Bijlage 1 - Jaarrekening 2023 gemeente Sint-Michielsgestel - Def
Tekst van het document
• Voor de uitvoering van de nieuwe wet inburgering hebben we een goede samenwerking met onderwijspartners. Een knelpunt blijft nog wel het tekort aan 35 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
kinderopvang. Hierdoor kunnen ouders met jonge kinderen soms niet volledig starten met inburgering. Bestuursakkoord • Om migranten eerder richting werk te begeleiden voerden we diverse projecten uit. We zijn aangesloten bij een regionaal project om statushouders, die nog wachten in het AZC, al te begeleiden naar een werkervaringsplek bij reguliere werkgevers in de regio. We deden mee aan de pilot 'Inburgeren met dienstverband' van WSD. Tot slot zijn we met WSD een verkenning gestart naar een leerwerktraject gericht op werken in de (thuis)zorg en kinderopvang, zogenaamde 'krapteberoepen'. Samen met onze buurgemeenten zoeken we naar mogelijkheden om combinatie van inburgering en opleiding verder te verbeteren. • We zorgden voor een warme overdracht van migranten van Vluchtelingenwerk naar Bint, op het moment dat de ondersteuning vanuit Vluchtelingenwerk ophoudt. We hebben afspraken gemaakt met Schuldhulpmaatje om te voorkomen dat nieuwkomers uit beeld verdwijnen en in financiële problemen komen.
• Voor de aanpak van laaggeletterdheid hebben we het volgende gedaan: cursussen en activiteiten aangeboden aan inwoners, veelal met een migratieachtergrond, om hun taal-, reken- en digitale vaardigheden te versterken; de samenwerking tussen de partners in het Taalhuis verbeterd door het maken van nieuwe werk- en overlegafspraken en het organiseren van een expertisebijeenkomst; een projectplan opgesteld met Huis73 en Bint om de taalvrijwilligers in 20242026 en verder beter te faciliteren; er is een integrale werkgroep gevormd, die aan de slag gaat met het opzetten van de gezinsaanpak geletterdheid. Dit is een nieuwe wettelijke taak per 2025. vanwege drukte is het onderzoek voor certificering van het Taalhuis uitgesteld naar 2024;
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Taakstelling huisvesting statushouders Statushouders met werk (%) Benchmark* Statushouders met bijstand (%) Benchmark* Statushouders (18-30 jaar) die onderwijs volgen (%) Benchmark*
Realisatie 2022 64 44 32 43 57 8
Begroot 2023 47 42 50 13
Realisatie 2023 49 39 35 44 52 12 13
12
Toelichting • Met de benchmark zien we meerjarig resultaten en trends op diverse gebieden. Ook vergelijken we onze resultaten met die van de 153 andere deelnemende gemeenten aan de benchmark. • De realisatiecijfers voor 2023 zijn gebaseerd op de laatste landelijke Benchmark Divosa Statushouders (peildatum 1 januari 2023). De realisatiecijfers voor 2022 zijn gecorrigeerd met de benchmark met peildatum 1 januari 2022, zodat we het verloop over een jaar kunnen zien. 36 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
• •
De benchmark omvat alle statushouders die sinds 2014 in de gemeente ingeschreven staan en die een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde of onbepaalde tijd hebben ontvangen, inclusief nagereisde gezinsleden. De cijfers laten zien dat het statushouders (met onze ondersteuning lukt) lukt om betaald werk te vinden. De huidige krappe arbeidsmarkt werkt hierbij in ons voordeel. Wel is onze groei hierin afgenomen ten opzichte van 2022 en de benchmark, die nog wel een groei laat zien. Positief is wel, dat ondanks de hoge toestroom, het aantal statushouders met een bijstandsuitkering ongeveer stabiel is gebleven.
Dit kostte het Minderheden
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
2.094
179
5.627
4.030
-1.597
Lasten
1.859
484
4.546
2.403
2.143
234
-306
1.082
1.628
546
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Storting in reserves
0
0
1.165
1.483
-318
Saldo resultaatbestemming
0
0
-1.165
-1.483
-318
234
-306
-84
145
228
Saldo voor bestemming
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming (x €1.000)
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Minderheden
Begroting 2023 -84
Rekening 2023 145
Verschil 228
Op dit product is een financieel voordeel ontstaan van € 228.000. De redenen hiervoor zijn: Huisvesting, inburgering en participatie statushouders • In aanloop naar de nieuwe wet inburgering heeft het Rijk in 2021 eenmalig extra budget verstrekt aan de gemeenten. Zij ontvingen in 2022 ook extra budget vanwege de forse toestroom van statushouders. Ook hebben wij zelf in 2022 € 48.000 vrijgemaakt om woningen aan te passen voor grote gezinnen. We hebben deze middelen (totaal € 130.000) overgeheveld naar 2023 om snel te kunnen anticiperen op de opgaven en ontwikkelingen in de huisvesting, participatie en inburgering van deze groep • We hebben dit resterende budget maar beperkt in hoeven te zetten, omdat: - de kosten voor woningaanpassingen beperkt bleven (€ 6.500); - bepaalde kosten voor opleidings- en leerwerktrajecten dit jaar al vergoed werden vanuit regionale middelen voor Jongerenaanpak Onderwijs-Arbeidsmarkt en de Werkgeversaanpak (€ 9.000); - we medio 2023 nog begeleidingsmiddelen ontvingen (€ 26.100) voor de doelgroep onder de oude wet inburgering. Deze begeleidingskosten waren al voorgefinancierd in het subsidieprogramma; 37 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Opvang Vluchtelingen Oekraïne • Als gevolg van de hogere vergoeding vanuit het Rijk in relatie tot de daadwerkelijke kosten van de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne is een voordeel ontstaan van € 381.000. Door de wijze van verantwoorden (50-50 verdeling) zijn uiteindelijk meer inkomsten en uitgaven verantwoord dan begroot. Per saldo heeft dit geleid tot een resultaat van € 1.983.000. Een deel van dit bedrag, € 1.483.000, is gestort in de egalisatiereserve Opvang doelgroepen. Deze egalisatiereserve zetten we in om toekomstige opvangkosten te kunnen dekken die het gevolg zijn van de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en voor extra huisvesting van statushouders of andere doelgroepen. De reeds bestede gelden zijn vooral ingezet voor wonen, zorg en inkomen voor Oekraïners en voor personele inzet op de locaties en doorbelasting inzet eigen personeel. We zullen komende periode vooral moeten investeren in nieuw te ontwikkelen locaties en intensiveren op participatie voor Oekraïners. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen. Het financieel voordeel van € 318.000 wordt op basis van de egalisatiefunctie gestort in de reserve Opvang doelgroepen.
38 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Jeugdzorg
Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers
Dit hebben we dit jaar gedaan Bestuursakkoord • Met het jongerenwerk proberen we snel in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Hiervoor staan we in nauw contact met Bint. Een voorbeeld hiervan is de extra inloopavond die is georganiseerd naar aanleiding van overlast, deze inloop-avond is aangeboden bovenop het bestaande aanbod. • In 2023 is het projectplan complexe scheidingen vastgesteld. Aan de hand van dit projectplan gaan we in eerste instantie investeren in opleiding voor consulenten. De komende periode rollen we dit projectplan verder uit. • In 2023 is er meer gewerkt aan de integrale werking binnen het wijkteam om samen de effectiviteit van de dienstverlening door het wijkteam aan de inwoner te verhogen. • We zijn gestart met de uitvoering van het regionale project uitstroom jongeren in verblijf. De opgedane kennis wordt meegenomen in een volgende fase om tot een standaardwerkwijze te komen. • We zijn begonnen met cliënt-ervaringsonderzoeken jeugd met terugwerkende kracht over 2022. Deze meting wordt eveneens uitgevoerd over 2023 en in 2024 loopt een continue meting. De eerste resultaten dienen als 0-meting. Als er ruimte voor verbetering is ondernemen we acties. • De eerste activiteiten uit het Gezond Actief Leven Akkoord zijn gestart in 2023. Deze richtten zich voor jeugd o.a.
op kinderen met overgewicht, mentaal welzijn onder jongeren, het sportakkoord en het actieprogramma Kansrijke Start.
39 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Dit kostte het Jeugdzorg
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
4
4
7
7
0
Lasten
6.716
6.717
8.271
7.869
402
Saldo voor bestemming
-6.711
-6.713
-8.264
-7.863
401
Onttrekking aan reserves
557
363
414
414
0
Storting in reserves
404
0
0
403
-403
Saldo resultaatbestemming
153
363
414
11
-403
-6.559
-6.350
-7.850
-7.852
-2
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming (x €1.000)
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Jeugdzorg
Begroting 2023 -7.850
Rekening 2023 -7.852
Verschil -2
Op dit product is na egalisatie een financieel nadeel ontstaan van € 2.000. De oorzaken hiervan zijn: • Zorg in Natura (ZIN) heeft € 416.000 minder gekost dan we hadden begroot. Er zijn drie bewegingen (meer preventieve en vroegtijdige inzet met extra beschikbare expertise) die hieraan bijdragen. 1. de inzet van ambulante hulpverlening vanuit het wijkteam bepaalt mede de daling. De hulp kan snel starten waardoor de problemen niet vergroten, de hulp is laagdrempelig. Normaal gesproken zouden deze mensen verwezen worden naar een gecontracteerde aanbieder. 2. daarnaast zorgt de stationering van jeugdconsulenten bij huisartsen voor een toename van werkzaamheden; echter de zwaarte van de verwijzing neemt af door vroegtijdige signalering en kennis van lichtere vormen van hulpverlening waardoor uitgaven licht dalen. 3. direct beschikbare GGZ expertise binnen het wijkteam draagt eveneens een klein deel bij in de afname. • Stijging uitgaven persoonsgebonden budget (PGB) Door de lange wachtlijsten bij ZIN aanbieders wordt er eerder uitgeweken naar PGB. PGB aanbieders hebben vaak minder lange wachtlijsten. • De kosten voor lokaal maatwerk jeugdzorg zijn € 35.000 lager dan begroot. In de najaarsnota van 2023 is een budgetverhoging gevraagd ter dekking van de gestegen kosten voor lokaal maatwerk.
Vanuit de regionale samenwerking ontvangen we een solidariteitsbijdrage voor excessieve casuïstiek die in de budgetverhoging was meegerekend. De uiteindelijke bijdrage voor de excessieve casuïstiek was hoger dan de gehanteerde prognose, dit verklaart de lagere totale kosten.
40 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
• • • •
Het werkbudget voor lokale jeugdzorg is dit jaar niet geheel besteed omdat diverse kosten onder SPUK GALA zijn verantwoord. Daardoor is er € 44.000 minder uitgegeven dan begroot. Het transformatieproject dat in de regio wordt uitgevoerd heeft € 55.000 minder gekost dan in onze lokale begroting was begroot. Vanwege een lagere dekkingsgraad van de JeugdzorgPlus aanbieders en van de regionale samenwerking jeugdzorg hoeven we € 31.000 minder te betalen aan de zorgkosten van de regionale samenwerking Vanwege lagere personeelslasten en het niet volledig besteden van regionale werkbudgetten is er een voordeel van € 22.000 op overheadkosten vanuit de regionale samenwerking.
Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen. Het financieel voordeel van € 403.000 wordt op basis van de egalisatiefunctie gestort in de reserve sociaal domein.
41 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Wmo
Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • De Wmo 2015 en aanverwante regelgeving (zoals de Verordening Sociaal Domein) zijn uitgevoerd. • Het lokale uitvoeringsprogramma voor de doordecentralisatie van beschermd wonen is uitgevoerd. Inwoners gaan steeds meer thuis in de wijk beschermd wonen. Dat vraagt om een passend voorzieningenaanbod. Vanuit zorgaanbieders, maatschappelijk partners en gemeenten. • We contracteerden voor 2024 nieuwe aanbieders voor huishoudelijke hulp We hopen met de nieuwe aanbieders de wachtlijsten wat terug te dringen. • Ook voor collectief vervoer is een nieuw contract gesloten. • Met onze partners hebben we gewerkt aan de voorbereiding op de pilot "indicatieloze dagbesteding" in Den Dungen. Bestuursakkoord • In 2023 is het Integraal Zorgakkoord gesloten, dat als doel heeft de zorg in de toekomst toegankelijk en betaalbaar te houden. We pakken dit in regionaal verband op, samen met de zorgverzekeraar, aanbieders van zorg en welzijn en zorgbelang. Hiervoor is een regionaal plan vastgesteld, dat de komende jaren uitgevoerd gaat worden. Onze gemeente is hiervoor aangesloten bij regionaal en subregionaal overleg. • Samen met de gemeente 's-Hertogenbosch is de start van de voorziening voor langdurig verblijf aan de Nieuwedijk 3 voorbereid.
Er is een beheergroep 42 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
•
samengesteld, waaraan beide gemeenten, de zorgpartijen, politie en inwoners deelnemen. Begin november is er in Den Dungen een inwonersbijeenkomst gehouden voor allen die vragen of zorgen over de voorziening hadden. De eerste bewoners zijn in december in de voorziening komen wonen. Als eerste regio in Nederland hebben we meegedaan aan het ETHOS-onderzoek. Dit is een onderzoek waarbij het aantal dak- en thuisloze inwoners in beeld gebracht wordt. Op 16 mei 2023 zijn deze inwoners in Sint-Michielsgestel en de andere regiogemeenten geteld. De uitkomst hiervan (6 inwoners) hebben we vergeleken met het aantal meldingen dat wij in 2023 hebben gekregen. Dit beeld komt overeen.
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Aantal inwoners met Wmovoorziening Percentage Wmo-gebruikers met 1 of 2 voorzieningen
Realisatie 2022 1598
Verwachting 2023 1652
Realisatie 2023 1618
83%
90%
86%
Toelichting: Het aantal inwoners met een Wmo-voorziening is minder gestegen dan verwacht. Het aantal Wmo-gebruikers met 1 of 2 voorzieningen is wel gestegen, maar niet zoveel als verwacht.
Dit kostte het WMO
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
186
175
299
1.145
847
Lasten
8.103
9.308
9.452
9.215
237
Saldo voor bestemming
-7.918
-9.134
-9.153
-8.070
1.083
4
0
0
0
0
Storting in reserves
1.088
400
305
1.493
-1.188
Saldo resultaatbestemming
-1.084
-400
-305
-1.493
-1.188
Saldo na bestemming (x €1.000)
-9.002
-9.533
-9.458
-9.563
-105
Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) WMO
Begroting 2023 -9.458
Rekening 2023 -9.563
43 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Verschil -105
Op dit product is na egalisatie een financieel nadeel ontstaan van € 105.000. De redenen hiervoor zijn: • Op 14 november 2023 hebben de gemeenten in de regio Meierij-Bommelerwaard de centrumregeling ‘Beschermd wonen, maatschappelijke opvang en aanverwante taken 2022-2025’ gewijzigd, zodat tussentijds middelen uit de regionale reserve uitgekeerd kunnen worden. De afspraak is gemaakt om deze middelen zoveel als mogelijk in te zetten ten behoeve van lokale investeringen in preventie, begeleiding, huisvesting en zorg & veiligheid rond beschermd wonen/ggz, maatschappelijke opvang en de aanpak dakloosheid. Op 10 oktober 2023 heeft de gemeenteraad van centrumgemeente ’s-Hertogenbosch ingestemd met het uitkeren van gelden naar de regiogemeenten. Voor onze gemeente heeft dit geresulteerd in een incidenteel voordeel van € 660.000 in 2023. Deze uitkering wordt ingezet voor een meerjarig inclusieprogramma van 2024-2027. • We houden een bedrag van € 328.000 over op de huishoudelijke hulp als gevolg van de wachtlijstproblematiek. Om de wachtlijstproblematiek aan te passen zijn maatregelen zijn getroffen. Zowel voor de pgb als de ZIN tarieven. Voor de ZIN tarieven is de prijs omhoog en de verwachting is dat dit een aantrekkende werking heeft op de markt. De te verwachten gevolgen daarvan zijn: De tarieven zijn hoger, dus daarop wordt meer uitgegeven dan in 2023.
De verwachting dat een hoger salaris een aantrekkende werking heeft op de markt. De verwachting is dat de totale opdrachtwaarde hoger uitvalt in verband met zowel de tariefstijging als de jaarlijkse indexering. • De pgb tarieven zijn aangepast op een uitspraak van de CRvB. Deze zijn hoger t.o.v. 2023 en de ook verwachting is een aantrekkende werking heeft op de doelgroep uit het sociale netwerk. Het indiceren gebeurt volgens een vast normenkader. De wijze van uren indiceren past bij wat noodzakelijk en toereikend is voor een schoon en leefbaar huis. Voor Sint-Michielsgestel was het gemiddelde 1,6 uur per week. De verwachting is dat het aantal aanvragen de komende jaren zal toenemen door de vergrijzing. De verwachting is dat de uitgaven voor Huishoudelijke hulp in 2024 toe zullen nemen t.o.v. 2023. • In eerste instantie is regionaal afgesproken dat we zouden aanhaken op het maatschappelijk steunpunt in Vught (de Stenen Hut). Naar aanleiding van die afspraak heeft de Stenen Hut een tijdje bijgehouden welke inwoners vanuit verschillende gemeenten hen bezochten. Daaruit bleek dat er nagenoeg geen inwoners vanuit onze gemeente zijn die daar naar toe gaan. Daarom is besloten om toch de focus te gaan leggen op het realiseren van een lokaal maatschappelijk steunpunt. De middelen hiervoor ad € 121.000 zijn niet uitgegeven in 2023.
Daarover lopen gesprekken met een potentiële partij. We verwachten dat de plannen in de loop van 2024 concreter worden en het steunpunt aan het begin van 2025 gerealiseerd kan worden. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen. Het financieel voordeel van € 1.188.000 wordt op basis van de egalisatiefunctie gestort in de reserve sociaal domein.
44 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Inkomensvoorziening
Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • Eind 2023 verstrekten we 207 uitkeringen., ten opzichte van 203 in het begin van het jaar. Een stijging van 4. • In het voorjaar van 2023 is aan 1012 inwoners ambtshalve een nabetaling gedaan van de energietoeslag 2022 van €500. Alle inwoners die eerder een energietoeslag ontvingen, kregen deze nabetaling. • In december 2023 betaalden we de energietoeslag 2023 van € 800 uit. Tot nu toe ontvingen 887 huishoudens deze toeslag. Inwoners konden nog een aanvraag indienen voor de energietoeslag 2023 tot en met maart 2024. • Inwoners kunnen bij ons aanvragen doen voor de verschillende minimaregelingen zoals het Welzijnsfonds, Bijzondere Bijstand en de Collectieve Zorgverzekering. Bestuursakkoord • We zetten in op preventie en netwerkversterking om te voorkomen dat mensen in de schuldhulpverlening komen of onder de armoedegrens terecht komen. Het aantal signalen dat we ontvangen via de vroegsignalering neemt toe. Het team schulddienstverlening is daarom sinds 1 februari 2023 met 1 fte uitgebreid. • In het kader van netwerksterking organiseerden we een bijeenkomst voor ondernemers over het herkennen van armoede bij werknemers. Daarnaast is het armoedenetwerk in 2023 twee keer bij elkaar gekomen. 45 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
• • • •
In 2023 is het beleidskader armoede en schulden en de uitvoeringsagenda armoede en schulden voorgelegd aan de gemeenteraad. We gaven uitvoering aan de aanpak Energiearmoede. In 2023 zijn 326 huishoudens geholpen door de Energiehulpbus, die al sinds eind 2022 actief is in onze gemeente. Samen met BINT startten we met vrijwillige Energiecoaches. Vanaf 2023 zijn we aangesloten bij de Benchmark Armoede & Schulden van Divosa. Informatie daaruit nemen we op in de jaarlijkse monitor sociaal domein. We ondersteunden diverse lokale initiatieven. Zo hebben we extra bekendheid gegeven aan de speelgoedbank, d.m.v. promotiemateriaal. Ook hebben samen met de Vincentiusvereniging zomer-, sinterklaas- en kerstactie's opgezet. Bint heeft in 2023 het kindpakket uitgevoerd.
Dit kostte het Inkomensvoorziening
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
3.848
3.865
3.783
4.030
246
Lasten
7.193
6.042
7.457
7.820
-363
Saldo voor bestemming
-3.345
-2.177
-3.674
-3.790
-116
Onttrekking aan reserves
310
0
0
35
35
Storting in reserves
447
282
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
-137
-282
0
35
35
-3.481
-2.459
-3.674
-3.755
-81
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming (x €1.000)
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Inkomensvoorziening
Begroting 2023 -3.674
Rekening 2023 -3.755
Verschil -81
Op dit product is na egalisatie een financieel nadeel ontstaan van € 81.000. De redenen hiervoor zijn: • Het gemiddeld aantal uitkeringen Participatiewet (PW) is hoger geweest dan waarvan de begroting is uitgegaan (- € 113.000). Hieraan ligt met name ten grondslag dat er meer loonkostensubsidie is uitgekeerd dan op voorhand is begroot (- € 129.000). Met behulp van LKS kunnen meer inwoners van Sint-Michielsgestel aan het werk. Werken zorgt voor bestaanszekerheid. Voor de inwoners die aan het werk zijn met LKS is dit een positief effect. Omdat wij nu meer hebben uitgegeven dan begroot, houdt in dat er meer inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk zijn. Het gemiddeld aantal uitkeringen loaw/loaz/Bbz was lager dan begroot (€ 86.000) In totaal heeft dit een negatief effect gehad op de verstrekte uitkeringen PW - inclusief loonkostensubsidies -, Ioaw, Ioaz en Bbz (- € 27.000). • De definitieve Rijksbijdrage vanuit het ministerie SZW is hoger vastgesteld dan aanvankelijk is begroot wat resulteerde in een voordeel (€ 361.000). 46 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
•
•
•
De begrote bedragen van de energietoeslag zijn gebaseerd op de situatie waarin energietoeslag wordt uitgekeerd aan inwoners met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. We hebben besloten om ruimhartiger te zijn in de toekenning van de energietoeslag 2023, gelijk aan de toekenning in 2022. De energietoeslag voor 2023 is toegekend aan inwoners met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm. Bij de toekenning hebben we geen vermogenstoets uitgevoerd. De hogere kosten voor de energietoeslag (€ 303.000) zijn ontstaan doordat de energietoeslag aan een grotere doelgroep is toegekend. Doordat de budgetten voor flankerend beleid met betrekking tot energie armoede, middelen vanuit het Rijk voor bijzondere bijstand en middelen voor de aanpak van armoede en schulden niet zijn uitgegeven is een overschot van € 92.000 ontstaan. Deze middelen zijn incidenteel beschikbaar gesteld bij de najaarsnota 2023. De middelen worden op dit moment ingezet op extra ondersteuning schuldhulpverlening. Doordat de middelen pas in de najaarsnota 2023 ter beschikking zin gesteld, is er onvoldoende tijd geweest om de middelen uit te geven. Voor deze middelen is een verzoek tot overheveling van budget naar 2024 gedaan. Voor de bijzondere bijstand zien we dat we meer uitgekeerd hebben dan we begroot hebben in 2023. Hierdoor is er op dit budget een overschrijding ontstaan.
Voor dit tekort is vanuit minimabeleid geen duidelijke inhoudelijke reden. Bij de voorjaarsnota van 2024 zullen we dan ook kijken of bijstelling van de raming op dit budget nodig is.
Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen. Het financieel nadeel van € 35.000 wordt op basis van de egalisatiefunctie onttrokken uit de reserve sociaal domein.
47 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Participatie
Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • In 2023 stroomden 4 personen vanuit WSD naar regulier werk (zonder loonkostensubsidie). • We werkten mee aan gezamenlijke acties vanuit de Arbeidsmarktregio Noordoost Brabant die binnen ons beleid passen, zoals 1Werkcentrum, jongerenaanpak en ZZP Boost. • Op basis van bestaand beleid en werkafspraken met WSD en de regionale arbeidsmarkt streefden we naar een zo groot mogelijke uitstroom uit uitkeringen. In 2023 stroomden in totaal 68 personen uit. • We streven met de andere WSD-gemeenten minimaal naar een zogenaamd breakeven scenario van 2100 arbeidsplaatsen bij WSD. In 2023 hebben we 214 arbeidsplaatsen gerealiseerd. Dit is een stijging ten opzichte van vorig jaar. Het streefgetal voor eind 2025 is 251 arbeidsplaatsen.
48 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/ kengetal Aantal klanten met arbeidsvermogen en een traject Aantal reguliere werkgevers aan wie loonkostensubsidie wordt verstrekt t.b.v. werknemer
Realisatie 2022 289
Begroot 2023 270
Realisatie 2023 280
19
25
17
Dit kostte het Participatie
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
222
0
219
27
-192
Lasten
4.646
4.239
4.960
4.939
21
Saldo voor bestemming
-4.425
-4.239
-4.741
-4.912
-171
191
0
229
398
169
0
0
0
0
0
191
0
229
398
169
-4.233
-4.239
-4.512
-4.514
-2
Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves Storting in reserves Saldo resultaatbestemming Saldo na bestemming (x €1.000)
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Participatie
Begroting 2023 -4.512
Rekening 2023 -4.514
Verschil -2
Op dit product is na egalisatie een financieel nadeel ontstaan van € 2.000. De redenen hiervoor zijn: • In 2023 zijn meer inwoners dan begroot aan de slag gegaan met een gesubsidieerde baan. Dat heeft geresulteerd in hogere begeleidingskosten dan op voorhand is begroot (€ 52.000 nadelig). Ook de inzet van re-integratiemiddelen heeft meer gekost dan begroot (€ 91.000 nadelig). Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen. Het financieel nadeel van € 169.000 wordt op basis van de egalisatiefunctie onttrokken uit de reserve sociaal domein.
49 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Volksgezondheid
Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • De wettelijke taken (Wet Publieke Gezondheid) worden voornamelijk uitgevoerd door de GGD op basis van een gemeenschappelijke regeling. Over de lokale accenten worden continue gesprekken gevoerd met de GGD. Bestuursakkoord • Volksgezondheid is een breed onderwerp dat veel raakvlakken heeft met andere domeinen, zoals bijvoorbeeld de invoering van de Omgevingswet en het opstellen van de Omgevingsvisie. Daarom wordt zowel intern als extern de verbinding gezocht. • In samenwerking met gemeente Vught, Boxtel en Den Bosch zijn de projecten Kansrijke Start en Nu Niet Zwanger gestart. Door middel van het project Kansrijke Start kunnen professionals uit het medisch en sociaal domein elkaar beter vinden en benaderen elkaar sneller bij een situatie met kwetsbare zwangeren. Sinds 1 juli zet de GGD prenatale huisbezoeken in. • In de periode 2023 t/m 2027 voeren we lokaal activiteiten uit in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord. Hiervoor hebben we in september een plan van aanpak vastgesteld. Het concept positieve gezondheid is bij de uitvoering daarvan een uitgangspunt.
50 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Toelichting: De GGD doet onderzoek naar de gezondheid van inwoners. Dit doen zij in twee onderzoeken: 1. gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen; 2. gezondheidsmonitor jeugd. Deze onderzoeken worden één keer per vier jaar uitgevoerd. De resultaten zijn te vinden op de website www.brabantscan.nl.
Dit kostte het Volksgezondheid
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
0
0
7
7
0
Lasten
1.113
1.135
1.154
1.138
17
Saldo voor bestemming
-1.113
-1.135
-1.147
-1.130
17
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
0
0
0
0
0
-1.113
-1.135
-1.147
-1.130
17
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming (x €1.000)
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Volksgezondheid
Begroting 2023 -1.147
Rekening 2023 -1.130
Verschil 17
Op dit product is een financieel voordeel ontstaan van € 17.000. De redenen hiervoor zijn: • Omdat de kosten voor de bijdrage aan de GGD gedeeltelijk op SPUK GALA zijn verantwoord is € 7.000 over op de beschikbare middelen voor volksgezondheid. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen.
51 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Onderwijs
Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • De uitvoeringsagenda SWV (samenwerkingsverband) De Meierij loopt van 2022 tot en met 2025. Lokaal zijn er vaste aanspreekpunten voor scholen gerealiseerd binnen de wijkteams. Daarnaast is vroegsignalering vanaf 3 jaar binnen de kinderopvang ingebed waarbij het samenwerkingsverband betrokken wordt bij kinderen die extra ondersteuning nodig hebben in het primair onderwijs. • Het Regionaal Team Leerplicht (RTL) bestaat uit leerplicht en Regionale Meld- en Coördinatie (RMC) medewerkers die deze taken uitvoeren voor de gemeente SintMichielsgestel, Boxtel en Vught. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft middelen ter beschikking gesteld voor de regionale aanpak voortijdig schoolverlaten (VSV) en arbeidstoeleiding kwetsbare jongeren. De subsidie die in 2022 is verstrekt voor de actielijnen "Alle Jongeren in Beeld" en "Verzuim 18+ en outreachend RMC is voortgezet in 2023. In de regionale jongerenaanpak is het belang om met elkaar de jongeren van 23-27 jaar onder de aandacht te houden. In 2023 hebben de leerplicht en RMC medewerkers de doelgroep tot 23 jaar duidelijk in beeld en verwerken dit ook in de daarvoor bestemde systemen. Er zijn enkele Trajecten op Maat ingekocht en we hebben onder andere trajecten bij de dilemmamanager ingezet.
In verband met personele wisselingen en de hoge werkdruk binnen het regionaal team leerplicht is er in november 2023 een brief gestuurd naar alle onderwijsbesturen van gemeente Sint-Michielsgestel, Boxtel en Vught. In deze brief is uitleg gegeven 52 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
•
• • •
•
•
•
over de afbakening van werkzaamheden van het team leerplicht en verzocht om meldingen alleen via het registratiesysteem in te dienen. Voor het leerlingenvervoer zijn we in 2023 aangesloten bij de regionale werkgroep leerlingenvervoer. In deze werkgroep zijn alle gemeenten vertegenwoordigd die onder het samenwerkingsverband de Meierij vallen. In 2023 stelden we ook een vaste consulent aan om de aanvragen voor het leerlingenvervoer te beoordelen en is er een kwaliteitsmedewerker aan gekoppeld. In 2023 hebben we uitvoering gegeven aan het VVE-beleid (voor- en vroegschoolse educatie). We zijn dit jaar het proces gestart om tot een nieuw document voor de Lokale Educatieve Agenda (LEA) te komen. Dit proces is samen met de deelnemers aan de LEA-overleggen opgezet en uitgewerkt. Voor de handhaving kinderopvang hebben we uitvoering gegeven aan onze wettelijke verplichting voor toezicht op en de handhaving van de kwaliteit van kinderopvangvoorzieningen middels; het uitvoeren van de registertaak, aanvragen tot registratie, het laten uitvoeren van de verplichte onderzoeken door de toezichthouder (GGD) en tenslotte de handhaving gericht op herstel om de geconstateerde tekortkomingen op te lossen. Per 1-1-2024 wijzigt het toezicht voor de GGD inspecteurs voor het toezicht op de kinderopvang. Het wettelijke kader voor de kinderopvang organisaties wijzigt niet.
Alleen de manier van inspecteren. Hierover is in 2022 gecommuniceerd naar alle kinderopvangorganisaties middels een formele brief. Vanuit de brancheorganisaties is hier aandacht voor. 2022 en 2023 zijn overgangsjaren. In 2022 is hierop voorgesorteerd en zijn in de klantgesprekken afspraken gemaakt over de wijze van inspecteren. De ervaringen die in 2022 en 2023 worden opgedaan worden meegenomen in de uitvoering per 1-1-2024. Dit is passend binnen het bestaande budgettaire kader. We ondersteunden inwoners om hun basisvaardigheden (taal, reken- en digitale vaardigheden) te versterken. Dit gebeurde met een divers aanbod aan activiteiten, van een intensieve taalcursus tot een cursus Klik-en-Tik. Dit werd uitgevoerd door diverse partijen met professionals maar ook met vrijwilligers. Er vond een regionale aanbesteding plaats voor de intensieve taalcursussen. Sagènn neemt per 1 januari 2024 deze activiteiten over van Capabel Taal. In 2023 voerden we het NPO-plan (Nationaal Programma Onderwijs) uit dat in afstemming en overleg met het onderwijs en maatschappelijke partners is opgesteld. In het voorjaar en najaar 2023 is er tussentijds geëvalueerd. Aan de hand van uitkomsten van een enquête onder de onderwijs- en zorgprofessionals gingen we in gesprek met deze professionals.
Doel was het bepalen van het gezamenlijke beeld wat ontstaat na corona en de maatschappelijke opgaven voor de komende periode. In 2024 volgt een voorstel met een samenhangende aanpak om jongeren en hun gezin op de lange termijn te versteken.
Bestuursakkoord • Het integraal huisvestingsplan is niet herijkt in 2023 vanwege gebrek aan ambtelijke capaciteit. Wel is de projectopdracht opgesteld en een extern bureau in de arm genomen voor het opstellen van het IHP. We starten in januari 2024. • Na vaststelling in de raadsvergadering van maart is de uitbreiding van basisschool De Fonkel opgepakt. De plannen zijn uitgewerkt door de architect en adviseurs, de omgevingsvergunning aangevraagd is en vergund. Na selectie en aanbesteding van de aannemers is gestart met de uitvoeringswerkzaamheden. De uitbreiding is naar verwachting gereed in het derde kwartaal van 2024. • Er is een aanvraag voor permanente uitbreiding van basisschool Theresia ingediend. Hierover zijn we nog in gesprek met betrokken partijen. 53 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
•
•
In 2023 is met schoolbestuur Stroomm een visie ontwikkeld voor de nieuwbouw van De Bolster. De ruimtelijke uitwerking resulteerde in een raadsvoorstel voor de definitieve locatiekeuze. Op 21 december is uw Raad akkoord gegaan met het voorstel om de nieuwbouw van basisschool de Bolster, kinderopvang en BSO op Heidelust te gaan doen. Tevens is uw Raad akkoord gegaan met het beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet voor de ontwikkeling en uitwerking van de plannen voor de realisatie van de nieuwbouw. Op 7 februari 2023 heeft de gemeenteraad kennis genomen van de aanvraag van de Stichting Voortgezet Onderwijs Regio Meierijstad voor vervangende nieuwbouw van het Elde College locatie Sint-Michielsgestel en hiervoor een voorbereidingskrediet van € 1.050.000 beschikbaar gesteld.
Zo hebben we dit meetbaar gemaakt (indicatoren/kengetallen) Toelichting: De cijfers over de kinderopvang en inspecties worden geregistreerd in de jaarlijkse verantwoordingen aan de Inspectie van het onderwijs.
Dit kostte het Onderwijs
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
914
536
703
637
-66
Lasten
4.302
3.551
5.360
4.261
1.099
Saldo voor bestemming
-3.388
-3.015
-4.658
-3.624
1.033
Onttrekking aan reserves
0
0
1.061
0
-1.061
Storting in reserves
60
75
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
-60
-75
1.061
0
-1.061
-3.448
-3.090
-3.597
-3.624
-28
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming (x €1.000)
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Onderwijs
Begroting 2023 -3.597
Rekening 2023 -3.624
Verschil -28
Op dit product is een financieel nadeel ontstaan van € 28.000. De redenen hiervoor zijn: • De gemeente heeft van een externe partij middelen ontvangen voor NPO. Deze middelen zijn niet besteed. De besteding van deze middelen wordt opgeschoven naar 2024. Dit betekent dat we de € 14.500 die hiervoor gereserveerd was dit verslagjaar niet hebben uitgeven. We hevelen het geld over naar 2024. • De vervoerskosten en financiële bijdragen aan ouders voor het leerlingenvervoer zijn € 43.000 lager uitgevallen dan begroot door een lager dan verwacht aantal kinderen dat gebruik heeft gemaakt van het leerlingenvervoer in het jaar 2023. 54 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
•
De kosten die de gemeente maakt voor kinderopvang waren lager dan begroot. De reden hiervan is een daling in het aantal kinderen dan gebruikmaakt van de kinderopvang. Daarom is er een restant van € 12.000 op dit budget. • De belastingen op onderwijshuisvesting heeft € 45.000 meer gekost dan begroot. Er is een aanvullende nota van Cadans Primair gekomen die we niet voorzien hadden. • De tijdelijke huisvesting voor de Theresia school en De Fonkel heeft € 35.000 meer gekost. Er is bij de aanvraag geen rekening gehouden met de kosten voor het plaatsen van de units. • Voor de voorbereiding nieuwbouw Elde college was een voorbereidingsbudget begroot van ruim € 1 miljoen met dekking vanuit de reserve toekomstige investeringen onderwijshuisvesting. Omdat er in 2023 hier nog geen kosten voor zijn verantwoord is ook de dekking niet gerealiseerd. Beide bedragen worden overgezet naar 2024. Het overige verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen.
55 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Leefomgeving
56 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Zo gaf dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel Zo gaf dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel Sint-Michielsgestel wil haar inwoners de ruimte geven. Er is fysieke ruimte in de vorm van weidse velden, talrijke bossen, parken, rivieren en het kanaal. Hierdoor is er de mogelijkheid om te fietsen, wandelen, varen en tot rust te komen. Daarnaast willen we onze inwoners ook de ruimte geven om initiatief te nemen in het verbeteren van de leefomgeving. We bieden die ruimte en stimuleren inwoners om mee te denken als het gaat om wonen, leven, werken en recreëren in de gemeente. Zó draagt dit programma bij aan Sint-Michielsgestel geeft ruimte.
Dit was het doel Ook in 2023 is Sint-Michielsgestel een prima gemeente om te wonen. Om dit te realiseren kijken we niet alleen naar de beschikbaarheid van woningen, maar ook naar een woonomgeving die schoon, goed onderhouden en (verkeers-)veilig is. Winkels voor onze dagelijkse boodschappen en aandacht voor de dorpscentra helpen om dorpen leefbaar te houden. Daarbij hoort ook een passend accommodatiebeleid. Leefbaarheid houdt niet op bij onze dorpen. Ook ons buitengebied krijgt in de komende bestuursperiode extra aandacht. Duurzaamheid, gezondheid, ruimtelijke ontwikkeling, natuur en milieu spelen daarin een rol. Zodat ons buitengebied een nog betere plek wordt om samen te werken, te wonen en te recreëren. Voldoende betaalbare woningen Voldoende betaalbare woningen voor alle doelgroepen leveren een grote bijdrage aan de aantrekkingskracht en daarmee de leefbaarheid van onze dorpen. Dit betekent zowel koopwoningen als huurwoningen, zowel goedkoop als prijzig. Duurzaamheid is uiteraard ook bij nieuwbouw een belangrijk thema. Inwoners halen het beste uit zichzelf en hun omgeving In onze gemeente kunnen inwoners, bedrijven, instellingen en organisaties het beste uit zichzelf en hun omgeving halen. Innovatie, creativiteit, nieuwe markten en integratie van kwetsbare groepen vinden we belangrijk.
We zien voor Sint-Michielsgestel veel kansen op het gebied van economie, toerisme en recreatie. Die gaan we vastleggen in nieuwe plannen zodat we ze ook kunnen benutten. We maken werk van werk. Dit doen we door plannen te ondersteunen die bijdragen aan een krachtige economie. Dat doen we lokaal, maar ook regionaal via samenwerkingsverbanden zoals AgriFood Capital. Ruimtelijk beleid voor het buitengebied Nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen vragen om een aanpassing van het ruimtelijk beleid voor het buitengebied. Te denken valt bijvoorbeeld aan beleid voor Vrijkomende Agrarische bedrijfsbebouwing en de energietransitie. De integrale herziening van het bestemmingsplan stellen we uit tot 2024, waardoor we ons nu enerzijds kunnen richten op de afhandeling en begeleiding van alle ingediende particuliere initiatieven en anderzijds deze integrale herziening optimaal aan kunnen sluiten bij het omgevingsplan in het kader van de Omgevingswet. We trekken in dit verband samen op met de gemeente Boxtel. Verkeer en vervoer Op het gebied van verkeer en vervoer gaan wij slagen maken. Met een actueel Uitvoeringsplan verkeer en vervoer gaan wij een aantal bekende probleemlocaties en onderzoeksvraagstukken oppakken. Wij gaan bereikbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid aan elkaar koppelen.
In het kader van "omdenken" beginnen wij met een uitvoeringsplan en actualiseren wij voortaan jaarlijks dit Uitvoeringsplan en het Gemeentelijk beleidsplan Verkeer en Vervoer (GVVP) in het eerste kwartaal. 57 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Openbare ruimte en voorzieningen Door het bieden van een goed verzorgde openbare ruimte en voorzieningen dragen we ons steentje bij aan goed leven, werken en recreëren in de gemeente. Afgelopen jaren is gekozen voor een sobere uitvoering van het onderhoud aan de openbare ruimte. Dit heeft ervoor gezorgd dat op sommige plaatsen achterstanden zijn ontstaan. Die werken we zoveel mogelijk weg. Onkruidbestrijding en het onderhoud aan onze talrijke bomen zijn aandachtspunten. Ook het onderhoud aan wegen, fiets- en voetpaden krijgt aandacht.
Dit viel eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Leefomgeving: • Volkshuisvesting • Ruimtelijke ontwikkeling • Grondexploitaties • Beheer onroerend goed • Groenbeheer • Beheer openbare ruimte • Verkeersmaatregelen • Parkeren • Begraafplaatsen • Deze grote projecten dragen bij aan het programma Leefomgeving: • Omgevingswet
58 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Dit kostte het Leefomgeving
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Baten Volkshuisvesting
64
51
93
106
13
Ruimtelijke ontwikkeling
1.101
851
851
755
-96
Grondexploitaties
1.348
1.596
1.383
410
-973
Beheer onroerend goed
1.454
1.078
1.238
1.225
-13
Groenbeheer
109
4
104
107
3
Beheer openbare ruimte
165
7
119
186
67
Verkeersmaatregelen
47
48
25
35
10
Begraafplaatsen
8
3
3
5
2
4.296
3.639
3.818
2.830
-988
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Totaal Baten Leefomgeving
Lasten Volkshuisvesting
-227
-204
-252
-251
1
Ruimtelijke ontwikkeling
-2.685
-2.667
-3.296
-3.663
-367
Project Omgevingswet
0
0
-94
-103
-8
-2.696
-2.299
-2.124
-291
1.833
-776
-730
-1.023
-916
106
Groenbeheer
-2.396
-2.522
-2.884
-2.767
117
Beheer openbare ruimte
-2.790
-2.774
-3.058
-3.150
-92
Verkeersmaatregelen
-732
-739
-923
-937
-14
Parkeren
-5
-30
-45
-26
19
Begraafplaatsen
-25
-8
-36
-32
4
Totaal Lasten
-12.332
-11.973
-13.735
-12.136
1.599
Resultaat voor bestemming
-8.036
-8.335
-9.917
-9.306
611
Onttrekking aan reserves
406
459
682
538
-144
Storting in reserves
278
0
172
392
-221
Saldo resultaatbestemming
128
459
510
145
-365
Resultaat na bestemming
-7.908
-7.876
-9.407
-9.160
246
Grondexploitaties Beheer onroerend goed
Resultaatbestemming
59 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Programma in relatie tot de gehele jaarrekening Werkelijke baten en lasten van dit programma
60 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Volkshuisvesting
Verantwoordelijke(n): Sam Goossens
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • Beleidsadviseurs Wonen nemen standaard deel aan de intaketafels en adviseren ook in andere projectfasen. • Voor 2024 zijn prestatieafspraken gemaakt over de volkshuisvestelijke opgaven van het programma volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027. • De huisvestingsopgaven voor bijzondere doelgroepen zijn in 2023 vastgelegd in het programma volkshuisvesting. Dit programma is opgesteld in samenwerking met strategische partners. • Inmiddels heet het leidende document Regionale Woondeal Noordoost Brabant. SintMichielsgestel heeft fors bijgedragen aan de totstandkoming daarvan en de voorbereiding van de regionale uitvoeringsorganisatie. De themagroep betaalbaarheid is al eerder afgerond, maar zal in vernieuwde vorm in 2024 opnieuw van start gaan. De werkgroep vernieuwende woonvormen rond in 2024 de werkzaamheden af. • Onze aandacht gaat in 2023 vooral uit naar sociale woningbouw en betaalbare woningen voor starters, kleine huishoudens en ouderen. Wij werken hierin nauw samen met de woningcorporaties en specifieke belangenorganisaties. Mogelijk volgen hieruit plannen voor bijzondere projecten bijvoorbeeld via collectief particulier opdrachtgeverschap.
61 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Bestuursakkoord • In 2023 is de nieuwe woonvisie, onder de naam programma volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2028 vastgesteld. Daarin zijn extra woningbouwopgaven voor de kernen vastgelegd. • Aan woningbouwversnelling is gewerkt door vaststelling van een helder toetsingskader (hoofdstuk 10 van het programma volkshuisvesting), uitgewerkt in een doelgroepenverordening en procesverbeteringen in de fase van planbegeleiding. Ook is in 2023 de themagroep Sociale Woningbouw gestart die effectievere samenwerking in de realisatie van sociale huurwoningen stimuleert. • Het minimale aandeel sociale huurwoningen dat is vastgelegd in het programma volkshuisvesting is 35%. • De verbinding tussen wonen-welzijn-zorg komt op tal van manieren tot uiting, onder andere in de Omgevingsvisie, het programma volkshuisvesting, de afspraken met woningcorporaties en de partners uit de Vergrijzingstafel. • Beleid voor woningsplitsing is in 2023 opgestart en zal in 2024 tot besluitvorming leiden. • In het programma volkshuisvesting heeft de gemeente fors hogere ambities vastgesteld voor woningbouw. Onze gemeente ligt in een dynamische woningmarktregio en bouwt juist daarom extra veel, zodat zowel in de eigen als regionale woonbehoefte kan worden voorzien.
• In het programma volkshuisvesting en de doelgroepenverordening is afgesproken dat de gemeente er naar streeft dat 20% van het nieuwe woningbouwprogramma bestaat uit vernieuwende woonvormen: 10% flexwoningen en 20% overig, waaronder vooral CPO. In 2024 wordt een leidraad voor CPO's opgesteld.
Dit kostte het Volkshuisvesting
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
64
51
93
106
13
Lasten
227
204
252
251
1
Saldo voor bestemming
-163
-153
-159
-144
14
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
0
0
Saldo resultaatbestemming
0
0
0
0
0
-163
-153
-159
-144
14
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming (x €1.000)
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Volkshuisvesting
Begroting 2023 -159
Rekening 2023 -144
Verschil
Op dit product is een financieel voordeel ontstaan van € 14.000. Het verschil bestaat uit de doorbelasting vanuit MijnGemeenteDichtbij, kapitaallasten en administratieve boekingen. 62 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
14
Ruimtelijke ontwikkeling
Verantwoordelijke: Lianne van der Aa
Dit hebben we dit jaar gedaan Vaste werkzaamheden • Voor alle ruimtelijke ontwikkelingen versterkten we waar mogelijk de bestaande ruimtelijke kwaliteit. Dit is in lijn met onze doelstellingen in het ruimtelijk domein zoals op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie. • Wij stimuleerden de bouw van voldoende woningen voor de doelgroepen van beleid o.a. door het programma volkshuisvesting en de doelgroepenverordening voor te leggen aan de gemeenteraad. • Bij plannen waar nog geen afspraken zijn gemaakt in bijvoorbeeld een anterieure overeenkomst, hielden we rekening met het dit jaar vastgestelde Programma Volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg. • In het traject van de verstedelijkingsopgave (NOVEX Stedelijk Brabant) namen we deel aan het subregionaal overleg in de stedelijke regio 's-Hertogenbosch. Hierin hebben provincie, gemeenten en waterschappen gezamenlijk de ruimtelijke opgaven voor duurzame verstedelijking bepaalden vertaald naar een gezamenlijke uitvoeringsagenda NOVEX Stedelijk Brabant. Als onderdeel van die uitvoeringsagenda, pakken we in 2024 samen met enkele andere regiogemeenten de uitwerking van een Dorpenstrategie op. • Daarbij leverden we ook onze bijdragen aan het Ruimtelijke Voorstel van de RNOB en het Ruimtelijk Voorstel Brabant.
Dit laatste voorstel is bij het Rijk ingediend als Brabantse bouwsteen voor de nationale Nota Ruimte die in 2024 wordt verwacht.
63 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
• •
•
De Omgevingswet trad per 1 januari 2024 in werking. Diverse bestemmingsplannen werden vóór de inwerkingtreding in procedure gebracht. Bij de plannen die in voorbereiding waren, werd rekening gehouden met de komst van de Omgevingswet. Wij faciliteerden projectontwikkeling waarbij gemeentelijke belangen en ambities worden ingebracht. De verantwoordelijkheid voor planontwikkeling ligt eerst en vooral bij ontwikkelende partijen. Dat geldt ook voor het creëren van draagvlak. De gemeentelijke rol is vooral een ondersteunende. Wij faciliteerden projectontwikkeling waarbij gemeentelijke belangen en ambities worden ingebracht. De verantwoordelijkheid voor planontwikkeling ligt eerst en vooral bij ontwikkelende partijen, dit is in lijn met het participatiebeleid. Dat geldt ook voor het creëren van draagvlak. De gemeente speelt vooral een ondersteunende rol als het gaat om de omgevingsdialoog.
Bestuursakkoord • Met het Programma Volkshuisvesting is een actief sturingsinstrument vastgesteld en streven we naar de realisatie van 1685 woningen tot en met 2032. Hiermee zetten we actief in op het versnellen van woningbouw in al onze dorpen. Ook is de Doelgroepenverordening vastgesteld. Daarnaast wordt er in 2024 beleid voor woningsplitsing ontwikkeld. • We startten een onderzoek naar potentiële inbreidingslocaties voor woningbouw in alle kernen. Transformatie van (leegstaande) bedrijfsgebouwen zoals winkel- en kantoorpanden maakt hier onderdeel van uit. Het onderzoek wordt in het tweede kwartaal van 2024 afgerond. • Afronding van de ontwerp Omgevingsvisie en de bijbehorende Omgevingseffectrapportage vond eind 2023 plaats. De terinzagelegging van het ontwerp omgevingsvisie en de bijbehorende OER (januari) en de besluitvorming (2e kwartaal) volgen in 2024. • We werkten aan verschillende ontwikkelingen in het buitengebied, zoals: De derde actualisatie van het bestemmingsplan buitengebied. Deze omvat 29 initiatieven. Het betreft verschillende type ontwikkelingen, onder andere saneringen van agrarische bedrijven, herbestemmingen en de realisatie van Ruimte voor Ruimte woningen. Deze ontwikkelingen leiden tot een forse kwaliteitsverbetering in het buitengebied. Na de zienswijze fase begin 2023 stelde de raad het plan in juni 2023 vast.
Er is beroep aangetekend bij de Raad van State. Naar verwachting vindt in 2025 de zitting plaats over het ingestelde beroep. Het Omgevingsplan Laar Nieuw Laar, Berlicum: Op basis van de vastgestelde gebiedsvisie maakten we een plan. Dit omvat met elkaar samenhangende ontwikkelingen en initiatieven. Op meerdere locaties vindt sanering van intensieve veehouderijen plaats. In sommige gevallen in combinatie met Ruimte voor Ruimte woningen. Daarnaast biedt het plan voor twee locaties de mogelijkheid tot uitbreiding van de agrarische ondernemingen onder strikte voorwaarden. Na de zienswijze fase geheel 2023 stelde de gemeenteraad het plan in december 2023 vast. We boden het plan aan bij de provincie. Daarna volgt terinzagelegging voor het instellen van beroep. Het bestemmingsplan ‘Hezelaar’ maakt in het buurtschap Hezelaar in SintMichielsgestel de ontwikkeling van 19 Ruimte voor Ruimte kavels mogelijk. Dit betekent dat een pluimveehouderij de bedrijfsactiviteiten beëindigt. Na de zienswijze fase begin 2023 stelde de raad het plan in juni 2023 vast. De zitting bij de Raad van State over het ingestelde beroep vindt naar verwachting in 2025 plaats.
Op Landgoed Haanwijk en Oud Herlear in Sint-Michielsgestel bieden we de mogelijkheid voor de ontwikkeling van een horecagelegenheid, alsmede de 64 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
•
•
•
ontwikkeling van een maatschappelijke functie ten behoeve van het Brabants Landschap. Na de zienswijze fase 2023 is het plan in december 2023 vastgesteld door de gemeenteraad en volgde terinzagelegging voor beroep. Sanering intensieve veehouderij aan de Halderse Akkers 5a in SintMichielsgestel en de ontwikkeling van 3 Ruimte voor Ruimte woningen en een B&B. Na de zienswijze fase begin 2023 stelde de raad het plan in juni 2023 vast. De zitting bij de Raad van State over het ingestelde beroep vindt naar verwachting in 2025 plaats. Sanering geitenhouderij aan de Venstraat 1 in Sint-Michielsgestel, in combinatie met een gebiedsontwikkeling. Het plan behelst het opknappen van het monumentale pand aan de Venstraat 2, het toevoegen van meerdere woningen en het realiseren van natuurontwikkeling. In 2023 heeft de voorbereidende fase van de projectontwikkeling plaatsgevonden. Eind 2023 lag het ontwerpbestemmingsplan ter inzage. In 2024 bereiden we de vaststelling van het plan voor. Sanering garagebedrijf aan de Halderse Akkers 5 in Sint-Michielsgestel en de ontwikkeling van 2 Ruimte voor Ruimte woningen. In 2023 vond de voorbereidende fase van de projectontwikkeling plaats. Eind 2023 lag het ontwerpbestemmingsplan ter inzage. In 2024 bereiden we de vaststelling van het plan voor.
Aan de Hooghei in Berlicum worden 3 ontwikkelingen mogelijk gemaakt, de uitbreiding van een recreatiepark, de oprichting van een natuurbegraafplaats en de uitbreiding van een opvanghuis. De raad stelde het bestemmingplan in januari 2023 vast. De Raad van State behandelt het ingestelde beroep tijdens een zitting, naar verwachting in 2024. In de zomer van 2023 sprak de Raad van State zich uit over de gevraagde voorlopige voorziening. De rechter schorste een deel van het plan. We startten met het maken van VAB-beleid conform de vastgestelde bestuursopdracht. Er is een gebiedsanalyse gemaakt en er zijn conceptbeleidsregels opgesteld. Het conceptstuk wordt in 2024 ter consultatie aan verschillende stakeholders aangeboden. In het derde kwartaal van 2024 bieden we het VAB-beleid ter vaststelling aan. We brachten structuur aan in de behandeling van ruimtelijke initiatieven. Zo richtten we een intaketafel in waarin initiatieven werden beoordeeld op wenselijkheid. Daarnaast vond er ieder kwartaal een prioriteringsoverleg plaats en iedere zes weken het projectenoverleg. In 2024 zetten we deze lijn door.
Naast losse projectinformatie aan de raad, informeerden we met twee raadsinformatiebrieven over de voortgang van grote projecten in Sint-Michielsgestel: Kentalis, Sint-Michielsgestel: BPD|Bouwfonds werd eigenaar van het Kentalisterrein en presenteerde het plan aan ons college en de gemeenteraad. In 2024 maken zij werk van de verdere planontwikkeling Domein aan de Dommel en de omgevingsdialoog. De Huif, Sint-Michielsgestel: de raad stelde het bestemmingsplan De Huif in november gewijzigd vast. Voorafgaand hieraan bereikten wij overeenstemming via een anterieure overeenkomst voor de realisatie van een particulier initiatief. De voorbereidingen van de tender voor verkoop van de gemeentegrond is gestart. Heidelust, Sint-Michielsgestel: de ontwikkelvisie Theereheide voor de locaties Heidelust en Ericastraat werd door de raad bijgesteld. De procedures voor de tijdelijke woningen, school, park en permanente woningen worden in 2024 opgestart. Centrumplan, Sint-Michielsgestel: Wij troffen voorbereidingen voor de zitting van de Raad van State voor de beroepszaak van de Raadskamer 65 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
(verweerschrift). De tender voor de verkoop van het oude gemeentehuis is nagenoegd afgerond. De aanbesteding voor de herinrichting van het openbaar gebied van het kernwinkelgebied (2e fase) is gestart. In samenspraak met waterschap De Dommel leggen we de laatste hand aan de vergunningsaanvraag voor de aanleg van het Dommelpad. Wij hebben in overleg met de ontwikkelaar de procedure voor het wijzigingsplan van de Groene Villa weer opgepakt. Woonlocatie Laarzicht (Christinastraat), Middelrode: met de initiatiefnemer is de ontwikkeling verder uitgewerkt en er is een anterieure overeenkomst gesloten. Daarna is het ontwerpbestemmingsplan opgesteld en ter inzage gelegd. Vaststelling is voorzien in Q2 2024. De Rietstok, Gemonde: het bestemmingsplan werd vastgesteld en ter inzage gelegd. De termijn voor het instellen van beroep bij de Raad van State liep tot en met 11 jan 2024. Beekveld, Berlicum: de verkoop van de laatste fase (fase 10) is gestart en voor de bouw van deze fase is de noodzakelijke omgevingsvergunning verleend. De laatste fase van het bouwen start in Q1 2024. Verder is gewerkt aan de afbouw van de eerdere fases, de vormgeving en de inrichting van de openbare ruimte. Ploeg III, Berlicum: Een anterieure overeenkomst is voorbereid om 27 sociale woningen voor senioren en gezinnen te realiseren. Wonen op de Donk, Den Dungen: het ontwerpbestemmingsplan werd ter inzage gelegd.
Vaststelling is voorzien in Q2 2024. De Blauwe Scholk, Den Dungen: fasen 1 en 2 en een gedeelte van fase 3 werd aangewezen als gemeentelijk monument. Venkant, Sint-Michielsgestel: realisatie van 12 tijdelijke flexwoningen op gemeentegrond in samenwerking met Woonmeij. Afgelopen jaar is gewerkt aan de plan- en contractvorming.
Dit kostte het Ruimtelijke ontwikkeling
Rekening Begroting Begroting 2022 2023 voor 2023 na wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Exploitatie (x €1.000) Baten
1.101
851
851
755
-96
Lasten
2.685
2.667
3.296
3.663
-367
Saldo voor bestemming
-1.584
-1.816
-2.445
-2.909
-464
0
0
0
0
0
Storting in reserves
169
0
0
142
-142
Saldo resultaatbestemming
-169
0
0
-142
-142
-1.752
-1.816
-2.445
-3.051
-606
Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves
Saldo na bestemming (x €1.000)
66 _____________________________________________________________ Jaarverslag en jaarrekening 2023 Gemeente Sint-Michielsgestel
Financiële toelichting Verschil begroting en rekening (x €1.000) Ruimtelijke ontwikkeling
Begroting 2023 -2.445
Rekening 2023 -3.051
Verschil -606
Op dit product is een financieel nadeel ontstaan van € 606.000. De redenen hiervoor zijn: • Onderzoek inbreiding is in 2023 opgestart. Het traject is later gestart en er vindt extra overleg plaats. Het restant van € 15.000 hevelen we over naar 2024. • Blauwe Scholk: De aanwijzing van de Blauwe Scholk tot monument alsook de ontwikkeling Wonen op de Donk heeft tot vertraging geleid. Dit betekent dat we het gereserveerde budget van € 25.000 niet hebben uitgegeven. We hevelen het geld over naar 2024. • Voor advieskosten derden is € 60.000 meer uitgegeven. Deze kosten komen voort uit milieu- en juridische advisering in kader van geschillen in ruimtelijke procedures. • In 2023 zijn minder woningen gerealiseerd dan verwacht. Dit heeft een nadelig resultaat van € 60.000 voor de legesopbrengsten. • Aan advieskosten voor vergunningverlening is € 47.000 meer uitgegeven dan we hadden begroot. Deze advieskosten zijn besteed aan externe adviezen voor vergunningen zoals monumentencommissie/ruimtelijke kwaliteit en constructie adviezen. • Naast het actieve grondbeleid dat zich vertaald in grondexploitaties kent de gemeente ook het faciliterende grondbeleid. Vanuit het faciliterende grondbeleid wordt met een initiatiefnemer een anterieure overeenkomst gesloten teneinde het kostenverhaal te verzekeren.