Document · PDF

Bijlage 1. Bomenbeleidsplan Boxtel 2022-2040 (1279534).pdf

Raadsvergadering Boxtel 22 maart 2022, gemeente boxtelBij agendapunt: Bomenbeleidsplan Boxtel 2022-2040 (reg nr 1279534)28.190 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Bijkomende vragen zijn dan: • Hoe groot is de afstand van de boom tot het eigendom van de verzoeker? • Hoe is verhouding tussen de omvang van de boom en de omvang van de tuin of woning? • Is er sprake van een duurzame groeiplaatssituatie? • Wat is de levensverwachting van de boom, zonder ingrijpen? • Heeft de maatregel precedentwerking?

Precedentwerking Het kappen van bomen moet niet leiden tot een precedentwerking voor de rest van onze bomen. Elke situatie is uniek en wordt apart afgewogen, beoordeeld en behandeld. Een voorbeeld is het vellen van linden omdat ze druppen. Als na uitvoerige beoordeling en afweging blijkt dat het in een straat redelijk is om de linden weg te halen, mag dat niet betekenen dat elke volgende klacht over druppende linden automatisch dezelfde uitkomst geeft. Waarderingsmodel overlast en boomwaarde We willen transparant en objectief kunnen afwegen wanneer overlast zwaarder weegt dan de boomwaarde. Hiervoor willen we een waarderingsmodel overlast en boomwaarde opstellen. Hiermee kan in de toekomst een duidelijke afweging worden gemaakt tussen behoud en kap. Dit waarderingsmodel gaan we ontwikkelen op basis van het model van de gemeente Oss. Dit model is transparant en duidelijk en goed toe te passen op de situaties in Boxtel.

8.3 Voorkomen van klachten In nieuwe situaties zorgen we voor een inrichting waarbij overlast zoveel mogelijk wordt voorkomen. Het Handboek Bomen, onderdeel Groeiplaatsinrichting, vormt daarbij een belangrijke basis. De afstand tussen bomen en de plaats waar deze overlast kan veroorzaken dient waar mogelijk ruim te worden genomen. Het is natuurlijk ook in het belang van de gemeente dat geen boomwortels vlakbij de stamvoet moeten worden verwijderd. De overlast van overhangende takken en doorschietende wortels wordt hiermee mogelijk niet geheel voorkomen, maar blijft dan wel beperkt. Volgens artikel 5:44 Burgerlijk Wetboek zijn burgers gerechtigd om overhangende takken en doorschietende wortels op hun terrein af te zagen of af te steken. De burger moet de eigenaar van de boom, de gemeente, wel eerst sommeren dit zelf uit te voeren. In bepaalde gevallen zullen we dit snoeien echter niet uitvoeren. Het snoeien mag namelijk niet zover gaan dat bomen – in het bijzonder die met een beschermde status – onherstelbaar beschadigd raken of afsterven. Snoeien van takken kan bovendien onwenselijke gevolgen hebben voor het beheer of de vorm (habitus) van de boom. In deze gevallen kan er sprake zijn van misbruik van het snoeirecht en is er mogelijk sprake van schade die door de snoeier vergoed moet worden.

Vervolg op volgende pagina

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Verhardingsopdruk door boomwortels Jaarlijks gaat er veel geld naar het herstellen van verhardingsopdruk door boomwortels. Ook hier geldt dat we dit probleem zoveel mogelijk proberen te voorkomen door goede groeiplaatsen aan te leggen en de juiste boomsoorten toe te passen. In bestaande situaties waar het probleem zich voordoet, wordt echter altijd gekozen voor een maatwerkoplossing. Een standaardoplossing bestaat niet. De vragenlijst wordt altijd doorlopen. Kan de verharding worden verwijderd? De meest structurele oplossing om het ‘conflict’ tussen bomen en verharding op te lossen is het wegnemen van een van de twee. We overwegen het wegnemen van verharding (of delen daarvan) als de functie van de openbare ruimte en de straatinrichting behouden blijft. Kan de boomspiegel worden verruimd? Of kan de bandenlijn worden verlegd? Het verruimen van boomspiegels en verleggen van bandenlijnen gebeurt alleen zolang dat past binnen de minimale eisen gesteld in de ASVV1. Als sprake is van Waardevolle bomen of bomen in de Hoofdboomstructuur, kan dat een reden zijn om af te wijken van de ASVV. Dit gebeurt in overleg met een verkeerskundige. Het gaat dus altijd om een integrale afweging.

Kan de verharding worden verhoogd? Als de omstandigheden dat toelaten, wordt verharding in zijn geheel omhoog gebracht. Het voordeel hiervan is dat het bestaande wortelpakket ongemoeid kan blijven. De detaillering hiervan is afhankelijk van de bestaande ondergrond, het aanwezige wortelpakket en de mate waarin de boom verhoogde gronddruk tolereert. Dit is een relatief dure oplossing. Daarom wordt dit alleen toegepast bij bomen die we als zeer beschermingswaardig beschouwen. Is wortelsnoei acceptabel? Wortelsnoei is acceptabel als het geen nadelige gevolgen heeft voor stabiliteit en vitaliteit van de boom. Binnen de stabiliteitskluit mag geen wortelkap plaatsvinden. De volgende vuistregels gelden hiervoor : • vlakwortelende bomen: 4 x stamradius = straal stabiliteitskluit (gemeten vanaf hart stam). • niet vlakwortelende bomen: 6 x stamradius = straal stabiliteitskluit (gemeten vanaf hart stam). Wortelsnoei is een relatief goedkope oplossing maar heeft geen duurzaam effect. Door de wortels te snoeien worden ze gestimuleerd opnieuw uit te groeien. Uiteindelijk ontstaat hierdoor weer hetzelfde probleem.

De ASVV (‘Aanbevelingen voor Stedelijke Verkeer Voorzieningen’) is het handboek voor verkeersvoorzieningen binnen de bebouwde kom.

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 9.4 Bomen en zonnepanelen Het gebruik van zonnepanelen heeft een gunstig effect op het milieu. Het gebruik van zonne-energie is schoon (er 5 worden geen schadelijke stoffen uitgestoten), veilig en duurzaam. Duurzame initiatieven zoals het opwekken van duurzame energie moedigen we natuurlijk aan, maar dit heeft geen zin als daarmee andere duurzame elementen 6 worden verwijderd. Bomen dragen op verschillende manieren bij aan de duurzaamheidsdoelstelling van de gemeente. Het verkrijgen van een hoger rendement met een zonnepaneel zien wij daarom niet als zwaarwegend argument om 7 over te gaan tot het kappen van bomen. 8 Bij het bepalen of een pand geschikt is voor zonnepanelen moeten aanwezige bomen (en hun toekomstbeeld) worden meegewogen. De persoon die de panelen wil plaatsen moet zelf afwegen of het rendement met de aanwezigheid van 9 de bomen voldoende is. Het is niet toegestaan gemeentebomen te verwijderen of te beschadigen om het rendement van zonnepanelen te verhogen. 10 Uitgangspunten 11 1. Nieuwbouwlocaties: B Een goede verhouding tussen een groene openbare ruimte en bebouwing op nieuwbouwlocaties is belangrijk. Op nieuwbouwlocaties waar bomen zullen worden aangeplant wordt waar mogelijk (al) rekening gehouden met de komst of aanwezigheid van zonnepanelen op woningen en overige panden.

Hierbij heeft de aanplant van bomen wel een hogere prioriteit dan het kunnen realiseren van gunstige condities voor zonnepanelen. Dit wordt bijvoorbeeld in het programma van eisen voor interne en externe projectontwikkelaars opgenomen. 2. Bestaande situaties: Op locaties met een reeds ingerichte openbare ruimte (inclusief een bestaand bomenbestand) heeft de boom voorrang op zonnepanelen. Met andere woorden: bij de plaatsing van zonnepanelen zal de initiatiefnemer rekening moeten houden met de aanwezigheid van de bestaande bomen (en dat deze nog verder kunnen groeien). Als blijkt dat door de aanwezigheid van de bomen het rendement vermindert of niet voldoende is, zal de initiatiefnemer zelf de afweging moeten maken of het plaatsen (op zijn eigen woningdak) zinvol is. Een initiatiefnemer heeft veel belang bij een maximaal rendement, maar geen recht daarop in geval van bomen in de directe omgeving van het betreffende gebouw.

3. Herinrichting openbare ruimte Als er sprake is van een herinrichting van de openbare ruimte en de bestaande bomen kunnen niet worden gehandhaafd op dezelfde locaties, geldt het hierboven genoemde uitgangspunt 1 (Nieuwbouwlocaties). Daar waar bij herinrichting het aanwezige bomenbestand wordt behouden is er sprake van een bestaande situatie zoals beschreven onder punt 2 (Bestaande situaties). Als bij een herinrichting (een deel van) de bestaande bomenstructuur wordt verwijderd, wordt die afweging zoveel mogelijk gemaakt op basis van de beleidsstatus van de betreffende bomen en zal de aanwezigheid of komst van (of ambitie voor) zonnepanelen daarin niet leidend zijn.

TIPS VOOR ZONNE-ENERGIE IN DE BUURT VAN BOMEN: • •

Een manier om beperkt rendement door bomen te verminderen is het aanschaffen van mini-omvormers. Deze zorgen ervoor dat de enkele panelen die in de schaduw liggen niet de gehele installatie beïnvloeden. Het is mogelijk om als particulier te investeren in collectieve initiatieven waarbij in duurzame energie wordt geïnvesteerd.

De technologie van zonnepanelen ontwikkelt zich snel. Inmiddels komen steeds meer zonnepanelen op de markt die ook op schaduwrijke plekken voldoende rendement leveren. Deze ontwikkeling is een extra argument om geen bomen te kappen voor zonnepanelen.

1 terug naar vorig beeld 2 3 SAMEN BEREIKEN WE HET MEEST 4 5 We betrekken onze inwoners graag bij de keuzes die we maken. De eerste stap hiervoor is gezet door bij het opstellen van dit beleidsplan onze inwoners de kans te geven ideeën met ons te delen. Omdat iedereen bomen anders ervaart is 6 het belangrijk dat we goed communiceren en informatie over de waarde van bomen delen. Het verstrekken van deze informatie geeft duidelijkheid over de effecten van bomen op thema’s zoals biodiversiteit en klimaatadaptatie. 7 8 We proberen altijd positief te communiceren over maatregelen met betrekking tot bomen. Dit betekent dat we niet alleen benoemen wat er verandert, maar vooral ook waarom de situatie verandert en wat we daarmee willen 9 bereiken. 10 Bewoners betrekken bij nieuwe inrichting en en/ of wijk. Het rooien en vervangen van bomen communiceren we naar inwoners door middel van huisprojecten 11 aan-huis brieven. Wanneer er snoeiwerk zal plaatsvinden Bomen zijn vanwege hun omvang bepalend in het laten we dit regelmatig weten via een algemene straatbeeld. Inwoners denken daarom graag mee over B publicatie op de gemeentelijke website. de groene inrichting en de plaatsing van bomen in een nieuw project. Afhankelijk van de omvang van het inrichtingsplan gaat de gemeente contactmomenten organiseren. Per contactmoment kan de werkvorm en het gevraagde type input verschillen.

Er wordt in dit soort projecten gewerkt met randvoorwaarden vanuit de gemeente. Hiermee voorkomen we dat er helemaal geen bomen in de straat komen, of dat we de verkeerde boom op de verkeerde plek plaatsen. We geven als gemeente dus sturing aan dit soort projecten door minimumeisen en/ of een soortkeuze voor te leggen. De gemeente heeft de maatschappelijke verantwoordelijkheid om voor groen in de straat te zorgen en heeft de kennis in huis om de juiste bomen te kiezen. Burgerparticipatie mag dan ook niet leiden tot een verkeerde inrichting van de openbare ruimte wat leidt tot problemen in de toekomst. De minimumeis is afhankelijk per project. De ene locatie biedt meer mogelijkheden dan de andere. Ditzelfde geldt voor het voorleggen van een sortimentskeuze. De gemeente weegt de sortimentskeuze af en licht deze bij het participatiemoment / de bewonersavond toe. Zo kunnen we garanderen dat we inwoners betrekken bij de inrichting van hun openbare ruimte, maar ook voldoende groen met de juiste bomen houden.

Beheer en onderhoud Het beheer en onderhoud in de openbare ruimte is nodig om de veiligheid van de gebruikers van de openbare ruimte te garanderen. Het is dan ook belangrijk dat dit op orde is. Boombeheer kan een groot verschil opleveren in het straatbeeld. Bewoners kunnen dit ook als negatief ervaren, terwijl het juist nodig is om op termijn een mooi beeld te behouden. Communicatie omtrent het beheer en onderhoud is daarom van belang. Inwoners zijn graag op de hoogte wanneer er beheer en onderhoud uitgevoerd wordt aan de bomen in zijn of haar straat

Communicatie over het behouden en kappen van bomen

Het behouden en kappen van bomen brengt vaak emotie met zich mee. In de meeste gevallen gaat het om een boom dichtbij huis en/of op een beeldbepalende plek (bijvoorbeeld in het centrum). De gemeente kan hierover duidelijkheid geven door tijdig te communiceren naar inwoners. Op de gemeentelijke website staat informatie over omgevingsvergunningen. Daarnaast is er ook de Groene kaart te vinden, waarop informatie over bomen terug te vinden is. Ook communiceren we bij kleine vervangingen en herinrichtingen met huis-aanhuisbrieven.

Projectontwikkelaars/ woningbouw Deze partijen zijn een belangrijke doelgroep omdat zij actief werken aan (semi-)openbare ruimte. Bij hun werkzaamheden spelen bomen vaak een rol. Ook hebben zij als doelstelling om voor hun klanten een aantrekkelijke en leefbare woonomgeving te creëren. Van projectontwikkelaars en bouwmaatschappijen verwacht de gemeente dat zij meedenken in het algemeen belang en dus ook zorgvuldig omgaan met bomen. Als zij bomen willen vellen, zullen zij aan moeten tonen dat bomen vanaf het begin van hun planvorming integraal zijn meegewogen. Het is noodzakelijk dat zij tijdig met de gemeente in overleg treden om ideeën over bomen, boombehoud en boombescherming op elkaar af te stemmen. Voor deze organisaties kan het een groot voordeel zijn om zich te profileren als een groene organisatie die bereid is bomen goed te beschermen. De gemeente ondersteunt deze organisaties hierin door duidelijkheid te verschaffen over de regels en mee te denken over de mogelijkheden.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

AMBITIES EN AANBEVELINGEN 11.1 AMBITIES

11.2 AANBEVELINGEN

11.3 VERVOLG

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

11.1 Ambities 11.1.1 (Door)ontwikkelen van de bomenstructuur De in dit plan opgenomen bomenstructuur is vooral gebaseerd op de bestaande situatie. In de toekomst willen we de bomenstructuur verder ontwikkelen. We willen ontbrekende schakels in de structuur signaleren en aanvullen. Daarnaast willen we de bomenstructuur meer richten op het maximaliseren van de maatschappelijke waarde van de structuur voor de gemeente.

11.1.2 Actualiseren boombeheerplan Met dit Bomenbeleidsplan zijn uitgangspunten geformuleerd voor het boombeheer. In een boombeheerplan willen we uitgebreider op het boombeheer ingaan.

11.1.3 Meer inzicht in onze bomen We willen ons richten op een correcte inventarisatie van de bomen in onze gemeente en voldoende duidelijkheid creëren omtrent pootrechten.

11.2 Aanbevelingen Op basis van het Bomenbeleidsplan is een aantal kansen geformuleerd die we als gemeente mogelijk in de toekomst willen benutten. Dit zijn nog geen harde ambities, maar kunnen dit in de toekomst wel worden.

11.2.1 Bomenfonds Monumentale en waardevolle bomen vormen de groene parels van de gemeente. Onderhoud aan oude bomen is echter specialistisch werk. Particuliere boomeigenaren komen daardoor soms voor dure onderhoudsmaatregelen te staan. Het behoud van hun boom is echter wel in het algemeen belang. Daarom zouden we als gemeente deze eigenaren nadrukkelijker willen ondersteunen bij het in conditie houden van deze bomen. Hiervoor zijn in andere gemeentes bomenfondsen opgericht. We willen in 2022 onderzoeken of dit ook voor de gemeente Boxtel een optie is.

11.3 Vervolg

11.3.1 Ontwikkelen Groene kaart als basis voor het kapvergunningenstelsel De gemeente Boxtel wil in 2022 de bescherming van bomen regelen op basis van het Groene kaartmodel en een hierop aangepaste bomenverordening. In paragraaf 3.2.2 is dit toegelicht. Bij het opstellen van de Groene kaart worden inwoners en specifieke stakeholders betrokken.

1 terug naar vorig beeld 2 3 1 4 BEGRIPPENLIJST 5 6 7 3 8 BOMENPOSTER: 9 WERKEN ROND BOMEN 10 11 6 B

BIJLAGEN

2 BESLISBOOM OMGEVINGSVERGUNNING

4 PROJECTFASEN PLANPROCES BOMEN

5 ONTWIKKELEN ECOSYSTEEMDIENSTEN

BOMENSTRUCTUURKAART

7 PARTICIPATIEDOSSIER

8 AFBEELDING PROCESBOOM

9 KWALITEIT VS. KWANTITEIT

10 ZOEKLOCATIES BOMENSTRUCTUUR

11 WAARDEVOLLE EN MONUMENTALE BOMEN

12 PROCESSCHEMA WAARDEVOLLE BOMEN

13 WEIGERINGSCRITERIA OMGEVINGSVERGUNNING

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 Bijlage 1 – Begrippenlijst 5 Begrip Definitie/ verklaring 6 bebouwde kom bij besluit van de gemeenteraad vastgestelde grenzen van de bebouwde kom in het kader van Wet natuurbescherming (Wnb). Binnen 7 dit gebied is artikel 4.1 aanhef en onder a van de Wet natuurbescherming niet van toepassing, buiten het gebied wel. Let op; de bebouw8 de kom Wnb hoeft niet per sé samen te vallen met de bebouwde kom volgens de Wegenverkeerswet 9 10 beschermde houtopstand houtopstanden die staan vermeld op de Groene Kaart 11 bomen effect analyse (BEA) een modelbeoordeling, die landelijke richtlijnen geeft voor het beB oordelen van gevolgen voor (waardevolle) bomen in (voorgenomen) bouw- en aanlegsituaties. De resultaten van deze beoordeling kunnen worden meegenomen in de besluitvorming rond bouw of aanleg

boomdeskundige

een deskundige in bezit van minimaal een door een erkend instituut afgegeven certificaat European Tree Worker

boomgrootte

De boomgrootte is een maat voor de hoogte van de boom. Bomen worden in drie klassen onderverdeeld: 1ste , 2de en 3de groott, respectievelijk meer dan 12 meter, tussen de 6 en 12 meter en kleiner dan 6 meter. bovenste gedeelte van een houtopstand. De boomkroon omvat de takken met bladeren en wordt gedragen door de stam van de houtopstand

boomkroon

boomspiegel

het stuk grond rondom de stam van een boom dat van boven toegankelijk is voor lucht en water

bomenverordening

Een bomenverordening is een gemeentelijke verordening waarin sprake is van een kapverbod om (aangewezen) bomen en/of houtopstanden te vellen, tenzij er middels een omgevingsvergunning, ontheffing voor kap is verkregen van het college van burgemeester en wethouders

boomwaarde

De waarde van een houtopstand uitgedrukt in geld, zoals bepaald/ getaxeerd volgens de meest recente richtlijnen van Nederlandse Vereniging van Taxateurs van Bomen

compensatieplan

beschrijving op welke wijze de waarden van de te vellen houtopstand(en) worden gecompenseerd

dunning

een velling uitsluitend bedoeld als verzorgingsmaatregel ter bevordering van groei van overblijvende bomen Vervolg op volgende pagina

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Begrip Groene kaart

Definitie/ verklaring De Groene kaart is een door het college vastgestelde kaart met daarop aangewezen beschermde bomen, boomstructuren en boomrijke gebieden (vlakken) in de gemeente Boxtel. De kaart maakt deel uit van de Bomenverordening gemeente Boxtel 2022. Alle bomen op deze kaart zijn beschermde bomen waarop het kapverbod van toepassing is

herplantverplichting

de verplichting een houtopstand te herplanten overeenkomstig de door burgemeester en wethouders gegeven aanwijzingen (bijv. aantal, boomsoort, plantmaat) binnen de door hen gestelde termijn

hoofdboomstructuur

Belangrijkste bomenstructuur binnen de gemeente veelal gekoppeld aan de hoofdwegenstructuur. Deze structuur is op de Groene Kaart weergegeven

houtopstand

één of meer bomen of boomvormers of andere houtachtige gewassen

inboet

Vervangen van één of meer bomen, die na aanplant niet zijn aangeslagen, ernstig beschadigd of zijn afgestorven

kandelaberen

het tot op de hoofdtakken snoeien van een daarvoor geschikte houtopstand

kappen

Het afzagen van een boom met als doel deze te verwijderen. De stam wordt op maaiveldhoogte of net daarboven afgezaagd

knotten

het afzagen van de kroon van een daarvoor geschikte houtopstand

landschapselement

In de loop der eeuwen zijn in het landschap diverse groene landschapselementen ontstaan. Het gaat om bosjes, houtwallen, groene perceelafscheidingen, heggen en dergelijke. Sommige landschapselementen zijn al eeuwen oud

monumentale boom

boom die aan de hand van door de raad vastgestelde criteria als zodanig is opgenomen op de Groene Kaart

nevenboomstructuur

bomenstructuur die bepalend is voor de uitstraling en structurering van wijken. Deze structuur is op de Groene Kaart weergegeven

omlooptijd

De periode dat een boom op een bepaalde plek staat in stedelijk gebied, ongeacht de standplaats, zonder noemenswaardige beheerproblemen Vervolg op volgende pagina

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Begrip rooien

Definitie/ verklaring Het verwijderen van de boom inclusief de stronk en een deel van het wortelstelsel

snoeirecht

Artikel 5:44 lid 1 Burgerlijk Wetboek (BW) geeft een eigenaar van een erf het recht om overhangende takken en doorschietende wortels te verwijderen

vellen

rooien; kappen; verplanten; het snoeien van meer dan 20 procent van de boomkroon of het wortelgestel, met inbegrip van kandelaberen en knotten: het verrichten van handelingen, zowel boven- als ondergronds, die de dood, ernstige beschadiging of ernstige ontsiering, dan wel instabiliteit van de houtopstand ten gevolge kunnen hebben

voorpootrecht

Het pootrecht of voorpootrecht is een oud zakelijk recht dat het recht van eigenaren van een perceel grond omvat om in eigen bezit bomen (en ander houtgewas) te planten en te rooien op een aangrenzend perceel. Meestal is dat een berm van een openbare weg die langs het perceel loopt

VTA

Visual tree assessment, kortweg VTA, is een methode om bomen te onderzoeken op eventuele gebreken die kunnen leiden tot breuk

waardevolle boom

houtopstand die aan de hand van door de raad vastgestelde criteria is opgenomen op de Groene Kaart

zorgplicht

de wettelijke verplichting voor de gemeente om haar bomen zo te verzorgen dat letsel en schade door deze bomen zoveel mogelijk wordt voorkomen

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 Bijlage 2 – Beslisboom omgevingsvergunning 5 6 7 8 9 10 11 B

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 Bijlage 3 – Bomenposter: Werken rond bomen 5 6 BOMENPOSTER 7 8 9 10 KWETSBARE 11 BOOMZONE OPSLAG, PARKEREN EN TRANSPORT B

WERKEN ROND BOMEN

Opslag Opslag parkeren parkeren en en transport transport

! Kwetsbare boomzone = Kroonprojectie + 1,5 meter

NIET NIET TOEGESTAAN TOEGESTAAN

1,5M

NIET TOEGESTAAN

1,5M

FYSIEKE AFSCHERMING FYSIEKE AFSCHERMING

BRONBEMALING EN VERANDERINGEN IN GRONDWATERSTAND

GWST GWST

RANDRANDVOORWAARDEN VOORWAARDEN

GWST

MINIMALE GRAAFAFSTAND

MARKEER!

STAM

! RANDVOORWAARDEN

MIN. 2M GESLOTEN DAMWAND

Als uitgangspunt wordt de fysieke afscherming, zie RANDVOORWAARDEN punt 1, rond de boom geplaatst tot buiten de kwetsbare boomzone. Voor opslag, parkeren en transport gelden randvoorwaarden binnen de kwetsbare boomzone. Bijvoorbeeld het plaatsen van drukverdelende rijplaten.

! Randvoorwaarden moeten worden uitgewerkt in een goedgekeurd Werkplan!

GRAVEN, OPHOGEN Graven, ophogen en ANDERE BODEM Graven,EN ophogen en andere andere bodembewerkingen bodembewerkingen BEWERKINGEN NIET NIET NIET TOEGESTAAN TOEGESTAAN TOEGESTAAN

ONDERGRONDS KWETSBARE KWETSBARE ZONE ZONE KWETSBARE ZONE RANDRAND!! RANDVOORWAARDEN VOORWAARDEN VOORWAARDEN

GWST

! Werkzaamheden en de opslag van materiaal en materieel zijn binnen de KWETSBARE BOOMZONE alleen toegestaan MET TOESTEMMING (goedgekeurd Werkplan).

RANDVOORWAARDEN EN EISEN 1 Plaats een niet-verplaatsbare fysieke afscherming rond de boom (minimaal 2 m hoog) en markeer deze met de weerbestendige poster ‘Kwetsbare boomzone’. 2 Binnen elke kwetsbare boomzone zijn (tot 1,5 m buiten de kroonprojectie) de uitvoering van werkzaamheden en de opslag van materiaal en het rijden of parkeren van materieel en voertuigen alleen toegestaan met toestemming via een door de opdrachtgever of directie goedgekeurd Werkplan. 3 Binnen elke kwetsbare boomzone gelden randvoorwaarden die uitgewerkt moeten zijn in het goedgekeurde WerkBOVENGRONDS plan. Deze randvoorwaarden worden in de regel opgesteld aan de hand van een Bomen Effect Analyse (BEA). 4 Het Werkplan vermeldt gedetailleerd (per boom) wanneer, op welke wijze, volgens welke randvoorwaarden en met welk materieel en welke hulpmiddelen werkzaamheden binnen de 1,5M uitgevoerd. kwetsbare1,5M boomzone mogen en moeten worden 5 Werkzaamheden mogen de duurzame instandhouding van de boom nooit in gevaar brengen. 6 Graafwerkzaamheden binnen de kwetsbare boomzone zijn uitsluitend toegestaan met toestemming via het goedgekeurde Werkplan, zie hierboven punt 2.

Voor bronbemalingen en veranderingen in de grondwaterstand gelden zowel binnen als buiten de kwetsbare boomzone randvoorwaarden. Bijvoorbeeld het toepassen van een gesloten bronbemaling.

! Randvoorwaarden moeten worden uitgewerkt in een goedgekeurd Werkplan! Vloeistoffen en gassen

VLOEISTOFFEN EN GASSEN NIET TOEGESTAAN

Vloeistoffen en gassen GIF/ZUUR/ CEMENT

Bodemvreemde gassen en vloeistoffen kunnen grote schade veroorzaken aan de groeiplaats NIET TOEGESTAAN

van een boom. Snoeiwerkzaamheden

Houd gassen en vloeistoffen, maar ook cementmolens en (water)afvoeren, op grote GIF/ZUUR/boomzone! afstand van de kwetsbare CEMENT

RANDRAND!! RANDVOORWAARDEN VOORWAARDEN VOORWAARDEN

BODEMBODEMBODEMBESCHERMING BESCHERMING BESCHERMING

GESTUURD GESTUURD GESTUURD BOREN BOREN BOREN

Voor graven, ophogen en bodembewerking gelden randvoorwaarden binnen de kwetsbare boomzone. Bijvoorbeeld minimale graafafstanden en wortelbescherming.

! Randvoorwaarden moeten worden uitgewerkt in een goedgekeurd Werkplan! Kabelgoten, mantelbuizen en gestuurd boren bieden soms een goed alternatief. Let bij grond- en graafwerkzaamheden ook op kabels en leidingen (KLIC-melding, WION).

LEIDRAAD MINIMALE GRAAFAFSTANDEN Stam

Minimale graafafstand vanuit het hart van de stamvoet

Eenzijdige wortelontwikkeling of scheefstaande boom (trekzijde)

20 cm 40 cm 60 cm 80 cm 100 cm 150 cm

> 1,25 m > 1,50 m > 1,75 m > 2,25 m > 2,50 m > 3,50 m

2,0 m 2,5 m 3,0 m 3,5 m 4,0 m 5,0 m

HANDBOEK BOMEN Voor een juiste uitwerking van een goedgekeurd Werkplan en de eisen en randvoorwaarden voor werkzaamheden rond bomen wordt verwezen naar het Handboek Bomen | H2 | Werken rond bomen.

NIET TOEGESTAAN

SNOEI ! WERKZAAMHEDEN RANDVOORWAARDEN

Snoeiwerkzaamheden

NIET TOEGESTAAN

! RANDVOORWAARDEN Het snoeien van bomen is alleen toegestaan met toestemming van de opdrachtgever of directie, ook wanneer er enkel sprake is van een gebroken of beschadigde tak. Voor het snoeien van bomen gelden de eisen van het Handboek Bomen | H8 | Snoeien bomen.

Deze uitgave van Stadswerk is tot stand gekomen dankzij:

Kijk voor meer info op www.norminstituutbomen.nl NB0518_Poster_WerkenRondBomen_2018.indd 1

03-09-18 15:59

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Bijlage 4 - Toelichting projectfasen planproces bomen (PPB) Initiatief Deze fase vormt de start van een ruimtelijke ontwikkeling. Tijdens de initiatieffase worden de contouren van het uiteindelijke plan afgetast. Om het boom- en groenbelang te waarborgen is een goede bomeninventarisatie (uitgevoerd door een ETT-er) nodig. De initiatiefnemer van een ruimtelijke ontwikkeling is ervoor verantwoordelijk dat de verplichte bomeninventarisatie wordt uitgevoerd. Hierbij worden alle bomen met een stamdiameter >20 cm op 1,30 meter boven het maaiveld in beeld gebracht en op waarde beoordeeld. De inventarisatie wordt later gebruikt bij het ontwerpproces. De inventarisatie bestaat minimaal uit: •

digitaal ingemeten tekening

•

boomsoorten

•

stamomvang op 1,30 meter boven maaiveld

•

kroonomvang

•

vitaliteit en levensverwachting van de boom

Hieruit blijkt welke bomen waardevol en te behouden zijn. Op basis van deze bomeninventarisatie worden keuzes gemaakt, (eventueel) bestemmingsplannen aangepast en ontwerpen uitgewerkt Daarnaast is het resultaat van deze fase een Nota van uitgangspunten waar het project aan moet voldoen. Hier wordt bepaald hoe het boombelang wordt meegenomen. De gemeentelijke groendeskundige toetst of de uitgangspunten voor het inpassen van bestaande en nieuwe bomen goed zijn verwoord. Ook worden uitgangspunten voor compensatie in de Nota van uitgangspunten opgenomen. Er moeten duidelijke compensatieafspraken gemaakt worden voor houtopstanden die op de Groene Kaart staan en voor houtopstanden en groen die niet op de Groene Kaart staan. De Inhoud van de Nota van uitgangspunten: •

eisen uit Bomenbeleidsplan

•

behoudenswaardige bomen behouden en inpassen van bomen

•

inspanningsverplichting tot behoud van bomen

•

uitvoeren projectgebonden inventarisaties

•

afweging van boombelangen en verwijderingsgronden

•

inzet Boomdeskundige

•

uitstralingseffecten van het project op omliggende bomen

Definitiefase In deze fase worden de ruimteclaims van de diverse functies gemaakt. Voor bomen en overig groen wordt beoordeeld wat waardevol is en een hoge waarde heeft (groen), of wat een lage waarde heeft en vervangen of verwijderd kan worden (rood). Daarnaast bestaat er nog een derde categorie (geel). Hierbij is een afweging mogelijk. Hoe met deze afweging wordt omgegaan is project afhankelijk en wordt al in de initiatieffase bepaald. Bomen die op de Groene kaart of onderdeel zijn van de bomenstructuur zullen altijd als waardevol aangemerkt worden. Dat wordt met een inpassingskaart weergegeven. Bomen die niet op de Groene kaart staan of onderdeel zijn van de bomenstructuur kunnen op de inpassingskaart echter ook groen of geel zijn; alle bomen hebben een intrinsieke waarde. Het inpassen op de kaart kan alleen duurzaam als er goede kwantitatieve en kwalitatieve eisen worden gesteld aan groeiplaatsen. Deze eisen worden opgenomen in de nota van randvoorwaarden. Zowel de inpassingskaart als de Nota van randvoorwaarden dienen door de groendeskundige te worden goedgekeurd. Ontwerpfase Het doel van deze fase is om op basis van het voorlopig ontwerp te bepalen wat de effecten van het plan zijn op de bestaande en nieuwe bomen. Op basis van die effecten worden aanbevelingen gedaan ter verbetering van het plan. De bomeninventarisatie uit de Initiatieffase komt hier ook terug.

De conclusies uit deze analyse worden opgenomen in het beplantingsplan, compensatieplan en de groenparagraaf voor beheer en onderhoud Detaillering / ontwerpfase 2 In deze fase ontstaat het definitief ontwerp. De definitieve ruimteclaims voor de bomen worden in de tekeningen verwerkt. Ook wordt een boombeschermingsplan opgesteld om bomen en groeiplaatsen te beschermen. Uitvoeringsfase In deze fase worden fysieke maatregelen uitgevoerd en is de kans op schade aan bomen het grootst. In deze fase moet daarom een boombeschermingsplan uitvoeringsfase opgesteld worden. In dat plan worden afspraken gemaakt over het voorkomen van boomschade en hoe gewaarborgd wordt dat de vereiste kwaliteit ten aanzien van bomen en groen wordt gehaald. Ook wordt de rol van een eventuele bomenwacht erin vastgelegd. De bomenwacht bewaakt correcte naleving van het boombeschermingsplan. Beheer- en nazorgfase Het resultaat van deze fase is een overdrachtsdocument. In dat document wordt opgenomen welke bomen ingepast of aangeplant zijn. In het document worden ook de overige toegepaste materialen beschreven en de aandachtspunten voor beheer aangestipt.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Bijlage 5 – Ontwikkelen op basis van ecosysteemdiensten Als gekeken wordt naar het bomenbestand van onze gemeente bestaat deze uit een diversiteit aan boomsoorten, groottes en leeftijden. Met behulp van gespecialiseerde bedrijven kan gekeken worden naar wat naast de opbouw van het bomenbestand de bomen onder andere aan CO2 afvangen en op voorraad hebben. Ook kan een voorspelling worden gedaan over de ontwikkeling van het bomenbestand en daarmee de toename of afname van baten inzichtelijk maken. Deze manier van waardeberekening berekent lang niet alle waarden van een boom, maar kan wel worden gebruikt als indicator.

Bijlage 5.1 Voorbeeldcasus i-Tree in Boxtel

Boxtel

Waarde

Eén van de manieren om de maatschappelijke waarde van bomen te meten is het softwareprogramma i-Tree Eco. I-Tree Eco is een gespecialiseerd programma waarmee sommige waarden van bomen kunnen worden berekend. Deze waarden geven geen volledig beeld van de waarde van de boom, maar bieden wel een aanvulling op de traditionele waardeberekening. Ook is het mogelijk om concreet te sturen op een duurzame groei van het bomenbestand. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om te meten in welke mate een boom koolstof opneemt en vasthoudt en hoeveel water een boom afvangt bij een flinke regenbui. Met i-Tree Eco wordt zo een deel van de baten van ecosysteemdiensten van bomen inzichtelijk gemaakt. Tegelijk worden deze baten ook vertaald naar andere kosten die door de aanwezigheid van de boom worden vermeden, zoals extra investeringen in het riool.

Aantal bomen

36.175

Bladoppervlak m2

15.020.926

Gelijk aan 2.347 voetbalvelden

Luchtvervuilende stof

Ton verwijderd

Waarde

per jaar

Stikstofdioxide (NO2)

4.402.000

€

236.393

Ozon (O3)

11.400.000

€

34.203

Fijnstof (PM2,5)

520.000

€

63.524

Zwaveldioxide (SO2)

1208.000

€

46.782

Totaal

17.832.000

€

380.903

Koolstofdioxide

Verwijderd (kg per jaar)

Waardetoename (per jaar)

CO2-vastelgging

600.000

€

210.500

De waarden die met i-Tree Eco te berekenen zijn;

CO2-voorraad (ton)

86.903.000

€

30.763.744

• •

Waterafvang

Vermeden waterafloop (m3 per bui)

Waardetoename (per jaar)

Regenwater

32.220

€

27.548

Totaal alle baten (per jaar)

Luchtverschoning, waterafvang en CO2-opname.

€

713.442

•

CO2 opname en opslag Afvang van luchtverontreinigende stoffen zoals fijnstof en stikstof Hydrologie van de boom zoals waterafvang en verdamping

Voor Boxtel heeft de berekening geleid tot het overzicht hiernaast. Daarbij moet onthouden worden dat de berekende waarden maar een (klein) deel van de totale waarde van de bomen weergeven. Boxtel heeft ruim 36.100 bomen in het gemeentelijk bomenbestand. De berekende waarden van deze bomen vertegenwoordigen ongeveer € 713.000,-. Deze waarde staat los van de gemaakt kosten voor aanleg, beheer en eventuele schadetaxaties, die horen er nog bij opgeteld te worden voor een zo compleet mogelijk beeld.

Tabel 1 Waarde van bomen in euro's in de gemeente. Voor het berekenen van de monetaire waarde anno 2019 is gebruik gemaakt van Handboek Milieuprijzen 2017 van CE Delft en de rioolheffing van een gemiddeld huishouden van onze gemeente in 2019 (€ 0,36 per m3.)

Vervolg op volgende pagina

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 Bijlage 5.2 Vergelijking bomen Een gezonde Quercus robur (eik) van ongeveer 35 jaar oud en 20 meter hoog levert volgens de i-Tree rekentool een 5 grote bijdrage aan de ecosysteemdiensten in Boxtel. In figuur A zijn de baten van deze boom weergegeven. In figuur B zijn dezelfde baten berekend voor een kleine Quercus robur (ongeveer 10 jaar oud en 7,5 meter hoog) van dezelfde 6 soort. 7 In de huidige situatie levert de grote boom 114 keer meer diensten ten opzichte van de kleine boom (jonge aanplant) aan vermeden kosten. Om hetzelfde aan CO2 voorraad te halen als de eik van 20 meter hoog heb je 135 jonge bomen 8 nodig van ongeveer 6 meter hoog (10 centimeter stamdoorsnee). Dit benadrukt hoe belangrijk het is om niet in aantallen (kwantiteit) te tellen maar juist ook na te denken over de kwaliteit, de juiste boom op de juist plaats. Het 9 benadrukt ook het belang om een boom te behouden, en niet zomaar akkoord te gaan met vervanging. 10 11 Figuur A: Figuur B: Boom (groot) Quercus robur Ca. 35 jaar Boom (klein) Quercus robur Ca. 10 jaar B oud oud Hoogte

Hoogte

7,5

Conditie

Goed

Conditie

Goed

Bladoppervlak

747,00

Bladoppervlak

55,6

CO2 opname

65,80

Kg/jaar

€ 26,70

CO2 opname

3,5

Kg/jaar

€ 1,42

CO2 voorraad

4.706,00

€ 1.910,00

CO2 voorraad

34,7

€ 14,10

Afvang luchtverontreinigende stoffen

872,00

g/jaar

€ 21,85

Afvang luchtverontreinigende stoffen

64,90

g/jaar

€ 1,60

Waterafvang (bij regen)

1,60

€ 0,58

Waterafvang (bij regen)

0,23

€ 0,08

Totaal in €

€ 1.960,00

Totaal in €

€ 17,20

747 m2 bladoppervlak staat gelijk aan bijna vier tennisvelden, en 1,60 kuub water is evenveel als 160 emmers van 10 liter! Belangrijk is dat voor de i-Tree berekening ontbrekende boomgegevens met gemiddelden zijn aangevuld. De totale baten kunnen in werkelijkheid enigszins afwijken. Bij gebruik van deze cijfers dient hier altijd naar verwezen te worden.

Vervolg op volgende pagina

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 Bijlage 5.3 Kengetallen waarde berekening bomen I-Tree Eco Bron; Handboek milieuprijzen 2017 5 Milieuprijzen in €/kg emissie (bovenwaarde) 2019 6 €/kg 7 CO € 0,065 8 CO (2 graden beleid) € 0,174 9 2°C - 80% doelstelling - € 0,065 Europees 10 2°C - 95% doelstelling € 0,406 Dit kengetal is gebruikt klimaatwet NL in de CO berekeningen 11 PM € 139,998 B NO € 61,622 2 2

2,5

SO2

€ 44,409

O3 (NMVOs)

€

3,615

€

0,174

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Bijlage 6 - Bomenstructuurkaart

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Bijlage 7 - Participatiedossier Samenvatting participatiedossier Het bomenbeleidsplan is tijdens het gehele schrijfproces gespiegeld aan de input uit het participatietraject. De resultaten van dit traject zijn vastgelegd in een participatiedossier dat is overhandigd aan de gemeente. In deze bijlage is uiteengezet hoe de input uit het participatietraject is vertaald naar het bomenbeleidsplan. De bijbehorende brondocumenten zijn bij de gemeente op te vragen. Bomenwandeling De bomenwandeling met vertegenwoordiging van verschillende gemeentelijke disciplines heeft de eerste richting gegeven aan de invulling van het bomenbeleidsplan. Meerdere aandachtspunten die door de aanwezige ambtenaren zijn aangedragen hebben vanaf het begin van het schrijfproces een rode draad gevormd. Voorbeelden hiervan zijn: • De uitspraak ‘de juiste boom op de juiste plek' (kwaliteit boven kwantiteit) is al tijdens de bomenwandeling gedaan, en heeft al op een vroeg moment richting gegeven aan de inhoud van het beleidsplan. • Tijdens de bomenwandeling werd al snel duidelijk dat de waarde van bomen door de verschillende vertegenwoordigde beleidsvelden wordt (h)erkend. Sturen op het verhogen van deze waarden werd breed gesteund. • Het plaatsen van bomen in relatie tot het te verwachten eindbeeld is ook tijdens de bomenwandeling besproken.

Inmiddels hanteert de gemeente (mede door de besproken problematiek) het Handboek Bomen. • Gedurende de bomenwandeling is de vraag gesteld: ‘is de ene bewoner belangrijker dan de andere?’. Het antwoord hierop is vanzelfsprekend ‘nee’. In het beleidsplan is gepoogd voor iedereen dezelfde regels te formuleren. Wel wordt in zekere mate rekening gehouden met zwakkere inwonersgroepen. Zo is in het beleid ruimte ingebouwd om maatregelen te kunnen nemen op plekken waar (bijvoorbeeld) veel mensen komen die slecht ter been zijn.

•

Gedurende de bomenwandeling is geconcludeerd dat de groenspecialisten van de gemeente al bij de RO-fase van ruimtelijke ontwikkelingen betrokken horen te worden. Her toepassen van mixlanen, en daarbij het algeheel verhogen van de soortendiversiteit, is ook besproken tijdens de bomenwandeling. Dit is als uitgangspunt in het beleidsplan opgenomen. Iedereen beleeft een boom op een andere manier. Daarnaast vraagt ook iedere situatie om een andere inrichting, beheer of maatregel bij overlast. In het beleidsplan is hiermee omgegaan door enerzijds één duidelijke set regels te formuleren die voor iedereen en iedere locatie geldt. Anderzijds is voor de groenspecialisten van de gemeente ruimte opengelaten om op basis van eigen kennis en ervaringen van de norm af te kunnen wijken wanneer de situatie dat vereist. Tijdens de bomenwandeling is geconcludeerd dat bestaande bomen niet voldoende worden beschermd bij werkzaamheden. In het beleidsplan is daarom extra aandacht besteed aan het beschermen van bomen.

Vervolg op volgende pagina

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 Boomcafé Boxtel 5 Brondocument: Resultaten_boomcaféBoxtel_v1.1.xlsx 6 Tijdens het boomcafé hebben inwoners van de gemeente hun kijk op bomen gedeeld. Dit is gedaan op basis van 5 thematafels waar onder begeleiding van groenspecialisten (van de gemeente en BTL Advies) verschillende werkvormen 7 zijn ingezet om diverse informatie op te halen. 8 Thema Toekomst Werkvorm: schuifbalken 9 Thema Keuze Hoe opgenomen in beleidsplan Klimaat De gemeente moet zich inzetten om Dit is een basisuitgangspunt in het beleidsplan 10 klimaatproblemen te voorkomen. en een van de hoofdredenen om goed voor het bomenbestand te zorgen. 11 B Oude bomen De gemeente moet vooral bomen planten Dit is vertaald naar de term: ‘de juiste boom op waar ze natuurlijk oud kunnen worden, technische oplossingen worden ingezet wanneer ze voor veel voordelen zorgen.

de juiste plek’; dit is een van de belangrijkste uitgangspunten in het beleidsplan.

Vergroening

De gemeente stimuleert vergroening met informatie en middelen, maar inwoners hebben zelf ook een verantwoordelijkheid.

In het beleidsplan zijn uitgangspunten opgenomen voor het stimuleren/ondersteunen van private waardevolle bomen. Ook voor de inhoud en vorm van communicatie zijn uitgangspunten opgenomen.

Uiterlijk openb. Groen

Het groen in de gemeente moet een natuurlijke uitstraling hebben, maar is geen complete wildernis.

De (hoofd)bomenstructuur biedt ruimte voor lange termijn ontwikkeling van bomen. Daarmee zal op diverse plekken ook ruimte gecreëerd worden om ecologische groenzones te realiseren.

Kwaliteit vs kwantiteit

De gemeente moet zich sterk richten op het vergroten van het bomenbestand, waar het kan wordt lokaal gezocht naar de minst overlastgevende plek

In het beleidsplan is opgenomen dat bij nieuwe ontwikkelingen (en herinrichtingsprojecten) waar mogelijk en duurzaam nieuwe bomen worden ingepast. Uitgangspunt daarbij is dat bomen voldoende ruimte krijgen om de beoogde levensduur met minimale overlast kunnen bereiken. Bomen zijn een belangrijk basisonderdeel van de leefomgeving.

Groen vs parkeren voor deur

Groen voor de deur is belangrijker dan parkeren voor de deur, maar tegenstanders komen met sterke argumenten (bijv. invalidenplaatsen). Algemeen vergroenen van straten is erg populair, dus ga met bewoners in gesprek: moeten het bomen zijn?

De afweging groen vs. parkeren blijft een aandachtspunt. In het bomenbeleidsplan is opgenomen dat de groenspecialisten van de gemeente eerder bij ruimtelijke ontwikkelingen worden betrokken. Hierdoor wordt een beter afgewogen beslissing over dit soort vraagstukken geborgd.

Vervolg op volgende pagina

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 Suggesties om overlast/klachten te Hoe opgenomen in beleidsplan verminderen 5 Boom(soort) op de juiste plek Opgenomen als standaarduitgangspunt. 6 Bewsutwording waarde boom Hiervoor zijn uitgangspunten opgenomen in het beleidsplan 7 8 Bewoners benaderen: In het beleidsplan zijn uitgangspunten hierover opgenomen in het - bij keuze boom hoofdstuk 'Samen bereiken we het meest' 9 - bij wegnemen overlast 10 Durf te vernieuwen/insteken op Uitgangspunten hierover zijn opgenomen in het beleidsplan. Op circulair of lokale verwerking/richten gebied van biodiversiteit wordt er bijvoorbeeld ingegaan op een divers op biodiversiteit bomenbestand. 11 Thema kwaliteiten van bomen - rollenspel B Bij de thematafel ‘kwaliteiten van bomen’ is in de eerste plaats geprobeerd de participanten te informeren over hoe

verschillende mensen naar dezelfde boom kunnen kijken. Gedurende het rollenspel is daarnaast informatie verzameld gebaseerd op de vraag: ‘hoe kijkt een ander naar deze boom?’. De informatie die opgehaald is, is dus opgebouwd uit inschattingen door inwoners, en niet op daadwerkelijke reacties uit de specifieke doelgroep. Daarom zijn de resultaten van deze thematafel niet 1-op-1 vertaald naar het beleidsplan. Wel zijn de resultaten gebruikt om een inschatting te maken van het sentiment dat speelt onder de participanten. Hierbij is ook tijdens het boomcafé door de tafelleider een inschatting gemaakt. De participanten schatten in dat de meeste andere doelgroepen positief zijn over de huidige staat van de bomen in de gemeente. Het sentiment van volwassen inwoners met een eigen huis wordt overwegend matig ingeschat, maar de reden hiervoor is niet duidelijk. Thema Ruimte voor bomen

Werkvorm: brainstorm

1. Op welke plaatsen in de 2. Op welke manier horen gemeente zouden de bomen bomen bij de geschiedenis van een visitekaartje moeten de gemeente? zijn?

3. Hoe maken bomen de gemeente herkenbaar?

Bij toegangswegen kernen

Voorpootrecht

Geboortebosje

Op pleinen

Beeldbepalend

Herdenkingsbosje

Markante punten (o. a. kasteel, Molenwijk)

Populieren/productiehout

Burgemeestersbos (1 boom bij strat ambsttermijn)

Parken (o. a. Processiepark) en (Speel)velden, zoals bij Liempdseweg

Etymologie 'Boxtel'

Brede bomenwal tussen A2 en nieuwe wijk Heem van Selis

Veel bezochte wegen (o. a. Europalaan, v/d voortweg)

Langs de A2

Vervolg op volgende pagina

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Het thema ‘ruimte voor bomen’ bleek bij het boomcafé onder participanten veel interesse te krijgen.

Er zijn een aantal opmerkingen gemaakt die in de kern op hetzelfde neerkomen:

De antwoorden die zijn gegeven op vraag 1 zijn gebruikt om de bomenstructuur meer richting te geven. Daarbij is gekeken of locaties op basis van de gegeven input toegevoegd konden worden. Oude gebouwen en centrale locaties zijn ook waar relevant opgenomen in de bomenstructuur.

Neem overlast serieus Meerdere inwoners benoemen het feit dat zij zich niet gehoord voelen met betrekking tot overlast klachten. Dit benadrukt het belang van goede, en duidelijke communicatie en klachtenafhandeling.

Thema mooi groen Boxtel Bij het thema ‘mooi groen Boxtel’ mochten deelnemers stickers plakken op een kaart van de gemeente: een groene sticker op de plekken die ze mooi vinden, en een rode op plekken die ze aangepast willen zien. De participanten is gevraagd om op een bijgevoegde lijst op te schrijven waarom ze de groene/rode sticker hebben geplakt. Het resultaat van deze thematafel is gebruikt om inzicht te krijgen in de populaire en niet populaire groenlocaties in de gemeente. Omdat de reacties voornamelijk gericht zijn op specifieke locaties zijn de meeste reacties niet 1-op-1 overgenomen in het beleid, maar zijn ze wel gebruikt om de groenstructuur vorm te geven. In diverse gevallen gingen positieve reactie over bomen die al als waardevol zijn aangemerkt. Ook in dat geval is de reactie niet verder verwerkt. De gemeente bewaart de reacties zodat deze bij toekomstige ontwikkelingen kunnen worden geraadpleegd. Thema Ei kwijt Bij het boomcafé is op een neutrale locatie een poster opgehangen waar participanten vragen, opmerkingen en ideeën met betrekking tot het bomenbeleid konden opschrijven die niet aansloten op de thematafels. De meeste opmerkingen kunnen worden aangemerkt als enkelvoudig. Dit betekent dat de opmerking maar één keer genoemd is. De meeste van deze opmerkingen worden met het nieuwe bomenbeleidsplan opgevangen, bijvoorbeeld het beschermen van bomen tegen schade.

Meer bomen/ groen Het aanplanten van bomen wordt meermaals benoemd. Hierbij wordt ook aangegeven dat het dan wel moet gaan om de juiste boom op de juiste plek. Ook wordt de waarde van groen benadrukt. Durf te kappen Naast het aanplanten van groen/bomen, wordt er juist ook aangegeven dat er soms gekapt moet worden, maar dat de gemeente hier soms te terughoudend in is. Werksessie gemeenteraad Boxtel In maart 2019 heeft een informatieve werksessie met de gemeenteraad plaatsgevonden. Tijdens de sessie met betrekking tot vraagstukken over bomen de mening gepeild van de aanwezige raadsleden. Het doel van de werksessie was om de raadsleden inzicht te geven in de te maken keuzes. Vanwege het informerend karakter van de sessie kunnen de resultaten niet gebruikt worden om het bomenbeleid vorm te geven. Wel is gedurende het proces teruggeblikt om te peilen of een tussentijds informatiemoment met de raad nodig was. Op basis van deze inhoudelijke vergelijking is de conclusie getrokken dat tussentijds geen grote nieuwe thema’s in het groenbeleid zijn opgenomen waarover de raad tussentijds geïnformeerd dient te worden. Wanneer wordt teruggeblikt is het interessant om te zien dat het uiteindelijke bomenbeleid op de meeste vlakken overeenkomt met de door de raadsleden gegeven meningen.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Bijlage 8 - Procesboom

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 Bijlage 9- Kwaliteit gaat boven kwantiteit 5 6 7 8 9 10 11 B

Vervolg op volgende pagina

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Bijlage 10 – Zoeklocaties voor ontwikkeling van de bomenstructuur Onderstaande zoeklocaties zijn een eerste inventarisatie die voorafgaand aan uitvoering nog een grote herziening vereist. Bij deze herziening kunnen nog diverse locaties worden geschrapt of toegevoegd. Ontwikkellocatie

Waarom

Gewenste invulling

Boxtel

In het begin van de Essche Heike ontbreekt een boomstructuur. Wat dichter naar de spoorwegovergang staan meer bomen, maar is er wel sprake van een versnipperde structuur.

Realiseren en herstellen van de boomstructuur, om zo meer eenheid te creëren. Op enkele plekken is al sprake van jonge aanplant. De mogelijkheid doet zich voor een divers bomenbestand verder te ontwikkelen. Dat leidt tot minder overlast van ziekte of aantastingen van bepaalde boomsoorten (zoals zomereiken; eikenprocessierups).

De toegangswegen worden nu gedeeltelijk begeleid door een boomstructuur, maar op veel plekken ontbreekt die. De toegangswegen worden als onaantrekkelijk ervaren. Door de bomenstructuur hier te versterken kan het beeld verbeterd worden.

Verbeteren/versterken van de boomstructuur, om zo een groene corridor te realiseren vanuit Boxtel naar de Kampina. Op sommige plekken is al sprake van jonge aanplant in de straat. Dit zal gedeeltelijk zorgen voor het herstel van de bomenstructuur. Tevens doet de kans zich voor meerdere boomsoorten in een rij toe te passen. Dit verhoogt de biodiversiteit (zeker in combinatie met ecologisch bermbeheer).

Geen structuur aanwezig en verbetering beeldkwaliteit

Realiseren van een boomstructuur als aanvullende verbinding tussen de kernen Boxtel en Liempde. De bermen hebben nu een te geringe omvang, maar bij herinrichting van de weg passend bij de functie als fietsstraat onstaat deze ruimte wel.

Versnipperde bomenstructuur in de gehele straat.

Verbeteren/versterken van de boomstructuur. Door het onderbroken karakter van de bomenstructuur ontbreekt eenheid. Vanaf de Albert Heijn naar noordelijke richting is wel minder ruimte voor een boomstructuur. Dit kan opgelost worden door met klein blijvende boomsoorten te werken.

Vrijwel geen boomstructuur aanwezig in de straat. Veel verstening. Bomen kunnen bijdrage aan de klimaat-functie terugdringen temperatuur.

Realiseren van een boomstructuur. Vanwege de geringe beschikbare ruimte is het aanplanten van leibomen een goede invulling. Uit cultuurhistorisch oogpunt én beeld is het wenselijk dezelfde boomsoorten te gebruiken bij invulling van deze ontbrekende schakel.

Essche Heike, vanaf de Esschebaan tot de spoorwegovergang + Ecologische waarde + Biodiversiteit

Boxtel Toegangswegen vanuit Boxtel, waaronder de Ladonkseweg + Ecologische waarde + Waardevolle en prettige leefomgeving + Biodiversiteit Boxtel Liempdseweg + Waardevolle en prettige leefomgeving + Ecologische waarde Boxtel Prins Hendrikstraat + Waardevolle en prettige leefomgeving Boxtel Burgakker + Cultuurhistorie + Klimaat

Vervolg op volgende pagina

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Ontwikkellocatie

Waarom

Gewenste invulling

Boxtel

Vrijwel geen boomstructuur aanwezig in deze straten. Er is sprake van veel verstening, maar ook weinig ruimte voor vergroening.

Realiseren van een boomstructuur en aansluiten op bestaande boomstructuren. Vanwege de geringe beschikbare ruimte is het aanplanten van leibomen of kleinblijvende boomsoorten een optie. In de Breukelsestraat zijn al enkele bomen aangeplant.

Tongersestraat, Breukelsestraat tot de Parallelweg Noord en vanaf de kruising Parallelweg Noord tot afslag Van Leeuwenstraat, begin Baroniestraat (vanuit de Kreukelsestraat)

Bomen kunnen bijdrage aan de klimaat-functie terugdringen temperatuur.

Verderop in de Parallelweg Noord zijn aan beide kanten van de weg bomenlanen gerealiseerd met aan elke kant een andere soort (es en kastanje). Voor het creëren van meer eenheid en een aangesloten boomstructuur kunnen deze soorten al eerder in de straat aangeplant worden.

Ontbreken van een boomstructuur in deze, gedeeltelijk cultuurhistorisch waardevolle, straat.

Realiseren van een boomstructuur waar mogelijk. Gezien de geringe beschikbare ruimte is het aanplanten van leibomen een mogelijke invulling. Meer groen in deze straat zal voor minder hittestress zorgen en een aantrekkelijker beeld creëren.

Onderbreking van de boomstructuur in de Keefheuvel.

Herstellen van de bomenstructuur om eenheid met de rest van de straat te creëren en een versterking van de groene leefomgeving. Indien beschikbare ruimte te beperkt is, kan gedacht worden aan het stimuleren van een structuur -van geschikte bomen- in de voortuinen.

+ Waardevolle en prettige leefomgeving + Klimaat Boxtel Clarissenstraat vanaf afslag koppel tot Markt + Cultuurhistorie + Waardevolle en prettige leefomgeving + Klimaat Liempde Keefheuvel (Net voor de afslag Vlasspreistraat tot enkele honderden meters boven afslag Smidsepad) + Waardevolle en prettige leefomgeving

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 Bijlage 11 – Beoordelingsproces waardevolle- en monumentale bomen 5 Waardevolle bomen: Spoor A Verplichting Eis 6 HOOFDEISEN, 7 SPOOR A: • Een boom heeft een bijzondere waarde. Deze bomen zijn direct bij aanplant waardevol • De boom vormt geen onafwendbaar risico voor de omgeving 8 Alle eisen verplicht 9 GEDENKBOOM 10 1. Herdenkingsboom: geplant ter gelegenheid van een belangrijke maatschappelijke gebeurtenis, zoals een geboorte, huwelijk of kroning binnen het koningshuis 2. Geschenkboom: de boom is geschonken aan of door de gemeente bij een bijzondere 11 BIJZONDERE maatschappelijke gebeurtenis of speciale gelegenheid WAARDEN, 3. Toekomst-/wereldboom: de boom is aangeplant met een dusdanige groeiruimte, waardoor B SPOOR A: de boom kan uitgroeien tot waardevolle- of monumentale boom Minimaal 1 eis verplicht

HERPLANTPLICHT 4.

Bomen die zijn aangeplant vanuit de herplantplicht worden direct bij aanplant als waardevol beschouwd

Vervolg op volgende pagina

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 Waardevolle bomen: Spoor B Verplichting Eis 5 6 1. Geschatte leeftijd minimaal 50 jaar 2. Minimale toekomstverwachting van 10 jaar 7 • De toekomstverwachting wordt vastgesteld op basis van de conditie en eventuele HOOFDEISEN, geconstateerde gebreken SPOOR B: 8 3. Goede tot voldoende conditie conform beoordeling methode Roloff (1989) Alle eisen ver- 4. Minimaal 5 meter van de dichtstbijzijnde bebouwing staan, zodat een goede kroonontwikkeling plicht mogelijk is (met uitzondering van bomen met vormsnoei). 9 5. De boom vormt geen onafwendbaar risico voor de omgeving 6. De boom voldoet aan minimaal 1 sub-eis 10 BEELDBEPALEND 11 VOORWAARDE: De boom kan alleen beeldbepalend zijn als deze voor minimaal 50% zichtbaar is vanaf een publiek toegankelijke ruimte B 1. 2. 3.

De boom is door zijn grootte, vorm en verschijning onvervangbaar voor het karakter van de omgeving De boom vormt een onderdeel van een geheel intact zijnde boomgroep of uniforme laanbeplanting die een karakteristieke structuur in stad of landschap zichtbaar zou maken De boom is een herkenningspunt en/of oriëntatiepunt

DENDROLOGISCHE WAARDE 4. 5.

SUB-EISEN SPOOR B: Minimaal 1 eis verplicht

De boom is voor de gemeente van een zeldzame soort, variëteit, grote omvang of hoge leeftijdsklasse De boom heeft een bijzondere/ zeer karakteristieke groeivorm als gevolg van natuurlijke oorzaken (bijv. meerstammigheid) Inwoners kennen deze boom vanwege zijn vorm.

CULTUURHISTORISCHE WAARDE 6. 7. 8. 9.

De boom maakt deel uit van een monumentale omgeving of een cultuurhistorisch waardevol object of staat op een historisch belangrijke plaats Markeringsboom: geplant ter markering, zoals grensbomen in het agrarisch gebied of bakenbomen langs de rivieren Bijzondere vorm: bijvoorbeeld kunstsnoeivorm, aanplant of groei Fruitbomen: Aangeplant bij monumentale boerderijen of aangeplant als individu, bijvoorbeeld hoogstamperenboom of -appelboom

ECOLOGISCHE WAARDE

10. De boom heeft een ecologische betekenis doordat er zeldzame planten of dieren in leven (belangrijke functie in het ecosysteem) 11. De boom vormt een belangrijke schakel in de ecologische structuur, bijvoorbeeld door in een totaal versteend gebied een positie in die in de ecologische infrastructuur de functie van ‘stepping stone’ kan vervullen 12. De boom heeft een bijzondere genetische waarde (inheemse genenbank)

EDUCATIEVE WAARDE

13. De boom is van belang voor scholing of andere onderwijsdoeleinden

Vervolg op volgende pagina

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Monumentale bomen Verplichting

HOOFDEISEN: Alle eisen verplicht

Eis 1. 2. 3. 4. 5.

Geschatte leeftijd is minimaal 80 jaar Minimale toekomstverwachting van 10 jaar • De toekomstverwachting wordt vastgesteld op basis van de conditie en eventuele geconstateerde gebreken Goede tot voldoende conditie conform beoordeling methode Roloff (1989) De boom vormt geen onafwendbaar risico voor de omgeving De boom voldoet aan minimaal 1 sub-eis

BEELDBEPALEND

VOORWAARDE: De boom kan alleen beeldbepalend zijn als deze voor minimaal 50% zichtbaar is vanaf een publiek toegankelijke ruimte 1. 2. 3.

DENDROLOGISCHE WAARDE 4. 5. SUB-EISEN: Minimaal 1 eis verplicht

De boom is voor de gemeente van een zeldzame soort, variëteit, grote omvang of hoge leeftijdsklasse De boom heeft een bijzondere groeivorm als gevolg van natuurlijke oorzaken (bijv. meerstammigheid)

CULTUURHISTORISCHE WAARDE 6. 7. 8. 9.

De boom maakt deel uit van een monumentale omgeving of een cultuurhistorisch waardevol object of staat op een historisch belangrijke plaats Markeringsboom: geplant ter markering, zoals grensbomen in het agrarisch gebied Bijzondere vorm: bijvoorbeeld kunstsnoeivorm, aanplant of groei Fruitbomen: Aangeplant bij monumentale boerderijen of aangeplant als individu, bijvoorbeeld hoogstamperenboom of -appelboom

ECOLOGISCHE WAARDE

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 B

Bijlage 12 - Processchema beoordeling waardevolle- en monumentale bomen

BOOM ZONDER STATUS

WAARDEVOLLE BOOM Spoor A

WAARDEVOLLE BOOM Spoor B

Hoofdeisen: - Boom heeft minimaal 1 bijzondere waarde - Boom vormt geen onafwendbaar risico

Hoofdeisen (alle): - Geschatte leeftijd minimaal 50 jaar - Goede tot voldoende conditie - Minimaal 5 meter uit bebouwing - De boom vormt geen onafwendbaar risico - De boom voldoet aan minimaal 1 sub-eis

Bijzondere waarden (minimaal 1): - Gedenkboom - Geplant onder herplantplicht

MONUMENTALE BOOM Aanvullende status Hoofdeisen: - Geschatte leeftijd is minimaal 80 jaar - Minimale toekomstverwachting van 10 jaar - Goede tot voldoende conditie - De boom vormt geen onafwendbaar risico - De boom voldoet aan minimaal 1 sub-eis Sub-eisen: - Beeldbepalend - Dendrologische waarde - Cultuurhistorische waarde - Ecologische waarde

Sub-eisen (minimaal 1) - Beeldbepalend - Ecologische waarde - Educatieve waarde - Dendrologische waarde - Cultuurhistorische waarde

1 terug naar vorig beeld 2 3 4 Bijlage 13 – Toelichting weigeringscriteria omgevingsvergunning Bomenverordening a. natuur- en milieu(-technische) waarden: Het betreft d. stads- en dorpsschoon: Waarden samenhangend 5 hier het ecologisch belang van natuurbehoud met het aanzicht van het dorp en het groengebied en natuurontwikkeling. Zoals bijvoorbeeld de die bepalend zijn voor de stedelijke, landschaps6 natuurwetenschappelijke betekenis van bomen en en natuurbeleving. De betekenis van bijvoorbeeld houtopstand, doordat daarop zeldzame planten knotbomen en laanbeplanting als structurerend 7 groeien, de invloed op de bodemhuishouding en element kunnen bepalend zijn voor bouwkundige de nestel- of schuilgelegenheid voor bepaalde kwaliteiten. Daarnaast valt te denken aan het belang 8 diersoorten. van bomen in relatie tot architectonisch belangrijke gebouwen, het monumentale karakter van de 9 b. landschappelijke waarde: De houtopstand openbare ruimte of de geschiedenis van een plek. accentueert een karakteristiek landschappelijk Een boom, bomen of houtopstanden kunnen door 10 element of structuur of vormt een herkenningspunt hun omvang, verschijningsvorm of hoge leeftijd op in het landschap en/of De boom of bomen vormen zichzelf van belang zijn of bepalend zijn voor de 11 een onderdeel van een geheel intact zijnde belevingswaarde van de openbare ruimte.

boomgroep of uniforme laanbeplanting die een B karakteristieke structuur in stad of landschap e. waarden voor recreatie en leefbaarheid: Bij bomen c.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=MijnGemeenteDichtbij&id=54039280-d0cd-4bf1-9917-579e2ec624a9