Gestempeld PDF Jaarstukken 2021 gemeente Breda
Tekst van het document
Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. In de periode 20152020 ligt het aandeel werkloze jongeren steeds op 2%, vergelijkbaar met het landelijke cijfer en het gemiddelde cijfer van gemeenten van vergelijkbare grootte. Realisatiecijfer voor 2021 is nog niet beschikbaar gesteld door VNG Realisatie.
Productindicatoren Product Jeugdhulp maatwerkondersteuning Indicator: Jongeren met jeugdhulp (audit nr 11) Omschrijving: Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp van het totaal aantal jongeren in deze leeftijd (over het hele jaar) Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
10,1
10,6
10,9
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
10,6
Zie toelichting
Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. Ter vergelijking: in 2021 is het landelijk gemiddelde uitgekomen op 10,5%. Productindicatoren Product Jeugdhulp geëscaleerde zorg Indicator: Jongeren met jeugdreclassering (audit nr 12) Omschrijving: Percentage jongeren van 12 tot 23 jaar met jeugdreclassering van het totaal aantal jongeren in deze leeftijd Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
0,4
0,5
0,5
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
0,4
Zie toelichting
Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. Het aandeel is de afgelopen jaar redelijk stabiel en vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde en lager dan grote gemeenten.
Productindicatoren Product Primair en voortgezet onderwijs Indicator: Absoluut schoolverzuim (audit nr 13) Omschrijving: Aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school (per 1000 leerplichtigen) Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: Aantal per 1.000
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
37
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
2,9
4,3
3,1
2,6
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
Vanaf 2014 is sprake van een dalende trend. In de periode 2014-2020 is het absoluut verzuim in Breda hoger vergeleken met het landelijk gemiddelde en in de periode 2014-2019 ook hoger dan het gemiddelde van gemeenten van vergelijkbare grootte. In 2020 is laatstgenoemde voor het eerst op hetzelfde niveau. Realisatiecijfer voor 2021 is nog niet beschikbaar gesteld door VNG Realisatie.
Indicator: Relatief schoolverzuim (audit nr 14) Omschrijving: Aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is (per 1000 leerplichtigen) Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV Realisatie 2018
Realisatie 2019
19
22
Meeteenheid: Aantal per 1.000 Realisatie 2020
Streefwaarde 2021 17
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
In de periode 2014-2019 is het relatief verzuim in Breda lager vergeleken met het landelijke cijfer en het gemiddelde van gemeenten van vergelijkbare grootte (behalve in het jaar 2016). Ten opzichte van 2015 (realisatie: 30 leerlingen per 1000 ongeoorloofd afwezig) is sprake van een dalende trend. Realisatiecijfers voor 2020 en 2021 zijn nog niet beschikbaar gesteld door VNG Realisatie.
Thema Betrokken zijn WAT HEBBEN WE BEREIKT? •
In 2021 hebben we met MOOIWERK en vrijwilligersorganisaties uit de stad samengewerkt aan een plan van aanpak voor 2022-2024, dat in september is vastgesteld door de gemeenteraad. In dit plan zijn de belangrijkste speerpunten voor het vrijwilligerswerk in Breda verwerkt en is beschreven hoe we het vrijwilligerswerk zo goed mogelijk kunnen ondersteunen.
•
Steunpunt informele zorg Breda (StiB) heeft verder gewerkt aan de doelen uit het Uitvoeringsplan Zorg voor elkaar Breda, subthema mantelzorg, respijtzorg en dementie (te vinden op Breda.nl).
•
In maart 2021 is de tijdelijke opvanglocatie aan de Riethil in gebruik genomen. Door het gebruik van 1- en 2persoonskamers en de nodige aanpassingen in het gebouw konden we voldoen aan de coronamaatregelen. De doorstroomvoorziening aan de Slingerweg is inmiddels gesloopt. In augustus zijn we gestart met de nieuwbouw van een dag- en nachtopvang.
•
Het proces van de klantreis Wmo is verder in gang gezet en is per 1 januari 2022 in de hele stad ingevoerd. De insteek is om de zelfredzaamheid van inwoners te vergroten en vaker oplossingen te vinden die dicht bij mensen liggen, goedkoper zijn en waar mensen net zo tevreden over zijn.
•
De naamsbekendheid van Zorg voor elkaar Breda (ZveB) lijkt na een stijging in 2020 weer wat afgenomen in 2021.
WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN ? In september hebben we de gemeenteraad uitvoerig inzicht gegeven in de financiële en inhoudelijke ontwikkelingen binnen de Wmo. We lieten zien dat we in de periode 2018-2021 in totaal zo'n € 7 miljoen hebben bespaard dankzij efficiencywinst en door scherpe keuzes te maken in de maatregelenpakketten. Toch kunnen we daarmee niet de extra kosten opvangen van het voortdurend toenemende aantal cliënten en de fors stijgende tarieven. Transitiejaar Omdat we nog onvoldoende duidelijkheid hadden over 2 belangrijke ontwikkelingen in 2021, hebben we besloten om 2022 als transitiejaar te zien. In de eerste plaats was het nog niet duidelijk of het abonnementstarief zou worden afgeschaft. Inmiddels weten we dat dit waarschijnlijk enkel het geval is voor huishoudelijke verzorging. Het is nog onduidelijk hoe dit gaat lopen en hoeveel mensen we hiermee kunnen laten uitstromen. Naar verwachting wordt het wetsvoorstel pas over 2 tot 3 jaar ingevoerd. Daarnaast is er nog geen duidelijkheid over verdere financiële compensatie. Wel heeft de nieuwe staatssecretaris een Wmo-houdbaadheidsonderzoek aangekondigd. De bedoeling is dat dat beeld moet leiden tot een fundamentele discussie over de opgave in de Wmo. Verder zagen we dat het beroep op Wmo Begeleiding onverminderd blijft toenemen. Corona heeft deze ontwikkeling versterkt.
Beweging naar de voorkant In 2021 hebben we onze beweging naar de voorkant voortgezet. In januari is de klantreis Wmo van start gegaan in Noordoost. Alle Wmo-gerelateerde vragen van inwoners zijn sindsdien opgepakt door het aanmeldpunt en de inlopen van ZveB. Zij
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
38
bepalen na een korte uitvraag waar de vraag het beste opgepakt kan worden. Dit kan maatschappelijk werk of een klantmanager Wmo zijn, maar veel vragen kunnen ook door de inwoner zelf worden opgelost met informatie en het juiste advies. In deze klantreis staat de samenwerking tussen de klantmanager Wmo en het maatschappelijk werk van ZveB centraal, met aandacht voor de juiste zorg en ondersteuning op de juiste plaats en met de klant in de lead. We zagen het aantal maatwerkvoorzieningen voor Wmo Begeleiding in Noordoost stabiliseren, terwijl dit aantal in de andere 3 kwadranten steeg. In januari 2022 hebben we de nieuwe klantreis Wmo daarom in de hele stad ingevoerd. We verwachten dat deze aanpak de groei van het aantal aanvragen voor Wmo Begeleiding dempt. Een daling lijkt op dit moment echter niet reëel. Huishoudelijke Verzorging We zagen het aantal aanvragen voor huishoudelijke verzorging in 2021 onverminderd blijven stijgen. Vooral in de tweede helft van 2021 kwamen er dusdanig veel nieuwe cliënten naar de gemeente toe, dat we de aanvragen niet meer binnen de wettelijke termijnen konden afhandelen. Daarom besloten we om te gaan werken met een afgebakende wachtlijst voor specifieke aanvragen voor huishoudelijke verzorging. Daarbij hoorde een zorgvuldige screening vooraf welke mensen wel en niet langer konden wachten op hulp.
Op die manier voorkwamen we dat mensen die sneller hulp nodig hadden daar te lang op moesten wachten. En zorgden we juist voor een drempel (langer wachten) voor de gemiddeld wat vermogendere doelgroepen die door het financieel aantrekkelijke abonnementstarief naar de gemeente komen voor een schoon huis. HV3 Inmiddels is duidelijk geworden dat HV3 (een combinatie van huishoudelijke verzorging en lichte begeleiding) niet meer de meerwaarde biedt die we enkele jaren geleden voorzagen. Dit heeft meerdere oorzaken. Allereerst past HV3 niet goed in het gedachtegoed van de beweging naar de voorkant, omdat we voor lichte begeleiding vaak andere oplossingen vinden dan een maatwerkvoorziening. Daarnaast wordt de besparing die we voor ogen hadden bij het uitdenken van HV3 (daardoor) niet meer gehaald. Tot slot blijkt uit een inventarisatie onder de aanbieders en de klantmanagers dat er wel relevante casussen zijn voor HV3, maar dat de aantallen beperkt zijn. Daarom voeren we HV3 niet meer door. Hoewel we HV3 niet gaan invoeren, houden we aandacht voor de doorontwikkeling van huishoudelijke verzorging. Bewustwording rondom eenzaamheid Met de campagne '+EEN Breda' hebben we de bewustwording rondom eenzaamheid (mede door corona) vergroot. In het kader van Breda Samen Doen hebben we nieuwe uitvoeringsplannen opgesteld voor 2022. Hierbij hebben we ook rekening gehouden met de coronasituatie.
Wanneer reguliere activiteiten niet mogelijk zijn, zetten we een alternatief aanbod in. In 2021 heeft voor het eerst de Dag van de Verantwoording plaatsgevonden. In overleg met de gemeenteraad hebben we gekozen voor 2 momenten: 'Staat van de tafels: de inhoud' en 'Staat van de tafels: het proces'. Beide bijeenkomsten waren constructief en er zijn interessante inzichten gedeeld. Agenda toegankelijkheid In 2021 hebben we de actiepunten van de 'Agenda toegankelijkheid 2020' uitgevoerd. We zijn gestart met en voor mensen met een beperking om een ‘Agenda toegankelijkheid 2022’ op te stellen. Het uitgangspunt blijft ‘niets over ons, zonder ons’: we betrekken de mensen die het betreft actief bij het formuleren en uitvoeren van activiteiten. De coronamaatregelen vroegen daarbij om meer creativiteit en flexibiliteit in de planning en de uitvoering van de voorgenomen activiteiten. LHBTIQ+ Samen met de Regenboogpartners hebben we weer diverse activiteiten georganiseerd om de sociale acceptatie, weerbaarheid en veiligheid van de LHBTIQ+-inwoners te vergroten. Dat deden we onder meer met zichtbare uitingen en activiteiten op dagen als Paarse Vrijdag en Coming-out-day, maar ook door een campagne die specifiek was gericht op de aanpak van straatintimidatie.
Senioren We hebben een projectleider aangesteld voor het project Breda Senior, die intern en extern verkennende gesprekken heeft gevoerd met stakeholders. Op 21 oktober vond een werkconferentie plaats waarbij onder andere senioren, raadsleden en vertegenwoordigers van zorg- en welzijnsorganisaties een eerste aanzet hebben geschreven voor een agenda. Verder hebben studenten van Avans Hogeschool onderzoek gedaan naar de behoeften van senioren in Breda. Via workshops met stakeholders en senioren hebben ze eind december hun advies opgeleverd. Dit gebruiken we bij het bepalen van de speerpunten van Breda Senior. Ook zijn er 2 werkgroepen gevormd: 1 met senioren en 1 met stakeholders waarmee we in gesprek willen blijven.
Gemengd wonen •
Een jaar na het sluiten van het Pact hebben we de eerste tussenrapportage bestuurlijk besproken. Daarin wordt de voortgang van de betrokken projecten geschetst en bewaakt.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
39
•
Het gemengd-wonenproject aan de Gageldonksestraat is gestart. Verder zijn we begonnen met de planvorming van tijdelijke sociale woningen. Daarnaast is de eerste paal geslagen voor de nieuwbouw aan de Rijpstraat, waar een gemengd-wonenproject komt.
Mantelzorgers Mantelzorgers bieden essentiële hulp op het gebied van zorg en welzijn. Daarom willen we hen zo goed mogelijk ondersteunen. Dit doen we door de inzet van het StiB, waar mantelzorgers ondersteuning en informatie kunnen krijgen. Om respijtzorg aan te bieden, zijn we een pilot gestart met logeerzorg. Deze pilot is eind 2021 gestart en loopt door tot en met eind 2022. We willen daarmee respijtzorg bieden aan mantelzorgers die zorgen voor een naaste met dementie. De waardering van mantelzorgers is (nog) niet omgevormd naar een pas of app. Zoals we al schreven in de begroting 2022, bleek uit een voorverkenning dat een stadspas alleen succesvol kan zijn als deze breed wordt opgezet, voor verschillende doelgroepen. Een besparing op de uitvoeringskosten van de mantelzorgwaardering is op korte termijn niet realistisch zonder die omvorming. Wel hebben we in 2021 de VVV-bon vervangen door de Breda Cadeaukaart, zodat de lokale economie gesteund wordt. Het geldbedrag van € 75 is gelijk gebleven. Wet verplichte ggz Begin 2022 is de eindrapportage over de gemeentelijke taken bij de Wet verplichte ggz opgeleverd. Het onderzoek kostte meer tijd vanwege de coronacrisis. De aanbevelingen volgen we komende jaren op. Dat betekent onder andere dat we eenmaal per jaar de uitvoering van de gemeentelijke taken evalueren. Dit blijven we doen met de regiogemeenten in West-Brabant.
Samenwerkingsafspraken vanuit het Preventieakkoord Het Bredaas Lokaal Preventieakkoord bestaat uit 28 samenwerkingsafspraken met diverse partners, verdeeld over de 3 speerpunten: gezond ouder worden, Hoge Vucht en een gezonde werkvloer. In 2021 hebben we voor het eerst uitvoeringsgelden beschikbaar gesteld. Diverse partners hebben hier gebruik van gemaakt. Hierdoor is de uitvoering van deze samenwerkingsafspraken al (deels) in gang gezet. In 2022 verkennen we hoe we deze plannen op een duurzame manier kunnen voortzetten. Beheersmaatregelen In het bestuursakkoord Lef en Liefde is afgesproken om met aanvullende plannen te komen om kosten binnen het sociaal domein te beheersen. Binnen de Wmo zijn er op verschillende momenten in de afgelopen jaren beheersmaatregelen ingevoerd. Zo wisten we 1,5 miljoen structureel te besparen door een kapitaallastenregeling in te voeren voor aanbieders, waarbij ze alleen nog daadwerkelijk gemaakte kosten voor eigen kapitaal kunnen declareren. Verder zijn we vanuit ‘de juiste zorg op de juiste plek’ in gaan zetten op een betere doorstroming van cliënten vanuit de Wmo naar de Wlz. Hiermee hebben we een besparing gerealiseerd van 0,9 miljoen. En we hebben het eerdergenoemde project Beweging naar de Voorkant zowel vanuit inhoudelijke visie, als vanuit kostenefficiëntie in 2021 ingevoerd in één stadskwadrant. En per 1 januari 2022 in de gehele stad.
We verwachten (onder andere vanuit een uitgewerkte businesscase) hiermee een besparing te realiseren van 1,5 miljoen euro. Alleen we zien dat er ook andere ontwikkelingen zijn die deze besparing minder zichtbaar maken, omdat het aantal cliënten wel fors is gestegen. Mede door de enorme stijging van aanvragen in 2021 voor huishoudelijke verzorging, gaan we vanaf 2022 aanvragen meer screenen op urgentie. In 2021 hebben we tenslotte de volgende beheersmaatregelen uitgewerkt: • Strakkere regie op het gebruik van de deeltaxi Ook in 2021 konden inwoners met een deeltaxipas onbeperkt gebruikmaken van de deeltaxi. Wel zagen we een relatief lager gebruik door de coronacrisis. Daarnaast hebben we een verkenning uitgevoerd onder de gebruikers van de deeltaxi. Hierbij hebben we onderzocht hoe groot de doelgroep is die veel kilometers reist en wat hun vervoersbehoefte is. Bij hen zijn we ook nagegaan wat de noodzaak is van het gebruik van de deeltaxi. Een beperking van het aantal kilometers is echter niet aan de orde geweest vanwege het beperkte gebruik in coronatijd. Ook de verkenning of het reguliere openbaar vervoer een alternatief is, heeft om die reden nog niet plaatsgevonden. • Aanpassingen zorgpolis Afgelopen jaar konden inwoners met hoge zorgkosten en een relatief laag inkomen weer gebruikmaken van de zorgpolis Gemeenten Extra Uitgebreid.
Naast de collectiviteitskorting die onderdeel is van de polis, betaalt de gemeente het volledige eigen risico. Dit betekent in de praktijk dat de bijdrage van de gemeente in 2021 ongeveer € 32 per maand per cliënt was. De uitgaven voor de collectieve ziektekostenverzekering zijn afgenomen door duidelijkere communicatie over wie gebruik kan maken van deze polis (mensen met chronische klachten en/of extra structurele hoge ziektekosten) en door controle daarop bij het aanvragen. In totaal hebben we hiermee zo’n 1,8 miljoen structureel kunnen besparen.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
40
• Technische optimalisaties In 2021 hebben we nog beter zicht gekregen op onze cliënten en onze zorgaanbieders. Dit inzicht maakte een aantal doorontwikkelingen mogelijk. Zo zijn de pgb-tarieven met ingang van 1 januari 2021 aangepast, zodat ze meer in lijn zijn met onze tarieven voor Zorg in Natura (ZiN). Ook is het pgb-proces geoptimaliseerd, waardoor cliënten nog zorgvuldiger begeleid worden en er door betere voorlichting nog meer sprake is van eigen regie. We zien dat deze optimalisaties ervoor zorgen dat minder mensen uit eigen beweging voor een pgb kiezen. Daarnaast is de tariefopbouw voor geclusterd wonen bij ZiN meer in lijn gebracht met de werkelijke kosten daarvan. Dit is geïmplementeerd bij de nieuwe inkoop voor beschermd wonen, die op 1 januari 2022 van start is gegaan. Met deze technische optimalisaties hebben we zo’n 1,6 miljoen bespaard, waarvan in totaal 1,4 miljoen op PGB-budget (hoewel sommige pgb-houders zijn overgestapt van PGB naar Zorg in Natura, waardoor er slechts sprake is van een verschuiving van budget i.p.v. een besparing). Van de 1,4 miljoen aan structurele besparingen op PGB in de afgelopen jaren is 0,5 miljoen in 2021 gerealiseerd (zie financiële toelichting). Deze maatregelen hebben in totaal veelal meer besparingen opgeleverd dan begroot. In totaal gaat het om zo'n € 7 miljoen aan structurele besparingen.
Deze opbrengsten zijn niet altijd een-op-een terug te zien in de jaarrekening, omdat het resultaat ook door andere ontwikkelingen kan zijn beïnvloed. De gestegen cliëntaantallen in huishoudelijke ondersteuning en begeleiding en fors gestegen tarieven zijn daarbij de grootste factor.
RISICO'S •
Zorgaanbieders hebben door corona meer kosten gemaakt voor de uitvoering van de Wmo. Het Rijk heeft ons als compensatie een bedrag van zo'n € 350.000 gegeven. Zorgaanbieders kunnen tot 1 april 2022 een declaratie voor meerkosten indienen. De verwachting is dat deze compensatie van het Rijk daarvoor voldoende is.
•
Het aantal begeleidingstrajecten onder jongvolwassenen (18 t/m 27 jaar) nam in de afgelopen jaren toe. Deze toename komt mede door de coronacrisis, waarbij (kwetsbare) jongeren vastlopen, zoekende zijn naar structuur of terugvallen in ongewenst gedrag. Het beoogde effect van het project Bewegen naar de voorkant (beheersmaatregel) is onder andere door de toename van het aantal begeleidingstrajecten minder goed zichtbaar en leidt slechts tot een demping van de groei in plaats van tot een daadwerkelijke daling van de kosten.
•
Inmiddels lijkt duidelijk dat onze claim voor financiële compensatie van de aanzuigende werking van het abonnementstarief niet volledig door het Rijk gehonoreerd wordt. We zien een sterk toegenomen vraag naar huishoudelijke ondersteuning (+20% ten opzichte van 2018) en een (bij wet verplicht) explosief toegenomen tarief (+30% ten opzichte van 2017). Wel wil de nieuwe coalitie het abonnementstarief voor huishoudelijke ondersteuning afschaffen en een eerlijke bijdrage invoeren. Onduidelijk is nog hoe dit er precies uit komt te zien. De (financiële) effecten van deze maatregel zijn dus ook niet te voorspellen. De invoering neemt minimaal 2 tot 3 jaar in beslag.
Meer informatie vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
INDICATOREN Thema-indicatoren Betrokken zijn Indicator: Meedoen (audit nr 15) Omschrijving: Percentage inwoners dat actief meedoet in de samenleving. Dat kan op verschillende manieren: intensief mantelzorg, intensief vrijwilligerswerk, minimaal 12 uur per week aan het werk in loondienst of als zelfstandig ondernemer, deelname aan re-integratietraject, school/opleiding volgen. Bron: Buurtenquête
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
71
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
73
Zie toelichting
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
Er is geen streefwaarde bepaald.
Indicator: Actief in de buurt (audit nr 2201) Omschrijving: Percentage bewoners dat zich actief heeft ingezet in de buurt Bron: Buurtenquête
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Jaarstukken 2021
Streefwaarde 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
41
27
30
26
Zie toelichting
Bandbreedte is 25%- 27%. De streefwaarde is niet behaald. In 2021 bleef de coronacrisis en de daarbij horende maatregelen ook in de buurten impact hebben. Dit maakt dat bewoners minder actief zijn geweest in 2021.
Indicator: Ondersteuning buurtinitiatieven (audit nr 2202) Omschrijving: Percentage bewoners dat het (helemaal) oneens is met de stelling: De gemeente ondersteunt buurtinitiatieven op het gebied van leefbaarheid en veiligheid voldoende. Bron: Buurtenquête
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
12
10
Zie toelichting
12
Streefwaarde was dat de groep die de ondersteuning van de gemeente onvoldoende vindt gelijk blijft of kleiner wordt (ten opzichte van 2019). Deze streefwaarde is behaald. In 2021 is er blijvend aandacht geweest voor veiligheid en leefbaarheid in de wijken en buurten. Met name door de aanpak Aandachtswijken was hiervoor extra aandacht.
Productindicatoren Product Maatwerk Wmo Indicator: Maatwerkarrangementen Wmo (audit nr 16) Omschrijving: Aantal cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per 10.000 inwoners) Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: Aantal per 10.000
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
830
850
840
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
790
Zie toelichting
Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. Het voorlopige realisatiecijfer gaat over de eerste helft van 2021 (=790). De cijfers over het hele jaar zijn standaard hoger dan op basis van het halfjaarcijfer te verwachten is. Je kunt dus niet stellen dat er sprake is van een daling in 2021. In de periode 2017-2020 is het aandeel hoger vergeleken met het landelijke cijfer en het gemiddelde cijfer van gemeenten van vergelijkbare grootte.
Thema Thuis WAT HEBBEN WE BEREIKT? Voor sommige mensen is een ‘thuis’ niet vanzelfsprekend. Omdat het daar niet veilig is, bijvoorbeeld. Omdat ze het niet kunnen betalen. Of omdat ze er zelf een rommeltje van maken, waardoor het niet verantwoord is. Daarom hebben we ook in 2021 weer vele inwoners geholpen aan een thuis. Onze inzet varieerde van hulp aan slachtoffers van huiselijk geweld, tot hulp bij dakloosheid en het bieden van een veilige woonomgeving bij psychische problematiek.
WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN ? Huiselijk geweld en kindermishandeling •
Veilig Thuis en tal van andere organisaties zetten zich dagelijks in voor vroegsignalering en het bieden van de juiste hulp aan slachtoffers van alle vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA). In 2021 hebben we de afspraken met Veilig Thuis vernieuwd. Vanaf begin 2022 werken we volgens deze afspraken. Voor de aanpak van plegers worden mannelijke ervaringsdeskundigen ingezet (ex-plegers van huiselijk geweld), die samen met een professionele hulpverlener hulp en ondersteuning bieden aan gezinnen waar huiselijk geweld speelt. Dit doen we onder andere bij huisverboden.
•
Eind 2021 werden we geconfronteerd met wachtlijsten bij Veilig Thuis. Zij hebben inmiddels actie ondernomen om deze wachtlijsten weg te werken.
•
De afspraken over het overdragen van casuïstiek naar lokale teams zijn dit jaar vernieuwd. De implementatie en de monitoring van de uitvoering vinden plaats in 2022.
•
Het beleidskader 'GIA en Meldpunt crisiszorg' is gereed en aangeboden aan de gemeenteraad. De financiële bijdrage voor GIA (aan Veilig Thuis) is voor 2022 vastgesteld.
•
Het nieuwe regionale programma is vervangen door het regionale beleidskader, waarin we voortbouwen op het programma Geweld Hoort Nergens Thuis. Niet alle activiteiten uit het programma zijn al afgerond. De voorbereidingen voor een grootschalig trainingsprogramma zijn in de tweede helft van 2021 gestart, de uitvoering is
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
42
doorgeschoven naar 2022. Ook de incidentele inzet voor de aanpak van schadelijke praktijken pakken we in 2022 op. Het Rijk heeft hier incidenteel extra middelen voor beschikbaar gesteld via de decentralisatieuitkering. •
In het regionale beleidskader GIA staat wat we verwachten van de vrouwenopvang en wat de basis is voor de subsidieverlening aan stichting Safegroup. Bij de vrouwenopvang is sprake van achterstallig onderhoud. Ook zijn er frictiekosten in beeld gebracht door de overgang van Juzt naar een zelfstandige stichting. Hiervoor hebben we in 2021 extra subsidie verleend, maar een deel van de extra investeringen vindt plaats in 2022.
Integrale crisiszorg Het landelijke (telefonische) meldpunt Zorgwekkend Gedrag is medio 2021 opengegaan. Aanpak verward gedrag •
Het scholingsprogramma is succesvol uitgevoerd. De aanpak van verward gedrag is onderdeel van het reguliere werk. In Breda hebben we onze medewerkers, medewerkers van onze partners en alle inwoners de kans geboden om een training over verward gedrag te volgen. In 1,5 jaar hebben we 6 trainingen aangeboden. Hier hebben veel mensen aan deelgenomen. In totaal hebben we 35 trainingen aangeboden en de deelnemers gevraagd wat zij ervan vonden. Een ruime meerderheid was zeer tevreden. Ze misten alleen de inzet van rollenspellen. Dit was vanwege de coronapandemie helaas maar beperkt mogelijk. De deelnemers hoopten wel dat de gemeente deze trainingen nog een keer wil aanbieden.
•
Met subsidie is de functie van de wijk-GGD'er ingebed in de reguliere werkzaamheden van de bemoeizorg- en de OGGZ-taken van de GGD.
Beschermd wonen Per 1 januari 2022 wordt gestart met de doordecentralisatie van beschermd wonen. Dat betekent dat niet alleen de 43 centrumgemeenten, maar alle 355 gemeenten zich volledig gaan inzetten voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen en daartoe alle regionale samenwerkingsafspraken hebben gemaakt. Eind 2021 zijn deze samenwerkingsafspraken in de regio Breda bekrachtigt. De gemeenschappelijke regeling 'Beschermd wonen regio Breda' is door alle gemeenteraden vastgesteld. Daarin hebben we de gezamenlijke verantwoordelijkheid vastgelegd voor de toegang, de contractering en de financiering van beschermd wonen. De gemeente Breda heeft de opdracht gekregen om dit te organiseren. We hebben afgesproken dat de eerste aanmelding voor beschermd wonen bij de lokale toegangen plaatsvindt. Daarmee geven we invulling aan de gezamenlijke inhoudelijke verantwoordelijkheid. Ook sturen we op de aanmeldingen voor beschermd wonen, doordat eerst wordt gekeken of hulpvragers ook geholpen kunnen worden met een lokale voorziening en/of het aanbod in het voorliggend veld. De regio Breda heeft voldaan aan alle elementen van de Norm voor Opdrachtgeverschap voor Beschermd Wonen. Vanaf 1 januari 2023 zou er een nieuwe financiële verdeling over gemeenten en een zogeheten woonplaatsbeginsel komen.
Daarmee wordt geregeld dat gemeenten voortaan verantwoordelijk zijn voor beschermd wonen voor de eigen inwoners en daartoe ook in staat zijn, omdat ze daarvoor ook de middelen ontvangen. Inmiddels is bekend geworden dat de voorgenomen invoering van het woonplaatsbeginsel beschermd wonen door het Rijk per 1 januari 2023 uitgesteld wordt. We hebben namens de hele regio nieuwe contracten gesloten voor beschermd wonen. De nadruk is nog meer komen te liggen op de tijdelijkheid van beschermd wonen, om het onderscheid met de Wet langdurige zorg (Wlz) duidelijker te maken. Daarnaast leggen we de nadruk op zo veel mogelijk zelfstandig (blijven) wonen, zoals afgesproken in het regionale beleid. In de beschikkingen leggen we een duidelijker verband tussen de gewenste resultaten voor de cliënten en de bijbehorende ureninzet door de aanbieder. Hiermee krijgen we meer sturingsinformatie over de kwaliteit en de kosten. Tot slot heeft de gemeente geïnvesteerd in het gesprek met de zorgaanbieders over de gewenste kwaliteit en de doelen van het beleid. We hebben een aantal voorbereidende stappen gezet om uiteindelijk te komen tot een regionale uitstroom uit beschermd wonen en de maatschappelijke opvang. De gemeenten, corporaties en grootste zorgaanbieders in de regio hebben in 2021 een onderbouwde aanname opgesteld van de behoefte aan woningen voor de komende jaren.
Die aanname geldt als een streefbeeld om samen naar toe te werken. Tegelijkertijd hebben we de inhoudelijke ambities beschreven in een convenant waarin ieders rol beschreven is. Beide documenten zijn eind november bestuurlijk bekrachtigd. Alle gemeenten en corporaties hebben de kwantitatieve opgave opgenomen in de prestatieafspraken.
Maatschappelijke opvang •
In 2021 hebben we (dreigend) dak- en thuislozen een passend traject aangeboden via Centraal Onthaal. Dit kon een opvangplek zijn bij de doorstroomvoorziening of opvang voor jongeren bij Villa Boerebont. De meer zelfredzame
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
43
dak- en thuislozen gaan naar een crisiswoning. Dit kan in Breda, maar ook in het land van Altena. In 2021 hebben we het aanbod aan woon- en opvangplekken uitgebreid op basis van het versterkingsplan tegen dak- en thuisloosheid. •
In het 2e kwartaal van 2021 zijn de sloop- en bouwwerkzaamheden voor de nieuwe dag- en nachtopvang voor daken thuislozen gestart. Naar verwachting wordt de nieuwbouw in de zomer van 2022 opgeleverd en kort na de zomer in gebruik genomen.
•
Eind 2020 zijn we gestart met de projecten vanuit het versterkingsplan tegen dak- en thuisloosheid. Een externe projectleider voert de regie op dit proces, in samenwerking met de regiogemeenten en de betrokken maatschappelijke partners. De projecten zitten in verschillende stadia; het ene is net gestart, het andere is al in een verder gevorderd stadium. De tussenevaluatie wordt verwacht in juni, waarna de eindevaluatie voor eind 2022 op de planning staat.
Ketenaanpak verslavingszorg In 2021 hebben we de pilot GHB in de dag- en nachtopvang DSV geëvalueerd. Daarop hebben we besloten om deze activiteiten in de reguliere dienstverlening bij DSV in te bedden. Na een evaluatie van het Casusoverleg GHB Breda is besloten om dit netwerkoverleg onder Maatschappelijk Steunsysteem (MaSS)-coördinatie te brengen voor de hele regio. Na 1 jaar vindt een evaluatie plaats.
RISICO'S •
De VNG heeft afgesproken dat de uitname voor cliënten die naar de Wlz zijn gegaan, overeenkomt met de werkelijke kosten. Voor centrumgemeente Breda is de overgang dus budgetneutraal verlopen.
•
Naar verwachting wordt de nieuwe dag- en nachtopvang voor dak- en thuislozen in de zomer van 2022 opgeleverd en kort na de zomer in gebruik genomen.
•
Voor de regionale beleidsvelden 'Geweld in afhankelijksrelaties', 'Beschermd wonen' en 'Maatschappelijke opvang' hebben we ons voorbereid op de uittreding van Alphen-Chaam en Baarle-Nassau uit onze (centrum)regiosamenwerking. Deze ontwikkeling heeft invloed op de begroting voor dit begrotingsthema.
•
In de praktijk is gebleken dat onze aanbieders van beschermd wonen voldoende flexibiliteit hebben om met noodzakelijke oplossingen te komen. Voor de maatschappelijke opvang hebben zij extra quarantaine- en isolatieplekken geregeld.
•
De werkvoorraad bij Veilig Thuis liep eind 2021 behoorlijk op. Er zijn korte en lange termijnacties in gang gezet om de werkvoorraad terug te brengen tot een verantwoord niveau. De verwachting is dat dat in de loop van 2022 het geval is.
Meer informatie hierover vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
INDICATOREN Thema-indicatoren Thuis Indicator: Gehuisveste daklozen (audit nr 17) Omschrijving: Percentage daklozen van de uitgestroomde daklozen dat duurzaam gehuisvest is Bron: Gemeente Breda, WIZ
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
54
51
44
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
Realisatiecijfer is niet bekend. De benodigde data voor de berekening was niet beschikbaar. In de eerstvolgende herijkingsronde van de indicatorenset wordt een aanpassing van deze indicator voorgesteld. Daardoor kan beter worden aangesloten bij de landelijke definitie.
Indicator: Beschermd wonen (audit nr 18) Omschrijving: Aantal cliënten in Beschermd Wonen; gemiddelde van het aantal op de 1e van de maand
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
44
Bron: Gemeente Breda, Suites voor het Sociaal Domein Realisatie 2018
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
793
805
Ongeveer een derde minder cliënten dan in 2019.
618
650
Het aantal cliënten in bescherm wonen is gedaald met 22% ten opzichte van 2020. Er was een grotere daling verwacht (met ongeveer een derde). De lagere daling dan verwacht komt door de overgangsregeling Wet langdurige zorg (WLZ) die december 2020 is aangekondigd. Hierdoor moesten we voor cliënten met een WLZ-toekenning de Wmo voorziening beschermd wonen toch verlengen met minimaal 6 maanden. De overgangsregeling is in het leven geroepen vanwege de achterstanden bij het CIZ en zorgkantoor. Het aantal WLZ aanvragen was hoger dan voorzien. In 2021 gingen er 348 cliënten over naar de Wet Langdurige Zorg.
Thema Leren, ontwikkelen en werken WAT HEBBEN WE BEREIKT? •
Ondanks de coronacrisis is het ons gelukt om het aantal uitkeringen af te laten nemen van 4447 naar 4258. De verwachte instroom is voorkomen en we hebben zelfs een daling van de instroom in de bijstand bereikt van zo'n 200 mensen ten opzichte van 2020.
•
We hebben ruim 500 mensen laten uitstromen naar werk of zelfstandig ondernemerschap. Dat is fors meer dan in 2020 (369).
•
Het aantal baanafspraken blijft regionaal helaas nog steeds behoorlijk achter. Samen met de regiogemeenten stuurden we op een streefwaarde van 3098, eind 2021. Tot en met het 3e kwartaal kwamen we uit op 1793. In 2021 hebben we al de eerste stappen gezet om dit traject te intensiveren. We zijn gestart met het realiseren van werkleerlijnen. In samenwerking met ons netwerk en de werkleerlijnen hebben we 178 personen geplaatst met een indicatie banenafspraak. Daarmee hebben we het aantal plaatsingen ten opzichte van 2020 bijna verdubbeld. We gaan in 2022 verder op deze ingeslagen weg.
•
Eind 2021 hebben we 97 mensen (88 fte) aan het werk op een beschutte werkplek. De landelijk bepaalde streefwaarde voor Breda is 91 fte. Daarmee hebben we de streefwaarde voor 97% behaald.
•
We creëerden opnieuw verbindingen van werk-naar-(tijdelijk) werk om mensen uit inactieve sectoren aan het werk te krijgen in sectoren die te kampen hadden met personeelstekorten. Hierdoor was de instroom aan nieuwe bijstandsuitkeringen beperkt en konden we ons blijven richten op het ‘zittend bestand’. Onze nauwe samenwerking met ondernemers en het onderwijs heeft hier een grote bijdrage aan geleverd. We houden onze koers vast en hopen volgend jaar – zonder de impact van corona – nóg meer mensen succesvol te kunnen ondersteunen.
•
We hebben zo'n 850 mensen opgenomen in de schuldhulpverlening. De verwachte 15% extra instroom door de pandemie is mede dankzij de steunmaatregelen uitgebleven. Andere redenen zijn: onze intensievere preventieve werkzaamheden, de aansluiting op de Nederlandse schuldhulproute (waaronder Geldfit.nl) en een hoge instroom door vroegsignalering op basis van de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), die outreachend opgepakt is.
•
We hebben meer dan 4000 meldingen door vroegsignalering in behandeling genomen.
•
We hebben de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (Tozo-regeling) volledig uitgevoerd en bijna 2000 aanvragen afgehandeld. Daarvoor werden we in het klanttevredenheidsonderzoek gewaardeerd met een 9.
•
We hebben tussen januari en oktober 2021 in totaal 384 aanvragen ontvangen en afgehandeld voor de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK-regeling).
•
In 2021 hebben we (mogelijk) gedupeerden van de toeslagenaffaire waar mogelijk geholpen. Op verzoek van de Rijksoverheid hebben we besloten om vooruit te lopen op de inwerkingtreding van een wetsvoorstel en om gedupeerden hun schulden en vorderingen vanuit (vooral) het sociaal domein kwijt te schelden.
WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN ?
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
45
Preventie aan de voorkant We hebben onze samenwerking met het UWV geïntensiveerd en voeren nu maandelijks overleg over de kortlopende uitkeringen (tot 3 maanden). Hierdoor konden we Bredanaars preventief ondersteunen, zodat zij zo min mogelijk een beroep hoeven doen op een bijstandsuitkering. Mede door de aantrekkende arbeidsmarkt en de landelijke steunpakketten is het aantal kortdurende WW-uitkeringen fors afgenomen. Het gaat nu om enkele uitkeringen in plaats tientallen, zoals in 2020. Desondanks blijven we onze intensieve samenwerking voortzetten. Offline én online dienstverlening Met 'West-Brabant werkt door' faciliteren we (regionale) ondersteuning bij personele vraagstukken. Dat doen we via het zogeheten Regionaal Mobiliteitsteam (RMT). Daarnaast hebben we een afgeschermde portal gebouwd, waardoor werkgevers en werkzoekenden elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten. Inmiddels staan daarin maar liefst 412 regionale werkzoekenden en 207 werkgevers geregistreerd. Deze aantallen schommelen uiteraard continu. Veel werkzoekenden en werkgevers vinden deze laagdrempelige manier van contact prettig. Inmiddels hebben minstens 46 mensen langs deze weg een nieuwe baan gevonden. Ons streven was 50. (Vaak verlopen deze plaatsingen buiten ons om, waardoor ze niet altijd traceerbaar zijn.) Daarnaast is het platform, vanuit werkgeversoogpunt, een succesvolle leadgenerator.
De backoffice en het accountmanagement zijn waardevolle oren en ogen die bij vragen snel en accuraat de juiste contactpersoon koppelen om ondersteuning te bieden. Nog slimmer werken en leren We hadden al een gedegen infrastructuur staan, waarbij werken en leren prima samengaan. Daarnaast hebben we geïnvesteerd in functionele opleidingsmogelijkheden, zoals het Logistiek Paspoort, de Schildersvakopleidingen en de Zorg Academie. Bij al deze trajecten konden kandidaten via ‘sprintmodules’ deel-accreditaties halen (conform de CREBO-dossiers, gedeeltes van een officieel diploma). Daardoor kwamen ze sneller aan het werk. Kandidaten behaalden praktische kwalificaties voordat ze instroomden bij een werkgever. We hebben daardoor in alle kansrijke sectoren een ruimer keuzepallet aan opleidingstrajecten in combinatie met betaald werk: de traditionele mbo, de niveau 2 (BBL-)leerroutes én geaccrediteerde functionele cursussen. Dit sluit prima aan bij de behoeftes vanuit de markt en de kandidaten. Werk-leerlijnen In 2021 hebben we de infrastructuur voor de werk-leerlijnen vormgegeven. De eerste goede resultaten zijn al geboekt: 61 Bredanaars hebben via de werk-leerlijnen een arbeidsovereenkomst gekregen. Daarnaast hebben we van dit project ook iets opgestoken voor nieuwe initiatieven, waarmee we nog meer mensen sneller en duurzaam aan het werk kunnen krijgen en houden. Tegenprestatie •
Ondanks de lockdowns hebben we in 2021 zo'n 50 nieuwe kandidaten kunnen plaatsen op een tegenprestatieplek. Dat bleef achter bij de doelstelling, maar dat is verklaarbaar: veruit de meeste plaatsen waar mensen een tegenprestatie konden leveren, waren een groot deel van 2021 gesloten. We hebben daarom geïnvesteerd in gesprekken met onze kandidaten. Daaruit bleek dat de mensen betrokken willen zijn bij de Bredase maatschappij. Eenzaamheid, een kwetsbaarder intellectueel vermogen, een gebrek aan financiële mogelijkheden, gezondheid, pech in het leven en niet weten hoe verder zijn vaakgehoorde geluiden. Aandacht blijkt een grote succesfactor te zijn om de kandidaten een stap verder te kunnen brengen. We hebben in 2021 een volledig beeld gekregen van de kandidaten, waarmee ons doel is bereikt.
•
Daarnaast hebben we ook het nieuwe team Actief & Ontwikkeling vormgegeven. Zij voeren onder meer de tegenprestatie uit. In 2021 hebben we vooral aandacht besteed aan een betere regievoering op onder meer de tegenprestatie. Het team stimuleert mensen om mee te doen en in beweging te komen. De regisseurs werken met een lagere caseload, hebben kandidaten 100% in beeld en kunnen daardoor meer begeleiding bieden aan deze mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
•
In 2021 heeft het team Actief & Ontwikkeling de samenwerking met de afdeling Wmo verstrekt. Daardoor kunnen ze mensen met een zorgindicatie beter begeleiden.
•
We hebben meer kandidaten toegeleid naar de indicatie doelgroepenregister.
•
Er ontstaat een betere samenwerking in de wijk met diverse stakeholders (SMO, Surplus, Wijkzaken, Wmo, Participeer MEE, Zorg voor elkaar Breda en Tientjes).
•
In 2021 hebben we de basis versterkt om kandidaten met meer tijd en begeleiding stappen te laten zetten. Punt van aandacht blijft dat we meer aandacht geven aan de organisaties waar deze kandidaten geplaatst worden.
Tozo De Tozo ondersteunt zelfstandige ondernemers, waaronder zzp’ers, zodat zij een betere kans hebben om hun bedrijf voort te
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
46
zetten. De regeling wordt uitgevoerd door de gemeenten. Zelfstandigen kunnen aanvullende inkomensondersteuning krijgen voor hun levensonderhoud en een lening krijgen voor bedrijfskapitaal bij liquiditeitsproblemen. De Tozo is per september 2021 beëindigd. In die 9 maanden hebben we - verdeeld over 3 periodes (Tozo 3-4-5) - in totaal 1980 Tozo-aanvragen behandeld. Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) light Ondernemers die na 1 oktober 2021 financiële problemen hebben, kunnen in bepaalde gevallen een beroep doen op het Bbz. Zij kunnen bijvoorbeeld een renteloze lening, een starterskrediet of een aanvulling op het inkomen tot bijstandsniveau krijgen. De gemeenten voeren deze regeling uit. Het Bbz is voor het vierde kwartaal van 2021 op een aantal onderdelen versoepeld. In die periode hebben in totaal 236 Bredase ondernemers zich gemeld voor financiële ondersteuning en/of advies. Maatwerkfonds Aanvullende Maatregelen (MAM) Volgens het CBS zijn de vooruitzichten voor de Nederlandse economie gunstig. Toch zijn er ondernemers die moeite hebben om hun bedrijf weer op te starten. Ook in Breda waren er ondernemers die door de pandemie langdurig afhankelijk waren van een inkomen op bijstandsniveau en moesten interen op hun eigen geld. Zij worden nu soms geconfronteerd met liquiditeitsproblemen bij het opstarten van hun bedrijf (of het stoppen daarmee).
Via het (tijdelijke) MAM kunnen zij worden geholpen om hun bedrijf en/of hun leven weer op orde te brengen. Armoede en schulden •
We hebben bij onze maatschappelijke partners input opgehaald voor de beeldvormende fase van het financieel expertisecentrum. Ook richten we de systemen zo in dat de dienstverlening bij de start van het financieel expertisecentrum al zo optimaal mogelijk is. Denk aan de registratie van de klantcontacten. Vanaf 2022 starten we met de eerste doelgroep, de ondernemers. We beginnen met een telefonisch en een digitaal meldpunt.
•
Daarnaast zijn in 2021 de voorbereidingen gestart om een virtueel platform in te richten voor professionals.
•
In 2021 is Sam& (samenvoorallekinderen.nl) gestart, in samenwerking met het Jeugdfonds Sport & Cultuur Breda en Stichting Leergeld Breda. Sam& is een landelijke organisatie die zich inzet om kinderen te laten meedoen en armoede te bestrijden. Onder de vlag van Sam& is campagne gevoerd om ouders met een laag inkomen attent te maken op de financiële regelingen waar zij aanspraak op kunnen maken voor hun kinderen. Deze campagnes (via social media, brieven en artikelen in huis-aan-huisbladen) hebben gezorgd voor een toestroom van aanvragen voor ondersteuning. De landelijke organisatie ziet Sam& Breda als een goed voorbeeld voor andere gemeenten. We hebben medewerking verleend aan een interview dat landelijk is gepubliceerd.
•
Bij de begroting 2020 hebben we voor de periode vanaf 2022 structureel financiële middelen beschikbaar gesteld voor 2 eigen bewindvoerders. In 2021 hebben we verder geen stappen gezet op dit gebied.
Kinderopvangtoeslagaffaire In 2021 hebben we (mogelijk) gedupeerden van de toeslagenaffaire waar mogelijk ondersteund. Gemiddeld hebben we hier wekelijks 2 fte voor ingezet, verdeeld over 2 trajecten: •
Het eerste traject betreft de ondersteuning van iedereen die zich heeft gemeld bij de Belastingdienst als mogelijk gedupeerde en die heeft aangegeven contact te willen met de gemeente. Deze ondersteuning vindt plaats op een aantal leefgebieden. We hebben gesprekken gevoerd met 167 (mogelijk) gedupeerden. Velen hadden behoefte aan een luisterend oor, anderen hebben we geholpen door hen te verwijzen naar het Werkgeversservicepunt, andere (gemeentelijke) voorzieningen of psychologische hulp. Deze mensen zijn daarnaast (als zij dat wilden) begeleid en ondersteund door medewerkers van de gemeente (nazorg). Verder hebben we materiële ondersteuning geboden op de landelijk afgesproken leefgebieden. Denk aan: laptops en fietsen voor kinderen, medische zorg en cadeaukaarten voor dagjes weg met het hele gezin. In 2021 hebben we hier € 203.000 aan uitgegeven.
•
Het tweede traject betreft de kwijtschelding van schulden van erkende gedupeerden. Ook Breda heeft, op verzoek van de Rijksoverheid, besloten om vooruit te lopen op de inwerkingtreding van een wetsvoorstel. Voor 36 gedupeerden hebben we (voor zover dit wetsvoorstel daartoe aanleiding gaf) de schulden en vorderingen vanuit (vooral) het sociaal domein inmiddels kwijtgescholden. Hier hebben we in totaal € 70.509 aan uitgegeven.
Over de schulden en vorderingen die niet onder het concept-wetsvoorstel vallen, hebben wij nog geen beslissing genomen. Daarmee volgen we de lijn die de meeste gemeenten hanteren. Het gaat daarbij om gevallen waarin sprake is van grove opzet en/of schuld bij overtredingen van de Participatiewet en om bepaalde zakelijke schulden. In Breda gaat het om 4 huishoudens. Op basis van het huidige concept-wetsvoorstel komen zij niet in aanmerking voor kwijtschelding, maar wellicht wordt de tekst tijdens de behandeling nog aangepast. Naar verwachting treedt het wetsvoorstel vóór de zomer in werking. Pas daarna nemen we over deze 4 gevallen een besluit.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
47
Landelijk is toegezegd dat alle kosten van de gemeenten, inclusief de uitvoeringskosten, worden vergoed. De verantwoording van deze kosten moeten we medio 2022 bij het Rijk indienen, waarna we eind 2022 uitsluitsel krijgen. Voor de ondersteuning op de leefgebieden hebben we inmiddels voorschotten ontvangen van in totaal € 180.619. Voor de kwijtschelding van de gemeentelijke vorderingen en schulden worden geen voorschotten verstrekt. Alle kosten hiervan worden achteraf vergoed. TONK Per 1 januari 2021 is de TONK in werking getreden, omdat er dringend behoefte was aan een regeling om huishoudens te ondersteunen die door de coronamaatregelen minder inkomsten hadden, die daardoor hun (woon)kosten niet meer konden betalen en die geen of onvoldoende steun kregen vanuit andere regelingen. De TONK zorgt voor een tegemoetkoming in deze kosten. De gemeente heeft tussen januari en oktober 2021 in totaal 384 aanvragen ontvangen en afgehandeld.
RISICO'S U vindt de risico's van dit thema in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
INDICATOREN Thema-indicatoren Leren, ontwikkelen en werken Indicator: Voortijdig schoolverlaters (audit nr 19) Omschrijving: Percentage leerlingen tussen 12-23 jaar dat zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: %
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
2
2,2
2
1,8
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
In de periode 2007 - 2015 is sprake van een daling van 4,6% naar 2,1%. Vervolgens stabiliseert het aandeel voortijdig schoolverlaters t/m 2020 tot rond de 2,0-2,2. Deze ontwikkeling is vergelijkbaar met het gemiddelde van gemeenten van vergelijkbare grootte en het landelijk gemiddelde (in Breda ligt het aandeel wel iets hoger dan in Nederland). Realisatiecijfer voor 2021 is nog niet beschikbaar gesteld door VNG Realisatie.
Indicator: Bijstandsuitkering (audit nr 20) Omschrijving: Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners van 18 jaar en ouder Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: Aantal per 10.000
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
425,9
395,6
499
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
449,3
Zie toelichting
Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. In de afgelopen jaren is het aandeel personen met een bijstandsuitkering lager dan het gemiddelde van gemeenten van vergelijkbare grootte en iets hoger dan het landelijk gemiddelde.
Indicator: Laaggeletterdheid (audit nr 21) Omschrijving: Percentage laaggeletterden van het aantal totaal inwoners van 16 t/m 65 jaar Bron: Onderzoeksrapport Regionale spreiding van geletterdheid in Nederland Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Meeteenheid: %
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
Europees onderzoek naar laaggeletterdheid vindt éénmaal per 4 jaar plaats. De uitkomsten van het uitgestelde Europese onderzoek zijn in 2024 beschikbaar voor elk land. De doorberekening van de gegevens per gemeente zijn in 2024 of 2025 bekend. We spraken met de Raad af om te zoeken naar een andere informatiebron om deze indicator op te baseren. Er blijkt op dit moment geen andere informatiebron voor handen te zijn. Een alternatieve indicator is het aantal inwoners dat in een bepaald jaar meedoet aan een activiteit om de taal- en andere basisvaardigheden te verbeteren. We gaan registreren volgens de landelijke richtlijnen zodra die definitief zijn bepaald.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
48
Productindicatoren Product Participatie Indicator: Uitstroom naar werk/zelfstandig ondernemerschap (audit nr 22) Omschrijving: Aantal mensen dat uitstroomt naar werk of zelfstandig ondernemerschap (exclusief TOZO, BBV verkort) Bron: Gemeente Breda, Suites voor het Sociaal Domein
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
722
613
364
320
516
350
De streefwaarde - destijds lager vastgesteld vanwege corona - is behaald. Door de afbouw van lockdown-maatregelen en een veerkrachtigere economie konden in 2021 meer mensen volledig uitstromen naar betaald werk dan eerder verwacht. In het jaarplan van het Werkgevers Service Punt (WSP) Breda splitsen we de resultaten uit naar fulltime, parttime en preventief. In 60% van de fulltime plaatsingen heeft het WSP Breda een bijdrage geleverd. De andere 40% heeft ‘zonder ondersteuning’ zelfstandig betaald werk gevonden.
Indicator: Baanafspraken regio West-Brabant (audit nr 23) Omschrijving: Aantal baanafspraken in de regio West-Brabant ten opzichte van nulmeting eind 2012 Bron: UWV Regionale trendrapportage banenafspraak
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
1.274
1.527
1.571
3.098
1.793
3.585
Dit zijn voorlopige cijfers tot en met kwartaal 3. Het totale aantal voor 2021 is nog niet bekend. De streefwaarde wordt naar verwachting niet behaald (nu: 58%). Deze regionale doelstelling is een gezamenlijke resultaatverplichting van werkgevers en overheid. Dat de streefwaarde niet behaald is, komt door meerdere factoren (onder andere bepaling nulmeting, tempo implementatie Participatiewet destijds en gemiddeld minder inzet op praktijkroutes voor deze doelgroep vergeleken met landelijk gemiddelde). Om te zorgen dat we hierin een ‘inhaalslag’ maken, is er begin 2022 een regionale aanjager (projectleider) Banenafspraak gestart. In Breda zelf hebben we deze doelgroep nu goed in beeld. Middels ons netwerk en de werkleerlijnen zijn er in het afgelopen jaar 178 personen geplaatst met een indicatie banenafspraak. Daarmee hebben we ons aantal plaatsingen ten opzichte van 2020 bijna verdubbeld.
Indicator: Beschut werk (audit nr 24) Omschrijving: Aantal plaatsen beschut werk (in fte van 31 uur) Bron: Gemeente Breda
Meeteenheid: Aantal fte van 31 uur
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
49
62
77
91
88
Zie toelichting
Eind 2021 zijn er 97 mensen aan het werk op een beschutte werkplek. Deze mensen staan samen voor 88 fte van 31 uur. De landelijk bepaalde streefwaarde voor Breda is 91fte. Daarmee is de streefwaarde voor 97% behaald. Let op: cijfers vanaf 2021 zijn niet meer vergelijkbaar met voorgaande jaren. Vanaf 2021 gaat het over het aantal plaatsen in fte (31 uur) in plaats van het aantal personen met beschut werk.
Productindicatoren Product Sociale werkvoorziening Indicator: Sociale werkvoorziening (personen) (audit nr 26) Omschrijving: Aantal personen dat begeleid wordt door de sociale werkvoorziening (WSW) Bron: Gemeente Breda
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
1.059
1.048
1.015
900
997
Zie toelichting
De genoemde streefwaarde is niet meer van toepassing. Omdat er geen nieuwe instroom meer is, wordt het aantal personen dat begeleid wordt in de sociale werkvoorziening bepaald door de uitstroom.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
49
Productindicatoren Product Reïntegratie Indicator: Lopende re-integratievoorzieningen (audit nr 2209) Omschrijving: Aantal inwoners van 15-64 jaar met een lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners). Het zijn voorzieningen die door een gemeente worden ingezet, nadat is vastgesteld dat iemand een belemmering heeft die directe arbeidsinschakeling bemoeilijkt (er is een afstand tot de arbeidsmarkt). Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: Aantal per 10.000
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
361,9
221,2
150,6
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022 Zie toelichting
Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde. Het aandeel lopende re-integratievoorzieningen daalt sinds 2019 in Breda. In 2020 is het aandeel voor het eerst sinds 2015 lager vergeleken met het landelijke cijfer en het gemiddelde cijfer van gemeenten van vergelijkbare grootte. Realisatiecijfer voor 2021 is nog niet beschikbaar gesteld door VNG Realisatie.
Productindicatoren Product Schuldhulpverlening Indicator: (Hulp-)vragen geldzorgen en schulden (audit nr 27) Omschrijving: Aantal hulpvragen in een jaar voor een vorm van dienstverlening bij de afdeling schuldhulpverlening (die worden afgehandeld middels informatie en advies, budgetbeheer, doorverwijzing of een schuldregelingstraject) Bron: Gemeente Breda, Kredietbank West-Brabant, Allegro
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
1.012
952
790
1.150
963
1.028
De eerder verwachte 15% extra instroom ten gevolge van de pandemie is uitgebleven door steunmaatregelen. Maar ook door intensievere preventieve werkzaamheden, aansluiting op Nederlandse schuldhulproute (waaronder Geldfit.nl), hoge instroom vroegsignalering op basis van nieuwe wet WGS (Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening). Zo zien we meer dan 4.000 vroegsignaleringsmeldingen die onder andere hebben geleid tot ongeveer 1.700 brieven en 1.100 huisbezoeken/telefoontjes. De daling in het aantal gemelde hulpvragen is een landelijke trend.
Indicator: Schuldregelingen (audit nr 28) Omschrijving: Aantal gestarte schuldregelingentrajecten (die kunnen leiden tot schuldbemiddeling, saneringskrediet, WSNP of geen vervolg). Bron: Gemeente Breda, Kredietbank West-Brabant, Allegro
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
234
299
255
361
211
329
Voor 2021 was rekening gehouden met een toename van het aantal gestarte schuldregelingen met 15%. De realisatie in 2021 (211) is juist lager dan in 2020 (255). Dit heeft te maken met een lagere instroom van het aantal gemelde hulpvragen op het gebied van armoede en schulden. De verwachte 15% extra instroom ten gevolge van de pandemie is uitgebleven door alle steunmaatregelen; door intensivering van preventieve werkzaamheden; aansluiting op Nederlandse schuldhulproute (waaronder Geldfit.nl); hoge instroom vroegsignalering op basis van nieuwe wet WGS.
Indicator: Budgetbeheer (audit nr 29) Omschrijving: Aantal budgetbeheertrajecten Bron: Gemeente Breda, Kredietbank West-Brabant
Meeteenheid: Aantal trajecten
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde 2021
Realisatie 2021
Streefwaarde 2022
410
383
407
507
391
462
Voor 2021 rekening gehouden met een toename van het aantal budgetbeheertrajecten van 15%. De realisatie in 2021 (391) is juist lager uitgekomen dan in 2020 (407). Dit heeft te maken met een lagere instroom van het aantal gemelde hulpvragen op het gebied van armoede en schulden. De verwachte 15% extra instroom ten gevolge van de pandemie is uitgebleven door alle steunmaatregelen; door intensivering van preventieve werkzaamheden; aansluiting op Nederlandse schuldhulproute (waaronder Geldfit.nl) en hoge instroom vroegsignalering op basis van nieuwe wet WGS.
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
50
Thema Leven WAT HEBBEN WE BEREIKT? Samen met partijen in de stad hebben we verschillende ambities waargemaakt uit het Uitvoeringsprogramma 2017-2022 van Team Breda. Door corona lag ook dit jaar de focus op de ondersteuning van sportaanbieders en het zoeken naar manieren om het aanbod voort te zetten en te versterken. Daarbij hebben we aansluiting gezocht met Verbeter Breda, gezondheid, participatie, cultuur, het onderwijs en het jeugdbeleid. Uit de najaarsenquête blijkt dat ruim 75% van de volwassen Bredanaars ten minste 1 keer per week heeft gesport, ondanks de pandemie.
WAT HEBBEN WE ERVOOR GEDAAN ? Sporten en bewegen stimuleren •
De partners aan de thematafel Breda Beweegt hebben hun activiteiten uitgevoerd op alle thema’s: 'vitale sportaanbieders', 'bewegen als basis', 'bewegen in de wijk', 'bewegen in de wijk pensioen' en 'inclusief sporten'. Door de coronamaatregelen deden ze dit vaak in aangepaste vorm. Net als in 2020 boden diverse partners gezamenlijk sport- en beweegactiviteiten aan voor kinderen en jongeren via SummerviBes Breda.
•
We hebben extra ondersteuning geboden aan sport- en beweegaanbieders. We hadden onder meer intensief contact over de coronamaatregelen. Om verenigingen te compenseren voor de extra kosten die zij daardoor maakten, hebben we eind 2021 een tijdelijke subsidieregeling opengesteld.
•
We hadden ook specifiek aandacht voor de brede motorische ontwikkeling van kinderen en jongeren. Op alle basisscholen waar sportcoaches actief zijn, is de beweegvaardigheid van de kinderen gemeten. Diverse sportverenigingen zijn gestart met het opleiden van trainers en coaches, in samenwerking met Curio sport en bewegen en Deltalent. De pilot van het programma Lekker Fit! in de kinderopvang is met ingang van schooljaar 2021-2022 uitgebreid van 4 naar 7 locaties.
•
Bij inclusief sporten lag de focus op bewegen voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en volwassenen met overgewicht, via het Maatjesproject en HealthyLife. Beide projecten worden in 2022 voortgezet.
•
Samen met BUas, NAC Maatschappelijk, Breda Actief, Grote Broer Grote Zus en mCon esports hebben we verschillende online toernooien georganiseerd, enkele in combinatie met fysiek sportaanbod. Om de Bredase esports community verder uit te bouwen, hebben we een samenwerkingsovereenkomst gesloten met BUas. De agenda voor Urban Sports & Culture is verder ontwikkeld.