Rvs 18052022 Vaststellen Jaarstukken 2021 en resultaatbestemming incl bijlagen
Tekst van het document
Binnen het programma Gasthuisvelden is onze inzet gericht op de aanbesteding van de 1e fase van de Nieuwe Mark. Daarnaast hebben we afspraken met het Rijksvastgoedbedrijf gemaakt over de randvoorwaarden voor de overname van de Seelig-terreinen - en daarmee voor de realisatie van het nieuwe stadspark. Programma CrossMark Door de transformatie van de spoorzone draagt CrossMark bij aan de hoogstedelijke ambitie van de stad, met respect voor de 3 kernwaarden. Die liggen ook ten grondslag aan de laatste uitbreiding van het plangebied ten westen van de Mark, ’t Zoet: •
Groen Het Spoorpark bij het gerechtsgebouw is geopend, de Stationslaan is gereed en de planvoorbereiding voor het doortrekken van de Speelhuislaan langs het Backer & Ruebgebied is vergevorderd. In de planontwikkeling voor ’t Zoet worden water en groen geïntegreerd met verstedelijking.
•
Gastvrij De bouw van het ambitieuze project 5Tracks is gestart en de overeenkomsten zijn getekend met ontwikkelaars in de Strip, de 1e fase van de realisatie van het Havenkwartier. Woningbouw wordt in de Strip afgestemd op functies als cultuur en bijzondere horeca.
•
Grenzeloos De gezamenlijke transformaties van de deelgebieden Stationskwartier, Havenkwartier en ’t Zoet dragen bij aan het gebruik en de status van het nieuwe station en het internationale karakter van Breda. In het Stationskwartier is ruimte voor de vestiging van internationale kantoren. In het Havenkwartier en ’t Zoet worden creatieve en innovatieve bedrijven geïntegreerd.
In het Havenkwartier werken we samen met ontwikkelaars Amvest en CSB voor de realisatie van woningbouw, in afstemming met andere gebruiksvormen in de erfgoedhallen. In Klavers Jansen werken we samen met Podium Bloos, de Nieuwe Veste en het Chassé Theater om cultuur te bestendigen. Met de provincie werken we aan de samenwerkingsagenda op 3 thema’s: mobiliteit, natuur & water en verstedelijking. Dit betreft vooral de hoofdstructuren van de herontwikkeling van het nieuwe stadscentrum, waar de spoorzone deel van uitmaakt. Ook programmering en lobbywerk zijn hier onderdeel van. Een belangrijke hoofdstructuur wordt gevormd door de Mark, met hydrologische, recreatieve en ecologische betekenis. In de ontwikkelvisie voor ’t Zoet kijken we naar toplocaties voor bijzondere functies langs de Mark. Het plan voor het doortrekken van de groene Speelhuislaan langs de Backer & Rueblocatie is gereed. De haalbaarheidsonderzoeken naar het duurzame energiesysteem voor het Havenkwartier en de parkeerstrategie lopen door, waarbij het uitgangspunt is dat een deel van de auto’s op afstand wordt geparkeerd in een hub.
Jaarstukken 2021
75
Amphia Molengracht Amphia heeft een aanvraag ingediend om een extra parkeerdek te bouwen voor zijn personeel. In 2022 leggen we een nieuw tweezijdig fietspad aan langs de Hogeschoollaan. Thebe In 2021 hebben BPD, Thebe en de gemeente verder gewerkt om te komen tot een gedragen stedenbouwkundig plan, een voorlopig ontwerp openbare ruimte en een beeldkwaliteitsplan voor de locatie Amphia Langendijk. In dit plan wordt uitgegaan van een grondruil tussen BPD en Thebe. Bij het definitief vaststellen van het bestemmingsplan wordt één scenario vastgesteld. In het 1e halfjaar van 2022 worden de 1e overeenkomsten ondertekend en wordt het ontwerp-bestemmingsplan ter inzage gelegd. Door onder meer corona konden deze activiteiten niet in 2021 plaatsvinden. Resultaat grote projecten: € -1,1 miljoen Het resultaat op bovenstaande grote projecten bedraagt € -1,1 miljoen. Dit resultaat is voor € 0,9 miljoen toe te schrijven aan de grondexploitaties CrossMark en voor € 0,1 miljoen aan hogere uitgaven voor Verbeter Breda. Het resultaat van de grondexploitaties maakt deel uit van het totale resultaat van alle grondexploitaties, zoals opgenomen in de paragraaf Grondbeleid. Overige grote projecten Met de vaststelling van de nota van uitgangspunten voor de herontwikkeling van de Koepel heeft de gemeenteraad de basis meegegeven aan het Rijksvastgoedbedrijf om de voorstellen te selecteren.
Het Rijksvastgoedbedrijf heeft het verkoopproces in gang gezet en selecteert in 2022 een kandidaat. Vanuit de versnellingsaanpak voor wonen zijn de eerste bestemmingsplannen voorbereid en naar de gemeenteraad gestuurd. De komende jaren wordt verder gewerkt aan de realisatie van de projecten in Sterk West. Programma Verbeter Breda Een groep van bewoners (de initiatiefgroep) heeft, ondersteund door de gemeente, gesprekken gevoerd die hebben geleid tot het Pact van Breda deel 1. Hierin kwam kansenongelijkheid naar voren als een belangrijke oorzaak van de groeiende tweedeling. Het Pact bevat 4 principes en 6 thema’s als leidraad voor het vervolgproces. De 4 principes: •
Met en voor bewoners.
•
Preventie.
•
Buurt-, wijk- en stadsgericht.
• Meerjarig en structureel. De 6 thema’s: •
Het begint bij bestaanszekerheid.
•
Investeer in jeugd.
•
Er moet iets te doen zijn in buurten.
•
Stuur op gemengd wonen.
•
Maak ontmoeting mogelijk.
•
Werk aan leefbaarheid en veiligheid.
Bewoners en instanties hebben brede steun uitgesproken voor het Pact. We hebben een vervolgtraject opgesteld voor 2022, waarbij de principes en thema's in Pact deel 2 worden uitgewerkt naar doelen. Daarna volgt er een Pact deel 3, dat een voorstel doet voor een meerjarig uitvoeringsplan en een uitvoeringsorganisatie. De regie op dit proces wordt met de stad (bewoners en organisaties) gedeeld. In de thema’s en doelen komen ruimtelijke en maatschappelijke vraagstukken bij elkaar: •
Vraagstukken over de stedelijke programmering van wonen en voorzieningen in de bestaande stad en de nieuwe gebiedsontwikkelingen.
•
Het economisch en maatschappelijk vraagstuk van de verbetering van de Noordelijke Rondweg.
•
Investeren in kansen voor de jeugd om hen een betere uitgangspositie te geven.
•
Het vraagstuk van bestaanszekerheid in relatie tot werkgelegenheid en hoe we eventuele drempels daarbij weg kunnen nemen.
Jaarstukken 2021
76
Als resultaat van deze gesprekken zijn er concrete voorstellen gedaan voor een aantal interventies op korte termijn, die in lijn met de principes en thema’s worden uitgevoerd in een Actieplan Verbeter Breda. Daarvoor is in het Meerjareninvesteringsprogramma 2 keer € 1,5 miljoen gereserveerd. Het Rijk heeft een aanvraag van € 26 miljoen gehonoreerd voor een subsidie vanuit het Volkshuisvestingsfonds. Deze subsidie verlaagt de drempel voor particuliere woningeigenaren in Doornbos Linie en de Hoge Vucht om hun huizen te verduurzamen en de algehele kwaliteit ervan te verbeteren. We zijn begonnen met de bemensing en maken een plan van aanpak, zodat de gemeenteraad uiteindelijk een besluit kan nemen over de benodigde cofinanciering.
WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN? Onder dit thema vallen diverse gebiedsontwikkelingen: Programma Verbeter Breda Het programma Verbeter Breda is begin 2021 gestart op basis van de bevindingen van bureau Circusvis over de tweedeling in Breda. Die bevindingen vielen grotendeels samen met de inhoud van het rapport van de Rekenkamer. Op basis hiervan zijn we in 2021 gestart met het opzetten van het programma. Dat deden we in en met de stad en met goede lijnen richting andere grote steden en de lobby naar Den Haag. Een groep bewoners (de initiatiefgroep) heeft vele gesprekken gevoerd met inwoners en instanties. Zij namen het initiatief, de gemeente ondersteunde hen. Daarbij ging het over de urgentie en de beleving van de tweedeling, over kansenongelijkheid, over mogelijke oplossingsrichtingen en het vermogen en de bereidheid om daar iets aan te doen. Ook hebben zij verkend welke maatregelen er op korte termijn mogelijk zijn. Op landelijk niveau heeft Breda actief meegedaan in het netwerk van 15 zogenoemde Manifeststeden. Deze steden voerden een actieve lobby bij het Rijk voor structurele aandacht en steun voor de kwestie van de tweedeling, die zich op grote schaal in Nederland voordoet. Programma Gasthuisvelden Dit brede co-creatieproces heeft in maart 2021 de visie van de Bredanaars op de toekomst van het Seeligkwartier opgeleverd.
De deelnemers hebben deze op 25 maart in een beeldvormende sessie gepresenteerd aan de gemeenteraad. Het is de bedoeling dat de opbrengst van de co-creatie als richtinggevend kader gaat dienen voor het planproces. In 2021 startte de projectvoorbereiding voor de locatie van het belastingkantoor. Het planproces voor het park heeft nog geen vervolg gekregen, omdat we eerst nog met de Staat moesten onderhandelen over het beschikbaar komen van Seelig-Zuid. Met dit traject gaan we begin 2022 verder. •
In 2021 zijn we verdergegaan met de uitvoering van het project Nieuwe Mark en de vergroening van kades en de direct aangelegen openbare ruimte (Green Quays). We hebben vooral gewerkt aan het bestek en het begeleiden van de aanbestedingsprocedure.
•
De ontwikkelaar van The Marker (de voormalige UWV-locatie) is in 2021 gestart met de sloop en de sanering. De bouw van circa 170 woningen start in 2022.
•
Het college heeft in 2021 besloten over de ontwikkeling van ongeveer 100 woningen op de voormalige locatie van het Kadaster. In 2022 sluiten we een anterieure overeenkomst en doorlopen we de procedure voor het bestemmingsplan.
Programma CrossMark Binnen CrossMark hebben we in 2021 veel voortgang geboekt in het Stationskwartier, het Havenkwartier, 't Zoet en Sterk West. Stationskwartier Aan weerszijden van het station wordt intensief gebouwd. Het gaat om: De realisatie van de 3 Hoefijzers-Noord: de grondgebonden woningen zijn klaar en de bouw van de appartementen in de ‘Hendric’ is vergevorderd. De bouw van Thes (‘Belcrumpoort’) is bijna gereed.
Jaarstukken 2021
77
De bouw van het ambitieuze, multifunctionele complex 5Tracks is gestart (met het internationale hotel, appartementen, kantoren en diverse voorzieningen). Tegenover de 3 Hoefijzers-Noord aan de Stationslaan ligt de oude Harley-locatie. Hiervoor maken Alwel en de gemeente een herontwikkelingsplan. Voor Eureka is een bestemmingsplan in procedure gebracht voor ruim 300 woningen tussen de Faamlocatie en het Liniepark. De (voor)verkoop van deze woningen is gestart. Ook voor de herontwikkeling van het Faam-complex is de planvorming gestart. Havenkwartier In de Strip, de eerste realisatiefase in het Havenkwartier, zijn 2 overeenkomsten ondertekend met Amvest en het Consortium Spoorzone Breda voor de ontwikkeling van de gebieden 'Backer en Rueb' en 'Klavers Jansen'. Hiermee hebben we de basis gelegd voor de realisatie van in totaal ruim 600 woningen, inclusief een aanvullend creatief en commercieel programma. De procedures om de bestemmingsplannen te wijzigen, zijn gestart. Voor de inrichting van de openbare ruimte in de Strip zijn ontwerpen gemaakt. Het Rijk draagt in het kader van de Woningbouwimpuls € 10 miljoen bij aan deze ontwikkeling. Hiermee wordt 50% van de publieke investeringen gefinancierd. Voorwaarde is dat de woningen uiterlijk in 2030 zijn opgeleverd en dat 50% van de woningen in het betaalbare segment ligt.
De plannen van Amvest en CSB zijn aangepast om aan deze voorwaarde te kunnen voldoen. In het gebied 'Klavers Jansen' werken we samen met culturele instellingen aan de ambitie om in fases een culturele hub te realiseren. Dit traject loopt door, ondanks de grote effecten van corona op de culturele en creatieve sector. Allereerst worden de Stokvishallen aangepast. In de openbare ruimte is de herinrichting van de Minister Kanstraat begonnen. De gebiedsontwikkeling met woningbouw en de herontwikkeling van de culturele hotspots Klavers Jansen en Electron kennen elk hun eigen tempo en dynamiek. In 2021 is er aan gewerkt om deze beter op elkaar aan te laten sluiten. Het tijdelijk gebruik op het Haveneiland (STEK, PIER 15 en Belcrum Beach) was in 2021 van belang als recreatief uitloopgebied voor bewoners van de stad. ’t Zoet CrossMark heeft de sprong over de Mark gemaakt naar het oude CSM-terrein. Na de gezamenlijke aankoop met de provincie (begin 2021) heeft het gebied de naam ’t Zoet gekregen. De gemeente en de provincie hebben een intentieovereenkomst gesloten en een gezamenlijk plan van aanpak gemaakt voor een ontwikkelperspectief, een haalbaarheidsstudie en een toekomstig samenwerkingsmodel. In 2021 hebben we gewerkt aan de totstandkoming van deze documenten.
Ook hebben we tijdelijke initiatieven gefaciliteerd en georganiseerd, zoals de aanleg van het tijdelijke stadspark aan de Mark, de wekelijkse excursies door Breda Promotions en het evenement ‘Bij ons in Breda’. Dankzij een succesvolle lobby door de projectorganisatie is ’t Zoet, tezamen met de spoorzone-ontwikkelingen in Tilburg en Den Bosch, opgenomen als 1 van de 14 grote landelijke gebiedsontwikkelingen in het kader van de NOVI (Nationale Omgevingsvisie). In het coalitieakkoord van het kabinet zijn grote bedragen gelabeld aan deze gebieden. Sterk West Binnen Sterk West zijn de projecten Blossem en Cosunpark inmiddels aan de raad aangeboden. De komende tijd wordt o.a. gewerkt aan de projecten Borgesius en Tuinzichtlaan 12. Markoevers Binnen de samenwerkingsagenda met de provincie lag het accent in 2021 op de planvorming in en om ’t Zoet: de integratie van water- en groenstructuren, een HOV-lijn en hoofdfietspaden in het basisconcept voor verstedelijking, met als uitgangspunt dat deze structuren doorlopen in de stad en naar de regio en voor ruimtelijke en functionele samenhang zorgen. Amphia Molengracht In 2021 zijn alle resterende afdelingen van Amphia verhuisd van de Langendijk naar de Molengracht. Daarbij heeft het ziekenhuis het parkeren gemonitord. Dat heeft geleid tot een aanvraag voor de bouw van een parkeerdek voor het personeel.
Jaarstukken 2021
78
RISICO'S De gemeenteraad heeft in 2021 een besluit genomen over de regeling Bijzondere projecten. Op basis hiervan worden voortgangsrapportages met een risicoparagraaf aangeboden aan de gemeenteraad.
INDICATOREN Voor dit thema zijn geen indicatoren van toepassing.
Thema Dynamische stad WAT HEBBEN WE BEREIKT? Cultuur In 2021 hebben we verder gewerkt aan het bereiken van de doelen uit ons cultuurbeleid: •
Er ruimte is voor creatieve ontplooiing.
•
Alle inwoners van onze stad hebben gemakkelijk toegang tot cultuur.
•
Het aanbod is divers en pluriform.
•
Kunst komt autonoom tot stand.
De coronapandemie heeft echter een enorme impact gehad op de culturele sector van Breda - en daarmee ook op de doelstellingen. Theaters lagen stil, makers konden minder produceren en kozen soms voor een carrière buiten de sector en het publiek kwam, op de momenten dat het wél mocht, in mindere mate terug. 2021 stond daardoor voor de culturele sector vooral in het teken van overleven en zoeken naar andere manieren om het publiek te bereiken. De steunpakketten zorgden ervoor dat de lokale culturele infrastructuur op professioneel én amateurniveau in stand is gebleven. Deze middelen kwamen boven op de reguliere subsidies. De coronacrisis heeft ook een boost gegeven aan kunst en cultuur in de openbare ruimte en daarmee het betrekken van de inwoners bij cultuur. Zo ontstonden er ook nieuwe initiatieven, zoals Breda Buiten. Het Rijk stelde in 2020 en 2021 gelden beschikbaar voor cultuur. Deze middelen konden slechts deels worden ingezet om extra activiteiten te financieren doordat de sector voortdurend werd geconfronteerd met beperkende maatregelen. De gemeenteraad heeft daarom in december 2021 besloten om de resterende gelden vanuit het Rijk door te schuiven naar 2022. Deze kunnen onder meer worden ingezet voor het herstarten van de culturele programmering, de innovatie van de culturele sector en het opstellen van een accommodatiebeleid in de komende periode.
In september 2021 hebben we een netwerkbijeenkomst georganiseerd voor makers, organisaties in het culturele veld en andere stakeholders. Met hen hebben we de ambities en kaders besproken die nodig zijn voor het herstel. Het was de eerste keer dat we op deze manier weer een live ontmoeting konden faciliteren om de dialoog met het veld aan te gaan. In panelgesprekken werden sprekers uitgenodigd op de 3 hoofdthema’s van 2022: •
De intrinsieke waarde van cultuur.
•
De ruimtelijke/economische waarde van cultuur.
•
De sociale/maatschappelijke waarde van cultuur.
Cultureel erfgoed In 2021 hebben we verder gewerkt aan onze visie op de 4 hoofdoelen. Het versterken van de beleving en het delen van kennis zijn in 2021 minder van de grond gekomen door de coronamaatregelen, waardoor minder live contacten konden plaatsvinden.
WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN ? Ondersteunen van de lokale culturele infrastructuur In 2021 ondersteunden we de lokale culturele infrastructuur met gelden die we ontvingen vanuit het Rijk. We realiseerden het programma 'Breda Buiten' en de campagne 'Bij ons in Breda'. Daarmee activeerden we veel organisatoren, culturele makers, buurtbewoners en ondernemers. We faciliteerden ontmoeting, boden een podium aan kunstenaars en artiesten, en zorgden
Jaarstukken 2021
79
ervoor dat er werk werd gegenereerd. Dit zomerprogramma en deze campagne bleken een goed middel om al het moois in Breda onder de aandacht te brengen bij inwoners en bezoekers van Breda. Daarnaast verwerkten we de voorstellen die we bij de organisaties hadden opgehaald in een deltaplan met een doorkijk naar de lange termijn: van ondersteunen naar investeren voor een weerbaar en wendbaar Breda. Dat plan bood extra ondersteuning aan organisaties: •
Coulance wat betreft de prestatie-eisen voor de subsidies.
•
Afstemming met organisaties over het niet doorgaan of doorschuiven van activiteiten naar latere tijdstippen.
•
Ruimte voor creatieve ontplooiing door betere subsidies voor de professionele makers in de stad.
•
Verruiming van de subsidiemogelijkheden door de sector ook de mogelijkheid te geven om subsidie aan te vragen voor innovatie, onderzoek en/of experimenten.
•
Extra (financiële) ondersteuning aan de lokale culturele infrastructuur op professioneel en amateurniveau.
Algemene ontwikkelingen op het gebied van cultuur •
In 2021 werkten we voor het eerst met de nieuwe subsidieregels voor cultuur. We maakten afspraken voor 4 jaar voor de basisstructuur: de Nieuwe Veste, het Stedelijk Museum, de MEZZ, het Chassé Theater en de partners in BrabantStad.
•
Binnen Brabantstad hebben enkele bezwaarschriften ertoe geleid dat de hele provinciale besluitvorming over de toekenning van deze subsidies opnieuw moest worden gedaan. Deze perikelen zijn meegenomen in de evaluatie door een extern bureau.
•
Meerdere organisaties kregen een subsidie voor 2 jaar. Daarmee zorgden we voor een betere aansluiting op de landelijke Kunstenplanperiode 2021-2024. In het kader van het coronapakket hebben we daarnaast nog tientallen coronasubsidies verstrekt aan de sector.
•
Door de flexibilisering ontstond ook meer financiële ruimte voor overige eenjarige subsidies, de makersregeling en de projectsubsidies.
•
Met een nieuwe brochure, duidelijkere aanvraagformulieren en diverse masterclasses bij onder meer Sint Joost informeerden we de sector beter over de mogelijkheden voor subsidies. Ook maakten we 3 mooie portretvideo’s van makers aan het werk. Deze zijn gebruikt als content op social media om de verruimde mogelijkheden van de makersregeling onder de aandacht te brengen.
•
Ook zetten we stappen om de dialoog tussen de gemeente en de sector te verbeteren. Zo is er een LinkedIn-pagina ingericht van CultuurBreda en startten we met de verbetering van de overlegstructuur tussen de gemeente en de verschillende samenwerkingsverbanden binnen de cultuursector.
•
In het Havenkwartier werken we samen met ontwikkelaars Amvest en CSB voor de realisatie van woningbouw, in afstemming op andere gebruiksvormen in de erfgoedhallen.
•
In Klavers Jansen werken we samen met Podium Bloos, de Nieuwe Veste en het Chassé Theater om cultuur te bestendigen en het gebied te ontwikkelen tot een culturele hotspot.
•
Voor de akoestische maatregelen aan het pand van Podium Bloos hebben we zo'n € 1 miljoen subsidie ontvangen vanuit het Rijk.
•
Samen met de initiatiefnemers hebben we een rijkssubsidie aangevraagd voor het op een innovatieve manier opzetten van een gezamenlijke programmering voor het gebied.
•
Voor het pand Electron is een haalbaarheidsstudie gestart. De mogelijkheden van het gebouw zijn in kaart gebracht. In opdracht van de gemeente heeft een externe deskundige ook de inhoudelijke aspecten van een broedplaats onderzocht. Samen met verschillende gebruikers en diverse stakeholders heeft dit geleid tot een aantal aanbevelingen. Dit advies wordt begin 2022 verwacht en wordt daarna verder uitgewerkt.
•
Voor de gebruikers van 'de Loads' worden de Stokvishallen opgeknapt en aangepast, waardoor deze beter gebruikt kunnen worden. Ook andere makers kunnen deze nu gaan gebruiken.
•
Omdat deze makers een belangrijke rol spelen binnen het profiel van het creative district, werd het pand Speelhuislaan 151 gevuld met makers van Breda, waardoor veel culturele ontmoetingen konden plaatsvinden.
Kunst- en cultuureducatie •
De Nieuwe Veste vertaalde haar transitie in een nieuw 4-jarig strategisch plan ‘Verbeelding Verbindt’ en werkte aan haar veranderende positie en rol.
•
De Bredase infrastructuur voor binnenschoolse cultuureducatie bleef steeds in ontwikkeling, in afstemming met de culturele aanbieders en passend bij de behoefte van het onderwijs. Tijdens de najaarsbijeenkomst stonden thema’s als kansen(on)gelijkheid, diversiteit en inclusie op de agenda. Binnen het verband van Brabantstad werkten we aan onze gezamenlijke doelen binnen Cultuureducatie met Kwaliteit.
Jaarstukken 2021
80