Rvs 18052022 Vaststellen Jaarstukken 2021 en resultaatbestemming incl bijlagen
Tekst van het document
•
In het bestuursakkoord 2018-2022 is voor 2 jaar (2021 en 2022) budget beschikbaar gesteld voor het project Breda Senior. Omdat dit project pas in de 2e helft van 2021 startte, ontstond een resultaat van € 0,15 miljoen. Dit restant wordt overgeheveld naar 2022. Corona was deels oorzaak van de vertraging in de uitvoering van dit project.
Thema Thuis, resultaat € 4,5 miljoen Onder dit thema vallen de voorzieningen voor volwassenen in het kader van geëscaleerde zorg. De volgende 3 beleidsterreinen staan hierbij centraal: huiselijk geweld, maatschappelijke opvang en beschermd wonen (Wmo). De gemeente voert de taken voor al deze onderwerpen uit als centrumgemeente voor de regio. •
De aanpak van huiselijk geweld had een resultaat van € 1 miljoen. Dit werd vooral veroorzaakt doordat het grootschalige trainingsprogramma ‘Geweld hoort nergens thuis’ door corona is doorgeschoven naar 2022. Ook de incidentele inzet op de aanpak van schadelijke praktijken wordt in 2022 opgepakt. De begroting van dit onderwerp is onderdeel van de gemeenschappelijke regeling (GR) Geweld in afhankelijkheidsrelaties en het Meldpunt Crisiszorg West-Brabant. Hierin hebben we afgesproken dat alle resterende middelen beschikbaar blijven voor de GR. Het resultaat wordt dan ook overgeheveld naar 2022.
•
Voor maatschappelijke opvang zagen we een resultaat van € 1,2 miljoen. Dit wordt veroorzaakt doordat een aantal projecten (die zijn gefinancierd met incidentele middelen vanuit het Rijk) doorlopen in 2022. Het gaat onder meer om het versterkingsplan dak- en thuislozen (€ 0,9 miljoen) en de tijdelijke doorstroomvoorziening (€ 0,3 miljoen). Het positieve resultaat schuift door naar 2022 om de incidentele middelen beschikbaar te houden voor deze lopende projecten.
•
Voor Wmo beschermd wonen hebben we een positief resultaat behaald van € 2,3 miljoen. Dit is mede ontstaan door een aantal mutaties in de circulaires, waaronder de indexering van de integratie-uitkering beschermd wonen van € 0,6 miljoen. Daarnaast ontvingen wij € 1,3 miljoen vanuit de septembercirculaire. Dit betrof een bedrag voor: o De volledige compensatie van de uitvoeringskosten. o De doorbetaling van de zorgkosten in verband met de vertraagde overgang van cliënten naar de Wet langdurige zorg (Wlz). o Een nacalculatie op de aanvullende uitname uit het gemeentefonds voor de overgang van cliënten naar de Wlz. o Een herverdeling/mutatie van het historisch budget. o Het was lang onzeker of we een financiële compensatie zouden ontvangen voor de vertraagde overgang van cliënten naar de Wlz. Dat gold ook voor de definitieve uitname uit het gemeentefonds voor de overgang van cliënten naar de Wlz. Daarom hebben we vooraf besloten om voorzichtig te zijn en € 0,6 miljoen van het budget ambulantisering ggz niet uit te geven.
Corona In het kader van de compensatieregeling voor meerkosten door corona is er aan beschermd wonen aanbieders € 0,2 miljoen vergoed. Voor deze vergoedingen hebben wij van het Rijk via de decembercirculaire compensatie ontvangen die in programma 5 is verantwoord.
Jaarstukken 2021
59
Thema Leren, Ontwikkelen en Werken, resultaat € 12,3 miljoen Onder dit thema vallen de voorzieningen die verstrekt worden vanuit de Re-integratie, de Wet Buig, het Armoedebeleid, de Sociale Werkvoorziening en andere regelingen. Bij het Armoedebeleid gaat het om bijzondere bijstand, de BredaPas en schuldhulpverlening. Het positieve resultaat heeft meerdere oorzaken: •
We zagen - mede door de landelijke en lokale steunmaatregelen - geen massale instroom in de bijstand. Het aantal Bredanaars dat bijstand ontvangt, is vrij stabiel gebleven en we zien zelfs een lichte daling. In de begroting waren we nog uitgegaan van een gemiddeld aantal uitkeringen van 4500-4600. In werkelijkheid bedroeg dit aantal gemiddeld circa 4400. Dit heeft geresulteerd in een resultaat op de Wet Buig van € 2,0 miljoen.
•
De opbrengsten vanuit de post 'terugvordering en verhaal Wet Buig' en de hierbij noodzakelijke mutatie in de voorziening 'dubieuze debiteuren' leveren een resultaat op van € 0,5 miljoen.
•
Het product Werk had een resultaat van € 0,18 miljoen. (Dit resultaat is deels opgenomen in programma 1 (€ -0,01 miljoen) en deels in programma 5 (€ 0,19 miljoen)). Een hogere omzet van € 0,96 miljoen en extra loonkosten van € 0,77 miljoen geven een positief resultaat van € 0,19 miljoen. Daarnaast waren er coronakosten (€ 0,33 miljoen), veroorzaakt door extra hygiënemaatregelen voor het groepsvervoer. De compensatie vanuit het Rijk voor deze coronakosten bedraagt € 0,32 miljoen, waardoor een resultaat van € -0,01 miljoen ontstaat.
•
De regionale middelen, zoals de regionale samenwerking WerkgeversServicePunt (WSP) en Perspectief op Werk (POW), laten een resultaat zien van bijna € 0,8 miljoen. In 2021 is er op verschillende terreinen samengewerkt, met een focus op crisisdienstverlening voor werkzoekenden en werkgevers. De inzet hiervan is vanuit de tijdelijke middelen voor crisisdienstverlening gefinancierd; het reguliere budget voor de regionale samenwerking is daarbij minder ingezet. We stellen voor om deze middelen over te hevelen naar 2022 en 2023 om de projectdoelen te behalen.
•
Gemeenten uit de regio hebben minder fraudeonderzoeken uitgevoerd. Dat leidde tot een resultaat van € -0,16 miljoen. De afgelopen jaren bleven de inkomsten wel vaker achter bij de begroting. Daarom gaan we onderzoeken hoe we deze post in de toekomst kostendekkend kunnen maken.
•
Op de post 'toezicht en handhaving kinderopvang' resteert een bedrag van € 0,11 miljoen. Ook in 2021 hebben we het toezicht niet voor 100% kunnen uitvoeren: door corona waren voorzieningen gesloten en kampte de GGD met capaciteitsgebrek.
•
Conform het beleidsplan Armoede en Schulden Breda 2020-2023 zijn we in 2020 gestart met een schuldenafkoopfonds. In 2021 hebben we € 0,14 miljoen uitgekeerd. Er resteert nu nog € 0,19 miljoen. We hebben afgesproken dat de gelden van dit fonds automatisch worden overgeheveld naar volgende jaren totdat ze zijn verbruikt.
•
Bij de Kinderopvangtoeslagenaffaire worden naast de voorzieningen ook de uitvoeringskosten vergoed. Hiervoor gelden onder andere bepaalde normbedragen per gedupeerde. Pas begin januari 2022 waren de lijsten van de belastingdienst met de werkelijk aantallen 2021 bekend. Op basis van deze aantallen ontvangen we van het Rijk nog een bedrag van € 0,8 miljoen. Gemiddeld hebben we wekelijks 2 fte. voor de ondersteuning ingezet. Deze is voorgefinancierd vanuit de reguliere begroting.
•
Sportverenigingen, culturele instellingen en wijkcentra zijn in 2021 veelal dicht geweest. Daardoor zijn er minder vergoedingen verstrekt aan BredaPashouders. Naast het bedrag dat vanuit 2020 was overgeheveld (€ 0,13 miljoen) hebben we ook de reguliere middelen van 2021 niet volledig benut. Dit alles leidt tot een positief resultaat van € 0,24 miljoen.
•
We hadden middelen gereserveerd voor de invoering van de nieuwe Wet inburgering (vanaf 1 januari 2022). Mede door corona zijn een aantal activiteiten uitgesteld, wat heeft geleid tot een resultaat van € 0,09 miljoen. Corona (resultaat € 7,2 miljoen) •
Gemeenten worden door het Rijk volledig gecompenseerd voor de uitkeringslasten én de uitvoeringskosten voor de tijdelijke overbruggingsregeling TOZO (Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandige Ondernemers). Voor uitvoeringskosten geldt een vast bedrag per genomen besluit. In 2021 hebben we 1898 aanvragen ontvangen voor levensonderhoud en 82 voor bedrijfskapitaal. We hebben € 9,5 miljoen uitbetaald (€ 9,2 miljoen voor levensonderhoud en € 0,3 miljoen voor bedrijfskapitaal). Het resultaat op de uitvoeringskosten bedraagt € 0,42 miljoen.
•
Voor de Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) heeft Breda vanuit het Rijk een bedrag van € 3,2 miljoen ontvangen. Daarmee hebben we 384 aanvragen gehonoreerd en in totaal € 1,2 miljoen uitgegeven. Er resteert een positief resultaat van € 2,0 miljoen. Hiervan wordt een bedrag van € 0,6 miljoen volgens afspraak gestort in een Maatwerkfonds Aanvullende Maatregelen (MAM).
•
Voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven heeft het Rijk € 45 miljoen beschikbaar gesteld voor de periode 1 januari tot 1 oktober 2021. Breda kreeg hiervan € 0,57 miljoen. Het werkelijke tekort bedroeg € 0,58 miljoen, waardoor de compensatie van het Rijk nagenoeg toereikend was.
Jaarstukken 2021
60
Het kabinet heeft ook extra middelen beschikbaar gesteld voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden, gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand en crisisdienstverlening arbeidsmarktregio’s. Voor 2021 was dit een bedrag van € 4,7 miljoen. Een groot deel daarvan was (nog) niet nodig. •
Doordat de crisis op de arbeidsmarkt is uitgebleven en projecten door corona vertraging hebben opgelopen, zijn de re-integratiemiddelen niet volledig uitgegeven. Dit geldt ook voor de middelen vanuit het lokale steunpakket. Er resteert een bedrag van € 2,5 miljoen.
•
De verwachte toename van het aantal aanvragen voor bijzondere bijstand en schuldhulpverlening is uitgebleven. Waarschijnlijk hebben de landelijke en lokale steunpakketten, de goed draaiende economie en de lagere uitgaven door de lockdowns aan de situatie bijgedragen. Dit levert een resultaat op van € 0,89 miljoen.
•
Voor de crisisdienstverlening in de regio hebben we voor 2021 een bedrag van € 2,1 miljoen beschikbaar gesteld. Deze middelen ontvangen we als centrumgemeente voor het regionaal bestrijden van de werkloosheid. Het Rijk heeft ons gevraagd om de crisisdienstverlening op te zetten om zo veel mogelijk inwoners van de arbeidsmarktregio aan het werk te houden. Deze dienstverlening is beschikbaar via West-Brabant Werkt Door. De impact op de arbeidsmarkt blijkt minder groot dan gedacht. Daardoor blijft € 1,6 miljoen beschikbaar voor de regionale crisisdienstverlening in 2022 en 2023.
Thema Leven, resultaat € 0,4 miljoen Het thema Leven bestaat uit de onderdelen volksgezondheid en sportbeleid. Het gaat om de lasten voor onderwerpen als gezondheidsbeleid, sportstimulering, sportevenementen en talentontwikkeling. Dit zijn de belangrijkste oorzaken van dit positieve resultaat: •
Toen duidelijk werd dat de Vuelta in 2022 alsnog in Nederland zou gaan starten, hebben we de organisatie van het evenement en het activatieprogramma weer opgestart. In 2021 hadden we hiervoor € 0,2 miljoen begroot. De verwachting was dat de organisatiebijdrage aan La Vuelta Holanda van € 0,11 miljoen in 2021 vanuit dit projectbudget betaald zou worden, en dat er een aantal sub-evenementen georganiseerd konden worden. Over de organisatiebijdrage hebben we in overleg met La Vuelta Holanda besloten om deze bijdrage in 2022 te betalen. Daarnaast een aantal sub-evenementen, zoals het Vuelta café, door corona niet doorgegaan. Hierdoor is een resultaat van € 0,16 miljoen ontstaan. Het restant schuiven we graag door naar 2022 om onder meer de organisatiebijdrage te dekken.
Corona •
Vanuit het lokale steunpakket hebben we € 0,25 miljoen toegevoegd aan de begroting van sportbeleid. Hiervan is € 0,13 miljoen besteed aan de huurrestitutie voor sportaccommodaties. Het restant van € 0,12 miljoen is niet gebruikt.
Thema Ontmoeten, resultaat € 0,9 miljoen Onder het thema Ontmoeten vind je alles rondom de wijkaanpak en statushouders. Het positieve resultaat heeft meerdere oorzaken: Wijkaanpak •
Het onderhoud van de speelvoorzieningen leverde een resultaat op van € 0,18 miljoen. In 2021 zijn we gestart met de voorbereidingen voor de inclusieve speelplek Wolfslaar. Deze kon afgelopen jaar alleen niet meer aangelegd worden.
•
De hoeveelheid aanvragen voor wijkdeals heeft geleid tot een resultaat van € -0,06 miljoen.
•
Op de onderdelen wijkplatforms, Breda begroot, wijkgericht werken, kwetsbare wijken en wijk- en dorpsraden hebben we een resultaat behaald van € 0,5 miljoen. Door de coronamaatregelen was er minder interactie in de wijken en dorpen, minder interactie met de wijkbeheerders, en waren er minder mogelijkheden om keuzes te maken.
Statushouders Dit onderdeel week niet af van de begroting. Zie voor meer informatie over de Wet inburgering (WI) de paragraaf Leren, ontwikkelen en werken. Corona Er is minder subsidie aangevraagd vanuit het steunpakket voor wijk- en dorpscentra dan begroot, in totaal € 0,23 miljoen.
Jaarstukken 2021
61
INVESTERINGEN Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Beschikbare Werkelijke Vrijval Nog Geplande Verwachte Verwachte Verwachte Verwachte Totaal investeringen uitgaven 2021 beschikbaar investeringen uitgaven uitgaven uitgaven uitgaven 2021 tm 2021 eind 2021 opgenomen 2022 2023 2024 2025 in begroting 2022
Vitaal en Sociaal Breda Wijkontwikkeling
1.135
900
Speelvoorzieningen
500
499
1
1
1
Algemene voorzieningen jeugd
90
99
-9
-9
-9
1.725
1.498
Totaal
-13
-13
248
240
1.500
748
1.500
740
500
500
500
500
1.748
0 1.740
Wijkontwikkeling Bij de investeringen van Wijkontwikkeling gaat het om de projecten Driesprong, Linie-Doornboslaan en Linie-Zuid. De realisatie van dat laatste project loopt door in 2022 doordat hier veel in- en externe ontwikkelingen door elkaar lopen en veel afstemming en voorbereiding nodig is. Speeltoestellen In 2021 is de geplande vervanging van de speelvoorzieningen volledig uitgevoerd. Algemene voorzieningen jeugd Grote Broer Grote Zus gebruikt een pand op het terrein van Sportvereniging Advendo. Het krediet voor deze investering is overschreden met € 9.000 wegens een vooraf onterechte aanname dat de btw van deze investeringskosten aftrekbaar zou zijn.
RESERVES Bedragen x €1.000
Sociaal Domein Investeringen sportverenigingen
Stand 1-1-2021
Bedrag mutaties 2021
Stand 31-12-2021
200
-200
0
854
-836
18
Vrouwenopvang
2.100
0
2.100
Totaal
3.154
-1.036
2.118
Dit zijn de belangrijkste mutaties in de reserves: Reserve Sociaal Domein De reserve Sociaal Domein is met ingang van 2021 komen te vervallen, conform de afspraken in het coalitieakkoord. Het resterende bedrag van € 0,2 miljoen is toegevoegd aan de algemene reserve. Reserve investeringen sportverenigingen De mutatie heeft betrekking op onttrekkingen inzake de investeringsregeling die door sportverenigingen zijn aangevraagd en beschikt. Reserve Vrouwenopvang Er heeft in 2021 geen mutatie plaatsgevonden. Het bestedingsdoel van deze reserve betreft de noodzakelijke vernieuwing van de vrouwenopvangvoorziening aan de Assumbrugstraat in Breda. De verwachting is dat er in 2022 concrete plannen/scenario’s worden uitgewerkt.
Jaarstukken 2021
62
VOORZIENINGEN Bedragen x €1.000 Stand 1-1-2021
Bedrag mutaties 2021
Stand 31-12-2021
Vrz van derden verkregen middelen (progr 1)
111
12
123
Vrz verlies Juzt
820
0
820
Totaal
930
12
943
TOELICHTING VOORZIENINGEN Voorziening van derden verkregen middelen De mutatie betreft een ontvangen subsidie van ZonW (Zorg Onderzoek Nederland Medische Wetenshappen) , die wordt ingezet voor de aanpak verward gedrag inzake complexe problematiek. Uitvoering hiervan gaat verder in 2022. Voorziening verlies Juzt Er heeft in 2021 geen mutatie plaatsgevonden. De voorziening is getroffen voor de financiële afwikkeling van de opheffing van stichting Juzt die medio 2022 verwacht wordt.
BELEIDSSTUKKEN Achterliggende documenten bij dit programma Naam document
Soort document
Jaar
Samen voor onze toekomst, beleid jeugd(hulp) 2020-2023
Kaderstellend
2020
Strategische Onderwijsagenda Breda 2019/2020 - 2023/2024
Kaderstellend
2019
Subsidies Breda samen doen, 2021-2022
Kaderstellend
2020
Beleidskader Participatie
Kaderstellend
2015
"Werken (aan geldzorgen) loont. Beleidsplan Armoede en schulden Breda 2020-2023"
Kaderstellend
2020
Beleidsplan WMO (Goede zorg doen we samen)
Kaderstellend
2015
Team Breda
Kaderstellend
2017
"Thuis in Breda 2019"
Kaderstellend
2019
Alliantie Breda, 2019 tot en met 2022
Uitvoerend
2019
Opvang en bescherming in Regio Breda
Kaderstellend
2017
Verordening Maatschappelijke Ondersteuning Breda 2021
Kaderstellend
2021
Verordening Jeugdhulp Breda 2020
Kaderstellend
2021
Uitvoeringsplan jeugd(hulp) 2020-2023 Samen voor onze toekomst
Uitvoerend
2021
Beleidskader regionale maatwerkvoorziening Beschermd wonen regio Breda
Kaderstellend
2021
Jaarstukken 2021
63
AAN DIT PROGRAMMA GERELATEERDE VERBONDEN PARTIJEN
GR programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten Vitaal en Sociaal Breda Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:
Thema Opgroeien Marianne de Bie Arjen van Drunen 45,7% Gemeenschappelijke regeling
Bijdrage verbonden partij aan programma De gemeenschappelijke regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten is beter bekend onder de naam Regionaal Bureau Leren West-Brabant (RBL). Centraal staat niet de ‘leerplicht’, maar het ‘leren’ om uiting te geven aan het belang van een goed opleidingsniveau naar arbeid. Er zijn 16 deelnemende gemeenten. Samenwerken gebeurt op 3 niveaus: •
Alle deelnemende gemeenten kozen voor het gezamenlijk voeren van één leerplicht en Regionaal Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC) administratie;
•
Moerdijk, Drimmelen, Alphen-Chaam, Geertruidenberg, Baarle Nassau, Oosterhout en Breda werken intensief samen om alle jongeren van 5 tot 23 jaar te begeleiden naar de juiste opleiding, zorg of werk;
•
Minder intensief maar wel praktisch werken Etten-Leur, Rucphen en Zundert samen in de begeleiding van jongeren op het middelbaar beroepsonderwijs (MBO) en de kwalificatieplicht van jongeren van 16 tot 23 jaar.
Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij Het RBL heeft een reguliere stijging van uitgaven als gevolg van loon- en prijsontwikkeling. Het RBL is een platte organisatie met bijna uitsluitend kosten voor personeel en bedrijfsvoering. De stijging volgt de landelijke trend. Daarmee is de keuze om af te wijken van de financiële richtlijn om een gelijkblijvende deelnemersbijdrage te vragen voldoende onderbouwd. Gezien de wettelijke ontwikkeling bij leerplicht en toeleiding naar arbeid, en daarmee noodzakelijke extra formatie, is het denkbaar dat de gemeentelijke bijdrage op langere termijn wijzigt. De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij Het belangrijkste risico van deze GR is uittreden van één van de deelnemende gemeenten. Dit risico is klein, want het gaat om uitvoering van verplichte wettelijke regelingen. Uitvoering via deze GR beperkt kosten voor deelnemers en is effectief.
Neovita BV Vitaal en Sociaal Breda Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in % Soort verbonden partij:
Thema Leren, ontwikkelen en werken Boaz Adank Marianne de Bie 100 % Vennootschappen en coöperaties
Bijdrage verbonden partij aan programma Neovita BV is mede opgericht voor begeleiding en re-integratie taken, die niet of niet goed in het publiekelijk domein passen. Gemeente Breda doet de uitvoerende en administratieve taken. Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij Neovita BV heeft medewerkers in dienst uit de doelgroep van de Participatiewet. Gemeente Breda detacheert hen binnen de eigen organisatie en bij andere werkgevers. Neovita belast de loonkosten door en ontvangt een vaste procentuele bijdrage op de loonsom van gemeente Breda. De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij Omdat Neovita een vast percentage op de loonsom ontvangt, is er nauwelijks sprake van risico’s. Voor het risico van hogere loonkosten als gevolg van een in te voeren CAO voor de doelgroep (Aan de Slag) is al eerder een voorziening gevormd. Deze is onderdeel van aan gemeente Breda doorbelaste loonkosten, en komt niet ten laste van het resultaat van Neovita.
Jaarstukken 2021
64
GR GGD West-Brabant Vitaal en Sociaal Breda Website GGD West-Brabant: Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:
Thema Leven GGD West-Brabant Marianne de Bie Arjen van Drunen 23,3 % Gemeenschappelijke regeling
Bijdrage verbonden partij aan programma De GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) voert in opdracht van de West-Brabantse gemeenten de wet Publieke Gezondheid uit. Het GGD-beleid richt zich op het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners, met name van de meest kwetsbaren. Samenwerking staat centraal: de GGD verbindt haar kennis actief aan partijen in het sociaal- en veiligheidsdomein en openbaar bestuur. In 2021 zag de gemeente zijn speerpunten op gezondheidsgebied terug en kregen inwoners die het moeilijk hebben de aandacht die nodig is, in samenwerking met ketenpartners. De GGD biedt op basis van cijfers uit onder meer de Gezondheidsmonitor onderbouwing voor en advies over het publieke gezondheidsbeleid (Brabantscan). De GGD sloot goed aan op de lokale aanpak binnen het sociaal domein. De GGD neemt deel aan thematafels in het kader van ‘Breda Doet’, is betrokken bij de wijkaanpak en heeft aandacht voor gezondheidsbevordering onder kwetsbare groepen. Dan gaat het met name om kwetsbare kinderen en hun ouders (via de JGZ), laaggeletterden, daken thuislozen, kwetsbare ouderen en verwarde mensen in de wijk (OGGZ). De GGD coördineert het uitstapprogramma prostituees en sinds 2019 wordt nadrukkelijk ingezet op infectieziektebestrijding en -preventie.
Binnen Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) stimuleert de GGD samen met de gemeente een gezonde leefstijl onder kinderen en jeugd. In 2020 hebben GGD en gemeente voorbereidingen getroffen voor een Lokaal Preventie Akkoord en 2021 is hier deels een uitwerking van geweest. Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij De impact van de coronacrisis was groot. Uit cijfers blijkt dat eind 2021 ruim 104.000 van de Bredase inwoners (58%) volledig gevaccineerd zijn tegen corona (vaccinaties). Extra inzet, via onder meer aanvullende voorlichting en fijnmazig vaccineren in de wijk, hebben hieraan bijgedragen. Gemiddeld nam de GGD onder Bredase inwoners in 2021 3.736 testen per week af, waarvan er gemiddeld 480 per week positief werden bevonden (https://brabantscan.nl/jive). Een andere ontwikkeling is het data-gedreven werken en de digitalisering waardoor de eigentijdse dienstverlening een moderniseringsslag kent. Goede analyses zijn nodig voor het voorspellen en stimuleren van gezondheid. Mede door corona is beeldbellen versneld ingevoerd en transformeert de GGD naar meer digitaal werken. Technologie ondersteunt en biedt de juiste managementinformatie. Financieel gewijzigd is de inzet GGD voor wat betreft de inzet ‘Nu niet zwanger’ omdat dit project vanaf heden cofinanciering kent uit de regio zodat de kosten niet alleen door de gemeente Breda hoeven worden gedragen.
De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij In tegenstelling tot 2020 heeft de GGD in 2021 haar reguliere taken niet tot nauwelijks hoeven af te schalen omdat er een robuuste corona organisatie stond die de pandemie aanpakt. In 2021 zijn de reguliere GGD-werkzaamheden, binnen de mogelijkheden van de dan geldende coronamaatregelen, weer hervat. Ook de financiële impact van corona op de GGD West Brabant heeft geen invloed op de gemeentelijke bijdrage. De financiële impact wordt door RIVM (laboratoriumkosten) en VWS (meerkosten en minder opbrengsten) gecompenseerd. Daarnaast is er een risico op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. Het is belangrijk dat de gegevens goed beveiligd worden, zodat de persoonsgegevens van de Bredaase burger niet openbaar toegankelijk worden. Tevens heeft de GGD ook last van schaarste op de arbeidsmarkt en een hoog ziekteverzuim. Het risico is dat de goede dienstverlening richting de Bredaase burger in het geding komt. Tot slot is in de controleverklaring 2021 een goedkeurend oordeel gegeven op rechtmatigheid; maar gelet op de bijzondere omstandigheden door corona en de snelle doortastende besluitvorming van de GGD die nodig was om de dienstverlening (efficiënt) te continueren ontstaan er risico’s op onrechtmatigheidsfouten bij de GGD in 2022 en verder.
Jaarstukken 2021
65
GR Regionale Ambulancevoorziening (RAV) Brabant Midden-West-Noord Vitaal en Sociaal Breda Website Regionale Ambulancevoorziening: Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:
Thema Leven Regionale Ambulancevoorziening Marianne de Bie Arjen van Drunen 2,4 % Gemeenschappelijke regeling
Bijdrage verbonden partij aan programma Met de Regionale Ambulancevoorziening (RAV) zijn Bredanaars verzekerd van toereikende ambulancezorg. Dit betekent hulpverlening op de plaats van een ongeval, goed en snel vervoer naar het ziekenhuis, binnen verplichte aanrijtijden. Hierover zijn prestatieafspraken met zorgverzekeraars en de RAV. De gemeente geeft geen financiële bijdrage aan de GR RAV. Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij In januari 2021 werd de nieuwe Wet ambulancevoorzieningen van kracht. De vergunning tot ambulancezorg is verleend aan bestaande aanbieders, waaronder de RAV Brabant MWN. De RAV sluit met haar Meerjarenbeleidsplan 2022–2025, op 1 juli 2021 vastgesteld door het Algemeen Bestuur, goed aan op de recent door het ministerie gepresenteerde denkrichting voor de acute zorg op langere termijn. Daarnaast wordt gelet op zorgdifferentiatie. Speerpunten zijn: acute zorg thuis, samenwerking tussen ketenpartners in de vorm van zorgcoördinatie, samenwerking tussen ketenpartners bij het bestrijden van het personeelstekort. De ambulancesector ontwikkelde een kwaliteitskader met 26 indicatoren. Het zwaartepunt verschuift steeds meer van tijdigheid naar kwaliteit van zorg. Tijdig spoedvervoer is één van de indicatoren. De 15 minutennorm bij de meest urgente, A1 ritten, wordt niet losgelaten.
De COVID-crisis had afgelopen jaren wel enige invloed op deze tijd, maar hierin is weer sprake van lichte verbetering. Samen met de zorgverzekeraars werkt de RAV via verbeterplannen aan uitbreiding van paraatheid. De RAV verwacht in 2022 een dekkingspercentage te halen van minimaal 94,5% voor A1-ritten. Op voorwaarde dat het bestaande knelpunt van tekort aan ambulanceverpleegkundigen en centralisten (op de meldkamer) is opgelost. De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij Vergunningverlening en financiering van ambulancezorg blijft lopen via de zorgverzekeraars. Dit betekent geen financieel risico voor de gemeente.
Jaarstukken 2021
66
ONDERNEMEND BREDA TERUGBLIK OP ONZE AMBITIE In 2021 bleek hoe belangrijk het is om te blijven investeren in een sterke en weerbare economie. Breda bleef in de alsmaar veranderende en onzekere situaties als eerste zorgen voor adequate dienstverlening en ondersteuning. Corona had een grote impact op onze ambities voor Breda als vitale en ondernemende stad. We moesten telkens onze focus verleggen naar de knelpunten die speelden in de stad en bij onze partners. De crisisaanpak heeft ook in 2021 veel inzet gevraagd, maar tegelijkertijd grote waarde gehad om de lokale economie veerkrachtig en weerbaar te houden. Perspectief Veel ondernemers hadden hun handen vol om hun bedrijf draaiend te houden. Velen hadden behoefte aan perspectief, terwijl het lastig was om de blik vooruit te richten. Acute personeelstekorten vragen immers om iets anders dan anticiperen op toekomstige tekorten aan professionals. En het wegwerken van schulden staat innovatie in de weg. Vanuit de overtuiging dat technologie en creativiteit ons op weg helpen naar een toekomstbestendige economie, bleef de economische visie ook in 2021 ons kompas. Culturele sector Ook van de culturele sector werd veerkracht en flexibiliteit gevraagd. Organisaties en kunstenaars hebben veel inspanningen geleverd om telkens weer om te gaan met de aangepaste maatregelen.
Helaas stond ook 2021 in het teken van lege theaterzalen, geannuleerde voorstellingen en afgelaste exposities en helaas is het einde nog niet in zicht. De culturele sector was vooral bezig met overleven en het zoeken van andere werkwijzen om het publiek tóch te bereiken binnen de 1,5 metersamenleving. De steunpakketten leidden er in 2021 toe dat de lokale culturele infrastructuur in stand is gebleven, op professioneel én op amateurniveau. Kunstorganisaties worstelden nog steeds met vragen en onzekerheden en het echte einde is nog niet in zicht. Het publiek liet het deels door onzekerheid afweten en het is nog niet helder hoe zij weer bereikt kunnen worden. Grotere producties werden niet opgepakt en een deel van het personeel zocht een baan buiten de culturele sector. Aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt De personeelstekorten maakten de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt nóg belangrijker. We hebben concrete omscholingstrajecten gerealiseerd met mbo- en hbo-instellingen, zoals de Zorgschool, de IT-campus en de Horeca en Hospitality Academy. Grote projecten Binnen de grote projecten zijn grote stappen gezet. Met de aankoop van 't Zoet (begin 2021) kunnen we de ambitie voor CrossMark realiseren.
De aanmerking van CrossMark als een van de 14 landelijke gebiedsontwikkelingen in het kader van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) van het Rijk is hier ondersteunend aan. Met de rijksimpuls voor de woonagenda bereiden we de Strip in het Havenkwartier voor. Ook projecten als Eureka, 5Tracks en Drie Hoefijzers zijn van start gegaan. Voor de Nieuwe Mark is de aanbesteding van de 1e fase voorbereid.
Thema Stimuleren economische ontwikkeling in Breda WAT HEBBEN WE BEREIKT? De coronapandemie stelde de veerkracht van ondernemers en werknemers ook in 2021 flink op de proef. De meest getroffen sectoren hadden na een moeilijk jaar nog maar weinig reserves. Het herstel van de economie gaf macro-economisch weliswaar een positief beeld, maar de werkelijkheid bleef voor veel lokale ondernemers minder rooskleurig. Desondanks bleek de creativiteit en veerkracht van Bredase ondernemers groot. In december kregen veel ondernemers opnieuw te maken met een lockdown. Met een nieuw steunpakket zorgden we ervoor dat succesvolle initiatieven uit eerdere steunpakketten konden worden voortgezet. Denk aan het aanbieden van coaching en een fonds dat renteloze leningen biedt aan bedrijven en instellingen die tussen wal en schip vallen.
Jaarstukken 2021
67
Ondanks de aanhoudend zorgelijke coronasituatie, boekten we in 2021 toch successen bij de uitvoering van onze economische visie. Vasthouden aan deze strategie is de beste weg naar economisch herstel. In 2021 hebben we opnieuw gewerkt vanuit de 3 uitvoeringsprogramma’s: •
Kracht van toegepaste innovatie.
•
Ondernemen met lef.
•
Verrassende stad.
Recente cijfers over de werkgelegenheid scoren boven de doelstelling. Deels is dat natuurlijk te verklaren door de steunpakketten, maar de economie groeide ook flink. De cijfers van de sector Toegepaste Technologie en Creativiteit waren zelfs nog beter. Dit toont opnieuw het belang aan van deze sector en van onze strategie voor Breda. Daarnaast is goed te zien dat ondernemers de dienstverlening van de gemeente enorm hebben gewaardeerd. Voor de gewenste ontwikkeling heeft Breda per jaar 20 hectare vrij uitgeefbare grond nodig. Op dit moment is de stand 2,5 hectare en laten nieuwe werklocaties nog enige tijd op zich wachten. Het ontbreken daarvan gaat de groei van Bredase ondernemers en nieuwe vestigers remmen. De afdeling Economie heeft in grote lijnen haar projecten uitgevoerd zoals aangegeven in de begroting. Toch konden niet alle activiteiten worden uitgevoerd, waardoor sommige budgetten niet volledig zijn ingezet. De coronapandemie is daarvoor de belangrijkste oorzaak met beperkende maatregelen als een lockdown en het beperkt ontmoeten van anderen. Daardoor konden beurzen en evenementen niet doorgaan. Daarnaast moesten wij onze capaciteit anders inzetten voor coronagerelateerde activiteiten. Het gebrek aan (uitvoerings)capaciteit beperkte de voortgang op digitaliseringsprojecten en de ontwikkeling van werklocaties.
Binnen het maatregelenpakket voor corona werden niet alle beschikbare middelen aangesproken. De aanpak van de leegstand wordt bijvoorbeeld pas in 2022 uitgevoerd. (Startende) horecaondernemers deden minder dan verwacht een beroep op financiële ondersteuning en een aantal maatregelen werden opgevangen binnen de reguliere begrotingen van de programma’s. Digitalisering In september 2020 hebben we het masterplan digitalisering vastgesteld: Bredata. Afgelopen jaar zijn we gestart met de uitvoering vanuit de 4 strategische lijnen: hardware, software, mindware en orgware. •
Hardware De gemeenteraad heeft besloten om 65 kilometer glasvezel aan te leggen om de (digitale) dienstverlening veiliger en beter uit te voeren en innovatie mogelijk te maken. Dit netwerk wordt in de toekomst via de BrabantRing ontsloten, zodat de uitwisseling van maatschappelijke digitale diensten in de provincie mogelijk wordt.
•
Software Voor mensen met een beperking is een app ontwikkeld, zodat zij zo makkelijk mogelijk de stad kunnen bezoeken. Verder hebben we een project uitgevoerd rond de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie (AI) in de openbare ruimte.
•
Mindware In coronatijd was het extra belangrijk dat iedereen mee kon doen met de digitale mogelijkheden. We hebben aansluiting gezocht bij de Huh-formule, de Digimaatjes en de inspiratiebus, waarbij ouderen en zorgbehoevenden kennis kunnen maken met technologie. Door corona konden diverse evenementen niet doorgaan. Deze plannen zijn verschoven naar een volgend jaar.
•
Orgware We zijn gestart met een verkenning naar een dataplatform om dynamische data over de stad centraal te organiseren.
WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN ? Ondersteuning, dienstverlening en uitvoering economische visie Ondernemers die in 2021 (nog steeds of opnieuw) getroffen werden door de coronapandemie, hielpen we bij knelpunten en vraagstukken. Dat deden we door mee te denken en door gerichte dienstverlening en ondersteuning te bieden. Daarnaast werkten we aan het uitvoeringsprogramma van de economische visie en zorgden we ervoor dat de blik ook op de langere termijn gericht bleef.
Jaarstukken 2021
68
•
De kracht van toegepaste innovatie o We bouwden verder aan de innovatieclusters van bedrijven en kennisinstellingen. Deze clusters (robotica, games, AI & Data, IT en circulaire economie) werden robuuster en kregen daarmee meer impact, banen en profiel. Allianties als Breda Game City en Breda Circulair organiseerden (internationale) activiteiten en zetten Breda hiermee op de kaart. De fysieke broedplaats van Breda Robotics kwam na het wegvallen van de beperkende coronamaatregelen tot bloei en bood de ruimte voor opdrachten van bedrijven en studenten. In 2021 hebben 196 bedrijven en 109 studenten meegewerkt met Breda Robotics. o De focus op Toegepaste Technologie en Creativiteit heeft geleid tot specifieke acquisitie op bijvoorbeeld gaming. Dit heeft geleid tot contacten met 5 veelbelovende internationale leads. o Met de subsidieregeling Toegepaste Technologie en Creativiteit daagden we ondernemers en partijen uit om met nieuwe ideeën te komen en bij te dragen aan de doelen van onze economische visie. De subsidieregeling is maximaal benut. o Goede informatievoorziening en nauw contact met ondernemers was cruciaal voor een breed bereik van onze inzet. We lanceerden in september het nieuwe online ondernemersplatform BredaBusiness.com en voegden een YouTube-kanaal, een LinkedIn-kanaal en een eigen BredaBusiness-podcast toe aan onze communicatiemiddelen.
Ook hebben we een internationale promotiefilm gelanceerd en de geur van Breda, L’eau de Breda, geïntroduceerd. o Om de ontwikkelingen ruimtelijk goed te kunnen faciliteren, hebben we begin 2021 de Ruimtelijk Economische Strategie opgeleverd. Deze vormde de basis om verder te bouwen aan het concept 'Innovatiedistrict Breda'. De realisatie van de B’Wise Startup Incubator in Gebouw C was een eerste mijlpaal en leverde ruim 65 inschrijvingen op. Dit bracht ook andere partijen samen: de ambitie om het klimaat voor startups te verstevigen werd op bestuurlijk niveau bekrachtigd door Breda, REWIN, BUas, Avans Hogeschool, BOM en Braventure.
•
Ondernemen met lef o Ook in 2021 stonden de coaches van Business Coach Breda klaar voor ondernemers. Zij hielpen hen met perspectiefvragen, hun strategie en workshops over bedrijfsontwikkeling. Daarnaast was er specifiek voor horecabedrijven de Roadmap Horeca, waarmee advies, ondersteuning en begeleiding op maat werd geboden. o Om het mkb te ondersteunen, voerden we vanuit de mkb-deal projecten uit rond innovatie, digitalisering en human capital. Daarnaast startten we nieuwe samenwerkingen op met het onderwijs, bedrijven en experts. Deze richtten zich vooral op digitalisering en verduurzaming. o West-Brabant Data-Economie zet datacoaches in bij mkb’ers. Daarnaast is de Digitale Werkplaats opgericht: vanaf 2022 helpen studenten van 3 onderwijsinstellingen ondernemers met digitale vraagstukken. Het programma SustainABLE is in 2021 gestart met studenten van Avans Hogeschool en kijkt met ondernemers naar duurzamere businessmodellen. o De dienstverlening van het ondernemersteam stond ook afgelopen jaar vooral in het teken van de gevolgen van de coronamaatregelen. Samen met ondernemers bedachten we oplossingen, zoals het inrichten van horeca-checkpoints voor toegang en de verruiming van de terrassen.
o Daarnaast hebben we onder meer ingezet op het verhogen van de samenwerkingsgraad op bedrijventerreinen en hebben we ondernemers ondersteund die gehuisvest zijn op gemeentelijke locaties die een andere invulling gaan krijgen. o Een onderzoek onder jongeren, afstudeerders en young professionals bood inzicht in de aantrekkingskracht van de stad en onze bedrijven op talenten. Deze resultaten gebruiken we voor een vervolgaanpak van Talentcity. o Vanwege de grote vraag naar IT-personeel startten we medio 2021 met een ‘aanvalsplan’, waarbij samenwerkingspartners uit het bedrijfsleven en het onderwijs aanhaakten. o Personeelsvraagstukken liggen op het snijvlak van economie, onderwijs en arbeidsmarkt. In dit complexe speelveld hebben we ons gericht op het verkrijgen van inzicht en het uitwerken van een aanpak rond ITpersoneel. o Samen met het WSP en onderwijspartners ondersteunden we werkgevers met personeelsvraagstukken. Dit deden we in lokaal en regionaal verband. Daarbij richtten we ons op de korte én de lange termijn (human-capital-strategie).
•
Verrassende stad o Ook in 2021 werden we uitgedaagd om de stad en de ruimte anders te benutten. Ondanks de beperkingen hielden we de stad aantrekkelijk. Ondernemers konden blijven denken in (nieuwe) mogelijkheden. Helaas hadden we ook in 2021 te maken met evenementen die niet door konden gaan en de (gedeeltelijke) sluiting van de detailhandel, horeca en culturele voorzieningen.
Jaarstukken 2021
69
•
Vitale stad o Onze visie op de ontwikkelrichting voor de horeca, detailhandel, evenementen en werklocaties is bijna afgerond. Na overleg met onze partners hebben we de besluitvorming over het horecabeleid, de detailhandel en de overnachtingsvisie uitgesteld naar 2022. Waar mogelijk nemen we de langetermijneffecten van corona hierin mee. o Breda Marketing heeft haar meerjarenstrategie 2022-2026 opgeleverd op basis van de Omgevingsvisie en het Verhaal van Breda. Op basis hiervan sluiten we een nieuwe uitvoeringsovereenkomst af.
•
Gastvrij en creatief o Samen met het ondernemersfonds en Breda Marketing hebben we bewoners en bezoekers verleid om lokaal te kopen en ook hun vrije tijd dicht bij huis door te brengen en nieuwe, onbekendere plekken in en om Breda te bezoeken. Zo wilden we de lokale economie een impuls geven en zorgen dat bezoekers zich beter over de stad zouden spreiden. Daarnaast hebben we een pilot uitgevoerd met camerabeelden voor druktemeting en 1,5 meter afstand. o Eind 2019 hebben het Ondernemersfonds Breda en Breda Marketing het initiatief genomen om een toekomstbeeld voor de binnenstad te schetsen. Dit heeft geleid tot het inspiratiedocument 'Poets de Parel op! De meest gastvrije binnenstad in 2030'. In deze notitie wordt omgeschreven hoe de binnenstad op weg naar 2030 verbonden kan worden met het rijke verleden, de culturele rijkdom en de ambities van het centrumgebied en de spoorzone rond de binnenstad. Het is nu aan de betrokken partijen om deze ambitie waar te maken. Zij hebben hiervoor een uitvoeringsprogramma opgesteld.
•
Unieke stad met beleving o Voor het Nassauverleden is een belevingsconcept opgezet, dat inwoners en bezoekers het koninklijke verleden en heden op een eigentijdse manier laat beleven. Het Nassauverleden in Breda is onderdeel van de landelijke verhaallijn, die samen met steden als Den Haag, Delft, Leeuwarden en Apeldoorn is uitgewerkt en wordt gepromoot. o We hebben onderzocht of er draagvlak was bij ondernemers om collectief de verlichting op de Grote Markt aan te pakken. Mede door de coronacrisis was hier onvoldoende draagvlak voor. De aanlichting van het monumentale stadhuis aan het Stadserf is uitgewerkt en wordt naar verwachting begin 2022 uitgevoerd. In samenwerking met de ondernemers is de sfeerlichting aan de Haven vernieuwd en aangebracht. Daarnaast hebben we een aantal andere historische panden en objecten geselecteerd die het Nassauverhaal van Breda verbeelden. Daarvoor maken we het komend jaar lichtontwerpen. Studenten van Avans Hogeschool en BUas hebben ideeën aangeleverd, die een vernieuwende, interactieve aanvulling op het lichtplan zijn en het verhaal van Breda op een verrassende manier vertellen. Hierbij werken we samen met Breda Marketing om de koppeling te maken naar andere activiteiten rondom het Nassauverhaal. We hebben een concept-lichtprotocol opgesteld om de beoordeling van aanvragen voor lichtscènes te kaderen.
•
Werklocaties o Alle percelen op het Rithmeesterpark waren eind 2021 ‘bezet’: ze zijn verkocht, gereserveerd of onderwerp van intensieve gesprekken met geïnteresseerde bedrijven. Dit geldt ook voor nagenoeg alle percelen op de werklocatie Werkdonken. Op het Rithmeesterpark hebben we mooie bedrijven als de AMT Group en Nobotel mogen verwelkomen. o In 2021 is 15,7 hectare bedrijventerrein verkocht. Per 31 december 2021 is nog 7,5 hectare beschikbaar, waarvan 5 hectare is gereserveerd. Het streven om 20 hectare bedrijventerrein beschikbaar te hebben, gaan we niet halen. o De strategie voor de werklocaties is verwoord in de Omgevingsvisie 2040. Het tekort aan bedrijventerreinen komt hierin naar voren. o We zijn in 2021 verdergegaan met het toekomstbestendig maken van de werklocaties. We hebben onder andere een groenproject opgezet, waarbij we zijn gestart op Emer-Zuid. Op Hazeldonk hebben we een toiletvoorziening voor vrachtwagenchauffeurs gerealiseerd om overlast tegen te gaan. We zijn onderzoeken gestart naar de revitalisering van de Krogten en de Druivenstraat. Daarnaast lopen er op diverse terreinen energie- en digitaliseringsprojecten. We zijn gestart met een traject om te komen tot energielabel C voor de kantoren. o We hebben de leegstand van kantoren verder aangepakt door projecten als The Marker (voormalig UWV gebouw) en de voormalige Kadasterlocatie op te starten.
o We hebben BIZ-trajecten opgestart voor Steenakker en 3BO. De draagvlakmetingen hebben geen positief resultaat opgeleverd. In 2022 wordt op beide terreinen een nieuwe stemming georganiseerd. o We hebben een nieuw regionaal afsprakenkader vastgesteld voor bedrijventerreinen. o Voor de werklocaties zijn diverse monitoren in ontwikkeling. Voor de kantoren is deze opgeleverd.
Jaarstukken 2021
70
o o
o o
De detailhandelsvisie is opgesteld en wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. De horecavisie is opgesteld en heeft de consultatie doorlopen. Echter na de consultatie bleken de coronacijfers weer te stijgen en hebben we de horecavisie geparkeerd, om deze in 2022 weer op te pakken. We organiseren hiervoor een toetsmoment om te bepalen of de effecten van de coronacrisis zorgen dat het beleidsstuk herzien moet worden. Om dit te toetsen kijken we naar het perspectief voor de branche en de ruimtelijk economische situatie. De overnachtingsvisie heeft vertraging opgelopen door andere prioritering en corona. In 2021 hebben we afspraken gemaakt over de realisatie van Five Tracks en is de realisatie gestart. Voor de Koepel heeft de gemeenteraad een nota van uitgangspunten vastgesteld. Het Rijksvastgoedbedrijf is een marktuitvraag gestart.
•
Internationalisering o In 2021 heeft het college de strategie Internationalisering vastgesteld. Er is een werkgroep samengesteld vanuit verschillende beleidsvelden om cross-overs te maken en de internationale profilering van Breda te versterken. o We waren actief in Europese netwerken, zoals Benego, Eurocities, European Week of Cities and Regions en Digitalisering. We legden contacten met binnen- en buitenlandse partners in het kader van onze oriëntatie op samenwerkingskansen in Duitsland. o We hielden een pilot rond reshoring om bedrijven te ondersteunen bij het vraagstuk of het interessant is om productie uit Azië terug te halen. The Reshoring Connection en Tilburg University ontwikkelden hiervoor een tool en 3 bedrijven kregen een voucher om deze tool in te zetten. o Breda Internationals lanceerde een website voor internationals in Breda. We hebben ingezet op betere (online, meertalige) toegankelijkheid van onder andere de gezondheidszorg en de Bredase organisaties voor internationals. We organiseerden activiteiten voor de expatcommunity, zoals een online event op International Women’s Day, workshops over vrijwillligerswerk en rondleidingen tijdens Open Monumentendag (bij het Stedelijk Museum Breda en langs de Blind Walls). Voor internationale studenten zijn de HBO Intro en het Good Mood Festival georganiseerd.
o Een delegatie uit Wroclaw bracht in oktober 2021 een bezoek aan Breda om de herdenkingsactiviteiten bij te wonen. o In Yangzhou is een Breda Van Gogh Garden gerealiseerd tijdens de Horticultural Expo 2021. Ook zijn er online workshops gehouden over de waterprojecten en is de waterspeelplaats aangelegd, het geschenk van Breda voor het 10-jarige jubileum.
•
Digitalisering o In 2021 hebben we verdere stappen gezet om ons voor te bereiden op nieuwe digitale diensten. Van de Bredase huishoudens heeft 49% de mogelijkheid om zich aan te sluiten op glasvezel. We hebben de vragen van de ondernemers op bedrijventerreinen gebundeld. Bij voldoende animo starten we in 2022 met de uitrol van glasvezel. De gemeenteraad heeft in 2021 akkoord gegeven voor de aanleg van een BredaRing en voor deelname aan de BrabantRing. De voorbereidingen hiervoor zijn gestart. o We hebben gewerkt aan de belevingswaarde van de stad via diverse technologische oplossingen. We hebben meerdere innovatieve projecten gerealiseerd op het gebied van de binnenstad en bedrijventerreinen. Daarbij is bekeken hoe oplossingen als AI, drones en digital twins een meerwaarde kunnen bieden. Samen met de gemeente 's-Hertogenbosch hebben we een REACT-subsidie binnengehaald om extra aandacht te besteden aan het bezoeken van de binnenstad in het postcoronatijdperk. o Bij al deze nieuwe technologie stond de menselijke maat centraal. Welke ontwikkelingen zijn wenselijk voor inwoners en ondernemers? We zijn een onderzoek gestart naar het digitaal ontkoppelen van jongeren (12-18 jaar) en bekijken welke rol de publieke ruimte daarin speelt. Ook hebben we onderzoek gedaan naar manieren om hierover het gesprek aan te gaan met bewoners en partners.
Parallel hieraan hebben we een verkenning uitgevoerd met partners naar een stedelijk ethisch team. Dat is een lerend, stedelijk ecosysteem met belangrijke spelers in de stad die zich bezighouden met digitalisering in de publieke ruimte. Samen met dit team worden ethische vraagstukken uitgewisseld en willen we vooral gaan leren. Zo wordt er een gezamenlijk stedelijk leertraject opgezet op het gebied van ethiek en ethische dialogen. o Het is belangrijk dat we transparant zijn over de digitale ontwikkelingen richting onze partners in de stad. We zijn gestart met een pilot SensRnet, die inzicht geeft in welke sensoren er zijn en waar die in de stad hangen.
Jaarstukken 2021
71
o
o
o
De digitale ontwikkelingen in de buitenwereld gaan snel. Het is belangrijk om mee te kunnen bewegen. Omdat we dit niet alleen kunnen, werken we veel samen met partners vanuit de B5-steden, de Citydeal 'Een slimme stad, zo doe je dat', de G40, Het Urban Living Lab en meer. Met deze partners wisselen we veel kennis uit om zo de juiste projecten in te kunnen zetten. We hebben samenwerkingsverbanden met glasvezelaanbieders en onze B5-partners voor de ontwikkeling van de BrabantRing. Voor de innovatieve projecten hebben we challenges uitgezet in de vorm van een Europese aanbesteding, waardoor een project na succes herhaalbaar of schaalbaar kan zijn. In het werkveld van Smartcity zitten diverse marktpartijen. In Nederland zijn veel steden en de VNG bezig met het vraagstuk rond ethiek. Nieuwe technologie vraagt ook om een andere manier van afweging. Kennisuitwisseling met deze steden en met de universiteit is belangrijk om tot een Bredase manier te komen. Ook een verkenning met partners in Breda en onze inwoners heeft input gegeven.
RISICO'S Binnen dit thema zien we de volgende risico's: •
In 2022 zijn er onvoldoende werklocaties om te voldoen aan de vraag van bedrijven. We kunnen niet alle bedrijven meer onderbrengen in onze stad. Dit gaat ten koste van (nieuwe) werkgelegenheid en economisch herstel.
•
Het tekort aan geschikte arbeidskrachten beperkt de kans op economische groei.
INDICATOREN Programma-indicatoren Indicator: Waardering voor de stad (bezoekers) (audit nr 40) Omschrijving: Rapportcijfer voor de binnenstad van Breda (gegeven door bezoekers) Bron: Passantenonderzoek Realisatie 2018
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
7,9
Realisatie 2021
8
Streefwaarde 2022 geen streefwaarde bepaald
In 2021 is geen bezoekersonderzoek uitgevoerd onder bezoekers van de binnenstad. Wél is aan inwoners gevraagd naar hun mening over de binnenstad. De inwoners geven de binnenstad een rapportcijfer van 7,9. Dat is vergelijkbaar met voorgaande jaren.
Indicator: Trots op de stad (inwoners) (audit nr 41) Omschrijving: Percentage inwoners dat (heel) trots is op de stad Breda Bron: Stadsenquête
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
69
68
70
71
73
tenminste handhaven huidige aandeel
Het aandeel inwoners dat (heel) trots is op de stad neemt in de afgelopen jaren licht toe tot 73% in 2021. Het streven (tenminste handhaven) is gerealiseerd.
Indicator: Economische Barometer (audit nr 42) Omschrijving: Stand van de Economische Barometer Bron: Economische barometer
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10
Realisatie 2018
Realisatie 2019
7,2
7
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
5,9
6,4
6,5
De barometerscore is ieder jaar afhankelijk van een groot aantal invloeden. In 2021 was er - gemiddeld genomen - sprake van een groter herstel van de economie dan eerder verwacht. De realisatie waarde is in 2021 uitgekomen op een 6,4. De streefwaarde voor 2021 (medio 2020 bepaald op een 5,9) is daarmee gerealiseerd. Bij het opstellen van de begroting 2022 (medio 2021) is de streefwaarde voor 2022 bepaald op 6,5.
Jaarstukken 2021
72
Indicator: Vestigingsklimaat (audit nr 43) Omschrijving: Waardering van het vestigingsklimaat door Bredase ondernemers Bron: Ondernemerspeiling Realisatie 2018
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
7,4
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
Minimaal 7
minimaal 7
In 2021 is de waardering van het vestigingsklimaat niet gemeten. Er is voorrang gegeven aan meerdere corona-impactmetingen. De resultaten hiervan zijn voortdurend betrokken bij de (corona)dienstverlening aan ondernemers. Het vestigingsklimaat wordt weer gemeten in 2022.
Thema-indicatoren Stimuleren economische ontwikkeling in Breda Indicator: Werkgelegenheid Focussectoren (absoluut) (audit nr 2203) Omschrijving: Aantal werkzame personen in de focus sectoren toegepaste technologie en creatieve industrie (TT&C) Bron: Vestigingenregister
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
20.440
21.281
21.207
tenminste handhaven werkgelegenheid op niveau realisatie 2020
21.800
handhaven niveau realisatie 2021 (bekend eind 2021)
Aantallen 2021 afgerond op 100-tallen. In 2021 is de werkgelegenheid in de focussectoren Toegepaste Technologie en Creativiteit met 2,9% toegenomen ten opzichte van 2020. In 2020 was nog sprake van een lichte daling. Voor de focussectoren streven we - in normale jaren - naar een jaarlijkse groei van 2%. In de loop van 2020 is - vanwege corona - de doelstelling voor 2021 naar beneden bijgesteld, tot het handhaven van het niveau van het voorgaande jaar. Dat bleek achteraf niet nodig: zelfs de oorspronkelijke doelstelling (2% groei) is ruim gerealiseerd.
Indicator: Werkgelegenheid Totaal (absoluut) (audit nr 44) Omschrijving: Aantal werkzame personen in Breda Bron: Vestigingenregister
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
108.063
109.723
109.839
tenminste handhaven werkgelegenheid op niveau realisatie 2020
112.000
handhaven niveau realisatie 2021 (bekend eind 2021)
Aantallen 2021 afgerond op 100-tallen. De totale werkgelegenheid is in 2021 (jaarlijkse peildatum 1 april) toegenomen met 1,9% ten opzichte van 2020. In 2020 was nog sprake van een stabilisatie. In normale jaren (zonder corona) streven we naar een toename van 1,0% per jaar. In de loop van 2020 is - vanwege corona - de doelstelling voor 2021 naar beneden bijgesteld, tot het handhaven van het niveau van het voorgaande jaar. Dat bleek achteraf niet nodig: zelfs de oorspronkelijke doelstelling (1% groei) is ruim gerealiseerd. Indicator: Ondernemersklimaat (audit nr 47) Omschrijving: Waardering van het ondernemersklimaat door Bredase ondernemers Bron: Ondernemerspeiling Realisatie 2018
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10
Realisatie 2019
Realisatie 2020
6,9
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
7
Streefwaarde 2022 7
In 2021 is de waardering van het ondernemersklimaat niet gemeten. We hebben voorrang gegeven aan meerdere corona-impactmetingen. De resultaten hiervan zijn voortdurend betrokken bij de (corona)dienstverlening aan ondernemers. Het ondernemersklimaat wordt weer gemeten in 2022.
Productindicatoren Product Economische zaken Indicator: Netto arbeidsparticipatie (audit nr 49) Omschrijving: Percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
69,7
70,6
69,2
geen streefwaarde bepaald
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar stuurt niet rechtstreeks op deze samengestelde indicator. De netto arbeidsparticipatie (het percentage werkende beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking) ligt in Breda hoger dan landelijk gemiddeld. Na een aantal jaren van stijging is in 2020 een daling zichtbaar. Deze daling - het gevolg van corona - doet zich
Jaarstukken 2021
73
vooral voor bij de 15-25 jarigen. Voorlopige cijfers over 2021 laten een herstel zien. De realisatiecijfers over heel 2021 zijn nog niet beschikbaar gesteld op www.waarstaatjegemeente.nl.
Productindicatoren Product Acquisitie en accountmanagement Indicator: Dienstverlening (audit nr 50) Omschrijving: Beoordeling van de dienstverlening van de gemeente Breda aan ondernemers Bron: Ondernemerspeiling Realisatie 2018
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10
Realisatie 2019
Realisatie 2020
6,7
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
7
7
De waardering van ondernemers voor de dienstverlening aan ondernemers wordt in de regel éénmaal per 2 jaar gemeten in de even jaren. In 2021 is deze 'brede ondernemerspeiling’ niet gedaan. In plaats daarvan zijn: (1) meerdere corona-impactmetingen onder ondernemers uitgevoerd, (2) procesevaluaties uitgevoerd bij de Tozo en TONK steunmaatregelen. De rapportcijfers varieerden tussen de 7,6 (Tozo 2/3) en 9,0 (Tozo 5). (3) specifieke impactmetingen gedaan onder culturele makers.
Productindicatoren Product Evenementen Indicator: Evenementenbeleid (audit nr 51) Omschrijving: De gemiddelde waardering van Bredase bezoekers voor de evenementen die ze hebben bezocht Bron: Stadsenquête Realisatie 2018
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10 Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 geen streefwaarde bepaald
Door de coronacrisis zijn er in 2021 alleen in de zomer (op beperkte(re) schaal) evenementen geweest. Dit onderwerp is in 2021 (net als in 2020) niet gemeten in de jaarlijkse inwonersenquête.
Productindicatoren Product Grondexploitatie bedrijventerreinen Indicator: ratio vraag/aanbod werklocaties (audit nr 52) Omschrijving: Verhouding tussen het aantal hectare aan werklocaties dat direct uitgeefbaar is en de vraag naar werklocaties Bron: team planeconomie
Meeteenheid: ratio
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
0,28
0,24
0,1
0,1
0,1
0,1
We streven naar een situatie waarbij vraag gelijk is aan aanbod, ofwel een streefwaarde van 1. Bij een waarde van 1 is de voorraad (direct uitgeefbaar) bedrijventerrein gelijk aan de vraag. De realisatie 2021 is uitgekomen op 0,1. Met het huidige direct uitgeefbare aanbod kan dus niet worden voldaan aan de vraag. Er is in Breda op dit moment nog meer heel beperkt uitgeefbaar bedrijventerrein beschikbaar. In de eerstvolgende herijkingsronde zal de naam van deze indicator worden aangepast naar ratio aanbod / vraag. Daarmee komt de naam van de indicator in lijn met de ratio zelf: aanbod (2 hectare) / vraag (20 hectare)
Indicator: Leegstand (audit nr 53) Omschrijving: Leegstand (percentage van de voorraad in m2) Bron: CBS leegstandsmonitor
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
7,9
7,8
5,6
0,5 procentpunt lager dan in 2020
5,5
0,5 procentpunt lager dan in 2021
Vanaf de jaarrekening 2021 worden de leegstandscijfers afgeleid uit de jaarlijkse leegstandsmonitor van het CBS. De leegstand van 2018 en 2019 baseerde het CBS op IIS WOZ data (InkomensInformatieSysteem WOZ). Sinds 2020 gebruikt het CBS voor de leegstandsbepaling LV WOZ data (Landelijke Voorziening WOZ). Met deze nieuwe bron kan nauwkeuriger en vollediger het gebruik (of leegstand) van panden worden vastgesteld. Dit zorgt wel voor een trendbreuk tussen de cijfers van 2018/2019 en de cijfers vanaf 2020. Het leegstandspercentage dat wordt gepresenteerd omvat de leegstand (op basis van leegstaande oppervlakte) van kantoren, industrie en winkels. Uiteindelijk is de streefwaarde voor leegstand 5% van de voorraad kantoren, industrie en winkels. Dit is de frictie leegstand die nodig is om voldoende dynamiek in de vastgoed sector te waarborgen. In 2021 is deze leegstandsindicator voor alle drie de sectoren samen uitgekomen op 5,5%. Dit was de leegstand op peildatum 1-1-2021. Daarmee lijkt de eerder vastgestelde streefwaarde voor 2021/2022 op totaalniveau inmiddels grotendeels gerealiseerd. Nu we gebruik maken van de leegstandscijfers van het CBS is de streefwaarde voor 2022 (0,5 procentpunt lager dan in 2021) niet meer relevant. De leegstand is volgens deze cijfers immers al bijna op het gewenste niveau.
In het komende begrotingstraject voor de Begroting van 2023 zullen we daarom ook voor 2022 een nieuwe streefwaarde opnemen.
Jaarstukken 2021
74
Thema Grote projecten in de stad WAT HEBBEN WE BEREIKT? Vergezicht van gebiedsprogramma’s naar stedelijke vernieuwing De grote gebiedsontwikkelingen leveren een belangrijke bijdrage aan de stedelijke ontwikkeling en vernieuwing van Breda. Binnen het programma CrossMark zijn nieuwe projecten in de realisatiefase gekomen (Backer en Rueb). Andere projecten zijn gestart of afgerond (Stationskwartier, Drie Hoefijzers, Eureka). Kenmerkend aan de projecten is dat we hebben gekozen voor een hogere dichtheid dan eerder beoogd en dat ze zijn aangepast naar een groot aandeel middenduur, betaalbaar en sociaal. Daarmee leveren deze projecten ook een belangrijke bijdrage aan een gedifferentieerd en evenwichtig woningaanbod en sluiten ze aan bij de woningbouwimpuls van het Rijk. Met de aankoop van ‘t Zoet hebben we veel ruimte gevonden om hier nieuwe centrumstedelijke woonmilieus aan toe te voegen. Het Pact van Breda deel 1 geeft richting aan de stedelijke vernieuwing vanuit de aanpak Verbeter Breda. Met de benoeming van 6 thema’s hebben we nu een leidraad voor een concrete invulling in 2022. Nieuwe Mark In 2021 hebben we het bestek voor fase 1 van de Nieuwe Mark afgerond. Medio 2021 zijn we gestart met de aanbesteding. De gunning aan een aannemer staat gepland voor het 1e kwartaal van 2022, waarna de uitvoering plaatsvindt vanaf het 2e kwartaal.