Begroting 2024 Boxtel - bijlage 1 Begroting 2024 Boxtel (1328319)

Realisatie 2022 56

Verwachting 2023 75

Doel 2024 Nog niet bekend

Doel 2027 Nog niet bekend

45 34 44 56 13 10

46

48

50

44

44

42

15

15

17

40 42

40

42

45

35 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Toelichting: • Cijfers zijn gebaseerd op de landelijke benchmark Divosa Statushouders 2022. De benchmark laat meerjarig resultaten en trends zien. Gemeenten kunnen zich op diverse gebieden vergelijken met andere gemeenten en met het landelijk gemiddelde van de deelnemers. • De benchmark betreft alle statushouders die sinds 2014 in de gemeente ingeschreven staan en die een vergunning asiel voor bepaalde of onbepaalde tijd hebben ontvangen, inclusief nagereisde gezinsleden. • De aanhoudende piek in de taakstelling huisvesting leidt (tijdelijk) tot een hoger aantal statushouders met een uitkering. Tegelijkertijd verwachten we dat het aantal statushouders met een deeltijdbaan stijgt, omdat we inburgering en werk vanaf de start willen combineren. • We verwachten een stijging van het aantal statushouders dat onderwijs volgt (stapeleffect). Een gemiddelde opleiding duurt vaak minimaal 2-3 jaar. Hierdoor neemt het aantal jonge statushouders in het onderwijs over de jaren heen toe. Ook zetten we hier extra op in. • Vanaf 1 januari 2022 heeft de gemeente een regierol in de Wet inburgering. We verwachten dat eind 2024 de eerste statushouders onder het nieuwe stelsel hun inburgering afronden. Daarom is nu ook de indicator 'geslaagden inburgering' toegevoegd. De indicator over 2022 bevat nu enkel nog statushouders die onder de oude Wet inburgering vallen.

Dit kost het Minderheden

Rekening 2022

Baten

Begroting 2023 na wijziging 10.187 496

Lasten

9.878

989

645

309

-493

-300

Onttrekking aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

309

-493

-300

Begroting 2023 -493

Begroting 2024 -300

Verschil

Saldo voor bestemming x € 1.000

Begroting 2024 345

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Minderheden

193

De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • In 2023 is incidenteel € 63.000 beschikbaar gesteld door het Rijk voor leerlingenvervoer en taalbevordering voor ontheemden uit de Oekraïne. Dit budget is niet meer beschikbaar in 2024. • In 2023 is € 86.000 incidenteel budget overgeheveld van 2022 naar 2023 voor uitvoering WI en versnelling huisvesting statushouders.

36 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

• •

In de september circulaire zijn aanvullende niet structurele middelen beschikbaar gesteld voor extra ondersteuning hogere instroom inburgering. Voor 2024 is dit € 16.000 minder dan in 2023. In 2023 is € 30.000 incidenteel budget beschikbaar gesteld voor maatschappelijke opvang van de 'oude' inburgering groep. Dit budget is in 2024 niet beschikbaar.

37 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Jeugdzorg

Verantwoordelijke(n): Désiré van Laarhoven-van Abeelen en Fred van Nistelrooij

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We volgen landelijke ontwikkelingen op het gebied van de Jeugdwet zoals de financiering van extra middelen en de reikwijdte van de Jeugdwet. Binnen de regionale samenwerking zullen we als gemeente meedenken en meewerken aan de noodzakelijke hervormingen van de zorg voor jeugd die de staatssecretaris heeft beschreven in een Kamerbrief, op de onderdelen die binnen onze invloedssfeer liggen. • Het Regionale Beleidsteam Jeugdhulp geeft uitvoering aan activiteiten en beleidsprojecten op het gebied van specialistische jeugdhulp (iedere gemeente levert naar rato capaciteit). Zo werken we onder andere aan een gezamenlijk aanpak van de wachtlijstproblematiek bij jeugdzorgaanbieders, jeugdproblematiek bij complexe scheidingen en veiligheid in afhankelijkheidsrelaties. • In 2022 hebben we een monitoringsmodel ontwikkeld om te kunnen (bij)sturen op basis van lokale (financiële) cijfers. Reden hiervoor was de invoering van de PxQ financiering van de inkoop van de jeugdhulp. Dit monitoringsmodel zijn we in 2023 verder aan het verfijnen, zodat we een duidelijker beeld met voorspellende waarde genereren voor het opstellen van de begrotingen. We gaan dan ook meer de koppeling leggen met beleid.

38 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

•

Samen met in- en externe partners werken we aan een toekomstbestendig jongerenwerk.

Beleidsakkoord • We zetten in op het verbeteren en innoveren van signalering, preventie, zorg en ondersteuning. En we hebben aandacht voor het versnellen van de procedures van het indiceren van specialistische hulp en het verkorten van wachttijden. Wij blijven dit oppakken via bestaande projecten zoals project 0e 1e lijn, doorontwikkeling Wegwijs en inkoop specialistische hulp. Ook starten we in 2023 met het meten van de cliëntervaringen jeugd (over 2022,2023,2024) van de eigen dienstverlening door Wegwijs. We reduceren zoveel als mogelijk de administratieve last bij onderlinge verwijzingen tussen professionals in en rondom de zorgstructuren van scholen. • We gaan met de huisartsen in overleg over de criteria die zij hanteren bij het geven van indicaties voor de toegang tot jeugdzorg. We intensiveren de contacten met huisartsen, en zijn in 2023 gestart met de inzet van een jeugdconsulent en een POH-jeugd bij de huisartsen. Tevens continueren we de inzet van een GGZ-jeugdprofessional (ingekocht via Herlaarhof) binnen de wijkteams. • Jongeren die ondersteuning en zorg nodig hebben kunnen voor diverse problematieken terecht bij verschillende organisaties. Dit aanbod dient permanent via gerichte voorlichting gecommuniceerd te worden. We pakken dit op via de wijkteams, in overleg met communicatie en we bespreken dit met organisaties (via gezamenlijk uitvoeringsplan).

• Het aanbod van zorg willen we zoveel mogelijk dichtbij huis of in de vertrouwde omgeving organiseren. Lokale aanbieders krijgen kansen om de zorg te leveren. Dit actiepunt is ingebed binnen de verlengde inkoop 2024 en 2025 (via Open houseconstructie). • In 2023 ontwikkelen we een lokaal sportakkoord. Uitvoering start in 2024. • Vanaf 2024 zijn middelen beschikbaar gesteld voor jongerenparticipatie en de jongerenmakelaar. Voorbereidingen en de inhoudelijke uitwerking worden getroffen in 2023. Nieuw beleid en ambities • In 2023 stellen we een nota integraal beleid sociaal domein op met als onderlegger het concept positieve gezondheid. • We zien al enige jaren een toename in de benodigde personele capaciteit voor de uitvoeringstaken. Dit stelt ons voor vragen en vergt aandacht. Deels is dit te verklaren door toegenomen zwaarte van problematieken op casusniveau. Deels door autonome ontwikkelingen buiten de invloedsfeer van de gemeente maar ook het veranderde zorglandschap waarvoor medewerkers extra trainingen moeten volgen over nieuwe methodieken om aan te sluiten op de ketensamenwerking binnen regionale aanpakken zoals scheidingen en veiligheidsrelaties. Verwacht wordt dat dit structurele meerkosten met zich meebrengt. Voor de begroting van 2024 is 1 fte extra capaciteit aangevraagd. • In 2024 brengen we het schoolmaatschappelijkwerk terug.

Dit brengt structurele kosten met zich mee. Het schoolmaatschappelijkwerk ontzorgt onderwijsprofessionals en ondersteunt leerlingen en ouders met directe gesprekken en aanpakken. De schoolmaatschappelijkwerkers staan in verbinding met de andere professionals binnen en buiten de zorgstructuren rondom scholen en het wijkteam en was een ontbrekende schakel. • Voor de komende drie jaar zijn middelen beschikbaar gesteld om de dienstverlening vanuit Wegwijs te versterken middels ambulante hulp Jeugd i.c.m. WMO, genaamd 'basishulp dichtbij'. Dit is naar voorbeeld van een succesvolle pilot in Sint-Michielsgestel waarbij onder andere zwaardere zorg, escalaties en een uithuisplaatsing voorkomen zijn. 39 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

•

• •

• •

In 2024 zetten we regionaal in op het terugdringen van geweld middels het project ‘Veiligheid in Afhankelijkheidsrelaties’ (ViA) dat breder is dan het project Huiselijk geweld en kindermishandeling. Het thema ViA verbindt veiligheid, volwassenen en jeugd. Het betreft ook mensenhandel, ouderenmishandeling, seksuele uitbuiting (slachtofferhulp naast de vervolging van daders en criminelen). Het doel is binnen vijf jaar geweld bij 70% van de meldingen duurzaam te stoppen. Dit sluit aan op het landelijke toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. De regio Brabant-Noordoost verbindt deze inzet en ontwikkelingen bij de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Regionaal staat het onderwerp complexe scheidingen op de agenda. Lokaal wordt hier in 2024 verder uitvoering aangegeven. Waar mogelijk en nodig sluiten we regionaal aan. In samenwerking met partners is er door een onderzoeksbureau in 2023 onderzoek gedaan naar de behoefte op het gebied van jongerenwerk. In 2023 zijn de voorbereidingen getroffen om in 2024 aan de slag te gaan met de versterking van het jongerenwerk. We sluiten aan bij de gedachte van het wijkgericht werken. We werken samen met ketenpartners, met name politie en boa's, om de aanwas van jonge criminelen te voorkomen.

In 2023 onderzoeken we de thema's binnen de participatiedroom van de La Salle (Koraal) en verkennen we mogelijke vormen van samenwerking vanaf 2024.

Toelichting: Rapportage SD 2022: gemiddeld aantal unieke jeugdigen vertoont een lichte stijging t.o.v. 2021 en 2020. In aantal van 496 (2021) naar 507 (2022) jeugdigen. Tevens is er een lichte stijging van verwijzingen door huisarts, jeugdarts en wijkteam + 3% van 32% in 2021 naar 35% in 2022. We verwachten in de tweede helft van 2023 een kleine daling te realiseren door de inzet van een jeugdconsulent binnen één huisartspraktijk en de inzet van een praktijkondersteuner voor vijf praktijken.

40 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Dit kost het Jeugdzorg

Rekening 2022

Begroting 2023 na wijziging 39 1

Baten

Begroting 2024 1

Lasten

9.467

10.396

10.930

Saldo voor bestemming x € 1.000

-9.428

-10.395

-10.930

Onttrekking aan reserves

363

140

0

Storting in reserves

433

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

-70

140

0

-9.498

-10.254

-10.930

Begroting 2023 -10.254

Begroting 2024 -10.930

Verschil

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Jeugdzorg

-675

De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • Per 2024 is er € 54.000 beschikbaar gesteld voor veilig uitgaan onder jongeren en jongerenparticipatie (spreken met jongeren in plaats van over jongeren) afkomstig uit de uitwerking van het beleidsakkoord. • Per 2024 is per saldo € 50.000 aan structurele middelen opgenomen voor Veiligheid in Afhankelijkheidsrelaties en complexe scheidingen gericht op het terugdringen van huiselijk geweld, ondersteuning van jongeren bij complexe scheidingen. • Per 2024 is per saldo € 61.000 aan middelen opgenomen voor ‘basishulp dichtbij’. Dit betreft dienstverlening door Wegwijs dat zich richt op kortdurende ondersteuning door een jeugdconsulent. • Per 2024 is structureel € 47.000 beschikbaar gesteld voor een Themamakelaar jongeren. Deze vormt de verbinding tussen de gemeente en jongeren en bevordert de jongerenparticipatie.

41 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

WMO

Verantwoordelijke(n): Wim van der Zanden

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We voeren de Wet maatschappelijke ondersteuning uit. De ondersteuning die een inwoner op basis van deze wet kan krijgen, draagt bij aan zijn of haar zelfredzaamheid. Wat een inwoner nodig heeft, wordt individueel bekeken. • We geven uitvoering aan het regionale 'Uitvoeringsprogramma beschermd wonen en maatschappelijk opvang (2022-2025)'. Dit omvat een integrale aanpak op het gebied van preventie GGZ/VZ (Geestelijke Gezondheidszorg en Verslavingszorg), toegang tot en transformatie van de maatschappelijke opvang, regionalisering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang én de decentralisatie van beschermd wonen. • We houden grip op de uitgaven door in te zetten op bijvoorbeeld het delen van hulpmiddelen, Powerful Ageing en resultaatgericht indiceren. Beleidsakkoord • De integrale themagroep Wonen, Welzijn en Zorg pakt de prestatieafspraken samen met de woningcorporaties op. Ook voert deze werkgroep lokaal het 'Regionale Uitvoeringsprogramma Wonen en Maatschappelijke Opvang' uit voor onze inwoners. 42 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

•

• •

We richten de dienstverlening op het verhogen van de zelfredzaamheid van de inwoner, preventie en vroegtijdige interventies bij problemen. De eigen kracht van de inwoner en zijn netwerk staan centraal. We maken optimaal gebruik van de sociale saamhorigheid, het voorliggend veld (algemene voorzieningen die beschikbaar zijn zonder indicatie) en "andere wetgeving" waar inwoners gebruik van kunnen maken. We zetten in op kortdurend en zakelijk indiceren door de wijkteams. Dit betekent dat we maatwerkvoorzieningen verstrekken die: het meest passend en niet zwaarder dan nodig zijn. Op deze manier werken we kostenbewust. We zetten een projectleider in om de onafhankelijke cliëntondersteuning door te ontwikkelen. Hiervoor gebruiken we de SPUK middelen.

Nieuw beleid en ambities • Naar verwachting ontvangen we eind 2023 een bedrag van ca. € 600.000 vanuit de regionale reserve beschermd wonen/maatschappelijke opvang. Voornemen is om dit in te zetten ten behoeve van een meerjarig inclusieprogramma over de periode van 2024 tot en met 2027.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Aantal inwoners met een Wmo voorziening Percentage Wmo-gebruikers met 1 of 2 voorzieningen

Realisatie 2022 1.973

Verwachting 2023 2.071

Doel 2024 2.175

Doel 2027 2.518

82%

83%

84%

87%

Toelichting: • Aantal inwoners met een Wmo voorziening: op basis van eerdere jaren is de autonome groei 7%. We verwachten deze groei door uitvoering van de ombuigingen met 2% te kunnen verminderen, waardoor we nog maar een groei van 5% hebben. • Percentage Wmo-gebruikers met 1 of 2 voorzieningen: we streven naar een toename van 1% per jaar. Dat betekent dat het percentage Wmo-gebruikers dat meer dan 2 voorzieningen heeft, afneemt.

Dit kost het WMO

Rekening 2022

Begroting 2023 na wijziging 218 353

Baten

Begroting 2024 354

Lasten

8.474

9.633

10.257

Saldo voor bestemming x € 1.000

-8.256

-9.280

-9.903

120

0

0

Storting in reserves

1.479

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

-1.359

0

0

Saldo na bestemming x € 1.000

-9.616

-9.280

-9.903

Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves

43 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 WMO

Begroting 2023 -9.280

Begroting 2024 -9.903

Verschil -623

De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • De aanbesteding van de huishoudelijke hulp voor 2024 is in een afrondende fase. De huidige tarieven liggen ruim onder de onderzochte kostprijs. De budgetten voor huishoudelijke hulp zijn met een afwijkend percentage geïndexeerd. • De tarieven voor begeleiding worden vanaf 2024 aangepast als gevolg van inflatie. Als gevolg van de eerste uitkomsten van het kostprijsonderzoek van inkoop begeleiding zijn ook de budgetten voor begeleiding met een afwijkend percentage geïndexeerd. • De uitkering uit de reserve van de Centrumgemeente en de inzet van deze uitkering in de jaren 2024 tot en met 2027 zijn niet verwerkt in de begroting. Wanneer het besluit hierover definitief is zal dit in de bestuursrapportage van 2024 worden gemeld.

44 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Inkomensvoorziening

Verantwoordelijke(n): Mariëlle van Alphen-Habraken

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • Rechtmatig verstrekken van uitkeringen. • Armoedebeleid en schulddienstverlening. Beleidsakkoord • We blijven streven naar meer doorstroom van het aantal rechthebbenden van bijstand naar loonkostensubsidie en regulier werk. • We blijven de verantwoordelijkheid van mensen met een bijstandsuitkering over hun eigen beslissingen van belang vinden: belonen als ze het goed doen, straffen als zij zich structureel niet aan gemaakte afspraken houden. Wederkerigheid blijft hierbij het sleutelwoord. • Consulenten hebben een attitude van helpen en begeleiden in plaats van straffen en afdwingen via regels. • We hechten veel waarde aan goede schuldhulpverlening en begeleiding van inwoners die het betreft. • We continueren onze steun aan de Voedselbank, Vincentius en stichting Leergeld. 45 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Nieuw beleid en ambities • In onze uitvoeringsagenda armoede en schulden is opgenomen dat we onze regelingen simpeler maken. Dit betekent dat we de declaratiebasis van het Welzijnsfonds afschaffen. De financiële consequenties daarvan zijn nog niet goed te ramen en nemen we mee in de bestuursrapportages van 2024. • De voorzieningen die in het sociaal domein verstrekt worden, worden gebaseerd op diverse regelingen. Door toenemende complexiteit van hulpvragen van onze inwoners en het meer integraal werken, is het soms niet mogelijk om volgens de geldende regeling een voorziening te verstrekken. Voor schuldhulpverlening hebben we hiervoor een noodfonds beschikbaar. Om de integraliteit verder te bevorderen zetten we deze vanaf 2024 in voor het hele sociaal domein. • Per 1 januari 2025 gaat naar verwachting de Wet Participatiewet in Balans in werking. Het doel van de wet is om niet de regels, maar de mens centraal zetten. Met als doel rechtszekerheid voor bijstandsgerechtigden te vergroten én om de professional voldoende ruimte te geven hen daarbij te helpen. In 2024 bereiden we ons voor op deze wetswijziging. Wij zien dit ook als kans om het integraal werken in het sociaal domein verder te bevorderen.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Gemiddeld aantal uitkeringen Participatiewet/Ioaw/Ioaz Instroom Participatiewet/Ioaw/Ioaz Uitstroom Participatiewet/Ioaw/Ioaz Gemiddeld aantal rechthebbenden met loonkostensubsidie per jaar*

Realisatie 2022 403

Verwachting 2023 400

Doel 2024 400

Doel 2027 415

110 135 171

190

200

225

* Loonkostensubsidie is een vergoeding voor de werkgever voor het verschil tussen de loonwaarde van een medewerker en het minimumloon. Daarom staat het aantal rechthebbenden met loonkostensubsidie onder inkomensvoorziening. Een deel van deze rechthebbenden werkt bij WSD en een deel bij een reguliere werkgever. Dit verschil staat in het hoofdstuk Participatie.

Dit kost het Inkomensvoorziening

Rekening 2022

Baten

Begroting 2023 na wijziging 7.424 8.080

Begroting 2024

Lasten

13.376

13.332

12.964

Saldo voor bestemming x € 1.000

-5.952

-5.252

-4.461

Onttrekking aan reserves

72

0

0

Storting in reserves

210

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

-138

0

0

-6.090

-5.252

-4.461

8.503

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting 46 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Inkomensvoorziening

Begroting 2023 -5.252

Begroting 2024 -4.461

Verschil 791

De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • In 2023 is incidenteel € 61.000 extra budget binnen het minimabeleid beschikbaar gesteld door het Rijk voor de aanpak van armoede en schulden. Dit budget is in 2024 niet beschikbaar. • In 2023 is incidenteel € 720.000 budget beschikbaar voor het uitkeren van de energietoeslag. Dit budget is niet meer beschikbaar in 2024. Er zijn ontwikkelingen om hier landelijk uitvoering aan te gaan geven vanuit het Rijk.

47 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Participatie

Verantwoordelijke(n): Mariëlle van Alphen-Habraken

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We geven uitvoering aan de Participatiewet. • We plaatsen de doelgroep met een loonwaarde tot 30% Wettelijk Minimum Loon zo veel mogelijk op arbeidsmatige dagbesteding. • We zetten de doelgroep met een loonwaarde tussen 30% en 80% Wettelijk Minimum Loon in hun kracht door ze aan werk te helpen via WSD of andere partners. • We geven de doelgroep met een loonwaarde van 80% tot 100% Wettelijk Minimum Loon indien nodig ondersteuning voor een effectieve toeleiding naar werk (omdat ze meer zelfredzaam zijn). • We laten meer mensen doorstromen naar een reguliere werkgever via de weg van instroom-doorstroom-uitstroom. • We werken mee aan gezamenlijke acties vanuit de Arbeidsmarktregio Noordoost Brabant die binnen ons beleid passen. • We streven op basis van bestaand beleid en nieuwe werkafspraken met WSD en de regionale arbeidsmarkt naar een zo groot mogelijke uitstroom uit uitkeringen.

48 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Beleidsakkoord • We blijven de mogelijkheden onderzoeken om als gemeente meer mensen met een bijstandsuitkering ervaring te kunnen laten opdoen in de eigen organisatie. • We zetten onze samenwerking met het lokale bedrijfsleven voort om mensen vanuit de bijstand aan een baan te helpen. • We continueren onze steun aan projecten die werkgelegenheid bieden aan mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Projecten in combinatie met duurzaamheid en/of circulaire economie blijven daarbij onze bijzondere aandacht verdienen. • We gaan door met samenwerken met re-integratiebedrijven en ondersteunen hen in hun rol om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zinvol werk te geven. • Samen met sportverenigingen, buurthuizen, maatschappelijke organisaties gaan we aan de slag om mensen uit de bijstand in te zetten als vrijwilliger. • Met de contractpartners in de Wmo gaan we aan de slag om mensen in de bijstand in te zetten voor werkzaamheden die vallen onder de Wmo. • We gaan verder met de uitvoering van het Lokaal Plan met de WSD (periode: 2021 2025). De ambitie is dat iedereen meedoet naar vermogen, waarbij meedoen belangrijker is dan alleen het hebben van betaalde arbeid. Het Lokaal Plan is zo opgezet dat er ruimte is om nieuwe projecten te starten wanneer nodig.

De projecten waar we verder mee aan de slag gaan zijn:  De invulling van de basisdienstverlening van WSD: onder andere het in beeld brengen van de arbeids- en participatiemogelijkheden van uitkeringsgerechtigden in een maximaal drie maanden durend traject (MijnWerkDichtbij) en de diversiteit aan werklocaties (zoals bij lokale werkgevers en op het gebied van duurzaamheid en/of circulaire economie);  Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding (OAD): een diagnose instrument waarmee we inzicht krijgen in het ontwikkelvermogen van inwoners die gebruik (willen) maken van dagbesteding;  Aanpak jongeren: hiermee spreken we de ambitie uit dat alle jongeren die onder de Participatiewet vallen in 2025 actief zijn op het gebied van scholing, arbeidsmarkttoeleiding, dagbesteding of op andere wijze werken aan hun toekomst. Nieuw beleid en ambities • We onderzoeken of we een pilot kunnen starten waarin we statushouders vanuit de Zelfredzaamheidsroute naast het inburgeringstraject ook een dienstverband bij WSD kunnen aanbieden zodat het belang van werk direct zichtbaar wordt voor deze doelgroep en het arbeidsperspectief kan worden versterkt.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Gemiddeld aantal inwoners met een lopend traject Uitstroom uit de uitkering naar regulier werk Gemiddeld aantal jongeren (<27) met een lopend traject Aantal trajecten met loonkostensubsidie bij reguliere werkgevers*

Realisatie 2022 493

Verwachting 2023 500

Doel 2024 500

Doel 2027 500

37

40

40

40

87

90

90

90

23

25

30

30

* Het aantal trajecten met loonkostensubsidie bij een reguliere werkgever zegt iets over de manier en plek waar rechthebbenden met loonkostensubsidie aan het werk zijn. Daarom 49 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

staat deze informatie onder het hoofdstuk participatie. De rechthebbenden met loonkostensubsidie die niet bij een reguliere werkgever werken, werken bij WSD.

Dit kost het Participatie

Rekening 2022

Begroting 2023 na wijziging 35 160

Baten

Begroting 2024 0

Lasten

9.876

9.953

9.745

Saldo voor bestemming x € 1.000

-9.841

-9.793

-9.745

Onttrekking aan reserves

28

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

28

0

0

-9.812

-9.793

-9.745

Begroting 2023 -9.793

Begroting 2024 -9.745

Verschil

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Participatie

48

De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • Budgetten voor uitvoering WSW zijn in 2024 € 221.000 lager, omdat instroom in de WSW niet meer mogelijk is en het aantal WSW dienstverbanden dus jaarlijks omlaag gaan. • De doelgroep van de Participatiewet wordt jaarlijks groter, mede door afbouw van de WSW. Het budget voor re-integratie vanuit de integratie-uitkering (vanaf 2023 is de integratie-uitkering gedeeltelijk overgeheveld naar het cluster participatie in de algemene uitkering) is in 2024 € 173.000 hoger.

50 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Volksgezondheid

Verantwoordelijke(n): Ronald van Meygaarden

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden Het gezondheidsbeleid bestaat voornamelijk uit wettelijke taken (Wet publieke gezondheid) die de GGD op basis van een gemeenschappelijke regeling voor de gemeente uitvoert. Over de lokale accenten gaan we met de GGD in gesprek. Beleidsakkoord Naast de algemene preventieve taken vanuit de Wet publieke gezondheid, gaan we meer aandacht besteden aan algemene (preventieve) activiteiten die bijdragen aan één of meerdere dimensies van Positieve Gezondheid. De dimensies staan hieronder. Wij willen ten behoeve van de integraliteit en efficiency daartoe verbindingen leggen tussen volksgezondheid en bestaande of nieuwe programma’s van andere taakvelden. Dimensies Positieve Gezondheid • We hebben zorg voor een gezonde leefomgeving, de kwaliteit van leven (“ik geniet van mijn leven”). • We hebben zorg voor veilig en gezond opgroeien c.q. ouder worden, de lichaamsfuncties (“ik voel mij gezond en fit”). 51 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

• • • •

We hebben zorg voor gezond gedrag, de zingeving (“ik heb vertrouwen in mijn toekomst”). We hebben zorg voor een gezond rondkomen/inkomen, het dagelijks meedoen (“ik kan goed voor mijzelf zorgen”). We hebben zorg voor gezond werkgeverschap, het meedoen (“ik heb goed contact met anderen”). We hebben zorg voor psychische gezondheid, het mentaal welbevinden (“ik voel me vrolijk”).

Tot slot vertalen we het maatschappelijk belang van sport, educatie en opvoeding naar sportgerelateerde projecten, zoals het Jeugdsportfonds en het project Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). Nieuw beleid en ambities • Per 2024 gaat het vernieuwde basispakket van de GGD in. Dit betekent een verschuiving van een aantal taken van plusproduct naar basisproduct. • Daarnaast gaan we in 2024 verder met de invulling van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Voor de uitvoering daarvan hebben we voor de jaren 2023 - 2026 middelen ontvangen via een specifieke uitkering van het Rijk. • Er zijn landelijk vernieuwde bestuurlijke afspraken omtrent de Brede Regeling Combinatiefuncties 2023-2026. Dit heeft invloed op onder andere de inzet van de sportcoaches. Over de vertaling van deze regeling naar de lokale situatie zijn wij in gesprek met BSB. • We gaan in 2023 aan de slag met een integrale visie Sociaal Domein. In 2024 starten we met de uitvoering hiervan. Volksgezondheid vormt een onderdeel van deze visie.

Dit kost het Volksgezondheid

Rekening 2022

Begroting 2023 na wijziging 0 0

Baten

Begroting 2024 0

Lasten

1.236

1.299

1.475

Saldo voor bestemming x € 1.000

-1.236

-1.299

-1.475

Onttrekking aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

-1.236

-1.299

-1.475

Begroting 2023 -1.299

Begroting 2024 -1.475

Verschil

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Volksgezondheid

Geen relevante ontwikkelingen.

52 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

-176

Onderwijs

Verantwoordelijke(n): Hans Heesen

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We geven uitvoering aan de Leerplichtwet 1969 en de RMC-wet. • We geven uitvoering aan de Verordening Bekostiging Leerlingenvervoer. • We geven uitvoering aan de Wet passend onderwijs. • We geven uitvoering aan de Wet Kinderopvang (toezicht en handhaving) en samen met de GGD hanteren we de invoering van flexibele inspectieactiviteiten op de kinderopvang. De jaarlijkse verantwoording over de uitvoering (verplichting vanuit Wko) leggen we af aan de Inspectie van het Onderwijs (IvhO), ter besluitvorming in het college en ter info voor de raad. • We geven uitvoering aan de Lokale Educatieve Agenda 2020-2024 (LEA). Dit gaat over afspraken tussen de gemeenten, kinderopvangorganisaties en het onderwijs en vloeit voort uit de gemeentelijke verplichtingen in de Wet op het Primair Onderwijs. • We bestrijden laaggeletterdheid. Dit doen we door inwoners vanuit het Taalhuis te helpen om hun taal-, reken- en/of digivaardigheden te versterken. Dit gebeurt met cursussen of laagdrempelige activiteiten (met vrijwilligers). 53 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

• • •

We geven uitvoering aan Voor- en Vroegschoolse Educatie. De jaarlijkse verantwoording over het bereik van VVE (verplichting vanuit Wpo) leggen we af aan de Inspectie van het Onderwijs (IvhO). We geven uitvoering aan de wettelijke zorgplicht voor de huisvesting van scholen, waarbij we aanvragen van schoolbesturen toetsen aan de verordening huisvesting onderwijs. In 2024 loopt de uitvoering van het gemeentelijk NPO (nationaal plan onderwijs) door tot en met 31 juli 2025. Het NPO is gericht is op het bestrijden van achterstanden die zijn ontstaan door de corona. Uitvoering geschiedt in samenwerking met de GGD, CdT, BSB, voorscholen, primair- en voortgezet onderwijs.

Ontwikkelingen 2024 • Voor de vervangende nieuwbouw kindcentrum Willibrordus is door de raad een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. In de begroting zijn reeds kapitaallasten gereserveerd voor de stichtingskosten van deze nieuwe accommodatie. Het schoolbestuur Cadans Primair is verantwoordelijk als "bouwheer" De verwachting is een realisatie van het kindcentrum in 2024 en een oplevering in 2025. Samen met het schoolbestuur kijken we naar optimale verduurzamingsvormen. • Voor het HUB gaan we het haalbaarheidsonderzoek verder uitwerken voor permanente capaciteitsuitbreiding. • Via een uitvoeringsplan werken de ruimtelijke en financiële consequenties uit van het nog vast te stellen IHP. Bijbehorende haalbaarheidsonderzoeken zullen waar nodig worden uitgevoerd. Beleidsakkoord • Basisschoolvoorzieningen in alle kernen behouden We nemen in het nog vast te stellen IHP als uitgangspunt op dat we een basisschoolvoorziening in alle kernen willen behouden. • Lokale Educatieve Agenda (LEA) Samen met de LEA-partners nemen we de doelstellingen en lokale projecten onder de loep uit de reeds vastgestelde agenda 2020-2024, in vergelijking met de wettelijke taken. De LEA (Lokaal Educatieve Agenda) 2020-2024 is in september 2021 vastgesteld.

Samen met de LEA-partners voert de gemeente twee keer per jaar overleg over de uitvoering van de LEA en de bijbehorende wettelijke taken en doelstellingen. Stand van zaken, evaluatie en bijstelling van beleid en of projecten zijn een jaarlijks terugkerend agendapunt. • Leerlingenvervoer (LLV) Vanaf schooljaar 2021-2022 werken we met de nieuwe verordening bekostiging leerlingenvervoer. De nieuwe verordening geeft meer mogelijkheden om een passende manier van vervoeren mogelijk te maken. Behalve taxivervoer kennen we ook bekostiging openbaar vervoer, een fietsvergoeding, een bijdrage voor de aankoop van een (elektrische) fiets of een kilometervergoeding voor de eigen auto. Met deze alternatieven voor het taxivervoer dragen wij bij aan de zelfstandigheid van kwetsbare leerlingen. • Stimuleren breed aanbod VO- MBO We zijn in gesprek met het onderwijs over de LEA en het IHP (Integraal Huisvestingplan PO, VO en (V)SO). Het stimuleren van breed aanbod geven we vorm binnen de LEAdoelstellingen waarin het onderwijs po, vo en mbo gezamenlijk streeft naar een onderwijscontinuüm op zowel de doorgaande leer- als zorglijn van 0-18 jaar en heeft een relatie met het passend onderwijs, waarop afstemming plaatsvindt binnen de regio van het Samenwerkingsverband De Meierij primair- en voortgezet onderwijs en MBO.

• Verbinding Onderwijs, Overheid, Bedrijfsleven 54 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Het versterken van de verbinding tussen het onderwijs, de overheid en het bedrijfsleven voeren we uit binnen de bestaande budgetten en met bestaande personele capaciteit. Dit doen we door: • Diverse LEA- projecten uit te voeren op de drie thema’s: brede ontwikkeling, doorgaande ontwikkelingslijnen 0-18 jaar en passende ondersteuning. • Samenwerking met scholen, sociaal werkbedrijf en ketenpartners op het gebied van jongerenwerk, jongerenacademie, leerplicht en RMC (Regionaal Meld en Coördinatiepunt). Nieuw beleid en ambities • Voor het leerlingenvervoer willen we in 2024 nieuwe beleidsregels op te stellen. De reden hiervoor is de stijging van de kosten van het leerlingenvervoer en de ontwikkelingen en mogelijkheden binnen het leerlingenvervoer. • We werken aan de vijf vastgestelde ambities in de ontwikkelagenda 'Inclusiever onderwijs binnen een inclusieve samenleving 2021-2025' voor het passend onderwijs binnen het samenwerkingsverband de Meierij PO/VO. • We laten met landelijke subsidie een audit-onderzoek uitvoeren naar de toekomstbestendigheid van het Taalhuis. Het Taalhuis ondersteunt inwoners die beperkte taal, reken- en digivaardigheden hebben. De audit geeft inzicht in de kwaliteiten en ontwikkelpunten van het Taalhuis. Met deze inzichten kunnen we de ondersteuning naar inwoners verder verbeteren.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Aantal leerlingen met vervoersbeschikking Waarvan met openbaar vervoer, fiets of km-vergoeding

Realisatie 2022 109

Verwachting 2023 105

Doel 2024 100

Doel 2027 100

7

7

12

12

Toelichting: Informatie en cijfers over bereik VVE (Wpo) en de toezicht en handhaving kinderopvang (Wko) vermelden we in de jaarlijkse verantwoording aan de Inspectie van het Onderwijs (IvhO). Dit jaarverslag zenden wij na besluitvorming in het college ter informatie naar uw raad. Leerlingenvervoer: we stimuleren leerlingen om zoveel mogelijk zelfstandig met de fiets of OV naar school te reizen. We werken daarbij samen met de scholen en het samenwerkingsverband.

55 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Dit kost het Onderwijs

Rekening 2022

Baten

Begroting 2023 na wijziging 3.231 1.710

Begroting 2024

Lasten

5.121

5.888

5.279

Saldo voor bestemming x € 1.000

-1.890

-4.178

-4.072

249

180

180

Storting in reserves

1.815

228

129

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

-1.567

-48

51

Saldo na bestemming x € 1.000

-3.457

-4.226

-4.021

Begroting 2023 -4.226

Begroting 2024 -4.021

Verschil

1.207

Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Onderwijs

206

De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • Voor 2023 was eenmalig een budget van € 120.000 beschikbaar gesteld voor de planfase en voorbereidingen voor de nieuwbouw HUB. • In 2023 was een budget van € 100.000 beschikbaar gesteld voor de onderzoeken naar de nieuwbouw van de Willibrordusschool in Esch. Met het toekennen van het investeringskrediet voor dit onderzoek is het beschikbare budget toegevoegd aan de reserve onderwijshuisvesting.

56 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Leefbare Ruimte

Zo werkt dit programma mee aan Boxtel De belangen en ambities in de leefomgeving zijn divers en maken dat we ruimtelijke keuzes moeten maken. Versterken van de ruimtelijke kwaliteit is daarbij een belangrijk uitgangspunt. In het oog springende opgaven zijn: • duurzame woningbouw (energie, materiaalgebruik, klimaatadaptief, natuurinclusief) • gebruik van duurzame energiebronnen • woningbouw en aanpassen bestaand woningbestand • mobiliteitsvraagstukken Boxtel onderscheidt zich door haar unieke woon- en leefomgeving centraal in het Groene Woud. De ontwikkeling van het Van Gogh Nationaal Park waar Het Groene Woud onderdeel van uitmaakt, ondersteunen wij van harte. We werken graag mee aan initiatieven van inwoners en ondernemers die meerwaarde creëren. We stimuleren iedereen om het beste uit zichzelf te halen en bij te dragen aan een duurzame leefomgeving. Daarbij kijken we over de grenzen van de eigen gemeente heen zoals bij BrainPort, Agrifood Capital en de verstedelijkingsopgaven binnen onze provincie. Dit maakt onze gemeente een prettige gemeente om te wonen, werken en recreëren. Zó draagt dit programma bij aan meewerkend Boxtel.

Dit is het doel Het programma Leefbare Ruimte draagt bij aan het realiseren van brede maatschappelijke opgaven. Voorbeelden hiervan zijn onderwijsvoorzieningen, economische groei en woningbouw. Daarnaast draagt het programma bij aan het ontwikkelen en versterken van de fysieke leefomgeving. Dit gebeurt in afstemming en samenhang met andere programma’s.

57 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Voldoende woningen De woningbehoefte blijft onverminderd groot. Veel woningbouwontwikkelingen zijn en komen in uitvoering. Daarbij voorzien we in differentiatie van woningbouw naar woningtypen en prijzen. We zien verder een toenemende vraag naar tijdelijk wonen en tiny houses. Waar mogelijk bekijken we of nieuwe woonconcepten kunnen worden toegepast vanuit de markt. Aanpassing van de infrastructuur Groei van woningbouw en andere voorzieningen maakt de noodzaak tot het aanpassen van de infrastructuur urgenter. Vanuit het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) werken we aan het afsluiten van de dubbele overweg in de Tongersestraat. In het verlengde daarvan zijn extra maatregelen nodig. In het beleidsakkoord wordt ook de noordwestelijke ontsluiting genoemd. Een dergelijke grootschalige infrastructurele voorziening is altijd gekoppeld aan alle ruimtelijke ontwikkelingen in het gebied.

Dit valt eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Leefbare Ruimte: • Volkshuisvesting • Ruimtelijke ontwikkeling • Grondexploitaties • Beheer onroerend goed • Groenbeheer • Beheer openbare ruimte • Verkeersmaatregelen • Parkeren • Begraafplaatsen Deze grote projecten dragen bij aan het programma Leefbare Ruimte: • Omgevingswet (over alle producten en diensten heen) • Boxtel Binnen de Bruggen • Mobiliteitsplan • Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS)

Dit kost het Saldo x € 1.000

Rekening 2022

Beheer openbare ruimte

-5.115

Begroting 2023 na wijziging -5.866

Verkeersmaatregelen

-1.334

-1.575

-1.551

Parkeren

-71

-173

-302

Beheer onroerend goed

-561

-280

-202

Ruimtelijke ontwikkeling

-1.358

-2.143

-2.317

Begraafplaatsen

-39

-89

-37

Volkshuisvesting

-83

-684

-412

Mobiliteitsplan

0

-50

0

Groenbeheer

-2.680

-3.289

-3.256

-316

-544

-563

-11.557

-14.693

-14.732

Grondexploitaties Totaal saldo

Begroting 2024

58 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

-6.091

Programma in relatie tot de gehele begroting

59 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Volkshuisvesting

Verantwoordelijke(n): Désiré van Laarhoven-van Abeelen en Wim van der Zanden

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We adviseren in ruimtelijke plannen over het bouwen voor de juiste doelgroepen in de juiste hoeveelheden. Dat doen we aan de hand van het toetsingskader van het programma Volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027 (voorheen Woonzorgvisie genoemd) en in lijn met de Regionale Woondeal Noordoost Brabant (2023). • We gaan meer regie voeren op de realisering van woningbouw in lijn met het gewenste woningbouwprogramma, zodat er snel, veel, betaalbaar en duurzaam gebouwd kan worden voor alle doelgroepen. • We werken regionaal samen aan de realisering van de doelen van het volkshuisvestingsen woonbeleid. • We maken opnieuw prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties en hun huurdersverenigingen. Die gaan over de realisatie van de opgaven uit het programma VHV. We monitoren gezamenlijke de realisatie. • We maken ook prestatieafspraken met de strategische partners vanuit welzijn en zorg. We monitoren de afspraken samen met onze partners. 60 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

•

We werken samen met de betrokken partners aan de realisatie van de ambities uit het in juni 2023 ondertekende Duurzaamheidsakkoord, deze worden ook opgenomen in de prestatieafspraken.

Beleidsakkoord • We zetten ons in voor realisatie van tijdelijke woonvormen op korte termijn om aan dringende woningnood tegemoet te komen. • We begeleiden het totale proces tot en met de realisatie van enkele pilot projecten voor tiny houses en komen zo tevens tot een beleidskader voor toekomstige projecten. • Na afronding van het woningmarktonderzoek en het opstellen van het programma volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027 zetten we instrumenten in om de tekorten in bepaalde woningtypen en prijsklassen aan te vullen. Deze instrumenten staan vermeld in de uitvoeringsagenda. • Onze aandacht gaat in 2024 vooral uit naar sociale woningbouw en betaalbare woningen voor starters, kleine huishoudens en ouderen. Wij werken hierin nauw samen met de woningcorporaties en specifieke belangenorganisaties. Mogelijk volgen hieruit plannen voor bijzondere projecten bijvoorbeeld via collectief particulier opdrachtgeverschap. • In grotere bouwplannen zien wij graag één of meer speciale woonvormen opgenomen. Hierbij is bijv. te denken aan tiny houses, woon-zorgvormen, mantelzorgwoningen, kleinschalige groepswoningen en dergelijke. Nieuw beleid en ambities • We werken verder aan de Uitvoeringsagenda behorende bij het Programma Volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027. Na één jaar evalueren wij het toetsingskader voor woningbouwplannen en woonzorgplannen.

• We werken aan de uitvoering van de Regionale Woondeal Noordoost Brabant. • Het in 2023 op te stellen splitsingsbeleid voor woningen krijgt zijn doorwerking in de initiatieven en plannen in 2024 en verder.

Dit kost het Volkshuisvesting

Rekening 2022

Baten

Begroting 2023 na wijziging 387 73

Begroting 2024

Lasten

469

757

461

Saldo voor bestemming x € 1.000

-83

-684

-412

Onttrekking aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

-83

-684

-412

49

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

61 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Volkshuisvesting

Begroting 2023 -684

Begroting 2024 -412

Verschil 272

De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • Voor 2023 zijn eenmalig budgetten beschikbaar gesteld voor het opstellen van een woonwensenonderzoek (€ 25.000), flexwoningen (€ 150.000), project Tiny Houses (€ 185.000) en voor de uitvoering van het beleid arbeidsmigranten (€ 60.000). • Voor de uitvoering van het programma volkshuisvesting (wonen, welzijn en zorg) wordt de komende jaren budget beschikbaar gesteld (€ 100.000).

62 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Ruimtelijke ontwikkeling

Verantwoordelijke(n): Désiré van Laarhoven-van Abeelen en Wim van der Zanden

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We stellen ruimtelijk beleid en ruimtelijke visies op. • We beoordelen en behandelen ruimtelijke initiatieven en begeleiden en voeren de procedures die daarvoor moeten worden doorlopen. • We faciliteren en ontwikkelen ruimtelijke plannen waaronder woningbouwplannen. • Voor alle ruimtelijke ontwikkelingen geldt dat ze de bestaande ruimtelijke kwaliteit zoveel mogelijk versterken en bijdragen aan onze doelstellingen binnen het ruimtelijk domein zoals rondom duurzaamheid en klimaatadaptatie. • We nemen deel aan regionaal overleg over de verstedelijkingsopgave om als gemeenten gezamenlijk de ruimtelijke opgaven te bepalen en op te pakken. Beleidsakkoord • We gaan verder met het vorig jaar gestarte proces om samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties te komen tot een Omgevingsvisie. Deze visie wordt in de loop van 2024 vastgesteld. 63 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

•

•

•

• •

•

We werken verder aan de contouren van de gebiedsvisie voor het gebied tussen Boxtel Noordwest en Esch (visie NoordWestHoek). Belangrijke pijlers in deze gebiedsvisie zijn naar verwachting infrastructuur, wonen, economie, natuurversterking, recreatie & toerisme en duurzame energieopwekking. Het ontzien van Sparrenrijk is een hard uitgangspunt. De nieuwe ontsluitingsstructuur passen we goed landschappelijk in en houdt nadrukkelijk rekening met de belangen van Esch. In 2023 wordt een praatprent met verschillende scenario's opgesteld, die vervolgens in 2024 wordt uitgewerkt in een masterplan. We werken samen met stakeholders aan het opstellen van beleid voor Vrijkomende Agrarische Bedrijfsgebouwen (VAB's). We gaan uit van een maatwerkaanpak met duidelijke afwegingsaspecten en uitgangspunten, die aansluiten bij de Omgevingswet en overige punten uit het beleidsakkoord. Dit beleid wordt in de eerste helft van 2024 vastgesteld. We werken aan de realisatie van lopende woningbouwontwikkelingen. We streven naar afronding van de lopende ontwikkelingen in deze beleidsperiode zoals Heem van Selis en Lange Linden en geven vervolg aan de procedure voor Achter den Eijngel. Voor Lennisheuvel, Liempde en Esch is van belang dat voor de langere termijn voldoende nieuw woningaanbod beschikbaar is. We doen hiervoor onderzoek naar inbreidings- en uitbreidingslocaties.

We zetten in op de transitie van (leegstaande) bedrijfsgebouwen in de bebouwde kom naar woningen. Het betreft onder meer winkel- en kantoorpanden. Dit nemen wij mee in het onderzoek naar inbreidingsmogelijkheden in alle kernen. Met de provincie gaan wij in overleg om te kijken naar de mogelijkheden voor gebiedsontwikkeling buiten de bebouwde kom. Onderleggers hiervoor zijn het Programma Volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027, het onderzoek naar inbreidingsmogelijkheden en de in ontwikkeling zijnde Omgevingsvisie. Voor het einde van deze beleidsperiode is er zicht op nieuwe gebiedsontwikkelingen. In 2023 is een arbeidsmigrantenhuisvestingsvergunning verleend op basis van een tenderprocedure. Daarmee is deze tender afgesloten. In 2023 en 2024 zal de procedure voor een tijdelijke omgevingsvergunning voor 15 jaar worden doorlopen. Het verlenen en onherroepelijk worden van de vergunning(en) is mede afhankelijk van de te doorlopen bezwaar- en beroepsprocedures.

Nieuw beleid en ambities • We implementeren de nieuwe Omgevingswet en richten nieuwe processen en procedures in. • Er is veel vraag naar flexwoningen. We gaan de realisatie van flexwoningen versnellen om beter aan de vraag te voldoen. • We gaan de motie "Pilot circulair bouwen in Boxtel" uitvoeren. We onderzoeken de mogelijkheden om circulair gebouwde starters- en/of seniorenwoningen te realiseren op gemeentelijk eigendom.

64 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Dit kost het Ruimtelijke ontwikkeling

Rekening 2022

Baten

Begroting 2023 na wijziging 1.209 1.000

Begroting 2024

Lasten

2.577

3.143

3.404

Saldo voor bestemming x € 1.000

-1.368

-2.143

-2.317

Onttrekking aan reserves

10

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

10

0

0

-1.358

-2.143

-2.317

Begroting 2023 -2.143

Begroting 2024 -2.317

Verschil

1.087

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Ruimtelijke ontwikkeling

-174

De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • Voor 2023 zijn door het Rijk eenmalig middelen beschikbaar gesteld voor de invoeringskosten Omgevingswet (€ 340.000) en voor de invoeringskosten Wet kwaliteitsborging (€ 50.000). Dit budget is ingezet voor het inhuren van externe medewerkers, aanschaffen aanvullende software en scholing van medewerkers. • Om de "Pilot circulair bouwen in Boxtel" uit te voeren worden mogelijkheden onderzocht om circulair gebouwde starters- en/of seniorenwoningen te realiseren op gemeentelijke eigendom (€ 50.000). • Voor de realisatie van flexwoningen wordt aanvullend onderzoek uitgevoerd (€ 50.000). • Voor het gebied Noordwest hoek wordt in de komende jaren een masterplan opgesteld (€150.000) om woningbouw mogelijk te maken. • De verwachting is dat er in 2023 een verstedelijkingsakkoord wordt gesloten, waar de gemeente Boxtel deel van uit maakt. Dit zal uitvoeringskosten met zich mee brengen, waarin nu nog niet in voorzien is (€ 50.000). • Om flexibeler en slagvaardiger in te spelen op ontwikkelingen is het wenselijk om over een algemeen budget (€ 100.000) te beschikken voor ruimtelijke ontwikkeling voor de jaren 2024 tot en met 2026. • Nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen vragen om aanpassingen van het ruimtelijk beleid voor het buitengebied.

Deze ontwikkelingen kunnen leiden tot herzieningen van het bestemmingsplan Buitengebied of het omgevingsplan (€ 125.000).

65 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Grondexploitaties

Verantwoordelijke(n): Wim van der Zanden

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We actualiseren de lopende grondexploitaties in financiële zin. Een zorgvuldig risicobeleid maakt hier onderdeel van uit. • We rapporteren periodiek over de voortgang en recente ontwikkelingen in de lopende grondexploitaties. • We ondersteunen en bewaken facilitaire projecten in financiële zin. • Waar nodig voeren we haalbaarheidsstudies en -berekeningen uit voor nieuwe ruimtelijke initiatieven. Beleidsakkoord • We hebben de herziening van de nota grondbeleid afgerond. Hierin nemen we zogeheten situationeel grondbeleid op waardoor meer actieve grondpolitiek mogelijk wordt. • Voor Vorst B werken we aan een passende invulling (zie GreentechPark Brabant). • We werken verder aan de planvorming van Reigerskant in Esch waarvan de grondexploitatie in 2021 volledig is overgekomen vanuit de voormalige gemeente Haaren. Gezien de lokale woonbehoefte geven we zo snel mogelijk uitvoering aan de vervolgfase van deze woningbouwontwikkeling. 66 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

•

We zoeken naar betere financiële resultaten bij het facilitair grondbeleid door het consequent afsluiten van anterieure overeenkomsten en een reëel kostenverhaal, ook voor bovenwijkse voorzieningen en maatregelen. Voor dit laatste stellen we een duidelijk beleidskader op.

Nieuw beleid en ambities • In 2023 is de nota grondbeleid geactualiseerd. Uitgangspunten hierbij zijn een actievere rol voor de gemeente via dynamischer grondbeleid en het houden van regie binnen de planontwikkeling. • Het opstellen van een nota kostenverhaal, waar de bovenwijkse voorzieningen een onderdeel van uitmaken, met als doel te komen tot een reëel kostenverhaal en kaders voor het noodzakelijke maatwerk (bewaken van het broze evenwicht tussen maximaal kostenverhaal en verlaging ontwikkelkosten ter stimulering van woningbouw). Dit vanuit een zakelijke insteek waarbij ook in het interne proces aandacht is voor verhaal van kosten in een vroegtijdig stadium.

Dit kost het Grondexploitaties

Rekening 2022

Begroting 2023 na wijziging 822 2.472

Baten

Begroting 2024 3.862

Lasten

1.332

3.016

4.402

Saldo voor bestemming x € 1.000

-510

-544

-540

47

0

0

Storting in reserves

-146

0

23

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

193

0

-23

Saldo na bestemming x € 1.000

-316

-544

-563

Begroting 2023 -544

Begroting 2024 -563

Verschil

Resultaatbestemming Onttrekking aan reserves

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Grondexploitaties

Geen relevante ontwikkelingen.

67 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

-19

Beheer onroerend goed

Verantwoordelijke(n): Hans Heesen

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • Ook in 2024 verhuren we panden waar nog ruimte is. • We stoten panden af die vrij komen/zijn van huur en niet van strategisch of maatschappelijk belang zijn. Om hierin verantwoorde keuzes te kunnen maken, moet het accommodatiebeleid worden vastgesteld. Hierbij leggen we de focus op de afstemming tussen behoefte, capaciteit en kosten. • We actualiseren de MeerjarenOnderhoudsplannen (MOP) waar we ook de verduurzamingsslag in meenemen. Tevens kijken we dan naar een realistische verdeling van kosten en revenuen. • We geven agrarische percelen uit voor (kortdurende) pacht. We houden hier rekening met het Didam arrest. • We ronden de registraties van ons vastgoed op orde af in een hiervoor geschikte registratiesoftware. • We gaan extra aandacht besteden aan de bezetting en de kosten/baten analyses van multifunctionele accommodaties. 68 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

•

We gaan nadrukkelijker sturen op de gemaakte afspraken van de overeenkomsten en controleren meer op naleving.

Beleidsakkoord • We stellen in 2024 een nieuw accommodatiebeleid op, om zo de mogelijkheden voor het afstoten van gemeentelijke gebouwen inzichtelijk te maken en meer inzicht te krijgen in noodzakelijke verduurzaming van ons vastgoedbezit.

Dit kost het Beheer onroerend goed

Rekening 2022

Baten

Begroting 2023 na wijziging 1.227 1.936

Begroting 2024

Lasten

1.533

1.427

1.264

Saldo voor bestemming x € 1.000

-306

509

-239

Onttrekking aan reserves

53

37

37

Storting in reserves

308

827

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

-255

-790

37

Saldo na bestemming x € 1.000

-561

-280

-202

Begroting 2023 -280

Begroting 2024 -202

Verschil

1.025

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Beheer onroerend goed

78

De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • Om de taakstelling op maatschappelijk vastgoed te kunnen realiseren zijn eerst investeringen (€ 50.000) nodig om later de taakstelling (€ 50.000) te kunnen realiseren. • Voor 2023 is door het Rijk eenmalig geld beschikbaar gesteld voor de ondersteuning bij de implementatie en uitvoering van de wet Goed Verhuurschap (€ 30.000). Deze wet geeft de gemeente meer mogelijkheden om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurdersmarkt aan te pakken.

69 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Groenbeheer

Verantwoordelijke(n): Fred van Nistelrooij

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We beheren en onderhouden openbaar groen en bomen waarbij we aan inwoners vooraf uitleggen wat ze in hun directe woonomgeving kunnen verwachten en waarom werkzaamheden nodig zijn. • In het reguliere beheer verhogen we de duurzaamheid en biodiversiteit in het openbaar groen. • Jaarlijks voeren we in het voorjaar op duurzame wijze de preventieve bestrijding uit van de eikenprocessierups. Tijdens het seizoen bestrijden we actief. De preventieve bestrijding zoals die in het voorjaar plaatsvindt bouwen we gefaseerd af; de effecten hiervan worden gemonitord. • In de zomer bestrijden we na inventarisatie planmatig de Japanse duizendknoop. • Gefaseerd vervangen we zieke bomen. • We reageren gedurende het hele jaar planmatig op meldingen en klachten. Als de veiligheid in het geding is treden we direct op. • Gedurende het hele jaar onderhouden we de openbare ruimte volgens het principe van 'schoon, heel en veilig'. Beleidsakkoord • Binnen het reguliere groenbeheer en bermbeheer verbeteren we de biodiversiteit door meer ecologisch beheer toe te passen. Als zich kansen voordoen geven we hier een 70 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

• •

extra impuls aan. Ook bij nieuwe plannen en grootschalige renovaties passen we dit principe toe. Met name bermbeheer stemmen we af met verkeersveiligheid. We geven uitvoering aan het Bomenbeleidsplan en het tot stand komen van de Groene Kaart. We ondersteunen wijkmakelaars om bewoners enthousiast te maken om bepaalde onderhoudstaken van de gemeente over te nemen. Bij boomvervangingsplannen of grote plantrenovatievakken betrekken we de bewoners in soortkeuze en plaatsbepaling.

Nieuw beleid en ambities • Meerjaren investeringsplanning groenvoorzieningen Als bestaande groenvoorzieningen verouderen of niet meer voldoen aan de uitgangspunten gaan we ze vervangen. Groenvervangingen stemmen we af op klimaat adaptieve en sociale uitgangspunten zoals toegankelijkheidsopgaven, circulariteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit en zelfwerkzaamheid. Bij de vervangingen maken we zoveel mogelijk gebruik van het werk met werk maken. Daarop worden de investeringen afgestemd.