Begroting 2024 Boxtel - bijlage 1 Begroting 2024 Boxtel (1328319)
Tekst van het document
Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenramingen 2025-2027
Inhoudsopgave Algemeen ............................................................................................................................... 3 Inleiding begroting 2024...................................................................................................... 3 Leeswijzer begroting 2024 .................................................................................................. 5 Programma's .......................................................................................................................... 7 Duurzame Transformatie .................................................................................................... 7 Sociale Kracht................................................................................................................... 28 Leefbare Ruimte ............................................................................................................... 57 Vitaal Ondernemen ........................................................................................................... 88 Meewerkend Bestuur ...................................................................................................... 107 Paragrafen .........................................................................................................................
121 Lokale heffingen ............................................................................................................. 121 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 131 Kapitaalgoederen ............................................................................................................ 137 Financiering .................................................................................................................... 143 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 147 Verbonden partijen ......................................................................................................... 150 Grondbeleid .................................................................................................................... 162 Financiën............................................................................................................................ 166 Uitgangspunten en grondslagen begroting 2024 en meerjarenramingen 2025-2027 ...... 167 Samenvattend overzicht ontwikkeling begrotingssaldo ................................................... 168 Meerjarig overzicht van baten en lasten en de resultaatbestemming per programma .....
169 Incidentele baten en lasten op programmaniveau ........................................................... 171 Stand van zaken te realiseren taakstellingen en restant stelposten ................................ 176 Reserves ........................................................................................................................ 177 Voorzieningen ................................................................................................................. 182 Nieuw beleid, gehonoreerde wensen .............................................................................. 183 Investeringen .................................................................................................................. 183 Meerjarig overzicht balans .............................................................................................. 186 Overzicht van baten en lasten en presentatie structureel begrotingssaldo ...................... 187 Inzicht in baten en lasten Begroting 2024 ....................................................................... 189 Bijlagen .............................................................................................................................. 192 Verplichte BBV indicatoren .............................................................................................
192 Lijst van afkortingen ........................................................................................................ 199 Begrippenlijst .................................................................................................................. 202
2 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Algemeen
Inleiding begroting 2024 Het college presenteert de Programmabegroting 2024, de Financiële begroting 2024 en de meerjarenramingen 2025-2027 (hierna genoemd de Begroting 2024) van de gemeente Boxtel. Dit is de derde begroting op basis van het beleidsakkoord 2021-2026 'Samen aan de slag'. De financiële positie van onze gemeente is ten opzichte van de vorige begroting 2023 flink verbeterd. In het Beleidsakkoord 2021-2026 is opgenomen dat we streven naar een financieel gezonde situatie en solide financiële basis. Voor de komende jaren laat de begroting een positief resultaat zien. We zetten hiermee een belangrijke stap op weg naar een veerkrachtig Boxtel met de basis op orde. Toch staan de gemeentelijke uitvoering van wettelijke taken en de haalbaarheid van grote maatschappelijke opgaven onder druk door de financiële situatie van de gemeenten. Het Rijk geeft tot en met 2025 incidenteel extra middelen. Maar vanaf 2026 zijn de bijdragen van het Rijk niet zeker. Dat betekent dat we in 2026 een daling van inkomsten verwachten die we vooralsnog niet kunnen opvangen. In 2026 krijgen we € 5,1 miljoen minder aan inkomsten vanuit het Rijk. Vanwege de aanstaande Tweede Kamerverkiezingen en de daarop volgende kabinetsformatie is de verwachting dat deze financiële onzekerheid niet op korte termijn opgelost zal zijn.
Als gevolg van deze aanzienlijk lagere structurele inkomsten vanuit Den Haag in de komende jaren, geeft het college prioriteit aan de uitvoering van vaste taken en van het Beleidsakkoord. We houden zoveel mogelijk vast aan onze beleidsambitie en werken aan de belangrijkste onderwerpen voor dit college: duurzame transformatie, sociale kracht, leefbare ruimte, vitaal ondernemen en meewerkend bestuur. 3 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Mede door ons stevige maatregelenpakket 2022-2026 is er de komende jaren incidenteel geld over en kunnen we deze middelen reserveren voor toekomstige maatschappelijke opgaven en investeringen in onze gemeente. Er is echter weinig ruimte voor nieuw beleid dat structurele kosten met zich meebrengt. Boxtel kent grote uitdagingen onder meer op het gebied van infrastructuur en maatschappelijk vastgoed welke nog niet zijn opgenomen in deze begroting. Om deze noodzakelijk investeringen in onze gemeente uit te kunnen voeren is een evenwichtige en betrouwbare overheidsbegroting nodig. Samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) roepen we het nieuwe kabinet op om te komen met een structurele oplossing voor de "ravijnjaren" 2026 en 2027 en de jaren daarna. Alleen dan kunnen wij als gemeente onze taken goed uitvoeren en verder bouwen aan een beter Boxtel! Ontwikkeling begrotingssaldo Samenvattend zien we de volgende ontwikkeling van het begrotingssaldo vanaf de vorige begroting: Ontwikkeling begrotingssaldo (x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel)
begroting begroting begroting begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027
Begrotingssaldo begroting 2023-2026 Mutaties na vaststelling begroting 2023:
880
626
978
-174
-457
•
tweede bestuursrapportage 2022
• •
cameravolgsysteem eerste bestuursrapportage 2023
39 -8
-126 -8
-220 -8
641 -8
943 -8
• •
kadernota 2024 speelruimteplan 2023-2027
-316 -157
78 -1.229
200 -1.397
348 -1.463
247 -165
64
49
49
9
-21
Begrotingssaldo voor samenstellen begroting 2024 Mutaties verwerkt in deze begroting:
502
-611
-398
-647
539
•
netto effect meicirculaire 2023
• •
nota Reserves en Voorzieningen 2023 diverse mutaties begroting 2024-2027
23 74
524 77
237 80
405 82
201 85
248
50
Begrotingssaldo begroting 2024-2027
599
-9
-80
88
875
af: Saldo incidentele baten en lasten
743
-3.496
-4.100
-125
0
Structureel en reëel begrotingsbeeld
-143
3.487
4.020
213
875
Alle begrotingsjaren vanaf 2024 kennen een structureel en reëel positief begrotingsbeeld. Dit begrotingsbeeld is het toetspunt voor de provinciaal financieel toezichthouder. Is het begrotingsjaar 2024 structureel en reëel in evenwicht: dan leidt dit tot het gebruikelijke financiële toezicht (repressief). Burgemeester en wethouders van Boxtel
4 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Leeswijzer begroting 2024 Deze begroting is opgebouwd uit een aantal onderdelen: Algemeen Dit onderdeel is de inleiding op deze begroting, waarin de belangrijkste punten zijn weergeven en een samenvatting is opgenomen van het financiële resultaat. Programma's De Begroting 2024 van de gemeente Boxtel kent 5 programma’s met daaronder 33 beleidsproducten. De raad autoriseert de baten en lasten per beleidsproduct. Enkele grote projecten worden apart benoemd. De opbouw van een programma ziet er als volgt uit: • Titel van het programma • Zo werkt dit programma mee aan Boxtel • Dit is het doel • Dit valt eronder • Dit kost het • Tabel bijdrage van het programma in relatie tot de begroting • Bijbehorende beleidsproducten en projecten. Voor alle beleidsproducten en projecten die onder een programma vallen, is opgenomen: • Verantwoordelijke portefeuillehouder(s) • Dit gaan we dit jaar doen • Zo maken we dit meetbaar (indien van toepassing) • Dit kost het • Financiële toelichting. Financiële toelichting Per beleidsproduct is een toelichting opgenomen van de belangrijkste ontwikkelingen tussen de begroting 2023 na wijziging en de nieuwe begroting 2024. Aangezien bij alle producten sprake is van prijsindexering en ontwikkeling bijdrage inzet MijnGemeenteDichtbij, worden deze daar niet afzonderlijk toegelicht.
Paragrafen De paragrafen gaan in op financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die meerdere programma’s raken. Alle paragrafen zijn wettelijk verplicht. De onderwerpen van de paragrafen zijn belangrijk voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Financiën Dit onderdeel bevat een uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente Boxtel. De meeste overzichten zijn wettelijk voorgeschreven. We gaan in op: • de ontwikkeling van het financiële begrotingsbeeld • de geprognosticeerde balans in meerjarenperspectief • de meerjarige ontwikkeling van het EMU-saldo • het meerjarig overzicht van baten en lasten • de investeringsplanning • een overzicht van de reserves en voorzieningen.
5 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Bijlagen Deze begroting wordt gecompleteerd met een aantal bijlagen, waarvan een deel is opgenomen in het afzonderlijk bij deze begroting behorend bijlagenboek. MijnGemeenteDichtbij De volledige bestuursondersteuning voor onze gemeente wordt uitgevoerd door MijnGemeenteDichtbij (MGD). Meer informatie over MGD is terug te vinden in de begroting 2024 van MijnGemeenteDichtbij.
6 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Programma's Duurzame Transformatie
Zo werkt dit programma mee aan Boxtel In de gemeente Boxtel kunnen inwoners, bedrijven, instellingen en organisaties het beste uit zichzelf en hun omgeving halen. De gemeente Boxtel stimuleert dit door hun opbouwende initiatieven op eigenzinnige en creatieve wijze te ondersteunen en mee te werken aan de ontplooiing ervan. Hierdoor ontstaat een optimaal perspectief waarin mensen duurzaam vorm kunnen geven aan samen wonen en leven. Duurzaamheid is een belangrijk thema. De komende jaren werken we samen met inwoners mee aan plannen die dit ondersteunen. Ook de duurzaamheidsvisie en het uitvoeringsprogramma maakten we samen met de Boxtelse samenleving. Meewerken aan een duurzaam Boxtel doen we samen. Zó draagt dit programma bij aan meewerkend boxtel.
Dit is het doel De gemeente Boxtel heeft altijd al grote ambities op het gebied van duurzaamheid gehad. Dat is niet veranderd. Wereldwijd is klimaatverandering en energietransitie dé grote uitdaging van onze tijd. Meer aandacht voor duurzaamheid Duurzaamheid moet nog meer als een rode draad door het handelen van de gemeente lopen. Ook vinden we het belangrijk dat onze inwoners, bedrijven en instellingen weten hoe belangrijk duurzaamheid is. Duurzaamheid is van iedereen en alleen samen houden we onze aarde en dus ook Boxtel leefbaar. Het goede voorbeeld geven Boxtel staat net als iedereen voor de taak om snel afscheid te nemen van fossiele energiebronnen. Wij moeten ook voluit kiezen voor een circulaire wereld, waar geen plek meer is voor verspilling van grondstoffen, voedsel en energie. Waar problematiek van fijnstof serieus genomen wordt. Een wereld waarin biodiversiteit weer versterkt wordt en klimaatadaptief handelen de norm is. De gemeente moet hierbij een voorbeeldfunctie op zich nemen. Maar we moeten ook onze inwoners en bedrijven stimuleren om hun verantwoordelijkheid te nemen. Verleiden werkt beter dan dwingen. Deze transformatie leent 7 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
zich bij uitstek voor onze strategie om waar mogelijk via cofinanciering, werk met werk te maken en met creatieve combinaties onze ambities waar te maken. Leefbare wereld achterlaten We willen een leefbare wereld voor onze kinderen achterlaten. Om dat te bereiken zullen we alle mogelijkheden om te besparen op energie maximaal moeten benutten. Daarnaast moeten we vol inzetten op hernieuwbare energie: zon, wind en waterstof. We kunnen niet kiezen voor één optie. We hebben alle opties nodig.
Dit valt eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Duurzame Transformatie: • Klimaatadaptatie en energietransitie • Plattelandsvernieuwing • Afval • Milieu • Riolering Dit grote project draagt bij aan het programma Duurzame Transformatie: • GreentechPark Brabant
Dit kost het Saldo x € 1.000
Rekening 2022
Afval
0
Begroting 2023 na wijziging 0
Riolering
0
0
0
-907
-1.053
-871
-1.192
-1.579
-1.619
Project GreentechPark Brabant
-80
0
0
Plattelandsvernieuwing
-324
-458
-543
-2.503
-3.089
-3.034
Klimaatadaptatie en energietransitie Milieu
Totaal saldo
Begroting 2024
8 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
0
Programma in relatie tot de gehele begroting
9 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Klimaatadaptatie en energietransitie
Verantwoordelijke(n): Désiré van Laarhoven-van Abeelen
Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • Uitvoeren taken klimaatadaptatie en energietransitie • Uitvoeren duurzaamheidsagenda 2022-2026 Beleidsakkoord In het beleidsakkoord 2021-2026 is een groot aantal taken ten aanzien van duurzaamheid en klimaatadaptatie opgenomen. Voor een deel zijn dit wettelijke taken die voortvloeien uit de Klimaatwet, het Klimaatakkoord, het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie en Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) en zijn uitgewerkt in het Nationaal Isolatieprogramma en Aanpak energiearmoede. Uitgangspunt in het beleidsakkoord zijn de kernwaarden en evenwicht in people, planet en profit. Een integrale aanpak is daarom noodzakelijk.
10 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Duurzaamheidsagenda 2023-2026 Communicatie, educatie en participatie • Participatie in het kader van het Uitvoeringsprogramma Warmtetransitie • Extra aandacht voor duurzaamheidsaspecten bij initiatieven uit de wijk • Samenwerking met scholen wordt gezocht vanuit Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie • Communicatie over duurzaamheid in de gemeente via de nieuwsbrief Duurzaamheid Energietransitie: besparen en aardgasvrij • Uitvoeren van het vastgestelde uitvoeringsprogramma warmtetransitie We stimuleren en faciliteren inwoners, bedrijven en organisaties om stappen te maken richting aardgasvrij. We werken het Uitvoeringsprogramma Warmtetransitie 2023-2026 uit waarbij we inwoners informeren over en ontzorgen bij het verduurzamen van de woning. Dit doen we door een fysiek energieloket op te richten, extra subsidie voor isolatiemaatregelen via het Nationaal Isolatieprogramma in te zetten, bewonersinitiatieven te stimuleren en energiecoaches en de Duurzaam Thuis Wonen Lening in te zetten. Voor bedrijven werken we een aparte ontzorgingsaanpak uit. Samen met de woningcorporaties werken we een aanpak voor gespikkeld bezit uit. Voor maatschappelijk en gemeentelijk vastgoed stellen we een routekaart aardgasvrij op. • Collectieve warmtevoorziening De resultaten van de haalbaarheidsstudie naar een collectieve warmtevoorziening in Boxtel zijn bekend.
JOOST onderzoekt nu in welke mate de warmtevraag van haar hoogbouwcomplexen door isolatie verminderd kan worden. Vervolgens kan een businesscase voor een warmtenet in (een deel van) de hoogbouw verder uitgewerkt worden en besloten worden of de realisatie van een collectieve warmtevoorziening verder uitgewerkt wordt. • Middelen aanpak Energiearmoede We benutten de middelen die in het kader van de aanpak Energiearmoede beschikbaar zijn gesteld zo efficiënt mogelijk om energiebesparing te stimuleren als onderdeel van de uitvoering warmtetransitie. Een deel van deze middelen wordt besteed aan het regionale project Energiehulp en een deel aan het project Energiecoaches dat in samenwerking met ContourdeTwern is opgezet. Energietransitie: grootschalige opwek van duurzame elektriciteit • Zo snel mogelijk energieneutraal worden Hiervoor is opgenomen dat in de periode 2021-2026 jaarlijks een tender voor 50 hectare zonneparken wordt uitgezet. Voor de eerste tender zijn 4 parken geselecteerd, maar door netcongestie zijn deze nog niet gerealiseerd en zijn nog geen nieuwe tenders uitgezet. Er wordt onderzocht of deze parken op andere manieren gerealiseerd kunnen worden (directe lijnen, batterijopslag, omzetting in waterstof enz.) en of daarmee een lokaal duurzaamheidsfonds gevormd kan worden.
• Energy hub Aan de hand van de resultaten van het schetsontwerp voor een energy hub op industrieterrein Ladonk, onderzoeken we samen met lokale ondernemers hoe we de kansen daaruit tot realisatie brengen om zo veel mogelijk opwek en afname van elektriciteit mogelijk te maken. We stimuleren en ondersteunen ondernemers die hiervoor investeringen moeten doen. Zo benutten en organiseren we de kansen die er in Boxtel zijn op dit gebied. Daarbij gaat het met name om lokaal elektriciteit opwekken, gebruiken, opslaan, via directe lijnen te transporteren of in waterstof om te zetten. • Zonneparken Uit het onderzoek blijkt dat de mogelijkheden om zonneparken te realiseren zonder opwaardering van het elektriciteitsnetwerk beperkt zijn. Een deel kan mogelijk gerealiseerd worden met directe lijnen naar grote afnemers. Voor het overige deel 11 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
moeten we onderzoeken of omzetting in waterstof en invoeding in de waterstofbackbone, die door Boxtel gaat lopen in de toekomst mogelijk is. Ondanks deze onzekerheden zijn we gestart met de participatie en omgevingsdialogen om daarmee in 2025 conform het Nationaal Programma RES een zo groot mogelijk deel vergund te krijgen, zodat er in ieder geval ruimte is gereserveerd voor de opgave. Klimaatadaptatie, groen en biodiversiteit • Zo veel mogelijk klimaatadaptief (klimaatbestendig en water robuust) worden Hiervoor is een lokale strategie klimaatadaptatie vastgesteld en wordt een uitvoeringsprogramma uitgevoerd. Circulair en lokaal • Hierbij ligt de focus vooral op het stimuleren van hergebruik en recycling door middel van de inzamelingssystematiek voor huishoudelijk afval (zie product Afval). • We stimuleren bewust consumeren, duurzaam en/of circulair ondernemen. • We geven invulling aan de motie Circulair Bouwen. Duurzaamheid als rode draad • Cofinanciering duurzaamheidsprojecten We werken samen met inwoners, bedrijven en organisaties aan vergroting van biodiversiteit, circulariteit, klimaatmitigatie en klimaatadaptatie. • Prestatieafspraken en duurzaamheidsakkoord In de Meerjarige Prestatieafspraken 2021-2025 is het verbeteren van duurzaamheid van de woningvoorraad één van de belangrijkste opgaven voor de komende jaren.
We hebben samen met Woonstichting JOOST het initiatief genomen om een Duurzaamheidsakkoord op te stellen dat in juni 2023 is bekrachtigd. Hierin staan aan de hand van vijf duurzaamheidsthema’s hoofddoelen voor 2050 en tussendoelen voor 2030 beschreven. Het Duurzaamheidsakkoord vormt de basis voor het thema Duurzaamheid in de Jaarlijkse Prestatieafspraken waarin concrete acties worden vastgelegd. Stichting Huurders van JOOST, Woonveste, Huurdersvereniging Heusden (Woonveste), Waterschap De Dommel en ContourdeTwern sloten zich ook aan bij het Duurzaamheidsakkoord. • Stimulerend economisch beleid op het gebied van duurzaamheidsmaatregelen, zodat het lokale bedrijfsleven hiervan profiteert. • We verkennen de mogelijkheden voor de implementatie van de global goals in gemeentelijk beleid. Nationaal Isolatieprogramma (NIP) In 2023 wordt de eerste tranche van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) aangevraagd. Hiermee kunnen 401 slecht geïsoleerde woningen in Boxtel worden geholpen met het nemen van één of meerdere isolatiemaatregelen. Tranche 2 van het NIP kan in 2024 worden aangevraagd. In 2025 worden de resterende middelen over de gemeentes verdeeld. Het NIP loopt tot en met eind 2028. Voorwaarde vanuit het Rijk is dat de woningen die met het NIP worden geholpen slecht geïsoleerd zijn (isolatielabel D of slechter).
Indien er geen label toegekend is, moeten er minstens 2 isolatiemaatregelen toegepast worden. Daarbij komen alleen WOZ-waarden onder het gemeentelijk gemiddelde in aanmerking. We selecteren een wijk waarbinnen de eerste 401 woningen geholpen worden. Verwijzend naar de motie ‘subsidie isolatie’ zullen we extra financiële middelen vragen aan de Raad zodra bovenstaande isolatieaanpak dermate goed is ingeregeld dat extra middelen ook doelmatig ingezet kunnen worden en dus ook leiden tot extra CO2-besparing. Op het moment van schrijven ligt de focus op het juist inregelen van het proces en de capaciteit hiervoor vrijmaken. 12 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Nieuw beleid en ambities We geven uitvoering aan het beleidsakkoord door de geactualiseerde duurzaamheidsagenda, de uitvoeringsagenda warmtetransitie 2023-2026 en de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Aan de hand van de resultaten van het schetsontwerp voor een energy hub willen we zo veel mogelijk hernieuwbare elektriciteit opwekken en afnemen, zodat we kunnen voorzien in de behoefte van onze inwoners en bedrijven. We stimuleren en faciliteren de energietransitie door inwoners en bedrijven gerichte acties aan te bieden om energie te besparen en op te wekken en daarmee stappen te maken richting aardgasvrij. Dit doen we door nadrukkelijker de samenwerking in de regio op te zoeken en samen te werken met lokale bedrijven, organisaties en inwoners.
Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal RES doel 11% in 2030 energiebesparing tov 2017 en doel beleidsakkoord 40% energiebesparing in 2030 • elektriciteit • aardgas • totaal Opwek hernieuwbare elektriciteit: percentage realisatie RES doel van 0,08 TWh in 2030 Zonneparken in gemeente in hectare
Realisatie 2022
Verwachting 2023
Doel 2024
Doel 2027
-4% 17% 8% 0,009
-6% 21% 9% 0,01
-7% 23% 11% 0,02
-8% 25% 15% 0,04
0
0.2
100*
250*
* Doelstelling beleidsakkoord blijft ondanks netcongestie gelijk, al kan dit tot gevolg hebben dat hierdoor de realisatie achterblijft. Toelichting: In de RES NOB 1.0 zijn lokale resultaatverplichtingen voor energiebesparing en de hernieuwbare opwek van elektriciteit en warmte in 2030 opgenomen. Het doel uit het beleidsakkoord is 40% energiebesparing in 2031 in zowel de gebouwde omgeving als de mobiliteit. In die 40% is de opgave voor de opwek van hernieuwbare warmte binnen de RES NOB 1.0 opgenomen. Uit de monitoring RES NOB blijkt dat door de elektrificatie (m.n. warmtepompen en elektrisch vervoer) de besparingsopgave voor elektriciteit niet wordt behaald ten gunste van de besparingsopgave voor aardgas. Omgerekend in eenheden energie wordt de totale besparingsopgave van 11% in 2030 naar verwachting wel behaald.
13 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Dit kost het Klimaatadaptatie en energietransitie
Rekening 2022
Baten
Begroting 2023 na wijziging 188 570
Begroting 2024
Lasten
694
1.772
1.909
Saldo voor bestemming x € 1.000
-506
-1.203
-1.071
Onttrekking aan reserves
30
150
200
Storting in reserves
431
0
0
Saldo resultaatbestemming x € 1.000
-401
150
200
Saldo na bestemming x € 1.000
-907
-1.053
-871
Begroting 2023 -1.053
Begroting 2024 -871
Verschil
838
Resultaatbestemming
Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Klimaatadaptatie en energietransitie
181
De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • Voor 2023 heeft het Rijk eenmalig geld beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de warmtetransitie (€ 150.000) en klimaat- en energiebeleid (€ 240.000). • Om de gevolgen van de klimaatveranderingen te beperken is voor de uitvoering hiervan jaarlijks budget (€ 200.000) beschikbaar gesteld voor de periode 2024 tot en met 2026.
14 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Plattelandsvernieuwing
Verantwoordelijke(n): Désiré van Laarhoven-van Abeelen
Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We stimuleren en faciliteren initiatieven die de kwaliteiten van het Boxtelse buitengebied verder versterken. We adviseren over natuurwaarden en landschappelijke inpassingen bij ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied. • We werken met een positieve insteek mee aan diverse ontwikkelingen die een bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van het recreatieve potentieel van de gemeente Boxtel in nauwe samenhang met een versterking van de landschappelijke- en natuurwaarden. • We ontwikkelen nieuwe natuur, bij voorkeur grenzend aan het natuurnetwerk. We werken mee aan natuurontwikkeling als dit gebeurt op vrijwillige basis binnen de provinciale kaders en het maatregelenpakket Brabants Programma Landelijk Gebied. • We nemen deel aan regionale ambtelijke en bestuurlijke overleggen van Brabant NoordOost op de thema's Natuur & Landschap en Transitie Landbouw. • We volgen ontwikkelingen op gebied van landbouw en gezondheid om snel in te kunnen spelen op nieuwe technieken die gezondheidsrisico’s verminderen. • We ondersteunen de doorontwikkeling naar een duurzamere agrarische bedrijfsvoering. 15 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
•
• •
We steunen het gebruik van bestaande regelingen voor de ontwikkeling van nieuwe natuur bij combinaties met tijdelijk wonen en (tijdelijke) zonnevelden. • We geven ruimte aan ontwikkelingen rondom duurzame voedselproductie en het telen van materialen voor biobased bouwen. • We werken slechts bij uitzondering mee aan de realisering van (vrijstaande) Ruimte voor Ruimte woningen in het buitengebied. Het programma Volkshuisvesting WonenWelzijn-Zorg is daarbij een belangrijk uitgangspunt. In het kader van Vitaal Buitengebied gaan we werken aan een programma met onder meer een uitvoeringsagenda voor Transitie landbouw en pilot(s) gebiedsgericht werken. We volgen de ontwikkelingen van verschillende landelijke en provinciale regelingen en richtlijnen over stikstofreductie, bodem- en water sturend, Kader Richtlijn Water en de impact hiervan op initiatieven en ontwikkelingen in het buitengebied.
Beleidsakkoord • In 2024 stellen we het Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit inclusief Uitvoeringsprogramma vast en starten we met de uitwerking en uitvoering van projecten die hierin zijn opgenomen. • We nemen deel aan de Stimuleringsregeling Landschap (Stila) van de provincie NoordBrabant ter stimulering van aanleg en beheer van landschaps-, en waterelementen, wandelpaden over boerenland en natuurlijke randen. • We nemen deel aan het Project Erven Plus ter bevordering van de biodiversiteit op (boeren)erven in het buitengebied. • We nemen actief deel in het proces rond de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak Kampina, Oisterwijkse vennen en omgeving. • We ondersteunen de Leader-aanvraag van Stichting Landschap Het Groene Woud en Mozaïek Dommelvallei ter stimulering van initiatieven in het buitengebied. • We ondersteunen en nemen deel aan de ontwikkeling van het Van Gogh Nationaal Park. • We faciliteren op diverse locaties de sanering van agrarische bedrijven.
Dit kost het Plattelandsvernieuwing
Rekening 2022
Baten
Begroting 2023 na wijziging 44 40
Begroting 2024
Lasten
317
609
758
Saldo voor bestemming x € 1.000
-273
-569
-758
Onttrekking aan reserves
0
151
215
Storting in reserves
50
40
0
Saldo resultaatbestemming x € 1.000
-50
111
215
Saldo na bestemming x € 1.000
-324
-458
-543
0
Resultaatbestemming
16 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Plattelandsvernieuwing
Begroting 2023 -458
Begroting 2024 -543
Verschil -85
De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • Voor de ecologische verbindingszone (EVZ) Groote Waterloop (€ 145.000) en de EVZ Smalwater (€ 90.000) is in 2023 eenmalig budget beschikbaar gesteld. • Om de transitie Landbouw te versnellen en de opgaven op het gebied van stikstof, water, klimaat en energie te realiseren wordt het programma Vitaal Buitengebied (€ 300.000) gestart. • Voor de verbetering van de landschapskwaliteit en biodiversiteit starten we met de uitvoering van het programma Natuur, Landschap & Biodiversiteit (€ 50.000).
17 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Afval
Verantwoordelijke(n): Fred van Nistelrooij
Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden We hebben doorlopend aandacht voor de basis: • het inzamelen van afvalstoffen bij inwoners en bedrijven, inclusief containerbeheer. • het schoonhouden van de openbare ruimte. • het ondersteunen en stimuleren van 'zwerfafval-opruim-acties' en ZAP-pers. • adviseren en ondersteunen bij woningbouw en inrichtingsplannen en -projecten Beleidsakkoord Wat willen we bereiken? In het laatste kwartaal 2023 wordt de geactualiseerde Beleidsnotitie Huishoudelijk Afval en Grondstoffen aan de gemeenteraad aangeboden. De nieuwe doelstellingen sluiten aan bij bijgesteld landelijk beleid en nieuwe Europese richtlijnen. Na vaststelling werken we in 2024 aan het behalen van de doelstellingen voor 2030. Deze zijn opgenomen in de volgende paragraaf. 18 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Hoog serviceniveau
Afvalstoffenheffing
Goede service bieden aan iedereen, voor alle afvalstromen Goede, geschikte, bereikbare voorzieningen Goede, begrijpelijke en bereikbare informatie We willen de kosten eerlijk verdelen Meer hergebruik, meer recycling, minder restafval Regelingen voor mensen die niet mee kunnen doen Regelingen voor mensen met lage inkomens We willen de kosten voor burgers en gemeente zo laag mogelijk houden
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen We hebben rekening gehouden met de effecten van de maatregelen op de resultaten van de inzameling en dus de kosten en baten. Uitvoeringsprogramma Afval en Grondstoffen Om de doelstellingen te behalen voeren we in 2024 de volgende projecten uit: • Nieuw inzamelsysteem bij hoogbouw- en verzamellocaties Ondergrondse containers voor restafval, PMD en oud-papier Bovengrondse cocons voor GFT • Optimalisatie inzamelsystemen op wijkniveau (Glas, Textiel, Luiers/Incontinentiemateriaal) Beoordelen locaties, aantallen en soort containers • Optimalisatie van de communicatie: wat, waarom en hoe? • Nulmeting tevredenheidsonderzoek inwoners Voormalige stortplaats Vlagheide Nazorg Stortplaats: De overdracht aan de Provincie is uitgesteld tot minimaal 2025, mogelijk zelfs tot 2030. Tot die tijd is het voormalig Stadsgewest verantwoordelijk voor de nazorg. • De jaarlijkse bijdrage voor het aandeel van Boxtel in de exploitatielasten van het Stadsgewest is in 2024 € 1,11 per inwoner. Nieuw beleid en ambities In 2024 werken we aan het behalen van de doelstellingen uit de Beleidsnotitie Afval en Grondstoffen 2023-2030.
Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Doel Minder restafval Meer afvalscheiding Meer hergebruik
eenheid
2022
2023
kilogram per inwoner per jaar % gescheiden ingezameld % hergebruik grondstoffen
128,6 kg 73,0 % -
100 kg 75 % -
Doel 2024 < 50 kg > 85 % > 55 %
Doel 2027 < 30 kg > 90 % > 60 %
19 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Dit kost het Afval
Rekening 2022
Baten
Begroting 2023 na wijziging 4.189 4.577
Lasten
4.189
4.577
4.668
0
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
Saldo resultaatbestemming x € 1.000
0
0
0
Saldo na bestemming x € 1.000
0
0
0
Begroting 2023 0
Begroting 2024 0
Verschil
Saldo voor bestemming x € 1.000
Begroting 2024 4.668
Resultaatbestemming
Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Afval
Er zijn geen relevante nieuwe ontwikkelingen.
20 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
0
Riolering
Verantwoordelijke(n): Fred van Nistelrooij
Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden Planmatig beheer • Het rioolstelsel, pompgemalen en alle hierin opgenomen voorzieningen worden het hele jaar beheerd, geïnspecteerd en onderhouden volgens de wettelijke eisen. Hierdoor blijft de functionele werking gegarandeerd. • Om wateroverlast te voorkomen monitoren we de hydraulische werking continu en voeren noodzakelijke verbeteringen zo snel mogelijk door. • Voorbereiding, aanbesteding en uitvoering van maatregelen gebeurt volgens de uitvoeringsplanning en beleidsuitgangspunten van het vastgestelde verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP6). Overeenkomstig de uitvoeringsplanning ligt voor 2024 de essentie vooral op de aanleg van een gescheiden rioolstelsel in Kalksheuvel, Veldakkerstraat en Kapelweg en de aanleg van een vrijverval riool Molengraafseweg waardoor vier drukriool installaties komen te vervallen. Renovaties/vervanging van randvoorzieningen, hoofdgemalen, drukrioolgemalen en riolering worden uitgevoerd. 21 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
•
Klachten en meldingen over rioolverstoppingen en/of wateroverlast handelen we zo snel mogelijk af; uiterlijk binnen 24 uur.
Beleidsakkoord Het beleid is omschreven in het vGRP6 2020-2024 en vastgesteld door de raad eind 2019. Dat voeren we uit in combinatie met klimaatadaptatie en ontwikkelingen in openbaar gebied. In 2024 starten we met de financieel- inhoudelijke herziening van het vGRP voor de periode 2025- 2029. Er is subsidie van het Rijk beschikbaar om fysiek klimaatadaptieve maatregelen door middel van cofinanciering in het openbaar gebied mogelijk te maken. De subsidieaanvraag loopt via de regionale samenwerking "Doelmatig Waterbeheer De Meierij". Vanuit het Rijk is er een totaalbedrag van € 490.000 voor klimaatadaptief inrichten beschikbaar. In 2024 worden extra klimaatmaatregelen in Kalksheuvel gerealiseerd tijdens het rioolvervangingsproject. Er is een bijdrage vanuit het product Riolering beschikbaar om inwoners te stimuleren het regenwater van hun perceel af te koppelen van de riolering. Deze bijdrage bestaat bijvoorbeeld uit een korting op een regenton of een directe financiële bijdrage aan de inwoners. Nieuw beleid en ambities Binnen de uitvoeringsstrategie van het vGRP zijn per 2025 de meerjarige, grootschalige rioolvervangingen van het vrijvervalriool op buurtniveau voorzien. Binnen dit project koppelen we zoveel mogelijk wegen en panden af waarbij we bestaande knelpunten in de inrichting op integrale wijze beoordelen en zo mogelijk oplossen.
Vanwege de ruimtelijke en hydraulische complexiteit starten we in 2024 met de voorbereidingen voor de eerste jaarschijf. Het gebied dat als eerste in aanmerking komt is de wijk Selissen.
Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Totaal aantal kilometer riolering Aantal meldingen van wateroverlast Aantal klachten aansluiting Rioolheffing
Realisatie 2022 282 12 98 184,32
Verwachting 2023 283 20 90 190,44
Doel 2024 285 10 80 n.t.b
Toelichting: Het aantal meldingen verschilt ten opzichte van de begroting 2023 door betere filtermogelijkheden binnen het meldsysteem Fixi en registraties in het beheersysteem. Hierdoor is het aantal meldingen betrouwbaarder geworden. Meldingen met betrekking tot wateroverlast zijn nu meldingen ten gevolge van extreme regenval.
22 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Doel 2027 295 5 80 n.t.b
Dit kost het Riolering
Rekening 2022
Baten
Begroting 2023 na wijziging 3.326 3.447
Lasten
3.326
3.447
3.561
0
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
Saldo resultaatbestemming x € 1.000
0
0
0
Saldo na bestemming x € 1.000
0
0
0
Begroting 2023 0
Begroting 2024 0
Verschil
Saldo voor bestemming x € 1.000
Begroting 2024 3.561
Resultaatbestemming
Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Riolering
0
De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: Eenmalige budgetten in de begroting vanuit het vastgestelde vGRP (verbreed gemeentelijk rioleringsplan) kunnen in 2023 anders zijn dan in 2024: • In begroting 2023 is een budget opgenomen van € 80.000 voor rioleringswerkzaamheden als gevolg van de calamiteit op de Kapelweg. • In begroting 2023 is een incidenteel budget opgenomen van € 22.000 voor onderzoek naar wijkgerichte rioolvervangingen. • In begroting 2024 is een budget van € 25.000 begroot voor het opstellen vGRP.
23 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Milieu
Verantwoordelijke(n): Désiré van Laarhoven-van Abeelen
Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We volgen en ondersteunen de invoering van de Basisregistratie Ondergrond (BRO) en we dragen bij aan het inzichtelijk maken van de ondergrond zodat we met dit thema kunnen werken volgens de Omgevingswet. • We dragen bij aan het waarborgen van de (chemische) kwaliteit van de bodem. Waaronder omgang met zeer zorgwekkende stoffen zoals PFAS, de overgang van de bevoegdheid van de provincie naar de gemeenten om te beslissen over ernstige gevallen van bodemverontreinigingen bij in werking treden van de Omgevingswet en registratie van en advisering over bodemonderzoeken. • We ondersteunen de verduurzaming van de agrarische sector. Verduurzaming van de voedselketen komt tot uiting bij de innovatie en duurzame ontwikkeling van de landbouw en de veeteelt tot circulaire landbouw. In regionaal verband (kopgroep landbouw) wordt bijgedragen aan deze ontwikkeling die wij ondersteunen. Op basis van een gemeentelijk projectplan wordt een proactieve uitvoeringsagenda opgesteld om ondernemers te ondersteunen bij hun keuze voor de toekomst. Hierin wordt onder meer de stikstofproblematiek, de gebiedsgerichte aanpak en de vanaf 2024 geldende provinciale emissienormen meegenomen. 24 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
• • •
• •
We toetsen ruimtelijke ontwikkelingen op externe veiligheid, geluid, bodem, luchtkwaliteit, stikstofdepositie en bedrijven en milieuzonering. We voeren de geluidsanering uit van de woningen die in aanmerking komen voor geluidsmaatregelen vanwege gemeentelijke wegen. Wij dringen op basis van het vastgestelde geluidsaneringsplan bij ProRail en Rijk aan op een spoedige realisatie van geluidschermen langs beide sporen. • Richting ProRail en Rijk stellen wij ons kritisch op ten aanzien van het spoorgoederenvervoer met gevaarlijke stoffen en werken daar regionaal in samen. In samenwerking met de provincie en de omliggende gemeenten is een position paper opgesteld. Dit leidt nog niet tot het gewenste resultaat. In 2022 is de position paper opgeschaald naar de koepels (IPO en VNG). We blijven in overleg met het ministerie en ProRail en schakelen tevens met omliggende gemeenten, de provincie en de koepels. Wij blijven ageren tegen laag (militair) vliegverkeer boven onze kernen. We trekken bestuurlijk samen op met de gemeenten rondom Eindhoven Airport. Dit geldt voor de benodigde procedures en de exploitatie van het vliegveld. We nemen actief deel aan het Schone Lucht Akkoord en benutten de kansen voor de verbetering van de luchtkwaliteit.
We geven voorlichting over het stoken van hout en maken gebruik van stookwijzer.nu en het stookalert om inwoners te informeren over wanneer beter niet gestookt wordt. Met de gemeenten in de RNOB wordt daarnaast ingezet op de thema's landbouw, mobiliteit en mobiele werktuigen, industrie en meten/participatie.
Dit kost het Milieu
Rekening 2022
Begroting 2023 na wijziging 12 158
Baten
Begroting 2024 2
Lasten
1.204
1.737
1.621
Saldo voor bestemming x € 1.000
-1.192
-1.579
-1.619
Onttrekking aan reserves
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
Saldo resultaatbestemming x € 1.000
0
0
0
-1.192
-1.579
-1.619
Begroting 2023 -1.579
Begroting 2024 -1.619
Verschil
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming x € 1.000
Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Milieu
De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • Voor de overlast die inwoners ervaren van Vion en Hydrobusiness is eenmalig budget beschikbaar gesteld om een onderzoek uit te voeren (€ 40.000). • Voor 2024 worden bij de ODBN meer basis- en verzoektaken afgenomen tegen het gestegen uurtarief (€ 20.000). 25 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
-41
Projecten programma Duurzame Transformatie Onder het programma Duurzame Transformatie valt het volgende project: • GreentechPark Brabant
GreentechPark Brabant
Verantwoordelijke(n): Mariëlle van Alphen-Habraken
Dit is het doel Een bedrijventerrein ontwikkelen gericht op duurzame en/of circulaire bedrijvigheid. Het bedrijventerrein moet klimaatbestendig zijn en zoveel mogelijk energieneutraal.
Dit gaan we dit jaar doen •
•
GreenTech Park Brabant is een pilot project, omdat de aanpak al inspeelt op de komst van de Omgevingswet. Het leren van dit proces delen we met de interne organisatie en ook met de Regio Noordoost Brabant en provincie Noord-Brabant. Daarvoor krijgen we financiële ondersteuning via de Regiodeal. Het proces blijven we zoveel mogelijk inrichten alsof de Omgevingswet in werking is getreden, ondanks het feit dat de ontwikkeling een bestemmingsplan betreft. In 2023 hebben is het ontwerp bestemmingsplan ter inzage gelegd en worden de ingediende zienswijzen behandeld, waarna volgens verwachting het bestemmingsplan begin 2024 wordt vastgesteld. Daarnaast hebben we in 2023 een inrichtingsschets opgesteld, die ook wordt vastgesteld begin 2024. In 2024 vertalen we verder het beeldkwaliteitsplan en inrichtingsplan naar een bestek. Het bestek moet vervolgens worden aanbesteed, waarna het bouwrijp maken kan beginnen. 26
_________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
• •
De verkoop van de eerste kavels zal in de 2e helft van 2024 kunnen plaatsvinden via een aanbestedingstraject, waartoe we via het didam-arrest genoodzaakt zijn. We houden oog voor externe financiële middelen voor ten eerste de ontwikkeling van een nieuw klimaatbestendig hoogwaardig bedrijventerrein en ten tweede mogelijkheden om bedrijven te helpen met de startinvesteringen.
Dit kost het Project GreentechPark Brabant
Rekening 2022
Baten
173
Begroting 2023 na wijziging 0
Begroting 2024
Lasten
253
0
0
Saldo voor bestemming x € 1.000
-80
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
Saldo resultaatbestemming x € 1.000
0
0
0
-80
0
0
Begroting 2023 0
Begroting 2024 0
Verschil
0
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming x € 1.000
Financiële toelichting Project (verschil 2024 - 2023) x € 1.000 Project GreentechPark Brabant
Geen relevante ontwikkelingen.
27 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
0
Sociale Kracht
Zo werkt dit programma mee aan Boxtel In de gemeente Boxtel staan inwoners centraal en we geven hen vertrouwen. We brengen dat tot uiting door een sociale gemeente te zijn en aandacht te geven aan hen die dat ook echt nodig hebben. We durven echter ook verantwoordelijkheden weg te leggen door de kracht van onze samenleving te gebruiken. Dit doen we door proactieve inwoners te faciliteren en ruimte te geven om voorstellen in het gemeentelijke beleid te integreren.
Dit is het doel Het beschermen van de kwetsbaren in onze maatschappij heeft onze grote aandacht. Iedereen moet voldoende kansen hebben om mee te doen in de maatschappij en daarvoor over geschikte perspectieven kunnen beschikken. Daarmee stimuleren we het zelfrespect en eigen vermogen van onze inwoners en reduceren we ongewenste ontwikkelingen als moreel verval, verwaarlozing of in ernstige gevallen de verleiding tot criminaliteit en ondermijnend gedrag. Dit doen we door het neerzetten van een kwalitatief goed, beheersbaar én betaalbaar sociaal en maatschappelijk domein. Hiervoor is het nodig dat we weer grip op het sociaal domein krijgen, zowel inhoudelijk als financieel. Uitgangspunt is dat de dienstverlening kwalitatief aansluit bij de behoefte van onze inwoners en tegelijkertijd beheersbaar en daarmee duurzaam richting de toekomst is.
28 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Dit valt eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Sociale Kracht: • Maatschappelijk Werk • Minderheden • Jeugdzorg • Wmo • Inkomensvoorziening • Participatie • Volksgezondheid • Onderwijs
Dit kost het Saldo x € 1.000
Rekening 2022
WMO
-9.616
Begroting 2023 na wijziging -9.280
Begroting 2024
Inkomensvoorziening
-6.090
-5.252
-4.461
Onderwijs
-3.457
-4.226
-4.021
Jeugdzorg
-9.498
-10.254
-10.930
Participatie
-9.812
-9.793
-9.745
Minderheden
309
-493
-300
Volksgezondheid
-1.236
-1.299
-1.475
Maatschappelijk werk
-1.999
-2.509
-3.113
Totaal saldo
-41.398
-43.106
-43.946
29 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
-9.903
Programma in relatie tot de gehele begroting
30 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Maatschappelijk werk
Verantwoordelijke(n): Fred van Nistelrooij en Wim van der Zanden
Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We zorgen voor een kwalitatieve dienstverlening die aansluit bij de behoefte van onze inwoners en die tegelijkertijd beheersbaar is richting de toekomst. We hebben hierin extra aandacht voor onze kwetsbare inwoners, in het bijzonder ouderen en jongeren. • We zetten in op het terugbrengen van de instroom naar zwaardere zorg. Dit doen we door middel van vroegtijdige signalering bij problemen, preventie en het verhogen van de zelfredzaamheid. Hier kunnen projecten zoals Welzijn op Recept, Voorzorgcirkel en Seniorenhulp bij ondersteunen. • De wijkteams, primaire partners en ketenpartners werken nauw samen zodat optimaal gebruik wordt gemaakt van het aanbod in het voorliggend veld (algemene en vrij toegankelijke voorzieningen). We zorgen ervoor dat de Verwijsgids, de sociale kaart voor wijkteams en professionele partners, volop wordt ingezet. • De primaire partners werken sinds 2022 samen vanuit een gezamenlijk uitvoeringsplan en betrekken hier andere ketenpartners bij. Dit uitvoeringsplan wordt in 2023 en 2024 doorontwikkeld naar een integraal uitvoeringsplan voor alle domeinen met Positieve Gezondheid als onderlegger.
Het integraal beleidsplan en de integrale subsidieopdracht 31 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
•
•
•
• •
•
van de gemeente Boxtel dienen als onderleggers voor het integraal uitvoeringsplan van de primaire partners. We werken aan de doorontwikkeling van het wijkgericht werken. Door het wijkgericht werken zorgen we ervoor dat het informele netwerk optimaal wordt ingezet en de sociale cohesie in de wijken wordt bevorderd en op die manier veerkrachtige wijken ontstaan met samenredzame inwoners. Hartjes in de wijk zijn fysieke wijkpunten en een belangrijk onderdeel van de wijkgerichte aanpak. Deze hartjes zijn bedacht door de werkgroep SowiB (samen ouder worden in Boxtel) en waren aanvankelijk bedoeld voor ouderen. Inmiddels is overeengekomen dat de hartjes voor alle inwoners van 0 tot 100 jaar zijn. In het laatste kwartaal van 2023 starten we met het eerste hartje in de wijk Boxtel Oost. In eerste instantie richten we ons op ouderen, in een latere fase verbreden we naar andere leeftijdscategorieën. We geven uitvoering aan de projecten en acties op de gezamenlijke uitvoeringsagenda Samen ouder worden in Boxtel: • Woningbouw en -aanpassing voor senioren en doorstroming • Gezondheid en vitaliteit Vanuit de lokale coalitie tegen eenzaamheid geven we uitvoering aan bestaande initiatieven en ontwikkelen we samen met vrijwilligers(organisaties), verenigingen en inwoners nieuwe initiatieven. We leggen de verbinding tussen ‘ontmoeten en bewegen’ en ‘jong en oud’.
We werken aan een betere netwerk- en ketensamenwerking. Samen met huisartsen en praktijkondersteuners werken we aan het verminderen van doorverwijzen naar de zwaardere, geïndiceerde zorg en juist meer naar het voorliggend veld. Samen met onze welzijnsinstelling, ouderenorganisaties en zorgaanbieders zorgen we ervoor dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Ontmoeting is hierin een belangrijke factor. Ontlasting van de mantelzorgers blijft onze aandacht behouden. We verbeteren de welzijnsdagbesteding en breiden deze uit. Steunpunt Mantelzorg constateert dat de druk op hen is toegenomen. Het bereik is de afgelopen jaren vergroot en het aantal individuele vragen is aanzienlijk toegenomen. Met grote moeite kunnen die op tijd worden beantwoord, maar andere belangrijke taken voor het steunpunt blijven liggen. Een uitbreiding van 8 uur per week is noodzakelijk, ook gezien de demografische ontwikkelingen en toenemende vergrijzingsproblematiek in gemeente Boxtel. Vanaf 2024 wordt voor mantelzorgondersteuning de subsidie verhoogd naar € 26.000 per jaar. De begroting wordt hiertoe naar boven bijgesteld. Dit bedrag is al opgenomen in de eerste bestuursrapportage 2023.
Beleidsakkoord • We focussen op optimaal gebruik en inzet van de mogelijkheden in het voorliggend veld. • We stimuleren en ondersteunen de samenleving om initiatieven te ontplooien en hiervoor samen met de wijkmakelaar en subsidieadviseur te zoeken naar middelen. • De ouderenagenda van de werkgroep “Samen ouder worden in Boxtel” biedt veel waardevolle bouwstenen voor beleid en uitvoering, ook op het gebied van zorg. Gezamenlijk voeren we de acties op de agenda uit. • We koesteren en stimuleren de grote vrijwilligersinzet bij het voorkomen en bestrijden van eenzaamheid. • Huisartsenposten hebben een groot bereik en kunnen een signalerende en verwijzende rol vervullen ten aanzien van eenzaamheid en (beginnende) dementie. We zetten daarom in op nauwere samenwerking tussen huisartsen en wijkteams. • Een goed werkende ‘Ketenzorg dementie’ waarvoor de zorgorganisaties de primaire verantwoordelijkheid dragen, is van groot belang. We ondersteunen mantelzorg en mogelijkheden voor dagbesteding. 32 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
•
We ondersteunen mantelzorgers met onder meer respijtzorg (vervangende zorg voor mantelzorgers) en informatiebijeenkomsten.
Nieuw beleid en ambities • In de Kadernota 2024-2027 zijn middelen opgenomen voor de ontwikkeling en uitvoering van een visie op het sociaal domein. De centrale vraag hierbij is: wat voor gemeente willen we in 2040 zijn als het gaat om sociaal-maatschappelijke zaken. We inventariseren welke opgaven we hierbij voor ons zien en welke effecten we willen bereiken. Op basis daarvan bepalen we onze doelen en inzet. Daarbij kijken we naar wat onze inwoners van ons mogen verwachten, welke inzet we verwachten van onze maatschappelijk partners en hoe we de samenwerking met beide voor ons zien. Dit doen we niet alleen. Dat doen we samen met onze inwoners, maatschappelijke organisaties en sociale verbanden. De planning is om deze visie in het eerste kwartaal van 2024 aan de gemeenteraad aan te bieden. Het concept positieve gezondheid vormt de onderlegger van de visie. Dit is uitgewerkt in zes dimensies van een bredere kijk op gezondheid. Positieve gezondheid biedt daarmee een basis voor integraal werken, inclusief de verbinding met de fysieke omgeving. • Welzijn op Recept is een methode die het doorverwijzen naar voorliggend veld laagdrempelig maakt. In de kadernota 2024 zijn voor drie jaar (2024 t/m 2026) middelen toegekend voor het aanstellen van een welzijnscoach binnen onze welzijnsinstelling. Deze welzijnscoach voert Welzijn op recept uit.
Dit kost het Maatschappelijk werk
Rekening 2022
Begroting 2023 na wijziging 30 4
Baten
Begroting 2024 4
Lasten
2.029
2.512
3.116
Saldo voor bestemming x € 1.000
-1.999
-2.509
-3.113
Onttrekking aan reserves
0
0
0
Storting in reserves
0
0
0
Saldo resultaatbestemming x € 1.000
0
0
0
-1.999
-2.509
-3.113
Begroting 2023 -2.509
Begroting 2024 -3.113
Verschil
Resultaatbestemming
Saldo na bestemming x € 1.000
Financiële toelichting Product (verschil begroting 2024 - begroting 2023) x € 1.000 Maatschappelijk werk
-604
De belangrijkste ontwikkelingen op dit product zijn: • Per 2024 is € 75.000 aan middelen opgenomen voor de personele inzet voor het uitvoeren van Welzijn op recept. • Per 2024 is € 25.000 aan structurele middelen opgenomen voor het ontwikkelen van een visie op het sociaal domein voor de komende 15 jaar. • Per 2024 is structureel € 140.000 beschikbaar gesteld voor uitvoering van het schoolmaatschappelijk werk gericht op de ondersteuning van jongeren en hun ouders. 33 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Minderheden
Verantwoordelijke(n): Mariëlle van Alphen-Habraken
Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden • We bieden met de wooncorporaties huisvesting aan nieuwe statushouders om de wettelijke taakstelling te realiseren. We verwachten dat de taakstelling van 2024 op het niveau ligt van de tweede helft van 2023. • We voeren de nieuwe Wet inburgering uit. Dat betekent dat we inwoners, die inburgeringsplichtig zijn, ondersteunen bij: hun vestiging in de gemeente en het praktisch wegwijs worden het leren van de Nederlandse taal het actief meedoen in de samenleving, liefst door betaald werk of een opleiding • We spelen in op de specifieke behoeften van deze doelgroep en benutten tegelijk zoveel mogelijk algemene voorzieningen in de wijk. Hierbij werken we nauw samen met de diverse ketenpartners. • We wisselen actief kennis uit met buurgemeenten om te leren en door te ontwikkelen en pakken, waar mogelijk, samen initiatieven op.
34 _________________________________________________________________________________ Programmabegroting 2024 en financiële begroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027
Beleidsakkoord • We creëren stageplaatsen voor statushouders en anderen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Nieuw beleid en ambities • We passen, waar mogelijk, met de wooncorporatie woningen aan zodat deze geschikt zijn voor het huisvesten van grote gezinnen. Het Rijk stelt hiervoor subsidie beschikbaar. Zo kunnen we met minder woningen sneller de taakstelling realiseren. • We zijn in 2023 gestart om statushouders vanaf de start inburgeren en betaald werk te laten combineren. We zetten dit voort in 2024. Dit doen we via een landelijk gesubsidieerd experiment ("Startbanen") van WSD en regionale leerwerkprojecten met reguliere werkgevers. • We leiden inburgeringsplichtige statushouders, die nog niet kunnen werken, beter toe naar sociaal-maatschappelijke activiteiten. Zo kunnen ze aan hun participatieverplichting voldoen. We brengen voor hun passende activiteiten goed in beeld en identificeren waar nog laagdrempelig aanbod ontbreekt. We hebben hierbij extra aandacht voor het bevorderen van de fysieke en mentale gezondheid. In 2024 starten we met het ontwikkelen van eventueel aanvullend aanbod. • We nemen in 2024 voor drie jaar extra budget op voor uitbreiding van de maatschappelijke begeleiding van statushouders. Dit vanwege de hoge piek in de asielinstroom en het meerjarige effect dat dit heeft. Dit dekken we met bestaande middelen.
• We evalueren met ContourdeTwern de afspraken over de maatschappelijke begeleiding. Aandachtspunten zijn de basis op orde, goede samenwerking met andere lokale partners en het aantrekken van meer vrijwilligers rond deze doelgroep. • We laten met landelijke subsidie een audit-onderzoek uitvoeren naar de toekomstbestendigheid van het Taalhuis. Dit is verder opgenomen onder 'Onderwijs', aangezien het financieel gezien daar landt. • De aantallen asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne die in Nederland opgevangen worden nemen toe. We pakken deze opgave in onderlinge samenhang en integraal op, in nauwe samenwerking met Veiligheidsregio, de provincie en de gemeente SintMichielsgestel. De regionale afspraken zijn vastgelegd in het Regioplan Veiligheidsregio Brabant-Noord, Asiel- en Oekraïne-opvang en huisvesting vergunninghouders van de Provincie Noord-Brabant. Naar verwachting zal in 2024 de Spreidingswet Asiel in werking treden. We bereiden ons daarop voor. De financiële consequenties hiervan zijn nog niet bekend.
Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal Taakstelling huisvesting statushouders Realisatie taakstelling Statushouders met werk (%) Benchmark Statushouders met bijstand (%) Benchmark Statushouders (18-65 jaar) die onderwijs volgen (%) Benchmark Geslaagden inburgering Benchmark