Rvs 18052022 Vaststellen Jaarstukken 2021 en resultaatbestemming incl bijlagen
Tekst van het document
•
Voor de regionale beleidsvelden 'Geweld in afhankelijksrelaties', 'Beschermd wonen' en 'Maatschappelijke opvang' hebben we ons voorbereid op de uittreding van Alphen-Chaam en Baarle-Nassau uit onze (centrum)regiosamenwerking. Deze ontwikkeling heeft invloed op de begroting voor dit begrotingsthema.
•
In de praktijk is gebleken dat onze aanbieders van beschermd wonen voldoende flexibiliteit hebben om met noodzakelijke oplossingen te komen. Voor de maatschappelijke opvang hebben zij extra quarantaine- en isolatieplekken geregeld.
•
De werkvoorraad bij Veilig Thuis liep eind 2021 behoorlijk op. Er zijn korte en lange termijnacties in gang gezet om de werkvoorraad terug te brengen tot een verantwoord niveau. De verwachting is dat dat in de loop van 2022 het geval is.
Meer informatie hierover vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
INDICATOREN Thema-indicatoren Thuis Indicator: Gehuisveste daklozen (audit nr 17) Omschrijving: Percentage daklozen van de uitgestroomde daklozen dat duurzaam gehuisvest is Bron: Gemeente Breda, WIZ
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
54
51
44
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
Realisatiecijfer is niet bekend. De benodigde data voor de berekening was niet beschikbaar. In de eerstvolgende herijkingsronde van de indicatorenset wordt een aanpassing van deze indicator voorgesteld. Daardoor kan beter worden aangesloten bij de landelijke definitie.
Indicator: Beschermd wonen (audit nr 18) Omschrijving: Aantal cliënten in Beschermd Wonen; gemiddelde van het aantal op de 1e van de maand
Jaarstukken 2021
44
Bron: Gemeente Breda, Suites voor het Sociaal Domein Realisatie 2018
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
793
805
Ongeveer een derde minder cliënten dan in 2019.
618
650
Het aantal cliënten in bescherm wonen is gedaald met 22% ten opzichte van 2020. Er was een grotere daling verwacht (met ongeveer een derde). De lagere daling dan verwacht komt door de overgangsregeling Wet langdurige zorg (WLZ) die december 2020 is aangekondigd. Hierdoor moesten we voor cliënten met een WLZ-toekenning de Wmo voorziening beschermd wonen toch verlengen met minimaal 6 maanden. De overgangsregeling is in het leven geroepen vanwege de achterstanden bij het CIZ en zorgkantoor. Het aantal WLZ aanvragen was hoger dan voorzien. In 2021 gingen er 348 cliënten over naar de Wet Langdurige Zorg.
Thema Leren, ontwikkelen en werken WAT HEBBEN WE BEREIKT? •
Ondanks de coronacrisis is het ons gelukt om het aantal uitkeringen af te laten nemen van 4447 naar 4258. De verwachte instroom is voorkomen en we hebben zelfs een daling van de instroom in de bijstand bereikt van zo'n 200 mensen ten opzichte van 2020.
•
We hebben ruim 500 mensen laten uitstromen naar werk of zelfstandig ondernemerschap. Dat is fors meer dan in 2020 (369).
•
Het aantal baanafspraken blijft regionaal helaas nog steeds behoorlijk achter. Samen met de regiogemeenten stuurden we op een streefwaarde van 3098, eind 2021. Tot en met het 3e kwartaal kwamen we uit op 1793. In 2021 hebben we al de eerste stappen gezet om dit traject te intensiveren. We zijn gestart met het realiseren van werkleerlijnen. In samenwerking met ons netwerk en de werkleerlijnen hebben we 178 personen geplaatst met een indicatie banenafspraak. Daarmee hebben we het aantal plaatsingen ten opzichte van 2020 bijna verdubbeld. We gaan in 2022 verder op deze ingeslagen weg.
•
Eind 2021 hebben we 97 mensen (88 fte) aan het werk op een beschutte werkplek. De landelijk bepaalde streefwaarde voor Breda is 91 fte. Daarmee hebben we de streefwaarde voor 97% behaald.
•
We creëerden opnieuw verbindingen van werk-naar-(tijdelijk) werk om mensen uit inactieve sectoren aan het werk te krijgen in sectoren die te kampen hadden met personeelstekorten. Hierdoor was de instroom aan nieuwe bijstandsuitkeringen beperkt en konden we ons blijven richten op het ‘zittend bestand’. Onze nauwe samenwerking met ondernemers en het onderwijs heeft hier een grote bijdrage aan geleverd. We houden onze koers vast en hopen volgend jaar – zonder de impact van corona – nóg meer mensen succesvol te kunnen ondersteunen.
•
We hebben zo'n 850 mensen opgenomen in de schuldhulpverlening. De verwachte 15% extra instroom door de pandemie is mede dankzij de steunmaatregelen uitgebleven. Andere redenen zijn: onze intensievere preventieve werkzaamheden, de aansluiting op de Nederlandse schuldhulproute (waaronder Geldfit.nl) en een hoge instroom door vroegsignalering op basis van de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), die outreachend opgepakt is.
•
We hebben meer dan 4000 meldingen door vroegsignalering in behandeling genomen.
•
We hebben de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (Tozo-regeling) volledig uitgevoerd en bijna 2000 aanvragen afgehandeld. Daarvoor werden we in het klanttevredenheidsonderzoek gewaardeerd met een 9.
•
We hebben tussen januari en oktober 2021 in totaal 384 aanvragen ontvangen en afgehandeld voor de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK-regeling).
•
In 2021 hebben we (mogelijk) gedupeerden van de toeslagenaffaire waar mogelijk geholpen. Op verzoek van de Rijksoverheid hebben we besloten om vooruit te lopen op de inwerkingtreding van een wetsvoorstel en om gedupeerden hun schulden en vorderingen vanuit (vooral) het sociaal domein kwijt te schelden.
WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN ?
Jaarstukken 2021
45
Preventie aan de voorkant We hebben onze samenwerking met het UWV geïntensiveerd en voeren nu maandelijks overleg over de kortlopende uitkeringen (tot 3 maanden). Hierdoor konden we Bredanaars preventief ondersteunen, zodat zij zo min mogelijk een beroep hoeven doen op een bijstandsuitkering. Mede door de aantrekkende arbeidsmarkt en de landelijke steunpakketten is het aantal kortdurende WW-uitkeringen fors afgenomen. Het gaat nu om enkele uitkeringen in plaats tientallen, zoals in 2020. Desondanks blijven we onze intensieve samenwerking voortzetten. Offline én online dienstverlening Met 'West-Brabant werkt door' faciliteren we (regionale) ondersteuning bij personele vraagstukken. Dat doen we via het zogeheten Regionaal Mobiliteitsteam (RMT). Daarnaast hebben we een afgeschermde portal gebouwd, waardoor werkgevers en werkzoekenden elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten. Inmiddels staan daarin maar liefst 412 regionale werkzoekenden en 207 werkgevers geregistreerd. Deze aantallen schommelen uiteraard continu. Veel werkzoekenden en werkgevers vinden deze laagdrempelige manier van contact prettig. Inmiddels hebben minstens 46 mensen langs deze weg een nieuwe baan gevonden. Ons streven was 50. (Vaak verlopen deze plaatsingen buiten ons om, waardoor ze niet altijd traceerbaar zijn.) Daarnaast is het platform, vanuit werkgeversoogpunt, een succesvolle leadgenerator.
De backoffice en het accountmanagement zijn waardevolle oren en ogen die bij vragen snel en accuraat de juiste contactpersoon koppelen om ondersteuning te bieden. Nog slimmer werken en leren We hadden al een gedegen infrastructuur staan, waarbij werken en leren prima samengaan. Daarnaast hebben we geïnvesteerd in functionele opleidingsmogelijkheden, zoals het Logistiek Paspoort, de Schildersvakopleidingen en de Zorg Academie. Bij al deze trajecten konden kandidaten via ‘sprintmodules’ deel-accreditaties halen (conform de CREBO-dossiers, gedeeltes van een officieel diploma). Daardoor kwamen ze sneller aan het werk. Kandidaten behaalden praktische kwalificaties voordat ze instroomden bij een werkgever. We hebben daardoor in alle kansrijke sectoren een ruimer keuzepallet aan opleidingstrajecten in combinatie met betaald werk: de traditionele mbo, de niveau 2 (BBL-)leerroutes én geaccrediteerde functionele cursussen. Dit sluit prima aan bij de behoeftes vanuit de markt en de kandidaten. Werk-leerlijnen In 2021 hebben we de infrastructuur voor de werk-leerlijnen vormgegeven. De eerste goede resultaten zijn al geboekt: 61 Bredanaars hebben via de werk-leerlijnen een arbeidsovereenkomst gekregen. Daarnaast hebben we van dit project ook iets opgestoken voor nieuwe initiatieven, waarmee we nog meer mensen sneller en duurzaam aan het werk kunnen krijgen en houden. Tegenprestatie •
Ondanks de lockdowns hebben we in 2021 zo'n 50 nieuwe kandidaten kunnen plaatsen op een tegenprestatieplek. Dat bleef achter bij de doelstelling, maar dat is verklaarbaar: veruit de meeste plaatsen waar mensen een tegenprestatie konden leveren, waren een groot deel van 2021 gesloten. We hebben daarom geïnvesteerd in gesprekken met onze kandidaten. Daaruit bleek dat de mensen betrokken willen zijn bij de Bredase maatschappij. Eenzaamheid, een kwetsbaarder intellectueel vermogen, een gebrek aan financiële mogelijkheden, gezondheid, pech in het leven en niet weten hoe verder zijn vaakgehoorde geluiden. Aandacht blijkt een grote succesfactor te zijn om de kandidaten een stap verder te kunnen brengen. We hebben in 2021 een volledig beeld gekregen van de kandidaten, waarmee ons doel is bereikt.
•
Daarnaast hebben we ook het nieuwe team Actief & Ontwikkeling vormgegeven. Zij voeren onder meer de tegenprestatie uit. In 2021 hebben we vooral aandacht besteed aan een betere regievoering op onder meer de tegenprestatie. Het team stimuleert mensen om mee te doen en in beweging te komen. De regisseurs werken met een lagere caseload, hebben kandidaten 100% in beeld en kunnen daardoor meer begeleiding bieden aan deze mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
•
In 2021 heeft het team Actief & Ontwikkeling de samenwerking met de afdeling Wmo verstrekt. Daardoor kunnen ze mensen met een zorgindicatie beter begeleiden.
•
We hebben meer kandidaten toegeleid naar de indicatie doelgroepenregister.
•
Er ontstaat een betere samenwerking in de wijk met diverse stakeholders (SMO, Surplus, Wijkzaken, Wmo, Participeer MEE, Zorg voor elkaar Breda en Tientjes).
•
In 2021 hebben we de basis versterkt om kandidaten met meer tijd en begeleiding stappen te laten zetten. Punt van aandacht blijft dat we meer aandacht geven aan de organisaties waar deze kandidaten geplaatst worden.
Tozo De Tozo ondersteunt zelfstandige ondernemers, waaronder zzp’ers, zodat zij een betere kans hebben om hun bedrijf voort te
Jaarstukken 2021
46
zetten. De regeling wordt uitgevoerd door de gemeenten. Zelfstandigen kunnen aanvullende inkomensondersteuning krijgen voor hun levensonderhoud en een lening krijgen voor bedrijfskapitaal bij liquiditeitsproblemen. De Tozo is per september 2021 beëindigd. In die 9 maanden hebben we - verdeeld over 3 periodes (Tozo 3-4-5) - in totaal 1980 Tozo-aanvragen behandeld. Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) light Ondernemers die na 1 oktober 2021 financiële problemen hebben, kunnen in bepaalde gevallen een beroep doen op het Bbz. Zij kunnen bijvoorbeeld een renteloze lening, een starterskrediet of een aanvulling op het inkomen tot bijstandsniveau krijgen. De gemeenten voeren deze regeling uit. Het Bbz is voor het vierde kwartaal van 2021 op een aantal onderdelen versoepeld. In die periode hebben in totaal 236 Bredase ondernemers zich gemeld voor financiële ondersteuning en/of advies. Maatwerkfonds Aanvullende Maatregelen (MAM) Volgens het CBS zijn de vooruitzichten voor de Nederlandse economie gunstig. Toch zijn er ondernemers die moeite hebben om hun bedrijf weer op te starten. Ook in Breda waren er ondernemers die door de pandemie langdurig afhankelijk waren van een inkomen op bijstandsniveau en moesten interen op hun eigen geld. Zij worden nu soms geconfronteerd met liquiditeitsproblemen bij het opstarten van hun bedrijf (of het stoppen daarmee).
Via het (tijdelijke) MAM kunnen zij worden geholpen om hun bedrijf en/of hun leven weer op orde te brengen. Armoede en schulden •
We hebben bij onze maatschappelijke partners input opgehaald voor de beeldvormende fase van het financieel expertisecentrum. Ook richten we de systemen zo in dat de dienstverlening bij de start van het financieel expertisecentrum al zo optimaal mogelijk is. Denk aan de registratie van de klantcontacten. Vanaf 2022 starten we met de eerste doelgroep, de ondernemers. We beginnen met een telefonisch en een digitaal meldpunt.
•
Daarnaast zijn in 2021 de voorbereidingen gestart om een virtueel platform in te richten voor professionals.
•
In 2021 is Sam& (samenvoorallekinderen.nl) gestart, in samenwerking met het Jeugdfonds Sport & Cultuur Breda en Stichting Leergeld Breda. Sam& is een landelijke organisatie die zich inzet om kinderen te laten meedoen en armoede te bestrijden. Onder de vlag van Sam& is campagne gevoerd om ouders met een laag inkomen attent te maken op de financiële regelingen waar zij aanspraak op kunnen maken voor hun kinderen. Deze campagnes (via social media, brieven en artikelen in huis-aan-huisbladen) hebben gezorgd voor een toestroom van aanvragen voor ondersteuning. De landelijke organisatie ziet Sam& Breda als een goed voorbeeld voor andere gemeenten. We hebben medewerking verleend aan een interview dat landelijk is gepubliceerd.
•
Bij de begroting 2020 hebben we voor de periode vanaf 2022 structureel financiële middelen beschikbaar gesteld voor 2 eigen bewindvoerders. In 2021 hebben we verder geen stappen gezet op dit gebied.
Kinderopvangtoeslagaffaire In 2021 hebben we (mogelijk) gedupeerden van de toeslagenaffaire waar mogelijk ondersteund. Gemiddeld hebben we hier wekelijks 2 fte voor ingezet, verdeeld over 2 trajecten: •
Het eerste traject betreft de ondersteuning van iedereen die zich heeft gemeld bij de Belastingdienst als mogelijk gedupeerde en die heeft aangegeven contact te willen met de gemeente. Deze ondersteuning vindt plaats op een aantal leefgebieden. We hebben gesprekken gevoerd met 167 (mogelijk) gedupeerden. Velen hadden behoefte aan een luisterend oor, anderen hebben we geholpen door hen te verwijzen naar het Werkgeversservicepunt, andere (gemeentelijke) voorzieningen of psychologische hulp. Deze mensen zijn daarnaast (als zij dat wilden) begeleid en ondersteund door medewerkers van de gemeente (nazorg). Verder hebben we materiële ondersteuning geboden op de landelijk afgesproken leefgebieden. Denk aan: laptops en fietsen voor kinderen, medische zorg en cadeaukaarten voor dagjes weg met het hele gezin. In 2021 hebben we hier € 203.000 aan uitgegeven.
•
Het tweede traject betreft de kwijtschelding van schulden van erkende gedupeerden. Ook Breda heeft, op verzoek van de Rijksoverheid, besloten om vooruit te lopen op de inwerkingtreding van een wetsvoorstel. Voor 36 gedupeerden hebben we (voor zover dit wetsvoorstel daartoe aanleiding gaf) de schulden en vorderingen vanuit (vooral) het sociaal domein inmiddels kwijtgescholden. Hier hebben we in totaal € 70.509 aan uitgegeven.
Over de schulden en vorderingen die niet onder het concept-wetsvoorstel vallen, hebben wij nog geen beslissing genomen. Daarmee volgen we de lijn die de meeste gemeenten hanteren. Het gaat daarbij om gevallen waarin sprake is van grove opzet en/of schuld bij overtredingen van de Participatiewet en om bepaalde zakelijke schulden. In Breda gaat het om 4 huishoudens. Op basis van het huidige concept-wetsvoorstel komen zij niet in aanmerking voor kwijtschelding, maar wellicht wordt de tekst tijdens de behandeling nog aangepast. Naar verwachting treedt het wetsvoorstel vóór de zomer in werking. Pas daarna nemen we over deze 4 gevallen een besluit.
Jaarstukken 2021
47
Landelijk is toegezegd dat alle kosten van de gemeenten, inclusief de uitvoeringskosten, worden vergoed. De verantwoording van deze kosten moeten we medio 2022 bij het Rijk indienen, waarna we eind 2022 uitsluitsel krijgen. Voor de ondersteuning op de leefgebieden hebben we inmiddels voorschotten ontvangen van in totaal € 180.619. Voor de kwijtschelding van de gemeentelijke vorderingen en schulden worden geen voorschotten verstrekt. Alle kosten hiervan worden achteraf vergoed. TONK Per 1 januari 2021 is de TONK in werking getreden, omdat er dringend behoefte was aan een regeling om huishoudens te ondersteunen die door de coronamaatregelen minder inkomsten hadden, die daardoor hun (woon)kosten niet meer konden betalen en die geen of onvoldoende steun kregen vanuit andere regelingen. De TONK zorgt voor een tegemoetkoming in deze kosten. De gemeente heeft tussen januari en oktober 2021 in totaal 384 aanvragen ontvangen en afgehandeld.
RISICO'S U vindt de risico's van dit thema in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
INDICATOREN Thema-indicatoren Leren, ontwikkelen en werken Indicator: Voortijdig schoolverlaters (audit nr 19) Omschrijving: Percentage leerlingen tussen 12-23 jaar dat zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
2
2,2
2
1,8
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
In de periode 2007 - 2015 is sprake van een daling van 4,6% naar 2,1%. Vervolgens stabiliseert het aandeel voortijdig schoolverlaters t/m 2020 tot rond de 2,0-2,2. Deze ontwikkeling is vergelijkbaar met het gemiddelde van gemeenten van vergelijkbare grootte en het landelijk gemiddelde (in Breda ligt het aandeel wel iets hoger dan in Nederland). Realisatiecijfer voor 2021 is nog niet beschikbaar gesteld door VNG Realisatie.
Indicator: Bijstandsuitkering (audit nr 20) Omschrijving: Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners van 18 jaar en ouder Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: Aantal per 10.000
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
425,9
395,6
499
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
449,3
Zie toelichting
Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. In de afgelopen jaren is het aandeel personen met een bijstandsuitkering lager dan het gemiddelde van gemeenten van vergelijkbare grootte en iets hoger dan het landelijk gemiddelde.
Indicator: Laaggeletterdheid (audit nr 21) Omschrijving: Percentage laaggeletterden van het aantal totaal inwoners van 16 t/m 65 jaar Bron: Onderzoeksrapport Regionale spreiding van geletterdheid in Nederland Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Meeteenheid: %
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
Europees onderzoek naar laaggeletterdheid vindt éénmaal per 4 jaar plaats. De uitkomsten van het uitgestelde Europese onderzoek zijn in 2024 beschikbaar voor elk land. De doorberekening van de gegevens per gemeente zijn in 2024 of 2025 bekend. We spraken met de Raad af om te zoeken naar een andere informatiebron om deze indicator op te baseren. Er blijkt op dit moment geen andere informatiebron voor handen te zijn. Een alternatieve indicator is het aantal inwoners dat in een bepaald jaar meedoet aan een activiteit om de taal- en andere basisvaardigheden te verbeteren. We gaan registreren volgens de landelijke richtlijnen zodra die definitief zijn bepaald.
Jaarstukken 2021
48
Productindicatoren Product Participatie Indicator: Uitstroom naar werk/zelfstandig ondernemerschap (audit nr 22) Omschrijving: Aantal mensen dat uitstroomt naar werk of zelfstandig ondernemerschap (exclusief TOZO, BBV verkort) Bron: Gemeente Breda, Suites voor het Sociaal Domein
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
722
613
364
320
516
350
De streefwaarde - destijds lager vastgesteld vanwege corona - is behaald. Door de afbouw van lockdown-maatregelen en een veerkrachtigere economie konden in 2021 meer mensen volledig uitstromen naar betaald werk dan eerder verwacht. In het jaarplan van het Werkgevers Service Punt (WSP) Breda splitsen we de resultaten uit naar fulltime, parttime en preventief. In 60% van de fulltime plaatsingen heeft het WSP Breda een bijdrage geleverd. De andere 40% heeft ‘zonder ondersteuning’ zelfstandig betaald werk gevonden.
Indicator: Baanafspraken regio West-Brabant (audit nr 23) Omschrijving: Aantal baanafspraken in de regio West-Brabant ten opzichte van nulmeting eind 2012 Bron: UWV Regionale trendrapportage banenafspraak
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
1.274
1.527
1.571
3.098
1.793
3.585
Dit zijn voorlopige cijfers tot en met kwartaal 3. Het totale aantal voor 2021 is nog niet bekend. De streefwaarde wordt naar verwachting niet behaald (nu: 58%). Deze regionale doelstelling is een gezamenlijke resultaatverplichting van werkgevers en overheid. Dat de streefwaarde niet behaald is, komt door meerdere factoren (onder andere bepaling nulmeting, tempo implementatie Participatiewet destijds en gemiddeld minder inzet op praktijkroutes voor deze doelgroep vergeleken met landelijk gemiddelde). Om te zorgen dat we hierin een ‘inhaalslag’ maken, is er begin 2022 een regionale aanjager (projectleider) Banenafspraak gestart. In Breda zelf hebben we deze doelgroep nu goed in beeld. Middels ons netwerk en de werkleerlijnen zijn er in het afgelopen jaar 178 personen geplaatst met een indicatie banenafspraak. Daarmee hebben we ons aantal plaatsingen ten opzichte van 2020 bijna verdubbeld.
Indicator: Beschut werk (audit nr 24) Omschrijving: Aantal plaatsen beschut werk (in fte van 31 uur) Bron: Gemeente Breda
Meeteenheid: Aantal fte van 31 uur
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
49
62
77
91
88
Zie toelichting
Eind 2021 zijn er 97 mensen aan het werk op een beschutte werkplek. Deze mensen staan samen voor 88 fte van 31 uur. De landelijk bepaalde streefwaarde voor Breda is 91fte. Daarmee is de streefwaarde voor 97% behaald. Let op: cijfers vanaf 2021 zijn niet meer vergelijkbaar met voorgaande jaren. Vanaf 2021 gaat het over het aantal plaatsen in fte (31 uur) in plaats van het aantal personen met beschut werk.
Productindicatoren Product Sociale werkvoorziening Indicator: Sociale werkvoorziening (personen) (audit nr 26) Omschrijving: Aantal personen dat begeleid wordt door de sociale werkvoorziening (WSW) Bron: Gemeente Breda
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
1.059
1.048
1.015
900
997
Zie toelichting
De genoemde streefwaarde is niet meer van toepassing. Omdat er geen nieuwe instroom meer is, wordt het aantal personen dat begeleid wordt in de sociale werkvoorziening bepaald door de uitstroom.
Jaarstukken 2021
49
Productindicatoren Product Reïntegratie Indicator: Lopende re-integratievoorzieningen (audit nr 2209) Omschrijving: Aantal inwoners van 15-64 jaar met een lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners). Het zijn voorzieningen die door een gemeente worden ingezet, nadat is vastgesteld dat iemand een belemmering heeft die directe arbeidsinschakeling bemoeilijkt (er is een afstand tot de arbeidsmarkt). Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: Aantal per 10.000
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
361,9
221,2
150,6
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. Het aandeel lopende re-integratievoorzieningen daalt sinds 2019 in Breda. In 2020 is het aandeel voor het eerst sinds 2015 lager vergeleken met het landelijke cijfer en het gemiddelde cijfer van gemeenten van vergelijkbare grootte. Realisatiecijfer voor 2021 is nog niet beschikbaar gesteld door VNG Realisatie.
Productindicatoren Product Schuldhulpverlening Indicator: (Hulp-)vragen geldzorgen en schulden (audit nr 27) Omschrijving: Aantal hulpvragen in een jaar voor een vorm van dienstverlening bij de afdeling schuldhulpverlening (die worden afgehandeld middels informatie en advies, budgetbeheer, doorverwijzing of een schuldregelingstraject) Bron: Gemeente Breda, Kredietbank West-Brabant, Allegro
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
1.012
952
790
1.150
963
1.028
De eerder verwachte 15% extra instroom ten gevolge van de pandemie is uitgebleven door steunmaatregelen. Maar ook door intensievere preventieve werkzaamheden, aansluiting op Nederlandse schuldhulproute (waaronder Geldfit.nl), hoge instroom vroegsignalering op basis van nieuwe wet WGS (Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening). Zo zien we meer dan 4.000 vroegsignaleringsmeldingen die onder andere hebben geleid tot ongeveer 1.700 brieven en 1.100 huisbezoeken/telefoontjes. De daling in het aantal gemelde hulpvragen is een landelijke trend.
Indicator: Schuldregelingen (audit nr 28) Omschrijving: Aantal gestarte schuldregelingentrajecten (die kunnen leiden tot schuldbemiddeling, saneringskrediet, WSNP of geen vervolg). Bron: Gemeente Breda, Kredietbank West-Brabant, Allegro
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
234
299
255
361
211
329
Voor 2021 was rekening gehouden met een toename van het aantal gestarte schuldregelingen met 15%. De realisatie in 2021 (211) is juist lager dan in 2020 (255). Dit heeft te maken met een lagere instroom van het aantal gemelde hulpvragen op het gebied van armoede en schulden. De verwachte 15% extra instroom ten gevolge van de pandemie is uitgebleven door alle steunmaatregelen; door intensivering van preventieve werkzaamheden; aansluiting op Nederlandse schuldhulproute (waaronder Geldfit.nl); hoge instroom vroegsignalering op basis van nieuwe wet WGS.
Indicator: Budgetbeheer (audit nr 29) Omschrijving: Aantal budgetbeheertrajecten Bron: Gemeente Breda, Kredietbank West-Brabant
Meeteenheid: Aantal trajecten
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
410
383
407
507
391
462
Voor 2021 rekening gehouden met een toename van het aantal budgetbeheertrajecten van 15%. De realisatie in 2021 (391) is juist lager uitgekomen dan in 2020 (407). Dit heeft te maken met een lagere instroom van het aantal gemelde hulpvragen op het gebied van armoede en schulden. De verwachte 15% extra instroom ten gevolge van de pandemie is uitgebleven door alle steunmaatregelen; door intensivering van preventieve werkzaamheden; aansluiting op Nederlandse schuldhulproute (waaronder Geldfit.nl) en hoge instroom vroegsignalering op basis van nieuwe wet WGS.
Jaarstukken 2021
50
Thema Leven WAT HEBBEN WE BEREIKT? Samen met partijen in de stad hebben we verschillende ambities waargemaakt uit het Uitvoeringsprogramma 2017-2022 van Team Breda. Door corona lag ook dit jaar de focus op de ondersteuning van sportaanbieders en het zoeken naar manieren om het aanbod voort te zetten en te versterken. Daarbij hebben we aansluiting gezocht met Verbeter Breda, gezondheid, participatie, cultuur, het onderwijs en het jeugdbeleid. Uit de najaarsenquête blijkt dat ruim 75% van de volwassen Bredanaars ten minste 1 keer per week heeft gesport, ondanks de pandemie.
WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN ? Sporten en bewegen stimuleren •
De partners aan de thematafel Breda Beweegt hebben hun activiteiten uitgevoerd op alle thema’s: 'vitale sportaanbieders', 'bewegen als basis', 'bewegen in de wijk', 'bewegen in de wijk pensioen' en 'inclusief sporten'. Door de coronamaatregelen deden ze dit vaak in aangepaste vorm. Net als in 2020 boden diverse partners gezamenlijk sport- en beweegactiviteiten aan voor kinderen en jongeren via SummerviBes Breda.
•
We hebben extra ondersteuning geboden aan sport- en beweegaanbieders. We hadden onder meer intensief contact over de coronamaatregelen. Om verenigingen te compenseren voor de extra kosten die zij daardoor maakten, hebben we eind 2021 een tijdelijke subsidieregeling opengesteld.
•
We hadden ook specifiek aandacht voor de brede motorische ontwikkeling van kinderen en jongeren. Op alle basisscholen waar sportcoaches actief zijn, is de beweegvaardigheid van de kinderen gemeten. Diverse sportverenigingen zijn gestart met het opleiden van trainers en coaches, in samenwerking met Curio sport en bewegen en Deltalent. De pilot van het programma Lekker Fit! in de kinderopvang is met ingang van schooljaar 2021-2022 uitgebreid van 4 naar 7 locaties.
•
Bij inclusief sporten lag de focus op bewegen voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en volwassenen met overgewicht, via het Maatjesproject en HealthyLife. Beide projecten worden in 2022 voortgezet.
•
Samen met BUas, NAC Maatschappelijk, Breda Actief, Grote Broer Grote Zus en mCon esports hebben we verschillende online toernooien georganiseerd, enkele in combinatie met fysiek sportaanbod. Om de Bredase esports community verder uit te bouwen, hebben we een samenwerkingsovereenkomst gesloten met BUas. De agenda voor Urban Sports & Culture is verder ontwikkeld.
Gezondheid en preventie In 2021 hebben we een actieplan opgesteld voor Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) voor de periode 2021-2022. Dit actieplan bevat diverse ambities met verschillende thema’s, zoals gezond eten, water drinken, bewegen en rookvrij opgroeien. Daarbij zoeken we verbindingen met onder meer bedrijven, kinderboerderijen, scholen en sportclubs. Ook hebben we verbindingen gelegd met het Lokaal Preventieakkoord en het Sportakkoord Breda. Zo willen we een omgeving creëren waar de gezonde keuze makkelijk en aantrekkelijk is. Een aantal voorbeelden: alle speeltuinen worden rookvrij gemaakt, er is extra aandacht voor water drinken en 2 sportkantines hebben een gezondere omgeving gecreëerd. Gedurende het jaar was er continu aandacht voor deze thema’s. Rookvrij opgroeien stimuleren we samen met een Rookvrije Generatie. Sportaccommodaties De investeringsregeling voor buitensportaccommodaties is volledig benut. We hebben in 2021 € 1,8 miljoen aan subsidie uitgekeerd aan sportverenigingen voor de vernieuwing van velden, banen en kleed- en wasaccommodaties. De totale investering sinds 2018 bedraagt € 5,4 miljoen. Herijking tarievennota Dit jaar hebben we een herijking van de dekkingspercentages uitgevoerd.
De nieuwe cijfers laten echter zien dat wijzigingen in de organisatie hebben geleid tot aanpassingen van de dekkingspercentages die niet kunnen worden gerelateerd aan de verenigingen. Het is daarom niet wenselijk om dit verschil te verdisconteren in nieuwe tarieven. Door de verslechterde financiële positie van de sportverenigingen zou een verhoging van de tarieven daarnaast ook veel onrust opleveren. We nemen de huidige cijfers daarom als nieuw uitgangspunt en vergelijken deze in 2023 nogmaals om de dekkingspercentages dan transparant te herijken. Dit betekent dat we de huidige tarieven nog 2 jaar indexeren. Sport en bewegen in de openbare ruimte In 2021 hebben we een aantal nieuwe beweegplekken aangelegd in de openbare ruimte, waaronder fitnessplek en
Jaarstukken 2021
51
danceground Epelenberg, sportplek Overakker en fitnessplek Haagse Beemden. De pilot voor de SmartMove/rondje singels is gerealiseerd. Daarnaast hebben we voorbereidingen getroffen om de skateplek in Princenhage te vernieuwen en een basketbalplek aan te leggen in de Haagse Beemden. Ook heeft de Sportcontrainer weer op verschillende locaties gestaan, waaronder op de tijdelijke sportplek op het Chasséveld. Talentencentrum en talentontwikkeling We hebben in 2021 diverse regionale talentprogramma’s ondersteund, onder meer op het gebied van atletiek, schaatsen en handbal. Voor het Talentencentrum en de bijbehorende buitenruimte hebben we een definitief ontwerp gemaakt. De omgevingsvergunning is inmiddels verleend en we hebben een uitvoeringsovereenkomst gesloten met de aannemer. De start van de bouw is (vanwege de complexe marktsituatie) doorgeschoven naar het voorjaar van 2022. Medio 2023 is het gebouw klaar. Sportevenementen Afgelopen jaar konden maar weinig sportevenementen plaatsvinden. In juni vond het NK Atletiek plaats en in juli het NK King of the Court. Aan dat laatste evenement was een programma voor het primair en voortgezet onderwijs gekoppeld, waardoor leerlingen kennis konden maken met beachvolleybal. Toen duidelijk werd dat de Vuelta in 2022 alsnog in Nederland van start gaat, hebben we de voorbereidingen voor de organisatie en het activatieprogramma weer opgestart.
Ook hebben we samen met Tilburg een bid ingediend voor de organisatie van de Special Olympics Nationale Spelen in 2024.
RISICO'S U vindt de risico's van dit thema in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
INDICATOREN Thema-indicatoren Leven Indicator: Tevreden over het leven (audit nr 30) Omschrijving: Gemiddeld rapportcijfer tevredenheid met het leven Bron: Stadsenquête
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
8
7,8
7,7
>7,8
7,7
> 7,8
De streefwaarde is op 0,1 punt niet gehaald en is hetzelfde als in 2020. Het ligt voor de hand dat de beperkingen en impact van corona hiervan de voornaamste oorzaak zijn.
Indicator: Structureel sporten (audit nr 31) Omschrijving: Percentage inwoners (16+) dat structureel sport (minimaal 150 minuten matig intensieve inspanning per week) Bron: Stadsenquête
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
75
72
76
Zie toelichting
70
Let op: cijfers vanaf 2021 zijn niet meer vergelijkbaar met voorgaande jaren in verband met wijzigingen in de landelijk beweegrichtlijnen en de onderzoeksopzet. Met ingang van 2021 is gevraagd naar minstens 150 minuten matig intensieve inspanning per week in plaats van minimaal maandelijks sporten. De streefwaarde - destijds nog gebaseerd op de oude onderzoeksopzet - is voor 2021 gehaald. Dit lijkt er op te wijzen dat de groep die minimaal éénmaal per maand sport (oude definitie) in de regel ook éénmaal per week sport( nieuwe definitie). De beweegnorm is in 2020 vervangen door de beweegrichtlijn(en). In de jaarrekening 2021 konden de inhoudelijke wijzigingen (vanwege BBV richtlijnen) nog niet worden doorgevoerd. Dit gebeurt alsnog bij de eerstvolgende herijkingsronde van de indicatorenset. Indicator: Effect ondersteuning op kwaliteit van leven (audit nr 34) Omschrijving: Percentage Wmo-cliënten dat het helemaal eens of eens is met de stelling 'Door de ondersteuning die ik krijg heb ik een betere kwaliteit van leven' Bron: CEO WMO
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
77
79
75
70 tot 80
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 75 tot 80
Het onderzoek moet nog plaatsvinden.
Jaarstukken 2021
52
Productindicatoren Product Volksgezondheid Indicator: Gezondheidsbeleving (audit nr 35) Omschrijving: Gemiddeld rapportcijfer voor de lichamelijke gezondheid Bron: Stadsenquête
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
7,6
7,5
7,7
Continueren: 7,3 - 7,7
7,5
continueren: 7,3-7,7
De streefwaarde is behaald. We zien dat mensen door corona enerzijds meer gezondheidsuitdagingen kennen (meer moeite om voldoende te bewegen en gezond te blijven eten), maar ook bewuster bezig zijn met hun gezondheid. Productindicatoren Product Sportbeleid Indicator: Niet-wekelijkse sporters (audit nr 36) Omschrijving: Percentage inwoners van 19 jaar en ouder dat NIET minstens één keer per week aan sport doet Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV Realisatie 2018
Realisatie 2019
Meeteenheid: % Realisatie 2020 42,3
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. Het onderzoek wordt om de 4 jaar uitgevoerd. Voor het laatst in 2020 en in 2024 weer. Voor 2021 is daarom geen realisatiecijfer beschikbaar gesteld door VNG Realisatie. De beweegnorm is in 2020 vervangen door de beweegrichtlijn(en). Deze landelijk verplichte indicator is daar nog niet op aangepast.
Thema Ontmoeten WAT HEBBEN WE BEREIKT? Ook in 2021 zagen we weer volop initiatiefkracht, creativiteit en betrokkenheid bij de inwoners en organisaties in Breda. Samen zochten we naar mogelijkheden om veilig gebruik te maken van de openbare ruimte en om elkaar te helpen waar nodig. We hebben veel kunnen betekenen in de behoefte om elkaar te blijven ontmoeten. Hulp en advies Tijdens de lockdowns hebben we veel hulp en advies geboden aan inwoners en organisaties binnen de actieve netwerken in de wijken en dorpen. De bestaande netwerken en wijkinstrumenten bleken zeer geschikt om met elkaar in contact te blijven. We bleven op de hoogte van wat er speelde in de wijken en dorpen, konden snel schakelen naar organisaties binnen en buiten het Stadskantoor en kregen de problematiek tijdig in beeld. We hebben vraag en aanbod soepel bij elkaar gebracht en konden vlot reageren op spontane corona-initiatieven van onze inwoners. Elkaar ontmoeten Het is belangrijk om elkaar te ontmoeten en juist dat hebben we ook in 2021 gemist. Als gemeente hebben we ontmoeting waar mogelijk gefaciliteerd. We hebben onder meer uitvoeringsplannen gemaakt rondom ‘ontmoeten’ en hebben meerdere (bewoners)initiatieven ondersteund tijdens de lockdowns. Daarnaast hebben we de wijk- en dorpscentra extra (en nog beter op maat) ondersteund en bewoners opgezocht via digitale kanalen (wijkplatforms).
Gelijke kansen Alle Bredanaars verdienen gelijke kansen. Om daaraan te werken, zijn we in 2021 gestart met Verbeter Breda. In de eerste helft van het jaar hebben we met diverse bewoners en organisaties gesproken over de kloof waar het Circusvis-rapport en het Rekenkamer-rapport ons op hebben gewezen. De opbrengst van deze gesprekken is in juli 2021 vastgelegd in het Pact van Breda. In deel 1 van het Pact constateren we dat we voor een grote opgave staan om de groeiende tweedeling tegen te gaan. Onder thema 2 ‘ondernemend Breda’ staat Verbeter Breda als één van de grote projecten nader uitgewerkt.We hebben ervoor gezorgd dat de uitvoeringsaanpak 'Een plus op aandachtswijken' goed aansluit op het programma Verbeter Breda op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Samen met onder meer bewoners en wijkprofessionals hebben we gewerkt aan een uitvoeringsorganisatie en een actieplan Verbeter Breda voor 2022-2023. We hebben verbindingen gelegd met bewoners en organisaties rondom beleidsthema’s als wonen en de energietransitie. Daarnaast hebben we contact gelegd met andere organisaties, zoals de gemeenten Tilburg en Rotterdam om ervaringen uit te wisselen over het werken met een pact. Aandachtswijken Jaarlijks maken we nieuwe wijkfoto’s en wijkagenda’s voor 'Een plus op aandachtswijken', zodat we blijven werken op basis
Jaarstukken 2021
53
van de meest actuele data en signalen uit de stad. De benaming ‘kwetsbare wijken’ wordt als stigmatiserend ervaren. Daarom noemen we onze uitvoeringaanpak vanaf nu ‘Een plus op aandachtswijken’. •
In 2021 zijn ook Epelenberg en Hoogeind opgenomen als aandachtsbuurt. Het ging toen specifiek om deze 2 straten. We hebben inmiddels geconstateerd dat het gebied waarin interventies nodig zijn groter is dan we aanvankelijk dachten. Ook de problematiek is breder dan gedacht. Zo zien we veel kwetsbare bewoners en in sommige delen van dit gebied weinig sociale samenhang. Bovendien ervaren bewoners overlast van andere bewoners, is er sprake van normvervaging, jeugdoverlast, risico’s dat jongeren afglijden naar criminaliteit, drugsoverlast en een toename van afvaldumpingen en zwerfafval.
WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN ? Wijkzaken •
We hebben snel geschakeld bij spontane initiatieven, zoals activiteiten in de openbare ruimte. Daarnaast signaleerden we wat er speelde in de wijken. We zagen meer eenzaamheid en verward gedrag. Daarnaast merkten we dat inwoners moe werden van de landelijke maatregelen. In sommige buurten was het onrustig, bijvoorbeeld rond de jaarwisseling.
•
De wijkdeals hebben geen noemenswaardige belemmeringen ervaren door corona. Er zijn 100 nieuwe deals bijgekomen in 2021, waaronder een aantal bijzondere, zoals stadslandbouw/buurttuin en jeu-de-boulesbanen. Vanwege corona was er juist meer aandacht voor de buitenruimte. De wijkdeals waren al een succes en dat werd door corona extra benadrukt.
•
Bij de wijk- en dorpsplatforms zijn 121 subsidieaanvragen ingediend en toegekend.
•
Gaandeweg zijn we steeds meer ontmoetingen digitaal gaan doen om toch met elkaar in contact te blijven en waar mogelijk de vaart erin te houden. In de zomermaanden en het vroege najaar konden de fysieke ontmoetingen wél plaatsvinden. Een mooi voorbeeld hiervan is de Buurtcamping in de Hoge Vucht.
•
De geplande projecten en activiteiten uit de wijkagenda’s zijn grotendeels uitgevoerd. Sommige initiatieven hebben alleen wat vertraging opgelopen en lopen door in 2022. Van andere initiatieven bekijken we komend jaar de haalbaarheid. Het project Binnenste Buiten in de wijk Schorsmolen heeft vertraging opgelopen door corona, maar heeft nu al mooie dingen opgeleverd. Het budget is benut om samen een ontwerp te maken voor een voetgangersgebied. Ook hebben we met bewoners digitale bijeenkomsten georganiseerd en een bijeenkomst fysiek buiten. Het Jeugdplan Heuvel vanuit de aanpak Aandachtswijken hebben we wel kunnen uitvoeren zoals gepland.
•
Krypton wordt een centrale plek waar jongeren uit de Hoge Vucht hun talenten kunnen ontwikkelen op het gebied van sport en cultuur. In 2021 hebben de wijkprofessionals, de gemeente en een externe adviseur de knelpunten en uitdagingen in kaart gebracht. Na een eerste verkenning via het project 'Een plus op aandachtswijken' hebben we het project ondergebracht bij Verbeter Breda. Daarbij wordt de keten Jeugd de inhoudelijke trekker. Financieel blijft het project in 2022 vallen onder 'Een plus op aandachstwijken.
•
Vanuit Breda Begroot hebben we in 2021 ook de projecten Bavel 2030, Heusenhout en de speelplek Keermanslaan voortgezet.
•
In 2021 heeft de gemeenteraad gesproken over de toekomstige rol en inzet van de wijk- en dorpsraden. De uitkomsten hiervan worden meegenomen in het nieuwe Uitvoeringsakkoord 2023-2026.
•
De wijk- en dorpscentra hadden het ook in 2021 zwaar. Ze moesten continu omschakelen om te voldoen aan de RIVM-richtlijnen. De gedeeltelijke openstelling en complete sluiting maakten het moeilijk om tot een sluitende exploitatie te komen. Zonder extra steunpakketten vanuit het Rijk en de gemeente waren meerdere wijk- en dorpscentra failliet gegaan. Gelukkig konden we snel reageren op vragen en problemen. We stellen voor om € 130.000 te onttrekken aan de algemene reserve om een aantal verzwakte wijkcentra intensiever te ondersteunen. Het budget is nodig voor ondersteuning van wijkcentrum De Nieuwe Meidoorn, wijkcentrum/ontmoetingscentrum De Vlieren en het faciliteren van overige centra zodat laagdrempelige ontmoetingen in de wijk mogelijk zijn en blijven.
•
In elke wijk zijn aantrekkelijke en veilige speelplekken. In september hebben we het gemeentelijke plan Spelen vastgesteld. Op speelplekken kunnen verschillende leeftijdsgroepen elkaar ontmoeten, samen spelen en bewegen.
Dit hebben we vanwege corona extra gedaan •
We hebben bewonersinitiatieven geholpen bij hun keuze om wel of niet door te gaan vanwege de beperkende maatregelen. Ook hebben we spontane hulpacties van bewoners in de buurt ondersteund.
Jaarstukken 2021
54
•
Waar mogelijk werden (buiten)activiteiten wel doorgezet, vooral om de jeugd in de wijken voldoende uitdaging te bieden. Ook gemeentelijke programma’s als Breda Buiten werden goed bezocht. Een mooi voorbeeld van een nieuw wijkinitiatief was de Buurtcamping.
•
In 2021 hebben we ook coronamiddelen ingezet om wijkplatforms in de Haagse Beemden en de Hoge Vucht extra te faciliteren en te stimuleren om 'ontmoeten' in de stad een impuls te geven.
•
Voor onze meer kwetsbare en oudere inwoners was 2021 veelal een moeilijker jaar. Zij durfden elkaar vaak nog niet te ontmoeten of ze waren veel beperkter voor hun reguliere activiteiten. Eenzaamheid en verward gedrag werden meer zichtbaar. Daarom hebben we de koppeling met hulporganisaties en wijknetwerkers versterkt. Een mooi voorbeeld is de versterking van extra buurtpunten in de wijk.
•
We hebben de besturen van de wijk- en dorpscentra actief begeleid tijdens de volledige of gedeeltelijke sluitingen. Daarbij dachten we mee over de vele onduidelijkheden en de wisselende mogelijkheden voor hun doelgroepen. We hebben meerdere communicatiemiddelen ingezet om deze besturen zo goed en snel mogelijk te helpen.
•
In Linie en in Prinsenbeek zijn we gestart met de gebiedsgerichte aanpak van de energietransitie. De afdeling Wijkzaken heeft bijgedragen aan de Transitievisie Warmte en de communicatie over het vervolgproces. We hebben een communicatie- en participatieaanpak gemaakt en diverse middelen ontwikkeld, zoals een nieuwsbrief en een mobiel informatiecentrum dat in de wijk als vraagbaak wordt ingezet. Daarnaast zijn we bij huishoudens op bezoek geweest om samen met hen een aanpak te ontwikkelen.
Inburgering De nieuwe Wet inburgering is uiteindelijk niet per 1 juli 2021 ingevoerd, maar per 1 januari 2022. Dit heeft ons de tijd gegeven om het geheel nog verder uit te werken en pilots uit te voeren om de gekozen weg te testen en zo nodig bij te stellen. In september 2021 is het beleidsplan Thuiskomen in Breda aan de gemeenteraad voorgelegd. Het college en de gemeenteraad zijn unaniem akkoord gegaan met deze vertaling van de wet Inburgering naar een Bredase aanpak. Op de 4 onderdelen uit de begroting 2021 hebben we het volgende bereikt: •
Warme overdracht van het COA naar de gemeente Het COA zorgt met een warme overdracht voor een goede start in Breda. Samen met Taalideaal en partners uit de stad zorgen we voor de 8 weken opstartklas. Daarin wordt bepaald in hoeverre nieuwe statushouders geschoold en leerbaar zijn. Op basis van die informatie stelt de regisseur samen met de statushouder het PIP op (Plan inburgering en Participatie). De leerbaarheidstoets geeft aan welk taalonderwijs er gevolgd moet worden: B1, onderwijs of de Zroute. Op verschillende leefgebieden worden doelen afgesproken voor de hele inburgeringstermijn. Daarom hebben we gekozen voor een dynamisch document als grondslag voor de beschikking.
•
Inkoop taalroutes In Breda hebben we voor de komende jaren 2 taalaanbieders geselecteerd voor de B1- en Z-route. De aanbesteding voor de onderwijsroute is medio maart afgerond.
•
Ontzorgen Met onze werkwijze voldoen we aan de wettelijk verplichte ontzorging. In 2021 heeft de schuldhulpverlening ervaren dat statushouders die in de toekomst gaan starten in de Z-route, meer begeleiding en coaching nodig hebben. Deze ervaringen worden verwerkt in de aanpak voor 2022.
•
Maatschappelijke begeleiding Samen met de partners van de ontwikkeltafel Statushouders, de woningbouwcorporaties, het COA en WSP hebben we de klantreis voor inburgering opgesteld. Deze is terug te vinden in het beleidsplan Thuiskomen in Breda.
Om de uitstroom te bevorderen van de mensen die nog moeten inburgeren, hebben we naast de reguliere taaltrajecten in 2021 ook leer-werktrajecten met een extra taalcomponent ingezet (logistiek paspoort, zorg). Vanuit deze leer-werktrajecten zijn statushouders direct doorgestroomd naar betaald werk. Voor deze groep hebben we ook extra nazorg (jobcoaching) geregeld als zij werk hadden aanvaard. Hierdoor blijven zij duurzaam aan het werk en voorkomen we uitval. Via de thematafel hebben we de begeleiding van statushouders die al langere tijd in Nederland zijn een impuls gegeven. Via buddyprojecten hebben we 80 statushouders gekoppeld aan inwoners van Breda om hun netwerk te vergroten en hen uit hun isolement te halen.
RISICO'S U vindt de risico's van dit thema in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Jaarstukken 2021
55
INDICATOREN Thema-indicatoren Ontmoeten Indicator: Sociale cohesie (audit nr 37) Omschrijving: Score sociale cohesie Bron: Buurtenquête Realisatie 2018
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10 Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
6
6,1
Zie toelichting
6
De streefwaarde is behaald. Door middel van diverse bewonersactiviteiten en faciliteiten (wijk - en dorpscentra) in de wijken en dorpen bleven we sociale cohesie stimuleren. Alleen in de oneven jaren zijn realisatiewaarden en streefwaarden beschikbaar, omdat het onderzoek om het jaar in de oneven jaren plaatsvindt.
Productindicatoren Product Wijkaanpak Indicator: Leefbaarheidsinitiatieven vanuit bewoners (audit nr 38) Omschrijving: Aantal ingediende leefbaarheidsinitiatieven van bewoners (fysiek, sociaal, overlast en/of veiligheid) Bron: Gemeente Breda, Wijkzaken
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
222
179
143
200
121
200
De streefwaarde is niet behaald. Er zijn 121 subsidieaanvragen ingediend en toegekend. In 2021 zijn er geen aanvragen ingetrokken of niet gehonoreerd. Vanwege de blijvende coronacrisis waren de mogelijkheden beperkter om bewoners met nieuwe initiatieven te stimuleren en was de uitvoering van geplande bestaande activiteiten niet altijd mogelijk. Ondanks de fysieke beperkingen zijn met name in de zomermaanden activiteiten wel doorgegaan. Richting einde van het jaar werden de activiteiten zo goed als mogelijk aangepast om toch wat te kunnen betekenen in de wijken en dorpen.
Indicator: Wijkdeals (audit nr 39) Omschrijving: Aantal initiatieven van bewoners(groepen) die zich richten op onderhoudswerkzaamheden in de openbare ruimte (opgeteld aantal vanaf 2012). De gemeente biedt hierbij hulp in de vorm van een vergoeding, materiaal of in de organisatie. Bron: Gemeente Breda, Wijkzaken
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
283
354
407
400
529
425
De streefwaarde is ruimschoots behaald. Wijkdeals hebben ook dit jaar weer een gestage groei laten zien: een toename van ruim 120 wijkdeals ten opzichte van 2020. In de periode 2012-2021 zijn 529 wijkdeals uitgevoerd.
DE KOSTEN VAN DIT PROGRAMMA Bedragen x €1.000 Primaire begroting 2021 Begroting 2021 na wijziging
Jaarrekening 2021
Afwijking 2021
Lasten Opgroeien
87.839
103.461
105.083
-1.622
Betrokken zijn
56.137
56.461
57.689
-1.228
Thuis
51.401
57.085
50.522
6.562
Leren, ontwikkelen en werken
123.312
136.249
130.067
6.182
Leven
9.046
9.566
9.039
527
Ontmoeten
3.859
4.840
3.805
1.035
Totaal Lasten
331.594
367.662
356.204
11.457
Opgroeien
36.945
46.507
46.680
-173
Betrokken zijn
5.841
5.991
1.555
4.436
Thuis
6.758
6.504
4.512
1.992
Baten
Jaarstukken 2021
56
Primaire begroting 2021 Begroting 2021 na wijziging Leren, ontwikkelen en werken Leven Ontmoeten
Jaarrekening 2021
Afwijking 2021
83.602
91.026
97.192
-6.166
0
270
110
160
0
0
-158
158
836
836
836
0
Totaal Baten
133.981
151.133
150.727
407
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
197.613
216.528
205.477
11.051
Reserve investeringen sportverenigingen
FINANCIËLE TOELICHTING OP DIT PROGRAMMA Het resultaat van het programma Vitaal en Sociaal Breda bedraagt € 11,1 miljoen. Dit positieve resultaat is grotendeels ontstaan door incidentele financiële meevallers. In 2021 hadden we (veel) extra middelen ter beschikking voor de bestrijding van de coronacrisis. Die waren afkomstig uit compensaties vanuit het Rijk en ons eigen pakket aan steunmaatregelen. Deze middelen hoefden niet allemaal ingezet te worden, en leverden daarmee een incidenteel financieel voordeel op. In het hoofdstuk over corona lichten we de incidentele corona-effecten integraal toe. Per thema lichten we de substantiële verschillen ten opzichte van de begroting toe. De financiële gevolgen voor de (middel)lange termijn zijn nog onzeker. Het nieuwe kabinet stelt structureel extra middelen ter beschikking voor de Jeugdwet. Ook zoeken zij naar een vorm van een eigen bijdrage die recht doet aan de betaalbaarheid voor lage- en middeninkomens en de landelijke normen. De komende tijd moet duidelijk worden wat een nieuw structureel evenwicht is tussen onze beschikbare middelen en het gewenste voorzieningenniveau. Thema Opgroeien, resultaat € -1,4 miljoen Dit thema bevat alle onderdelen van de jeugdhulp.
Voor het primair en voortgezet onderwijs gaat het daarnaast om de beleidsuitvoering van deelthema’s, zoals het leerlingenvervoer, de leerplicht, het uitvoeringsprogramma voor- en vroegschoolse educatie en de aanpak van voortijdig schoolverlaten. Jeugd (resultaat € -2,1 miljoen) Voor de jeugdhulp ontvingen we in 2021 € 3,4 miljoen meer dan (primitief) begroot. Het Rijk verstrekte deze extra middelen om de acute problematiek in de jeugdzorg op te lossen. Met dit geld kregen we onder andere ruimte om de crisiscapaciteit in de jeugd-ggz uit te breiden en de wachttijden aan te pakken. Hiertegenover stond € 5,5 miljoen aan hogere kosten dan (primitief) begroot. Die werden veroorzaakt door diverse factoren: •
We moesten investeren in extra personele capaciteit bij het toegangsteam om meer grip te krijgen op de jeugdhulp die werd ingezet en de wachttijden voor de gemeentelijke toegang. Dit zorgde voor € 0,8 miljoen aan hogere kosten. Onze focus lag op de inzet van passende zorg, kortere doorlooptijden, een uniforme werkwijze, meer gebruik van de beschikbare data en meer samenwerking met het voorliggend veld en de zorgaanbieders.
•
Op de verstrekking van niet vrij toegankelijke jeugdhulp, jeugdbescherming en maatregelen voor jeugdreclassering lagen de kosten € 4,1 miljoen hoger dan (primitief) begroot. Dit kwam vooral door: o Een hoger aantal verstrekkingen van ambulante jeugdhulp. Ten opzichte van 2020 stegen de kosten van zorg in natura met € 1,7 miljoen. De beheersmaatregelen konden deze groei niet ombuigen. We zagen het aantal jeugdigen in zorg oplopen. De kosten voor psychische en psychiatrische hulpverlening vielen hierbij op. Die werden onder meer veroorzaakt door de corona-omstandigheden en het verwijsgedrag van onze partners. o Bij de jeugdbescherming, de jeugdreclassering en de crisishulp zagen we een kostenstijging van € 0,6 miljoen ten opzichte van 2020. Dit kwam vooral door prijsstijgingen die met terugwerkende kracht zijn doorgevoerd en doordat er meer crisishulp nodig was. o Het aandeel en de omvang van de PGB-verstrekkingen nemen af ten opzichte van Zorg in Natura.
•
Met de Jeugdhulpregio’s, de gecertificeerde instellingen (GI’s) en de Jeugdautoriteit (JA) hebben we in 2021 een akkoord bereikt over de tarieven voor alle GI’s vanaf 2020. Dat gebeurde op basis van een kostprijsonderzoek, en een onderzoek naar de bedrijfsvoering van Jeugdbescherming Brabant (geïnitieerd door de 5 Brabantse jeugdhulpregio’s). Daarnaast zijn we voor Jeugdbescherming Brabant een transitievergoeding en een bijdrage in de
Jaarstukken 2021
57
huisvesting overeengekomen. Deze ontwikkelingen leverden samen een aanvullende kostenpost op van € 0,3 miljoen. •
Een aantal ontwikkelingen waren bij het opstellen van de begroting nog onvoldoende in beeld, en hebben geleid tot extra kosten. Het gaat dan om hogere lasten door onder meer de gemeentelijke cao-ontwikkelingen, de invulling van de ‘norm van opdrachtgeverschap’, de organisatie rondom de GI’s en de huisvesting bij Advendo. Dit leverde aanvullende kosten op van ongeveer € 0,3 miljoen.
Primair en voortgezet onderwijs (resultaat € 0,3 miljoen) •
We hielden € 0,4 miljoen over van de 5,4 miljoen die we ontvingen om achterstanden weg te werken in het onderwijs en de voorschoolse voorzieningen. De beschikkingen voor deze Rijkssubsidie zijn gedurende het jaar verschillende keren gewijzigd. Daardoor kwamen meer gelden beschikbaar die we in 2021 niet meer konden verstrekken aan onze samenwerkingspartners. Deze gelden worden nu vanaf 2022 ingezet.
•
We hadden een overschot van € 0,1 miljoen vanuit de regionale aanpak laaggeletterdheid. Door corona konden geplande activiteiten niet plaatsvinden. We stellen voor om dit resterende budget over te hevelen naar 2022 zodat de ambities uit het regionaal plan 2020-2040 ‘Dromen Durven Doen!’ kunnen worden gerealiseerd, bijvoorbeeld met een regionale website in dienst van de regionale aanpak laaggeletterdheid en inzet voor een werkgeversaanpak.
•
We hadden een tekort van € 0,2 miljoen op de bekostiging van het leerlingenvervoer. We hebben tijdelijk extra capaciteit ingezet en extra hygiënemaatregelen getroffen vanwege Covid-19. De nieuwe verordening wordt later ingevoerd en we verwachten een positieve effect op de vervoersaantallen.
Corona (resultaat € 0,5 miljoen) Twee regelingen hadden een substantieel effect op onze financiën: •
Vanuit het 4e en 5e coronapakket van het Rijk ontvingen we € 0,8 miljoen om de problematiek rondom jeugd en jongeren aan te pakken, extra activiteiten en ontmoetingen te organiseren en ondersteuning te bieden. Van dit bedrag resteert nog € 0,52 miljoen, dat we overhevelen naar 2022.
•
We ontvingen extra middelen vanuit het Rijk voor onderwijs (Slob-middelen) en het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Van de € 3,6 miljoen aan NPO-gelden was voor 2021 € 0,76 miljoen beschikbaar. Omdat de plannen nog onvoldoende concreet waren, hebben we deze middelen doorgeschoven.
Thema Betrokken zijn, resultaat € -5,7 miljoen Het thema Betrokken zijn bestaat uit de producten Volwassenen maatwerkondersteuning (de Wmo-voorzieningen huishoudelijke verzorging en begeleiding), Algemene voorzieningen volwassen (zoals de thematafel Zorg voor elkaar) en Maatwerk Wmo (de Wmo woon- en vervoersvoorzieningen). •
Het resultaat voor Wmo begeleiding en huishoudelijke verzorging bedraagt € -5,9 miljoen. Dit komt door de volgende ontwikkelingen: de aanzuigende werking door het abonnementstarief voor eigen bijdragen, de vergrijzing, de toenemende complexiteit van de zorg, en de begeleidingstrajecten bij jong volwassenen (mede door de coronacrisis). Het negatieve resultaat bestaat uit 3 onderdelen: o Bij de verstrekking van huishoudelijke verzorging ontstond een resultaat van € -3,4 miljoen. Door de aanzuigende werking van het abonnementstarief hebben wij een claim van € 3,9 miljoen neergelegd bij het Rijk om ons te compenseren voor de hogere kosten. In een kamerbrief heeft het Rijk aangegeven dat volledige aanvullende compensatie voor de Wmo niet aan de orde is. De verwachte toename van het aantal cliënten bij de huishoudelijke verzorging wijkt (licht) af van de opgestelde begroting/claim. Het tekort op de voorziening voor huishoudelijke verzorging bedraagt € 3 miljoen. Daarnaast zijn de kosten van de bedrijfsvoering met € 0,4 miljoen overschreden. Dit is onder meer veroorzaakt door de inzet van extra inhuurkrachten om pieken op te vangen. Het kabinet heeft wel aangegeven op termijn te werken aan een eerlijke eigen bijdrage van de huishoudelijke voorziening om de aanzuigende werking van aanvragen terug te dringen. o De post Begeleiding heeft een resultaat van € -3 miljoen.
Dit werd mede veroorzaakt door een toename van het aantal begeleidingstrajecten, waaronder jongvolwassenen (18 t/m 27 jaar). Deze toename wordt versterkt door de coronacrisis, waarbij (kwetsbare) jongeren vastlopen, zoekende zijn naar structuur of terugvallen in ongewenst gedrag. We zien dat het project Bewegen naar de voorkant (beheersmaatregel) in 2021 in het stadskwadrant Noord-Oost heeft geleid tot een stabilisatie van het aantal cliënten, terwijl in de andere drie stadskwadranten waar het project niet draaide een stijging zichtbaar is. Vanaf 1 januari 2022 is het project in de hele stad ingevoerd. We verwachten dat dit leidt tot een demping van de groei van het aantal cliënten in Wmo Begeleiding.
Jaarstukken 2021
58
o
Door te sturen op het PGB, zien we een resultaat van € 0,5 miljoen. Dit is uit te splitsen naar PGB begeleiding (€ 0,3 miljoen) en PGB huishoudelijke verzorging (€ 0,2 miljoen).
•
De verstrekking van Wmo woon- en vervoersvoorzieningen leverde een resultaat op van € -1,4 miljoen. Dit heeft voor € -0,8 miljoen betrekking op de vervoersvoorzieningen. Voor € -0,6 miljoen komt dit door de woonvoorzieningen, waarbij dure aanpassingen nodig waren door de langdurige afwezigheid/beschikbaarheid van passende woonruimte. We zien dat we jaarlijks op deze posten overschrijden en de begroting dus niet reëel is. Daarom is de begroting hierop gecorrigeerd in 2022.
•
Op de post Zorgverzekering is een resultaat behaald van € 0,3 miljoen. Minder cliënten maakten gebruik van de collectieve zorgverzekering bij CZ. Deze verzekering is relatief duur, waardoor mensen in veel gevallen kozen voor een goedkopere verzekering.
•
Voor het hele programma Vitaal en Sociaal Breda zijn de terugvorderingen van subsidies verantwoord op het product Algemene voorzieningen volwassenen. Het betreft subsidies die niet zijn uitgeven door de subsidieontvangers en daarom zijn teruggevorderd. De terugvorderingen hebben betrekking op voorgaande boekjaren en veroorzaken een resultaat van € 0,55 miljoen.