreatie en hoe inwoners tegen toerisme aankijken. Beiden geven een positief beeld. Een vervolg op de onderzoeksresultaten is nodig. Bij voorkeur een uitnodigingskader om ondernemers te enthousiasmeren met goede plannen te komen. Dit kader kan ook bijdragen aan de transitie in de agrarische sector voor boeren die dit interessant vinden. Dit vraagt keuzes in ruimte. Deze ambitie is daarom gekoppeld aan het spoor omgevingsvisie. 3b. Aanjagen van aanbodontwikkeling en opleveren van een aantrekkelijk en beleefbaar aanbod. groen
Stand van zaken Het potentieel van de vrijetijdseconomie kan door aanbodontwikkeling veel beter benut worden. Dit is een meerjarige opgave. In 2023 zijn hier mooie stappen in gemaakt. Belevingsobjecten, routes en ook een kennisprogramma met de sector om aanbod te ontwikkelen zijn opgeleverd en uitgevoerd. Daarnaast zijn plannen gevormd voor nieuw op te leveren diensten in 2024. 3c. Opleveren van een nieuwe huisstijl, toeristische website en drukwerk. groen
Stand van zaken In 2023 zijn hier grote stappen in gemaakt. De website www.visitbrummen.nl is opgeleverd, de toeristische informatiepunten in Eerbeek en Brummen zijn gerestyled naar Visit Brummen stijl en drukwerk is opgeleverd inclusief presentatiestandaard.
40
3d. Samenwerking stimuleren en een actieve rol nemen in het lokaal en regionaal netwerk. groen
Stand van zaken Naast de ondernemersbijeenkomsten toerisme & recreatie, is er een lokale klankbordgroep toerisme opgezet met naast de toeristische sector ook vertegenwoordiging van inwoners- en ondernemersverenigingen. Op regioniveau zijn met buurgemeenten diverse samenwerkingen opgezet en heeft Brummen een kartrekkersrol genomen. Ook zijn er op verzoek (strategische) presentaties gegeven aan de VeluweBoard, VeluweAlliantie, Provincie Gelderland, Zuid Limburg, dorpsraad, ondernemersverenigingen en andere verbanden over de voortvarende aanpak en ambities in de gemeente Brummen. 3e. Opleveren van een masterplan Veluwe ontvangstlocatie toegangspoort Eerbeek. groen
Stand van zaken Conform de ambities uit het coalitieakkoord Vertrouwen, Verbinden, Versterken, is het Masterplan in concept klaar. Evenals een bidbook om een 'reason to visit' te ontwikkelen in Eerbeek waarbij strategische verbindingen worden gemaakt met de regio en het sociaal domein. In 2024 zullen deze concepten gepresenteerd worden.
Wat wilden we bereiken? 4. Organiserend vermogen toevoegen om in- en extern economische zaken beter voor het voetlicht te brengen en koppelkansen met ondernemers beter te benutten.
Wat wilden we doen? 4a. We inventariseren de wensen en behoeften van ondernemers en brengen deze samen in een economisch beleid en plan van aanpak. oranje
Stand van zaken Stichting CLOK heeft in opdracht van de gemeente onderzoek verricht en aanbevelingen gedaan. Op basis van deze rapportage is in het najaar van 2023 de EZ-(beleid)capaciteit versterkt. Met deze versterking werken we in 2024 door op deze ambitie.
41
Het financieel verloop van de basistaken Fysieke leefomgeving Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Basistaken fysieke leefomgeving Lasten
11.652
10.255
12.703
10.488
-2.215
Baten
7.670
5.796
7.138
6.805
-333
Stortingen
2.542
0
0
372
372
Onttrekkingen
2.047
611
227
186
-41
Totaal Basistaken fysieke leefomgeving
-4.478
-3.848
-5.338
-3.869
1.469
Saldo incl. bestemmingen
-4.478
-3.848
-5.338
-3.869
1.469
Toelichting financiële afwijkingen - Lasten De lasten binnen deze basistaak zijn € 2.215.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 363.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door openstaande vacatures. Daar waar noodzakelijk is capaciteit ingehuurd. Zie ook paragraaf E Bedrijfsvoering. Economie, toerisme en recreatie De totale kosten pakken in 2023 € 27.000 lager uit dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door minder verstrekte evenementensubsidies. Gemeentelijk vastgoed en gronden De overdracht van de Flexwoningen aan de woningstichting wordt begin 2024 afgerond vandaar dat de afboeking van € 650.000 nog niet heeft plaatsgevonden in 2023. Daarnaast pakken de energielasten van de Flexwoningen € 21.000 lager uit. Deze voordelen in dit programma moeten in relatie worden gezien met de lasten opvang Oekraïners verantwoord bij programma 1. Verder zijn er in 2023 geen kosten gemaakt voor de woning onder hoogspanning. Hiervoor was € 29.000 begroot. Zie ook onderdeel baten. Ruimtelijke ordening De kosten voor de invoering van de Omgevingswet pakken € 35.000 lager uit dan geraamd. De procedures voor de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan Kleine Kernen zijn nog niet afgerond en ook de cursussen die in 2023 stonden gepland moeten nog afgerond worden in 2024.
Voor de toetsing van particuliere plannen was minder extern advies nodig dan geraamd. Dit levert een voordeel op van € 31.000. Openbare ruimte De lasten voor riolering pakken in totaliteit € 193.000 lager uit dan begroot. Nog niet alle onderzoeken zijn afgerond (infiltratiekansenkaart en stimuleringsregeling afkoppelen). Daarnaast konden een aantal werkzaamheden in verband met het zeer natte najaar niet uitgevoerd worden. Verder vallen de kapitaallasten lager uit omdat een aantal investeringen nog doorlopen in 2024 en de rentelasten op rekeningsbasis in 2023 op nul uitkomt. Tot slot moest er een bedrag van ruim € 6.000 worden toegevoegd aan de voorziening rioolheffing. De opbrengst vanuit rioolheffing valt 42
lager uit dan begroot, dit vanwege lager waterverbruik dan geraamd (zie onderdeel baten). De lasten worden meegenomen in de verrekening met de voorziening rioolheffing. Bij de wegen pakken de lasten in totaliteit € 88.000 lager uit dan begroot. Door het natte najaar konden er werkzaamheden niet worden gerealiseerd in 2023. De aanleg van bermverharding langs de Voorsterweg en werkzaamheden aan de Zwaluwstraat zijn hier voorbeelden van. Dit bestek is al begin september definitief gegund aan de aannemer, het restant budget hiervan is € 34.000. Daarnaast was er sprake van lagere kosten voor onderhoud van het asfalt en wegmarkeringen. Tot slot pakken de toegerekende rentelasten over de investeringen € 58.000 lager uit dan begroot Bij de post voor verkeer zijn de lasten € 165.000 lager dan begroot. Van dit bedrag was € 81.000 gereserveerd vanuit het project verkeersveiligheid, dat volledig door het Rijk wordt vergoed (zie ook onderdeel baten). Dit project schuift door naar 2024. Daarnaast is er nog € 37.000 over voor de afronding van het Programma Mobiliteit in 2024. Verder pakken de kapitaallasten € 45.000 lager uit door een eenmalig correctie en aanpassing van afschrijvingstermijnen conform de nota Investeringsen afschrijvingsbeleid. Het project omvorming van openbaar groen in Eerbeek is voorbereid en wordt uitgevoerd in 2024. Het restant van € 78.000 is dus nodig in 2024.
In het kader van onderzoek beheer openbare ruimte is vrijgevallen formatie als gevolg van vertrek van collega’s ingeleverd en als besteedbaar budget toegevoegd aan het onderhoudsbudget voor openbaar groen. In 2023 ging het om € 105.000 verschuiving van loonkosten naar budget derden. Het snoeien van bomen kon door krapte in de markt pas worden gestart in november. Door de late start en de slechte weersomstandigheden tijdens de uitvoer kon het geplande werk niet allemaal in 2023 plaatsvinden. Een deel van het opgedragen werk schuift door naar januari en februari 2024. Voor 2023 levert dit een restant op van € 57.000 dat benodigd is om de uitvoeringskosten in januari en februari te dekken. De kosten voor bestrijding van exoten laat een voordeel zien van € 42.000. Dit komt gedeeltelijk door een beperkte overlast van de eikenprocessierups, maar ook door beperkte capaciteit om de Japanse duizendknoop op meer locaties aan te pakken. Het project Groene opgave landschap laat een voordeel zien van € 151.000. Het project wordt volledig gesubsidieerd (zie ook onderdeel baten). Het budget voor recreatieterreinen is niet volledig besteed in 2023 en laat een overschot zien van € 29.000. De geplande herinrichting van een drietal speelterreinen is vertraagd (inspraak & slecht weer) en worden doorgeschoven naar 2024.
Het resterend budget van 2023 is nodig om de herinrichtingen te kunnen realiseren. Circulariteit en afval In totaliteit pakken de lasten € 152. 000 lager uit dan geraamd. Buiten de dienstverleningsovereenkomst met de afvalinzamelaar zijn er weinig tot geen extra kosten gemaakt in 2023. De lasten worden meegenomen in de verrekening met de voorziening afvalstoffenheffing.
Toelichting financiële afwijkingen - Baten De baten binnen deze basistaak zijn € 333.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Gemeentelijk vastgoed en gronden Voor de woning onder hoogspanning zijn geen kosten gemaakt, vandaar ook een nadeel van € 29.000 aan baten (zie ook onderdeel lasten). De rijksbijdrage voor de Flexwoningen pakt € 50.000
43
hoger uit dan geraamd. Dit is mede veroorzaakt door een positieve afrekening van het Rijk over het jaar 2022. In 2023 heeft een inhaalslag op diverse huur- en pachtovereenkomsten plaatsgevonden. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 51.000. Ruimtelijke ordening In 2023 is € 340.000 aan Ligt op Groen gelden ontvangen van een aantal grote nieuwbouwprojecten. Deze wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve Ligt op Groen (zie ook onderdeel stortingen). Verder is aan leges voor particuliere plannen € 26.000 meer ontvangen dan geraamd. Openbare ruimte Bij riolering zien we een lagere opbrengst vanuit het waterverbruik. Dit levert een nadeel op van € 263.000. Naast dit nadeel is € 36.000 meer ontvangen wegens nieuwe huisaansluitingen en vergoeding voor inhuurkosten. Uiteindelijk worden alle kosten en opbrengsten verrekend met de voorziening rioolheffing. Per saldo moet € 28.000 meer worden onttrokken uit deze voorziening dan voorzien, dit in het kader van 100% kostendekkendheid. De opbrengst verkoop van de openbare ruimte Wasacker is niet afgerond in 2023. Dit levert een incidenteel nadeel op van € 178.000. Voor het project verkeersveiligheid was een budget van € 81.000 gereserveerd vanuit beschikbaar budget van het Rijk. Dit schuift door naar 2024.
Voor het project Groene opgave landschap zijn minder kosten gemaakt ter grootte van € 151.000, dus ook minder subsidie hier aan toe te rekenen. Het project wordt volledig gesubsidieerd (zie ook onderdeel lasten). Circulariteit en afval De opbrengst afvalstoffenheffing en bijdrage vanuit het afvalfonds verpakkingen vallen € 144.000 hoger uit dan geraamd. Alle kosten en opbrengsten worden verrekend met de voorziening afvalstoffenheffing. Per saldo wordt € 352.000 minder onttrokken uit de voorziening in het kader van 100% kostendekkendheid.
Toelichting financiële afwijkingen - Stortingen De stortingen binnen deze basistaak zijn € 372.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Bestemmingsreserve toekomstig kosten ontheemden Vanuit het Rijk is een positieve afrekening ontvangen van € 32.000 welke volledig gereserveerd wordt voor toekomstige kosten. Bestemmingsreserve Ligt op Groen Vanuit een aantal grote nieuwbouwprojecten wordt de bijdrage van € 340.000 gestort (zie ook onderdeel baten).
Toelichting financiële afwijkingen - Onttrekkingen De onttrekkingen binnen deze basistaak zijn € 41.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe.
44
Bestemmingsreserve Toerisme en recreatie Op het gebied van toerisme en recreatie zijn er € 41.000 minder kosten gemaakt dan geraamd. Dit betekent dat de bestemmingsreserve minder hoeft te worden aangesproken.
Beleidsindicatoren BBV nr. 14
16
33
34
35
36
37
38
39
Benaming
Toelichting
Jaar Waarde Brummen
Functiemenging
%
2019
46,8
53,2 LISA
2020
46,5
53
2021
46,7
53,3
2022
46,5
53,8
Aantal per 1.000 inwoners in de 2019 leeftijd 15-64 jaar 2020
139,4
151,6 LISA
145,4
158,4
2021
149,1
165,1
2022
155
174,1
2019
99
163 CBS
2020
106
170
2021
-
169
2022
99
148
2019
3,3%
20,0% Klimaatmonitor RWS
2020
5,6%
26,8%
2021
11,9%
33,1%
2019
€ 253
€ 250 CBS
2020
€ 265
€ 271
2021
€ 279
€ 290
2022
€ 311
€ 317
2023
€ 372
€ 368
2019
9,8
2020
8,6
9,2 Basisregistratie adressen en 8,9 gebouwen
2021
14,2
8,9
2022
14,9
9,3
2019
81,0%
69,8% CBS
2020
81,3%
70,0%
2021
81,2%
70,1%
2022
81,3%
70,3%
2023
82,3%
70,3%
2019
€ 528
€ 665 COELO
2020
€ 637
€ 700
2021
€ 699
€ 733
2022
€ 829
€ 823
2023
€ 978
€ 860
2019
€ 743
€ 735 COELO
2020
€ 853
€ 773
2021
€ 917
€ 810
2022
€ 1.056
€ 905
2023
€ 1.149
€ 942
2019
8,3%
7,0% LISA
2020
7,9%
6,8%
2021
7,0%
6,4%
2022
7,9%
6,5%
Vestigingen (van bedrijven)
Omvang huishoudelijk restafval
Hernieuwbare elektriciteit
Gemiddelde WOZ Waarde
Nieuw gebouwde woningen
Demografische druk
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
Kg/inwoner
%
x duizend euro
Aantal per 1.000 woningen
%
In Euro’s
Gemeentelijke woonlasten meerper- In Euro’s soonshuishouden
Lokaal Banen in recreatie en toerisme
%
45
Waarde Nederland
Bron
Programma 3 Sociale leefomgeving Introductie Dit programma gaat over het volgende focusgebied: •
Sociaal domein
Dit programma gaat over de volgende basistaak: •
Vitale Samenleving
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Lasten Incidenteel
1.551
1.176
1.630
2.080
449
Structureel
27.492
30.004
30.554
30.208
-345
Totaal Lasten
29.044
31.181
32.184
32.288
104
Incidenteel
1.289
1.067
1.067
1.452
385
Structureel
6.597
6.497
6.512
6.564
52
Totaal Baten
7.886
7.565
7.579
8.016
436
Saldo excl. bestemmingen
-21.158
-23.616
-24.605
-24.272
333
Mutaties reserves
0
0
300
300
0
Totaal Stortingen
0
0
300
300
0
Mutaties reserves
35
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
35
0
0
0
0
Bestemmingen per saldo
35
0
-300
-300
0
Saldo incl. bestemmingen
-21.122
-23.616
-24.905
-24.572
333
Baten
Stortingen
Onttrekkingen
46
Focusgebied Sociaal domein Portefeuillehouders G.I. Timmer Y. Çegerek Wat wilden we bereiken? 1. Inwoners die daar op aangewezen zijn krijgen passende en juiste zorg en ondersteuning gelijktijdig met een doelmatige en rechtmatige uitvoering en beheersbare kostenstijging aan de hand van het rapport “Naar een evenwichtig sociaal domein”..
Wat wilden we doen? 1. Met een programmatische aanpak en met projectmatig werken geven we in 2023 uitvoering aan de implementatie van het rapport “Naar een evenwichtig sociaal domein” en realiseren de ombuigingen in 2023. groen
Stand van zaken De implementatie van het rapport “Naar een evenwichtig sociaal domein” heeft grotendeels overeenkomstig de planning in 2023 plaatsgevonden. De beoogde specifieke ombuigingen in 2023 zijn gerealiseerd. Kanttekening hierbij is dat er sprake is van een overschrijding uitvoering Jeugdzorg en een overschrijding bij het onderdeel algemene bijstand (Participatiewet uitkeringen). Deze overschrijdingen zijn niet de oorzaak van het niet realiseren van de bouwstenen uit het rapport "Naar een evenwichtig sociaal domein". De overschrijdingen worden in de financiële toelichting toegelicht.
Wat wilden we bereiken? 2. Algemene en preventieve voorzieningen in het sociaal domein zijn, voor onderdelen met vernieuwende werkwijzen, laagdrempelig beschikbaar en dragen bij aan preventie en daarmee ook aan kostenbeheersing in het sociaal domein.
Wat wilden we doen? 2a. We onderzoeken lokaal en/of regionaal of we lichte hulpverlening binnen de uitvoering van jeugdzorg anders kunnen gaan inrichten en vormgeven. De werkwijze van populatiebekostiging is onderdeel van het onderzoek oranje
Stand van zaken In 2023 is gewerkt aan de beantwoording van de vraag: Welke mogelijkheden heeft de gemeente Brummen voor een andere organisatie van (de toegang tot) geïndiceerde lichte jeugdhulp, welke vorm van bekostiging zou daarbij het beste kunnen passen. In 2024 wordt dit vervolgd en in 2024 zal duidelijk worden welke andere organisatie van (de toegang tot) geïndiceerde lichte jeugdhulp met welke vorm van bekostiging het beste past bij de gemeente Brummen.
47
2b. We geven uitvoering aan de regionale besluitvorming over de aanbevelingen van een regionaal evaluatieonderzoek “maatwerkvoorziening begeleiding individueel jeugd en Wmo” gericht op onder andere de versterking van (lokale) algemene voorzieningen. groen
Stand van zaken Het regionale evaluatie onderzoek en de aanbevelingen worden binnen de regionale nieuwe inkoop van maatwerkvoorzieningen Jeugdzorg en Wmo verder verwerkt. De hervormingsagenda jeugd, het Integraal Zorgakkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord geven voldoende input om in Brummen uitvoering te geven aan deze transformatie opdracht om de lokale algemene voorzieningen te gaan versterken. De uitwerking hiervan zal in de nieuwe visie op de sociale basis worden meegenomen. Deze visie is eind 2024 gereed.
Wat wilden we bereiken? 3. Aan verschillende doelgroepen in de gemeente Brummen wordt in de uitvoering van het minimabeleid een solide en sociaal vangnet geboden.
Wat wilden we doen? 3. De regelingen van het herijkte minimabeleid zijn toegankelijk voor een brede doelgroep en gebruik van de regelingen wordt actief gestimuleerd. oranje
Stand van zaken Begin 2023 zijn de aanvraagformulieren minimabeleid op B1 taalniveau aangepast en breed verspreid onder inwoners in de gemeente Brummen. Via berichtgeving in GemeenteThuis en sociale media is actief aandacht besteed aan de mogelijkheid om een aanvraag in te gaan dienen. Inwoners die in 2022 van het minimabeleid gebruikt hebben gemaakt hebben het aanvraagformulier 2023 thuis toegestuurd gekregen. Een evaluatie van het minimabeleid (een onderzoek door Bureau KWIZ) is in oktober 2023 adviserend in het Forum van de raad besproken. In december 2023 heeft de gemeenteraad de regelingen minimabeleid 2024 vastgesteld. In januari 2024 is een interactief proces gestart om te komen tot een integrale nota armoedebeleid en een nieuw(e) minimabeleid/minimaregelingen. Onderdeel van de integrale nota armoedebeleid is onder andere het beleid en de uitvoering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, bijzondere bijstand, de regeling toeslagen Participatiewet etc. Tijdens het interactieve proces wordt ook onderzocht samen met inwoners, belanghebbende, maatschappelijk partners en andere betrokkenen welke maatregelen en initiatieven gestart kunnen gaan worden om het bereik te gaan vergroten.
48
Wat wilden we bereiken? 4. In de uitvoering van de Participatiewet is de menselijke maat naast de wettelijke kaders en richtlijnen de norm.
Wat wilden we doen? 4a. We onderzoeken de huidige regels, richtlijnen en processen Participatiewet op het thema menselijke maat en passen ze aan om de professionals in de uitvoering ruimte te bieden om de menselijke maat richting inwoners toe te passen. rood
Stand van zaken Het onderzoek naar de huidige regels, richtlijnen en processen Participatiewet op het thema menselijke maat is vertraagd vanwege een openstaande vacature op dit beleidsterrein van 2023 en prioriteiten die elders aan de orde waren. Binnen de uitvoering door WerkFit wordt maximaal binnen de kaders van de huidige wetgeving de menselijke maat gehanteerd. Minister Schouten heeft een wetswijzing aangekondigd in de Participatiewet om de ‘bedoeling' en de menselijke maat in de uitvoering van de Participatiewet terug te brengen. De inwerkingtreding van de wetswijziging is nog niet bekend maar heeft niet in 2023 plaatsgevonden. Het aanpassen van de regels, richtlijnen en processen Participatiewet zal mede hierdoor niet dit jaar gaan plaatsvinden maar wanneer de wetswijzing bekend is. In 2023 is het door capaciteitsgebrek niet gelukt om onderzoek te doen naar de werking, effecten en alternatieven van de huidige 4 weken zoektermijn die voor jongeren tot 27 jaar geldt binnen de Participatiewet. Dit zal in 2024 gaan plaatsvinden.
4b. We voeren de door het Kabinet aangekondigde wijzigingen in de Participatiewet door die gaan bijdragen aan toepassen van individueel maatwerk en het hanteren van de menselijke maat. groen
Stand van zaken De verzamelverordening inkomensondersteuning, re-integratie en participatie gemeente Brummen is op 21 december 2023 door de raad vastgesteld. In de verordening worden de diverse instrumenten, die kunnen worden ingezet, omschreven. En er komt een expliciet aanvraagrecht voor persoonlijke ondersteuning op maat, gecombineerd met een onderzoeksplicht voor de gemeente. Het uitgangspunt is en blijft hierbij dienstverlening op maat. Verder zorgt de verordening voor transparantie over de instrumenten die we in kunnen zetten voor werkzoekenden en werkgevers.
49
Wat wilden we bereiken? 5. Energiearmoede bij inwoners wordt (preventief) bestreden.
Wat wilden we doen? 5. We geven structureel uitvoering aan het verlagen van de energielasten door te adviseren en faciliteren bij het verduurzamen en het terugdringen van energiegebruik van huishoudens die vallen onder de criteria van de regeling energietoeslag. groen
Stand van zaken In 2023 zijn extra gelden beschikbaar gesteld door het Rijk voor de bestrijding van energiearmoede en is de bestedingstermijn verlengd met twee jaar tot eind 2025. De doelgroep in de aanpak in Brummen is breder dan de regeling energietoeslag. 450 huishoudens zijn bereikt in 2023 met grotere energiebesparende maatregelen zoals gratis witgoed, gordijnen en isolatie maatregelen als vervangen van glas of vloerisolatie. Bij 596 huurders is in 2023 de cv-ketel temperatuur omlaag gebracht met de actie Zetmop60. Er zijn 4 bespaarhulpen en klushulpen in dienst om het energiegebruik terug te dringen bij de doelgroep. Wat wilden we bereiken? 6. Voorkomen dat betalingsachterstanden bij inwoners oplopen.
Wat wilden we doen? 6. We investeren in samenwerking met alle betrokken partijen in preventie en vroegsignalering om gezamenlijke verantwoordelijkheid schulden bij inwoners te voorkomen of schulden zo gering mogelijk te houden en deze snel mogelijk op te lossen. groen
Stand van zaken Er is actief ingezet op het vroeg en tijdig signaleren van schulden en betalingsproblemen door middel van de aanpak vroegsignalering schuldhulpverlening. Binnen de dienstverlening aan inwoners is er actief samengewerkt tussen het Team voor Elkaar, het Steunpunt Geld en Administratie en PlanGroep (wettelijke schuldhulpverlening). De dienstverlening van het Steunpunt Geld en Administratie binnen Stichting Welzijn Brummen is, zoals was voorzien, uitgebreid om meer inwoners advies en ondersteuning te bieden. Wat wilden we bereiken? 7. Waar mogelijk en beïnvloedbaar worden opnames in gesloten jeugdzorg voorkómen.
Wat wilden we doen? 7a. In samenwerking met de Zorgregio geven we de komende jaren uitvoering aan het bovenregionale plan afbouw Jeugdzorg Plus en 2 regionale pilots gericht op de transformatie van huidige locaties naar kleinere groepen van max 6 jongeren per groep. groen
Stand van zaken We streven ernaar dat kinderen zo veel mogelijk thuis opgroeien. De gesloten jeugdhulp wordt afgebouwd met de ambitie dat er straks geen enkel kind meer in de gesloten jeugdzorg verblijft. We willen binnen de G7 (alle Gelderse gemeenten) een afname van 10% per jaar realiseren. Dit jaar was deze afname 18%. Voor onze regio geldt dat we in 2022 19 jeugdigen en in 2023 9 jeugdigen in de 50
gesloten jeugdzorg verbleven. Met deze kleine aantallen zal het steeds moelijker worden om de 10 % te halen, maar het streven naar nul blijft overeind staan. In plaats van gesloten jeugdzorg gaan we kinderen jeugdhulp in kleinschalige woonvormen of ambulante (specialistische) jeugdzorg bieden. De regionale pilots gericht op de transformatie van huidige locaties naar kleinere groepen van maximaal 6 jongeren per groep, lopen door in 2024 en worden meegenomen in de bovenregionale inkoop van Essentiele Functies (EF). De inkoop van Essentiele functies is naar verwachting per 1 januari 2025 gerealiseerd. De transformatie van de Jeugdzorg Plus en de residentiële jeugdhulp is een belangrijke opgave vanuit de Hervormingsagenda. Er wordt in 2024 een volgende stap gezet in de landelijke regie voor de af- en ombouw van gesloten jeugdhulplocaties. 7b. Samen met aanbieders, gecertificeerde instellingen, gemeentelijke toegangen en ervaringsdeskundigen werken we aan het zoveel mogelijk voorkomen van instroom in de jeugdzorg Plus. Samen met aanbieders ontwikkelen we alternatieve zorgvormen. groen
Stand van zaken We zetten in op kleinschalige woonvormen waar maximaal 6 jeugdigen wonen. De intentie is dat de zorg die jeugdigen nodig hebben integraal en nabij gegeven wordt. Daar waar de jeugdigen verblijven. Zo is er een regionale expertise tafel (RET) ingericht waar complexe casussen besproken kunnen worden en naar een passende oplossing kan worden gezocht. Daarnaast kan er in de toekomst een beroep worden gedaan op de mobiele brigade. Dit zijn professionals met kennis en expertise die flexibel inzetbaar zijn om actief en snel te handelen wanneer dat nodig is. In de mobiele brigade is ook een rol weggelegd voor ervaringsdeskundigen
Wat wilden we bereiken? 8. Het jeugd en jongerenwerk in de gemeente is met bijzondere aandacht voor de kern Eerbeek is versterkt door meer samenhang en samenwerking tussen het onderwijs, sport- en culturele verenigingen.
Wat wilden we doen? 8a. In de uitvoering jeugd en jongerenwerk wordt er actief samengewerkt bij het organiseren van activiteiten met jongeren en met het onderwijs en sport- en cultuurverenigingen/organisaties op locaties bij deze partijen. groen
Stand van zaken Er wordt actief samengewerkt bij het aanbieden van activiteiten met sportverenigingen en Stichting Sportkompas. De noodzakelijke verbindingen zijn gelegd. Op enkele plekken worden in samenwerking activiteiten aangeboden op elkaars locaties. 8b. In Eerbeek vindt er weer volledig uitvoering van het jeugd en jongerenwerk plaats. groen
Stand van zaken Door middel van een raadsinformatiebrief is de gemeenteraad geïnformeerd over het feit dat het huidig pand JOC Eerbeek in 2023 gerenoveerd wordt en dat er geen nieuw pand komt. De renovatie is overeenkomstig de planning eind 2023 afgerond met inzet en betrokkenheid van ouders, jongeren 51
en de uitvoering jeugd- en jongerenwerk Stichting Welzijn Brummen. Hierdoor kan de uitvoering jeugd- en jongerenwerk ingaande 2024 weer volledig plaatsvinden. Wat wilden we bereiken? 9. De sociale netwerken in de wijken zijn versterkt door de uitvoering van buurtwerk met inzet op het gebiedsgericht beleid waarin armoede, gezondheid en energietransitie in samenhang aandacht krijgen.
Wat wilden we doen? 9. In samenwerking met organisaties versterken we de lokale sociale infrastructuur door voldoende laagdrempelige voorzieningen en verbindingen te realiseren zodat er dicht(er)bij inwoners sterke sociale netwerken zijn. We werken hierbij integraal. groen
Stand van zaken In het kader van het plan van Aanpak Gezond en Actief Leven zijn er diverse initiatieven ontwikkeld. Dit alles met als doel om de sociale infrastructuur te versterken. Naast de inzet van de opbouwwerker en de implementatie van Welzijn op recept in zowel Brummen als Eerbeek zijn er diverse andere activiteiten gestart te weten: Met de introductie van PodKastjes, waarmee jongeren kunnen luisteren naar verhalen over eenzaamheid van andere jongeren, zet de campagne ‘Hey, het is oké’ tegen eenzaamheid een nieuwe stap. Stichting Sportkompas heeft een beweeg- en ontmoeting bus om in wijken en buurten mensen te stimuleren te bewegen en elkaar te ontmoeten. Sportkompas heeft in eerste instantie 6 wijken/buurten gedetecteerd waar zij naar toe gaan. De buurtverbinders van de inwoners coöperatie Brummen Gezond en de SWB implementeren de ABCD methode. Dit doen zij in samenwerking met de bibliotheek om zoveel mogelijk mensen te bereiken en het als een olievlek uit te laten breiden. ABCD methode staat voor Asset Based Community Building. Dit is een bewezen effectieve methode om sociale infrastructuren te bouwen en/of te verstevigen. Om meedoen en ontmoeten te faciliteren is geïnvesteerd in de programma’s Sjors Sportief en Sjors Creatief voor kinderen op de basisscholen. Via deze programma’s worden kinderen gestimuleerd om kennis te maken en sport- en culturele activiteiten.
De website: doemeeinbrummen.nl zal hierin ondersteunend zijn. Wat wilden we bereiken? 10. Realisatie van de samenwerking in de regio op het gebied van de hervormingsagenda Jeugd en naar andere werkwijzen zoals populatiebekostiging.
Wat wilden we doen? 10. In samenwerking met de Zorgregio wordt in de komende jaren uitvoering gegeven aan de hervormingsagenda Jeugd en onderzoeken gericht op andere werkwijzen zoals populatiebekostiging. groen
Stand van zaken De hervormingsagenda jeugd is formeel vastgesteld. Het bijbehorende toetsingskader en implementatie kader krijgt nu vorm. Er wordt een zogenaamde start foto gemaakt van de stand van 52
zaken jeugdzorg in de regio. Dit zal het vertrekpunt worden voor de implementatie. In 2023 is gewerkt aan de beantwoording van de vraag: Welke mogelijkheden heeft de gemeente Brummen voor een andere organisatie van (de toegang tot) geïndiceerde lichte jeugdhulp, welke vorm van bekostiging zou daarbij het beste kunnen passen. In 2024 wordt dit vervolgd en in 2024 zal duidelijk worden welke andere organisatie van (de toegang tot) geïndiceerde lichte jeugdhulp met welke vorm van bekostiging het beste past bij de gemeente Brummen. Wat wilden we bereiken? 11. Inzet van Zorg In Natura (ZIN) en het Persoonsgebonden budget (PGB) als gelijkwaardige ondersteuningsinstrumenten.
Wat wilden we doen? 11. We stimuleren binnen de wettelijke mogelijkheden actief in de uitvoering op het gebruik van het Persoonsgebonden budget als alternatief voor Zorg In Natura. groen
Stand van zaken Het Team voor Elkaar wijst inwoners actief op de mogelijkheden van een PGB. De wensen van de inwoner worden tijdens het keukentafel gesprek besproken. Vervolgens kijken de consulenten samen met de inwoner wat er eventueel nodig is om gebruik te kunnen maken van een PGB. Wat wilden we bereiken? 12. Door een beleidsrijk Integraal huisvestingsplan voor het primair onderwijs op te stellen, versterken we de verbinding en samenwerking tussen onderwijs, jeugdzorg en kinderopvang.
Wat wilden we doen? 12. We ontwikkelen in samenwerking met alle betrokken partners een integraal Meerjarig investeringsprogramma Onderwijshuisvesting waarin alle ontwikkelingen die ook gevolgen kunnen hebben voor onderwijs- en kinderopvanghuisvesting worden meegenomen. groen
Stand van zaken Het integraal Meerjarig investeringsprogramma Onderwijshuisvesting is vastgesteld door de raad. Wat wilden we bereiken? 13. Huiselijk geweld aanpakken.
Wat wilden we doen? 13. We stellen een aandachtsfunctionaris huiselijk geweld aan om huiselijk geweld effectiever aan te pakken groen
Stand van zaken De aandachtsfunctionaris huiselijk geweld is binnen het Team voor Elkaar aangesteld. Een scholingsaanpak voor het Team voor Elkaar en WerkFit is ingericht en medewerkers Team voor Elkaar en WerkFit Brummen zijn geschoold en getraind in het werken met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. De scholing en training zal ook in 2024 gecontinueerd worden.
53
Het financieel verloop van het focusgebied sociaal domein Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Focusgebied sociaal domein Lasten
22.368
24.504
25.373
25.591
218
Baten
6.260
6.247
6.247
6.484
237
Stortingen
0
0
300
300
0
Totaal Focusgebied sociaal domein
-16.109
-18.257
-19.426
-19.407
19
Saldo incl. bestemmingen
-16.109
-18.257
-19.426
-19.407
19
Toelichting financiële afwijkingen - Lasten De lasten binnen deze basistaak zijn € 218.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Hierbij moet opgemerkt worden dat de extra kosten voor formatie uitbreiding van Team voor Elkaar (€ 465.000 in 2023) ten laste zijn gebracht van programma 3, onderdeel Focusgebied Sociaal domein. Vanaf 2024 zitten deze kosten in de reguliere meerjarenbegroting. Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 191.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door openstaande vacatures. Daar waar noodzakelijk is capaciteit ingehuurd. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering. Jeugdzorg De uitgaven voor jeugdzorg zijn € 990.000 hoger dan geraamd. Een viertal gezinnen met een complexe jeugdzorg problematiek drukt zwaar op de uitgaven en is verantwoordelijk voor € 972.000 van de totale overschrijding. Door de invoering van het woonplaatsbeginsel binnen de Jeugdwet is de gemeente, waar de jeugdige stond ingeschreven direct voorafgaand aan de zorg met verblijf, financieel vanaf 2022 verantwoordelijk. Bij één gezin van de eerder genoemde 4 gezinnen, is het woonplaatsbeginsel van toepassing en komen alle kosten voor de noodzakelijke jeugdzorg met verblijf voor rekening van de gemeente Brummen. De kosten in het jaar 2023 bedragen voor dit gezin € 188.000.
Onderzoek laat zien dat in 2023 het effect van het woonplaatsbeginsel voor de gemeente Brummen betekent dat er jeugdzorgvoorzieningen met een bedrag van € 260.000 voor rekening van de gemeente Brummen komen. Er is geen zicht op eventuele voordelen (andere gemeente betaald nu de kosten) als gevolg van het woonplaatsbeginsel. Bij de invoering van het woonplaatsbeginsel is er door gemeenten gewaarschuwd voor het financiële effect van de invoering van het woonplaatsbeginsel. Binnen VNG verband is er door een aantal gemeenten gepleit voor het inrichten van een vereveningsfonds waarin gemeenten en Rijk compensatie bieden voor deze niet beïnvloedbare hoge kosten en solidair met elkaar zijn. Dit vereveningsfonds is er nu nog niet. Nu in Brummen zichtbaar is geworden wat de financiële impact
54
is, zal het college zich gaan inspannen om alsnog het gesprek over het vereveningsfonds op gang te brengen. Door de vertraging in het vaststellen van de Hervormingsagenda Jeugdzorg en de implementatie van de Hervormingsagenda zijn de beoogde hervormingen in de uitvoering van de jeugdzorg in 2023 niet tot stand gekomen. Een van de doelstellingen van de Hervormingsagenda is om de autonome groei van de kosten uitvoering jeugdzorg een halt toe gaan roepen. Door de opgelopen vertraging is zichtbaar dat de groei van kosten zich ook in 2023 heeft voortgezet. Door de implementatie van het rapport “Naar een evenwichtig sociaal domein” en de goede samenwerking met de huisartsen met de Praktijk Ondersteuner Huisartsen Jeugd is het gelukt om de autonome stijging van de kosten in afgelopen jaren in 2023 te beperken. Desondanks is er sprake van een kostenstijging op de onderdelen maatwerk GGZ, behandeling en pleegzorg. WMO Op de financieel impactvolle onderdelen begeleiding, huishoudelijke hulp en maatwerkvoorzieningen en GGZ zijn de werkelijke uitgaven € 1.369.000 lager dan tussentijds begroot. De ingezette koers in het kader van de implementatie van het rapport “Naar een evenwichtig sociaal domein” is binnen alle onderdelen van de Wmo zichtbaar. Huishoudelijke hulp kost € 354.000 minder dan geraamd en kosten begeleiding en maatwerkvoorzieningen pakken € 446.000 lager uit.
De kosten van regiovervoer en dagbestedingsvervoer blijven binnen de raming (zie verder ook bij toelichting baten). Bij het incidentele budget Beschermd Thuis is er sprake van een overschot € 578.000. Dit bedrag zal worden toegevoegd aan de ingerichte bestemmingsreserve Beschermd Thuis om de transformatie “van beschermd wonen naar beschermd thuis” de komende jaren te gaan realiseren. Werk en inkomen De totale uitgaven voor werk en inkomen zijn € 771.000 hoger dan geraamd. De uitgaven in het kader van de Participatiewet zijn € 631.000 hoger dan geraamd. Door een hogere taakstelling huisvesting statushouders zijn er meer statushouders in de gemeente Brummen gehuisvest en deze groep is bij huisvesting in Brummen in eerste instantie aangewezen op een uitkering in het kader van de Participatiewet. Het aantal inwoners dat een beroep doet op een uitkering Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Werknemers, inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen en bijstandsbesluit zelfstandigen is gedaald, waardoor er een overschot gerealiseerd is van € 238.000. De uitgaven voor bijzondere bijstand zijn € 74.000 hoger dan geraamd. Daarentegen wordt ruim € 400.000 minder uitgegeven aan minimabeleid. Niet iedereen die een beroep mag doen op minimabeleid maakt van die mogelijkheid ook gebruik.
De kosten voor de energietoeslag zijn € 869.000 hoger dan geraamd. Daar staat een decentralisatie uitkering van het Rijk tegenover (zie programma 4, baten). De totale kosten voor inburgeringsvoorzieningen vallen per saldo € 45.000 lager uit. Tegenover lagere uitgaven voor inburgeringsvoorzieningen en uitvoeringskosten van € 96.000, staan wel hogere uitgaven voor participatieverklaringen van de SWB voor een bedrag van € 47.000 die onderdeel zijn van de uitvoering Inburgering. In het kader van de implementatie van het rapport “Naar een evenwichtig sociaal domein” is er gewerkt aan het efficiënter en effectiever inzetten van voorzieningen binnen WerkFit. Mede 55
hierdoor is er een positief resultaat behaald ten opzichte van de begroting op het onderdeel WerkFit Beschut Werk en re-integratie) van in totaal € 89.000 (zie ook bij toelichting baten).
Toelichting financiële afwijkingen - Baten De baten binnen deze basistaak zijn € 237.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Wmo De totale baten uit de Wmo zijn € 98.000 hoger dan geraamd. De inkomsten vanuit het Rijk voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen (MO/BW) vallen € 129.000 hoger uit. Daar tegenover staan lagere eigen bijdragen van € 32.000 van gebruikers dan geraamd, omdat er minder mensen gebruik maken van Wmo-voorzieningen. Werk en inkomen De opbrengsten uit detachering van Werkfit medewerkers zijn € 274.000 hoger dan begroot. Bij Inburgering vallen de inkomsten € 173.000 lager uit dan geraamd. Deels veroorzaakt door lagere kosten in 2023 en een op te nemen restant vanuit 2022 van € 90.000. Bij de Participatiewet is per saldo € 39.000 meer ontvangen met name veroorzaakt door de afrekening van de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (TOZO).
56
Basistaken Vitale Samenleving Portefeuillehouders Y. Çegerek G.I. Timmer Wat wilden we bereiken? 1. Gemeentelijke sportaccommodaties waaronder het zwembad worden met als uitgangspunten laagdrempeligheid, nabijheid en toegankelijkheid in stand gehouden met de daarbij horende optimale beheersvorm.
Wat wilden we doen? 1a. Na besluitvorming door de raad in 2022 over scenario’s voor een beheervorm werken we in 2023 aan de voorbereidingen om tot een evt. nieuwe beheervorm te komen voor de binnensportaccommodaties en het werkgeverschap van de buurtsportcoaches. oranje
Stand van zaken Na vaststelling van de Visie op Sport en Bewegen in september 2023 is de raad meegenomen in het proces om te komen tot een voorstel voor een beheersvorm binnensportaccommodaties en een nieuwe tarievennota. 1b. Na besluit van de raad over de tarieven en vergoedingen van de sportaccommodaties, zal de huidige tarievennota herzien worden en in samenspraak met de huurders van de buitensportaccommodaties worden de overeenkomsten geactualiseerd. oranje
Stand van zaken Er heeft nog geen besluitvorming over de tarieven en vergoedingen van de sportaccommodaties plaatsgevonden en daarmee ook geen herziening van de tarievennota. Na vaststelling van de Visie op Sport en Bewegen september 2023 is de raad meegenomen in het proces om te komen tot een voorstel voor een beheersvorm binnensportaccommodaties en een nieuw tarievennota. Wat wilden we bereiken? 2. Cultuur en Sport wordt gezien en ervaren door inwoners en de gehele samenleving als een beleving, een ontmoetingsplek voor jong en oud én een middel binnen het sociaal domein om sociale cohesie te behouden en te bevorderen.
Wat wilden we doen? 2a We ontwikkelen een meerjarige toekomstvisie cultuur met haalbare doelen waaraan een realistisch uitvoeringsprogramma is gekoppeld, passend bij de schaalgrootte van de gemeente Brummen. oranje
Stand van zaken Voor het ontwikkelen van een meerjarige cultuurvisie heeft in november 2023 de laatste participatiebijeenkomst (uit een reeks van meerdere bijeenkomsten) met kunst- en culturele
57
organisaties plaatsgevonden. Dit proces wordt in 2024 afgerond. De besluitvorming hierover zal in het 2e kwartaal van 2024 plaatsvinden. 2b We faciliteren de uitvoering van het kunst en cultuurmenu (algemene basisprogramma) op de basisscholen in Brummen. Hiervoor worden hernieuwde afspraken gemaakt met de schoolbesturen en een hernieuwd meerjarig convenant afgesloten. groen
Stand van zaken Het afsluiten van een meerjarig cultuurconvenant is medio 2023 afgerond. In het convenant "Cultuur & Onderwijs gemeente Brummen" zijn met scholen (inclusief school "De Lans") en SWB financiële en inhoudelijke afspraken gemaakt over cultuureducatie in de periode 1 september 2023 tot en met 31 augustus 2027. De ondertekening van het convenant met betrokken partijen vond plaats op 7 juni 2023. 2c We faciliteren de verbinding tussen de sport- en culturele verenigingen, Sportkompas, SWB en gemeente om er voor te zorgen dat meer inwoners gebruik gaan maken van activiteiten van deze verenigingen en organisaties. groen
Stand van zaken Het integraal opgestelde Plan van Aanpak 'Gezond en Actief Leven Akkoord' (GALA) is door het Ministerie van VWS goedgekeurd voor de jaren 2024, 2025 en 2026. Hierdoor ontvangen wij integrale SPUK-gelden om uitvoering te geven aan dit plan. Met de ontvangen SPUK-gelden zijn we in staat geweest om onder andere de combinatiefunctionarissen Sport en Cultuur in 2023 te financieren. De uitvoering van het integraal opgestelde Plan van Aanpak 'Gezond en Actief Leven Akkoord' (GALA) is reeds gestart en ook in 2024 gaan we verder werken aan de verbinding tussen de sport- en culturele verenigingen, Sportkompas, SWB en gemeente om er voor te zorgen dat meer inwoners (jong en oud) gebruik gaan maken van activiteiten van deze verenigingen en organisaties. 2d We zorgen voor meer kennis binnen de uitvoering over de sport- en culturele verenigingen en de activiteiten die daar worden georganiseerd en hoe dit ingezet kan worden bij een zorg- en ondersteuningsvraag van een inwoner. groen
Stand van zaken Om er voor te gaan zorgen dat er meer kennis binnen de uitvoering aanwezig is over de sport- en culturele verenigingen en de activiteiten die daar worden georganiseerd worden is er in 2023 gewerkt aan de ontwikkeling en de inrichting van een website Doe Mee in Brummen. In 2024 wordt de website "Doe Mee in Brummen" gelanceerd. Dit is de centrale plek waar voor inwoners, maatschappelijke organisaties & partners en het Team voor Elkaar het activiteitenaanbod in de gemeente Brummen beschikbaar komt.
58
Wat wilden we bereiken? 3. Sportaccommodaties en verenigingsgebouwen worden multifunctioneel gebruikt ook voor activiteiten en initiatieven vanuit de buurt, wijk en inwoners en het sociaal domein.
Wat wilden we doen? 3a We gaan met de besturen van de sportaccommodaties, verenigingsgebouwen, kerken, buurt en dorpshuizen in gesprek over het multifunctioneel gebruik ook voor activiteiten en initiatieven vanuit de buurt, wijk en inwoners en het sociaal domein oranje
Stand van zaken Op dit onderdeel is alleen actie ondernomen door mee te denken in een sessie met de kerken rondom het opstellen van de kerkenvisie. Als gevolg van het grote aantal vacatures is er geprioriteerd en is brede inzet op deze actie in 2023 niet gerealiseerd. Multifunctioneel gebruik van sportaccommodaties wordt meegenomen in het uitvoeringsplan Sport en Bewegen, dit krijgt zijn gevolg in 2024. Als gevolg van een aantal vacatures zijn er geen acties ingezet m.b.t. multifunctioneel gebruik van andere maatschappelijke accommodaties. Het meer en beter multifunctioneel gebruik van accommodaties ten behoeve van cultuur en culturele activiteiten is in 2023 nog niet gerealiseerd, dit zal in 2024 vormgegeven gaan worden. 3b We gaan met de dorps- en wijkraden en MAR in gesprek over het multifunctioneel gebruik van sportaccommodaties, verenigingsgebouwen, buurt en dorpshuizen voor activiteiten en initiatieven vanuit de buurt, wijk en inwoners rood
Stand van zaken Op dit punt is nog geen actie ondernomen. Gezien het tekort aan medewerkers als gevolg van openstaande vacatures was het noodzakelijk een prioritering in werkzaamheden aan te brengen. Voor 2023 kon hierop geen inzet worden gepleegd. 3c We starten bij een aantal de sportaccommodaties en verenigingsgebouwen een aantal experimenten gericht op het multifunctioneel gebruik. Dit geldt ook voor activiteiten en initiatieven vanuit de buurt, wijk en inwoners en het sociaal domein. rood