(043) Jaarstukken 2023 gemeente Brummen
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2023
Jaarstukken 2023 Zaaknummer: Z093622 Documentnummer: D 432776 Vastgesteld B&W: 28 mei 2024
Inhoudsopgave Inhoudsopgave........................................................................................................................................ 2 Aanbieding van de Jaarstukken .............................................................................................................. 5 Financiële Hoofdlijnen ............................................................................................................................ 6 Leeswijzer.............................................................................................................................................. 10 Programma 1 Bestuur en Veiligheid ..................................................................................................... 11 Focusgebied Bestuurskracht ............................................................................................................. 12 Basistaken Bestuur en Dienstverlening ............................................................................................ 13 Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving................................................................................ 15 Programma 2 Fysieke leefomgeving .....................................................................................................
18 Focusgebied Klimaat en duurzaamheid ............................................................................................ 19 Focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030 ............................................................. 29 Focusgebied Centrum Brummen ...................................................................................................... 31 Focusgebied Wonen ......................................................................................................................... 33 Basistaken Fysieke leefomgeving...................................................................................................... 38 Programma 3 Sociale leefomgeving ..................................................................................................... 46 Focusgebied Sociaal domein ............................................................................................................. 47 Basistaken Vitale Samenleving.......................................................................................................... 57 Programma 4 Financiën ........................................................................................................................ 65 Basistaken Bedrijfsvoering en financiën ...........................................................................................
66 Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Vennootschapsbelasting en Onvoorzien ............................ 69 Paragrafen............................................................................................................................................. 72 A. Lokale heffingen ........................................................................................................................... 72 B. Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ................................................................................. 78 C. Onderhoud kapitaalgoederen....................................................................................................... 84 D. Financiering .................................................................................................................................. 90 E. Bedrijfsvoering .............................................................................................................................. 94 F. Verbonden partijen ....................................................................................................................... 98 G. Grondbeleid ................................................................................................................................ 110 H.
Leefbaarheid ............................................................................................................................... 113 I. Openbaarheid van Bestuur .......................................................................................................... 114 Bijlagen behorend bij het jaarverslag ................................................................................................. 115 1. Subsidieplafonds ......................................................................................................................... 116 2. Beleidsdocumenten .................................................................................................................... 117 3. Lijst van gebruikte afkortingen ................................................................................................... 119 3
Jaarrekening ........................................................................................................................................ 121 Balans
Activa.......................................................................................................................... 122
Balans
Passiva ........................................................................................................................ 123
Baten en Lasten................................................................................................................................... 124 Toelichting op de Balans ..................................................................................................................... 125 Toelichting op de Baten en Lasten...................................................................................................... 157 Bijlagen behorend bij de Jaarrekening................................................................................................ 175 1. Bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ............................................ 176 2. Bijlage met overzicht gerealiseerd baten en lasten per taakveld................................................... 194 3. Controleverklaring accountant ....................................................................................................... 196
4
Aanbieding van de Jaarstukken Geachte leden van de raad, Het gemeentebestuur heeft de afgelopen jaren flinke stappen gezet om de begroting structureel gezond te maken en het weerstandsvermogen te versterken. Op dit moment zijn de (structurele) lasten en baten met elkaar in evenwicht en hebben we een goede risico-buffer. Tegelijkertijd zien we, met het ravijnjaar 2026 in het vooruitzicht, dat de financiële positie onder druk staat. Ook betekent een krappe arbeidsmarkt dat personele capaciteit om alle taken en ambities uit te voeren niet vanzelfsprekend is. Deze ontwikkelingen zien we ook terug bij de afsluiting van 2023.
"Wie het heden beoordeelt moet over voldoende verleden beschikken" Deze jaarstukken zijn anders dan voorgaande jaren. In de eerste plaats is het voor het eerst dat de accountant geen verklaring afgeeft over de rechtmatigheid van de financiën in het afgelopen jaar. In plaats daarvan legt het College hierover verantwoording af aan de raad (zie hiervoor het Jaarrekeningdeel). Het doel van deze wijziging is een duidelijkere rol voor de accountant en het faciliteren van het gesprek tussen College en raad over welke stappen gezet kunnen worden om de bedrijfsvoering te verbeteren. De vraag die daarmee voorligt is: Welke lessen kunnen we uit het verleden jaar meenemen naar de toekomst? In de tweede plaats zet het College voor het komende meerjarenperspectief nadrukkelijker in op leren uit het verleden. Door de meerjarenbegroting te baseren op de uitputting van de afgelopen jaren, wordt het begrotingstekort hanteerbaar en verwachten we minder grote overschotten aan het eind van het jaar over te houden. De ontwikkelingen, die maken dat we overhouden of tekort komen, krijgen hiermee een weerslag in de meerjarenbegroting van volgend jaar.
2023: een jaar van voor- en nadelen 2023 sluiten we af met een positief saldo. De algemene uitkering viel hoger uit door een extra toekenning in december. Daarnaast is door vacatureruimte geld overgebleven op personeelslasten. Onderbezetting betekent ook dat geprioriteerd moet worden in taken en ambities. Daardoor blijft er op diverse beleidsterreinen budget voor goederen en diensten over. Ondanks een aantal nadelen (met name bij de grondexploitaties en bij jeugdzorg) blijft er onder aan de streep ruim € 4 miljoen over. Het positieve resultaat uit 2023 biedt ruimte om tegenvallers te incasseren en ingrijpende maatregelen, indien nodig, te temporiseren. Begroten blijft balanceren op het slappe koord en de voorliggende jaarstukken kunnen daarbij ondersteunen.
De raad is aan zet De totstandkoming van de jaarstukken heeft jaarlijks heel wat voeten in de aarde. Dit jaar geldt dat extra vanwege de introductie van de rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast neemt de werklast ook toe vanwege een strengere controle door de accountants en een forse toename in het aantal specifieke uitkeringen. In 2020 waren dit nog maar 10 regelingen, inmiddels is dit verdrievoudigd. Desondanks ligt het resultaat hier voor u. We zien uit naar een constructieve bespreking over de voorliggende jaarstukken.
Het college van burgemeester en wethouders Brummen, mei 2024 5
Financiële Hoofdlijnen Inleiding In de financiële hoofdlijnen nemen wij u mee in het verloop van de Programmabegroting 2023-2026 naar de Jaarstukken 2023.
Het jaarrekeningresultaat We sluiten het jaar 2023 af met een positief rekeningresultaat van € 4.228.000. In 2022 bedroeg het rekeningresultaat € 8.739.000 positief. In onderstaande tabel is het rekeningresultaat afgezet tegen de begroting na verwerking van de laatste wijziging in december 2023. In kolom Afwijking 2023 zijn de verschillen tussen de begroting na wijziging en realisatie per programma in beeld gebracht. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
1 Bestuur en veiligheid
-3.250
-4.680
-5.279
-5.997
-719
2 Fysieke leefomgeving
-5.905
-6.254
-11.410
-10.479
931
3 Sociale leefomgeving
-21.122
-23.616
-24.905
-24.572
333
4 Bedrijfsvoering en Financiën
39.017
34.568
41.780
45.276
3.497
Saldo incl. bestemmingen
8.739
18
186
4.228
4.042
De grootste voor- en nadelen Het rekeningresultaat is de uitkomst van verschillende voor- en nadelen ten opzichte van het financiële beeld bij de 2e bestuursrapportage 2023. Bij de 2e bestuursrapportage (ontwikkelingen tot en met eind augustus) werd nog een positief resultaat verwacht van € 186.000. Het werkelijke resultaat is € 4.042.000 hoger en bedraagt € 4.228.000. Dit verschil vraagt een nadere toelichting. In de tabel hieronder zijn de grootste voor- en nadelen ten opzichte van de 2e bestuursrapportage in beeld gebracht.
6
Tabel 1 (Bedragen x € 1.000)
Nr.
Omschrijving
1
September- en decembercirculaire algemene uitkering gemeentefonds
Voordeel
2
Bouwgrondexploitaties, tussentijdse winstneming en verhogen voorziening
3
Organisatiekosten, loonkosten en inhuur
4
Sociaal domein, jeugdzorg
5
Sociaal domein, energietoeslag lage inkomens
6
WMO, beschermd wonen
7
Werk en inkomen, participatiewet en IOAW/IOAZ/BBZ
8
Werkfit, re-integratie en participatie
€ 363
9
WMO, huishoudelijke hulp
€ 354
Nadeel
€ 2.133 € 661
€ 2.216
€ 1.669 € 990 € 869 € 708 € 354
10 WMO, maatwerkvoorzieningen en kosten begeleiding
€ 446
11 Werk en inkomen, bijzondere bijstand en minima
€ 329
12 Omgevingsvergunning bouwen hogere leges en lagere kosten externe capaciteit
€ 393
13 Projectbudget Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek-Loenen 2030
€ 282
14 Wegen en verkeer, diverse onderhoudsbudgetten
€ 228
15 Groen, diverse incidentele en onderhoudsbudgetten
€ 182
16 Uitstel verkoop openbare ruimte de Wasacker
€ 178
17 HR, lagere kosten opleiding en onderzoeken RIE / MTO
€ 166
18 Opbrengst gemeentelijke belastingen
€ 148
19 Kosten Inburgering
€ 123
20 Incidentele baten gronden en landerijen
€ 111
21 Sport lagere kosten brede combi functies
€ 110
22 Hogere leges Burgerzaken, reisdocumenten
€ 109
23 Overige posten < € 100.000
€ 380
Totaal voor- en nadelen t.o.v. de 2e bestuursrapportage 2023
€ 9.451
Begroot resultaat t/m 2e bestuursrapportage 2023
€ 5.409
€ 186
Werkelijk resultaat 2023
€ 4.228
Het resultaat nader toegelicht Het positieve resultaat bestaat voornamelijk uit incidentele voor- en nadelen. Hieronder lichten we de grootste afwijkingen toe. 1) Het grootste voordeel zien we bij de inkomsten vanuit het gemeentefonds. De algemene uitkering van het Rijk is € 2,13 miljoen hoger dan geraamd. Door een bijstelling van één van de maatstaven waarmee de algemene uitkering wordt berekend, wordt afgerond € 772.000 extra ontvangen. Daarnaast zijn in de decembercirculaire decentralisatie-uitkeringen toegekend voor energietoeslag (€ 1.056.000), invoering omgevingswet (€ 184.000) en Nederlands-Soedanese repatrianten (€ 73.000). Tot slot zijn er nabetalingen uit voorgaande jaren ontvangen. 2) Bij de bouwgrondcomplexen komt uit de nieuwste berekeningen naar voren dat bij een 2-tal complexen een nadeel ontstaat (Burgersterrein en Gr. van Limburg Stirumplein). Verder moeten we een verplichte tussentijdse winstneming doen voor 2 complexen (Hazenberg en Elzenbos II). Dit bedrag staat in de kolom voordeel. In de Meerjarenprognose Grondexploitatie (MPG) wordt nader ingegaan op deze berekeningen.
7
3) Op organisatiekosten, salaris- en inhuurkosten zien we een overschot. Vacatures staan langer open en kunnen niet altijd snel (middels inhuur) worden ingevuld. Er is sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor houden we geld over. 4) Een fors nadeel is ontstaan bij jeugdzorg. Dit treedt met name op bij maatwerk GGZ, begeleiding, behandeling, pleegzorg en verblijf zwaar. Een viertal gezinnen met een complexe problematiek drukt zwaar op de uitgaven. 5) Voor energietoeslag lage inkomens is € 869.000 meer uitgegeven dan geraamd. Daar staat een rijksuitkering tegenover (zie nr. 1). 6) Voor het WMO-onderdeel beschermd wonen valt de rijksbijdrage hoger uit. Tegelijkertijd wordt er minder gebruik gemaakt van de voorziening dan verwacht. 7) De uitgaven in het kader van de Participatiewet zijn hoger dan geraamd. Onder andere door de toestroom van statushouders maken meer mensen aanspraak op de voorzieningen. Tegelijkertijd maken zelfstandigen nauwelijks nog gebruik van de inkomensaanvullende regelingen (IOAW/IOAZ). 8) Op de begroting van Werkfit wordt een positief resultaat behaald (beschut werk en re-integratie) van € 89.000. De opbrengsten uit detachering van Werkfit medewerkers zijn € 275.000 hoger dan begroot. 9) Op WMO huishoudelijke hulp blijft € 354.000 over. 10) WMO maatwerk en begeleiding pakt € 446.000 lager uit.
Er wordt minder gebruik gemaakt van deze voorzieningen dan verwacht. 11) De uitgaven voor bijzondere bijstand zijn € 74.000 hoger dan geraamd. Daarentegen wordt ruim € 400.000 minder uitgegeven aan het minimabeleid. Nog niet iedereen die er recht op heeft, maakt gebruik van het minimabeleid. Daardoor blijft geld over. 12) De opbrengst van leges voor omgevingsvergunning bouwen is hoger dan geraamd. Dit resultaat komt met name door de renovaties van woningen van Veluwonen, de bouw van Flexwoningen, de bouw van appartementen Loenenseweg en locatie Arnhemsestraat, nieuwbouw in uitbreidingswijk Elzenbos en locatie voormalig tuindersbedrijf Laag Soeren. Daarnaast is het budget voor extra capaciteit bij de omgevingsvergunning bouwen niet nodig geweest. 13) De kosten binnen het focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek-Loenen 2030 zijn lager omdat we het budget voor toekomstige investeringen nog niet hoeven aan te spreken. 14) Bij verkeer en wegen zijn kosten lager uitgevallen. Het zeer natte najaar de uitvoering van een aantal werken belemmerde. Daarnaast vallen de kosten voor wegmarkeringen en kapitaallasten lager uit. 15) Ook bij het groenonderhoud geldt dat het zeer natte najaar de uitvoering van een aantal werken belemmerde. Het budget voor exotenbestrijding laat een voordeel zien. We hebben slechts beperkte overlast van de eikenprocessierups.
Maar er blijft ook geld over omdat we niet genoeg capaciteit hebben om de Japanse duizendknoop op meer plekken aan te pakken. 16) De verkoop van een stuk grond aan de Wasacker, nodig voor uitbreiding van winkels, is nog niet afgerond in 2023. 17) Op de budgetten voor opleiding van personeel en niet uitgevoerde onderzoeken (risicoinventarisatie en medewerkerstevredenheid) blijft voor 2023 geld over. 8
18) De opbrengst van de gemeentelijke belastingen valt hoger uit. Voorname oorzaak is dat de waarde van woningen meer dan verwacht is gestegen. Daarnaast zijn er meer nieuwe woningen gebouwd, dan waarmee rekening was gehouden. 19) Het nadeel bij de kosten voor inburgering is grotendeels veroorzaakt door een terugbetaling van rijksbijdrage 2022. 20) Het voordeel bij gronden, landerijen en ontroerend goed is ontstaan door een inhaalslag op diverse huur- en pachtovereenkomsten en extra rijksinkomsten voor de Flexwoningen. 21) Het budget voor brede-combinatiefunctionaris bij sport is ingevuld. Er was in de begroting echter nog geen rekening gehouden met de rijksbijdrage van € 110.000. 22) De hogere opbrengst leges bij Burgerzaken komt door een toename in aanvragen voor reisdocumenten.
Vaststelling Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 20 juni 2024, De gemeenteraad van Brummen,
G.J.M. van Rumurr voorziet
9
Leeswijzer Aanbieding Het doel van de jaarstukken is om aan de gemeenteraad, de toezichthouder en inwoners van de gemeente Brummen verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid, de financiële ontwikkelingen en de rechtmatigheid van de uitgaven in 2023. De jaarstukken bestaan uit de programmaverantwoording, de paragrafen en de financiële jaarrekening.
Jaarverslag Programmaverantwoording In de programmaverantwoording vindt u per programma een overzicht van de beleidsindicatoren en de financiën. Onder de vraag "Wat heeft het gekost?" staan de lasten en baten per programma, uitgesplitst naar welke incidenteel en welke structureel zijn. Per focusgebied en basistaak vermelden we de stand van zaken op de vraag “Wat wilden we bereiken?” en “Wat hebben we gedaan?”. De stand van zaken aan het eind van het jaar wordt in een kleur van een stoplicht weergegeven: groen = Doelstelling behaald / activiteit uitgevoerd; oranje = Doelstelling / activiteit gedeeltelijk behaald / uitgevoerd en verwachten deze volledig te behalen / uitgevoerd te hebben in een volgend jaar; rood = We hebben de doelstelling / activiteit niet behaald / uitgevoerd. We gaan deze niet meer halen / uitvoeren in een volgend boekjaar. Per focusgebied/basistaak wordt ook het financieel verloop weergegeven. Afwijkingen, ten opzichte van de begroting, die groter zijn dan € 25.000 worden toegelicht. Paragrafen De paragrafen zijn dwarsdoorsnedes van de begroting op bepaalde thema's. Bij het jaarverslag vindt u 3 bijlagen. Het overzicht van de subsidieplafonds, relevante beleidsdocumenten en een lijst van gebruikte afkortingen.
Jaarrekening In de jaarrekening ziet u de financiële vertaling van het gevoerde beleid; de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten. De balans is een staat waarin de waarde van de bezittingen (activa) en de waarde van de schulden en het eigen vermogen (passiva) zijn opgenomen. Dit is de financiële positie van de gemeente. Via het overzicht van baten en lasten krijgt u inzicht in de begrote en werkelijke baten en lasten per programma. In dit hoofdstuk vindt u ook een overzicht van het gerealiseerde resultaat inclusief de incidentele lasten en baten en onttrekkingen en toevoegingen aan de verschillende bestemmingsreserves. Bij de jaarrekening vindt u 3 bijlagen. De verantwoordingsinformatie van specifieke uitkeringen (de SiSa-verantwoording), het overzicht van de taakvelden en als laatste de controleverklaring van de accountant.
10
Programma 1 Bestuur en Veiligheid Introductie Dit programma gaat over de volgende basistaken: •
Bestuur en dienstverlening
•
Veiligheid, toezicht en handhaving
Dit programma gaat over het focusgebied: •
Bestuurskracht
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Lasten Incidenteel
676
15
593
1.586
993
Structureel
4.861
4.963
5.610
5.654
44
Totaal Lasten
5.537
4.978
6.204
7.240
1.037
1.915
0
2.420
2.329
-91
Structureel
371
298
298
323
25
Totaal Baten
2.287
298
2.718
2.651
-66
Saldo excl. bestemmingen
-3.250
-4.680
-3.486
-4.589
-1.103
Mutaties reserves
0
0
1.793
2.407
614
Totaal Stortingen
0
0
1.793
2.407
614
Mutaties reserves
0
0
0
998
998
Totaal Onttrekkingen
0
0
0
998
998
Bestemmingen per saldo
0
0
-1.793
-1.409
384
Saldo incl. bestemmingen
-3.250
-4.680
-5.279
-5.997
-719
Baten Incidenteel
Stortingen
Onttrekkingen
11
Focusgebied Bestuurskracht Portefeuillehouders G.J.M. van Rumund Wat wilden we bereiken? 1. Ons doel is om onze gemeentelijke taken goed uit te kunnen voeren en beter in positie te komen in de opgaven die de aanwezigheid van de papierindustrie in Eerbeek met zich meebrengt.
Wat wilden we doen? 1. Uitvoeren en monitoren van de acties in de vijf ontwikkelsporen van het ontwikkelplan groengroen
Stand van zaken In 2024 komen we tot de uitvoering van een onderzoeksrapport 'Bestuurlijke toekomst Gemeente Brummen' op basis van een door de Raad gegeven opdracht aan het College. Dit is een tussenstap om daarna te komen tot een geactualiseerde toekomstvisie 'Brummen 2035'.
Het financieel verloop van het focusgebied Bestuurskracht Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Focusgebied Bestuurskracht Lasten
0
56
56
0
-56
Totaal Focusgebied Bestuurskracht
0
-56
-56
0
56
Saldo incl. bestemmingen
0
-56
-56
0
56
Toelichting financiële afwijkingen - Lasten In 2023 is dit budget niet ingezet omdat er nog geen vaste formatie is aangetrokken.
12
Basistaken Bestuur en Dienstverlening Portefeuillehouders G.J.M. van Rumund Y. Çegerek Wat wilden we bereiken? 1. We willen gemeentelijke activiteiten beter op elkaar afstemmen. Dan versterken ze elkaar.
Wat wilden we doen? 1. We gaan proeven doen met gebiedsbericht werken. groen
Stand van zaken We ronden in 2024 de pilots gebiedsgericht werken af en komen tot aanbevelingen voor gebiedsgericht werken in onze gemeente.
Wat wilden we bereiken? 2. Een toegankelijk en zichtbaar gemeentebestuur
Wat wilden we doen? 2. Uitnodigende communicatie, werkbezoeken, aanwezig zijn bij wijk- en dorpsraadsbijeenkomsten en waar dit grote meerwaarde heeft vergaderen buiten het gemeentehuis. groen
Stand van zaken In 2023 is een maximale inspanning gedaan om inwoners op een uitnodigende manier te betrekken bij belangrijke thema’s. Bij het participatietraject voor het woonkader is een extra videofilm ingezet, bij het thema participatie zijn naast een vragenlijst via het inwonerspanel ook vele straatinterviews afgenomen. Inwoners zijn uitgenodigd via enquêtes inbreng te leveren over thema’s zoals verkeer/mobiliteit, evenementen, klimaat en dienstverlening. En zijn er onder andere informatie/inspraakbijeenkomsten geweest over fase 3 Elzenbos, ontwikkelingen Graaf van Limburg Stirumplein, cultuurvisie, sportvisie, Burgersterrein, Spoorzone en tijdelijke woningen bij De Veldkant. Maar ook was de gemeente present met een stand bij het eerste PULP-festival in Eerbeek en werd voor kinderen weer de burgerschapsdag in ere hersteld. Bijzonder was de installatie van de (eerste) kinderburgemeester eind 2023. Het college, maar ook de raad, heeft in 2023 diverse werkbezoeken afgelegd en zijn de kwartiermakers gebiedsgericht werken benoemd tot wijkcontactfunctionaris. De gemeenteraad is in 2023 van start gegaan met de raadsontmoeting. Een maandelijks laagdrempelig contactmoment voor inwoners met raadsleden.
13
Het financieel verloop van de basistaken Bestuur en Dienstverlening Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Basistaken bestuur en dienstverlening Lasten Baten
2.714
2.638
2.929
3.062
133
371
285
285
319
35
Totaal Basistaken bestuur en dienstverlening
-2.343
-2.353
-2.645
-2.743
-98
Saldo incl. bestemmingen
-2.343
-2.353
-2.645
-2.743
-98
Toelichting financiële afwijkingen - Lasten De lasten binnen deze basistaak zijn € 133.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Vanwege noodzakelijke inhuur om de locaties in het gemeentehuis en in Eerbeek te kunnen bemensen moest voor het KCC capaciteit worden ingehuurd. De extra lasten bedragen € 37.000. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering. Bestuur De kosten voor voormalige bestuurders zijn per saldo € 89.000 hoger dan geraamd. Met name de toevoeging aan de voorziening wachtgeld bestuurders valt hoger uit vanwege het aftreden van een wethouder dit jaar en verlenging van de regeling voor twee voormalige wethouders. Daarentegen zijn er lagere kosten voor de accountant van € 24.000. Intergemeentelijke samenwerking De bijdrage aan de Stedendriehoek valt € 27.000 hoger uit dan geraamd. Voor het uitwerken van de Regiodeal moest extra menskracht worden ingezet, waarvan de kosten onder de deelnemende gemeenten werden verdeeld. Dienstverlening burgerzaken De afdracht rijksleges van reisdocumenten is € 41.000 hoger dan geraamd. Zie ook onderdeel baten.
Toelichting financiële afwijkingen - Baten De baten binnen deze basistaak zijn € 35.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken toe. Bestuur Een geraamde onttrekking aan de voorziening pensioenaanspraken wethouders kon niet plaatsvinden omdat de voorziening te laag is. Dit betekent een nadeel van € 74.000. Dienstverlening burgerzaken De inkomsten uit de leges van de balie burgerzaken vallen € 109.000 hoger uit. In 2014 werd de looptijd van reisdocumenten verlengd naar 10 jaar, waardoor dit jaar (en ook de komende jaren) de aanvragen van reisdocumenten zullen toenemen (de zogenaamde: paspoortpiek).
14
Basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving Portefeuillehouders G.J.M. van Rumund Wat wilden we bereiken? 1. Een veilige gemeente blijven.
Wat wilden we doen? 1. In- en externe bewustwordingsactiviteiten organiseren
Kwaliteit groen Stand van zaken Sinds enkele jaren richten we ons specifiek op de thema’s Buitengebied, Bedrijventerreinen, Zorgfraude, Cybercrime en Drugscriminaliteit. Daarbij hebben we aandacht besteed aan de interne weerbaarheid en het herkennen van signalen door onze eigen medewerkers (lunchbreaks, ondermijningsbus, etc). Ook is er extra aandacht besteed aan inzet van Bibob (voorkomen van witwassen) bij vergunningaanvragen. Daarnaast periodieke interne en externe overleggen over o.a. ondermijningscasussen. Meldingen vanuit Meld Misdaad Anoniem (gemiddeld 5-7 per jaar) zijn met de betrokken externe partners in behandeling genomen en daar waar mogelijk, succesvol opgepakt/ afgehandeld. Ook is er met regiogemeenten samengewerkt in het kader van vergroten van de weerbaarheid en het bestrijden van ondermijning. Deze inzet wordt in 2024 voortgezet.
Het financieel verloop van de basistaken Veiligheid, Toezicht en Handhaving Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Basistaken veiligheid, toezicht en handhaving Lasten
2.823
2.284
3.219
4.178
959
Baten
1.916
13
2.433
2.332
-101
0
0
1.793
2.407
614
Stortingen Onttrekkingen
0
0
0
998
998
Totaal Basistaken veiligheid, toezicht en handhaving
-907
-2.271
-2.578
-3.254
-676
Saldo incl. bestemmingen
-907
-2.271
-2.578
-3.254
-676
15
Toelichting financiële afwijkingen - Lasten De lasten binnen deze basistaak zijn € 959.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 30.000 meer uitgegeven dan geraamd. Vanwege openstaande vacatures was tijdelijke inhuur noodzakelijk. Zie paragraaf E Bedrijfsvoering. Handhaving De kosten voor benodigde milieucontroles en advisering pakken samen € 53.000 lager uit dan geraamd. Opvang Oekraïners Voor de opvang van Oekraïners pakken de kosten van de opvanglocaties (inclusief kosten van de Flexwoningen), inhuur en leefgeld € 928.000 hoger uit dan geraamd. In de begrotingswijziging van december 2023 zijn de lasten van de Flexwoningen geraamd op programma 2. Vandaar dat dit nadeel in relatie met het restant bij programma 2 moet worden gezien. Voor het pand Verian aan de Graaf van Limburg Stirumplein is inboedel aangeschaft. De kosten waren € 59.000. De kosten voor opvang Oekraïners worden gedekt uit rijksgelden. Totaaloverzicht opvang Oekraïners
Mutatie
programma 1 lasten
-987 N
programma 2 lasten
671 V
programma 1 baten
- 91 N
programma 2 baten
50 V
Subtotaal
Subtotaal
- 357 N
programma 1 storting in reserve
- 614 N
programma 1 onttrekking aan reserve
998 V
Subtotaal
384 V
Resultaat
27 V
Toelichting financiële afwijkingen - Baten De baten binnen deze basistaak zijn € 101.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Opvang Oekraïners Vanuit het Rijk is de vergoeding voor normbedragen en transitiekosten ontvangen voor opvang Oekraïners. Dit is € 91.000 lager dan geraamd. De afrekening van het Rijk over het jaar 2022 pakt € 132.000 lager uit.
Toelichting financiële afwijkingen - Stortingen De stortingen binnen deze basistaak zijn € 614.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. 16
Opvang Oekraïners In de raming van de slotwijziging december 2023 was het begrote resultaat per saldo geraamd op € 993.000, te storten in de reserve toekomstige kosten Ontheemden. In deze verantwoording presenteren wij de stortingen en onttrekkingen afzonderlijk. De toevoeging vanuit de normbedragen is in totaal een bedrag van € 1.607.000.
Toelichting financiële afwijkingen - Onttrekkingen De onttrekkingen binnen deze basistaak zijn € 998.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Opvang Oekraïners In de slotwijziging december 2023 was het saldo van het begrote resultaat gemeld. In deze verantwoording presenteren wij de stortingen en onttrekkingen afzonderlijk. De onttrekking vanuit de normbedragen is in totaal een bedrag van afgerond € 998.000.
Beleidsindicatoren BBV nr. 6
8
9
10
11
Benaming
Toelichting
Jaar Waarde Brummen
Verwijzingen Halt
Aantal per 10.000 jongeren
2019
105
132 Bureau Halt
2020
130
110
2021
50
80
2022
50
80
2019
0,5
2,3 CBS
2020
0,5
2,0
2021
0,5
1,8
2022
0,5
2,3
2023
0,7
2,5
2019
1,9
4,8 CBS
2020
2,4
4,6
2021
1,9
4,3
2022
1,9
4,6
2023
2,1
4,3
2019
1,9
2,3 CBS
2020
1,9
1,8
2021
1,4
1,3
2022
1,4
1,4
2023
1,2
1,3
2019
3,9
5,9 CBS
2020
5,1
6,3
2021
6,2
6,0
2022
4,3
6,0
2023
5,0
5,8
2018
6,8
2022
6,3
2018
6,6
2022
6,3
Brummen Spreekt
2018
6,1
Inwonerpanel
2022
5,9
Winkeldiefstallen
Geweldsmisdrijven
Diefstallen uit woning
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Lokaal Tevredenheid dienstverlening
Lokaal Tevredenheid communicatie
Lokaal Tevredenheid participatie
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Rapportcijfer
Rapportcijfer
Rapportcijfer
17
Waarde Nederland
Bron
Brummen Spreekt
Programma 2 Fysieke leefomgeving Introductie Dit programma gaat over de volgende focusgebieden: •
Klimaat en duurzaamheid
•
Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek – Loenen 2030
•
Centrum Brummen
•
Wonen
Dit programma gaat over de volgende basistaak: •
Fysieke leefomgeving
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Lasten Incidenteel
1.848
688
2.085
1.972
-113
Structureel
12.143
12.600
15.240
14.741
-499
Totaal Lasten
13.991
13.288
17.325
16.713
-612
Baten Incidenteel
1.599
337
1.595
1.522
-74
Structureel
6.927
6.108
7.227
8.038
810
Totaal Baten
8.525
6.445
8.823
9.560
737
Saldo excl. bestemmingen
-5.466
-6.843
-8.502
-7.153
1.348
Mutaties reserves
2.597
75
3.487
3.860
372
Totaal Stortingen
2.597
75
3.487
3.860
372
2.157
664
579
534
-45
Stortingen
Onttrekkingen Mutaties reserves Structureel
0
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
2.157
664
579
534
-45
Bestemmingen per saldo
-440
589
-2.908
-3.326
-417
Saldo incl. bestemmingen
-5.905
-6.254
-11.410
-10.479
931
18
Focusgebied Klimaat en duurzaamheid Portefeuillehouder P. Inberg Wat wilden we bereiken? 1. Verbeteren van onze ecologische omgeving: natuurwaarden, biodiversiteit, bodemkwaliteit, waterbalans, landschapsontwikkeling.
Wat wilden we doen? 1a. Vanuit een verbindende rol samen met agrariërs en provincie verder werken aan een natuurinclusieve, toekomstbestendige landbouw: gebiedsplan, partnerschap stimuleren, kortere voedselketens. groen
Stand van zaken Samen met Provincie en gebiedspartijen zoals het Landschapsnetwerk Brummen, Natuurmonumenten, LTO en agrarisch natuurcollectief Veluwe hebben we in Brummen een project genaamd Natuurinclusief Brummen. Het project omvat verschillende activiteiten, waaronder: - verkennende gesprekken met agrariërs naar hun behoeften (provincie) - samen met agrariërs opzetten nieuwe verdienmodellen voor natuurinclusieve bedrijfsvoering, in samenhang met lokaal voedselnetwerk (gemeente) - opzetten van studiegroepen natuurinclusieve landbouw, waarin thema’s aanbod komen zoals duurzaam bodembeheer, verdienmodellen etc. (gemeente); het leernetwerk NIL is hieruit voortgekomen - bedrijfsplannen voor een duurzame voortzetting van hun onderneming (agrarisch collectief) - verkennen mogelijkheden regelruimte voor beknellende wet- en regelgeving natuurinclusieve landbouw (provincie). - ontwikkeling natuurinclusieve verpachting (Natuurmonumenten) - het opzetten van een samenwerkingsverband van lokale boeren in de Zuidelijke IJsselvallei, waar de gelijknamige gebiedscoöperatie uit voortgekomen is Verder is mede naar aanleiding van bovenstaande activiteiten de coöperatie IJsselmarke opgericht.
We werken ook in de regio samen op dit thema, bijvoorbeeld door een bijdrage aan het project van Plant tot Pand: hierin wordt gestimuleerd dat (1) agrariërs gewassen verbouwen die kunnen worden toegepast in gebouwen en (2) de vraag naar zulke producten toeneemt. Bio-based bouwen draagt bij aan verduurzaming en aan een uitbreiding van agrarische verdienmodellen. Het regionale project richt zich op de hele keten tussen producent en eindgebruiker. Afgelopen jaar zijn in de regio Stedendriehoek 60 hectare vezelhennep verbouwd, waarvan een deel binnen Brummen. Het doel is om dit in 2024 op te schalen naar 120 hectare. In combinatie met Veluwonen en plaatselijke aannemers kijken we of dit (ook) weer lokaal toegepast kan worden.
19
1b. We werken aan uitvoeringsmaatregelen op basis van het biodiversiteitsplan en groenstructuurplan die in 2022 zijn ontwikkeld. groen
Stand van zaken Het Programma Groen is in oktober 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. Dit vormt een stevige basis om binnen de kernen de groenstructuur en biodiversiteit te versterken. Het groenbeheerplan zal worden opgeleverd in het voorjaar van 2024. Ook met het biodiversiteitsplan is een start gemaakt en gepland is dat deze in de loop van 2024 zal worden afgerond. 1c. Met buurgemeenten verkennen hoe een betere, meer levende bodem kan worden bereikt: regionaal kennis delen over o.a. tegengaan van bodemvreemde stoffen en sponswerking van de bodem. groen
Stand van zaken De samenwerking in de regio Stedendriehoek op het gebied van de gezonde bodem is volop gaande en we spelen daar vanuit een Brummen een actieve rol in. Bodem is als apart onderwerp opgenomen in het jaarplan van 2024 van het programma Vitaal Landelijk Gebied van de Regio Stedendriehoek. Waterschap en de gemeenten van de Regio Stedendriehoek werken samen aan dit thema. Er worden projecten voorbereid om onderzoek te doen naar de wijze waarop water en bodem sturend kunnen worden bij ruimtelijke ontwikkelingen. 1d. We ondersteunen met behulp van subsidie educatie, projecten, werkgroepen en/of initiatieven op basis van het actuele Landschapscontract 2023-2026 (totstandkoming in 2022 gestart). groen
Stand van zaken Het Landschapscontract 2023-2027 is dit jaar inderdaad definitief afgesloten, waardoor we met behulp van provinciale middelen kunnen werken aan verbetering van het landschap en de biodiversiteit. Dit doen we door middel van educatie en projecten; daarnaast ondersteunen we werkgroepen van vrijwilligers. 1e. We nemen deel in een regionale netwerkgroep die de doelstelling van een drinkbare IJssel promoot en onderzoekt. groen
Stand van zaken We zijn samen met Waterschap Vallei en Veluwe en met een link naar Vereniging Nederlandse Rivieren een onderzoek gestart om te verkennen wat er nodig is om constructief verder te kunnen werken aan de Drinkbare IJssel. Het onderzoek omvat: vaststellen hoeveel draagvlak er nu al is en waar c.q. bij wie, een inventarisatie van lopende en potentiële initiatieven, en welke andere ontwikkelingen belangrijk zijn (zowel positief als negatief). De volgende stap is om op basis van de uitkomsten meer/beter aan te sluiten op arrangementen en uitvoeringsagenda’s in onze regio en daarbuiten.
20
Wat wilden we bereiken? 2. Aanpassen van onze gebouwde omgeving richting een groene en klimaatbestendige gemeente
Wat wilden we doen? 2a. Uitvoeringsmaatregelen op basis van de gemeentelijke strategie voor klimaatadaptatie, zoals in 2022 opgesteld mede vanuit (externe) risicodialogen en eerder uitgevoerde stresstesten. groen
Stand van zaken Het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie is eind 2023 vastgesteld door het college. Uw raad is met een raadsinformatiebrief geïnformeerd. 2b. We zetten met de papierindustrie, de provincie, Veluwonen en Apeldoorn in op een gebiedsgerichte aanpak voor een warmtenet in Eerbeek en Loenen, evt. in combinatie met biogas / groen gas. groen
Stand van zaken In 2023 zijn achtereenvolgens een intentieverklaring en een intentieovereenkomst tot stand gekomen. Daarin hebben Veluwonen, Firan, de papierindustrie en de drie betrokken gemeenten Brummen, Apeldoorn en Rheden hun intentie vastgelegd om samen te werken in de voorbereiding van een warmtenet. Onderdeel van die voorbereiding is onderzoek op meerdere onderdelen, waaronder de beschikbaarheid van warmte in de verschillende waterstromen rondom de papierindustrie, de invulling van publieke deelname aan een lokaal warmtebedrijf, technische en financiële haalbaarheid en de wijze van participatie in het gebied (fase 1 haalbaarheidsonderzoek). Verder zijn de plannen in 2023 noodzakelijkerwijze aangepast naar aanleiding van de sluiting van Stora Enso De Hoop. In samenwerking met de provincie Gelderland is een subsidie verkregen vanuit de Regiodeal van de Stedendriehoek met het Rijk, waardoor cofinanciering beschikbaar is gekomen voor de project- en onderzoekskosten in deze eerste fase. De afronding van fase 1 haalbaarheidsonderzoek met een voorstel tot een principebesluit wordt verwacht in het derde kwartaal van 2024. 2c. We renoveren slechte groenvlakken voor meer klimaatbestendigheid en maken een plan van aanpak voor de aanplant van extra bomen. oranje
Stand van zaken Het in oktober 2023 vastgestelde Programma Groen vormt de basis om in de kernen stevige stappen te zetten op het vlak van klimaatbestendigheid. De eerste plannen voor renovatie van groenvakken zijn in 2023 voorbereid en worden gerealiseerd in 2024. Plannen worden over de jaren verdeeld tot en met 2028. Hierbij worden keuzes gemaakt waarbij klimaat en biodiversiteit optimaal worden bediend.
21
2d. Als onderdeel van de routekaart Wonen werken we aan beleid voor duurzaamheid en klimaatadaptatie in nieuwe straten en woonwijken, in aanvulling op de eisen voor het kavelniveau (ontwikkeld in 2022). oranje
Stand van zaken In 2023 is het traject begonnen waarmee het beleid voor duurzame bouw en gebiedsontwikkeling wordt opgesteld. Hierbij zijn betrokken de verschillende relevante disciplines in huis en stakeholders buitenshuis. Met de raad (bestuursdag) en stakeholders (mini-conferentie in Concordia) zijn hiervoor gesprekken gevoerd. Oplevering van het beleid en het uitvoeringsprogramma wordt verwacht in de tweede helft van 2024.
Wat wilden we bereiken? 3. Een transitie in onze energievoorziening: meer energiebesparing en opwek van schone energie.
Wat wilden we doen? 3a. We werken met de Cleantech Regio samen verder aan de gezamenlijke energiestrategie (versie 2.0). groen
Stand van zaken We dragen actief bij aan de voortgang van de RES samenwerking in de Stedendriehoek, die gericht is op meer (gezamenlijke) uitvoering, kennisuitwisseling en aanpak ten aanzien van de infrastructuur voor energie. In 2024 wordt een plan van aanpak geformuleerd. In dit plan van aanpak wordt het proces en de uitgangspunten geformuleerd voor het opstellen van een RES 2.0 of het actualiseren van de RES 1.0. 3b. We voeren het Uitnodigingskader zonnevelden en windmolens uit: resultaten van de eerste tranche in de tender zonnevelden verwerken en de tweede tranche voorbereiden. rood
Stand van zaken De vier initiatieven voor zonnevelden die uit de tender zijn gekomen als trajecten voor verdere gebiedsontwikkeling, zijn vanuit de gemeente gevolgd om te controleren dat de ontwikkelaars binnen de grenzen van het Uitnodigingskader blijven. Dat betreft zowel de inhoud van de plannen, als de participatie met omwonenden, als de processen om tot een ontvankelijke aanvraag voor een omgevingsvergunning te komen. Alle vier hebben in 2023 alvast een eerste aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend. In 2023 is ook een gestart met een evaluatie van de tender; de oplevering wordt in het eerste kwartaal van 2024 verwacht. De 2e tranche wordt in 2024 niet voorbereid. Dit heeft te maken met aangescherpt inzicht zon op land van uit het Rijk. Het verwerken van dit aangescherpt inzicht in de omgevingsverordening van de
22
provincie Gelderland vindt nu plaats. Januari 2025 wordt de aangepaste omgevingsverordening van kracht. En het aanscherpen van de lijn zon op land in de RES Stedendriehoek. 3c. We staan open voor initiatieven van inwoners die met hun buurt, wijk of dorp willen verduurzamen. groen
Stand van zaken Er zijn dit jaar initiatieven gekomen vanuit de dorpsraad Brummen voor ambassadeur warmtetransitie, verduurzaming maatschappelijk vastgoed en enkele nieuwe energiecoaches bij het team. 3d. We voeren een analyse uit waar de gemeente staat wat betreft energieneutraliteit en klimaatdoelstellingen, mede gelet op de doelen uit de Klimaatwet: 49% CO2 reductie in 2030 (en 95% in 2050). groen
Stand van zaken Bureau OverMorgen heeft in 2023 een ‘foto’ gemaakt van Brummen op het gebied van CO2 reductie. Dit verheldert de verhouding tussen energiegebruik en lokale schone opwek in onze gemeente. 3e. We werken aan de bestrijding van energiearmoede (gericht op structurele energiebesparing), bewustwording bij inwoners en informatievoorziening over het verduurzamen van de eigen woning. groen
Stand van zaken Eind 2023 hebben 450 kwetsbare huishoudens aan huis energieadvies ontvangen en grotere energiebesparende maatregelen gratis ontvangen, om hun energierekening structureel omlaag te brengen. Huurders zijn voorzien van energiezuinig witgoed, infrarood paneel of gordijnen. Woning eigenaren hebben gratis een isolatiemaatregel ontvangen zoals het vervangen van glas of spouwmuur isolatie. Met de actie zetmop60 hebben we 596 huurders geholpen. Halverwege 2023 zijn extra spuk-gelden beschikbaar gesteld door het Rijk en is de bestedingstermijn verlengd met twee jaar tot 31 december 2025. Woningeigenaren en huurders die niet tot de kwetsbare huishoudens behoren, kunnen terecht bij de energiecoaches van BrummenEnergie in onze gemeente.
23
Wat wilden we bereiken? 4. Een duurzamere organisatie wat betreft vastgoed en bedrijfsvoering.
Wat wilden we doen? 4a.
We werken aan de uitvoering van het besluit tot een zonneparking bij het gemeentehuis. groen
Stand van zaken De aanbesteding hiervan is in 2023 voorbereid en opgestart. Uitvoering van de werkzaamheden begint naar verwachting rond mei 2024. 4b. We ronden naar verwachting in 2023 de verduurzaming van vier gemeentelijke gebouwen af, met zoveel mogelijk gebruik van zonnepanelen. groen
Stand van zaken De uitvoering van het plan onder het betreffende krediet is volop aan de gang. De werkzaamheden bij de Bhoele zijn reeds afgerond. De resterende werkzaamheden voor de overige drie locaties worden gecombineerd met de uitvoering van het raadsbesluit van 23 maart 2023 om gemeentehuis, koetshuis, twee brandweerkazernes, wagenloods, werkplaats, Kollergang, Rhienderoord en Servicepunt gemiddeld 94% energieneutraal te maken. Binnen dit project is een uitloop naar Q2 2024. Het zwembad kan wegens noodzakelijke werkzaamheden tijdens de zomersluiting pas in Q3 2024 worden afgerond. Dit was ook voorzien in het project: 'Van het (aard)gas af'. Naar verwachting zijn in het eerste kwartaal van 2024 bijna alle werkzaamheden in opdracht gegeven en kunnen alle werkzaamheden dat jaar ook worden afgerond. 4c. We geven onze inkoop een impuls op basis van mogelijkheden voor maatschappelijk verantwoord aanbesteden. We stimuleren groene en sociale effecten via minimumeisen en/of gunningcriteria. groen
Stand van zaken Zowel op het startformulier voor inkoopprocessen als op de checklist voor een aanbesteding wordt verwezen naar maatschappelijk verantwoord inkopen. Daarnaast is in de templates voor Europese aanbestedingen standaard een paragraaf maatschappelijk verantwoord inkopen opgenomen. We hebben ook het manifest MVOI (maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen) ondertekend en werken aan een actieplan daarvoor. 4d.
We voeren pilots uit op de verduurzaming van dienstverkeer. groen
Stand van zaken De bestaande werkwijze met Greenwheels en de pilot met mobiliteitskaarten zijn in 2023 aangevuld met twee elektrische dienstfietsen (in Brummen en Eerbeek elk één). Verdere mogelijkheden om de verduurzaming van dienstverkeer tot onderdeel van ons organisatorisch beleid te maken worden onderzocht.
24
Wat wilden we bereiken? 5. Ontwikkelingen in het bedrijfsleven en in de samenleving: toekomstbestendiger bedrijventerreinen en meer duurzaamheid bij bedrijven en maatschappelijke organisaties.
Wat wilden we doen? 5a. We werken in het kader van een Regiodeal met cofinanciering vanuit het Rijk aan een traject om bedrijventerreinen toekomstbestendiger te maken, op De Hazenberg en Rhienderen Noord. groen
Stand van zaken Financieel ondersteund door de Regiodeal Stedendriehoek hebben we met Stichting Clok in Q3-2023 een start gemaakt om de organisatiegraad te versterken op de bedrijventerreinen Hazenberg en Rhienderen Noord. Er zijn werkgroepen gevormd waar we in 2024 verder vervolg aangeven. 5b. We monitoren met de OVIJ samen de naleving van de Wet milieubeheer (Erkende Maatregelen Lijst) die bedrijven verplicht om qua energie stappen te zetten die binnen 5 jaar worden terugverdiend. groen
Stand van zaken In totaal zijn er 28 controles EML geweest in 2023 waarvan 25 eerste en drie hercontroles. 5c. We volgen in het kader van de samenwerking tussen gemeenten, provincie, regio en industrie de ontwikkelingen in de verduurzaming van productie- en bedrijfsprocessen. groen
Stand van zaken Het onderzoek naar warmtepotentie in waterstromen ten behoeve van een warmtenet is uitgevoerd samen met het project Waterrotonde van Industriewater Eerbeek . Daarnaast hebben we vanuit de gemeente meegewerkt aan het onderzoek van provincie Gelderland en papierindustrie naar een smart energy hub in Eerbeek. 5d.
We monitoren de toename van zon op dak in onze gemeente. groen
Stand van zaken We zijn aangesloten bij ‘Zonnedakje’. Hiermee kunnen we monitoren hoe groot de omvang van zon op dak is in onze gemeente. Dit gebeurt met behulp van luchtfoto’s en wordt jaarlijks geactualiseerd.
25
5e. We verkennen wat vanuit de gemeente nodig en mogelijk is ter bevordering van verduurzaming in het maatschappelijk vastgoed. Hiervoor wordt, samen met de provincie, een routekaart opgesteld. oranje
Stand van zaken De routekaart maatschappelijk vastgoed wordt midden in 2024 afgerond. Deze betreft de gemeentelijke panden.
Het financieel verloop van het focusgebied Klimaat en duurzaamheid Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Focusgebied klimaat en duurzaamheid Lasten
1.111
984
1.622
1.844
222
Baten
647
59
741
1.059
318
Stortingen
0
75
75
75
0
Onttrekkingen
111
53
48
45
-3
Totaal Focusgebied klimaat en duurzaamheid
-353
-947
-907
-815
92
Saldo incl. bestemmingen
-353
-947
-907
-815
92
Toelichting financiële afwijkingen - Lasten De lasten binnen deze basistaak zijn € 222.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Klimaat en Duurzaamheid Van het structurele budget resteert per saldo € 132.000 (lasten minus baten). Ter voorbereiding op het project warmtenet is voor € 179.000 aan kosten gemaakt. Deze voorbereidingskosten worden deels gefinancierd uit een niet geraamde bijdrage in 2023 van de Provincie uit de Regiodeal (zie ook onderdeel baten). Het budget voor incidentele projecten is ingezet op onder andere uitvoeringskosten van de tender zonnevelden (evaluatie en inzet expert team voor gebiedsontwikkeling) en bijdragen aan: groenstructuurplan, klimaatstrategie, inzet ecoloog. Er resteert nog € 59.000. Dit is voor 2024 gereserveerd voor de uitvoering van het biodiversiteitsplan en een bijdrage aan Drinkbare IJssel samenwerking. Van het Rijk is een specifieke uitkering ontvangen voor aanpak van Energiearmoede kwetsbare huishoudens. In 2023 heeft voor € 215.0000 aan uitgaven plaatsgevonden (zie ook onderdeel baten). Daarnaast heeft het Rijk ook een specifieke uitkering verstrekt in het kader van het Nationaal isolatieprogramma. Voor dit onderdeel is € 57.000 uitgegeven (zie ook onderdeel baten).
26
Voor het project Versterking van korte voorzieningsketens (POP3) zijn in 2023 voor € 42.000 aan kosten gemaakt. Dit project wordt medegefinancierd door de EU en de Provincie (zie ook onderdeel baten). Voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld om de capaciteit (bemensing) bij gemeenten te vergroten (CDOKE). In de regeling is het klimaat- en energiebeleid gedefinieerd als beleid gericht op het behalen van de doelstellingen genoemd in artikel 2, 1e en 2e lid, van de Klimaatwet. Voor de jaren 2023 t/m 2025 is afgerond € 1.268.000 beschikbaar. In 2023 is € 419.000 ontvangen en € 73.000 aan externe inhuur uitgegeven. Het restant van € 345.000 blijft gereserveerd, voor onder andere de uitvoering van de gemeentelijke regietaak in de warmtetransitie (zie ook onderdeel baten). Voor het project Regionale Energie Strategie (RES) is Brummen penvoerder. De gemaakte kosten € 265.000 worden volledig gedekt uit een specifieke rijksuitkering (zie ook onderdeel baten). Landschap en biodiversiteit Het project landschapscontract t/m 2022 is begin van dit jaar financieel afgerond. Daarnaast is een vervolgaanvraag toegekend voor de periode t/m 2027. Per saldo is € 39.000 minder uitgegeven dan geraamd. Voor het project Natuurinclusieve landbouw is € 58.000 meer aan kosten gemaakt.
Deze kosten worden gesubsidieerd door de Provincie (zie ook onderdeel baten).
Toelichting financiële afwijkingen - Baten De baten binnen deze basistaak zijn € 318.000 hoger uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Klimaat en Duurzaamheid De baten op deze post zijn € 35.000 lager dan begroot, om twee redenen. Ten eerste is de ontvangst van de provinciale bijdrage voor energietoezicht op bedrijven in het kader van de Wet milieubeheer à € 26.000 foutief meegerekend als een meerjarige bijdrage, terwijl het feitelijk om een eenmalige uitkering gaat. Daarvan is € 20.800 uitgekeerd in 2022. Het restant (€ 5.200) wordt aangevraagd in 2024. Ten tweede hebben we bij de Regiodeal Stedendriehoek (derde tranche) € 9.000 minder kunnen benutten voor hun project Toekomstbestendige Bedrijventerreinen: we hebben een bijdrage van € 13.500 in plaats van € 22.500 benut. Dit komt doordat het meer tijd kostte dan verwacht om het overleg met ondernemingen op De Hazenberg en Rhienderen Noord voor te bereiden en op te starten. Van het Rijk is een specifieke uitkering ontvangen voor aanpak van Energiearmoede kwetsbare huishoudens. In 2023 is voor € 215.000 aan uitgaven geweest (zie ook onderdeel lasten). Daarnaast heeft het Rijk ook een specifieke uitkering verstrekt in het kader van het Nationaal isolatieprogramma. Voor dit onderdeel is € 57.000 uitgegeven (zie ook onderdeel lasten).
Restanten vanuit beide regeling blijven gereserveerd voor eventueel nog te maken kosten of terugbetaling aan het Rijk. Voor de voorbereidingskosten van het project warmtenet is subsidie ontvangen van de Provincie als medefinancier van het project. Naar verhouding van de lasten wordt een bedrag van € 98.000 toegerekend in 2023. Het restant blijft gereserveerd voor nog te maken kosten in 2024. 27
Voor het project Versterking van korte voorzieningsketens (POP3) wordt dit project medegefinancierd. Over het jaar 2023 wordt € 34.000 verwacht. Voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld om de capaciteit (bemensing) bij gemeenten te vergroten (CDOKE). In het verlengde van de gemaakte inhuurkosten wordt de opbrengst voor 2023 berekend op € 79.000. Dit is € 345.000 lager dan geraamd. (zie ook onderdeel lasten) Voor het project Regionale Energie Strategie (RES) is Brummen penvoerder. De gemaakte kosten € 265.000 worden volledig gedekt uit een specifieke rijksuitkering. Landschap en biodiversiteit Het project landschapscontract t/m 2022 is begin van dit jaar financieel afgerond. Daarnaast is een vervolgaanvraag toegekend voor de periode t/m 2027. In lijn met de lasten zijn ook de baten lager € 26.000. Voor het project Natuurinclusieve landbouw is € 58.000 subsidie ontvangen van de Provincie (zie ook onderdeel lasten).
Toelichting financiële afwijkingen - Stortingen Geen financiële afwijkingen
Toelichting financiële afwijkingen - Onttrekkingen De onttrekkingen binnen deze basistaak zijn € 3.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Per saldo is minder uit de bestemmingsreserve Ligt op Groen nodig geweest voor de projecten landschapscontract en Natuurinclusieve landbouw.
28
Focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030 Portefeuillehouder S. van de Graaf Wat wilden we bereiken? 1. Zichtbare verbeteringen in de aantrekkelijkheid in en om het centrum.
Wat wilden we doen? 1a. We maken een keuze over een invulling van het voormalige Burgersterrein. groen
Stand van zaken In december 2023 heeft de raad een besluit genomen over de voorkeursvariant voor de invulling van het Burgersterrein. De voorkeursvariant wordt in 2024 en 2025 uitgewerkt in een omgevingsplan en een definitief ontwerp. Een omgevingsplan omdat de bestemming van het voormalige Burgersterrein aangepast wordt. Dit wordt gedaan in samenspraak met de omgeving en stakeholders. 1b. We maken een keuze over de invulling van het Kerstenterrein. groen
Stand van zaken Begin 2024 heeft de raad een besluit genomen over de invulling van het Kerstenterrein. Het concept ontwerp wordt in 2024 en 2025 uitgewerkt in een definitief ontwerp. Dit wordt gedaan in samenspraak met de omgeving en stakeholders. 1c. We benutten kansen om het Stationsplein aantrekkelijker te maken voor recreatie en toerisme groen
Stand van zaken Binnen het conceptontwerp voor het stationsplein worden de eisen voor een Toeristisch Overstap Punt Veluwe (TOP) meegenomen. Dit toeristisch overstap punt richt zich vooral op de fietsers die vanaf Eerbeek naar de Veluwe fietsen of naar de landgoederenzone in Brummen. Wij zetten ambtelijke energie in om bij lege plekken of voor leegstaande gebouwen in de toekomst, horeca of een culturele invulling mogelijk te maken. Deze invulling zal bijdragen aan de identiteit van Eerbeek als papierdorp. De energie zit vooral in het aanjagen van goede ideeën en het faciliteren om ideeën mogelijk te maken.
29
Wat wilden we bereiken? 2. Het verbeteren van het vestigingsklimaat voor de papierindustrie.
Wat wilden we doen? 2. We denken mee in de procedures van de provinciale inpassingsplannen en zorgen na besluitvorming dat de gemeentelijke infrastructuur goed aansluit op de plangebieden met oog voor de verkeersveiligheid van wandelaars en fietsers. groen
Stand van zaken De provinciale inpassingsplannen hebben tot eind november 2023 ter inzage gelegen. Dit geeft aan waar en hoe de ontwikkelingen in Eerbeek rondom de industrie plaats gaan vinden. Daarbij is het van belang dat andere ontwikkelingen die in de toekomst gaan plaatsvinden, ook een juiste plek krijgen en aansluiten op de infrastructuur. Waarbij de gemeente vooral inzet op verkeersveiligheid voor wandelaars en fietsers. De provinciale inpassingsplannen worden nu verder uitgewerkt; daarbij maakt de ambtelijke organisatie onderdeel van het projectteam uit. Op deze manier houden wij regie en invloed om de verkeersveiligheid voor fietsers en wandelaars te waarborgen. Daarbij is het nog onzeker wat de sluiting van Stora Enso De Hoop voor gevolgen heeft, c.q. in welke vorm industrie wordt voortgezet op die locatie. Dit wordt onderzocht.
Het financieel verloop van het focusgebied Ruimte voor Eerbeek / Eerbeek Loenen 2030 Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Prim. Begroting 2023
Begroting 2023 na wijz.
Realisatie 2023
Afwijking 2023
Focusgebied ruimte voor Eerbeek/EerbeekLoenen 2030 Lasten
583
1.003
1.034
700
-335
0
0
278
278
0
Totaal Focusgebied ruimte voor Eerbeek/EerbeekLoenen 2030
-583
-1.003
-1.312
-978
335
Saldo incl. bestemmingen
-583
-1.003
-1.312
-978
335
Stortingen
Toelichting financiële afwijkingen - Lasten De lasten binnen deze basistaak zijn € 335.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken van deze afwijking toe. Aan kosten van ambtelijke capaciteit is € 53.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door openstaande vacatures .Het positieve resultaat op de overige kosten bedraagt € 282.000 en is met name veroorzaakt door dat het budget voor toekomstige investeringen nog niet hoeft te worden aangesproken. Het project bevindt zich nog in de planvormingsfase. Qua plankosten zijn in 2023 kosten gemaakt voor ontwikkelingen van het Logistiek Centrum Eerbeek (LCE), gebiedsverkenning rond Burgersterrein, Spoorzone, verkeerstraject kanaalroute en woning Coldenhovenseweg. 30
Focusgebied Centrum Brummen Portefeuillehouder S. van de Graaf Wat wilden we bereiken? 1. Een aantrekkelijk centrum voor inwoners, toeristen en ondernemers.
Wat wilden we doen? 1a. Woningbouw mogelijk maken voor 1- en 2 persoonshuishoudens die qua uiterlijke verschijningsvorm en haar bewoners bijdraagt aan een levendig dorpscentrum. groen
Stand van zaken Voor het Graaf van Limburg Stirumplein is met bewoners tot een model gekomen om woningen voor 1- en 2-persoonshuishoudens te realiseren. Het ontwerpbestemmingsplan is in december van 2023 ter inzage gelegd en het beeldkwaliteitsplan voor dit woningbouwplan wordt op dit moment opgesteld. Aan de Leliestraat en Ambachtstraat worden door particuliere initiatiefnemers appartementen voor 1- en 2 persoonshuishoudens gerealiseerd. 1b. Woningbouw mogelijk maken die voorziet in de woningbehoefte en bijdraagt aan een levendig dorpscentrum. groen
Stand van zaken Met omwonenden is gekomen tot een model voor het Graaf van Limburg Stirumplein waarin appartementen kunnen worden gerealiseerd voor goedkope, middendure en dure huishoudens. De braakliggende locaties als gevolg van branden in het centrum worden ingevuld met woningbouw, door de eigenaren van deze locaties. 1c.
Stimuleren van verblijfsrecreatie voor meer dynamiek en economisch draagvlak. groen
Stand van zaken Met initiatiefnemers zijn we in gesprek waar meer verblijfsrecreatie kan worden toegevoegd. De visie Strategie toerisme recreatie 2022-2026 biedt daarvoor de kaders samen met het uitgevoerde marktruimte onderzoek uit 2022. De ambitie wordt gekoppeld aan de omgevingsvisie. 1d.
Overleggen met partijen om te komen tot meer voorzieningen rond het NS-station. groen
Stand van zaken De ambitie voor meer voorzieningen rond het NS-station wordt mede in samenhang met de gebiedsontwikkeling aan de westzijde van het station bekeken.
31
1e. Zorgen voor een aantrekkelijke, duurzame inrichting van de openbare ruimte die bijdraagt aan de groene toeristische verbindingszone tussen de Veluwe en de veerpont. groen