Gestempeld PDF Jaarstukken 2021 gemeente Breda
Tekst van het document
Gezondheid en preventie In 2021 hebben we een actieplan opgesteld voor Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) voor de periode 2021-2022. Dit actieplan bevat diverse ambities met verschillende thema’s, zoals gezond eten, water drinken, bewegen en rookvrij opgroeien. Daarbij zoeken we verbindingen met onder meer bedrijven, kinderboerderijen, scholen en sportclubs. Ook hebben we verbindingen gelegd met het Lokaal Preventieakkoord en het Sportakkoord Breda. Zo willen we een omgeving creëren waar de gezonde keuze makkelijk en aantrekkelijk is. Een aantal voorbeelden: alle speeltuinen worden rookvrij gemaakt, er is extra aandacht voor water drinken en 2 sportkantines hebben een gezondere omgeving gecreëerd. Gedurende het jaar was er continu aandacht voor deze thema’s. Rookvrij opgroeien stimuleren we samen met een Rookvrije Generatie. Sportaccommodaties De investeringsregeling voor buitensportaccommodaties is volledig benut. We hebben in 2021 € 1,8 miljoen aan subsidie uitgekeerd aan sportverenigingen voor de vernieuwing van velden, banen en kleed- en wasaccommodaties. De totale investering sinds 2018 bedraagt € 5,4 miljoen. Herijking tarievennota Dit jaar hebben we een herijking van de dekkingspercentages uitgevoerd.
De nieuwe cijfers laten echter zien dat wijzigingen in de organisatie hebben geleid tot aanpassingen van de dekkingspercentages die niet kunnen worden gerelateerd aan de verenigingen. Het is daarom niet wenselijk om dit verschil te verdisconteren in nieuwe tarieven. Door de verslechterde financiële positie van de sportverenigingen zou een verhoging van de tarieven daarnaast ook veel onrust opleveren. We nemen de huidige cijfers daarom als nieuw uitgangspunt en vergelijken deze in 2023 nogmaals om de dekkingspercentages dan transparant te herijken. Dit betekent dat we de huidige tarieven nog 2 jaar indexeren. Sport en bewegen in de openbare ruimte In 2021 hebben we een aantal nieuwe beweegplekken aangelegd in de openbare ruimte, waaronder fitnessplek en
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
51
danceground Epelenberg, sportplek Overakker en fitnessplek Haagse Beemden. De pilot voor de SmartMove/rondje singels is gerealiseerd. Daarnaast hebben we voorbereidingen getroffen om de skateplek in Princenhage te vernieuwen en een basketbalplek aan te leggen in de Haagse Beemden. Ook heeft de Sportcontrainer weer op verschillende locaties gestaan, waaronder op de tijdelijke sportplek op het Chasséveld. Talentencentrum en talentontwikkeling We hebben in 2021 diverse regionale talentprogramma’s ondersteund, onder meer op het gebied van atletiek, schaatsen en handbal. Voor het Talentencentrum en de bijbehorende buitenruimte hebben we een definitief ontwerp gemaakt. De omgevingsvergunning is inmiddels verleend en we hebben een uitvoeringsovereenkomst gesloten met de aannemer. De start van de bouw is (vanwege de complexe marktsituatie) doorgeschoven naar het voorjaar van 2022. Medio 2023 is het gebouw klaar. Sportevenementen Afgelopen jaar konden maar weinig sportevenementen plaatsvinden. In juni vond het NK Atletiek plaats en in juli het NK King of the Court. Aan dat laatste evenement was een programma voor het primair en voortgezet onderwijs gekoppeld, waardoor leerlingen kennis konden maken met beachvolleybal. Toen duidelijk werd dat de Vuelta in 2022 alsnog in Nederland van start gaat, hebben we de voorbereidingen voor de organisatie en het activatieprogramma weer opgestart.
Ook hebben we samen met Tilburg een bid ingediend voor de organisatie van de Special Olympics Nationale Spelen in 2024.
RISICO'S U vindt de risico's van dit thema in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
INDICATOREN Thema-indicatoren Leven Indicator: Tevreden over het leven (audit nr 30) Omschrijving: Gemiddeld rapportcijfer tevredenheid met het leven Bron: Stadsenquête
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
8
7,8
7,7
>7,8
7,7
> 7,8
De streefwaarde is op 0,1 punt niet gehaald en is hetzelfde als in 2020. Het ligt voor de hand dat de beperkingen en impact van corona hiervan de voornaamste oorzaak zijn.
Indicator: Structureel sporten (audit nr 31) Omschrijving: Percentage inwoners (16+) dat structureel sport (minimaal 150 minuten matig intensieve inspanning per week) Bron: Stadsenquête
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
75
72
76
Zie toelichting
70
Let op: cijfers vanaf 2021 zijn niet meer vergelijkbaar met voorgaande jaren in verband met wijzigingen in de landelijk beweegrichtlijnen en de onderzoeksopzet. Met ingang van 2021 is gevraagd naar minstens 150 minuten matig intensieve inspanning per week in plaats van minimaal maandelijks sporten. De streefwaarde - destijds nog gebaseerd op de oude onderzoeksopzet - is voor 2021 gehaald. Dit lijkt er op te wijzen dat de groep die minimaal éénmaal per maand sport (oude definitie) in de regel ook éénmaal per week sport( nieuwe definitie). De beweegnorm is in 2020 vervangen door de beweegrichtlijn(en). In de jaarrekening 2021 konden de inhoudelijke wijzigingen (vanwege BBV richtlijnen) nog niet worden doorgevoerd. Dit gebeurt alsnog bij de eerstvolgende herijkingsronde van de indicatorenset. Indicator: Effect ondersteuning op kwaliteit van leven (audit nr 34) Omschrijving: Percentage Wmo-cliënten dat het helemaal eens of eens is met de stelling 'Door de ondersteuning die ik krijg heb ik een betere kwaliteit van leven' Bron: CEO WMO
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
77
79
75
70 tot 80
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 75 tot 80
Het onderzoek moet nog plaatsvinden.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
52
Productindicatoren Product Volksgezondheid Indicator: Gezondheidsbeleving (audit nr 35) Omschrijving: Gemiddeld rapportcijfer voor de lichamelijke gezondheid Bron: Stadsenquête
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
7,6
7,5
7,7
Continueren: 7,3 - 7,7
7,5
continueren: 7,3-7,7
De streefwaarde is behaald. We zien dat mensen door corona enerzijds meer gezondheidsuitdagingen kennen (meer moeite om voldoende te bewegen en gezond te blijven eten), maar ook bewuster bezig zijn met hun gezondheid. Productindicatoren Product Sportbeleid Indicator: Niet-wekelijkse sporters (audit nr 36) Omschrijving: Percentage inwoners van 19 jaar en ouder dat NIET minstens één keer per week aan sport doet Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV Realisatie 2018
Realisatie 2019
Meeteenheid: % Realisatie 2020 42,3
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. Het onderzoek wordt om de 4 jaar uitgevoerd. Voor het laatst in 2020 en in 2024 weer. Voor 2021 is daarom geen realisatiecijfer beschikbaar gesteld door VNG Realisatie. De beweegnorm is in 2020 vervangen door de beweegrichtlijn(en). Deze landelijk verplichte indicator is daar nog niet op aangepast.
Thema Ontmoeten WAT HEBBEN WE BEREIKT? Ook in 2021 zagen we weer volop initiatiefkracht, creativiteit en betrokkenheid bij de inwoners en organisaties in Breda. Samen zochten we naar mogelijkheden om veilig gebruik te maken van de openbare ruimte en om elkaar te helpen waar nodig. We hebben veel kunnen betekenen in de behoefte om elkaar te blijven ontmoeten. Hulp en advies Tijdens de lockdowns hebben we veel hulp en advies geboden aan inwoners en organisaties binnen de actieve netwerken in de wijken en dorpen. De bestaande netwerken en wijkinstrumenten bleken zeer geschikt om met elkaar in contact te blijven. We bleven op de hoogte van wat er speelde in de wijken en dorpen, konden snel schakelen naar organisaties binnen en buiten het Stadskantoor en kregen de problematiek tijdig in beeld. We hebben vraag en aanbod soepel bij elkaar gebracht en konden vlot reageren op spontane corona-initiatieven van onze inwoners. Elkaar ontmoeten Het is belangrijk om elkaar te ontmoeten en juist dat hebben we ook in 2021 gemist. Als gemeente hebben we ontmoeting waar mogelijk gefaciliteerd. We hebben onder meer uitvoeringsplannen gemaakt rondom ‘ontmoeten’ en hebben meerdere (bewoners)initiatieven ondersteund tijdens de lockdowns. Daarnaast hebben we de wijk- en dorpscentra extra (en nog beter op maat) ondersteund en bewoners opgezocht via digitale kanalen (wijkplatforms).
Gelijke kansen Alle Bredanaars verdienen gelijke kansen. Om daaraan te werken, zijn we in 2021 gestart met Verbeter Breda. In de eerste helft van het jaar hebben we met diverse bewoners en organisaties gesproken over de kloof waar het Circusvis-rapport en het Rekenkamer-rapport ons op hebben gewezen. De opbrengst van deze gesprekken is in juli 2021 vastgelegd in het Pact van Breda. In deel 1 van het Pact constateren we dat we voor een grote opgave staan om de groeiende tweedeling tegen te gaan. Onder thema 2 ‘ondernemend Breda’ staat Verbeter Breda als één van de grote projecten nader uitgewerkt.We hebben ervoor gezorgd dat de uitvoeringsaanpak 'Een plus op aandachtswijken' goed aansluit op het programma Verbeter Breda op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Samen met onder meer bewoners en wijkprofessionals hebben we gewerkt aan een uitvoeringsorganisatie en een actieplan Verbeter Breda voor 2022-2023. We hebben verbindingen gelegd met bewoners en organisaties rondom beleidsthema’s als wonen en de energietransitie. Daarnaast hebben we contact gelegd met andere organisaties, zoals de gemeenten Tilburg en Rotterdam om ervaringen uit te wisselen over het werken met een pact. Aandachtswijken Jaarlijks maken we nieuwe wijkfoto’s en wijkagenda’s voor 'Een plus op aandachtswijken', zodat we blijven werken op basis
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
53
van de meest actuele data en signalen uit de stad. De benaming ‘kwetsbare wijken’ wordt als stigmatiserend ervaren. Daarom noemen we onze uitvoeringaanpak vanaf nu ‘Een plus op aandachtswijken’. •
In 2021 zijn ook Epelenberg en Hoogeind opgenomen als aandachtsbuurt. Het ging toen specifiek om deze 2 straten. We hebben inmiddels geconstateerd dat het gebied waarin interventies nodig zijn groter is dan we aanvankelijk dachten. Ook de problematiek is breder dan gedacht. Zo zien we veel kwetsbare bewoners en in sommige delen van dit gebied weinig sociale samenhang. Bovendien ervaren bewoners overlast van andere bewoners, is er sprake van normvervaging, jeugdoverlast, risico’s dat jongeren afglijden naar criminaliteit, drugsoverlast en een toename van afvaldumpingen en zwerfafval.
WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN ? Wijkzaken •
We hebben snel geschakeld bij spontane initiatieven, zoals activiteiten in de openbare ruimte. Daarnaast signaleerden we wat er speelde in de wijken. We zagen meer eenzaamheid en verward gedrag. Daarnaast merkten we dat inwoners moe werden van de landelijke maatregelen. In sommige buurten was het onrustig, bijvoorbeeld rond de jaarwisseling.
•
De wijkdeals hebben geen noemenswaardige belemmeringen ervaren door corona. Er zijn 100 nieuwe deals bijgekomen in 2021, waaronder een aantal bijzondere, zoals stadslandbouw/buurttuin en jeu-de-boulesbanen. Vanwege corona was er juist meer aandacht voor de buitenruimte. De wijkdeals waren al een succes en dat werd door corona extra benadrukt.
•
Bij de wijk- en dorpsplatforms zijn 121 subsidieaanvragen ingediend en toegekend.
•
Gaandeweg zijn we steeds meer ontmoetingen digitaal gaan doen om toch met elkaar in contact te blijven en waar mogelijk de vaart erin te houden. In de zomermaanden en het vroege najaar konden de fysieke ontmoetingen wél plaatsvinden. Een mooi voorbeeld hiervan is de Buurtcamping in de Hoge Vucht.
•
De geplande projecten en activiteiten uit de wijkagenda’s zijn grotendeels uitgevoerd. Sommige initiatieven hebben alleen wat vertraging opgelopen en lopen door in 2022. Van andere initiatieven bekijken we komend jaar de haalbaarheid. Het project Binnenste Buiten in de wijk Schorsmolen heeft vertraging opgelopen door corona, maar heeft nu al mooie dingen opgeleverd. Het budget is benut om samen een ontwerp te maken voor een voetgangersgebied. Ook hebben we met bewoners digitale bijeenkomsten georganiseerd en een bijeenkomst fysiek buiten. Het Jeugdplan Heuvel vanuit de aanpak Aandachtswijken hebben we wel kunnen uitvoeren zoals gepland.
•
Krypton wordt een centrale plek waar jongeren uit de Hoge Vucht hun talenten kunnen ontwikkelen op het gebied van sport en cultuur. In 2021 hebben de wijkprofessionals, de gemeente en een externe adviseur de knelpunten en uitdagingen in kaart gebracht. Na een eerste verkenning via het project 'Een plus op aandachtswijken' hebben we het project ondergebracht bij Verbeter Breda. Daarbij wordt de keten Jeugd de inhoudelijke trekker. Financieel blijft het project in 2022 vallen onder 'Een plus op aandachstwijken.
•
Vanuit Breda Begroot hebben we in 2021 ook de projecten Bavel 2030, Heusenhout en de speelplek Keermanslaan voortgezet.
•
In 2021 heeft de gemeenteraad gesproken over de toekomstige rol en inzet van de wijk- en dorpsraden. De uitkomsten hiervan worden meegenomen in het nieuwe Uitvoeringsakkoord 2023-2026.
•
De wijk- en dorpscentra hadden het ook in 2021 zwaar. Ze moesten continu omschakelen om te voldoen aan de RIVM-richtlijnen. De gedeeltelijke openstelling en complete sluiting maakten het moeilijk om tot een sluitende exploitatie te komen. Zonder extra steunpakketten vanuit het Rijk en de gemeente waren meerdere wijk- en dorpscentra failliet gegaan. Gelukkig konden we snel reageren op vragen en problemen. We stellen voor om € 130.000 te onttrekken aan de algemene reserve om een aantal verzwakte wijkcentra intensiever te ondersteunen. Het budget is nodig voor ondersteuning van wijkcentrum De Nieuwe Meidoorn, wijkcentrum/ontmoetingscentrum De Vlieren en het faciliteren van overige centra zodat laagdrempelige ontmoetingen in de wijk mogelijk zijn en blijven.
•
In elke wijk zijn aantrekkelijke en veilige speelplekken. In september hebben we het gemeentelijke plan Spelen vastgesteld. Op speelplekken kunnen verschillende leeftijdsgroepen elkaar ontmoeten, samen spelen en bewegen.
Dit hebben we vanwege corona extra gedaan •
We hebben bewonersinitiatieven geholpen bij hun keuze om wel of niet door te gaan vanwege de beperkende maatregelen. Ook hebben we spontane hulpacties van bewoners in de buurt ondersteund.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
54
•
Waar mogelijk werden (buiten)activiteiten wel doorgezet, vooral om de jeugd in de wijken voldoende uitdaging te bieden. Ook gemeentelijke programma’s als Breda Buiten werden goed bezocht. Een mooi voorbeeld van een nieuw wijkinitiatief was de Buurtcamping.
•
In 2021 hebben we ook coronamiddelen ingezet om wijkplatforms in de Haagse Beemden en de Hoge Vucht extra te faciliteren en te stimuleren om 'ontmoeten' in de stad een impuls te geven.
•
Voor onze meer kwetsbare en oudere inwoners was 2021 veelal een moeilijker jaar. Zij durfden elkaar vaak nog niet te ontmoeten of ze waren veel beperkter voor hun reguliere activiteiten. Eenzaamheid en verward gedrag werden meer zichtbaar. Daarom hebben we de koppeling met hulporganisaties en wijknetwerkers versterkt. Een mooi voorbeeld is de versterking van extra buurtpunten in de wijk.
•
We hebben de besturen van de wijk- en dorpscentra actief begeleid tijdens de volledige of gedeeltelijke sluitingen. Daarbij dachten we mee over de vele onduidelijkheden en de wisselende mogelijkheden voor hun doelgroepen. We hebben meerdere communicatiemiddelen ingezet om deze besturen zo goed en snel mogelijk te helpen.
•
In Linie en in Prinsenbeek zijn we gestart met de gebiedsgerichte aanpak van de energietransitie. De afdeling Wijkzaken heeft bijgedragen aan de Transitievisie Warmte en de communicatie over het vervolgproces. We hebben een communicatie- en participatieaanpak gemaakt en diverse middelen ontwikkeld, zoals een nieuwsbrief en een mobiel informatiecentrum dat in de wijk als vraagbaak wordt ingezet. Daarnaast zijn we bij huishoudens op bezoek geweest om samen met hen een aanpak te ontwikkelen.
Inburgering De nieuwe Wet inburgering is uiteindelijk niet per 1 juli 2021 ingevoerd, maar per 1 januari 2022. Dit heeft ons de tijd gegeven om het geheel nog verder uit te werken en pilots uit te voeren om de gekozen weg te testen en zo nodig bij te stellen. In september 2021 is het beleidsplan Thuiskomen in Breda aan de gemeenteraad voorgelegd. Het college en de gemeenteraad zijn unaniem akkoord gegaan met deze vertaling van de wet Inburgering naar een Bredase aanpak. Op de 4 onderdelen uit de begroting 2021 hebben we het volgende bereikt: •
Warme overdracht van het COA naar de gemeente Het COA zorgt met een warme overdracht voor een goede start in Breda. Samen met Taalideaal en partners uit de stad zorgen we voor de 8 weken opstartklas. Daarin wordt bepaald in hoeverre nieuwe statushouders geschoold en leerbaar zijn. Op basis van die informatie stelt de regisseur samen met de statushouder het PIP op (Plan inburgering en Participatie). De leerbaarheidstoets geeft aan welk taalonderwijs er gevolgd moet worden: B1, onderwijs of de Zroute. Op verschillende leefgebieden worden doelen afgesproken voor de hele inburgeringstermijn. Daarom hebben we gekozen voor een dynamisch document als grondslag voor de beschikking.
•
Inkoop taalroutes In Breda hebben we voor de komende jaren 2 taalaanbieders geselecteerd voor de B1- en Z-route. De aanbesteding voor de onderwijsroute is medio maart afgerond.
•
Ontzorgen Met onze werkwijze voldoen we aan de wettelijk verplichte ontzorging. In 2021 heeft de schuldhulpverlening ervaren dat statushouders die in de toekomst gaan starten in de Z-route, meer begeleiding en coaching nodig hebben. Deze ervaringen worden verwerkt in de aanpak voor 2022.
•
Maatschappelijke begeleiding Samen met de partners van de ontwikkeltafel Statushouders, de woningbouwcorporaties, het COA en WSP hebben we de klantreis voor inburgering opgesteld. Deze is terug te vinden in het beleidsplan Thuiskomen in Breda.
Om de uitstroom te bevorderen van de mensen die nog moeten inburgeren, hebben we naast de reguliere taaltrajecten in 2021 ook leer-werktrajecten met een extra taalcomponent ingezet (logistiek paspoort, zorg). Vanuit deze leer-werktrajecten zijn statushouders direct doorgestroomd naar betaald werk. Voor deze groep hebben we ook extra nazorg (jobcoaching) geregeld als zij werk hadden aanvaard. Hierdoor blijven zij duurzaam aan het werk en voorkomen we uitval. Via de thematafel hebben we de begeleiding van statushouders die al langere tijd in Nederland zijn een impuls gegeven. Via buddyprojecten hebben we 80 statushouders gekoppeld aan inwoners van Breda om hun netwerk te vergroten en hen uit hun isolement te halen.
RISICO'S U vindt de risico's van dit thema in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
55
INDICATOREN Thema-indicatoren Ontmoeten Indicator: Sociale cohesie (audit nr 37) Omschrijving: Score sociale cohesie Bron: Buurtenquête Realisatie 2018
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10 Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
6
6,1
Zie toelichting
6
De streefwaarde is behaald. Door middel van diverse bewonersactiviteiten en faciliteiten (wijk - en dorpscentra) in de wijken en dorpen bleven we sociale cohesie stimuleren. Alleen in de oneven jaren zijn realisatiewaarden en streefwaarden beschikbaar, omdat het onderzoek om het jaar in de oneven jaren plaatsvindt.
Productindicatoren Product Wijkaanpak Indicator: Leefbaarheidsinitiatieven vanuit bewoners (audit nr 38) Omschrijving: Aantal ingediende leefbaarheidsinitiatieven van bewoners (fysiek, sociaal, overlast en/of veiligheid) Bron: Gemeente Breda, Wijkzaken
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
222
179
143
200
121
200
De streefwaarde is niet behaald. Er zijn 121 subsidieaanvragen ingediend en toegekend. In 2021 zijn er geen aanvragen ingetrokken of niet gehonoreerd. Vanwege de blijvende coronacrisis waren de mogelijkheden beperkter om bewoners met nieuwe initiatieven te stimuleren en was de uitvoering van geplande bestaande activiteiten niet altijd mogelijk. Ondanks de fysieke beperkingen zijn met name in de zomermaanden activiteiten wel doorgegaan. Richting einde van het jaar werden de activiteiten zo goed als mogelijk aangepast om toch wat te kunnen betekenen in de wijken en dorpen.
Indicator: Wijkdeals (audit nr 39) Omschrijving: Aantal initiatieven van bewoners(groepen) die zich richten op onderhoudswerkzaamheden in de openbare ruimte (opgeteld aantal vanaf 2012). De gemeente biedt hierbij hulp in de vorm van een vergoeding, materiaal of in de organisatie. Bron: Gemeente Breda, Wijkzaken
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
283
354
407
400
529
425
De streefwaarde is ruimschoots behaald. Wijkdeals hebben ook dit jaar weer een gestage groei laten zien: een toename van ruim 120 wijkdeals ten opzichte van 2020. In de periode 2012-2021 zijn 529 wijkdeals uitgevoerd.
DE KOSTEN VAN DIT PROGRAMMA Bedragen x €1.000 Primaire begroting 2021 Begroting 2021 na wijziging
Jaarrekening 2021
Afwijking 2021
Lasten Opgroeien
87.839
103.461
105.083
-1.622
Betrokken zijn
56.137
56.461
57.689
-1.228
Thuis
51.401
57.085
50.522
6.562
Leren, ontwikkelen en werken
123.312
136.249
130.067
6.182
Leven
9.046
9.566
9.039
527
Ontmoeten
3.859
4.840
3.805
1.035
Totaal Lasten
331.594
367.662
356.204
11.457
Opgroeien
36.945
46.507
46.680
-173
Betrokken zijn
5.841
5.991
1.555
4.436
Thuis
6.758
6.504
4.512
1.992
Baten
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
56
Primaire begroting 2021 Begroting 2021 na wijziging Leren, ontwikkelen en werken Leven Ontmoeten
Jaarrekening 2021
Afwijking 2021
83.602
91.026
97.192
-6.166
0
270
110
160
0
0
-158
158
836
836
836
0
Totaal Baten
133.981
151.133
150.727
407
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
197.613
216.528
205.477
11.051
Reserve investeringen sportverenigingen
FINANCIËLE TOELICHTING OP DIT PROGRAMMA Het resultaat van het programma Vitaal en Sociaal Breda bedraagt € 11,1 miljoen. Dit positieve resultaat is grotendeels ontstaan door incidentele financiële meevallers. In 2021 hadden we (veel) extra middelen ter beschikking voor de bestrijding van de coronacrisis. Die waren afkomstig uit compensaties vanuit het Rijk en ons eigen pakket aan steunmaatregelen. Deze middelen hoefden niet allemaal ingezet te worden, en leverden daarmee een incidenteel financieel voordeel op. In het hoofdstuk over corona lichten we de incidentele corona-effecten integraal toe. Per thema lichten we de substantiële verschillen ten opzichte van de begroting toe. De financiële gevolgen voor de (middel)lange termijn zijn nog onzeker. Het nieuwe kabinet stelt structureel extra middelen ter beschikking voor de Jeugdwet. Ook zoeken zij naar een vorm van een eigen bijdrage die recht doet aan de betaalbaarheid voor lage- en middeninkomens en de landelijke normen. De komende tijd moet duidelijk worden wat een nieuw structureel evenwicht is tussen onze beschikbare middelen en het gewenste voorzieningenniveau. Thema Opgroeien, resultaat € -1,4 miljoen Dit thema bevat alle onderdelen van de jeugdhulp.
Voor het primair en voortgezet onderwijs gaat het daarnaast om de beleidsuitvoering van deelthema’s, zoals het leerlingenvervoer, de leerplicht, het uitvoeringsprogramma voor- en vroegschoolse educatie en de aanpak van voortijdig schoolverlaten. Jeugd (resultaat € -2,1 miljoen) Voor de jeugdhulp ontvingen we in 2021 € 3,4 miljoen meer dan (primitief) begroot. Het Rijk verstrekte deze extra middelen om de acute problematiek in de jeugdzorg op te lossen. Met dit geld kregen we onder andere ruimte om de crisiscapaciteit in de jeugd-ggz uit te breiden en de wachttijden aan te pakken. Hiertegenover stond € 5,5 miljoen aan hogere kosten dan (primitief) begroot. Die werden veroorzaakt door diverse factoren: •
We moesten investeren in extra personele capaciteit bij het toegangsteam om meer grip te krijgen op de jeugdhulp die werd ingezet en de wachttijden voor de gemeentelijke toegang. Dit zorgde voor € 0,8 miljoen aan hogere kosten. Onze focus lag op de inzet van passende zorg, kortere doorlooptijden, een uniforme werkwijze, meer gebruik van de beschikbare data en meer samenwerking met het voorliggend veld en de zorgaanbieders.
•
Op de verstrekking van niet vrij toegankelijke jeugdhulp, jeugdbescherming en maatregelen voor jeugdreclassering lagen de kosten € 4,1 miljoen hoger dan (primitief) begroot. Dit kwam vooral door: o Een hoger aantal verstrekkingen van ambulante jeugdhulp. Ten opzichte van 2020 stegen de kosten van zorg in natura met € 1,7 miljoen. De beheersmaatregelen konden deze groei niet ombuigen. We zagen het aantal jeugdigen in zorg oplopen. De kosten voor psychische en psychiatrische hulpverlening vielen hierbij op. Die werden onder meer veroorzaakt door de corona-omstandigheden en het verwijsgedrag van onze partners. o Bij de jeugdbescherming, de jeugdreclassering en de crisishulp zagen we een kostenstijging van € 0,6 miljoen ten opzichte van 2020. Dit kwam vooral door prijsstijgingen die met terugwerkende kracht zijn doorgevoerd en doordat er meer crisishulp nodig was. o Het aandeel en de omvang van de PGB-verstrekkingen nemen af ten opzichte van Zorg in Natura.
•
Met de Jeugdhulpregio’s, de gecertificeerde instellingen (GI’s) en de Jeugdautoriteit (JA) hebben we in 2021 een akkoord bereikt over de tarieven voor alle GI’s vanaf 2020. Dat gebeurde op basis van een kostprijsonderzoek, en een onderzoek naar de bedrijfsvoering van Jeugdbescherming Brabant (geïnitieerd door de 5 Brabantse jeugdhulpregio’s). Daarnaast zijn we voor Jeugdbescherming Brabant een transitievergoeding en een bijdrage in de
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
57
huisvesting overeengekomen. Deze ontwikkelingen leverden samen een aanvullende kostenpost op van € 0,3 miljoen. •
Een aantal ontwikkelingen waren bij het opstellen van de begroting nog onvoldoende in beeld, en hebben geleid tot extra kosten. Het gaat dan om hogere lasten door onder meer de gemeentelijke cao-ontwikkelingen, de invulling van de ‘norm van opdrachtgeverschap’, de organisatie rondom de GI’s en de huisvesting bij Advendo. Dit leverde aanvullende kosten op van ongeveer € 0,3 miljoen.
Primair en voortgezet onderwijs (resultaat € 0,3 miljoen) •
We hielden € 0,4 miljoen over van de 5,4 miljoen die we ontvingen om achterstanden weg te werken in het onderwijs en de voorschoolse voorzieningen. De beschikkingen voor deze Rijkssubsidie zijn gedurende het jaar verschillende keren gewijzigd. Daardoor kwamen meer gelden beschikbaar die we in 2021 niet meer konden verstrekken aan onze samenwerkingspartners. Deze gelden worden nu vanaf 2022 ingezet.
•
We hadden een overschot van € 0,1 miljoen vanuit de regionale aanpak laaggeletterdheid. Door corona konden geplande activiteiten niet plaatsvinden. We stellen voor om dit resterende budget over te hevelen naar 2022 zodat de ambities uit het regionaal plan 2020-2040 ‘Dromen Durven Doen!’ kunnen worden gerealiseerd, bijvoorbeeld met een regionale website in dienst van de regionale aanpak laaggeletterdheid en inzet voor een werkgeversaanpak.
•
We hadden een tekort van € 0,2 miljoen op de bekostiging van het leerlingenvervoer. We hebben tijdelijk extra capaciteit ingezet en extra hygiënemaatregelen getroffen vanwege Covid-19. De nieuwe verordening wordt later ingevoerd en we verwachten een positieve effect op de vervoersaantallen.
Corona (resultaat € 0,5 miljoen) Twee regelingen hadden een substantieel effect op onze financiën: •
Vanuit het 4e en 5e coronapakket van het Rijk ontvingen we € 0,8 miljoen om de problematiek rondom jeugd en jongeren aan te pakken, extra activiteiten en ontmoetingen te organiseren en ondersteuning te bieden. Van dit bedrag resteert nog € 0,52 miljoen, dat we overhevelen naar 2022.
•
We ontvingen extra middelen vanuit het Rijk voor onderwijs (Slob-middelen) en het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Van de € 3,6 miljoen aan NPO-gelden was voor 2021 € 0,76 miljoen beschikbaar. Omdat de plannen nog onvoldoende concreet waren, hebben we deze middelen doorgeschoven.
Thema Betrokken zijn, resultaat € -5,7 miljoen Het thema Betrokken zijn bestaat uit de producten Volwassenen maatwerkondersteuning (de Wmo-voorzieningen huishoudelijke verzorging en begeleiding), Algemene voorzieningen volwassen (zoals de thematafel Zorg voor elkaar) en Maatwerk Wmo (de Wmo woon- en vervoersvoorzieningen). •
Het resultaat voor Wmo begeleiding en huishoudelijke verzorging bedraagt € -5,9 miljoen. Dit komt door de volgende ontwikkelingen: de aanzuigende werking door het abonnementstarief voor eigen bijdragen, de vergrijzing, de toenemende complexiteit van de zorg, en de begeleidingstrajecten bij jong volwassenen (mede door de coronacrisis). Het negatieve resultaat bestaat uit 3 onderdelen: o Bij de verstrekking van huishoudelijke verzorging ontstond een resultaat van € -3,4 miljoen. Door de aanzuigende werking van het abonnementstarief hebben wij een claim van € 3,9 miljoen neergelegd bij het Rijk om ons te compenseren voor de hogere kosten. In een kamerbrief heeft het Rijk aangegeven dat volledige aanvullende compensatie voor de Wmo niet aan de orde is. De verwachte toename van het aantal cliënten bij de huishoudelijke verzorging wijkt (licht) af van de opgestelde begroting/claim. Het tekort op de voorziening voor huishoudelijke verzorging bedraagt € 3 miljoen. Daarnaast zijn de kosten van de bedrijfsvoering met € 0,4 miljoen overschreden. Dit is onder meer veroorzaakt door de inzet van extra inhuurkrachten om pieken op te vangen. Het kabinet heeft wel aangegeven op termijn te werken aan een eerlijke eigen bijdrage van de huishoudelijke voorziening om de aanzuigende werking van aanvragen terug te dringen. o De post Begeleiding heeft een resultaat van € -3 miljoen.
Dit werd mede veroorzaakt door een toename van het aantal begeleidingstrajecten, waaronder jongvolwassenen (18 t/m 27 jaar). Deze toename wordt versterkt door de coronacrisis, waarbij (kwetsbare) jongeren vastlopen, zoekende zijn naar structuur of terugvallen in ongewenst gedrag. We zien dat het project Bewegen naar de voorkant (beheersmaatregel) in 2021 in het stadskwadrant Noord-Oost heeft geleid tot een stabilisatie van het aantal cliënten, terwijl in de andere drie stadskwadranten waar het project niet draaide een stijging zichtbaar is. Vanaf 1 januari 2022 is het project in de hele stad ingevoerd. We verwachten dat dit leidt tot een demping van de groei van het aantal cliënten in Wmo Begeleiding.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
58
o
Door te sturen op het PGB, zien we een resultaat van € 0,5 miljoen. Dit is uit te splitsen naar PGB begeleiding (€ 0,3 miljoen) en PGB huishoudelijke verzorging (€ 0,2 miljoen).
•
De verstrekking van Wmo woon- en vervoersvoorzieningen leverde een resultaat op van € -1,4 miljoen. Dit heeft voor € -0,8 miljoen betrekking op de vervoersvoorzieningen. Voor € -0,6 miljoen komt dit door de woonvoorzieningen, waarbij dure aanpassingen nodig waren door de langdurige afwezigheid/beschikbaarheid van passende woonruimte. We zien dat we jaarlijks op deze posten overschrijden en de begroting dus niet reëel is. Daarom is de begroting hierop gecorrigeerd in 2022.
•
Op de post Zorgverzekering is een resultaat behaald van € 0,3 miljoen. Minder cliënten maakten gebruik van de collectieve zorgverzekering bij CZ. Deze verzekering is relatief duur, waardoor mensen in veel gevallen kozen voor een goedkopere verzekering.
•
Voor het hele programma Vitaal en Sociaal Breda zijn de terugvorderingen van subsidies verantwoord op het product Algemene voorzieningen volwassenen. Het betreft subsidies die niet zijn uitgeven door de subsidieontvangers en daarom zijn teruggevorderd. De terugvorderingen hebben betrekking op voorgaande boekjaren en veroorzaken een resultaat van € 0,55 miljoen.
•
In het bestuursakkoord 2018-2022 is voor 2 jaar (2021 en 2022) budget beschikbaar gesteld voor het project Breda Senior. Omdat dit project pas in de 2e helft van 2021 startte, ontstond een resultaat van € 0,15 miljoen. Dit restant wordt overgeheveld naar 2022. Corona was deels oorzaak van de vertraging in de uitvoering van dit project.
Thema Thuis, resultaat € 4,5 miljoen Onder dit thema vallen de voorzieningen voor volwassenen in het kader van geëscaleerde zorg. De volgende 3 beleidsterreinen staan hierbij centraal: huiselijk geweld, maatschappelijke opvang en beschermd wonen (Wmo). De gemeente voert de taken voor al deze onderwerpen uit als centrumgemeente voor de regio. •
De aanpak van huiselijk geweld had een resultaat van € 1 miljoen. Dit werd vooral veroorzaakt doordat het grootschalige trainingsprogramma ‘Geweld hoort nergens thuis’ door corona is doorgeschoven naar 2022. Ook de incidentele inzet op de aanpak van schadelijke praktijken wordt in 2022 opgepakt. De begroting van dit onderwerp is onderdeel van de gemeenschappelijke regeling (GR) Geweld in afhankelijkheidsrelaties en het Meldpunt Crisiszorg West-Brabant. Hierin hebben we afgesproken dat alle resterende middelen beschikbaar blijven voor de GR. Het resultaat wordt dan ook overgeheveld naar 2022.
•
Voor maatschappelijke opvang zagen we een resultaat van € 1,2 miljoen. Dit wordt veroorzaakt doordat een aantal projecten (die zijn gefinancierd met incidentele middelen vanuit het Rijk) doorlopen in 2022. Het gaat onder meer om het versterkingsplan dak- en thuislozen (€ 0,9 miljoen) en de tijdelijke doorstroomvoorziening (€ 0,3 miljoen). Het positieve resultaat schuift door naar 2022 om de incidentele middelen beschikbaar te houden voor deze lopende projecten.
•
Voor Wmo beschermd wonen hebben we een positief resultaat behaald van € 2,3 miljoen. Dit is mede ontstaan door een aantal mutaties in de circulaires, waaronder de indexering van de integratie-uitkering beschermd wonen van € 0,6 miljoen. Daarnaast ontvingen wij € 1,3 miljoen vanuit de septembercirculaire. Dit betrof een bedrag voor: o De volledige compensatie van de uitvoeringskosten. o De doorbetaling van de zorgkosten in verband met de vertraagde overgang van cliënten naar de Wet langdurige zorg (Wlz). o Een nacalculatie op de aanvullende uitname uit het gemeentefonds voor de overgang van cliënten naar de Wlz. o Een herverdeling/mutatie van het historisch budget. o Het was lang onzeker of we een financiële compensatie zouden ontvangen voor de vertraagde overgang van cliënten naar de Wlz. Dat gold ook voor de definitieve uitname uit het gemeentefonds voor de overgang van cliënten naar de Wlz. Daarom hebben we vooraf besloten om voorzichtig te zijn en € 0,6 miljoen van het budget ambulantisering ggz niet uit te geven.
Corona In het kader van de compensatieregeling voor meerkosten door corona is er aan beschermd wonen aanbieders € 0,2 miljoen vergoed. Voor deze vergoedingen hebben wij van het Rijk via de decembercirculaire compensatie ontvangen die in programma 5 is verantwoord.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
59
Thema Leren, Ontwikkelen en Werken, resultaat € 12,3 miljoen Onder dit thema vallen de voorzieningen die verstrekt worden vanuit de Re-integratie, de Wet Buig, het Armoedebeleid, de Sociale Werkvoorziening en andere regelingen. Bij het Armoedebeleid gaat het om bijzondere bijstand, de BredaPas en schuldhulpverlening. Het positieve resultaat heeft meerdere oorzaken: •
We zagen - mede door de landelijke en lokale steunmaatregelen - geen massale instroom in de bijstand. Het aantal Bredanaars dat bijstand ontvangt, is vrij stabiel gebleven en we zien zelfs een lichte daling. In de begroting waren we nog uitgegaan van een gemiddeld aantal uitkeringen van 4500-4600. In werkelijkheid bedroeg dit aantal gemiddeld circa 4400. Dit heeft geresulteerd in een resultaat op de Wet Buig van € 2,0 miljoen.
•
De opbrengsten vanuit de post 'terugvordering en verhaal Wet Buig' en de hierbij noodzakelijke mutatie in de voorziening 'dubieuze debiteuren' leveren een resultaat op van € 0,5 miljoen.
•
Het product Werk had een resultaat van € 0,18 miljoen. (Dit resultaat is deels opgenomen in programma 1 (€ -0,01 miljoen) en deels in programma 5 (€ 0,19 miljoen)). Een hogere omzet van € 0,96 miljoen en extra loonkosten van € 0,77 miljoen geven een positief resultaat van € 0,19 miljoen. Daarnaast waren er coronakosten (€ 0,33 miljoen), veroorzaakt door extra hygiënemaatregelen voor het groepsvervoer. De compensatie vanuit het Rijk voor deze coronakosten bedraagt € 0,32 miljoen, waardoor een resultaat van € -0,01 miljoen ontstaat.
•
De regionale middelen, zoals de regionale samenwerking WerkgeversServicePunt (WSP) en Perspectief op Werk (POW), laten een resultaat zien van bijna € 0,8 miljoen. In 2021 is er op verschillende terreinen samengewerkt, met een focus op crisisdienstverlening voor werkzoekenden en werkgevers. De inzet hiervan is vanuit de tijdelijke middelen voor crisisdienstverlening gefinancierd; het reguliere budget voor de regionale samenwerking is daarbij minder ingezet. We stellen voor om deze middelen over te hevelen naar 2022 en 2023 om de projectdoelen te behalen.
•
Gemeenten uit de regio hebben minder fraudeonderzoeken uitgevoerd. Dat leidde tot een resultaat van € -0,16 miljoen. De afgelopen jaren bleven de inkomsten wel vaker achter bij de begroting. Daarom gaan we onderzoeken hoe we deze post in de toekomst kostendekkend kunnen maken.
•
Op de post 'toezicht en handhaving kinderopvang' resteert een bedrag van € 0,11 miljoen. Ook in 2021 hebben we het toezicht niet voor 100% kunnen uitvoeren: door corona waren voorzieningen gesloten en kampte de GGD met capaciteitsgebrek.
•
Conform het beleidsplan Armoede en Schulden Breda 2020-2023 zijn we in 2020 gestart met een schuldenafkoopfonds. In 2021 hebben we € 0,14 miljoen uitgekeerd. Er resteert nu nog € 0,19 miljoen. We hebben afgesproken dat de gelden van dit fonds automatisch worden overgeheveld naar volgende jaren totdat ze zijn verbruikt.
•
Bij de Kinderopvangtoeslagenaffaire worden naast de voorzieningen ook de uitvoeringskosten vergoed. Hiervoor gelden onder andere bepaalde normbedragen per gedupeerde. Pas begin januari 2022 waren de lijsten van de belastingdienst met de werkelijk aantallen 2021 bekend. Op basis van deze aantallen ontvangen we van het Rijk nog een bedrag van € 0,8 miljoen. Gemiddeld hebben we wekelijks 2 fte. voor de ondersteuning ingezet. Deze is voorgefinancierd vanuit de reguliere begroting.
•
Sportverenigingen, culturele instellingen en wijkcentra zijn in 2021 veelal dicht geweest. Daardoor zijn er minder vergoedingen verstrekt aan BredaPashouders. Naast het bedrag dat vanuit 2020 was overgeheveld (€ 0,13 miljoen) hebben we ook de reguliere middelen van 2021 niet volledig benut. Dit alles leidt tot een positief resultaat van € 0,24 miljoen.
•
We hadden middelen gereserveerd voor de invoering van de nieuwe Wet inburgering (vanaf 1 januari 2022). Mede door corona zijn een aantal activiteiten uitgesteld, wat heeft geleid tot een resultaat van € 0,09 miljoen. Corona (resultaat € 7,2 miljoen) •
Gemeenten worden door het Rijk volledig gecompenseerd voor de uitkeringslasten én de uitvoeringskosten voor de tijdelijke overbruggingsregeling TOZO (Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandige Ondernemers). Voor uitvoeringskosten geldt een vast bedrag per genomen besluit. In 2021 hebben we 1898 aanvragen ontvangen voor levensonderhoud en 82 voor bedrijfskapitaal. We hebben € 9,5 miljoen uitbetaald (€ 9,2 miljoen voor levensonderhoud en € 0,3 miljoen voor bedrijfskapitaal). Het resultaat op de uitvoeringskosten bedraagt € 0,42 miljoen.
•
Voor de Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) heeft Breda vanuit het Rijk een bedrag van € 3,2 miljoen ontvangen. Daarmee hebben we 384 aanvragen gehonoreerd en in totaal € 1,2 miljoen uitgegeven. Er resteert een positief resultaat van € 2,0 miljoen. Hiervan wordt een bedrag van € 0,6 miljoen volgens afspraak gestort in een Maatwerkfonds Aanvullende Maatregelen (MAM).
•
Voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven heeft het Rijk € 45 miljoen beschikbaar gesteld voor de periode 1 januari tot 1 oktober 2021. Breda kreeg hiervan € 0,57 miljoen. Het werkelijke tekort bedroeg € 0,58 miljoen, waardoor de compensatie van het Rijk nagenoeg toereikend was.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
60
Het kabinet heeft ook extra middelen beschikbaar gesteld voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden, gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand en crisisdienstverlening arbeidsmarktregio’s. Voor 2021 was dit een bedrag van € 4,7 miljoen. Een groot deel daarvan was (nog) niet nodig. •
Doordat de crisis op de arbeidsmarkt is uitgebleven en projecten door corona vertraging hebben opgelopen, zijn de re-integratiemiddelen niet volledig uitgegeven. Dit geldt ook voor de middelen vanuit het lokale steunpakket. Er resteert een bedrag van € 2,5 miljoen.
•
De verwachte toename van het aantal aanvragen voor bijzondere bijstand en schuldhulpverlening is uitgebleven. Waarschijnlijk hebben de landelijke en lokale steunpakketten, de goed draaiende economie en de lagere uitgaven door de lockdowns aan de situatie bijgedragen. Dit levert een resultaat op van € 0,89 miljoen.
•
Voor de crisisdienstverlening in de regio hebben we voor 2021 een bedrag van € 2,1 miljoen beschikbaar gesteld. Deze middelen ontvangen we als centrumgemeente voor het regionaal bestrijden van de werkloosheid. Het Rijk heeft ons gevraagd om de crisisdienstverlening op te zetten om zo veel mogelijk inwoners van de arbeidsmarktregio aan het werk te houden. Deze dienstverlening is beschikbaar via West-Brabant Werkt Door. De impact op de arbeidsmarkt blijkt minder groot dan gedacht. Daardoor blijft € 1,6 miljoen beschikbaar voor de regionale crisisdienstverlening in 2022 en 2023.
Thema Leven, resultaat € 0,4 miljoen Het thema Leven bestaat uit de onderdelen volksgezondheid en sportbeleid. Het gaat om de lasten voor onderwerpen als gezondheidsbeleid, sportstimulering, sportevenementen en talentontwikkeling. Dit zijn de belangrijkste oorzaken van dit positieve resultaat: •
Toen duidelijk werd dat de Vuelta in 2022 alsnog in Nederland zou gaan starten, hebben we de organisatie van het evenement en het activatieprogramma weer opgestart. In 2021 hadden we hiervoor € 0,2 miljoen begroot. De verwachting was dat de organisatiebijdrage aan La Vuelta Holanda van € 0,11 miljoen in 2021 vanuit dit projectbudget betaald zou worden, en dat er een aantal sub-evenementen georganiseerd konden worden. Over de organisatiebijdrage hebben we in overleg met La Vuelta Holanda besloten om deze bijdrage in 2022 te betalen. Daarnaast een aantal sub-evenementen, zoals het Vuelta café, door corona niet doorgegaan. Hierdoor is een resultaat van € 0,16 miljoen ontstaan. Het restant schuiven we graag door naar 2022 om onder meer de organisatiebijdrage te dekken.
Corona •
Vanuit het lokale steunpakket hebben we € 0,25 miljoen toegevoegd aan de begroting van sportbeleid. Hiervan is € 0,13 miljoen besteed aan de huurrestitutie voor sportaccommodaties. Het restant van € 0,12 miljoen is niet gebruikt.
Thema Ontmoeten, resultaat € 0,9 miljoen Onder het thema Ontmoeten vind je alles rondom de wijkaanpak en statushouders. Het positieve resultaat heeft meerdere oorzaken: Wijkaanpak •
Het onderhoud van de speelvoorzieningen leverde een resultaat op van € 0,18 miljoen. In 2021 zijn we gestart met de voorbereidingen voor de inclusieve speelplek Wolfslaar. Deze kon afgelopen jaar alleen niet meer aangelegd worden.
•
De hoeveelheid aanvragen voor wijkdeals heeft geleid tot een resultaat van € -0,06 miljoen.
•
Op de onderdelen wijkplatforms, Breda begroot, wijkgericht werken, kwetsbare wijken en wijk- en dorpsraden hebben we een resultaat behaald van € 0,5 miljoen. Door de coronamaatregelen was er minder interactie in de wijken en dorpen, minder interactie met de wijkbeheerders, en waren er minder mogelijkheden om keuzes te maken.
Statushouders Dit onderdeel week niet af van de begroting. Zie voor meer informatie over de Wet inburgering (WI) de paragraaf Leren, ontwikkelen en werken. Corona Er is minder subsidie aangevraagd vanuit het steunpakket voor wijk- en dorpscentra dan begroot, in totaal € 0,23 miljoen.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
61
INVESTERINGEN Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Beschikbare Werkelijke Vrijval Nog Geplande Verwachte Verwachte Verwachte Verwachte Totaal investeringen uitgaven 2021 beschikbaar investeringen uitgaven uitgaven uitgaven uitgaven 2021 tm 2021 eind 2021 opgenomen 2022 2023 2024 2025 in begroting 2022
Vitaal en Sociaal Breda Wijkontwikkeling
1.135
900
Speelvoorzieningen
500
499
1
1
1
Algemene voorzieningen jeugd
90
99
-9
-9
-9
1.725
1.498
Totaal
-13
-13
248
240
1.500
748
1.500
740
500
500
500
500
1.748
0 1.740
Wijkontwikkeling Bij de investeringen van Wijkontwikkeling gaat het om de projecten Driesprong, Linie-Doornboslaan en Linie-Zuid. De realisatie van dat laatste project loopt door in 2022 doordat hier veel in- en externe ontwikkelingen door elkaar lopen en veel afstemming en voorbereiding nodig is. Speeltoestellen In 2021 is de geplande vervanging van de speelvoorzieningen volledig uitgevoerd. Algemene voorzieningen jeugd Grote Broer Grote Zus gebruikt een pand op het terrein van Sportvereniging Advendo. Het krediet voor deze investering is overschreden met € 9.000 wegens een vooraf onterechte aanname dat de btw van deze investeringskosten aftrekbaar zou zijn.
RESERVES Bedragen x €1.000
Sociaal Domein Investeringen sportverenigingen
Stand 1-1-2021
Bedrag mutaties 2021
Stand 31-12-2021
200
-200
0
854
-836
18
Vrouwenopvang
2.100
0
2.100
Totaal
3.154
-1.036
2.118
Dit zijn de belangrijkste mutaties in de reserves: Reserve Sociaal Domein De reserve Sociaal Domein is met ingang van 2021 komen te vervallen, conform de afspraken in het coalitieakkoord. Het resterende bedrag van € 0,2 miljoen is toegevoegd aan de algemene reserve. Reserve investeringen sportverenigingen De mutatie heeft betrekking op onttrekkingen inzake de investeringsregeling die door sportverenigingen zijn aangevraagd en beschikt. Reserve Vrouwenopvang Er heeft in 2021 geen mutatie plaatsgevonden. Het bestedingsdoel van deze reserve betreft de noodzakelijke vernieuwing van de vrouwenopvangvoorziening aan de Assumbrugstraat in Breda. De verwachting is dat er in 2022 concrete plannen/scenario’s worden uitgewerkt.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
62
VOORZIENINGEN Bedragen x €1.000 Stand 1-1-2021
Bedrag mutaties 2021
Stand 31-12-2021
Vrz van derden verkregen middelen (progr 1)
111
12
123
Vrz verlies Juzt
820
0
820
Totaal
930
12
943
TOELICHTING VOORZIENINGEN Voorziening van derden verkregen middelen De mutatie betreft een ontvangen subsidie van ZonW (Zorg Onderzoek Nederland Medische Wetenshappen) , die wordt ingezet voor de aanpak verward gedrag inzake complexe problematiek. Uitvoering hiervan gaat verder in 2022. Voorziening verlies Juzt Er heeft in 2021 geen mutatie plaatsgevonden. De voorziening is getroffen voor de financiële afwikkeling van de opheffing van stichting Juzt die medio 2022 verwacht wordt.
BELEIDSSTUKKEN Achterliggende documenten bij dit programma Naam document
Soort document
Jaar
Samen voor onze toekomst, beleid jeugd(hulp) 2020-2023
Kaderstellend
2020
Strategische Onderwijsagenda Breda 2019/2020 - 2023/2024
Kaderstellend
2019
Subsidies Breda samen doen, 2021-2022
Kaderstellend
2020
Beleidskader Participatie
Kaderstellend
2015
"Werken (aan geldzorgen) loont. Beleidsplan Armoede en schulden Breda 2020-2023"
Kaderstellend
2020
Beleidsplan WMO (Goede zorg doen we samen)
Kaderstellend
2015
Team Breda
Kaderstellend
2017
"Thuis in Breda 2019"
Kaderstellend
2019
Alliantie Breda, 2019 tot en met 2022
Uitvoerend
2019
Opvang en bescherming in Regio Breda
Kaderstellend
2017
Verordening Maatschappelijke Ondersteuning Breda 2021
Kaderstellend
2021
Verordening Jeugdhulp Breda 2020
Kaderstellend
2021
Uitvoeringsplan jeugd(hulp) 2020-2023 Samen voor onze toekomst
Uitvoerend
2021
Beleidskader regionale maatwerkvoorziening Beschermd wonen regio Breda
Kaderstellend
2021
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
63
AAN DIT PROGRAMMA GERELATEERDE VERBONDEN PARTIJEN
GR programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten Vitaal en Sociaal Breda Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:
Thema Opgroeien Marianne de Bie Arjen van Drunen 45,7% Gemeenschappelijke regeling
Bijdrage verbonden partij aan programma De gemeenschappelijke regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten is beter bekend onder de naam Regionaal Bureau Leren West-Brabant (RBL). Centraal staat niet de ‘leerplicht’, maar het ‘leren’ om uiting te geven aan het belang van een goed opleidingsniveau naar arbeid. Er zijn 16 deelnemende gemeenten. Samenwerken gebeurt op 3 niveaus: •
Alle deelnemende gemeenten kozen voor het gezamenlijk voeren van één leerplicht en Regionaal Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC) administratie;
•
Moerdijk, Drimmelen, Alphen-Chaam, Geertruidenberg, Baarle Nassau, Oosterhout en Breda werken intensief samen om alle jongeren van 5 tot 23 jaar te begeleiden naar de juiste opleiding, zorg of werk;
•
Minder intensief maar wel praktisch werken Etten-Leur, Rucphen en Zundert samen in de begeleiding van jongeren op het middelbaar beroepsonderwijs (MBO) en de kwalificatieplicht van jongeren van 16 tot 23 jaar.
Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij Het RBL heeft een reguliere stijging van uitgaven als gevolg van loon- en prijsontwikkeling. Het RBL is een platte organisatie met bijna uitsluitend kosten voor personeel en bedrijfsvoering. De stijging volgt de landelijke trend. Daarmee is de keuze om af te wijken van de financiële richtlijn om een gelijkblijvende deelnemersbijdrage te vragen voldoende onderbouwd. Gezien de wettelijke ontwikkeling bij leerplicht en toeleiding naar arbeid, en daarmee noodzakelijke extra formatie, is het denkbaar dat de gemeentelijke bijdrage op langere termijn wijzigt. De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij Het belangrijkste risico van deze GR is uittreden van één van de deelnemende gemeenten. Dit risico is klein, want het gaat om uitvoering van verplichte wettelijke regelingen. Uitvoering via deze GR beperkt kosten voor deelnemers en is effectief.
Neovita BV Vitaal en Sociaal Breda Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in % Soort verbonden partij:
Thema Leren, ontwikkelen en werken Boaz Adank Marianne de Bie 100 % Vennootschappen en coöperaties
Bijdrage verbonden partij aan programma Neovita BV is mede opgericht voor begeleiding en re-integratie taken, die niet of niet goed in het publiekelijk domein passen. Gemeente Breda doet de uitvoerende en administratieve taken. Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij Neovita BV heeft medewerkers in dienst uit de doelgroep van de Participatiewet. Gemeente Breda detacheert hen binnen de eigen organisatie en bij andere werkgevers. Neovita belast de loonkosten door en ontvangt een vaste procentuele bijdrage op de loonsom van gemeente Breda. De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij Omdat Neovita een vast percentage op de loonsom ontvangt, is er nauwelijks sprake van risico’s. Voor het risico van hogere loonkosten als gevolg van een in te voeren CAO voor de doelgroep (Aan de Slag) is al eerder een voorziening gevormd. Deze is onderdeel van aan gemeente Breda doorbelaste loonkosten, en komt niet ten laste van het resultaat van Neovita.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
64
GR GGD West-Brabant Vitaal en Sociaal Breda Website GGD West-Brabant: Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:
Thema Leven GGD West-Brabant Marianne de Bie Arjen van Drunen 23,3 % Gemeenschappelijke regeling
Bijdrage verbonden partij aan programma De GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) voert in opdracht van de West-Brabantse gemeenten de wet Publieke Gezondheid uit. Het GGD-beleid richt zich op het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners, met name van de meest kwetsbaren. Samenwerking staat centraal: de GGD verbindt haar kennis actief aan partijen in het sociaal- en veiligheidsdomein en openbaar bestuur. In 2021 zag de gemeente zijn speerpunten op gezondheidsgebied terug en kregen inwoners die het moeilijk hebben de aandacht die nodig is, in samenwerking met ketenpartners. De GGD biedt op basis van cijfers uit onder meer de Gezondheidsmonitor onderbouwing voor en advies over het publieke gezondheidsbeleid (Brabantscan). De GGD sloot goed aan op de lokale aanpak binnen het sociaal domein. De GGD neemt deel aan thematafels in het kader van ‘Breda Doet’, is betrokken bij de wijkaanpak en heeft aandacht voor gezondheidsbevordering onder kwetsbare groepen. Dan gaat het met name om kwetsbare kinderen en hun ouders (via de JGZ), laaggeletterden, daken thuislozen, kwetsbare ouderen en verwarde mensen in de wijk (OGGZ). De GGD coördineert het uitstapprogramma prostituees en sinds 2019 wordt nadrukkelijk ingezet op infectieziektebestrijding en -preventie.
Binnen Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) stimuleert de GGD samen met de gemeente een gezonde leefstijl onder kinderen en jeugd. In 2020 hebben GGD en gemeente voorbereidingen getroffen voor een Lokaal Preventie Akkoord en 2021 is hier deels een uitwerking van geweest. Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij De impact van de coronacrisis was groot. Uit cijfers blijkt dat eind 2021 ruim 104.000 van de Bredase inwoners (58%) volledig gevaccineerd zijn tegen corona (vaccinaties). Extra inzet, via onder meer aanvullende voorlichting en fijnmazig vaccineren in de wijk, hebben hieraan bijgedragen. Gemiddeld nam de GGD onder Bredase inwoners in 2021 3.736 testen per week af, waarvan er gemiddeld 480 per week positief werden bevonden (https://brabantscan.nl/jive). Een andere ontwikkeling is het data-gedreven werken en de digitalisering waardoor de eigentijdse dienstverlening een moderniseringsslag kent. Goede analyses zijn nodig voor het voorspellen en stimuleren van gezondheid. Mede door corona is beeldbellen versneld ingevoerd en transformeert de GGD naar meer digitaal werken. Technologie ondersteunt en biedt de juiste managementinformatie. Financieel gewijzigd is de inzet GGD voor wat betreft de inzet ‘Nu niet zwanger’ omdat dit project vanaf heden cofinanciering kent uit de regio zodat de kosten niet alleen door de gemeente Breda hoeven worden gedragen.
De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij In tegenstelling tot 2020 heeft de GGD in 2021 haar reguliere taken niet tot nauwelijks hoeven af te schalen omdat er een robuuste corona organisatie stond die de pandemie aanpakt. In 2021 zijn de reguliere GGD-werkzaamheden, binnen de mogelijkheden van de dan geldende coronamaatregelen, weer hervat. Ook de financiële impact van corona op de GGD West Brabant heeft geen invloed op de gemeentelijke bijdrage. De financiële impact wordt door RIVM (laboratoriumkosten) en VWS (meerkosten en minder opbrengsten) gecompenseerd. Daarnaast is er een risico op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. Het is belangrijk dat de gegevens goed beveiligd worden, zodat de persoonsgegevens van de Bredaase burger niet openbaar toegankelijk worden. Tevens heeft de GGD ook last van schaarste op de arbeidsmarkt en een hoog ziekteverzuim. Het risico is dat de goede dienstverlening richting de Bredaase burger in het geding komt. Tot slot is in de controleverklaring 2021 een goedkeurend oordeel gegeven op rechtmatigheid; maar gelet op de bijzondere omstandigheden door corona en de snelle doortastende besluitvorming van de GGD die nodig was om de dienstverlening (efficiënt) te continueren ontstaan er risico’s op onrechtmatigheidsfouten bij de GGD in 2022 en verder.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
65
GR Regionale Ambulancevoorziening (RAV) Brabant Midden-West-Noord Vitaal en Sociaal Breda Website Regionale Ambulancevoorziening: Verantwoordelijk bestuurder: Bestuurlijk vervanger: Belang Breda in verbonden partij in %: Soort verbonden partij:
Thema Leven Regionale Ambulancevoorziening Marianne de Bie Arjen van Drunen 2,4 % Gemeenschappelijke regeling
Bijdrage verbonden partij aan programma Met de Regionale Ambulancevoorziening (RAV) zijn Bredanaars verzekerd van toereikende ambulancezorg. Dit betekent hulpverlening op de plaats van een ongeval, goed en snel vervoer naar het ziekenhuis, binnen verplichte aanrijtijden. Hierover zijn prestatieafspraken met zorgverzekeraars en de RAV. De gemeente geeft geen financiële bijdrage aan de GR RAV. Bijzondere ontwikkelingen bij de verbonden partij In januari 2021 werd de nieuwe Wet ambulancevoorzieningen van kracht. De vergunning tot ambulancezorg is verleend aan bestaande aanbieders, waaronder de RAV Brabant MWN. De RAV sluit met haar Meerjarenbeleidsplan 2022–2025, op 1 juli 2021 vastgesteld door het Algemeen Bestuur, goed aan op de recent door het ministerie gepresenteerde denkrichting voor de acute zorg op langere termijn. Daarnaast wordt gelet op zorgdifferentiatie. Speerpunten zijn: acute zorg thuis, samenwerking tussen ketenpartners in de vorm van zorgcoördinatie, samenwerking tussen ketenpartners bij het bestrijden van het personeelstekort. De ambulancesector ontwikkelde een kwaliteitskader met 26 indicatoren. Het zwaartepunt verschuift steeds meer van tijdigheid naar kwaliteit van zorg. Tijdig spoedvervoer is één van de indicatoren. De 15 minutennorm bij de meest urgente, A1 ritten, wordt niet losgelaten.
De COVID-crisis had afgelopen jaren wel enige invloed op deze tijd, maar hierin is weer sprake van lichte verbetering. Samen met de zorgverzekeraars werkt de RAV via verbeterplannen aan uitbreiding van paraatheid. De RAV verwacht in 2022 een dekkingspercentage te halen van minimaal 94,5% voor A1-ritten. Op voorwaarde dat het bestaande knelpunt van tekort aan ambulanceverpleegkundigen en centralisten (op de meldkamer) is opgelost. De belangrijkste risico’s bij de verbonden partij Vergunningverlening en financiering van ambulancezorg blijft lopen via de zorgverzekeraars. Dit betekent geen financieel risico voor de gemeente.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
66
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
ONDERNEMEND BREDA TERUGBLIK OP ONZE AMBITIE In 2021 bleek hoe belangrijk het is om te blijven investeren in een sterke en weerbare economie. Breda bleef in de alsmaar veranderende en onzekere situaties als eerste zorgen voor adequate dienstverlening en ondersteuning. Corona had een grote impact op onze ambities voor Breda als vitale en ondernemende stad. We moesten telkens onze focus verleggen naar de knelpunten die speelden in de stad en bij onze partners. De crisisaanpak heeft ook in 2021 veel inzet gevraagd, maar tegelijkertijd grote waarde gehad om de lokale economie veerkrachtig en weerbaar te houden. Perspectief Veel ondernemers hadden hun handen vol om hun bedrijf draaiend te houden. Velen hadden behoefte aan perspectief, terwijl het lastig was om de blik vooruit te richten. Acute personeelstekorten vragen immers om iets anders dan anticiperen op toekomstige tekorten aan professionals. En het wegwerken van schulden staat innovatie in de weg. Vanuit de overtuiging dat technologie en creativiteit ons op weg helpen naar een toekomstbestendige economie, bleef de economische visie ook in 2021 ons kompas. Culturele sector Ook van de culturele sector werd veerkracht en flexibiliteit gevraagd. Organisaties en kunstenaars hebben veel inspanningen geleverd om telkens weer om te gaan met de aangepaste maatregelen.