Rbs Bestuursakkoord 2022-2026 incl bijlage

Dit is vaak een harde boodschap want iedereen die iets mankeert, wil het liefst weer terug naar een normale situatie. We gaan hier de komende tijd met deze inwoners over praten om te kijken of doorstroom naar de Wlz (Wet langdurige zorg) nodig is. Dit is vaak een lastig gesprek, maar we zien dat we hiermee uiteindelijk wel meer rust in het leven van onze cliënt brengen. In deze gesprekken staat het belang van de betreffende inwoners voorop. Zorgvoorzieningen: beschikken over voldoende en de juiste zorgvoorzieningen Het verlenen van de juiste zorg gaat hand in hand met het beschikken over de juiste zorgvoorzieningen. We willen zoveel mogelijk zorgvoorzieningen op maat. Dit is niet alleen belangrijk voor onze dienstverlening aan onze inwoners, maar dringt ook onnodige zorgkosten terug. Gemiddeld geven we € 2 miljoen per jaar uit aan Wmo-woonvoorzieningen voor mensen die onder begeleiding ook zelfstandig zouden kunnen wonen. Deze vormen van zorg zijn vaak erg kostbaar en sluiten niet aan bij de zorgbehoefte. Het aanbod van geschikte

zorgwoningen is in de laatste jaren steeds verder onder druk komen te staan. Met de huidige krapte op de woningmarkt vraagt dit om een andere aanpak. Daarom hebben we voor dit probleem extra middelen bestemd. Hiermee willen we onder andere aanleunwoningen en zorghofjes realiseren om op termijn structureel geld te besparen. Naast deze vier uitgangspunten is er een aantal zaken die we willen accentueren.

ACCENTEN Senioren Met Breda Senior zijn de eerste stappen gezet om beter in te spelen op de behoefte van onze senioren en om hun kennis en kunde te benutten. Onze senioren vervullen een belangrijke rol in onze maatschappij. Ze passen op hun kleinkinderen, doen vaak vrijwilligerswerk en zijn actief in het verenigingsleven. De komende periode werken we onze visie verder uit in een gestructureerd programma en uitvoeringsplan, waarmee we ons voorbereiden op de toenemende vergrijzingsgolf. We continueren daarom Breda Senior. Mantelzorgers Zonder mantelzorgers zakt ons zorgstelsel vandaag nog in elkaar. Breda is dan ook erg trots op haar mantelzorgers. Maar die trots mogen de mantelzorgers ook wel meer gaan voelen. We behouden de middelen voor mantelzorg. Daarnaast geeft de impuls van € 0,05 miljoen per jaar ons extra mogelijkheden om onze mantelzorgen meer aandacht te geven en te waarderen. Ook gaan we actiever communiceren over de mogelijkheden voor respijtzorg, want we zien dat deze faciliteiten nog onvoldoende worden benut.

SAMENLEVING Diversiteit en inclusie Wij streven in Breda naar inclusie en diversiteit en nemen daar als gemeente ook zelf onze verantwoordelijkheid voor. Het draait hierbij niet alleen om verschillen in culturele achtergronden, maar ook om verschillen in generaties, verschillen tussen mensen met en zonder beperking, verschillen in genderidentiteit en verschillen in seksuele oriëntatie. Daarbij proberen wij zonder waardeoordeel een brug te slaan. Wij benoemen onacceptabel en overlastgevend gedrag. Ons streven is dat door inclusie een Breda ontstaat, waarin iedereen kan meedoen en zich thuis voelt.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

ketens heen. We willen namelijk geen ‘budgettendiscussie’, maar we willen onze inwoners zo goed mogelijk helpen met passende ondersteuning die ook echt nodig is.

25

Het is noodzakelijk dat de gemeente deze diversiteit ook weerspiegelt. We maken daarom een wethouder verantwoordelijk voor diversiteit en inclusie. Samen met inwoners, ondernemers, scholen, het maatschappelijk middenveld, verenigingen en sportorganisaties gaan we consequent het gesprek aan over jezelf kunnen zijn. We ondersteunen hen daar actief in. Discriminatie vinden we onacceptabel en tolereren we niet. Hier treden we hard tegen op. Ook straatintimidatie accepteren we niet. Vrijwilligers Vrijwilligers vormen een belangrijke groep die in de coulissen van onze samenleving een zeer prominente rol vervult. Ze zijn de olie van onze verenigingen en dragen vanuit intrinsieke motivatie bij aan prachtige initiatieven en evenementen. Hiermee dragen ze in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid van onze wijken en dorpen. We gaan deze groep beter ondersteunen, ontzorgen en op passende wijze waarderen, zodat ze nu en in de toekomst blijvend kunnen bijdragen aan de samenleving. We zien dat vrijwilligers te vaak tegen onnodige regels aanlopen die het ‘vrijwilligen’ niet faciliteren, maar juist moeilijker maken. Dat gaan we omdraaien. ‘Een natje en een droogje’ tijdens het vrijwilligerswerk wordt geen uitzondering meer, maar regel. We passen de subsidieverordening aan en hebben daarbij specifiek aandacht voor het zo goed mogelijk faciliteren van deze groep.

We onderzoeken ook of en in hoeverre we vrijwilligers extra kunnen ondersteunen als ze een evenement organiseren. Veteranen De oorlog in Oekraïne bevestigt op een pijnlijke manier de waarde van onze verworven vrijheden. Die vrijheden hebben we mede te danken aan de mensen die voor ons in de frontlinie hebben gestaan, tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar ook aan de mensen die er nu staan. Onze veteranen verdienen de komende periode extra aandacht. We gaan op zoek naar mogelijkheden om hen beter te ondersteunen door het opstellen van Bredaas veteranenbeleid. Daarbij faciliteren we ontmoetingen met lotgenoten en de samenleving.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

Statushouders Statushouders zijn gevluchte mensen, meestal uit onveilige landen, die in Nederland mogen blijven. Als Breda lopen wij niet weg voor onze verantwoordelijkheid. Wel vinden we het belangrijk om samen met het Rijk te kijken hoe de verdeling over het land gedaan wordt, omdat de schaarste op de

26

huizenmarkt niet overal hetzelfde is. In Breda merken we dat de spanning op de woningmarkt zo groot is dat we actief andere gemeente die weglopen voor hun verantwoordelijkheid aanspreken. Daarnaast vinden we het belangrijk dat een statushouder zo snel mogelijk naar vermogen mee kan doen. Wij spreken de statushouder hier op aan en ondersteunen hierbij. Daarom komt er een speciaal programma voor statushouders die nu nog in de bijstand zitten en gaan we naar mogelijkheden kijken om statushouders extra te helpen de taal te leren spreken. Het is onstuimig in de wereld en we zien dat er veel vluchtelingen zijn voor oorlog, geweld en uitsluiting. Vanzelfsprekend zijn asielprocedures en opvang van asielzoekers een rijksopgave. We zien dat het Rijk steeds vaker een beroep doet op gemeenten. Wij kijken daar niet voor weg en kijken naar ruimte voor opvang, maar bepalen wel voorwaarden aan een vraag, waarbij er geen ruimte is voor asielzoekers die geen perspectief hebben in Nederland. Dit om te voorkomen dat de solidariteit voor de opvang van vluchtelingen daalt. De opvang van ongedocumenteerden zetten we door totdat de Landelijke Vreemdelingenvoorzieningen is geregeld. De verwachting is dat dat deze bestuursperiode gaat zijn.

Wat betekent dit concreet? RONDOM DE UITGANGSPUNTEN • De komende periode gaan we samen met alle betrokken partijen, waaronder cliënten, instellingen en professionals, handen en voeten geven aan onze uitgangspunten. • We zetten in op het stimuleren van en verleiden tot een gezonde levensstijl. Hiervoor stellen we een gezondheidsvisie op, waarin we experimenten omzetten naar een concreet levensstijlprogramma. • In deze visie hebben we extra aandacht voor het voorkomen en terugdringen van overgewicht bij jong en oud. • We investeren extra in vroegsignalering en het bevorderen van een gezonde levensstijl. Hiervoor trekken we de komende jaren € 0,2 miljoen extra per jaar uit. • We kijken naar mogelijkheden om nog meer te bewegen

naar de voorkant en gaan efficiënter werken door in te zetten op de vraag achter de zorgvraag. Ondersteuning is en blijft beschikbaar voor wie dit nodig heeft. Om de toenemende druk op ons zorgstelsel te dempen en de autonome groei voor de komende jaren op te vangen, stellen we voor maatschappelijke ondersteuning de eerste drie jaar € 4 miljoen extra beschikbaar. In 2025 wordt dit € 3,5 miljoen en nemen we dit structureel op. • Huishoudelijke hulp is alleen bedoeld voor mensen die het zelf niet kunnen betalen. Onorthodoxe maatregelen om nieuwe aanvragen te beperken en de huidige vraag terug te dringen schuwen we niet. • Voor ons is het helder: het Rijk moet het abonnementstarief zo snel mogelijk afschaffen. Eerder dan 2025. We gaan het gesprek hierover niet uit de weg. • Bij het leveren van professionele zorg gaan we uit van de kwaliteiten van onze inwoners en leveren we maatwerk. • We gaan het goede gesprek aan met cliënten waarvan we zien dat maatschappelijke ondersteuning kan worden omgezet naar langdurige zorg. Hierbij staat het belang van de betreffende cliënten voorop. • We willen in Breda beschikken over de juiste zorgvoorzieningen. Dit voorkomt onnodige zorgkosten en zorgt dat ons aanbod beter aansluit bij de behoefte. Om vraag en aanbod met elkaar in evenwicht te brengen, realiseren we extra woon-zorgvoorzieningen. Hiervoor reserveren we eenmalig € 0,25 miljoen.

RONDOM DE ACCENTEN • Om ons voor te bereiden op de toenemende vergrijzing, gaan we in gesprek met onze senioren. Dit doen we onder de vlag van Breda Senior, met als resultaat een concreet programma en uitvoeringsplan. We stellen hiervoor € 0,1 miljoen beschikbaar voor de jaren 2023-2025. • We zijn trots op onze mantelzorgers. Die trots mogen ze van ons ook meer gaan voelen. De middelen voor mantelzorg blijven. Daarnaast reserveren we per jaar € 0,05 miljoen extra voor waardering van onze mantelzorgers. • We gaan actiever communiceren over de mogelijkheden voor respijtzorg.

• We treden hard op tegen discriminatie en straatintimidatie. • We maken onze eigen organisatie diverser en inclusiever. • Meedoen naar vermogen vinden we belangrijk. Wij spreken iedereen hierop aan en ondersteunen daarbij. Vrijwilligers • We vereenvoudigen en verkorten daar waar mogelijk en nodig het administratieve proces om een subsidie of een vergunning aan te vragen. • We bieden verenigingen en vrijwilligersorganisaties de mogelijkheid om middelen doelgericht en realistisch te reserveren, zonder dat deze reservering invloed heeft op de subsidieaanvraag. • We maken ruimte in de subsidieregels voor verenigingen en vrijwilligersorganisaties om vrijwilligers te waarderen en te bedanken voor hun inzet, naar redelijkheid en billijkheid. • Verenigingen hebben onderdak nodig en ruimte voor opslag van materialen voor gedeeld gebruik. We verkennen daarom samen met de gemeenschap wat er nodig is om verenigingsloodsen te realiseren in wijken en dorpen. • We gaan onderzoeken of we, afhankelijk van de landelijke mogelijkheden, verenigingsgebouwen OZB-vrij kunnen krijgen. • Door mensen net voor hun pensioengerechtigde leeftijd te benaderen voor vrijwilligerswerk, worden meer senioren actief voor hun wijk, dorp of buurt. Hier zetten we de komende jaren dan ook op in. • We onderzoeken of en in hoeverre we vrijwilligers extra kunnen ondersteunen als ze een evenement organiseren.

Veteranen • We zijn onze veteranen dankbaar voor onze verworven vrijheden en faciliteren hen bij het ontmoeten van lotgenoten. • Komende periode maken we Bredaas veteranenbeleid om veteranen beter te ondersteunen.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

Diversiteit en inclusie • We hebben een portefeuille diversiteit en inclusie, maar vinden dit een taak voor ons voltallige college. • We brengen diversiteitsprojecten beter tot elkaar samen. • We staan pal voor de rechten en positie van de LHBTIQ+’ers in Breda.

27

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

6 28

Jeugd, jongeren en onderwijs

Onze Bredase kinderen zijn misschien wel ons meest waardevolle bezit. De jeugd en jongeren die hier spelen, leren, opgroeien en zichzelf ontwikkelen moeten we blijven koesteren. Dat vraagt om een samenleving waarin ze zich kunnen ontplooien tot wie ze kunnen en willen zijn. Met daarin de ruimte om individueel en collectief hun bijdragen te leveren aan onze maatschappij. Ze zijn de toekomst van Breda. En wij, de ouders, de opvoeders, de onderwijzers en de overheid zijn er om ze zo goed mogelijk klaar te stomen voor deze toekomst. We bieden ze de ruimte om hun eigen weg te bewandelen en staan langs de lijn om ze op te vangen.

Als ze hulp nodig hebben, helpen we hen bij het maken van de juiste keuzes. In het jeugddomein liggen een hoop uitdagingen. Dat biedt kansen en vraagt om vernieuwing, leiderschap en scherpe keuzes. Waarbij het belang van onze jeugd voorop moet staan. Ieder Bredaas kind heeft recht op goed onderwijs. Nog te veel leerlingen komen van school zonder goed te kunnen lezen, schrijven, rekenen en mee te doen in de samenleving. Dat moet beter! De essentie van goed onderwijs begint bij de beste leerkrachten. Een klas naar huis sturen – omwille van een gebrek aan docenten – is dan ook ons grootste schrikbeeld.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

Wat gebeurt er in Breda?

29

Hoe gaan we hieraan werken? JEUGD EN JONGEREN We zijn in Breda hard op weg om de meest kindvriendelijke stad van Nederland te worden. We stellen onszelf daarom ook die doelstelling: Breda wordt de meest kindvriendelijke stad, met de meest kindvriendelijke dorpen en wijken van Nederland. Niet alleen voor onze jeugd, maar ook voor onze jongeren. Dat doen we samen. Om in de komende jaren onze jeugd en jongeren op één te zetten willen we voor hen de volgende kansen vergroten: 1. In een veilige en gezonde omgeving op te groeien en te worden ondersteund bij vragen. 2. Volwaardig mee te kunnen doen met onze maatschappij, ongeacht waar je wieg heeft gestaan. 3. Gelijkwaardig te worden behandeld, zodat ze zich onderdeel voelen van onze samenleving. 4. Deel uit te maken van onze samenleving, waarbij we normaliseren in plaats van medicaliseren. Opgroeien in een veilige en gezonde omgeving De basis om veilig en gezond op te kunnen groeien begint bij een veilige en stabiele thuissituatie. Het gezin is het eerste uitgangspunt en de ouders zijn de eerstverantwoordelijken. De meeste ouders doen hun uiterste best om binnen hun vermogen een zo goed mogelijke opvoeding aan hun kinderen te geven. Toch gaat opgroeien niet altijd zonder horten en stoten. Ouders die om hulp vragen geven we de ondersteuning die ze nodig hebben.

Hierbij spelen het onderwijs, het verenigingsleven en de sportclubs een belangrijke rol. Deze tweede ring vangt veel op, signaleert en ondersteunt. Als die signalen leiden tot extra hulp, dan moet deze zo laagdrempelig mogelijk toegankelijk zijn. We sluiten hiervoor aan bij het aanbod van maatschappelijk werk, kindercoaches, speltherapie en opvoedbijeenkomsten. Ook kijken we naar de mogelijkheden om middelengebruik onder jongeren te voorkomen. We laten ons hierbij inspireren door goede praktijkvoorbeelden uit binnen- en buitenland.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

Volwaardig meedoen Ongeacht de plek waar je wieg staat en of je nu in BredaNoord of Breda-Zuid opgroeit, iedereen moet de kans krijgen om zichzelf te ontplooien en volwaardig mee te doen in de maatschappij. Dat betekent voor ons dat we werken aan gelijke kansen voor al onze jongeren en onze jeugd.

30

Soms zorgen omstandigheden waar je niet altijd zelf de regie over hebt, dat je een of meerdere keren te laat komt in het leven en wordt verleid tot een criminele carrière. Als gemeente zien wij het als onze taak om samen met ouders onze jongeren en onze jeugd voor deze keuzes te behoeden. Onder andere door ze te laten zien dat criminele carrières niet lonen. Als iemand toch de verkeerde weg in slaat, lijkt er vaak geen weg meer terug. Maar die is er wel en het is aan ons als lokale overheid om daarin te faciliteren. Deze gedachte sluit naadloos aan bij onze inzichten over veiligheid.

We willen onze jeugd en jongeren een stem geven en laten meepraten over hun toekomst. Dat doen we door met jeugd en jongeren in gesprek te gaan. Daarvoor slaan we een brug tussen verschillende groepen en wijken. Hiervoor is het nodig dat kinderen elkaar al op jonge leeftijd ontmoeten. We maken hiervoor een programma, onder andere met weekend- en zomerscholen. Deel uitmaken van de samenleving (normaliseren) Normaliseren betekent voor ons dat we niet overal een label op willen plakken. Hulp en ondersteuning hoeven niet altijd in een zorgkader te worden opgelost. Oplossingen dichtbij zijn vaak snel en effectief en laten ook zien dat problemen bij het leven horen. Dat kan via het onderwijs, het verenigingsleven of gewoon door een gesprek met een ervaringsdeskundige. We zien de laatste jaren een toename van medicalisering bij onze jeugd. Het labelen van kinderen aan de hand van onderzoeken is voor ons geen doel op zich, maar een instrument om de situatie van onze jongeren te verbeteren. Dat kan wat ons betreft ook anders. Van medicaliseren naar normaliseren. Als er toch een (laagdrempelige) indicatie nodig is, bijvoorbeeld een dyslexieverklaring, loopt dat bij voorkeur niet via de overheid maar via het onderwijs. Zij kennen de betreffende kinderen namelijk het beste. We moeten leren vaker om te denken van problemen naar oplossingen.

Dit vraagt om meer bewustwording binnen de samenleving. Bijvoorbeeld over onze jongeren met een licht verstandelijke beperking. Hier geven we de komende periode extra aandacht aan. Daarnaast zetten we in op vroegsignalering en preventie, samen met het voorliggend veld. Onder andere via onze sociale wijkteams en huisartsen, maar ook via onze sportclubs en het verenigingsleven zoals de scouting. Ook zij spelen een prominente rol in het oppikken van eerste signalen. Jeugdzorg transformeren Onze jeugdzorg was de afgelopen jaren echt een zorgenkindje. Externe factoren speelden hierbij een grote rol. Zaken waar we als lokale overheid niet altijd grip op hadden. Dit vraagt de komende tijd om een strakkere sturing. Dat doen we door te werken aan een gemeenschappelijke regeling met meerdere gemeenten, zodat we daarna ook kunnen handelen op de momenten dat dit nodig is. We willen leiderschap tonen in het complexe dossier. We moeten in gezamenlijkheid met de zorgaanbieder tot een sterker aanbod komen. Een aanbod dat robuust en overzichtelijk is, tegen een stootje kan en boven alles aansluit bij de zorg die onze jeugd nodig heeft. Inkomsten en uitgaven moeten met elkaar in balans zijn en we willen grip hebben op de situatie. We hebben vertrouwen in onze partners, maar verwachten ook dat ze de basis goed op orde hebben.

Het terugdringen van bureaucratische processen en het ontrafelen van de wirwar aan aanbieders heeft onze voorkeur. Deze transitie vraagt om een ordentelijk proces dat de komende jaren om extra aandacht vraagt. Los van de transitie over de hele breedte van onze jeugdzorg zien we dat verkeerde verwijzingen een directe invloed hebben op wachtlijsten. Er zijn simpelweg te veel ingangen die met beperkte kennis van het totale aanbod een verwijzing afgeven. Jongeren komen daardoor onnodig op de verkeerde wachtlijst en als ze eenmaal aan de beurt zijn, blijkt de verwijzing niet te kloppen en beginnen ze weer van voor af aan. Gemiddeld zijn er meer dan 3 behandelingen nodig voordat de juiste

ONDERWIJS Onderwijsvisie Corona heeft geleid tot onderwijsachterstanden, maar ook tot onderwijsvernieuwing zoals meer digitaal onderwijs. De huidige onderwijsvisie dateert van vóór corona. De veranderingen door corona, aangevuld met een grote vraag naar voldoende gekwalificeerd onderwijspersoneel, vraagt om een nieuwe onderwijsvisie. Deze visie bestaat onder andere uit de volgende aandachtspunten: • Versterken van het principe van brede brugklassen. • Inzet op taal- en laaggeletterdheid voor alle kinderen in Breda. • Hoogwaardige vroeg- en voorschoolse educatie. • Aanpak Werkend Leren. • Maatschappelijke diensttijd en stages. • Veilige schoolomgeving en het tegengaan van pesten. • Slimme oplossing om loting bij schoolkeuzes te voorkomen. • Doorontwikkeling van Breda Studentenstad. Randvoorwaardelijk voor goed onderwijs is dat de scholen voldoende gekwalificeerd personeel kunnen vinden en houden. We zien dat scholen moeite hebben om voldoende personeel te vinden. We ondersteunen onze onderwijsinstellingen dan ook om goede docenten te vinden en te behouden. Mocht de woningmarkt op dat vlak tot problemen leiden, dan zijn we bereid om specifieke maatregelen in te zetten. Hierdoor maken we het voor docenten interessant om in Breda te werken en wonen.

Aansluiting arbeidsmarkt-onderwijs De veranderingen op de arbeidsmarkt gaan zo snel, dat het vervolgonderwijs niet alleen moet gaan om het leren van een vak, maar juist ook om vaardigheden die breed inzetbaar zijn. Daarbij is om- en bijscholing en de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt van essentieel belang. Op dit vlak ontwikkelen we dan ook samen met het bedrijfsleven en het onderwijs een programma. We maken daar € 0,2 miljoen per jaar voor vrij. Omdat we geen tijd te verliezen hebben, gaan we hier nog dit jaar mee aan de slag. Onderwijshuisvesting In Breda zijn we landelijk een van de koplopers in het decentraal regelen van onze onderwijshuisvesting. Met BreedSaam en Building Breda hebben het primair, speciaal en voorgezet onderwijs zelf de regie over de aanschaf en het onderhoud van schoolgebouwen. Hiermee sluit de facilitaire inrichting zo goed mogelijk aan bij de onderwijsbehoefte. De overeenkomsten met deze twee partijen lopen in deze periode af. We willen deze samenwerking continueren en zien ook de noodzaak om extra te investeren om ons onderwijs mee te laten bewegen met de huidige tijd. Vanaf 2024 maken we dan

ook structureel € 1,4 miljoen extra beschikbaar voor onderwijshuisvesting. We zien graag dat onze scholen een belangrijke functie in hun wijk of dorp vervullen. We vragen aan het onderwijs om de schoolgebouwen zo breed mogelijk in te zetten voor andere maatschappelijke instellingen en verenigingen. Ook zetten we in op groene schoolpleinen, klimaatneutrale en gezonde schoolgebouwen. Vanuit mobiliteit werken we aan een verkeersveilige omgeving rond onze scholen.

Wat betekent dit concreet? JEUGD EN JONGEREN • We stellen onszelf het doel om de meest kindvriendelijke stad, met de meest kindvriendelijke dorpen en wijken van Nederland te worden. Niet alleen voor onze jeugd maar ook voor onze jongeren. • We ondersteunen kinderen en hun ouders bij het opgroeien in een veilige en gezonde omgeving. Dit doen we samen met het verenigingsleven, sportclubs en het onderwijs. • We vergroten de kansen van onze jeugd en jongeren om volwaardig mee te kunnen doen in onze maatschappij. Hiervoor gaan we actief programmeren om kruisbestuiving tussen wijken te bevorderen. • We willen criminele carrières op jonge leeftijd ontmoedigen. • We gaan van medicaliseren naar normaliseren, met extra aandacht voor jongeren met een licht verstandelijke beperking. • We zetten samen met het voorliggend veld in op vroegsignalering en preventie. Dat doen we samen met onze sociale wijkteams en huisartsen en met onze sportclubs en het verenigingsleven. • We transformeren onze jeugdzorg en gaan werken aan een robuuste gemeenschappelijke regeling en we hernieuwen ons inkoopbeleid. • We schrappen onnodige bureaucratische regels die zowel zorgverleners als ambtenaren weerhouden van hun echte taak: zorg verlenen en/of toezicht houden door de overheid op basis van vertrouwen.

• We centraliseren de toegang tot jeugdhulp zoveel mogelijk en we gaan hierover in gesprek met het Centrum Jeugd en Gezin en zorgprofessionals. Hiermee dringen we de wachtlijsten terug en voorkomen we onjuiste behandelingen en onnodige kosten.

ONDERWIJS • De veranderingen door corona, aangevuld met een grote vraag naar voldoende gekwalificeerd onderwijspersoneel, vraagt om een nieuwe onderwijsvisie. • We maken € 0,2 miljoen per jaar vrij om een impuls te geven aan de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. • Vanaf 2024 maken we structureel € 1,4 miljoen extra beschikbaar voor onderwijshuisvesting.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

behandeling wordt gegeven. Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg. Daar gaan we wat aan veranderen. Door zoveel als mogelijk één centrale toegang in te richten als onderdeel van het Centrum Jeugd en Gezin, met een team van experts dat kijkt vanuit de hele breedte van het zorgaanbod, willen we hier een verbeterslag in slaan. We gaan hier zeker ook over in gesprek met onze huisartsen en andere zorgprofessionals. We verwachten hier op termijn ook flink wat kosten mee te kunnen besparen en denken dit te kunnen organiseren binnen onze eigen exploitatie.

31

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

7 32

Openbare ruimte, groen en klimaatadaptatie

Breda groeit, en daar zijn we trots op. Maar die groei betekent ook iets voor onze openbare ruimte. Onze wegen, fiets- en voetpaden. Bruggen en viaducten. Pleinen en straten. Speeltoestellen en buitensportplekken. Parken en groen. Allemaal zijn ze aan onderhoud onderhevig en op bepaalde plaatsen aan vervanging en uitbereiding toe. Wij vinden dat de kwaliteit van onze openbare ruimte op orde moet zijn en trekken dit naar een niveau dat van een stad als Breda mag worden verwacht. Daarnaast vinden we het belangrijk dat Breda groen is en blijft, een opgave die onlosmakelijk verbonden is met de inrichting van onze openbare ruimte.

We houden vast aan de ambitie om in 2030 de eerste Europese stad in een groen park te zijn. We gaan dit concretiseren en zorgen voor een heldere programmering en realisatie van deze ambitie. Daarnaast zien we dat op deze terreinen enorm veel regelingen, programma’s en subsidies beschikbaar zijn. Wij zien het als onze taak deze gebundeld inzichtelijk te maken en kenbaar te maken aan onze inwoners. Tot slot zien we de gevolgen van de opwarming van de aarde wereldwijd steeds groter worden. Gevolgen die invloed hebben op onze manier van leven. Ook in Breda merken we dit steeds meer. Op versteende plekken is het in de zomer vaak zeven graden warmer dan op plekken met meer groen. Als we de doelstellingen op klimaat en duurzaamheid willen halen, moeten we een stap bijzetten in de uitvoering. Breda moet in 2044 CO2-neutraal zijn en daar gaan we de komende jaren dan ook op versnellen om op koers te raken.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

Wat gebeurt er in Breda?

33

Hoe gaan we hieraan werken? OPENBARE RUIMTE Onze openbare ruimte is toe aan een inhaalslag. De focus verschuift de komende jaren van doen wat we moeten doen naar geven van de nodige kwaliteitsimpulsen aan onze ruimtelijke inrichting. Zowel in de wijken als in de dorpen. Daarnaast piept en kraakt het onderhoud van onze bestaande inrichting. De kwaliteit van de openbare ruimte moet structureel omhoog. Door middel van een quickscan inventariseren we waar het onderhoud op dit moment het hardst nodig is en waar nodig trekken we onderhoudsprojecten naar voren. We reserveren nu voor deze periode € 14,5 miljoen. Hiermee gaan we onze openbare ruimte permanent naar een zo hoog mogelijk niveau tillen en hebben we aandacht voor schoon, heel en veilig en richten we onze openbare ruimte klimaatadaptief in. Ook gaan we in gesprek met het Rijk om landelijk aandacht te vragen voor onderhoud van onze civieltechnische kunstwerken (bruggen en viaducten). Deze zijn in veel gemeenten aan vervanging toe en dat vraagt om een landelijk vervangingsprogramma met bijbehorende middelen.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

Het is voor ons een groot goed dat iedereen zich vrij kan bewegen in de wijken en dorpen, bijvoorbeeld met een rolstoel, rollator of kinderwagen. Wortelopdruk, losliggende stoeptegels en hinder van e-scooters zijn enkele kleine voorbeelden, maar voor sommigen vormen ze in hun dagelijkse leven een groot obstakel. Onze openbare ruimte is de huiskamer van onze stad en onze dorpen. We investeren daarom niet alleen in onderhoud, maar kijken tegelijkertijd ook naar toegankelijkheid voor al onze inwoners en bezoekers, zoals ‘goeie stoepkesroutes’. Het is onze collectieve verplichting om dit samen voor iedereen goed te doen. Hierbij werken we samen met partijen zoals Breda Gelijk en de KBO’s.

34

Ruimte voor recreatie Tijdens de coronacrisis hebben we gemerkt hoe belangrijk ruimte voor recreatie, buiten sporten en spelen is. 30% van de Bredanaars heeft geen eigen tuin en dit percentage groeit in de toekomst waarschijnlijk verder. Dit doet ons beseffen dat er iets moet gebeuren zodat de druk op onze huidige recreatieplaatsen afneemt. De Galderse Meren is als het ware het grootse buitenzwembad van onze stad. Het voorzieningenniveau is hier erg gedateerd en vraagt echt om vernieuwing. Tegelijkertijd zien we de behoefte om de natuur op bepaalde plaatsen rond de meren met rust te laten. Daarnaast willen we de waterkwaliteit van de singels verbeteren. We zijn hierin mede afhankelijk van onze zuiderburen en gaan daarom kijken wat er nodig is om dit voor elkaar te krijgen. In de eerste helft van deze periode starten we een haalbaarheidsonderzoek naar extra ruimte voor recreatie en betere voorzieningen op huidige recreatieplaatsen. Voor dit onderzoek reserveren we een bedrag van € 0,1 miljoen. Onze ouderen fit en vitaal houden is voor ons een groot goed. We willen ze stimuleren en verleiden om vaker op pad te gaan. Elkaar ontmoeten staat centraal, om sociale contacten

te bevorderen en eenzaamheid tegen te gaan. Hiervoor realiseren we de komende jaren onder andere extra ontmoetingsplaatsen en bankjes. Straatbeeld op orde Het woord zegt het al, de openbare ruimte is openbaar en iedereen kan en mag hier gebruik van maken binnen de afgesproken spelregels. Onze manier van leven en verplaatsen is constant in beweging. Soms ontstaan nieuwe concepten die impact hebben op het gebruik van onze openbare ruimte. Een goed voorbeeld zijn de elektrische deelscooters. We hopen in de toekomst nog meer van dit soort schone vervoersconcepten te verwelkomen in Breda. Dat vraagt erom dat we slim omgaan met deze vormen van deelmobiliteit. We willen dat deze services zo flexibel mogelijk kunnen worden gebruikt, zonder dat het ten koste gaat van toegankelijkheid en vertroebeling van het straatbeeld. We kunnen hierin leren van andere grote Europese steden en gaan kijken hoe we dit in Breda willen aanpakken. Zwerfafval is ons een doorn in het oog. In de stad zijn verschillende initiatieven om zwerfafval tegen te gaan. Zo zijn er Bredanaars die al wandelend, rennend en suppend zwerfafval opruimen. We ondersteunen en faciliteren hen daarbij en nemen als overheid hierbij ook onze eigen verantwoordelijkheid.

GROEN, NATUUR EN KLIMAATADAPTATIE Stad in een groen park Als onderdeel van het Verhaal van Breda hebben we de ambitie om de eerste Europese stad in een groen park te zijn in 2030. Maar wat betekent dat precies? Een groen park bestaat wat ons betreft uit verschillende soorten groen en water. En het zijn bij voorkeur dan plekken die actief gebruikt worden om te spelen, sporten en recreëren. De komende jaren willen we extra groen en blauw realiseren. Zeker ook omdat een deel van onze inwoners geen tuin heeft. Voorbeelden van extra groen en blauw zijn tiny-forests, kleine stadsparkjes, groene speeltuinen, waterspeelplaatsen en fonteinen. In de natuur mag ook gerecreëerd worden. Veel mensen genieten met volle teugen van onze mooie bossen. Samen met Staatsbosbeheer kijken we hoe we de bossen kunnen versterken en bereikbaar kunnen houden. We focussen daarbij op onze wijken en dorpen, met name waar verstening het grootst is. Daarnaast planten we extra bomen en voegen we waar dat kan extra natuur toe, zodat de biodiversiteit toeneemt. Ook gaan we de bomenkaart actualiseren en de herplantingsplicht beter naleven. Een stad in een park realiseren doen we niet alleen, maar samen met onze inwoners en ondernemers. Daarom stimuleren we het vergroenen van straten, gevels en tuinen. We versoepelen onze verordeningen om dit te faciliteren en gaan hier meer over communiceren.

In de binnenstad kijken we waar we terrassen kunnen vergroenen. Stenen en betonblokken maken plaats voor bomen, plantenbakken en bosschages. Waar nodig bereiden we onze terrassen uit om dit te realiseren. Natuur De afgelopen periode zijn de Bredanaars ons groen meer gaan zien en gaan waarderen. De wandel- en fietsroutes door de groene buitengebieden van Breda zijn nog nooit zo druk bezocht geweest. Vitale natuur is óók cruciaal voor een leefbare gemeente. Mensen hebben natuur nodig voor hun gezondheid, voor schoon drinkwater, voor gezond voedsel en voor schone lucht. Als we goed voor de natuur zorgen, zorgen

Klimaatadaptatie Adaptief en wendbaar omgaan met de veranderingen van ons klimaat is niet alleen een uitdaging, maar biedt ook kansen voor onze gebiedsontwikkelingen en stedelijke bouwopgaven. ‘t Zoet is een nieuw te ontsluiten stuk stad dat zich bij uitstek leent om klimaatadaptief te ontwikkelen. In deze waterrijke omgeving gaan we het accent hierop extra leggen. Daarnaast willen we in de wijken en dorpen extra aandacht besteden aan klimaatadaptieve oplossingen in de bestaande buitenruimte. Onder andere om wateroverlast te voorkomen en hittestress tegen te gaan. Denk bijvoorbeeld aan groene parkeerplaatsen waar regenwater makkelijk weg kan lopen. We vinden dat het klimaat integraal deel moet uitmaken van onze manier van inrichten en onderhouden van de openbare ruimte. Nu zien we dat menskracht en middelen te veel verspreid zijn. Dat gaan we anders organiseren.

Wat betekent dit concreet? OPENBARE RUIMTE • Met nu € 14,5 miljoen voor deze periode geven we een kwaliteitsimpuls aan onze openbare ruimte, zowel in de wijken als de dorpen. Hierbij kiezen we voor schoon, heel en veilig, richten we onze openbare ruimte klimaatadaptief in en stimuleren we vergroening en biodiversiteit. • We pleiten voor een landelijk vervangingsprogramma voor civieltechnische kunstwerken (bruggen en viaducten) en gaan in gesprek met het Rijk over de benodigde middelen. • Bij het investeren in het onderhoud van onze openbare ruimte hebben we aandacht voor de toegankelijkheid voor al onze inwoners en bezoekers. • We onderzoeken de mogelijkheden voor extra recreatieplaatsen en het verbeteren van de voorzieningen rond de bestaande plekken. Rond de Galderse Meren onderzoeken we mogelijkheden voor het vernieuwen van de bestaande voorzieningen en het uitbreiden van het recreatiegebied aan de ene kant en kijken we hoe we een deel van de natuur aan de andere kant beter kunnen beschermen. Hiervoor stellen we eenmalig € 0,1 miljoen beschikbaar. • We faciliteren de komende jaren extra ontmoetingsplaatsen en bankjes. • We onderzoeken hoe we het gebruik van e-scooters

kunnen integreren in onze openbare ruimte, zodat we Breda toegankelijk houden voor alle gebruikers en ook ons straatbeeld op orde houden. • We kijken actief naar goede en voldoende losloopgebieden voor honden om zo de kwaliteit van leven te verbeteren. • We faciliteren speeltoestellen in onze wijken en dorpen. Daarnaast stimuleren we initiatieven van bewoners om zelf speelvoorzieningen aan te schaffen voor hun straat of buurt.

GROEN, NATUUR EN KLIMAATADAPTATIE • In 2030 is Breda de eerste Europese stad in een groen park. • We concretiseren onze programmering en realisatie en komen met een uitvoeringsplan ’European Park City’ ter aanvulling op het groenkompas en de huidige visie op natuurinclusief bouwen. Onze focus ligt op de vergroening en verblauwing als alternatief voor de verstening in onze wijken en dorpen. We stimuleren iedereen die zich aansluit bij deze ambitie, waaronder de community Stad in een Park. • We realiseren groen en extra bomen. Hier stellen we € 0,5 miljoen voor beschikbaar. • We gaan onze terrassen vergroenen en stenen en betonblokken maken ruimte voor groen. Waar nodig verruimen we terrassen om dit te kunnen realiseren. • We verleiden tot de vergroening van particulier bezit en geven ruimte aan bewonersinitiatieven. • We actualiseren onze bomenkaart. Hier stellen we € 0,1 miljoen voor beschikbaar. • We zetten de gebiedsaanpak Ulvenhoutse bos voort en kijken naar alle sectoren om de stikstofdepositie terug te dringen. • We maken de expertise voor een natuurinclusieve aanpak makkelijker toegankelijker voor onze inwoners en onze ondernemers. • We ondersteunen particulieren die op eigen erf een bijdrage willen leveren aan het keren van de teruggang in biodiversiteit. • We werken toe naar kringlooplandbouw. We ondersteunen boeren om de biodiversiteit te vergroten.

Bijvoorbeeld door bloemenstroken, kruidenrijk grasland, houtwallen, bomenstructuren en ecologisch ingerichte oevers van watergangen. • Agrariërs krijgen de mogelijkheid om hun activiteiten uit te breiden met recreatie, zorg of groene energie. • We gaan de komende jaren op zoek naar samenwerkingen die onze groene en blauwe verbindingen binnen de stad en met het buitengebied verder versterken. We betrekken verschillende partijen, zoals natuur- en milieuverenigingen, bij onze beleidsvorming. • Breda staat pal voor de bescherming van dieren. Samen met onze inwoners en ondernemers van Breda bekijken we hoe we meer invulling aan dierenwelzijn kunnen geven. Hiervoor ontwikkelen we een dierenwelzijnsnota. • Tegels eruit, groen erin. We stimuleren het vergroenen van particuliere tuinen. • Het vertrekpunt voor nieuwbouw is natuurinclusief bouwen met aandacht voor waterberging en hergebruik. • Onze openbare ruimte richten we klimaatadaptief in, zowel bij vernieuwing als bij het plegen van onderhoud.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

we ook goed voor onszelf. Om de teruggang van natuur te keren en te zorgen voor herstel, blijven we investeren in de natuur in en om onze stad en dorpen. Ook buiten de beschermde natuurgebieden, in het landelijk en stedelijk gebied, maken we werk van het herstel van natuur en biodiversiteit. Breda gaat de komende jaren flink op de schop, bijvoorbeeld voor de woningbouwopgave, de energietransitie, de aanpassing aan de klimaatopwarming, het stikstofvraagstuk en de verduurzaming van de landbouw. Deze vraagstukken krijgen op alle overheidsniveaus, van Breda tot Brussel, veel aandacht. Door daarbij steeds direct ook te kiezen voor een natuurinclusieve aanpak, ontstaan er uitgelezen kansen om de natuur binnen en buiten beschermde gebieden te herstellen. Samen met onze partners benutten we de energie hierop in onze samenleving.

35

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

8 36

Duurzaamheid, energie en afval

Breda groeit ook de komende jaren verder door. Er worden extra gebieden toegevoegd aan de bestaande stad en ook in de dorpen vinden uitbereidingen plaats. Nieuwe woningen, bedrijven en voorzieningen zorgen ervoor dat ook Bredanaars in Breda kunnen blijven wonen en werken. Dit verstevigt de aantrekkingskracht van de stad voor toerisme en recreatie. Maar aan de voordelen van die groei kleven ook nadelen. Zo stijgt de vraag naar energie en neemt onze afvalstroom verder toe. Het heeft directe invloed op onze weg naar een circulaire economie. Dit vraagt om een andere kijk op onze manier van leven en het aanpassen van onze consumptiebehoefte en ons gedrag. Een economie waarin afval geen restproduct meer is, maar een grondstof voor nieuwe producten.

De energietransitie zorgt de komende jaren voor een grote omslag in onze manier van leven. Het elektrificeren van onze energievoorziening en mobiliteit, bijvoorbeeld door het gebruik van zonnepanelen en elektrische auto’s, biedt ons de kans om onze CO2-uitstoot fors terug te dringen. Maar dit zorgt tegelijkertijd voor een toenemende druk op ons energienet, dat hier niet op is berekend. Dit vraagt niet alleen om inzet van de netbeheerder en het Rijk. Het vraagt ook van ons zelf forse inspanningen om onze woningen en bedrijven verder te verduurzamen en onze energiebehoefte structureel te verlagen.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

Wat gebeurt er in Breda?

37

Hoe gaan we hieraan werken? DUURZAAMHEID De komende jaren gaan we verder werken aan de verduurzaming van Breda, van zowel de stad en zijn dorpen en wijken als van de gemeentelijke organisatie. We voeren een duurzaamheidsbeleid dat tegemoetkomt aan de levensbehoeften van de huidige generatie, zonder die van de toekomstige generaties tekort te doen. Daarbij houden we rekening met economische, sociale en leefomgevingsbehoeften. Dat betekent dat we een integrale afweging maken en niet alleen kijken naar wat er nodig is om te verduurzamen, maar ook rekening houden met betaalbaarheid en de impact op onze inwoners en ondernemers. Ook vinden we het belangrijk om zo veel mogelijk aan te sluiten bij landelijke programma’s en subsidies. Eerder al hebben we van het Rijk subsidie (ongeveer € 26,3 miljoen) gekregen voor het verduurzamen van particuliere woningen in aandachtswijken, het Volkshuisvestingsfonds. Hierbij is cofinanciering (€ 11,3 miljoen) nodig. We gebruiken onze algemene reserve in deze periode om de cofinanciering te realiseren. Isolatie van woningen en bedrijven zien we als een van de belangrijkste oplossingen voor de komende vier jaar. We komen met een isolatiefonds. Hiermee willen we onze inwoners en ondernemers faciliteren bij het bekostigen van het verduurzamen van hun woning of bedrijfspand met een laag energielabel.

Een deel van de inwoners en ondernemers heeft niet de mogelijkheid om een groot bedrag te investeren in het isoleren van hun woning of bedrijfspand. We stellen een revolverend fonds in van € 5 miljoen om deze doelstelling te halen. Dit fonds is toegankelijk voor al onze inwoners en ondernemers. Daarnaast hebben veel mensen behoefte aan advies en ondersteuning als het gaat om verduurzaming.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

Ook gaan we door met het verduurzamen van de gemeentelijke organisatie. Daarom streven we naar zo duurzaam mogelijke vervoers- en werktuigoplossingen en willen we een grote stap gaan zetten in het verduurzamen van ons maatschappelijk vastgoed. Dat gaat de komende jaren naar verwachting forse investeringen vragen. Hiervoor zijn middelen

38

beschikbaar. Het is niet uitgesloten dat hier de komende jaren meer voor nodig is.

ENERGIETRANSITIE De energietransitie is, mede door de stijging van de gas- en olieprijzen, in een stroomversnelling beland. Het nemen van energiebesparende maatregelen en het opwekken van energie via natuurlijke bronnen is belangrijker dan ooit. Dit om Breda leefbaar te houden, maar ook om de oplopende energiekosten naar een normaal niveau terug te brengen. We maken werk van het zoveel mogelijk gebruikmaken van andere duurzame en betrouwbare energiebronnen, zodat grote windmolens in Breda niet nodig zijn. We gaan op zoek naar andere alternatieve, schone energiebronnen. Dat doen we het liefst in regionaal verband via de Regionale Energie Strategie. Daarnaast moet het makkelijker worden voor inwoners en ondernemers om subsidie aan te vragen voor maatregelen, zoals het plaatsen van zonnepanelen op zoveel mogelijk daken, een warmtepomp en het aanleggen van groene daken. We willen dit de komende jaren stimuleren en faciliteren en gaan hierover actief het gesprek aan. Dat doen we onder andere langs de lijn van de wijkenergieplannen. De Bredase energiecorporaties en bewonersinitiatieven kunnen daarbij een belangrijke rol spelen. Als gemeente gaan wij hen daarbij ondersteunen. Voor de wijkenergieplannen stellen we de komende vier jaar in totaal € 1,2 miljoen ter beschikking.

Door de stijgende energieprijzen neemt de vraag naar energiebesparende maatregelen en alternatieve energieopwekkers zoals zonnepanelen en warmtepompen toe. We zien dus dat de energielasten voor veel groepen fors stijgen en dat leidt tot energiearmoede. Daar hebben we niet alleen vanuit de wijkenergieplannen aandacht voor, maar ook vanuit ons armoedebeleid. Voor de komende jaren voorzien we ook een enorme groei in werkgelegenheid op dit gebied. Daar willen we op inspelen door samen met de markt de mogelijkheden voor een ‘energieschool’ te verkennen. Tot slot brengt de energietransitie nog een andere uitdaging met zich mee. Onze bestaande infrastructuur is namelijk niet toegerust op de wisselingen in vraag en aanbod van energie.

Hierdoor kunnen steeds meer projectontwikkelingen en bedrijven niet tijdig worden aangesloten op het energienet. Dit drukt op onze doelstellingen en te realiseren ambities binnen de woningbouw en bedrijfslocaties. We vinden dit een urgent probleem en gaan nadrukkelijk in gesprek met het Rijk en netbeheerder Enexis om samen te komen tot een manier van werken die beter aansluit bij de huidige ontwikkelingen. Daarnaast zetten we in op buurt- of straatbatterijen voor de opslag van energie, zodat extra energie niet wordt teruggeleverd, maar wordt opgeslagen voor de buurt of de straat.

• Met het isolatiefonds faciliteren we al onze inwoners en ondernemers bij het isoleren van hun huis of bedrijfspand. Hiervoor creëren we een revolverend fonds van € 5 miljoen voor deze periode. • We vereenvoudigen de procedures voor het aanvragen van duurzaamheidssubsidies voor inwoners en ondernemers. • We streven naar zo duurzaam mogelijke aanbestedingsen inkoopmogelijkheden. • We gaan verder met het verduurzamen van ons maatschappelijk vastgoed.

AFVALBELEID

ENERGIETRANSITIE

We vinden dat onze inwoners hun afval makkelijk en goedkoop moeten kunnen aanbieden. Het omzetten van afval naar grondstoffen draagt hieraan bij. Het inzamelen van afval is niet alleen belangrijk voor het milieu, maar ook voor het schoonhouden van de straat. We willen dumping van grofvuil tegengaan en schaffen daarom het tarief van € 25 voor het ophalen van grof huishoudelijke afval en snoeiafval af. Om dit mogelijk te maken stellen we € 0,3 miljoen per jaar extra beschikbaar.

• Voor de wijkenergieplannen reserveren we in totaal € 1,2 miljoen. • We gaan op zoek naar alternatieve, schone energiebronnen. Dit doen we via de RES-systematiek. • We onderzoeken de mogelijkheden voor het verzorgen van bijscholing en vakopleidingen op een ‘energieschool’ met het oog op de toenemende vraag naar personeel in de energiesector. Dat doen we samen met de markt.

Daarnaast loopt er een kleinschalig onderzoek naar de mogelijkheden om te gaan samenwerken met een aantal andere gemeenten uit de regio op het gebied van afvalinzameling, nascheiding en verwerking. We zijn voorstander van het zoeken naar schaalvoordelen. Bij een positieve uitslag van het onderzoek staan we dan ook open voor een samenwerking.

AFVALBELEID

Wat betekent dit concreet?

• In 2050 is Breda net als alle andere gemeenten in Nederland volledig circulair. • De kosten van € 25 voor het ophalen van grof huishoudelijke afval en snoeiafval komen te vervallen. We stellen hier per jaar € 0,3 miljoen voor beschikbaar. • We wachten de resultaten af van het samenwerkingsonderzoek met andere gemeenten op het gebied van afvalinzameling, nascheiding en verwerking. Bij een positief resultaat gaan we een samenwerking aan.

DUURZAAMHEID

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

• In 2044 zijn we als Breda CO2-neutraal en in 2035 zitten we op 45% van deze doelstelling. • De cofinanciering van het Volkshuisvestingsfonds voor aandachtswijken (€ 11,3 miljoen) dekken we vanuit het weerstandsvermogen.

39

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

9 40

Sport, cultuur en evenementen

Sporten en bewegen hebben voor veel mensen een belangrijke plek in hun dagelijkse leven. Ruimte en voorzieningen om dit op een prettige manier te kunnen doen, zijn van groot belang om onze stad en onze dorpen leefbaar en aantrekkelijk te houden. Daarnaast komt het Rijk met nieuwe wet- en regelgeving voor scholen om kinderen al op jonge leeftijd extra bewegingsonderwijs te geven en ze van kinds af aan vertrouwd te maken met deze goede gewoontes. De cultuur van Breda wordt bepaald door waar we vandaan komen, wie we zijn, waar we voor staan en waar we heen gaan. Cultuur heeft de kracht om te verleiden, te prikkelen en te verbinden en vergroot hiermee de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Breda. Cultuur levert een positieve bijdrage aan ons vestigingsklimaat en werkgelegenheid.

We zien dat het culturele veld op sommige plekken een impuls verdient. Breda heeft een sterke jongerencultuur die een positieve bijdrage levert aan bepaalde gebieden in de stad. Gebieden die met hun rauwheid uitdagen om verfrissende concepten te ontwikkelen die aanslaan bij een steeds bredere doelgroep. Onze bourgondische gastvrijheid, historische binnenstad en karakteristieke dorpen maken Breda het prefecte decor voor mooie evenementen. Het zijn de visitekaartjes van onze stad. We zetten Breda er nationaal en internationaal mee op de kaart en ze dragen bij aan onze aantrekkelijkheid en ons vestigingsklimaat. Tegelijkertijd willen we de invloed van evenementen op de directe omgeving beperken en toegankelijkheid voor iedereen stimuleren.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

Wat gebeurt er in Breda?

41

Hoe gaan we hieraan werken? SPORT Bewegingsonderwijs Breda heeft veel combinatiefunctionarissen (sport- en cultuurcoaches). De komende jaren gaan we deze anders inzetten. Zeker nu er veel verandert op het gebied van bewegingsonderwijs. Zo heeft het Rijk besloten dat kinderen meer uren bewegingsonderwijs krijgen. In Breda willen we zo snel mogelijk voldoen aan deze nieuwe richtlijnen, want we zijn ervan overtuigd dat goed bewegingsonderwijs van groot belang is. We geloven erin dat de combinatiefunctionarissen beter tot hun recht komen in het bewegingsonderwijs, zeker nu het Rijk een beweging maakt om dit te stimuleren. Daarbij willen wij de sportcoaches ondersteunen om de stap te maken van sportcoach naar docent bewegingsonderwijs. Hiermee besparen we € 0,3 miljoen in 2023, oplopend naar € 0,5 miljoen in 2026. Jeugdfonds Sport en Cultuur ‘Alles voor het jong’. Een uitspraak die iedere ouder het liefst wil waarmaken. Dat is niet voor iedereen weggelegd. Want voor een deel van de Bredanaars is de zwemles, contributie voor de sportclub of vereniging of het aanschaffen van een instrument voor muziekles ook de keuze voor wel of geen avondeten. Ieder kind verdient het om lid te kunnen zijn van een vereniging of sportclub. Gelukkig ondersteunen we deze gezinnen via het Jeugdfonds Sport en Cultuur.

We verruimen de toegang tot dit fonds en houden hier rekening mee bij het verstrekken van de subsidie. Urban en E-sports Naast breedtesporten hebben we ook aandacht voor nieuwe en opkomende sporten. We zijn trots op onze Urban sportcommunity die geland is op Pier15. Daarnaast zijn we sterk vertegenwoordigd in de E-sports. Deze trots willen we meer uitdragen en we willen evenementen rond deze sporten ruimte geven en meer in de etalage zetten.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

Ruimte om je uit te leven We maken ons hard voor extra ruimte voor recreatie. Maar recreëren gebeurt ook vaak actief. Een rondje hardlopen, een bootcamp doen, buiten fitnessen en sporten in de openbare ruimte hebben tijdens corona een enorme sprong voorwaarts gemaakt. Een sprong die we van harte stimuleren. Want wie sport en beweegt, leeft gezonder en voelt zich beter. De sportcontainer was een mooi experiment en daar gaan we op meerdere plaatsen mee door. We verleiden mensen om te

42

sporten door meer te investeren in sporten in de buitenruimte. Met sporttoestellen en verlichte hardlooproutes creëren we een toegankelijke en makkelijke manier om te sporten en dagen we onze inwoners uit om hier actief gebruik van te maken. We investeren daarom structureel € 0,1 miljoen in sport in de openbare ruimte. Dit besteden we onder meer aan het intensiveren van de sportcontainer, het plaatsen van permanente buitensporttoestellen en het doortrekken van de (hard)looproute langs de singels. Een derde regeling Onze sportverenigingen zijn belangrijk. We gaan door met de succesvolle een derde regeling en zorgen dat hier zoveel mogelijk sportverenigingen gebruik van kunnen maken. Daarbij willen we de kennis van succesvolle sportverenigingen delen met sportverenigingen die het nog niet lukt om voldoende middelen te verwerven om gebruik te kunnen maken van deze regeling. Via Verbeter Breda kijken we of sportverenigingen in wijken met grote uitdagingen, zoals Advendo en PCP, geholpen kunnen worden om ook aanspraak te maken op deze subsidie. Voor het doorzetten van de een derde regeling maken we € 1,8 miljoen vrij. Sport-, cultuur-, wijk- en dorpsaccommodaties Het is belangrijk dat het aanbod aan voorzieningen meegroeit met de groei van onze stad en dorpen.

Daarom brengen we de behoefte aan accommodaties voor sport, cultuur en de wijk- en dorpsaccommodaties in Breda goed in kaart. Op basis van de resultaten uit onderzoek stellen we een visie en een concreet integraal huisvestingsplan op voor dergelijke accommodaties. Hiervoor trekken we eenmalig € 0,25 miljoen uit in 2022. We maken niet alleen plannen voor de toekomst maar gaan ook een paar concrete locaties aanzetten. We realiseren een multifunctionele accommodatie in Bavel en we onderzoeken op welke nieuwe plek in Princenhage een sporthal kan worden gerealiseerd. We bekostigen deze sportaccommodatie deels uit opbrengsten die met woningbouw op de vrijkomende locatie van de Doelen worden opgehaald. Als we bestaande voorzieningen vernieuwen of nieuwe accommodaties realiseren, zijn deze altijd duurzaam.

CULTUUR Cultuurvisie Door onder andere corona zien we dat de huidige visie achterhaald is, tegelijkertijd gaan we snel stappen maken om de cultuursector in Breda te verbeteren. We gaan met het veld in gesprek en putten uit de creativiteit en vindingrijkheid die onlosmakelijk verbonden is met deze sector. We geven met deze nieuwe visie onder andere antwoord op de vragen wat voor cultuurstad we nu echt willen zijn, op welke plaatsen dit

in de stad en haar dorpen mag en kan landen en hoe we cultuur een stevigere positie geven in ons economisch beleid. Daarbij staan richting en duidelijkheid voorop en schuwen we het niet om keuzes te maken. Dit moet ook leiden tot meer flexibele ruimte in het cultuurbudget om in te kunnen spelen op creatieve en innovatieve ideeën die we zo graag verder willen zien opbloeien. Daarom onderzoeken we tegelijkertijd met het opzetten van de nieuwe visie ook de mogelijkheden voor een andere verdeelsleutel van de cultuurgelden. Opstartimpuls na corona Naast een duidelijke richting en keuzes, zien we dat de kunst en cultuursector ook behoefte heeft aan een duwtje in de rug bij het weer opstarten van de programmering. Waar de terrassen en winkelstraten na het opheffen van de lockdowns als het ware vanzelf volliepen met mensen, heeft datzelfde publiek de terugweg naar exposities en voorstellingen minder makkelijk gevonden. Wij zijn trots op onze cultuurmakers en culturele instellingen die telkens met nieuwe ideeën komen en we willen ze bij het herstarten na corona de komende tijd extra helpen. Daarom zetten we de overgebleven coronamiddelen in om het culturele veld in Breda er weer bovenop te helpen. Bijvoorbeeld door het uitbreiden van de succesvolle Makersregeling.

Jongerencultuur We koesteren onze jongerencultuur en blijven hen uitdagen om steeds weer met een vernieuwend cultuuraanbod te komen. Daarom willen we mooie en goede initiatieven voortaan eerder omarmen. Om dit te faciliteren kijken we bijvoorbeeld naar de mogelijkheden voor een buitenpodium of -theater. Bij voorkeur in een mooie groene omgeving die past bij Breda. Het is belangrijk dat we onze jonge generatie cultuurmakers aan Breda verbinden en in onze stad houden. Daarom komen we zo snel mogelijk met een actieplan om in kaart te brengen wat hiervoor nodig is en stellen we de extra rijksmiddelen beschikbaar om ze te faciliteren en ze met culturele broedplaatsen ruimte te bieden. Ook zien we dat een aantal gevestigde partijen, zoals Pier15, Electron en Belcrum Beach, hun sporen in de stad inmiddels ruimschoots hebben verdiend. We zorgen ervoor dat ze voor hun activiteiten een plek houden. We kijken daarvoor naar een oplossing, in het huidige gebied of elders in de stad.

Breda en NAC zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Avondje NAC is een begrip in het land en is immaterieel erfgoed. Samen met NAC en de supporters gaan we kijken hoe we deze cultuurbeleving in en om het stadion en in de stad kunnen versterken. Bijvoorbeeld door de Lunetstraat in de clubkleuren uit te voeren of de tunnel te voorzien van een muurschildering. Daarnaast willen we onderzoeken of we ons Begijnhof op de Unesco Werelderfgoedlijst kunnen laten bijschrijven en we de Grote Kerk extra kunnen steunen.

EVENEMENTEN Breda is de uitgelezen plek voor het organiseren van mooie evenementen. Evenementen die zorgen dat mensen in onze stad en dorpen willen wonen en deze graag bezoeken. Daarom blijven we evenementen goed faciliteren en geven we ze ruimte. Niet alleen in ons centrum, maar ook in onze wijken en dorpen organiseren vrijwilligers mooie evenementen, waardoor het ook daar bruist. De komende jaren trekken we structureel € 0,15 miljoen extra uit voor evenementen en geven met een deel van dit budget een financiële impuls aan carnaval. Daarnaast verlagen we het precario met 25%. Kwaliteit staat bij onze subsidieverstrekking voorop. Daarom dagen we organisatoren uit om evenementen toegankelijk te maken voor iedereen en om overlast en geluidshinder zo veel mogelijk te beperken. We bieden extra financiële ondersteuning om dit te faciliteren. Verruiming van house- en clubcultuur Niet alleen de Bredase evenementen doen onze binnenstad bruisen, ook de house- en clubcultuur heeft zich goed gevestigd in Breda. Onze Bredase dj’s behoren tot de beste van de wereld en zetten Breda internationaal op de kaart. Zij voelen zich tegelijkertijd nog steeds verbonden met onze stad. Om de house- en clubcultuur verder te ontwikkelen is er meer ruimte nodig dan er nu wordt geboden.

Daarom onderzoeken we onder andere of, op basis van de resultaten van de eerder gedraaide pilot, clubavonden tot 06.00 uur kunnen duren.

ERFGOED

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

Breda is een stad vol historie en erfgoed. We onderzoeken de komende tijd de mogelijkheden om evenementen te koppelen aan de cultuur en historie van Breda. Ons Nassauverleden met haar pracht en praal, maar ook met oog voor de ‘zwarte bladzijdes’ van onze geschiedenis. Daarnaast gaan we door met het beschermen en onderhouden van ons erfgoed en zetten we in op meer samenwerkingsverbanden op dit vlak.

43

Wat betekent dit concreet? SPORT • We denken dat de combinatiefunctionarissen beter tot hun recht komen in het onderwijs, zeker nu het Rijk een beweging maakt om bewegingsonderwijs te stimuleren. We besparen hiermee € 0,3 miljoen in 2023, oplopend naar € 0,5 miljoen in 2026. • We verruimen de toegang tot het Jeugdfonds Sport en Cultuur en houden hier rekening mee bij het verstrekken van de subsidie. • We zetten onze Urban en E-sports meer in de etalage. • We maken € 0,1 miljoen per jaar vrij voor sporten in de buitenruimte. • We gaan door met de een derde regeling en maken hiervoor een bedrag van € 1,8 miljoen vrij. • We stellen een visie op om de behoefte aan accommodaties voor sport, cultuur en wijk- en dorpsaccommodaties in beeld te brengen. Hiervoor trekken we eenmalig € 0,25 miljoen uit in 2022. • De MFA in Bavel komt er. • We doen een onderzoek naar de locatie voor een nieuwe sporthal in Princenhage. De nieuwe sporthal komt er. • Voor het verduurzamen van accommodaties, de MFA in Bavel en een nieuwe Sporthal in Princenhage reserveren we € 14 miljoen bovenop de reeds beschikbare middelen. • We ontwikkelen een visie op de Sportboulevard en zoeken daarbij aansluiting bij de omliggende wijken.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026

CULTUUR

44

• We komen met een nieuwe visie op cultuur die we samen met het culturele veld gaan opstellen. Hierin maken we keuzes en geven we richting. • We willen meer flexibele ruimte in het cultuurbudget om in te kunnen spelen op creatieve en innovatieve ideeën. • De overgebleven coronamiddelen zetten we in om het culturele veld in Breda er weer bovenop te krijgen. Hiermee bereiden we onder andere de succesvolle Makersregeling uit. • We onderzoeken de mogelijkheden voor een buitenpodium of -theater om nieuwe programmering en initiatieven snel een plek te kunnen geven. • We komen met een actieplan om in kaart te brengen wat ervoor nodig is om jonge cultuurmakers beter aan Breda te verbinden en stellen de extra rijksmiddelen beschikbaar om ze te faciliteren en met culturele broedplaatsen ruimte te bieden. • Partijen zoals Pier15, Electron en Belcrum Beach hebben hun plek in de stad verdiend en we gaan zorgen dat ze een plek houden, in het gebied of elders in de stad.

ERFGOED • We gaan door met het beschermen en onderhouden van ons erfgoed en kijken hoe we onze evenementen beter