CConstaterende datboxtel
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Voorjaarsnota 2024-2028 gemeente Sint-Michielsgestel

Raadsvergadering Sint-Michielsgestel 4 juli 2024, gemeente boxtelBij agendapunt: 4 Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2024-202820.961 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

27 Voorjaarsnota 2024-2028

Ontwikkelingen en voortgang uitvoeringsprogramma Voortgang uitvoeringsprogramma Algemeen In het Programma Leefomgeving werken we stevig door aan de ruimtelijke ontwikkeling van onze gemeente. Met de druk op de woningmarkt willen we versneld woningen kunnen bouwen. Het Programma Volkshuisvesting dat in 2023 werd vastgesteld, biedt hiervoor een goede basis. Ook werd in 2023 werk gemaakt van de Omgevingsvisie die we in het najaar van 2024 ter vaststelling aan de raad voorleggen. Als de Omgevingsvisie is vastgesteld, gaan we vervolgens de bijbehorende programma’s uitwerken. De programma's hebben betrekking op alle beleidsterreinen van de fysieke leefomgeving, waarbij de gehele organisatie betrokken is. Met beleids- en beheerplannen zorgen we ervoor dat we bestaande kapitaalgoederen in de openbare ruimte, zoals wegen, groen, verkeer en riolering correct onderhouden en op tijd vervangen. Alle vervangingsinvesteringen gaan deel uitmaken van het Integraal Meerjarenprogramma Openbare Ruimte. Daarin maken we een doorkijk van vier jaar voor alle uit te voeren werken van alle vakdisciplines in de openbare ruimte, inclusief kostendekking en planning. Deze stuurinformatie is de basis voor het verbeterd planmatig en kostenefficiënter uitvoeren van alle vervangingsinvesteringsprojecten in de openbare ruimte.

We werken op basis van een in januari 2023 opgesteld verbeterplan ‘Vastgoed op orde' dat volgens planning verloopt. In aanvulling hierop werken wij aan een plan van aanpak voor de verduurzaming van ons maatschappelijk vastgoed. Naar verwachting is dit plan van aanpak eind dit jaar gereed. Het realiseren van 12 flexwoningen project Venkant Voor het project flexwoningen Venkant zijn middelen noodzakelijk voor het bouw- en woonrijp maken, planschade, plankosten, beheer en onderhoud. Dit zijn deels kapitaallasten en deels jaarlijkse lasten. We hanteren een 50% risico op de herplaatsingsregeling en dat betekent dat in totaal € 1.400 per flexwoning per jaar begroot wordt. Het realiseren van meerdere flexwoningen Op basis van het Programma Volkshuisvesting is de ambitie om in totaal 200 flexwoningen te realiseren in Sint-Michielsgestel. In totaal stellen we € 1.000.000 beschikbaar voor de realisatie van flexwoningen. We dekken dit vanuit de reserve Toekomstige Investeringen. Hiermee zal het aantal te realiseren flexwoningen naar verwachting lager uitvallen dan de geambieerde 200. We zullen als gemeente samen met de corporaties creatief om moeten gaan met deze middelen om zoveel mogelijk woningen te realiseren. Formatie Ruimtelijke Ontwikkeling Op dit moment bestaat de formatie van het team RO uit 30 fte. De functies van adviseur Ruimte en Wonen moeten nog worden ingevuld.

Er zijn veel bouwinitiatieven ingediend. Een deel is opgepakt en een deel staat op de reservelijst en staat on hold. Om de huidige dienstverlening door te zetten (dus om op hetzelfde niveau te blijven als we nu zijn), is het nodig om de tijdelijke inhuur van het team RO om te zetten naar vaste formatie en te groeien naar 35/36 vaste fte. Dit is dus 5 tot 6 fte extra ten opzichte van de huidige formatie. Om de formatie uit te breiden is voor 2025 en 2026 jaarlijks € 30.000 nodig en vanaf 2027 structureel € 230.000.

28 Voorjaarsnota 2024-2028

Coördinatie (formatie) Omgevingsplan Sint-Michielsgestel Vanaf 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Op dit moment heeft de gemeente meerdere bestemmingsplannen voor hun grondgebied. Onder de Omgevingswet moet de gemeente één omgevingsplan voor het totale grondgebied vaststellen en dit plan bevat alle regels m.b.t. de fysieke leefomgeving. Dit betekent dat alle bestemmingsplannen moeten worden omgebouwd naar een omgevingsplan. Dat is nieuw en betekent extra werk. Om alle regels vanuit de verschillende onderdelen binnen en buiten de organisatie bij elkaar te brengen dient dit gecoördineerd te worden. Voor het ontwikkelen van een omgevingsplan dient een extra formatieplaats (coördinator omgevingsplan) gecreëerd te worden. Er is een structurele formatieplaats nodig voor coördinatie van het Omgevingsplan voor SintMichielsgestel en Boxtel. Voor Sint-Michielsgestel is € 46.000 jaarlijks nodig. Omgevingsplan Sint-Michielsgestel Het is op grond van de Omgevingswet verplicht om alle lokale regels m.b.t. de fysieke leefomgeving samen te brengen in een Omgevingsplan. Dit plan dient een uitwerking te zijn van de omgevingsvisie van Sint-Michielsgestel. Het maken van een omgevingsplan (inclusief kaartmateriaal, teksten, toepasbare regels) besteden we uit aan een extern bureau.

Voor het maken van het Omgevingsplan is voor 2025 € 19.000 nodig en voor de jaren 2026 en verder jaarlijks € 69.000. Omgevingsprogramma De omgevingsvisie van Sint-Michielsgestel is in concept gereed en wordt halverwege 2024 ter vaststelling aan de raad voorgelegd. De omgevingsvisie dient uitgewerkt te worden in programma's. De programma's hebben betrekking op alle beleidsterreinen van de fysieke leefomgeving, waarbij de gehele organisatie betrokken is. Er dient een verbinding en wisselwerking te ontstaan tussen ruimtelijke ontwikkeling, IVR en B&U. Er dient een integrale advisering plaats te vinden en wat ontwikkeld wordt moet ook uitgevoerd worden. Dit vraagt om een regie, coördinatie en een projectmatige aanpak. Er dient formatie gecreëerd te worden om de coördinatie en regie op de programma's mogelijk te maken. Voor de gecoördineerde aanpak van de Omgevingsprogramma's is een halve fte voor SintMichielsgestel noodzakelijk en dat betekent € 46.000 structureel. Groenbeheer Handhaving onderhoudsniveau groen Wij handhaven het huidige onderhoudsniveau met betrekking tot het groen. Tot nu toe werd een deel van deze kosten ter grootte van € 100.000 gefinancierd vanuit het dividend/ AGR van de WSD. Deze middelen mogen echter niet meer structureel worden ingezet. Bovendien is het niet zeker of het vrij te besteden AGR budget voldoende dekkend zal blijven in de toekomst.

Vervangend, structureel budget is nodig. Integraal Meerjarenprogramma Openbare Ruimte (IMOR) De investeringen groenvoorzieningen, mobiliteitsplan en rationeel wegbeheer gaan onderdeel uitmaken van het Integraal Meerjarenprogramma Openbare Ruimte (IMOR). Daarin maken we een doorkijk van 4 jaar voor alle uit te voeren werken van alle vakdisciplines in de openbare ruimte, inclusief kostendekking en planning. Deze stuurinformatie is de basis voor het verbeterd planmatig en kostenefficiënter uitvoeren van alle vervangingsinvesteringsprojecten van bestaande kapitaalgoederen in de openbare ruimte.

29 Voorjaarsnota 2024-2028

Groenvoorzieningen In de vastgestelde strategie klimaatadaptatie speelt groen een belangrijke rol: groen werkt verkoelend, groen vermindert wateroverlast en groen verhoogt de infiltratiecapaciteit van de bodem. Na de vaststelling van de strategie klimaatadaptatie zijn we gestart met de vertaling naar het groenbeheerplan. Onderdeel van het beheerplan is de kostendekking van dagelijks onderhoud en de vervangingsinvesteringen als gevolg van afschrijvingen. Ook betrekken we daarbij opgaven zoals toegankelijkheid en zelfwerkzaamheid. Dat leidt tot een transitie van het bestaande groen met behulp van jaarlijkse vervangingsinvesteringen. Naast de vervangingsinvesteringen worden ook verouderde groenvoorzieningen die niet meer voldoen aan de uitgangspunten anno 2025 planmatig vervangen. Mobiliteitsplan In het Mobiliteitsplan staat de langjarige visie op verkeer en mobiliteit beschreven. De realisatie van de wensbeelden bereiken we onder andere via fysieke uitvoeringsmaatregelen. Bij het bepalen van de hoogte van deze verkeerskundige infrastructurele investeringen zijn enkel de meerkosten als gevolg van mobiliteit berekend, door rekening te houden met integraal werken en integraal investeren met dekking uit alle vakdisciplines in de openbare ruimte.

Rationeel wegbeheer Voor de initiële aanleg van wegen is een investeringsbedrag nodig, waarvan de kapitaallasten in de begroting te vinden zijn. Vervolgens zijn voor beheer en onderhoud middelen nodig. Onze beheerstrategie van rationeel wegbeheer beschrijft het onderhoud dat wordt verwacht in de periode tussen aanleg en opnieuw aanleggen en geeft de daarbij horende kosten aan. De middelen voor onderhoud zijn geregeld in de exploitatie van het wegbeheer. Voor de vervanging aan het einde van de levensduur zijn vervangingsinvesteringen noodzakelijk. De totale voorgenomen (vervangings)investeringen binnen het IMOR bedragen circa € 612.500 per jaar in de periode 2025-2028; in totaal € 2.450.000. Hierdoor neemt de kapitaallast in deze periode jaarlijks met ruim € 25.000 per jaar toe. Dit bedrag is kaderstellend voor de drie genoemde onderwerpen in de komende 4 jaarschijven. Een hogere ambitie op een van de deelgebieden gaat ten koste van een ander deelgebied.

30 Voorjaarsnota 2024-2028

Stand van zaken uitvoeringsprogramma Hierna volgt een tabel waarin per activiteit uit het uitvoeringsprogramma staat wat de voortgang is. De activiteiten die op oranje of rood staan zijn verder toegelicht. Portefeuille- Actie houder Verkeersmaatregelen Van der Aa Aanpak verkeersknelpunten Van der Aa Start participatie visie Den Dungen Van der Aa Visie Den Dungen raadsbesluit (input Mobiliteitsplan) Van der Aa Start Mobiliteitsplan Van der Aa Onderzoek 50-30-fiets (input Mobiliteitsplan) Van der Aa Onderzoek kernen 30km/u (input Mobiliteitsplan) Van der Aa Mobiliteitsplan raadsbesluit Van der Aa Gedurende het jaar behandelen we meldingen, wensen en verzoeken die gaan over verkeersveiligheid en het functioneel gebruik van de openbare ruimte. Volkshuisvesting Goossens Opstellen Woonzorgvisie Goossens Besluitvorming Woonzorgvisie Goossens Raadsbesluit tijdelijke woningen 10>15 jaar Goossens Pilot tijdelijke woningen Goossens

Goossens Goossens

Opstellen beleid en besluitvorming woningsplitsing/starterswoningen achtertuin Onderzoek inbreiding Onderzoek locaties tijdelijke woningen

2022 2023 2024 2025 2026 Stand van zaken Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 5 juni 2024 x

x

x

loopt afgerond

x x

x

x

x

geen raadbesluit nodig en is afgerond. loopt loopt

x x x x

x

x x

x

loopt loopt

afgerond afgerond afgerond

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x x

x x

x x

x x

x x

loopt

31 Voorjaarsnota 2024-2028

Vergunningverlening Q2 2024. RIB naar raad begin juni Q2 2024 extern bureau opdracht, Q3 verwachting

Bijna klaar Er is zicht op inbreidinglocaties. Deze locaties hebben op dit moment echter geen status. Op dit moment bevinden zich 3 locaties in ontwikkeling voor flexwoningen. Wanneer deze zijn afgerond en er nog middelen beschikbaar zijn, zal er gekeken worden naar vervolglocaties.

s.v.z.

Portefeuille- Actie houder Goossens

Beleid woningen eigen inwoners

Van der Aa Opstellen CPO-leidraad Ruimtelijke ontwikkeling Van der Aa RO nieuwbouw Van der Aa

x

x

x

x

x

Tijdelijke formatie openbare ruimte voor realisering ruimtelijke projecten

Groenbeheer Goossens Opstellen en besluitvorming natuur- en land-schapsbeleid Goossens Uitvoering Natuur- en landschapsbeleid Van der Aa Meerjareninvesteringsplanning groenvoorzieningen Omgevingsvisie (opvolger Zieners 2025) Raaijmakers Afronding fase 2 Ambitiedocument Raaijmakers Fase 3 Bouwen Raaijmakers Fase 4 Oplevering Omgevingsvisie Raaijmakers Fase 4 Besluitvorming in raad Portefeuille- Actie (nieuwe onderwerpen) houder Raaijmakers

2022 2023 2024 2025 2026 Stand van zaken Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 5 juni 2024 x x x Q2 start onderzoek extern bureau, Q3 onderzoeksresultaat, kijken of er op basis hiervan iets gedaan moet worden. x loopt

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

s.v.z.

stand van zaken brengen we voortdurend in beeld.. loopt

opstellen in Q2+3, Besluitvorming is in Q4 voorzien. opstellen in Q2+3, Besluitvorming is in Q4 voorzien. loopt. Relatie met Kadernota 2025.

afgerond x

x

x

x x

afgerond loopt

x x

2022 2023 2024 2025 2026 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3

Erfgoedbeleid

32 Voorjaarsnota 2024-2028

Naar verwachting september 2024

Q4

Stand van zaken 5 juni 2024

s.v.z.

Portefeuille- Majeure ontwikkelingen RO houder

2022

2023

2024

2025

2026

Stand van zaken 5 juni 2024

Kentalis (Domein aan de Dommel), Sint-Michielsgestel

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x Realisatie hoofdgebouw: 2025 - Q1 2026 Realisatie nieuwbouw: Q2 2026 - 2030

De Huif, Sint-Michielsgestel

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Heidelust, Sint-Michielsgestel

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Centrumplan, Sint-Michielsgestel

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Christinastraat/Laarzicht, Middelrode De Rietstok, Gemonde

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Beekveld, Berlicum

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Ploeg III, Berlicum Laar-Nieuw Laar, Berlicum Wonen op de Donk. Den Dungen

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

x x x

Blauwe Scholk, Den Dungen Majeure Ontwikkelingen Openbare Ruimte Integraal Meerjarenprogramma openbare ruimte

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

(rood = planning aangepast)

33 Voorjaarsnota 2024-2028

November 2023 door raad vastgesteld. April 2024 beroep ingediend. Wachten op zitting RvS. Realisatie tijdelijke woningen en nieuwbouw school: 2025 - 2027 Voormalig gemeentehuis: verkoop Q2 2024. Openbare inrichting fase 1 oplevering Q2/ Q3 2024. Raadskamer: zitting RvS plaatsgevonden, indien positief besluit verwachting 2025 start bouw. The Green Villa januari 2024 vastgesteld in college, beroep ingediend en in afwachting zitting RvS. ongewijzigd september in raad januari 2024 is beroep ingediend tegen bestemmingsplan en voorlopige voorziening aangevraagd. Voorlopige voorziening is door RvS toegekend. Verwacht in 2025 afronden. Q1-24 start laatste fase bouw, Q2-26 laatste uitvoering openbare ruimte. in 2025 gepland beroep loopt het ontwerpbestemmingsplan werd ter inzage gelegd. Vaststelling is voorzien in Q2 2024. datum nog onbekend

Voor de interne optimalisatie van werkprocessen maken we een Integraal Meerjarenprogramma Openbare Ruimte (IMOR) voor alle uit te voeren werken in de openbare ruimte, inclusief kosten en planning.

Financiële gevolgen Autonome ontwikkelingen Afgezien van de voorgestelde budgetneutrale begrotingsmutaties hebben de volgende mutaties vanuit dit programma gevolgen voor het begrotingssaldo: Voorgestelde begrotingsmutaties

begroting begroting begroting begroting begroting

(x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel)

2024

2025

2026

2027

2028

Leefomgeving Autonome en overige ontwikkelingen: •

Onderzoekskosten verblijfslocatie arbeidsmigranten

-25,0

•

Inhuur coördinator project omgevingswet

-23,0

•

Verhuur bedrijfsruimte in kazerne Runweg

11,7

12,1

12,4

12,8

13,2

•

Structureel budget benodigd voor duurzaam boomonderhoud om oudere en onderhoudintensieve bomen in stand houden

-40,0

-40,0

-40,0

-40,0

-40,0

•

Opstellen van een visiedocument en beheerplan landgoed Seldensate (eenmalig)

-30,0

•

Onderhoud van lokale meetpunten die leiden tot minder strooiacties

-7,2

-7,2

-7,2

-7,2

-7,2

•

Groot onderhoud brug Beusingsedijk

-24,9

-24,9

-24,9

-24,9

-24,9

•

Opstellen nieuwe overeenkomst voor reclame en onderhoud in abri's

-15,0

•

Bijstelling budget vanwege aanbesteding energiecontract

-260,8

-260,8

-260,8

-260,8

-260,8

-414,2

-320,8

-320,5

-320,1

-319,7

Totaal Programma Leefomgeving

34 Voorjaarsnota 2024-2028

Ontwikkelingen uitvoeringsprogramma De in het uitvoeringsprogramma opgenomen onderwerpen hebben voor dit programma de volgende gevolgen voor het begrotingssaldo: Voorgestelde begrotingsmutaties

begroting begroting begroting begroting begroting

x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel

2024

2025

2026

2027

2028

-16,8

-16,8

-16,8

-16,8

Leefomgeving Ontwikkelingen uitvoeringsprogramma: •

Het realiseren van 12 flexwoningen project Venkant

•

Het realiseren van flexwoningen vanaf 2026

-75,0

-75,0

-75,0

•

Dekking flexwoningen: Reserve toekomstige investeringen t.b.v. kapitaallasten en herplaatsingsgarantie (max € 1.000.000)

66,7

66,7

66,7

•

Formatie Ruimtelijke Ontwikkeling

-30,0

-30,0

-230,0

-230,0

•

Coördinatie (formatie) Omgevingsplan SintMichielgestel

-46,0

-46,0

-46,0

-46,0

•

Omgevingsplan Sint-Michielgestel

-19,0

-69,0

-69,0

-69,0

•

Omgevingsprogramma

-46,0

-46,0

-46,0

-46,0

•

Wegvallen dekking middelen WSD: Groenonderhoud

-100,0

-100,0

-100,0

-100,0

•

Nieuwe taakstelling energielasten verlaging verdeeld over de betreffende producten

50,0

100,0

100,0

100,0

•

IMOR voorgenomen investeringen: groenvoorzieningen, mobiliteitsplan en rationeel wegbeheer (in totaal € 2.450.000 periode 20252028)

-25,3

-50,5

-75,7

-101,0

-233,1

-266,6

-491,8

-517,1

Totaal Programma Leefomgeving

0,0

35 Voorjaarsnota 2024-2028

Programma Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport Autonome ontwikkelingen Recreatieve voorzieningen Meerse Plas Gebruikmakend van het eerder beschikbaar gestelde werkbudget is de verdere ontwikkeling en uitvoering van het gebied Meerse Plas voortvarend opgepakt. Als gevolg van externe factoren zoals bijvoorbeeld de extreme wateroverlast, onverwachte kosten en noodzakelijke technische aanpassingen is een aanvullend budget van € 50.000 nodig om de plannen goed te kunnen uitvoeren en afronden.

Maatschappelijke voorzieningen Specifieke uitkering bibliotheekvoorziening Op 15 november 2023 heeft het college een aanvraag ingediend voor een specifieke uitkering (SPUK) op grond van de Regeling eenmalige specifieke uitkeringen en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen. Bij beschikking, verzonden op 14 maart 2024, kent het rijk een eenmalige specifieke uitkering toe van € 166.080. Deze uitkering is bestemd als tegemoetkoming in de kosten voor de doorontwikkeling van de bestaande beperkte bibliotheekvoorziening in Sint-Michielsgestel. Omdat maar voor één bibliotheekvoorziening een aanvraag ingediend kon worden is gekozen voor de doorontwikkeling van de bibliotheekvoorziening in de Meander. De periode voor de uitvoeringsactiviteiten is vastgesteld op 1 januari 2024 tot en met 31 december 2025. De raad is in mei 2024 middels een raadsinformatiebrief nader geïnformeerd over de verdere doorontwikkeling van de bibliotheekvoorzieningen. Specifieke Uitkering Informatiepunten digitale overheid In 2024 heeft de gemeente Sint-Michielsgestel wederom een bedrag ontvangen van € 30.000 voor de financiering van lokale bibliotheken die de Informatiepunten uitvoeren. De ontvangen gelden worden dit jaar uitgegeven. Deze mutatie is budgettair neutraal opgenomen.

Uitvoeringsbudget oriëntatie Stichting MFA Meander Voor de oriëntatie op een toekomstbestendig dorpshuis Meander is een uitvoeringsbudget noodzakelijk van € 95.000.

Kunst Cofinanciering CmK Voor het continueren van cultuureducatie binnen het onderwijs wordt de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) door het ministerie van OCW voortgezet in een vierde tranche. De CMK 4-regeling is een cofinanciering 50/50 gemeente/overheid. De structurele Plaza Cultura Marktplaatsgelden (131067) ad. € 25.000 per jaar in te zetten voor de CmKmachtigingsmiddelen voor de periode januari 2025 t/m december 2028 conform de ‘Intentieovereenkomst Cultuureducatie met Kwaliteit 4’ tussen Kunstloc Brabant en de gemeente Sint-Michielsgestel (1343786).

36 Voorjaarsnota 2024-2028

Incidenteel budget Markplaats Plaza Cultura Voor 2024 is er een tekort op het budget van de Marktplaats Plaza Cultura opgelopen omdat de cofinanciering voor 2024 niet beschikbaar was. Om het tekort te herstellen wordt eenmalig het budget van € 28.000 beschikbaar gesteld. Onderhoud en restauratie kunst in de buitenruimte De afgelopen jaren heeft het reguliere onderhoud van kunst in de buitenruimte een achterstand opgelopen en is een aantal werken niet meer representatief. Om het achterstallig onderhoud en de restauratie uit te voeren wordt eenmalig een budget van € 45.000 beschikbaar gesteld. Om de continuïteit van schouw, onderhoud en restauratie te waarborgen wordt vanaf 2025 aanvullend een structureel budget van € 5.000 beschikbaar gesteld.

37 Voorjaarsnota 2024-2028

Ontwikkelingen en voortgang uitvoeringsprogramma Voortgang uitvoeringsprogramma Algemeen Een aantal projecten dat de afgelopen jaren niet van de grond kwam heeft een nieuwe impuls gekregen waardoor we dit jaar ook concrete resultaten kunnen gaan zien. De start van (ver)nieuwbouw van 2 voetbalaccommodaties, de renovatie van kunstgrasvelden, de aanpak van sporthal De Run en de ingebruikname van gemeenschapshuis De Stek. Overeenstemming met het Waterschap over de aanlegsteiger in de Dommel en draagvlak voor het ondernemingsfonds/reclamebelasting in Gemonde. Ook is in samenwerking met de ondernemers een pilot verduurzaming bedrijventerreinen gestart waarbij de ondernemers netcongestie en circulariteit als belangrijkste uitdaging zien. De ambtelijke organisatie heeft met de afbouw van inhuur en indiensttreding van vast personeel veel meer verbinding weten te legen met lokale ondernemers, initiatiefnemers en het verenigingsleven. In 2023 is het sportakkoord ondertekend. Dit wordt in 2024 verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma waarin een koppeling gelegd wordt met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De verduurzaming van de sportaccommodaties wordt meegenomen in een separaat plan van aanpak Duurzaamheid Maatschappelijk vastgoed dat onderdeel gaat uitmaken van het in voorbereiding zijnde accommodatiebeleid.

Versterking toeristische infrastructuur Het initiatief voor een aanlegsteiger in het centrum van SMG ter versterking van de toeristische infrastructuur en de aantrekkingskracht van het centrum heeft na een lange aanloopperiode tot overeenstemming geleid met het Waterschap. Wij gaan uit van een robuuste voorziening die onderdeel uitmaakt van de openbare infrastructuur waarbij het Waterschap bereid is om ca. € 60.000 bij te dragen als cofinanciering. Het betreft een eenmalige investering voor de fysieke realisatie van de aanlegsteiger en aansluiting met het openbaar gebied. Bibliotheekwerk Het kabinet neemt maatregelen voor méér volwaardige en robuuste bibliotheken in de buurt: Vanaf 2025 krijgen gemeente een wettelijke zorgplicht voor genoeg volwaardige bibliotheken. Vanaf 2025 krijgen gemeenten die voldoen aan de wettelijke zorgplicht structureel extra geld. In 2022 en 2023 zijn de eerste stappen gezet om verder toe te werken naar een robuuste bibliotheek voorziening. In de afgelopen periode is de subsidie verhoogd. Om een robuuste bibliotheek te kunnen borgen, te kunnen voldoen aan de zorgplicht en om extra rijksmiddelen in de vorm van cofinanciering te ontvangen zijn extra middelen nodig.

De Raad onderschrijft die ambitie en heeft een motie aangenomen (2 november 2023) waarbij het verschil met uitgaven per inwoner voor bibliotheekwerk met het landelijke gemiddelde verkleind moet worden. Accommodatiebeleid Een goed voorzieningenniveau in de dorpen is van belang voor een goed woon- en leefklimaat. Op het terrein van maatschappelijk vastgoed liggen de nodig ambities die vragen om een herijking van de kaderstelling. In 2024 staat de start van een nieuw accommodatiebeleid op de rol mede gekoppeld aan de ambities op het terrein van sport, gezondheid en leefbaarheid en de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. Naast een analyse van het huidige voorzieningenniveau, vraagaanbod, de ontwikkelingen op de energiemarkt zal ook een plan van aanpak voor de 38 Voorjaarsnota 2024-2028

verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed hier onderdeel van uitmaken. De verwachting is dat de hiermee gepaard gaande investeringen en daarvan afgeleide kapitaallasten niet gedekt kunnen worden uit het huidige Meerjaren Onderhouds Plan (MJOP) en betere exploitatieresultaten (o.a. energiebesparing). Met name de verduurzamingsslag van de accommodaties, die voortvloeit uit de klimaatwet zullen forse investeringen vergen. Ons voorstel is dan ook om de taakstelling op vastgoed te laten vervallen. Een van de resultaten van het accommodatiebeleid is een nadere detaillering van het meerjarenonderhouds- en investeringsprogramma inclusief een verduurzamingsparagraaf. Medio 2025 zal de financiële impact duidelijk zijn. Meander De Meander is conform de beleidsuitgangspunten verder getransformeerd tot een gemeenschapsaccommodatie volgens het ‘Kulturhusprincipe’. We zijn een onderzoek gestart naar verbetering van de gemeentelijke dienstverlening en de hiervoor nodige gebouwelijke aanpassingen. Vooruitlopend hierop hebben we een investeringsraming opgenomen met een kapitaallasten van € 133.000. Cultuurakkoord BINT, Huis73, Plaza Cultura, Medez, de Parochiële Bibliotheek, Kunstcommissie SintMichielsgestel en Gemeente Sint-Michielsgestel werken samen aan een Cultuurakkoord voor Sint-Michielsgestel.

Belangrijkste doel is om het bloeiend en bruisend cultureel leven verder te versterken en de onderlinge samenwerking te bevorderen. Voor deze versterking hebben wij € 25.000 impulsgelden opgenomen. Sportaccommodaties In het kader van het in standhouden van onderwijshuisvesting en het faciliteren van bewegingsonderwijs voor realiseren van onze doelen op het gebied van sport (GALA akkoord), is een goede sport basis infrastructuur noodzakelijk. Binnensport De beheerkosten van de gymzalen/sporthallen zijn fors toegenomen de afgelopen jaren met name vanwege de hogere energie en personeelskosten. Om te komen tot duurzamere accommodaties wordt een extra verduurzamingsparagraaf van het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) opgesteld aan de hand waarvan verschillende scenario’s uitgewerkt. Medio 2025 zal de financiële impact te duiden zijn. Sporthal De Run Sporthal De Run voldoet niet meer aan de huidige eisen die aan een binnensport accommodatie worden gesteld en zal in de huidige planperiode worden aangepakt. We verwachten hiervoor € 90.000 extra kapitaallasten in de laatste jaarschijf van de begroting. Sporthal Theereheide Ook in sporthal Theereheide zal op termijn geïnvesteerd moeten worden. In 2024 zal in het kader van het opstellen van het Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan duidelijk worden welke extra investeringen hiervoor in de toekomst nodig zijn.

Buitensport Meerjarenonderhouds- en investeringsplan Voor de instandhouding van de sportvelden van de buitensportaccommodaties is een meerjarenonderhoud- en investeringsprogramma opgesteld (ASK-rapport). Hieruit blijkt dat er meerjarig extra ruimte nodig is om de huidige sportinfrastructuur in stand te houden. De extra storting in de onderhoudsvoorzieningen bedraagt € 86.000. 39 Voorjaarsnota 2024-2028

Om het huidige niveau van de sportvelden te handhaven is op basis van het eerder genoemde rapport een totaal investering van zo’n 5,5 miljoen nodig met een jaarlijklast van zo’n € 550.000. Een deel van deze jaarlast kunnen we dekken door gebruik te maken van vrijvallende kapitaallasten - ongeveer € 130.000. Via deze Voorjaarsnota stellen we € 2 miljoen extra ter beschikking en dit leidt tot een jaarlast van € 200.000. Hiervan dekken we de helft uit de exploitatieruimte en de helft vanuit de reserve toekomstige investeringen. Met deze middelen kunnen we starten met de noodzakelijke vervangingen. In de komende jaren wegen we af hoe we omgaan met de vervanging van de velden die in latere jaarschijven gepland staan. BMC De Brand Berlicum (Ver)nieuwbouw en verduurzaming van de BMC De Brand staat al jaren op de agenda. Conform beleid is toegewerkt naar concentratie en multifunctioneel gebruik van voorzieningen die een meer duurzame en toekomstbestendige exploitatie faciliteren. Inmiddels zijn VO-tekeningen gereed incl. eerste ramingen waarbij rekening gehouden dient te worden met jaarlijks extra kapitaallasten van € 35.000 als gevolg van sterk gestegen bouw- en grondstofprijzen en verduurzaming van de accommodatie

40 Voorjaarsnota 2024-2028

Stand van zaken uitvoeringsprogramma Hierna volgt een tabel waarin per activiteit uit het uitvoeringsprogramma staat wat de voortgang is. De activiteiten die op oranje of rood staan zijn verder toegelicht. Portefeuille- Actie houder Economische aangelegenheden Van Besluitvorming Druenen reclamebelasting Van Start centrum- management Druenen (extern) Van Start gesprek vitaliteit Druenen bedrijventerreinen Van Uitvoering en koppeling Druenen Gezond genieten Van Evaluatie Druenen centrummanagement Recreatieve voorzieningen Van Uitwerking Gezond genieten Druenen Van Start uitvoering visie Gezond Druenen genieten: Realisatie website Van Project aanlegsteiger en Druenen bootjes

Maatschappelijke voorzieningen Van Begin uitwerking raadsdebat Druenen (door werkgroep raad) Van Druenen Van Druenen

Overleg met gemeenschapshuizen over nulmeting Nulmeting gemeenschapshuizen

Q 1

2022 Q Q 2 3

Q4

Q 1

2023 Q Q 2 3

Q4

Q 1

2024 Q Q 2 3

Q4

Q1

x

2025 Q Q 2 3

Q4

Q 1

2026 Q Q 2 3

Stand van zaken Q4 5 juni 2024

afgerond x

afgerond x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

loopt. Q3 en Q4. o.a. met een pilot verduurzaming bedrijventerreinen loopt n.t.b .

x

x

x

x

x

x

loopt

x

x

x

x

x

loopt

x

x

x

x

x

x

Is in ontwikkeling. Toestemming Waterschap is rond. Zij nemen bij de aanleg de lead door aanstellen van een projectleider. Nu aan de slag met een technisch programma van eisen aanlegsteiger.

x

afgerond

x

afgerond

x

x

x

Q3 2024 voorzien. Eerste gebouwelijke analyse heeft plaatsgevonden. Routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed is in voorbereiding en speelt hierin ook een rol evenals het pva accommodatiebeleid. De gemeenschapshuizen zijn aan de slag met de nulmeting

41 Voorjaarsnota 2024-2028

s.v.z.

Portefeuille- Actie houder Van Druenen

Opstellen en besluitvorming uitvoeringsplan

Van Druenen

Uitvoering

Kunst Van Druenen Sport Van Druenen Van Druenen

Q 1

2022 Q Q 2 3

Q4

Q 1

2023 Q Q 2 3

Koppelen aan toeristische visie (idem voor uitvoering)

Q4

x

Q 1 x

x

2024 Q Q 2 3 x x

x

Onderzoek haalbaarheid sportakkoord Voorbereiding accommodatie BMC

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Van Druenen

Voorbereiden accommodatie Irene

x

x

x

x

x

x

Van Druenen Van Druenen

Formatie sportakkoord

x

x

x

Q1

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Q 1

x

2026 Q Q 2 3

x

x

Stand van zaken Q4 5 juni 2024

x

Is mede afhankelijk van de visie op het sociaal domein, de uitrol van het wijkgericht werken en het proces accommodatiebeleid en subsidiebeleid In 2024 is de focus gericht op de Stek en de Meander (zowel gebouwelijk als bestuurlijk) loopt

afgerond

x

Start uitvoering sportakkoord

Monumentenzorg en Oudheidkunde Raaijmakers Opstellen beheerplan en ontwikkelvisie Seldensate

x

Q4

x

2025 Q Q 2 3 x x

Q4

x

loopt Constructief overleg met de verenigingen. Nu een voorlopig ontwerp gereed. Besluitvorming verwacht in najaar inclusief een gefaseerde start van de uitvoering Vergunning verleend, bestek gereed, kredietverlening staat geagendeerd voor Raad waarna aanbesteding en uitvoering kan starten afgerond afgerond, Een Kernteam is samengesteld vanuit de sport- en beweegaanbieders in de gemeente. Het Kernteam kan een financiële bijdrage toekennen aan nieuwe sportinitiatieven in onze gemeente. Hiervoor zijn spelregels opgesteld door het Kernteam. Een bijdrage voor nieuwe initiatieven kan via de website van Bint Welzijn door alle inwoners van SintMichielsgestel worden aangevraagd.

x

loopt achter. Bepalen wat er moet gebeuren plus hoeveel tijd dat kost.

42 Voorjaarsnota 2024-2028

s.v.z.

Portefeuille- Actie houder Raaijmakers Raaijmakers Raaijmakers

Opleveren project linie 1629 Start project 80 jaar bevrijding Plan Haanwijk Out Herlaer vaststellen

Portefeuille- Actie (nieuwe onderwerpen) houder Van Druenen Van Druenen Van Druenen Van Druenen Van Druenen

Q 1

2022 Q Q 2 3

Q4

Q 1 x x

2023 Q Q 2 3

Q4

Q 1

2024 Q Q 2 3 x

Q4

Q1

2025 Q Q 2 3

Q4

Q 1

2026 Q Q 2 3

x

Accommodatiebeleid Evenementenbeleid

x

Sporthal De Run x

Huisvesting gemeentehuis/Meander (raadzaal, bibliotheek, publieksbalies etc.).

s.v.z.

wordt opgepakt. Q2 2024. afgerond afgerond.

2022 2023 2024 2025 2026 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 x x x x x

Cultuurakkoord

Stand van zaken Q4 5 juni 2024

x

x

x

x

x

x

x

x

Q4

Stand van zaken 5 juni 2024 Pva voor de zomervakantie loopt

x

x

x

x

(rood = planning aangepast)

43 Voorjaarsnota 2024-2028

QuickScan is gereed, scenariokeuze 2e helft 2024 loopt x

x

Projectopdrachten medio juli vaststellen.

s.v.z.

Financiële gevolgen Autonome ontwikkelingen Afgezien van de voorgestelde budgetneutrale begrotingsmutaties hebben de volgende mutaties vanuit dit programma gevolgen voor het begrotingssaldo: Voorgestelde begrotingsmutaties

begroting begroting begroting begroting begroting

(x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel)

2024

2025

2026

2027

2028

-5,0

-5,0

-5,0

-5,0

Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport Autonome en overige ontwikkelingen: •

Extra eenmalig werkbudget voor verder ontwikkeling Meerse plas en met name voor externe factoren

-50,0

•

Uitvoeringsbudget oriëntatie De Meander

-95,0

•

Achterstallig onderhoud kunstwerken

-45,0

•

Achterstallige bijdrage cofinanciering CmK

-28,0

•

Bijstelling budget vanwege aanbesteding energiecontract

-242,6

-242,6

-242,6

-242,6

-242,6

-460,6

-247,6

-247,6

-247,6

-247,6

Totaal Programma Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport

44 Voorjaarsnota 2024-2028

Ontwikkelingen uitvoeringsprogramma De in het uitvoeringsprogramma opgenomen onderwerpen hebben voor dit programma de volgende gevolgen voor het begrotingssaldo: Voorgestelde begrotingsmutaties

begroting begroting begroting begroting begroting

x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel

2024

2025

2026

2027

2028

Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport Ontwikkelingen uitvoeringsprogramma: •

Bedrijventerreinen verduurzamen proces Den Dungen

-50,0

•

Goed (toerisme en recreatie uitvoering en onderhoud)

-10,0

-10,0

-10,0

-10,0

•

Aanlegsteiger Dommel centrum SMG ter versterking van de toeristische infrastructuur en de aantrekkingskracht van het centrum

-10,0

-10,0

-10,0

-10,0

•

Bibliotheek

-50,0

-50,0

-50,0

-50,0

•

Meander, investering € 2 miljoen voor renovatie en inrichting

•

Cultuurakkoord

-25,0

-25,0

-25,0

-25,0

•

Meerjarenonderhoud buitensportaccommodaties (ASC)

-86,0

-86,0

-86,0

-86,0

•

Investeringsprogramma buitensportaccommodaties (ASC) (enkel opnemen 2025 en 2026)

-200,0

-200,0

•

Dekking investeringsprogramma buitensportaccommodaties: Reserve toekomstige investeringen 50% (maximaal: € 1.000.000)

100,0

100,0

-133,0

•

Binnensportaccommodatie sporthal De Run

•

Gala sporthelden

-5,0

-5,0

-5,0

-5,0

•

Bijstellen investeringen multifunctionele accommodatie VV Irene en BMC De Brand

-35,0

-35,0

-35,0

-35,0

-271,0

-221,0

-321,0

-544,0

-90,0

Totaal Programma Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport

0,0

45 Voorjaarsnota 2024-2028

Programma Ruimtegevend bestuur Autonome ontwikkelingen Bestuur Gemeentelijke Rekenkamer Als gevolg van de wet Versterking decentrale rekenkamers bestaan de gemeentelijke rekenkamers alleen nog uit externe leden. Dat wil zeggen dat raadsleden niet langer lid mogen zijn van de gemeentelijke Rekenkamer (voorheen Rekenkamercommissie). Daarnaast is per 30 augustus 2023 de verordening gemeentelijke Rekenkamer SintMichielsgestel 2023 van kracht. Daarin is een vaste maandelijkse vergoeding voor de leden van de Rekenkamer opgenomen (€ 425 voor de voorzitter en € 375 voor de andere 2 leden). Deze vaste maandelijkse vergoeding was niet opgenomen in de begroting. De totale kosten bedragen € 15.000 (inclusief € 1.000 reiskosten). Salariskosten bestuur en ambtelijke organisatie De salariskosten college zijn gebaseerd op de CAO van het Rijk. Op 29 maart 2024 hebben vakbonden en de werkgever Rijksoverheid een onderhandelaarsresultaat voor een nieuwe CAO Rijk bereikt. Onderdeel daarvan is een gemiddelde loonsverhoging van 9,7 procent. De looptijd van de nieuwe CAO Rijk is van 1 juli 2024 tot en met 31 december 2025. De raadsvergoeding is per 1 januari 2024 met 5,4% geïndexeerd en de onkostenvergoeding met 14,5%. De salariskosten van de ambtelijke organisatie van Sint-Michielsgestel zijn gebaseerd op de nieuwe CAO gemeenten.

Hiervoor is een salarisstijging van 4,75% per 1 januari en 1,25% per 1 oktober 2024 overeengekomen. Deze CAO kent een looptijd tot en met 31 maart 2025. Deze ontwikkelingen leiden tot oplopende salariskosten van structureel € 70.000. Pensioenpremie wethouders Voor de opbouw van pensioenverplichtingen van (voormalige) wethouders reserveren we jaarlijks een budget in de begroting. Dit budget wordt bij de jaarrekening herrekend op de dan beschikbare informatie. In de afgelopen jaren is bij herhaling gebleken dat het budget dat we hiervoor in de begroting opgenomen hadden niet toereikend was. Uitgaande van een pensioenpremie van netto 14% verhogen we daarom dit budget structureel met € 40.000 vanaf 2024. Installatie nieuwe burgemeester Op 7 mei 2024 is onze nieuwe burgemeester geïnstalleerd. Voor de installatie van de burgemeester was geen budget geraamd en het budget van representatie voorziet hier niet in. Om uitvoering te kunnen geven aan de installatie was er extra budget nodig. Het gaat om een incidenteel bedrag van € 15.000. Gemeentepagina's De Brug De gemeentepagina's met De Brug zijn opnieuw aanbesteed. Er is een nieuw contract gesloten voor 2 jaar met een optie tot verlenging tot in totaal maximaal 4 jaar. De minimale te verwachten kosten volgens het contract bedragen € 32.775. De openbare bekendmakingen, die in omvang variëren, zijn hier het grootste onderdeel van.

Verkiezingen Door de indexering van de kosten is het budget van de verkiezingen niet meer toereikend.

46 Voorjaarsnota 2024-2028

Met name de drukwerkkosten, verzendkosten en catering zijn daarbij fors gestegen. Daarnaast is de vergoeding van de stembureauleden licht gestegen. In de jaren dat er geen verkiezingen zijn is er geen budget benodigd. In de jaren dat er dubbele verkiezingen zijn, op verschillende momenten zoals in 2027, zal er dubbel budget benodigd zijn. Jaar

Soort verkiezingen

2024

Europees Parlement

2025 2026

Gemeenteraad

2027

PS/WS voorjaar & 2e kamer (najaar)

2028 2029

Europees Parlement

Het extra budget wat benodigd is bedraagt € 23.000 per verkiezing. Deze extra kosten zijn af te dekken vanuit de stelpost prijsindexering. Begroting 2025 MijnGemeenteDichtbij Inmiddels is de begroting 2025 MijnGemeenteDichtbij beschikbaar. De begroting is gebaseerd op de uitgangspunten van de Kadernota, autonome ontwikkelingen (onder andere energiekosten en ontwikkelingen ICT) en reeds genomen besluiten. In aanvulling hierop zijn er nog twee autonome ontwikkelingen meegenomen. Het gaat hierbij om: • Incidenteel implementatiebudget WOO Zowel voor de implementatie als voor de structurele inbedding van de WOO (Wet Open Overheid) heeft MGD budget ontvangen van de gemeenten. Het implementatiebudget voor de jaren vanaf 2027 is niet meer nodig en kan terug naar de gemeenten. Voor beide gemeenten gaat het hierbij om een bedrag van structureel € 283.400 vanaf 2027. • Prijsstijgingen tractiemiddelen De investeringsplanning voor de vervoersmiddelen is bijgesteld. Per saldo leidt dit tot een stijging van de investeringsbedragen. Belangrijkste reden hiervoor zijn het vervallen van de BPM-vrijstelling voor bedrijfswagens die rijden op fossiele brandstoffen en tussentijdse prijsstijgingen. De structureel hogere kapitaallasten van € 26.200 vanaf 2027 leiden tot hogere gemeentelijke bijdragen.

Openbare orde en veiligheid Capaciteit Handhavingsjuristen In deze Voorjaarsnota wordt als afweging vanaf 2025 extra capaciteit gevraagd voor 0,7 fte aan handhavingsjurist gericht op problematiek binnen Integrale Veiligheid. Voorgesteld wordt deze € 50.000 in 2024 ook al beschikbaar stellen en over te hevelen naar budget MijnGemeenteDichtbij. Resultaatbestemming 2023 en actualisatie begroting 2024 Veiligheidsregio De jaarstukken 2023 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord zijn in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 4 april jl. vastgesteld. Het jaar 2023 is afgesloten met een voordelig resultaat van ruim € 1,5 mln. Het Algemeen Bestuur heeft besloten om na aanvulling van het weerstandsvermogen het resterende bedrag (€ 729.067) uit te keren aan de deelnemende gemeenten. Voor Sint-Michielsgestel is dit een bedrag van € 32.759. Daarnaast is de begroting 2024 geactualiseerd met de te betalen bijdrage voor dit jaar met een eenmalig voordeel van € 15.500.

47 Voorjaarsnota 2024-2028

Algemene dekkingsmiddelen Rente schatkistbankieren Vanwege de huidige liquiditeitspositie in combinatie met meerjarige investeringen kan voor de komende jaren afbouwend met een incidentele renteopbrengst gerekend worden op het uitstaande saldo schatkistbankieren (verplicht afromen overtollig banksaldo als uitzetting bij het Rijk). In 2024 is dit voordeel € 300.000 en dit loopt in gelijke stappen af tot € 0 in 2029. Rente kortlopende geldleningen Ook vanwege de huidige liquiditeitspositie kan het budget voor rente kortlopende geldleningen incidenteel vrijvallen. Ook dit is een aflopend voordeel.

Algemeen budgettair Inzet stelpost prijsindexering Diverse budgetten zijn met deze Voorjaarsnota aangepast op basis van prijsindexering. Daar is binnen de begroting een stelpost prijsindexering voor beschikbaar. Dit geeft voor de begroting een budgettair neutraal effect. Afgezien hiervan is ook een deel van de stelpost ingezet om de bijzondere hoge kostenontwikkeling op energiekosten (aanbesteding energiecontract) deels te kunnen opvangen. Staat van activa / kapitaallasten Op basis van de jaarrekening en de met deze Voorjaarsnota opgenomen mutaties op begrote investeringen, is de staat van activa herberekend. Dit geeft een resultaat op kapitaallasten. Voor 2024 is dit een voordelig effect en dat is het directe gevolg van het doorschuiven van een deel van de niet gerealiseerde investeringen in 2023. Ontwikkelingen gemeentefonds meicirculaire 2024 Op 27 mei 2024 is de meicirculaire 2024 gepubliceerd. Met deze circulaire worden we geïnformeerd over de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds voor 2024 en verder, gebaseerd op de voorjaarsbesluitvorming van het Rijk. De algemene uitkering is vrij besteedbaar voor gemeenten. In de voorbereiding op de doorberekening van deze Voorjaarsnota is al rekening gehouden met een aantal ontwikkelingen (zie pagina 55). De meicirculaire geeft aanvullend hierop vanaf 2026 een netto beperkt negatief structureel resultaat.

De voorgaande jaren kennen een positieve ontwikkeling.

48 Voorjaarsnota 2024-2028

Samenvattend zijn de belangrijkste ontwikkelingen: - de nieuwe financieringsmethodiek wordt vervroegd ingevoerd vanaf 2024 en de accresraming is neerwaarts bijgesteld vanwege een lagere raming van de toekomstige inflatie en dit geeft samen een negatief effect; - de verdere oploop van de opschalingskorting vervalt vanaf 2026 en dit geeft een positief effect; - de afrekening BTW compensatiefonds 2023 geeft een eenmalig voordeel in 2024; - de eerder aangekondigde besparing op kosten jeugdzorg wordt in ieder geval niet voor het jaar 2025 gerealiseerd, dit geeft voor dit jaar een eenmalig voordelig effect; - het aantal inwoners is lager dan begroot en dit geeft een structureel nadelig effect; - diverse ontwikkelingen zijn verwerkt in deze meicirculaire en een deel hiervan zetten we in als budget voor: o dienstverlening aanpak armoede en schulden o werkdrukverlaging jeugdbescherming o armoedebestrijding kinderen o uitvoeringskosten Omgevingswet o participatie (WSW). Het aanvullend financieel resultaat van deze circulaire is samenvattend: Meicirculaire 2024 (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Begroot bedrag (septembercirculaire) Reeds mee gerekend in Voorjaarsnota 2024 Totaal begroot voor doorrekening

49.801,1 49.801,1

52.219,9 -477,1 51.742,8

53.593,6 -811,1 52.782,5

50.494,1 396,8 50.890,9

52.042,0 405,4 52.447,4

53.259,1 414,5 53.673,6

Berekend op basis van meicirculaire 2024 Per saldo aanvullende mutaties

49.879,2 78,1

52.856,9 1.114,1

53.195,5 413,0

51.107,9 217,0

52.640,4 193,0

53.947,6 274,0

*) 78,1

66,6 577,6 469,9

69,9 281,8 61,3

67,5 264,2 -114,7

69,7 277,6 -154,3

71,5 263,1 -60,6

positief

positief

positief

negatief

negatief

negatief

af: • Te oormerken taakmutaties • Te oormerken integratie en decentralisatie-uitkeringen Aanvullend netto effect circulaire

*) resultaat ten gunste van begroting 2024

In bijlage 1 is een uitgebreide toelichting opgenomen op de meicirculaire 2024.

49 Voorjaarsnota 2024-2028

Ontwikkelingen en voortgang uitvoeringsprogramma Voortgang uitvoeringsprogramma Wijkmakelaars De afgelopen periode hebben de wijkmakelaars zich volledig gericht op netwerkversterking. Dit om een solide basis te realiseren en uitvoering te geven aan wijkgericht werken en overheidsparticipatie. Door de sterke fundering in het netwerk en de zichtbaarheid spelen de wijkmakelaars snel en efficiënt in op de binnen komende initiatieven. Hierbij geven ze direct invulling aan de begrippen overheidsparticipatie en ‘van buiten naar binnen werken’ en zorgen ze voor wederzijds vertrouwen tussen inwoners en de gemeente. Zowel in- als extern zorgen de wijkmakelaars voor draagvlak en betrokkenheid bij de initiatieven. Participatiebeleid Vanuit het bestuursakkoord is opgenomen dat er een opgave ligt als het gaat om participatie. De awareness ten aanzien van participatie is de afgelopen jaren zowel bij de organisatie als bij onze inwoners toegenomen. We betrekken inwoners bij veranderingen in hun woon- en leefomgeving. Hiervoor is een geactualiseerd participatiebeleid vastgesteld. In 2023 is de implementatie opgestart, zijn er opleidingen aangeboden en gevolgd. In 2024 is dit voortgezet met vervolgopleidingen voor medewerkers. Daarnaast komen er in de loop van 2024 trainingen voor raadsleden.

Ook zullen er jaarlijks trainingen komen voor nieuwe medewerkers voor wie participatie een wezenlijk onderdeel is voor hun functie. Zo zorgen we dat de kennis in de organisatie op peil blijft. Bijdrage Taskforce-RIEC In de huidige begroting is een structurele jaarlijkse bijdrage van € 27.000 aan de TaskforceRIEC opgenomen. Momenteel vindt de transitie/ontvlechting van de Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland plaats. Door het Algemeen Bestuur is 13 december 2023 besloten om twee afzonderlijke structuren te organiseren in Brabant-Zeeland: RIEC Oost-Brabant en RIEC Zeeland West-Brabant. Op dit moment is de verwachting dat dit niet zal leiden tot een significante stijging van onze financiële bijdrage, maar het is wel van belang dat uw raad op de hoogte is van deze ontwikkeling gelet op centrale rol van de Taskforce-RIEC in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Integraal Veiligheidsplan ’23-’26 Bij de vaststelling van het Integraal Veiligheidsplan ’23-’26 is gesproken over het vrijmaken van extra middelen voor het realiseren van meer (senior) boa-capaciteit. Zoals destijds afgestemd, is het de vraag of de inzet van meer boa’s het meest geschikte middel is om extra veiligheidsambities waar te maken. Daarom is een formatieonderzoek uitgevoerd om meer beeld te krijgen wat hiervoor de meest geschikte middelen zijn. Op basis daarvan wegen we momenteel af of en wat aanvullend nodig is.

Juridische capaciteit Integrale Veiligheid Op dit moment is de formatie binnen Openbare Orde en Veiligheid op juridisch vlak niet voldoende. Er zijn steeds meer ondermijnings-, handhavings- en dwangsomzaken die ervoor zorgen dat er in de organisatie meer gevraagd wordt dan mogelijk is binnen de bestaande formatie. Binnen Juridische Zaken en Vergunningen, Toezicht en Handhaving zijn deze juridische taken niet geprioriteerd en in de capaciteit meegenomen. Het is essentieel dat er sneller en juridisch beter opgetreden kan worden. Voor Openbare Orde en Veiligheid is het

50 Voorjaarsnota 2024-2028

dan ook van groot belang dat de gevraagde formatieve uitbreiding er komt. Daarom is het voorstel om hiervoor € 45.000 per jaar ter beschikking te stellen aan MGD. Internationale betrekkingen Nu de burgemeestersverkiezingen in Polen achter de rug zijn en Sint-Michielsgestel weer een kroonbenoemde burgemeester heeft, willen we de internationale samenwerking met Buk weer verder vormgeven en toekomstbestendig maken. Samen met de stichting worden nieuwe maatschappelijke activiteiten voor uitwisseling opgezet. Kadernota 2025 MijnGemeenteDichtbij Op 17 april 2024 heeft het Algemeen bestuur de Kadernota 2025 vastgesteld. Deze kadernota is de basis voor de nieuwe meerjarenbegroting 2025-2028 leidt tot een bijstelling voor het lopende begrotingsjaar 2024. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar deze kadernota. Deze is begin mei aan u toegestuurd via een raadsinformatiebrief. Samenvattend gaat het om de volgende begrotingsmutaties: Financiële gevolgen Kadernota 2025

2024

2025

2026

2027

2028

Autonome ontwikkelingen

-842,9

-800,5

-758,5

-717,7

-653,9

Knelpunten

-915,0

-1.042,0

-1.038,1

-1.054,5

-1.071,1

0,0

-90,0

-60,0

-30,0

0,0

-1.757,9

-1.932,5

-1.856,6

-1.802,2

-1.725,0

Bijdrage gemeente Boxtel, 55,8%

983,9

1.078,7

1.036,4

1.005,1

962,1

Bijdrage gemeente Sint-Michielsgestel, 44,2%

774,0

853,8

820,2

797,1

762,9

1.757,9

1.932,5

1.856,6

1.802,2

1.725,0

(bedragen x € 1.000, - = nadeel en + = voordeel) Lasten:

Nieuwe ambities Totaal lasten Baten:

Totaal baten

Verruiming kwijtscheldingsnormen gemeentelijke heffingen Dit jaar volgt een voorstel om de kwijtscheldingsnormen met ingang van 2025 als volgt de verruimen: 1. Verhogen vermogensnorm; 2. Hanteren AOW-uitkering in plaats van normbedragen participatiewet voor gepensioneerden; 3. Aanmerken kosten kinderopvang als uitgaven; 4. Openstellen mogelijkheid van kwijtschelding voor ondernemers voor wat betreft heffingen in de privésfeer (heffingen voor woning). Vanaf 2020 is het bedrag dat begroot wordt voor kwijtschelding onderdeel van de kostprijs en wordt dus meegerekend in de tariefbepaling voor afval en riolering. Als het bedrag voor kwijtschelding toeneemt kan dit gevolgen hebben voor de tarieven van de betreffende heffingen. Ingeschat wordt dat het effect van de voorgestelde verruimingen op de opbrengst van de betreffende heffingen zeer beperkt of nihil zal zijn. De huidige ramingen voor kwijtschelding zijn (meer dan) toereikend. De voorgestelde wijzigingen zullen daarom geen gevolgen hebben voor de tarieven van de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Bijstelling begrote stortingen reserve Toekomstige investeringen Ter verbetering van het begrotingsbeeld verlagen we de eerder begrote stortingen in de reserve Toekomstige investeringen voor de jaren 2024, 2025 en 2026.

Deze reserve wordt deels ingezet voor een aantal toekomstige ontwikkelingen (zie toelichting 'mutaties reserves' in hoofdstuk Samenvatting).

51 Voorjaarsnota 2024-2028

Bijstelling OZB en afvaltarief 2025 Om onze ambities te kunnen realiseren én gelijktijdig financieel gezond te blijven is het onontkoombaar om de OZB te verhogen. We hanteren al jaren het uitgangspunt dat we de OZB-opbrengst trendmatig verhogen en hierbij aansluiting zoeken bij de inflatie. Als we kijken naar het cumulatief effect over de afgelopen 3 jaar loopt onze OZB-opbrengst met 5,3% achter op de inflatie. Dit omdat de inflatie gedurende de afgelopen jaren een aantal maal hoger uitviel dan we voorzagen bij het vaststellen van onze tarieven. Dit verschil halen wij in één keer in (vanaf 2025). Een stijging van 5,3% staat ongeveer gelijk aan ca. € 27,50 per jaar aan aanvullende lasten voor een woningeigenaar bij een gemiddelde woningwaarde (€ 461.000). Afzien van deze bijstelling van de OZB zou er automatisch voor zorgen dat er ambities moeten worden bijgesteld en/of komen te vervallen. De afgelopen jaren is binnen de exploitatie afval een fors overschot gerealiseerd. Dit overschot is gestort in de voorziening afval. Doorrekening van de voorziening geeft aan dat een daling van € 37 op het vaste deel te verantwoorden is. De verhoging van de OZB (inhaaleffect) in combinatie met de verlaging van de afvalstoffenheffingen zorgt ervoor dat een gemiddeld gezin, in de basis, geen boventrendmatige verhoging krijgt van de gemeentelijke woonlasten.

Later dit jaar komen we hier op terug bij het voorstel tarieven 2025.

52 Voorjaarsnota 2024-2028

Stand van zaken uitvoeringsprogramma Hierna volgt een tabel waarin per activiteit uit het uitvoeringsprogramma staat wat de voortgang is. De activiteiten die op oranje of rood staan zijn verder toegelicht. Portefeuille- Actie houder Bestuur Goossens Goossens

Nieuwe inrichting wijkmakelaars Besluitvorming participatiebeleid Goossens Implementatie participatiebeleid Goossens Uitvoering participatiebeleid Goossens Evaluatie wijkmakelaars Openbare orde en veiligheid Smid Besluitvorming Integraal veiligheidsbeleid Smid Uitvoering Integraal Veiligheidsbeleid Portefeuille- Actie (nieuwe onderwerpen) houder Smid

Internationale betrekkingen

2022 2023 2024 2025 2026 Stand van zaken Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 5 juni 2024 x x

s.v.z.

afgerond afgerond x

x

x x

x x

x x x

x x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Lopend, evaluatie eind Q2. loopt afgerond afgerond

x

x

x

x

x

x

x

x

loopt

2022 2023 2024 2025 2026 Stand van zaken Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 5 juni 2024 x x x internationale samenwerking met Buk weer verder vormgeven en toekomstbestendig maken.

(rood = planning aangepast)

53 Voorjaarsnota 2024-2028

s.v.z.

Financiële gevolgen Autonome ontwikkelingen Afgezien van de voorgestelde budgetneutrale begrotingsmutaties hebben de volgende mutaties vanuit dit programma gevolgen voor het begrotingssaldo: Voorgestelde begrotingsmutaties

begroting begroting begroting begroting begroting

(x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel)

2024

2025

2026

2027

2028

Ruimtegevend bestuur Autonome en overige ontwikkelingen: •

Leden Rekenkamercommissie zijn extern en krijgen vergoedingen o.b.v. wet en verordening

-15,0

-15,0

-15,0

-15,0

-15,0

•

Actualisatie salarisbegroting op basis van CAO Rijk en CAO Gemeenten

-45,2

-60,4

-62,9

-66,0

-69,7

•

Verhoging jaarlijks benodigde pensioenreservering tot 14% van de salarislasten wethouders

-40,0

-40,0

-40,0

-40,0

-40,0

•

Installatie nieuwe burgemeester

-15,0

•

Publicatie weekblad, nieuw contract

-7,5

-7,5

-7,5

-7,5

-7,5

•

Begroting verkiezingen op basis van planning

-38,3

38,3

•

Budget waar staat je gemeente elke twee jaar

•

Begroting 2025 MijnGemeenteDichtbij

-196,3

•

Vooruitlopend op afweging Voorjaarsnota vanaf 2025 ook voor 2024 handhavingsjurist integrale veiligheid (MGD)

-50,0

•

Restitutie jaarresultaat 2023 en actualisatie begroting 2024 Veiligheidsregio

48,3

•

Incidentele renteopbrengst op het uitstaande saldo schatkistbankieren (banksaldo)

•

38,3

13,0 -137,6

-137,6

-33,0

-33,1

300,0

240,0

180,0

120,0

60,0

Vanwege de huidige liquiditeitspositie kan het geraamde budget voor rente kortlopende geldleningen incidenteel en aflopend vrijvallen

200,0

200,0

200,0

200,0

100,0

•

Inzet stelpost prijsindexering voor gestegen kosten energie (aanbesteding energiecontract)

25,0

50,0

75,0

100,0

125,0

•

Resultaat doorrekening staat van activa

54,7

-1,9

-9,0

-18,2

-32,6

•

Aanvullend resultaat doorrekening meicirculaire 2024

548,0

61,3

-114,7

-154,3

-60,6

807,0

327,2

68,3

47,7

77,8

Totaal Programma Ruimtegevend bestuur

54 Voorjaarsnota 2024-2028

Ontwikkelingen uitvoeringsprogramma De in het uitvoeringsprogramma opgenomen onderwerpen hebben voor dit programma de volgende gevolgen voor het begrotingssaldo: Voorgestelde begrotingsmutaties

begroting begroting begroting begroting begroting

x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel

2024

2025

2026

2027

2028

-774,0

-853,8

-820,2

-797,1

-762,9

-45,0

-45,0

-45,0

-45,0

798,0

1.106,0

1.414,0

1.722,0

Ruimtegevend bestuur Ontwikkelingen uitvoeringsprogramma: •

Kadernota 2025 MGD (incl. cao 2024)

•

Juridische capaciteit Integrale Veiligheid

•

Financiële uitgangspunten: prijsontwikkeling budgetten

•

Financiële uitgangspunten: inflatiecorrectie

-34,0

-71,0

-110,0

-153,0

•

Financiële uitgangspunten: Kadernota 2025 overige GR-en

-71,0

-71,0

-71,0

-71,0

•

Financiële uitgangspunten: toename rentelasten (inschatting)

•

Bijstelling OZB 2025: extra 5,3% in verband met achterstand inflatie 22-23-24

•

Verwachte ontwikkelingen gemeentefonds meicirculaire

•

Bijstelling storting Toekomstige investeringen

•

Stoppen: Structurele storting Algemene (risico)reserve vanaf 2027

•

Dekking Subsidiebeleid 2026-2030: Inzet stelpost inflatie

•

Dekking bijstelling budgetten toekomstige investeringen onderwijs: Inzet stelpost inflatie

490,0

-350,0

Totaal Programma Ruimtegevend bestuur

465,1

478,7

492,6

506,9

-477,1

-811,1

396,8

405,4

414,5

1.509,0

1.732,0

501,0 54,1

54,1

100,0

100,0

100,0

80,0

80,0

80,0

1.655,3

1.523,0

1.495,6

747,9

55 Voorjaarsnota 2024-2028

1.180,2

Uitwerking financiële gevolgen In het volgende overzicht gaan we in op de voorgestelde begrotingsmutaties. Deze begrotingsmutaties zijn inhoudelijk in de voorgaande hoofdstukken per programma toegelicht (Autonome ontwikkelingen en Voortgang en ontwikkelingen uitvoeringsprogramma). Ontwikkeling begrotingssaldo In deze Voorjaarsnota zijn diverse begrotingsmutaties voorgesteld. Ook het resultaat van de meicirculaire 2024 is hierin meegenomen. Samenvattend leidt dit tot de volgende ontwikkeling van het begrotingssaldo. Totaal voorgestelde begrotingsmutaties (x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel)

begroting begroting begroting begroting begroting 2024 2025 2026 2027 2028

Begrotingssaldo, als startpunt Voorgestelde mutaties Voorjaarsnota programma: • Duurzaamheid • Sociaal domein • Leefomgeving • Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport • Ruimtegevend bestuur

268,9

79,8

161,4

1.065,3

1.240,4

0,0 -93,3 -414,2

-100,0 -450,8 -553,9

-100,0 -729,5 -587,1

-100,0 -746,5 -811,9

-100,0 -773,5 -836,8

-460,6

-518,6

-468,6

-568,6

-791,6

1.554,9

1.507,4

1.723,6

1.570,7

1.573,4

Totaal mutaties begrotingssaldo

586,8

-115,9

-161,6

-656,3

-928,5

Begrotingssaldo na Voorjaarsnota

855,7

-36,1

-0,2

409,0

311,9

overschot

tekort

tekort

overschot

overschot

Begrotingsmutaties op basis van programma's Het volgende overzicht is als volgt samengesteld: • Resultaat voor bestemming Per programma, de baten en lasten voor mutaties met reserves; dit leidt dan tot het resultaat voor bestemming. • Resultaatbestemming Per programma, de onttrekkingen aan en de stortingen in de reserves; dit leidt dan tot de resultaatbestemming. • Resultaat na bestemming / Totaal resultaat Per programma, het verschil tussen het resultaat voor bestemming en de resultaatbestemming; dit leidt dan tot het resultaat na bestemming, oftewel de mutatie van het vrij inzetbare begrotingssaldo. Dit bedrag is dan weer gelijk aan het totaal van de voorgestelde begrotingsmutaties Begrotingsmutaties programma's (x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel)

begroting begroting begroting begroting begroting 2024 2025 2026 2027 2028

Baten voor resultaatbestemming: Duurzaamheid Sociaal domein Leefomgeving Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport Ruimtegevend bestuur Totaal baten voor resultaatbestemming

4.508,3 619,9 -3.355,0 196,0 1.337,6 3.306,8

512,7 -464,6 3.038,5 25,0 556,3 3.667,9

518,1 -464,6 -57,3 25,0 1.470,9 1.492,1

519,9 -464,6 -41,5 25,0 1.374,1 1.412,9

447,2 -464,6 -25,2 25,0 1.382,9 1.365,3

Lasten voor resultaatbestemming: Duurzaamheid Sociaal domein Leefomgeving

4.362,7 3.079,8 -1.462,6

650,0 1.149,9 3.188,7

654,3 1.133,9 1.106,0

652,2 1.130,8 1.299,8

578,2 767,0 1.337,4

56 Voorjaarsnota 2024-2028

Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport Ruimtegevend bestuur

707,0 -184,6

585,1 -506,7

508,9 -994,7

703,5 -1.309,3

922,8 -1.270,8

Totaal lasten voor resultaatbestemming

6.502,3

5.067,0

2.408,4

2.477,0

2.334,6

RESULTAAT VOOR BESTEMMING

-3.195,5

-1.399,1

-916,3

-1.064,1

-969,3

Resultaatbestemming: Onttrekking aan reserves: Duurzaamheid Sociaal domein Leefomgeving Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport Ruimtegevend bestuur

-31,5 1.512,0 270,0

453,0

367,0 66,7

367,0 66,7 100,0

66,7 100,0

1.750,5

453,0

433,7

533,7

166,7

180,0

180,0

180,0

Totaal onttrekking aan reserves Storting in reserves: Duurzaamheid Sociaal domein Leefomgeving Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport Ruimtegevend bestuur

-672,8

901,8

-1.509,0

-1.732,0

-501,0

-54,1

-54,1

Totaal storting in reserves

-2.031,8

-830,2

-321,0

125,9

125,9

Saldo resultaatbestemming

3.782,3

1.283,2

754,7

407,8

40,8

586,8

-115,9

-161,6

-656,3

-928,5

150,0

RESULTAAT NA BESTEMMING (mutaties begrotingssaldo)

Ontwikkeling reservepositie Inclusief de mutaties vanuit deze Voorjaarsnota geeft onze reservepositie meerjarig het volgende verloop. Reserves, saldo per 1 januari (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

Algemene (risico)reserve

6.215

4.922

5.655

5.817

5.817

Totaal algemene reserve

6.215

4.922

5.655

5.817

5.817

Algemene reserve:

Bestemmingsreserves voor: a. een bufferfunctie voor risico's op een specifiek benoemd terrein b. een bestedingsfunctie waarbij gespaard wordt voor iets dat specifiek benoemd is Onderhoud wegen

725

725

725

725

725

Plattelandsvernieuwing

920

389

222

127

127

5.618

5.744

7.739

8.449

8.629

237

224

212

199

199

840

804

772

743

Toekomstige investeringen onderwijshuisvesting Cultuurzaken Gemeenschapshuizen Besteding Sociaal Domein

2.100

974

254

312

0

Toekomstige investeringen

5.095

1.982

2.011

2.041

2.041

c. een egalisatiefunctie om baten en lasten gelijkmatig te verdelen over de jaren Egalisatie MGD budgetten IV/ICT

379

379

379

379

379

Duurzame ontwikkeling

159

159

159

159

159

57 Voorjaarsnota 2024-2028

Opvang doelgroepen

1.483

1.286

1.231

1.176

1.121

Egalisatie Sociaal Domein

2.100

2.100

2.100

1.700

1.700

d. dekking afschrijvingen investeringen Afdekking afschrijvingslast lopende investeringen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=MijnGemeenteDichtbij&id=867be7de-43ec-4577-8364-d9a99662f224