Agendabundel

3.

aanplanten struweelhagen in noord-zuidrichting;

4.

aanleg bloem- en kruidenrijke zoom;

5.

vrijhouden van de leidingenstrook;

6.

vrijhouden bestaande greppel ten behoeve van een kleinschalige opzet;

7.

transf ormatoren integreren in het zonnepark;

8.

panelen in lijn met de verkaveling.

Belangrijk onderdeel van de inpassing is het doortrekken van de houtwal langs de kant van De Vorst. Conf orm het inpassingsplan voor GreentechPark is hier een aardenwal van 2m hoog voorgesteld die begroeid wordt met bomen en struiken. Door deze robuuste groenstructuur wordt het zicht vanuit de naastgelegen percelen beperkt en ontstaat er één geheel in aansluiting op GreentechPark. De vier bestaande eiken bomen op het terrein blijven gehandhaafd. Op eigen grond is het niet mogelijk om deze structuur geheel langs De Vorst door te zetten. Om het zicht op de zonnepanelen te beperken is er een houtsingel voorgesteld ter hoogte van het gemeentelijk perceel in de noordoosthoek. Novar is in gesprek met de grondeigenaar om het perceel te betrekken bij de ontwikkeling. Navolgend wordt nader ingegaan op bovengenoemde maatregelen. Een uitgebreide toelichting op de landschappelijke inpassing inclusief tekeningen is opgenomen in bijlage. Eerdere versies van de landschappelijke inpassing zijn ook opgenomen in verschillende onderzoeken. Sindsdien is het ontwerp nog minimaal gewijzigd, maar dit is niet van invloed geweest op de onderzoeksresultaten.

Zonnepark De Vorst te Boxtel

Figuur 3: Landschappelijke inpassing Zonnepark De Vorst

7

3.1 1.

Inrichtingsmaatregelen Aanplanten houtsingels aan zuid- en oostzijde

Om het kleinschalige karakter van het kampenlandschap ter plaatse te-

4.

Aanleg bloem- en kruidenrijke zoom

Meervoudig ruimtegebruik

De randen langs het zonnepark worden ingericht als bloem- en kruiden-

Natuur

rug te brengen worden er aan de zuid- en oostzijde houtsingels aange-

rijke zoom. Hiermee gaat de aandacht uit naar een geschikt mengsel,

Binnen het inpassingsplan wordt er bijgedragen aan een combinatie tus-

plant. De houtsingels hebben een minimale breedte van 10 meter, waar-

dat past bij de bodemsamenstelling. Hiermee kan de biodiversiteit ter

sen zonnepanelen en extensieve natuur. Denk hierbij aan het inzaaien

bij een strook van 1m langs de rand is vrijgehouden voor onderhoud.

plaatse worden versterkt.

van een kruidenmengsel behorende bij landschapstype en de bodemsa-

Om schaduwwerking op het zonnepark te beperken, zullen er soorten worden toegepast die relatief laag blijven tot ca. 8 - 10 meter hoog. 2.

Aanplanten houtwal, parallel aan De Vorst

Langs De Vorst wordt een houtwal aangelegd. Vanaf de insteek is een 3

menstelling, en enkel verkregen bij leveranciers aangesloten bij ‘Het Le5.

Vrijhouden van de leidingenstrook

Aan de oostzijde van het plangebied ligt een leidingenstrook. Deze

nale zadencollectie van wilde plantensoorten in Nederland die voor ver-

strook wordt binnen het inpassingsplan vrijgehouden, zodat met onder-

schillende doeleinden kan worden gebruikt, zoals voor de bescherming

houd en of problemen de leidingen altijd bereikbaar zijn.

van bedreigde soorten, of het kweken van algemene plantensoorten

meter vrije zone aangehouden, waarna een aardenwal oploopt tot +2m ten opzichte van het huidige maaiveld. Het is hierbij van belang dat de grondwal één gelijkmatige landschappelijke lijn vormt. De eindhoogte

vend Archief ’ is een project gericht op het ontwikkeling van een natio-

voor commerciële zaadmengsel van wilde oorsprong. 6.

Vrijhouden bestaande greppel voor een kleinschalige opzet

Een greppel in het plangebied blijf t gewaarborgd en blijf t vrij van zonne-

van de grondwal dient hiermee aan te sluiten op de wal van het bedrij-

panelen en inpassingsmaatregelen. Door het behoud van deze structuur

venterrein, zodat plaatselijke hoogteverschillen in het prof iel worden

wordt de kleinschaligheid nog extra benadrukt. De andere greppels bin-

voorkomen. Ten behoeve van de realisatie van de grondwal zal grond

nen het plangebied blijven allemaal behouden.

worden aangevoerd. In de strook van 17m worden inheemse bomen en struiken geplaatst die zorgen voor opgaand groen. Ter hoogte van de leidingenstrook mag geen opgaande beplanting worden toegepast. Deze strook blijf t open en zal bestaan uit kruidenrijk grasland.

7.

Transformatoren integreren in het zonnepark

De transf ormatoren/nutsvoorzieningen worden geïntegreerd in het zonnepark. Dit betekent dat deze voorzieningen in lijn met de panelen worden gepositioneerd. Daarnaast worden ze te midden van het zonnepark

3.

Aanplanten struweelhagen in noord-zuidrichting

Ter overgang naar de reeds aanwezige boomkwekerij en De Vorst wor-

geplaatst, zodat deze vanaf de randen niet zichtbaar zijn. De transf ormatoren en inkoopstation hebben een hoogte van max. 4.00m.

den er in noord-zuidrichting struweelhagen aangeplant. Deze gemengde hagen hebben een minimale breedte van 6 meter en een uiteindelijke

8.

Panelen in lijn met de verkaveling

hoogte van 3 tot 5m. Door de f lanken van het park aan te planten ont-

Ter versterking van de aanwezige verkavelingsstructuur worden de pa-

staat er een sterke kamerstructuur, wat typisch is voor het kampenland-

nelen in een zuid-opstelling geplaatst. De panelen volgen hiermee de

schap. Ook zal het meest noordelijke veld van het middelste veld wor-

verkavelingsstructuur om onnodige raf elranden te voorkomen. De

den opgeknipt middels een struweelhaag. De noordzijde van het park

hoogte van de paneelconstructie bedraagt max. 1.80m.

zal worden ingepast door de reeds aanwezige groenstructuur, hier staan diverse berken bomen en struiken langs de bestaande watergang/greppel.

Zonnepark De Vorst te Boxtel

8

Landbouw

van de biodiversiteit bovenop en is de keuze gemaakt om aan de ran-

Het zonnepark combineren met kleinvee, zoals schapen is voor de ont-

den geen grasklavermengsel toe te passen, maar een bloem- en krui-

wikkeling van een zonnepark de uitgelezen kans om in te zetten voor

denrijk grasland. Naar verwachting zullen de toe te passen soorten bin-

extensief beheer. Door de inpassingsmaatregelen zal het zonnepark

nen de struwelen en houtwal voldoende invulling geven aan een moge-

niet tot nauwelijks zichtbaar zijn. Bewoners hebben uitgesproken liever

lijk f oerageergebied langs het zonnepark. Tevens zal het hekwerk 15 cm

geen schapen in het veld te hebben. Novar respecteert deze wens en

boven de grond worden aangebracht, zodat de doortreedbaarheid van

heef t vooralsnog niet het voornemen het veld met schapen te laten be-

klein wild (zoals de das) kan worden gegarandeerd. In bijlage 2

grazen. Mocht uit gesprekken met bewoners later anders blijken, dan

quicksan f lora en f auna wordt nader ingegaan op de das. Na een aan-

kan dit alsnog toegepast worden. Hierbij dient een af gewogen beslissing

vullend veldbezoek te hebben uitgevoerd op en rondom de planlocatie

te worden genomen, aangezien de begrazing van schapen een negatief

zijn geen sporen aangetrof f en van de das, er worden dan ook geen ne-

ef f ect zal hebben op de leef omgeving van de das. Hiernaast zijn twee

gatieve ef f ecten verwacht op het leef gebied van deze soort.

dwarsdoorsnedes weergeven waarop bovengenoemde inrichtingsmaatregelen gevisualiseerd zijn. Foerageergebied das In het gebied aan De Vorst staat de ontwikkeling van het zonnepark en GreentechPark Brabant gepland. Voor beide initiatieven is natuuronderzoek uitgevoerd. Stichting dassenwerkgroep Brabant laat weten dat er geen dassenactiviteiten in het plangebied zelf zijn aangetrof f en. Stichting dassenwerkgroep geef t echter aan dat er min. twee bewoonde dassenburchten aanwezig zijn in de directe omgeving (binnen de bosschage langs het spoor), waarvan één op een af stand van maximaal 200 meter van het plangebied. Het is dus zeer aannemelijk dat het plangebied van beide plannen tot het f oerageergebied van dassen behoort. Dit wordt ook bevestigd door de aanwezigheid van wissels (vaste paden) richting het plangebied. Om rekening te houden met dit f oerageergebied wordt er in het inpassingsplan rekening gehouden met het toe te passen sortiment, welke aantrekkelijk is voor de leef omgeving van de das (zie hiervoor de beplantingsindicatie in bijlage 1). Daarnaast gaat de voorkeur uit naar een grasklavermengsel aan de randen van het zonnepark om de regenwormenstand te bevorderen. Hoe korter het gras, hoe beter de regenwormen bereikbaar zijn als voedselbron.

Echter staat met de realisatie van het zonnepark het versterken Figuur 4: Dwarsdoorsnedes inrichtingsmaatregelen landschappelijk inpassingsplan

Zonnepark De Vorst te Boxtel

9

3.2

Technische inpassing zonnepark

De zonnepanelen komen in een noord/zuid opstelling te liggen in lijn

Batterij

Camera’s

In het landschappelijk plan is aan de noordkant van het perceel van het

Een van de eisen van verzekeraars is cameratoezicht op zonneparken.

met de verkaveling. Het zonnepark bestaat uit drie velden met panelen

zonnepark een reservering gemaakt voor een batterijopslagsysteem

Hiervoor is door Bauwatch een plan opgesteld. Om het zonnepark te be-

welke samen het gehele zonnepark vormen. De omvang van de velden

(EOS –systeem). Als beide parken (De Vorst + De Beerze) worden ge-

veiligen, worden er op vijf strategische posities cameramasten geplaatst

is van noord naar zuid als volgt; 1,68 hectare, 2,34 hectare en 1,07 hec-

realiseerd, wordt één grote batterij met een maximale oppervlakte van

(zie overzichtstekening). De cameramasten zijn voorzien van meerdere

tare. Tussen het meest noordelijke en het middelste veld zal een stru-

1.527 m² geplaatst bij De Vorst. Wordt alleen park De Vorst gebouwd,

camera’s (zie f iguur 6) die gericht zijn evenwijdig aan het hekwerk en op

weelhaag worden aangeplant van min.6 meter breed in oost- westrich-

dan komt er een kleinere batterij die in ieder geval binnen de maximale

de dode hoek rond de cameramast zelf . Het bereik van de camera’s is

ting. Tussen het middelste en meest zuidelijke veld wordt ruimte vrijge-

maat blijf t. Wanneer uitsluitend park Beerze wordt gerealiseerd, komt er

aangegeven op de overzichtstekening. De camera’s maken geen beel-

houden voor behoud van de bestaande greppel. Vanwege de ruimte

geen batterij; in dat geval sluiten we capaciteitsbeperkende contracten

den van de openbare ruimtes, alleen van het gebied binnen het hek-

tussen de panelen zal er daadwerkelijk circa 3,18 hectare worden be-

af om te voldoen aan de provinciale eis van netneutrale aansluiting.

werk. De cameramasten worden maximaal 4 meter hoog.

plangebied 44,8% bedekt wordt met panelen. Het zonnepark zal voor

Door de snelle ontwikkeling van batterijsystemen is het op dit moment

maximaal 25 jaar worden vergund. Na het verstrijken van de gestelde

Hekwerk

nog niet te voorspellen hoe de installaties er over enkele jaren precies

Ter af scheiding van het openbaar terrein en het zonnepark wordt langs

termijn zal het zonnepark en bijbehorende landschappelijke inpassing

uit zullen zien. Het belangrijkste is daarom het gereserveerde vlak waar-

de binnenrand van de inpassing een sober en industrieel hekwerk aan-

worden af gebroken en zal het plangebied worden hersteld naar de oude

binnen de batterijen worden geplaatst. Dit vlak heef t een maximale op-

gebracht (2.00m hoog). Om migratie van klein f auna niet te benadelen

toestand (geschikt voor agrarisch gebruik). Dit is zo ook vastgelegd in

pervlakte van circa 1.527 m², terwijl de maximale hoogte van de installa-

wordt het hekwerk 15 cm boven de grond aangebracht. Het hekwerk

de AOK. Zowel het zonnepark als de landschappelijke inpassing/kwali-

ties 4 meter bedraagt.

staat op ruime af stand van zowel de panelen als openbare weg.

dekt met panelen. Dit betekent dat er binnen de 7,1 hectare van het

teitsverbetering betref f en dus maatregelen die worden gezien als tijdelijke investering en f unctie van het gebied. De samenstelling van het zonnepark is als volgt:

Het vermogen en de capaciteit van het beoogde systeem zal worden af gestemd op de aansluitcapaciteit en de beoogde omvang van beide

Het hekwerk en overige technische elementen worden uitgevoerd in een

zonneparken (±16,5 MWp). Het batterijopslagsysteem bij De Vorst be-

gebiedseigen kleur (donkergroen). Een f aunavriendelijk hekwerk is daar-

•

Circa 9060 zonnepanelen met een totaal van ca. 6,5 MWp.

draagt 6,5 MWp. De af stand tot het netstation zal ca. 1 km bedragen.

naast een randvoorwaarde, welke is opgenomen in de vergunning.

•

Het zonnepark genereert in totaal circa 7.856.000 KWh per jaar, wat

De totale omvang van beide parken is gebaseerd op een opslagsysteem

gelijk staat aan het elektriciteitsverbruik van ruim 2.800 huishou-

van 8MW/32MWh. Wanneer enkel De Vorst zal worden gerealiseerd is

dens.

er sprake van 3MW/12MWh.

•

•

De zonnepanelen worden bevestigd aan een stalen constructie welke in de grond wordt geboord, hierdoor is een f undering van be-

De Batterij zal daarnaast net als het hekwerk en de overige installaties

ton niet nodig (zie bijlage 5 voor de technische tekeningen).

worden uitgevoerd in een gebiedseigen kleur of zal met een inpassing

Alle kabels en leidingen welke zijn benodigd voor de werking van

uit het zicht worden gehouden.

het zonnepark worden zo veel mogelijk uit het zicht, ondergronds en onder de zonnepanelen aangelegd in kabelgoten.

Voor aanvullende inf ormatie met betrekking tot de lay-out en het ontwerp van een generiek EOS verwijs ik u naar de technische tekeningen, welke als bijlagen zijn toegevoegd (bijlage 6).

Zonnepark De Vorst te Boxtel

10

Figuur 5: Overzichtstekening cameraposities

Zonnepark De Vorst te Boxtel

Figuur 6: Voorbeeld van een cameramast op een zonnepark

11

4

Relatie met het omgevingsplan

4.1

Toets aan het omgevingsplan

Met de ontwikkeling wordt het bestaande agrarische gebruik van het plangebied tijdelijk beëindigd en zal het gebied worden heringericht ten behoeve van de exploitatie van een zonnepark. De beoogde ontwikkeling is strijdig met het vigerend bestemmingsplan en kan daardoor niet direct gerealiseerd worden. Er dient derhalve een juridisch-planologisch procedure te worden doorlopen om van het tijdelijke omgevingsplan af te wijken en de ontwikkeling mogelijk te maken. De te doorlopen procedure betref t een reguliere omgevingsvergunningsprocedure voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) onder de omgevingswet.

4.2

Strijdigheid met het omgevingsplan

Op grond van het tijdelijke omgevingsplan vigeert ter plaatse van het plangebied het bestemmingsplan ‘Buitengebied 1994’, zoals onherroepelijk vastgesteld op 23 f ebruari 1995. Conf orm het bestemmingsplan Buitengebied 1994’ is ter plaatse van het plangebied de gebiedsbestemming ‘Agrarisch gebied -A-‘ toegestaan. Conf orm artikel II.7 zijn de als zodanig aangegeven gronden bestemd voor de ontwikkeling van een duurzame landbouw, de uitoef ening van de agrarische bedrijf svoering op bestaande aangegeven agrarische bedrijf scentra, alsmede voor kleinschalige landschapselementen en extensief recreatief medegebruik. De realisatie van het zonnepark past niet binnen deze bestemming en is daarmee in strijd met artikel II.7.

Zonnepark De Vorst te Boxtel

12

5

Beleidskaders

Uitvoeringsagenda van de NOVI. Hierin wordt gesproken over de voor-

• of de eigendomssituatie beperkingen op legt (bv bij huur),

keursvolgorde voor energietransitie (zonneladder), namelijk het realise-

• of er obstakels (schoorstenen, dakramen) op dakvlakken aanwezig zijn,

5.1

Verhouding tot Rijksbeleid

ren van zonnepanelen op daken en gevels, onbenutte terreinen in be-

• of de constructie van het dak een belasting met zonnepanelen toelaat,

bouwd gebied, landelijk gebied (stortplaatsen etc.) en vervolgens op

• of er sprake is van een asbesthoudende dakbedekking,

landbouw- en natuurgronden.

• of er sprake is van congestie in grootverbruik.

ling gegeven aan de verplichting tot het opstellen van zo’n visie zoals

Zoals in paragraaf 5.4 zal worden toegelicht, is het realiseren van zon

Aan de hand van de kengetallen van het NPRES begrippenkader is de

die is vastgelegd in art. 3.1 lid 3 Ow.

op daken en/of bebouwd gebied niet voldoende om te kunnen voldoen

realistische potentie voor grootschalige zonnestroom in beeld gebracht

aan de doelstelling van duurzame energietransitie binnen de gemeente

(>15 kWp per installatie, installaties aangesloten op kleinverbruik aanslui-

Inhoudelijk gezien bevat de NOVI een langetermijnvisie op de toekom-

Boxtel. Het realiseren van zonneweiden in het landelijk gebied, en in dit

tingen ‘achter de meter’ tellen mee bij de besparingsopgave). Die kenge-

stige ontwikkeling van de leef omgeving in Nederland. De intentie van

geval landbouwgrond, is daarom noodzakelijk. De onderhavige locatie is

tallen zijn: 2,3 m2 nodig per m2 paneel, 350 Wp per paneel, 900 vollast-

het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maat-

na een zorgvuldige af weging door de gemeente als ontwikkellocatie

uren per jaar en panelen met een oppervlakte van 1,63 m2. Bij elke be-

schappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden ge-

voor een zonneweide aangewezen. Van belang hierbij is dat de ruimte-

lemmering is de potentie af geschaald met een percentage en bij 3 belem-

dacht aan grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatveran-

lijke kwaliteiten van het gebied niet te veel worden aangetast en de

meringen of meer is ervan uitgegaan dat dit dakvlak geen realistische po-

dering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woning-

(maatschappelijke) meerwaarde in acht wordt genomen. Middels het

tentie bezit.

bouw.

landschappelijke inpassingsplan wordt het behoud van de ruimtelijke

5.1.1

Nationale omgevingsvisie

In het kader van de invoering van de Omgevingswet heef t het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Op die manier wordt invul-

kwaliteiten en de maatschappelijke meerwaarde geborgd. GeconcluEen centraal aspect van de NOVI is de f ocus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de f ysieke leef omgeving. Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe aanpak. Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt in de NOVI, te weten: •

ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;

•

duurzaam economisch groeipotentieel;

•

sterke en gezonde steden en regio’s;

•

toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Doorwerking plangebied Het realiseren van een zonneweide levert een belangrijke bijdrage aan een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, welke ook in 2050 CO2 arm is. Specif iek aan zonneweiden is aandacht besteed in de

Zonnepark De Vorst te Boxtel

Aantal belemmeringen

Aantal TWh

0 belemmeringen

0,0099

1 belemmering

0,0112

In de NOVI is de Voorkeursvolgorde zon (ook wel zonneladder), geïntro-

2 belemmeringen

0,00085

duceerd. Hierin wordt de gewenste prioritering aangegeven voor locaties

3 belemmeringen

Nihil

4 belemmeringen

Nihil

5 belemmeringen

Nihil

3. Zonne-energie op terreinen en objecten in het landelijk gebied

TOTAAL

0,0220

4. Zonne-energie op landbouw- en natuurgronden

Tabel 1: Realistische potentie grootschalige zon op gebouwen

Trede 1. Realistische potentie zonnestroom op daken en gevels Die rea-

In tabel 1 is die realistische potentie in beeld gebracht en wordt de opwek

listische potentie wordt beperkt door een aantal belemmeringen:

ingeschat op 0,0220 TWh, of tewel 27,5% van de opgave. Uit de 5e mo-

• de vormf actor (die grillig gevormde of smalle dakvlakken van gebouwen

nitor van de RES NOB blijkt dat 0,029 TWh gerealiseerd is of in de pijplijn

uitsluit),

zit, of tewel 36,5%. Dat er al meer is gerealiseerd dan de realistische po-

• of er al bestaande PV-panelen liggen op dakvlakken,

tentie is te verklaren doordat als belemmering er al rekening mee is ge-

• of het dakvlak onderdeel is van een monument,

houden of er al bestaande PV-panelen liggen op dakvlakken. Die potentie

deerd kan worden dat de ontwikkeling in lijn is met de NOVI. 5.1.2

Toepassing Zonneladder

voor de opwek van zonne-energie. De voorkeursvolgorde kent 4 treden: 1. Zonne-energie op daken en gevels 2. Zonne-energie op terreinen en objecten binnen bebouwd gebied

13

is trede 1 kan dus groeien naar 0,220+0,029=0,051 TWh, of tewel 63,8%

waardoor de overkappingen niet gewenst zijn, omdat die deze evenemen-

voor woningbouw. Uit vervolgonderzoek blijkt dat 18 van de 43 onder-

van de opwekopgave. De potentie voor zonnestroom op gevels is niet

ten belemmeren. Ten tweede omdat niet alle overkappingen op parkeer-

zochte locaties kansrijk zijn voor woningbouw. Van de locaties met een

onderzocht, omdat hiervoor geen data of kengetallen beschikbaar zijn,

plaatsen stedenbouwkundig gewenst zijn of anderszins niet passen in ge-

lage kansrijkheid hebben de meeste een kleine impact voor de woning-

maar er wordt niet verwacht dat de realistische potentie hiervoor groot is.

meentelijk beleid (bv verkeerskundig op veiligheid). Zo vraagt de vastge-

bouwopgave, maar bieden mogelijk wel kansen voor veldopstellingen van

De potentie in trede 1 wordt dus ingeschat op 63,8% van de lokale RES

stelde Strategie Klimaatadaptatie 2022-2026 om meer openbaar groen

zonnepanelen. Uit toekomstig vervolgonderzoek moet blijken of een deel

opwekopgave.

om waterberging te realiseren en hittestress te voorkomen.

van de opgave na 2030 op deze locaties uitgevoerd kan worden. Hierbij

Enexis heef t een energietransitieroute bekend gemaakt, waarin ze de ko-

dient wel aangetekend te worden dat locaties met een lage kansrijkheid

Hierbij wordt opgemerkt dat er geen rekening is gehouden met economi-

mende jaren het elektriciteitsnet in alle buurten van de gemeente verzwa-

of kleine impact voor woningbouw uit dat onderzoek voor veldopstellingen

sche belemmeringen. Die kunnen de benutting van de potentie in trede 1

ren. Daarvoor worden tientallen transf ormatorhuisjes bijgeplaatst. Op of

ook niet kansrijk zijn, omdat ze te klein zijn voor een rendabele business-

verder vertragen of belemmeren.

nabij die locaties zijn er kansen om binnen de concessie van Vattenf al

case, planologisch niet inpasbaar zijn of dat er te veel belemmeringen zijn

openbare laadpleinen te combineren met overkapte parkeerterreinen met

(bv vanwege schaduw van groen). Locaties met belemmeringen voor wo-

Trede 2. Potentie op terreinen en objecten binnen bebouwd/stedelijk ge-

zonnepanelen. Daarbij lijkt het overkappen van een klein aantal parkeer-

ningbouw, die niet gelden voor veldopstellingen kunnen mogelijk wel in-

bied

plaatsen haalbaar en kan de opwek rechtstreeks gebruikt worden voor

gezet worden, maar dan nog is die realistische potentie niet groter dan

Op parkeerplaatsen

het laden. De mogelijkheden hiervoor kunnen onderzocht worden en hier-

enkele duizenden vierkante meters en levert het geen relevante bijdrage

De potentie van zonneparken op parkeerplaatsen in stedelijk gebied valt

voor kan in het omgevingsprogramma duurzaamheid en het omgevings-

voor de opwekopgave in 2030

in trede 2 van de zonneladder. Er is data beschikbaar (bron: AHN4, ka-

plan ruimte geboden worden. Dit vraagt tijd en tot 2030 is het niet realis-

daster/RVO) waaruit de praktische potentie van zonnestroom op parkeer-

tisch dat hiervoor meer dan 100 parkeerplaatsen overkapt kunnen wor-

Trede 3. Potentie op terreinen en objecten in het landelijk gebied In bij-

plaatsen bepaald kan worden. Uitgangspunten hierbij zijn dat de parkeer-

den. Dan gaat het om zo’n 750 panelen of tewel 1,8% van de praktische

lage 2 bij de RES 1.0 NOB is in het rapport “achtergrond verbruik en po-

plaats geschikt is voor installaties > 15 kWp en door de complexiteitsf ac-

potentie en wordt de realistische potentie op parkeerplaatsen in geschat

tentie” het potentieel van de opwek van zon op restgronden (tabel 4.10,

tor van de belemmeringen blijkt 35% van de parkeerplaatsen geen be-

op minder dan 0,3% van de RES opwekopgave.

blz 53) ingeschat op 3 TJ. Daarbij is geen onderscheid gemaakt tussen restgronden binnen (trede 2) of buiten (trede 3) stedelijk gebied, maar dat

lemmeringen te hebben. Op restgronden

komt overeen met 1% van de RES opwekopgave (0,000833 TWh). In de toelichting van artikel 5.54, lid 1 staat dat bij meervoudig ruimtege-

Eenheid

Waarde

Binnen de gemeente Boxtel zijn geen braakliggende gronden, restterrei-

Totaal te benutten panelen

40003

nen langs industriële plassen of pauzelandschappen van enige omvang

bruik uitgegaan moet worden van ruimte op gronden of objecten langs

Totale potentie TWh

0,0137

in stedelijk gebied aanwezig die als zonnepark ingezet kunnen worden.

spoorlijnen en wegen, op water, op stortplaatsen, grond- en slibdepots,

Hierom is geconcludeerd dat buiten parkeerplaatsen geen noemenswaar-

op vloeivelden, RWZI-terreinen of ten dienste van de agrarische f unctie

dige potentie is die een bijdrage kan leveren aan de totale opgave vanuit

(agri-PV). Langs de rijksweg A2 en spoorlijnen zijn mogelijkheden, maar

trede 2. Hiermee wordt de realistische potentie in trede 2 geschat op min-

Rijkwaterstaat heef t bekend gemaakt dat er op zijn vroegst in 2029 ruimte

der dan 0,3% van de RES opwekopgave.

is voor een voorverkenning in het kader van het programma Opwek van

Tabel 2: Potentie zon op parkeerplaatsen Uit tabel 2 blijkt een praktische potentie van 0,0137 TWh, of tewel 17% van de lokale RES opwekopgave. Het is echter niet realistisch te veronderstellen dat 35% van alle parkeerplaatsen in de gemeenten bedekt kunnen worden met zonnepanelen om meerdere redenen. Ten eerste omdat veel parkeerplaatsen worden gebruikt voor evenementen of markten

Zonnepark De Vorst te Boxtel

Energie op Rijksvastgoed (OER) in de regio naar de potentie. Die potentie Daarnaast moet op grond van de Handreiking toepassing trede 4 zon-

langs de A2 wordt voor het gehele traject tussen ’s-Hertogenbosch en

neladder onderbouwd worden of de benutting van andere gronden binnen

Eindhoven ingeschat op bruto 48 hectare, maar moet verdeeld worden

trede 2 mogelijk is. Daar is geen concreet onderzoek naar gedaan. In

over 4 gemeenten en uit de (voor-)verkenning kan alleen maar blijken dat

2024 is wel een onderzoek gedaan naar mogelijke inbreidingslocaties

die bruto potentie netto minder wordt. Gezien deze onzekerheden wordt

14

geen bijdrage ingeschat voor de RES opwekopgave tot 2030. Daardoor

voorhand kan hiervoor geen potentie bepaald worden. De potentie in

op ecologisch dubbelgebruik als anderzijds extra waterbergend ver-

is deelname aan het programma OER een optie voor de opgave vanaf

trede 3 wordt dus ingeschat op 1% van de lokale RES opwekopgave.

mogen. Onder de panelen worden bassins aangebracht.

Oppervlaktewater van enige omvang is alleen beschikbaar op de Lang-

Trede 4. Potentie op landbouw- en natuurgronden Op natuurgronden

5.1.3

spier, maar die wordt recreatief te intensief gebruikt om deze te benutten

(binnen NNB) zijn zonneparken niet toegestaan en op landbouwgronden

Artikel 8.0b, eerste lid, van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een

voor een drijvend zonnepark.

alleen nog bij uitzondering of op basis van overgangsrecht. De totale po-

buitenplanse omgevingsvergunning de instructieregels in hoof dstuk 5

tentie in trede 1, 2 en 3 en de zonnepanelen die al gerealiseerd zijn op

van het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies, het

voornamelijk

beoordelingskader vormen van een buitenplanse omgevingsplanactivi-

2030.

grootschalige daken

worden

wordt

ingeschat

op

0,051+0,00024+0,0008= 0,05204 TWh of tewel 65% van de RES opgave.

Instructieregels Rijk (AMvB’s)

teit.

Omdat geen windenergie benut kan worden is voor de realisatie van de RES opwekopgave additioneel de opwek van 0,028 TWh zon op veld

Uit het tweede lid van artikel 8.0b van het Bkl volgt dat de omgevings-

noodzakelijk. Daarvoor is van 16 december 2020 tot 1 f ebruari 2021 een

vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit geweigerd

tender voor zonneparken opengesteld in de gemeente en is op maart

wordt als:

2022 door het college besloten om 48 hectare te gunnen aan 4 initiatief -

a.

van instructie(regel)s;

nemers door in te stemmen met de ingediende principeverzoeken voor 4 zonneparken. Daarmee wordt 0,042 TWh opgewekt. Samen met de po-

de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond

b. de omgevingsplanactiviteit betrekking heef t op een voorbescher-

tentie uit de treden 1, 2 en 3 houdt dit in dat daarmee 0,094 TWh gerea-

mingsregel in het omgevingsplan (opvolger van het voorbereidings-

liseerd is of wordt voorbereid. Dat is 117% van het RES opwekdoel.

besluit);

De vraag naar elektriciteit in 2050 zal naar verwachting tot 3 tot 4 maal

c.

de omgevingsplanactiviteit het uitvoeren van een project waarvoor een projectbesluit is vastgesteld door provincie of Rijk, belemmert.

groter dan de RES-opwekopgave voor 2030 waardoor meer productie van duurzame energie noodzakelijk is. Die overproductie is nodig om dat het niet zeker is dat alle potentie ook tijdig gerealiseerd kan worden en de

Het Bkl bevat instructieregels voor een evenwichtige toedeling van f unc-

vraag naar elektriciteit naar verwachting f link stijgt. Daarnaast past die

ties aan locaties voor onder andere de volgende hoof donderwerpen:

Voormalige stortplaatsen in de gemeente zijn onderzocht. Daaruit blijkt

overproductie binnen het streven om zo snel mogelijk energieneutraal te

•

Algemene bepalingen (paragraaf 5.1.1 Bkl);

dat een aantal stortplaatsen onder NNB vallen of te klein zijn (minder dan

zijn.

•

waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2 Bkl);

1 hectare). Gezien de mogelijke verontreiniging en de beperkte grootte is

Momenteel is 36,5% van de RES opwekopgave gerealiseerd en samen

•

beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3 Bkl);

geen exploitatie als zonnepark mogelijk. Uit de tabel blijkt dat het door-

met de 52,5% van de vier zonneparken uit de tender we op 89% RES

•

beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4 Bkl), waar-

gaans niet om ongebruikte gronden gaat, maar hebben ze een f unctie.

opwekopgave zitten. Er is dus nog een f linke stap die we moeten zetten

onder instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen,

Het RWZI-terrein is en wordt in de toekomst al benut voor de eigen ener-

om de RES opwekopgave te realiseren.

geluid en geur en bodemkwaliteit;

gievoorziening van waterschap De Dommel en door Energiecoöperatie

De gemeente Boxtel heef t geconcludeerd dat er dus niet in voldoende

Dommelstroom. Op voormalige agrarische bebouwing (VAB) is in het

mate worden voorzien in duurzame energie door de ontwikkeling van

VAB-beleid geen specif ieke ruimte opgenomen. Dit is maatwerk en op

andere vormen van duurzame energie in tredes 1, 2 en 3. Er kan niet

Tabel 3: Voormalige stortplaatsen

worden voorzien in de behoef te voor duurzame energie binnen het stedelijk gebied. Voor de beoogde ontwikkeling wordt er enerzijds ingezet

Zonnepark De Vorst te Boxtel

•

beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erf goed (paragraaf 5.1.5 Bkl), waaronder de ladder voor duurzame verstedelijking;

•

het behoud van ruimte voor toekomstige f uncties (paragraaf 5.1.6 Bkl) voor autowegen, buisleidingen, natuur- en recreatiegebieden;

15

het behoeden van de staat en werking van inf rastructuur of voorzie-

met de exploitant. Het technische ontwerp van het zonnepark zal zoda-

De eerste vraag die moet worden beantwoord, is of de beschreven ont-

ningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7 Bkl),

nig worden uitgevoerd dat een verplaatsing van de zonnepanelen tech-

wikkeling een nieuwe stedelijke ontwikkeling betref t. Dit begrip is gedef i-

waaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteits-

nisch en praktisch haalbaar is zonder signif icante verstoring van de ex-

nieerd als: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zee-

voorziening, rijksvaarwegen en luchtvaart, f iets- en wandelroutes,

ploitatie. In het geval dat de verplaatsing na vergunningverlening nood-

haventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of an-

aanwijzing van woningbouwcategorieën;

zakelijk wordt, zal een passende f inanciële vergoeding overeengeko-

dere stedelijke voorzieningen”.

het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buiten-

men worden met de betrokken partijen om eventuele negatieve gevol-

ruimte voor personen (paragraaf 5.1.8 Bkl).

gen van de exploitatie te vergoeden. Hiermee wordt het behoud van

Een zonneweide wordt gelet op deze def initie niet beschouwd als een

ruimte voor toekomstige f uncties gewaarborgd en wordt meer specif iek

stedelijke ontwikkeling, zie hiervoor ook de uitspraak van de Af deling

Voor de instructieregels voor bovenstaande thema’s is een toepassings-

voldaan aan de instructieregels zoals opgenomen onder paragraaf 5.1.6

Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 23 januari 2019,

bereik bepaald. Het is mogelijk dat een thema niet van toepassing is op

van het Bkl.

ECLI:NL:RVS:2019:178. De ladder voor duurzame verstedelijking is dan

•

•

een specif ieke activiteit. Daarnaast bevat af deling 5.2 van het Bkl instructieregels over de uitoef ening van taken voor de f ysieke leef omgeving. Daarbij gaat het onder meer om het voorkomen van belemmeringen van gebruik en beheer van spoorwegen en rijkswegen. In heel bijzondere gevallen kan het college van burgemeesters en wethouders de Minister vragen om een onthef f ing van bepaalde instructieregels te verlenen (af deling 5.3 Bkl). Doorwerking plangebied Onderhavige ontwikkeling voorziet in een aanvraag van een buitenplanse omgevingsvergunning. Derhalve dient conf orm de bestemmingsplanregels (geldend onder het tijdelijke omgevingsplan) verantwoord te

5.2

Zorgvuldig ruimtegebruik / Ladder duurzame verstedelijking

Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen is per 1 oktober 2012 de ladder voor duurzame verstedelijking in het Besluit ruimtelijke ordening

gedetailleerd ingegaan op de doorwerking van het plangebied op verschillende relevante ruimtelijke- en milieuaspecten. Aanvullend blijkt uit correspondentie met bevoegd gezag dat er in de toekomst wordt verwacht dat het hoogspanningsstation Boxtel zal worden uitgebreid. Daarmee zal een derde ondergrondse hoogspanningskabel worden aangelegd, waarvan het tracé door het plangebied loopt. Gevolg daarvan is dat de taf els met zonnepanelen 3 meter naar het westen moeten opschuiven, op het moment dat deze kabel wordt aangelegd. Indien dat

van een zorgvuldige locatiekeuze, met toepassing van de ‘zonneladder’ van de gemeente (zie nader par. 5.4). Het initiatief is daarmee in lijn met het gedachtengoed van de Ladder voor duurzame verstedelijking.

(artikel 3.1.6 Bro) opgenomen. De ladder ziet op een zorgvuldige af weging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en inf rastructurele besluiten. De ladder is een motiveringsinstrument dat verplicht moet

5.3

5.3.1

Verhouding tot provinciaal beleid Omgevingsvisie Noord-Brabant

worden toegepast bij elk ruimtelijk besluit dat een ‘nieuwe stedelijke ont-

Op 14 december 2018 hebben de Provinciale Staten de omgevingsvisie

wikkeling’ mogelijk maakt. Wat er onder een nieuwe stedelijke ontwikke-

Noord-Brabant vastgesteld. Deze omgevingsvisie vervangt de voorheen

ling wordt verstaan, is in artikel 1.1.1 Bro bepaald: “De ruimtelijke ont-

geldende structuurvisie. Met de omgevingsvisie f ormuleert de provincie

wikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren,

haar ambitie over hoe zij de Brabantse leef omgeving er in 2050 uit wil

detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.”

laten zien. Daarbij stelt zij tussendoelen voor 2030, maar legt nu nog niet vast hoe zij die doelen wil bereiken. De provincie wil daarmee

worden dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van f uncties aan locaties. In voorliggende ruimtelijke motivering wordt in hoof dstuk 6

ook niet van toepassing op onderhavige ontwikkeling. Wel is er sprake

ruimte bieden voor inbreng vanuit partijen en disciplines. Om hiermee Doorwerking plangebied

aan de slag te gaan is volgens de provincie een verdere uitwerking van

De voorgenomen ontwikkeling betref t de realisatie van een zonnepark in

de ambities nodig in de vorm van programma’s.

het buitengebied van de gemeente Boxtel. De gronden hebben in de huidige situatie een agrarische bestemming. Initiatief nemer wil een

Met de visie geef t de provincie aan wat zij belangrijk vindt voor de ver-

nieuwe invulling geven aan het gebied door op een passende locatie

betering en duurzame ontwikkeling van Brabant. Daarbij legt zij de f ocus

een zonneweide te realiseren, welke bijdraagt aan de transitie naar

op vier hoof dopgaven voor de middellange en lange termijn: werken aan

duurzame energie en een opwaardering van de biodiversiteit.

energietransitie, een klimaat proof Brabant, de slimme netwerkstad en een concurrerende duurzame economie. Deze vier hoof dopgave staan

het geval is dient een passende vergoeding te worden overeengekomen

Zonnepark De Vorst te Boxtel

16

ten dienste van de basis opgaven: werken aan veiligheid, gezondheid

het landelijk gebied. Voor het ontwikkelen van zonneparken in het Lan-

en omgevingskwaliteit.

delijk gebied zijn, in artikel 5.54 ‘zonneparken in Landelijk gebied’, spe-

Voor het project De Vorst betekent dit dat het plan wordt getoetst aan

cif ieke regels opgenomen. Daarnaast is artikel 5.46 ‘Groenblauwe waar-

het recht zoals dat gold op 1 januari 2024, en dus niet aan de aange-

Om te komen tot de slimme netwerkstad richt de provincie zich op duur-

den’ relevant. Deze regels zijn hierna weergegeven en worden daarna

scherpte regels die nadien zijn vastgesteld in de Omgevingsverordening

zame verstedelijking. Zij wil daarin richting geven door middel van het

toegelicht.

Noord-Brabant.

bruik en het periodiek opstellen van prognoses. Verder wil zij een ac-

In verband met de aanscherping van het provinciale beleid ten aanzien

5.3.2.1

tieve rol spelen om beweging te stimuleren (o.a. door samen te werken

van zonneparken in landelijk gebied, zoals opgenomen in de geldende

Artikel 5.54 Zonneparken in Landelijk gebied

bij gebiedsopgaven en bij het opstellen van uitvoeringsprogramma’s) en

Omgevingsverordening Noord-Brabant, is in artikel 10.12, vierde lid

Lid 1

gewenste ontwikkelingen mogelijk te maken.

overgangsrecht opgenomen voor initiatieven die zich reeds in een ver-

Binnen Landelijk gebied is nieuwvestiging mogelijk van zelfstandige op-

gevorderd stadium bevinden. Dit overgangsrecht is van toepassing op

stellingen van zonnepanelen om te kunnen voldoen aan de doelstellin-

het planvoornemen De Vorst.

gen voor het opwekken van duurzame energie als:

bevorderen van regionale af spraken, het sturen op zorgvuldig ruimtege-

Doorwerking plangebied Middels onderhavige ontwikkeling kan een belangrijke bijdrage worden geleverd aan de provinciale doelstellingen omtrent energietransitie naar

Voor initiatieven waarvoor vóór 1 juli 2025 een besluit is genomen tot

duurzame energie. In het Provinciaal omgevingsplan wordt aangegeven

vaststelling van een omgevingsplan of verlening van een omgevingsver-

dat er een goede landschappelijke inpassing gerealiseerd dient te wor-

gunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, geldt het recht

den waarin het ruimtelijk ontwerp van het initiatief wordt onderbouwd.

zoals dat gold op 1 januari 2024. Gedeputeerde Staten kunnen deze ter-

Zoals in hoof dstuk 3 van deze ruimtelijke motivering reeds is gemoti-

mijn op verzoek van het gemeentebestuur eenmalig verlengen met

veerd, wordt aan deze voorwaarde voldaan.

maximaal zes maanden, indien naar hun oordeel sprake is van gegronde redenen waardoor besluitvorming vóór 1 juli 2025 niet haalbaar

5.3.2

Omgevingsverordening Noord-Brabant

was.

Op 1 januari 2024 is de Omgevingsverordening van Noord-Brabant in werking getreden. De Omgevingsverordening vormt het toetsingskader

Het overgangsrecht is bedoeld voor plannen die aantoonbaar al in een

voor nieuwe ontwikkelingen in de provincie Noord-Brabant. De provinci-

vergevorderd stadium verkeerden op het moment dat de ontwerpversie

ale omgevingsverordening bevat alle provinciale regels voor de f ysieke

van de gewijzigde verordening in procedure werd gebracht. Het is na-

leef omgeving en vervangt alle bestaande verordeningen. Er kunnen in

drukkelijk niet bedoeld voor initiatieven die pas in een laat stadium zijn

de omgevingsverordening naast direct werkende regels ook instructiere-

ontwikkeld en daardoor niet aan de gestelde termijnen kunnen voldoen.

gels zijn opgenomen over taken en bevoegdheden van gemeenten en waterschappen.

Het college van burgemeester en wethouders heef t op 20 maart 2025 de provincie schrif telijk verzocht om uitstel te verlenen op grond van het

Doorwerking projectgebied

in artikel 10.12, vierde lid, opgenomen overgangsrecht. Dit verzoek be-

Op de Basiskaart van de omgevingsverordening is het projectgebied ge-

trof vier zonneparken: Renbaan/Esschebaan, De Beerze, De Vorst en

legen in het ‘Landelijk gebied’. Zorgvuldig ruimtegebruik als bedoeld in

Ontginningsweg. Gedeputeerde Staten hebben dit verzoek gehonoreerd

artikel 5.8 en verder is de basis randvoorwaarde voor ontwikkelingen in

en uitstel verleend tot 1 januari 2026.

Zonnepark De Vorst te Boxtel

Artikel 5.54 Zonneparken in Landelijk gebied

a. uit onderzoek blijkt dat de aanleg van het zonnepark noodzakelijk is omdat in onvoldoende mate voorzien kan worden in de behoefte voor duurzame energie: 1. door de ontwikkeling van andere vormen van duurzame energie; 2. binnen Stedelijk gebied; 3. door meervoudig ruimtegebruik in Landelijk gebied of binnen bestaand ruimtebeslag op bouw-percelen; en 4. op gronden aansluitend op Stedelijk gebied. Belangrijke voorwaarde is dat de noodzaak van de ontwikkeling volgt uit een onderzoek waaruit blijkt dat de mogelijkheden voor de opwekking van duurzame energie binnen Stedelijk gebied en op daken onvoldoende is. In opdracht van de gemeente Boxtel is door Generation Energy een onderzoek verricht naar de verwachte energiebehoef te. De resultaten van dit onderzoek zijn verweven in de visies van Boxtel zoals beschreven onder paragraaf 5.5. Naar verwachting zal de energiebehoef te in 2030 3.5 PJ bedragen. Op basis van de huidige mogelijkheden om duurzame energie op te wekken (inclusief 10% landbouwgronden met zonnepanelen) zal naar verwachting 1.7 PJ aan duurzame energie worden opgewekt. Er dient derhalve te worden verkend op welke manieren er duurzame energie kan worden gewekt. De gemeente Boxtel heef t

17

naar aanleiding van dit onderzoek en ook de gestelde ambities een af -

Daarnaast moet aangetekend worden dat voor de luchtvaartbeperkingen

Onderhavige ontwikkeling is gesitueerd op de locatie De Vorst, één van

wegingskader opgesteld voor zonne- en windenergie.

alleen is uitgegaan van de strenge toets voor radar van militaire vliegvel-

de vier geselecteerde locaties. De ontwikkeling is gelegen op een pas-

den, waardoor alleen noordelijke deel van de gemeente reële mogelijk-

sende locatie voor opwekking van zonne-energie en levert een signif i-

Potentie grootschalig wind in de gemeente Boxtel

heden zijn en in het zuidelijke deel alleen mogelijkheden zijn voor turbines

cante bijdrage aan de doelstellingen op het gebied van energietransitie.

De potentie voor windenergie is onderzocht in de Visie zonne- en wind-

met hoogtebeperking. Naar de mogelijkheden voor windenergie wordt

De locatie is passend binnen het gemeentelijk beleid van de gemeente

energie, die in september 2020 door de gemeenteraad is vastgesteld. In

nog nader onderzoek gedaan, maar voor de realisatie van de RES op-

Boxtel. Daarnaast heef t de ontwikkeling geen negatieve ef f ecten op een

het Beleidsakkoord 2021-2026 van het college is opgenomen dat voor

wekopgave voor 2030 kan windenergie geen rol spelen.

veilige en gezonde leef omgeving. De ontwikkeling is al met al passend

windenergie alleen de locatie langs de A2 ten noorden van Boxtel als een

Daarnaast zijn dit alleen de harde belemmeringen voor windenergie,

binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied. De volgende maatrege-

geschikte plek voor beperkte windenergie wordt gezien.

maar er zijn ook zachte belemmeringen voor windenergie die getoetst

len worden o.a. getrof f en om de impact op de omgeving te beperken:

moeten worden aan artikel 5.51 (windturbines in landelijk gebied). Daar-

•

Aanplant gedegen landschappelijke inpassing d.m.v. grondwal

Bij de voortgangsrapportage van de RES NOB uit 2023 is een onderzoek

voor is van belang dat de windturbines passen in de gewenste ontwikke-

met struwelen, struweelhagen en bloem- en kruidenrijk gras-

van Generation Energy gevoegd, waarin de potentiegebieden van zon en

ling van het gebied en voor windenergie is in het kleinschalige karakter

land.

wind in de regio worden geconcretiseerd. Daarnaast is door To70 een

van het landschap binnen het Nationaal Landschap van Gogh geen

onderzoek uitgevoerd naar de luchtvaartbelemmeringen voor windener-

ruimte. Gezien de landschappelijk, ecologische, cultuurhistorische waar-

gie in de regio. Uit het onderzoek van Generation Energy blijkt een theo-

den in de gemeente is de kans klein dat een rendabele cluster van mini-

•

Voldoende af stand tot nutsvoorzieningen i.v.m. geluid e.d.

retische technische potentie van 7 windturbines van 5,6 Megawatt in het

maal 3 windturbines wordt gevonden in de gemeente. Voor windturbines

•

Vrijwaringszone leidingtracé in acht nemen + inrit aan noord-

gedeelte van de gemeente dat ligt binnen radar- en luchtvaarttoetsings-

met hoogtebeperking (tiphoogte 150 meter) is in de SDE++ subsidierege-

westzijde voor voldoende af stand tot De Vorst en aansluiting op

vlakken en 7 van deze windturbines buiten deze vlakken (uitgaande van

ling een af zonderlijke categorie opgenomen, maar daarbij wordt uitge-

Greentech.

een 50% invulling in potentiegebieden).

gaan van rendabele clusters van 15 megawatt, wat neerkomt op clusters

Daarbij dient aangetekend te worden dat bij de bepaling van die theoreti-

•

Toepassing van gebiedseigen soorten ter versterking en behoud van de biodiversiteit ter plaatse.

van minimaal 5 turbines. De kans binnen de gemeente een passende in-

c. de ontwikkeling een maatschappelijke meerwaarde geeft, waaronder

vulling wordt gevonden binnen het voorgestelde gebied is klein. Daarom

de mogelijkheid voor de omgeving om te participeren in het project.

sche potentie voor geluidsbeperkingen is uitgegaan van een af stand van

rest voor de invulling van de RES opwekopgave voor 2030 volgens het

350 meter tot losse bebouwing en 500 meter tot woonkernen (uitgaande

NPRES begrippenkader alleen grootschalig zon op gebouw en zon op

Er wordt maatschappelijke meerwaarde gecreëerd door middel van

van de “tijdelijke overbruggingsregeling windturbineparken”). Inmiddels

veld.

meervoudig ruimtegebruik, de maatregelen die getrof f en worden om de

zijn de ontwerp Nationale milieunormen voor windenergie gepubliceerd,

impact op de omgeving te beperken en de bijdrage die wordt geleverd

die medio 2025 van kracht worden en wordt uitgegaan van een minimale

b. de ontwikkeling past in de gewenste ontwikkelingsrichting, bedoeld in

aan andere maatschappelijke doelen. Enkele voorbeelden hiervan zijn

af stand van 2 x de tiphoogte tot elke bebouwing. Voor een 5,6 MW turbi-

Artikel 5.12, en inzicht is geboden in de maatregelen die worden getrof-

eveneens educatieve mogelijkheden voor scholen in de omgeving, inzet

nes houdt dit een minimale af stand in van 482 meter tot elke woning. Uit-

fen om de impact op de omgeving te beperken.

op ontwikkeling van innovatieve technieken, realiseren van zonne-ener-

gaande van deze milieunormen zal de theoretische potentie verder be-

gie installaties op daken van maatschappelijke gebouwen en het aan-

perkt worden en zijn nog maar 2 grote windturbines mogelijk langs de A2

Zoals onder sub a is betoogd is het enkel realiseren van zonnepanelen

bieden van zonne-energie installaties aan particulieren en bedrijven in

ten noorden van Boxtel, waardoor niet voldaan wordt aan de eis uit de

op daken niet voldoende. In het gemeentelijk beleid is daarom gekeken

de omgeving tegen een gereduceerde prijs.

provinciale Omgevingsverordening dat windparken een clustergrootte

naar andere mogelijke invullingen van duurzame energie buiten be-

hebben van minimaal 3 windturbines.

staand stedelijk gebied. In de visie zonne- en windenergie is de uitgif te van de 50 hectare zonneparken in de vorm van een tender opgenomen.

Zonnepark De Vorst te Boxtel

18

Middels het landschappelijke inpassingsplan zijn inrichtingsmaatregelen voorgesteld waarbij de nadruk ligt om het beoogde zonnepark in te passen in de omgeving, waarbij de bestaande landschappelijke waarden

3.

het projectvennootschap van de initiatief nemer tot 50% van de aan-

Zoals onder sub f reeds beschreven, is door initiatief nemer vroegtijdig

delen;

contact gezocht met de lokale netwerkbeheerder om de ontwikkeling af

Donatie: Indien lokaaleigenaarschap niet mogelijk blijkt vanwege on-

te stemmen.

worden versterkt en de impact van het zonnepark op de omwonenden

voldoende interesse en draagvlak uit de directe omgeving en de ge-

zoveel mogelijk wordt beperkt.

meente er niet voor kiest om zelf direct te investeren, dan biedt de

5.3.2.2

initiatief nemer de mogelijkheid om een donatie te doen aan een lo-

Artikelen 5.7 t/m 5.10: basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies

Het zonnepark draagt tevens bij aan het versterken van de (lokale) bio-

kaal omgevingsf onds ter verduurzaming van de lokale omgeving of

In par. 5.1.2 van de Omgevingsverordening zijn de basisprincipes voor

diversiteit. In de huidige situatie is het plangebied bestemd voor agra-

t.b.v. de inwoners van de gemeente.

een evenwichtige toedeling van functies opgenomen. Hierbij wordt op

risch gebruik. De ecologische waarde van agrarische gronden zijn laag

Deze 3 vormen van participatiemogelijkheden zijn tevens geborgd in de

basis van art. 5.7 rekening gehouden met:

vanwege het gebrek aan diversiteit in planten en bloemen en zijn daar-

AOK.

•

inrichtingsmaatregelen die zijn voorgesteld in het landschappelijke in-

d. is geborgd dat het zonnepark tijdelijk, voor ten hoogste 25 jaar, wordt

De onderhavige ontwikkeling vindt plaats buiten het ‘bestaand ruimtebe-

passingsplan wordt de diversiteit aan planten en bloemen vergroot

toegelaten;

slag’ zoals gedef inieerd in de Omgevingsverordening Noord-Brabant.

waardoor het plangebied beter als habitat kan worden gebruikt door (be-

e. juridisch en financieel is geborgd dat na het verstrijken van de termijn

Aan de locatiekeuze is een zorgvuldig af wegingsproces vooraf gegaan,

schermde) soorten.

de opstelling voor zonne-energie en de daarbij behorende voorzienin-

waarbij de betref f ende locatie in de gemeentelijke visie op zonne- en

gen, worden verwijderd;

windenergie is aangewezen als geschikt voor de ontwikkeling van een

zorgvuldig ruimtegebruik (art. 5.8);

door beperkt geschikt als habitat voor (beschermde) soorten. Door de

Initiatief nemers zullen daarnaast een zorgvuldig participatietraject met

zonnepark. Zoals eerder in deze aanvraag gemotiveerd, voldoet het initi-

de omgeving doorlopen om de wensen te verkennen en hiermee maat-

Het zonnepark zal middels een omgevingsvergunning worden vergund

atief aan de specif ieke voorwaarden zoals opgenomen in artikel 5.54

schappelijk draagkracht te creëren. Dit traject is vastgelegd in een parti-

en kent een tijdelijk dubbelgebruik van 25 jaar. Na een periode van 25

van de verordening. Daarmee is sprake van een verantwoorde ruimte-

cipatieplan, waarbij naast participeren in het proces ook is gekeken naar

jaar zal het zonnepark en bijbehorende landschappelijke inpassing wor-

lijke inpassing, in lijn met zowel het gemeentelijk als provinciaal beleid.

de mogelijkheden voor f inanciële participatie conf orm het gemeentelijk

den verwijderd en het oorspronkelijke gebruik worden hersteld. Dit is zo

•

beleid.

ook vastgelegd in de AOK.

De gemeente ondersteunt actief de communicatieactiviteiten die nodig

f. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in Afde-

De toepassing van de lagenbenadering omvat het ef f ect van de ontwik-

zijn om de participatie varianten onder de aandacht te brengen en de lo-

ling 7.2 Regionaal samenwerken.

keling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief

kale voorkeur vast te leggen. Er zijn 3 vormen van participatiemogelijk-

In overleg is af stemming met andere gemeenten niet nodig geweest.

benutten van de f actor tijd. De lagenbenadering omvat de ef f ecten op:

heden:

Het beleid is reeds af gestemd op de RES welke regionaal is af gestemd

•

1.

Lokaal eigenaarschap; de initiatief nemer zet zich maximaal in om de

met de aansluitende gemeente binnen de RES Noordoost-Brabant. Ini-

lokale omgeving (binnen de gemeente Boxtel) rechtstreeks f inanci-

tiatief nemers hebben daarnaast in een vroegtijdig stadium contact ge-

eel mee te laten participeren in het bouwplan tot 50% via een lokale

zocht met de lokale netwerkbeheerder.

energiecoöperatie; 2.

Ter waarborg kan de gemeente bij onvoldoende lokaal eigenaar-

de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering (art. 5.9);

de ondergrond, zoals de bodem, het grondwater en archeologische waarden;

•

de netwerklaag, zoals inf rastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale af wikkeling van het personen- en goederenvervoer;

g. de ontwikkeling is afgestemd met de netwerkbeheerder.

schap (als hiervoor onder 1 beschreven) ervoor kiezen zelf direct te investeren in het bouwplan, middels het verkrijgen van aandelen in

Zonnepark De Vorst te Boxtel

19

de bovenste laag zoals cultuurhistorische en landschappelijke waar-

ontwikkeling zijn betrokken. Zoals op meerdere plaatsen in deze ruimte-

De gemeente Boxtel heef t in haar visie op zonne- en windenergie on-

den, de omvang van de f unctie en de bebouwing, de ef f ecten op be-

lijke onderbouwing al is onderbouwd, hebben bij de totstandkoming van

derzocht welke locaties binnen het grondgebied geschikt zijn voor duur-

staande en toekomstige f uncties, de ef f ecten op volksgezondheid,

dit plan met name de ecologische en landschappelijke waarden een

zame energieopwekking. Omdat daken en andere locaties binnen het

veiligheid en milieu.

voorname rol gespeeld. Het plan draagt bij aan een verbetering van de

stedelijk gebied onvoldoende potentie bieden, is ook gekeken naar mo-

landschappelijke en ecologische waarden en biodiversiteit. Daarnaast

gelijkheden in het landelijk gebied. Daarbij zijn gebieden aangewezen

Bij de uitwerking van het plan is rekening gehouden met ef f ecten op ver-

voorziet het plan in een maatschappelijke en daaruit voortvloeiend ook

waar zonne-energie onder voorwaarden mogelijk is. Het plangebied valt

schillende schaalniveaus. De zonneweide draagt bij aan de duurzame

economische opgave, namelijk de totstandbrenging van een netwerk

binnen zo’n aangewezen gebied.

energie-inf rastructuur (netwerklaag), terwijl maatregelen worden getrof -

van voldoende en duurzame energievoorziening met het oog op de toe-

f en om negatieve ef f ecten op de ondergrond te beperken. Omdat de

komst. Al met al houdt het plan op evenwichtige wijze rekening met het

Het initiatief combineert duurzame energieopwekking met landschappe-

aanleg van een zonneweide slechts beperkte bodemroerende werk-

aspect meerwaardecreatie.

lijke en ecologische versterking, wat bijdraagt aan de omgevingskwali-

•

zaamheden vereist, blijven de ef f ecten op de bodem minimaal.

teit. Er zijn geen negatieve ef f ecten op een veilige en gezonde leef om5.3.2.3

Artikel 5.11

geving te verwachten.

Wel worden enkele ingrepen uitgevoerd om het ecologische waarden

Verder geldt voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dat deze gepaard

van het gebied te vergroten en aan te sluiten op het omliggende land-

moeten gaan met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwa-

De ontwikkeling sluit aan bij de ontwikkelingsrichting uit de omgevingsvi-

schap. Deze ingrepen dragen bij aan klimaatadaptatie én ecologische

liteit van het gebied of de omgeving (art. 5.11).

sie van de gemeente Boxtel, waarin het versterken van natuur en land-

versterking en de meerwaardecreatie binnen het plangebied, denk hier-

schap centraal staat. Door de zorgvuldige landschappelijke inpassing en

bij aan de aanleg van struweel en kruidenrijk grasland. Dit biedt tevens

Er is voorzien in aanzienlijke ruimte rondom de velden met panelen voor

een geschikte schuil- en broedplaats voor diverse soorten f auna. Ook

landschappelijk inpassings- en inrichtingsmaatregelen, die passen bij de

draagt het bij aan het voedselaanbod in de omgeving. De landschappe-

kenmerken van het gebied. Het betref t onder meer de aanleg van bloe-

Het zonnepark wordt tijdelijk vergund voor een periode van maximaal 25

lijke inpassing is zorgvuldig af gestemd op de bestaande kwaliteiten van

men- en kruidenrijk grasland, behoud en aanleg van bomen en gebied-

jaar. Na af loop zal het zonnepark en bijbehorende landschappelijke in-

het gebied en wordt nader toegelicht in het bijgevoegde landschappelijk

seigen struweelbeplanting. Voor onderhavig initiatief is een landschap-

passing worden verwijderd, waarna het terrein zal worden hersteld in de

inpassingsplan.

pelijk inpassingsplan opgesteld, welke als separate bijlage is opgeno-

oorspronkelijke staat, geschikt voor agrarisch gebruik. Deze tijdelijke

men. Daarnaast is in samenspraak met de gemeente een kwaliteitsver-

aard is vastgelegd in de anterieure overeenkomst tussen initiatief nemer

De omgevingsvergunning wordt verleend voor een periode van maxi-

betering opgesteld, welke terug te vinden is in bijlage 7. Het zonnepark

en gemeente.

maal 25 jaar. Dankzij de tijdelijke aard en de landschappelijke inrichting

zal voor maximaal 25 jaar worden vergund. Na het verstrijken van de

behoudt het gebied ook na ontmanteling zijn waarde, waardoor agra-

gestelde termijn zal het zonnepark worden verwijderd en zal het plange-

risch gebruik in de toekomst weer mogelijk is. In hoof dstuk 5 wordt na-

bied worden hersteld naar de oude toestand (geschikt voor agrarisch

der ingegaan op de ef f ecten van het zonnepark op volksgezondheid,

gebruik). Dit is zo ook vastgelegd in de anterieure overeenkomst.

veiligheid en milieu. •

meerwaardecreatie (art. 5.10).

Meerwaardecreatie houdt een evenwichtige benadering in van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een

Zonnepark De Vorst te Boxtel

5.3.2.4

Artikel 5.12 Ontwikkelingsrichting

Een omgevingsplan dat (..) een nieuwe functie of activiteit toedeelt in

aandacht voor f lora en f auna draagt het plan bij aan deze doelen.

5.3.3

Conclusie

Voorliggend plan past binnen de regelgeving, ambities en doelstellingen van de provincie Noord-Brabant. Er wordt voldaan aan de voorwaarden voor de realisatie van zonneweides, zoals beschreven in artikel 5.54 en aan de algemene basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van f uncties.

Landelijk gebied, bevat een onderbouwing dat die ontwikkeling past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied.

20

5.4

5.4.1

Verhouding tot regionaal beleid RES 1.0 Noord-Brabant

In het Klimaatakkoord, gepubliceerd op 28 juni 2019, is af gesproken dat 30 energieregio's in Nederland onderzoeken hoe en waar duurzame energie het best opgewekt kan worden. Dit wordt het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie genoemd. Op basis van het onderzoek wordt per regio een Regionale Energiestrategie (RES) vastgelegd. De RES is een doorvertaling van het Parijs-akkoord en Klimaatakkoord naar een regionaal niveau. De gemeentes in de regio Noordoost Brabant hebben samen met de provincie Noord-Brabant, de netbeheerder

passingsmaatregelen zo ingezet dat deze de landschappelijke structuren op termijn versterkt. Omkeerbaarheid is het streven: het verwijderen van een zonneweide laat geen onuitwisbare sporen achter in het landschap. De inpassingsmaatregelen moeten in deze zin de landschappelijke structuur versterken. De ambities van energieopwekking, zoals opgenomen in de RES 1.0, worden nog steeds gehandhaaf d. Uit het voortgangsrapport 2023 RES blijkt dat er nog steeds hoge noodzaak is voor opwekking van zonne-energie op land om deze ambitie te kunnen halen.

5.5

5.5.1

Gemeentelijk beleid

Structuurvisie verfrissend Boxtel

In juli 2011 heef t de gemeenteraad van Boxtel de Structuurvisie Verf rissend Boxtel voor het gemeentelijk grondgebied vastgesteld. Hierin wordt een integrale visie gegeven op de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente. In de structuurvisie wordt de nadruk gelegd op de ligging van Boxtel en de omringende dorpen in het Nationale Landschap Het Groene Woud. Beide entiteiten zijn onmiskenbaar aan elkaar gekoppeld, het wonen en werken kunnen daar direct van prof iteren. Ondanks de wenselijke verschillen tussen de bebouwde kommen en het buiten-

en de Waterschappen Aa en Maas en De Dommel toegewerkt naar de

gebied, wordt juist ook gezocht naar overeenkomsten. Hierbij wil de ge-

Concept-RES Noordoost Brabant (RES NOB). Hierin beschrijf t de regio