7.1 Jaarverantwoording 2024 gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Raadsbesluit

Beschikbaar gesteld

10-10-2024 (B&W)

24.500

9-5-2019 / 1-12-2022 9-5-2019 / 1-12-2022 20-6-2024

2.030.563 121.460 883.575

Restant 1-1-2024

Verleend in 2024

Besteed in 2024

24.500

-

24.500

883.575

145.219 42.839 866.376

265.690 42.995 17.199

410.909 85.834

Saldo

Er is door het college een krediet van 24.500 beschikbaar gesteld om een locatie te creëren om ontplofbare oorlogsresten veilig tot ontploffing te brengen.

Samen met de gemeente Borsele en Veiligheidsregio Zeeland heeft de brandweerploeg van Heinkenszand gewerkt aan het realiseren van deze nieuwe post. Op 29 juni is er een open dag gehouden voor publiek. Voor de afronding van de brandweerpost volgen er nog een aantal termijnfacturen en worden diverse aanpassingen gedaan aan onder andere: de vulinstallatie, zonwering, geluidwering warmtepomp en aanpassingen aan het interieur. Naar verwachting zal er een deel van het budget overblijven.

In de raad van 6 juni 2024 heeft u ingestemd met het voorstel voor de aankoop van de boerderij Dorpsstraat 102 en bijbehorende landbouwgronden te Heinkenszand.

Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Veiligheidsregio Zeeland

37 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Programma Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer en Vervoer Wat willen we bereiken? Duurzame veilige herinrichting van wegen.

Goed onderhouden en toegankelijke wegen.

Goed functionerende en duurzame openbare verlichting.

Een goede samenwerking en visieontwikkeling met de andere wegbeheerders.

Wat gaan we ervoor doen? We richten onze wegen in volgens het principe Duurzaam Veilig. Bij het opstellen van plannen maken we gebruik van burgerparticipatie. We streven ernaar om inwoners zo vroeg en actief mogelijk te betrekken bij de planvorming. We inspecteren in 2024 al onze wegen op basis van de landelijke normen van Centrum Regelgeving en Onderzoek Wegenbouw (CROW). Wegen die niet aan ons ambitieniveau voldoen, nemen we op in het uitvoeringsprogramma 20242028.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Wij hebben gebruik gemaakt van de participatienota om inwoners te informeren en mee te laten denken bij een herinrichting of de aanleg van wegen.

De wegen zijn in het voorjaar geïnspecteerd. Aan de hand van de inspectie hebben wij klein onderhoud uitgevoerd. Groot onderhoud verwerken wij in de meerjarenplanning 20252029. In het afgelopen jaar voerden wij werkzaamheden uit in o.a. de Fortrapastraat in -Gravenpolder en de Diaconielaan in Nisse. Op basis van het uitvoeringsprogramma We hebben uitvoering gegeven aan de -2028 voeren we onderhoudsplanning 2024-2028. Wij voerden onderhoud uit aan masten en armaturen. We werkzaamheden uit in o.a. de Nieuweweg in vervangen de oude straatlampen door Baarland, Johan Frisostraat in Kwadendamme en energiezuinige ledverlichting (armaturen). de Oostende- en Kasteelhoekstraat in Hoedekenskerke. De visies voor zowel Borsele-West als BorseleDe voorbereidingen van de aanleg van de Oost zijn klaar. In 2024 realiseren we de Randweg randweg Hoedekenskerke zijn in volle gang. Bij Hoedekenskerke. We zijn nauw betrokken bij de de gebiedsontsluitingsvisie Veerse Meer Zuid is de totstandkoming van de gebiedsontsluitingsvisie voorkeursvariant van de bouwroute bekend. De van het Veerse Meer. Eén van de uitwerkingen is gemeenteraden en AV waterschap nemen in april de beoogde investering en herinrichting van het een besluit hierover. In opdracht van de Provincie kruispunt Postweg-Nieuwe Kraaijertsedijk.

Ook Zeeland gaat een extern bureau een multi criteria zijn we betrokken bij de optimalisatie van de analyse uitvoeren voor de vier overgebleven fietsinfrastructuur op de school- en werkroutes varianten voor de definitieve ontsluiting van het richting Goes. gebied. 38 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Aanleg parkeerplaatsen in relatie tot de transformatie-opgave Beveland Wonen.

We leggen extra parkeerplaatsen aan in een aantal dorpskernen. Beveland Wonen draagt hieraan ongeveer 50% bij uit hun Kernenfonds. In 2024 leggen we een parkeerterrein aan in de -Gravenpolder. Ons doel is om een deel van de Stenevate als dertigkilometerzone in te richten. Voor de uitvoering monitoren we de nieuwe verkeerssituatie naar aanleiding van de nieuwbouw van de Lidl en de aansluiting van de Platepolder. Bij de afslag van de A58 realiseren we in 2024 een mobiliteitshub. Hier faciliteren we een bushalte en mogelijkheden voor (deel)mobiliteit. Dit project maakt onderdeel uit van de Regio Deal. Op 20 april 2023 hebben we de Intentieverklaring Zeeuws Toekomstbeeld Fiets ondertekend. Hiermee verklaren wij dat we intensiever samen gaan werken om het fietsgebruik in Zeeland te stimuleren. Op dit moment zijn we bezig met een gezamenlijke aanpak rondom het Veerse Meer Zuid-gebied. Hierbij willen we zorgen voor een goede fietsverbinding vanaf Lewedorp richting het Veerse Meer.

Herinrichting Stenevate.

Mobiliteitshub Heinkenszand.

De fietsinfrastructuur opschalen.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Gravenpolder hebben wij uitgevoerd.

Wij monitoren de verkeerssituatie op de Stenevate. Deze informatie verwerken wij in een ontwerp voor de herinrichting.

De voorbereidingen voor het uitvoeren van de hub zijn gestart. Dit project maakt onderdeel uit van de Regio Deal. De hub moet voor eind 2026 gereed zijn. We nemen deel aan een gezamenlijke aanpak rondom het Veerse Meer Zuid-gebied. Hierbij willen we zorgen voor een goede fietsverbinding vanaf Lewedorp richting het Veerse Meer. Daarnaast heeft de provincie Zeeland een MIRTsubsidie aangevraagd voor het optimaliseren van de fietsroute Heinkenszand-Goes.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Realisatie 2024

Streefwaarde 2024

Ondergrens kwaliteitsniveau wegen

10%

10%

15%

15%

Bovengrens kwaliteitsniveau wegen

88%

89%

60%

60%

Percentage straatverlichting voorzien van led-armaturen

63%

65%

70%

70%

39 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

We beoordelen de wegen volgens de CROW-methodiek. Binnen de bebouwde kom van de gemeente Borsele streven we ernaar dat minimaal 60% van de verhardingen voldoet aan beeldkwaliteitsniveau B. We vermijden niveau D. Jaarlijkse inspecties van de wegen vormen de basis voor ons onderhoudsplan dat we aan de gemeenteraad voorleggen om achterstallig onderhoud (niveau D) te voorkomen.

Kwaliteitsniveaus CROW Algemeen

Beeldkwaliteit Technische kwaliteit

A+

Zeer goed

Prachtig

(Zo goed als) nieuw

A

Goed

Goed

Technisch goed in orde

B

Voldoende

Voldoende

Heel en veilig

C

Matig/ Onvoldoende

Sober/ Schraal

D

Slecht

Verloedering

Discomfort, veiligheid komt in geding Kapitaalsvernietiging, functieverlies, aansprakelijkstelling

Het uiteindelijke doel is om 100% te bereiken. We verwezenlijken dit door middel van een gefaseerde aanpak.

40 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Wat heeft het gekost? Baten en lasten Verkeer, vervoer en waterstaat Rekening 2023 Lasten 2.1 Verkeer en Vervoer Totaal lasten Baten 2.1 Verkeer en Vervoer Totaal baten Saldo programma

Begr. na wijziging 2024

Begroting 2024

Rekening 2024

4.275 4.275

3.872 3.872

4.241 4.241

4.400 4.400

108 108 4.167

43 43 3.828

216 216 4.024

696 696 3.704

Mutaties reserves Baten Reserve Verkeer en vervoer Totaal baten reserves Lasten Reserve Verkeer en vervoer Totaal lasten reserves Saldo reserves

477 477

4 4

253 253

59 59

41 41 -436

0 0 -4

184 184 -69

-14 -14 -73

Totaal saldo programma

3.731

3.824

3.955

3.632

Financiële afwijking: Het programma sluit met een voordelig

323.000 ten opzichte van de begroting.

41 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Mutaties Herstraten voor nuts Straatreiniging Openbare verlichting Ambtelijke inzet Overig Totaal Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer

Lasten -25.000 -55.000 44.000 150.000

Baten 419.000

114.000

419.000

Saldo Voordeel/Nadeel 444.000 Voordeel 55.000 Voordeel -44.000 Nadeel -150.000 Nadeel 18.000 Voordeel 323.000 Voordeel

We sluiten dit taakveld af met een fors voordeel. We hebben van de nutsbedrijven een vergoeding ontvangen voor het herstraten van de trottoirs in de gemeente. Dit heeft te maken met de aanleg van glasvezel. Het herstraten van de trottoirs zal in de komende jaren plaatsvinden. Het voordeel bedraagt 44.000 hoger uit dan begroot. Het grootste deel van deze overschrijding wordt veroorzaakt door hogere energielasten. Tot slot zijn er meer uren besteed aan dit taakveld dan we van tevoren dachten. D 150.000.

Omschrijving

Raadsbesluit

Beschikbaar gesteld

Investeringen Herinrichtingsplannen wegen + groen 2023 2-2-2023 Herinrichtingsplannen wegen + groen 2024 25-1-2024 Herinrichtingsplannen wegen + groen 2025 GGA Borsele Oost: Kruispost Baarlandse Zandweg 's-Gravenpolder 7-1-2021 / 29-6-2023 GGA Borsele Oost: Randweg Hoedekenskerke 7-1-2021 / 29-6-2023 Parkeerterrein Boomgaardstraat 's-Gravenpolder 2-2-2023 Strekdam damwand Hoedekenskerke 1-6-2023 Herinrichting Stenevate Heinkenszand 2-2-2023 Ontsluitingsweg Havenweg Nieuwdorp 7-9-2023 Herinrichting kruising Postweg - Nieuwe Kraaijertsedijk 2-11-2023

Restant 1-1-2024

970.000 940.000

919.362

470.000 2.299.500 87.500 350.000 392.665 307.248 300.000

1.305 402.678 81.853 26.937 224.505

Verleend in 2024

940.000

1.538.748

307.248 300.000

Besteed in 2024

Saldo

933.711 103.887 91.572 4.481 126.204 52.213 48.367 24.681 2.895

-14.349 836.113 -91.572 -3.176 1.815.222 29.640 -21.430 199.824 307.248 297.105

42 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Jaarlijks wordt het totaalkrediet voor de herinrichtingsplannen, als onderdeel van de beheersplannen openbare ruimte aan de raad voorgelegd. Dit budget wordt ingezet voor investering in de herinrichting van de wegen en groeninrichting van wegen. We hebben verschillende herinrichtingen uitgevoerd. De investeringen van de herinrichtingsplannen 2023 zijn volledig uitgevoerd. Door planningen van de nutsbedrijven en andere betrokken partijen zijn we genoodzaakt een aantal herinrichtingen gepland in 2024 door te schuiven naar het eerste halfjaar van 2025. De herinrichting van de Steenloperstraat en de Waadvogelstraat in Heinkenszand zijn uitgesteld. Deze wegen zijn nog van voldoende kwaliteit, daarom wachten we hier met het aanbrengen van een regenwaterriool. We geven prioriteit aan slechtere wegen.

Het kruispunt Baarlandsezandweg-Schoorkenszandweg hebben we uitgevoerd. Dit is gecombineerd met de aanleg van de rotonde van de provincie aan de Bernhardweg. Het laatste deel van de eerste fase van de GGA Borsele-Oost is nog in voorbereiding. Het bestek voor de randweg Hoedekenskerke is klaar en de inschrijving van de aannemer volgt op korte termijn. Afhankelijk van de planologische procedure streven wij ernaar om medio april 2025 met de aanleg van de randweg te starten.

In samenwerking met Beveland Wonen realiseerden wij onlangs dit parkeerterrein. Het terrein ontlast de parkeerdruk in de Amba Gravenstraat en Schoolstraat.

-

De strekdam langs de Oude Veerhaven biedt de haven bescherming. De kop van deze strekdam bestaat uit een stalen damwand. De kop van de strekdam langs de oude veerhaven in Hoedekenskerke hebben we voorzien van een nieuwe stalen damwand. Ook de verharding is vernieuwd. De werkzaamheden zijn gecombineerd met de renovatie van het sectorlicht op de strekdam.

Geen

43 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Programma Economie 3.1 Economische ontwikkeling Wat willen we bereiken? Bijdragen aan een sterk, duurzaam en veilig opererend haven- en industriecomplex, dat de werkgelegenheid in de regio stimuleert.

Wat gaan we ervoor doen? We nemen actief deel (8,33%) in het aandelenkapitaal in North Sea Port door een bestuurlijke- en ambtelijke afvaardiging. We volgen de aandeelhoudersstrategie, waarin de North Sea Port heeft deze onderwerpen uitgewerkt in het strategisch ondernemingsplan actieplannen uit. Sinds juni 2022 vertegenwoordigen we de Nederlandse aandeelhouders, met uitzondering van de provincie Zeeland, in het Toezicht Houdend Orgaan van North Sea Port.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? North Sea Port heeft verder uitvoering gegeven aan haar ondernemingsplan zoals vastgesteld in 2021. Dat doen zij door te sturen op acht programma s (o.a. circulaire economie, energie projecten, toekomstbestendige infrastructuur en samenwerken met de omgeving) die te maken hebben met de aandeelhoudersstrategie. Wij maken deel uit van het toezichthoudend orgaan van North Sea Port. Wij rouleren deze rol met gemeente Terneuzen en gemeente Vlissingen.

44 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Behoud van een sterk energieproductiebedrijf.

Een goed ondernemersklimaat in de gemeente Borsele.

Jaarverantwoording 2024 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Via Gemeenschappelijk Bezit Evides Aqua (GBE Een groot deel van de bedrijfsonderdelen van Aqua) B.V. beheren wij onze aandelen in Evides. PZEM is verkocht. De resterende De dividendopbrengsten zijn, volgens het nieuwe bedrijfsonderdelen, waaronder het aandeel in de dividendbeleid, deels afhankelijk van de kerncentrale Borssele, is achtergebleven in de dividenduitkering van Zeeuwse Energie nieuw gevormde rechtsvorm ZEH. Voor zowel Houdstermaatschappij (ZEH). Een groot deel van ZEH als GBE Aqua werd in 2023 in nauw overleg de bedrijfsonderdelen van Provinciale Zeeuwse met de aandeelhouders de Energie Maatschappij (PZEM) is verkocht. De aandeelhouderstrategie herijkt. Eén van de resterende bedrijfsonderdelen, waaronder het uitgangspunten hiervan is de mogelijke aandeel in de kerncentrale Borssele, is overname van onze aandelen in EPZ door achtergebleven in de nieuwgevormde rechtsvorm Rijksoverheid. Hierover hebben we in 2024 ZEH. Verwacht wordt dat in 2024 het convenant overleg gevoerd met het Rijk. bedrijfsduurverlenging kerncentrale Borssele ter besluitvorming wordt voorgelegd. Afspraken over de eigendomssituatie moeten daar onderdeel van uitmaken en in lijn zijn met de herijkte aandeelhoudersstrategie. We bezoeken bedrijven en zijn hun Door de bedrijfsbezoeken hoorden we direct wat sparringpartner.

Hierdoor horen we direct wat er er bij de bedrijven speelt. Daarnaast hielden we nauw contact met Impuls Zeeland en Stedin over bij de bedrijven speelt. We organiseren accountgesprekken met NV Economische Impuls de energietransitie, netcongestie en economische ontwikkelingen. Zeeland over economische ontwikkelingen en mogelijke nieuwe vestigingen.

45 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Een goed ondernemersklimaat in regio De Bevelanden.

Versterking van de leefkwaliteit door de ontwikkelingen op het gebied van de grootschalige energietransitie.

Jaarverantwoording 2024 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We werken samen als vijf Bevelandse gemeenten We werken samen met de vijf Bevelandse gemeenten aan de hand van diverse actielijnen. in het Bestuurlijk Platform De Bevelanden. De We hebben in april samen met Zeeland Business de ondernemersdag georganiseerd en in november deelgenomen aan de Contacta. We economisch vlak de basis voor de nauwere hebben een monitoringstool laten ontwikkelen regionale samenwerking. Met deze actielijnen voor de bedrijventerreinen in de regio. Daarnaast versterken we de brede welvaart op de hebben we de bedrijventerreinprogrammering Bevelanden. We geven uitvoering aan het herijkt. Deze wordt begin 2025 vastgesteld. Met regionale bedrijventerreinprogramma en de actielijn beleving adverteren we gezamenlijk monitoren het. in de edities van de Badkoerier Walcheren/Bevelanden en doen we mee met de Interregaanvraag (Be)leefbare Schelde. We stellen in samenwerking met de inwoners een In januari 2024 heeft de gemeente Borsele de lijst met voorwaarden en wensen op. Dit voor het voorwaarden vastgesteld. In april zijn deze aangeboden aan de Tweede Kamer. Daarna is de geval de ontwikkelingen van de grootschalige energietransitie, waaronder de mogelijke komst gemeente, samen met de provincie, begonnen met een lokaal impactrapport over de bouw van van twee nieuwe kerncentrales, op Borsele kerncentrales.

Ook heeft de provincie een afkomt. De doelstelling van de lijst is optimalisatie van de woon- en leefkwaliteit in de compensatie ontvangen voor Netten op Zee om de leefkwaliteit te verbeteren. gemeente Borsele.

46 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Wat willen we bereiken? In regio De Bevelanden voldoende aanbod van kwalitatief goede en toekomstbestendige bedrijvenlocaties.

De bestaande bedrijventerreinen aantrekkelijk houden voor ondernemers en daarmee ook leegstand tegengaan.

Jaarverantwoording 2024

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We onderzoeken de toekomstbestendigheid van Binnen de actielijn Economie zijn projectgroepen de bedrijventerreinen in de regio. We geven opgericht die aan de slag zijn gegaan met de uitvoering aan acties die voortvloeien uit het uitvoering van de regionale regionale bedrijventerreinprogramma en bedrijventerreinprogrammering zoals de monitoren het. We gaan aan de slag met de monitoringstool. Daarnaast is de nieuwe provinciale behoefteraming voor bedrijventerreinprogrammering herijkt op basis van de provinciale behoefteraming voor bedrijventerreinen. bedrijventerreinen. Voor Borsele betekent dit dat wij bedrijven die op zichzelf staan kunnen helpen uitbreiden als dat nodig is. We bieden maatwerk bij de uitbreiding van We hebben samen met VNO-NCW en Impuls bedrijfslocaties binnen de kaders van het Zeeland een plan van aanpak gemaakt voor de provinciaal beleid. We stimuleren verduurzaming verduurzaming van de bedrijventerreinen in en blazen nieuwe leven in de bedrijventerreinen Heinkenszand. Op bedrijventerrein Noordzak in onze gemeente. De bouwgrond op hebben we alle reguliere kavels uitgegeven. Er bedrijventerrein Noordzak verkopen we of geven zijn alleen nog woon-werkkavels beschikbaar. we in erfpacht uit. Via het JTF bieden we financiële en praktische hulp bij de verduurzamingsopgaven.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Realisatie 2024

Streefwaarde 2024

Aantal m2 beschikbare bouwgrond op bedrijventerreinen

16.089

11.317

5.190

5.190

In 2023 is er ongeveer 4800m2 aan bedrijfsgrond verkocht. In 2024 hebben we ongeveer 3050m2 verkocht. Er zijn per 31-12-2024 nog vijf woonwerkkavels en een reguliere kavel beschikbaar van in totaal 6.024m2. Hiervan zijn één woon-werkkavel van 1155m2 en een reguliere kavel van 834m2 in optie.

47 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

3.4 Economische promotie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Een sterke Zeeuwse economie, dus ook in Borsele Wij dragen bij aan het structuurversterkingsfonds In 2024 zijn drie Borselse projecten gesubsidieerd , met genoeg kennis, sterke bedrijven en goede gevolg van het vanuit het fonds Zeeland in Stroomversnelling: samenwerking tussen ondernemers, scholen en rapport Balkenende. Dit fonds zetten we in voor - Zoetwater uit de dorpskern voor de de overheid. samenwerkingen van ondernemingen, onderwijs landbouw. en overheden die haalbaarheidsonderzoek doen - Circulaire hout toepassingen. en demonstratieprojecten opzetten. - Demonstratie van slimme vlagmolens in strijd tegen netcongestie. We willen een sterke landbouwsector houden die We zijn alert op de behoeften van moderne land- In 2024 hebben we intensief overleg gevoerd met goed om kan gaan met extreem weer en helpt om en tuinbouw, onder andere door jaarlijks overleg het bestuur van de ZLTO. We hebben onderzoek met de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie gedaan naar de (on)mogelijkheden die we als ons landschap mooi te houden. (ZLTO). Waar mogelijk bieden we ondersteuning gemeente hebben om een goede aan duurzame en innovatieve initiatieven, zoetwaterhuishouding te faciliteren. In 2024 waaronder de opslag van zoet water.

Voor dit werkten we aan het ontwikkelperspectief van het laatste onderwerp participeren we met de andere North Sea Port District. Eén van de speerpunten is overheden om de komende jaren een water en bodem. Op basis daarvan zijn we aan de grensoverschrijdende zoetwaterstrategie te slag gegaan met het opstellen van de ontwikkelen. Uitvoeringsagenda North Sea Port District. Daarnaast hebben we extra capaciteit vrijgemaakt voor de zoetwaterhuishouding.

De gemeente Borsele aantrekkelijk houden om te We doen mee de Contacta en mogelijk aan de ondernemen, zowel voor bestaande als voor regionale Ondernemersdag. We denken waar startende ondernemers. nodig mee met de (startende) ondernemers en leveren maatwerk.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? In 2024 hebben we samen met Zeeland Business de Ondernemersdag georganiseerd. Gezamenlijk met de vijf Bevelandse gemeenten deden we mee aan de Contacta in november 2024.

48 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2024 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Een passend aantal winkels om onze dorpen Ondernemers en klanten zijn vooral zelf We hebben een aantal (startende) ondernemers leefbaar te houden. verantwoordelijk voor het voortbestaan van geholpen met het opstarten van ondernemingen winkels. Wij ondersteunen waar mogelijk, ook bij aan huis. We zijn in gesprek gegaan met bedrijfsmatige activiteiten aan huis. winkeliers over hoe we genoeg en passende winkels in de dorpen kunnen houden. Zorgen voor meer bekendheid voor het We ondersteunen financieel en ambtelijk Samen met Stichting Landschapspark Borsele Landschapspark Borsele onder de inwoners en Stichting Landschapspark Borsele, zodat de werken wij actief aan de promotie van Borsele. In bezoekers, zodat deze als ambassadeur voor ons stichting de lokale recreatieve en toeristische 2024 is wederom een Toeristische Gids Landschapspark kunnen optreden. promotie uit kan voeren. uitgegeven en is de Dag van het Landschapspark georganiseerd. De rol bepalen van Borsele in de promotie van Voor de huidige en toekomstige opgaven van In 2024 zijn de eerste plannen gemaakt voor de Zeeland op het gebied van economische Zeeland werken wij het komende jaar aan een Merkorganisatie Zeeland (MOZ) als integrale versnelling en toerisme. gezamenlijke en integrale Zeeuwse Zeeuwse marketingorganisatie. Binnen de marketingorganisatie.

In de tussentijd verzorgt Merkorganisatie wordt invulling gegeven aan het Kernteam Toeristische Marketing Zeeland de opgestelde koersdocument. In 2024 is de Raad overkoepelende Zeeuwse toeristische marketing. van Toezicht aangetrokken. Daarnaast hebben We voeren de acties uit die horen bij de Visie we aanbevelingen gehad voor het toekomstbeeld Bestemming Zeeland 2030. van Bestemming Zeeland 2030. In overleg met de regio hebben we gewerkt aan een afwegingskader voor logiesaccommodaties. We stimuleren recreatieve ontwikkelingen die We hebben vanaf 2024 in samenwerking met Als uitvoering van het Toeristisch Recreatief passen bij het Landschapspark Borsele, zodat het Stichting Landschapspark Borsele nieuw Actieplan hebben we ondernemers gestimuleerd gebied aantrekkelijker wordt voor bezoekers. toeristisch beleid. Waar mogelijk bieden we tot het ontwikkelen van een BOB (Bijzondere maatwerk bij nieuwe initiatieven. We realiseren overnachtingsplaats Borsele). We hebben drie een Motoriekroute rondom Stelleplas die mede fietsreparatiepunten geplaatst. Ook zijn we door de Regio Deal NSPD gefinancierd wordt. begonnen met het ontwikkelen van de Liberation Stichting Landschapsbeheer Zeeland (SLZ) Route en het projectteam Motoriekroute is beheert en onderhoudt voor ons het wandel- en gestart met een verkenning in verschillende fietsnetwerk. beleidsvelden.

49 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Toekomstbestendig maken van de eindpuntvoorziening van de Stoomtrein GoesBorsele (SGB) in Hoedekenskerke.

Wij hebben een voorstel gedaan aan de SGB voor de overdracht van de eindpuntvoorziening aan de SGB vanwege de verzelfstandiging. De vernieuwing van de eindpuntvoorziening is afgerond.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? In 2024 is het Kaderplan maatschappelijke voorzieningen (deels) opgesteld. In dit plan zijn de loods en gronden van de eindpuntvoorziening Hoedekenskerke, naast enkele andere locaties, aangemerkt als alternatieve locaties voor het onderbrengen van de dorpshuisfunctie van Hoedekenskerke. Hierdoor hebben we het verkopen van de loods en gronden aan de Stoomtrein Goes-Borsele (SGB) uitgesteld. Daarnaast zijn we een projectteam gestart voor de herinrichting van de Pluimweide.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Realisatie 2024

Streefwaarde 2024

Aantal startende ondernemers

267

281

200

200

Aantal bezoekers van gesubsidieerde attracties

38.305

46.054

40.000

40.000

Groei aantal vestigingen gemeente

129

107

150

150

De groei van het aantal starterde ondernemers zorgt voor innovatie en (op termijn) nieuwe werkgelegenheid. Daarnaast geeft het een impuls aan de verdere ontwikkeling van de regionale en lokale economische dynamiek.

Het aantal betalende bezoekers van de Stoomtrein Goes-Borsele. Het aantal bezoekers van de stoomtrein is weer op het niveau van voor de coronapandemie. In 2020 en 2021 heeft de trein wel gereden, maar werden er enkel tickets per coupé verkocht. In 2022 was alles weer terug naar 'normaal'.

De groei van het aantal vestigingen zorgt voor innovatie en (op termijn) nieuwe werkgelegenheid. Daarnaast geeft het een impuls aan de verdere ontwikkeling van de regionale en lokale economische dynamiek. 50 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Wat heeft het gekost? Baten en lasten Economie Rekening 2023 Lasten 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal lasten Baten 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.4 Economische promotie Totaal baten Saldo programma

Begr. na wijziging 2024

Begroting 2024

Rekening 2024

295 2.195 23 87 2.600

282 0 26 138 445

495 637 26 218 1.376

370 2.119 29 80 2.598

2.350 87 2.438 162

105 82 187 258

548 92 640 735

1.969 101 2.070 529

Mutaties reserves Baten Reserve Economische zaken Reserve Fysieke bedrijfsinfrastructuur (tv 3.2) Totaal baten reserves Lasten Totaal lasten reserves Saldo reserves

49 0 49

0 0 0

604 0 604

25 161 186

0 -49

0 0

0 -604

0 -186

Totaal saldo programma

114

258

131

342

51 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Financiële afwijking: Het programma sluit met een nadelig

211.000 ten opzichte van de begroting.

Mutaties Doorbelasting salarissen NOZ Lokaal Impact fonds Overige verschillen Totaal Taakveld

Lasten -140.000 12.000

Baten

-128.000

-

Saldo Voordeel/Nadeel 140.000 Voordeel -12.000 Nadeel -4.000 Nadeel 124.000 Voordeel

uctuur.

Mutaties Grootschalige Energietransitie & Leefkwaliteit Borsele Gebiedsinvesteringen Netten op Zee Projectleider Regio Deal Overige verschillen Totaal Taakveld

Lasten 1.841.000 -397.000 36.000

Baten 1.384.000 -339.000 36.000

1.480.000

1.081.000

Saldo Voordeel/Nadeel -457.000 Nadeel 58.000 Voordeel -1.000 Nadeel -400.000 Nadeel

ject Grootschalige Energietransitie & Leefkwaliteit Borsele. Borsele is in 2022 aangewezen als voorkeurslocatie voor de bouw van twee kerncentrales. In voorbereiding op alle gevolgen voor Borsele is hiervoor een team (ambtelijk en inhuur) gevormd. De ambtelijk inzet wordt gedekt uit de Specifieke Uitkering Voorbereiding Kerncentrale. Deze was grotendeels niet geraamd. Op het taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur resulteert dit in een nadeel en bij het programma bestuur en ondersteuning is dit een voordeel bij het taakveld 0.4 Overhead.

52 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

uitgegeven. Het restantbedrag van de SPUK is naar de balans overgebracht.

Mutaties Toeristisch actieplan Doorbelasting salarissen Totaal Taakveld

Lasten -79.000 -68.000 -147.000

Baten -79.000 -79.000

Saldo Voordeel/Nadeel 68.000 Voordeel 68.000 Voordeel t dit budgettair neutraal.

Omschrijving Projecten Regio Deal: Culturele Broedplaats Beleidsplan toerisme en recreatie 2024-2027 NOZ Voorbereidingskosten Investeringen Kapitaalstorting GBE Aqua B.V. (2024) Kapitaalstorting Stedin B.V. (2024) Regio Deal: Motoriekroute Regio Deal: Koppelingsgebieden 's-Heerenhoek Grondaankoop Korenweg Lewedorp

Raadsbesluit

Beschikbaar gesteld

29-6-2023 7-12-2023 4-4-2024

550.000 80.000 500.000

29-8-2024 7-3-2024 29-6-2023 29-6-2023 20-6-2024

4.150.665 300.000 425.000 4.200.000 310.000

Restant 1-1-2024 550.000

Verleend in 2024

Besteed in 2024

40.000 80.000 500.000

24.000 1.257 161.155

566.000 78.743 338.845

4.150.665 300.000

4.150.665 300.000 25.468 306.825

425.000 4.174.532 3.175

425.000 4.200.000 310.000

Saldo

In 2023 hebben we eigen middelen verleend, middelen van het Rijk ontvangen en cofinanciering aangewend. In 2024 zijn onderzoekskosten gemaakt voor de culturele broedplaats.

53 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

In 2023 hebben we eigen middelen verleend, middelen van het Rijk ontvangen en cofinanciering aangewend. In 2024 zijn nog geen uitgaven gemaakt. Het project zal in 2025 van start gaan.

In 2023 hebben we eigen middelen verleend, middelen van het Rijk ontvangen en cofinanciering aangewend. In 2024 zijn de eerste uitgaven gemaakt. Het project zal in 2025 verder worden uitgewerkt.

Dit jaar heeft voorlopig de laatste kapitaalstorting voor GBE Aqua B.V. plaatsgevonden. Door de super dividenduitkering is de uitstaande BNG-lening van GBE Aqua B.V. volledig afgelost. Over deze aflossing is rente en een éénmalige uitkering ontvangen. Hierdoor heeft er dit jaar een aanvullende dividenduitkering plaatsgevonden voor een bedrag van 127.000. Hiermee heeft u ingestemd in de raad van 29 augustus 2024.

Samen met het Rijk en de andere Zeeuwse gemeenten doen we een kapitaalstorting in Stedin B.V. Het elektriciteitsnet van Zeeland zit vol en er zullen in de toekomst grote investeringen nodig zijn om deze netcongestie te verlichten.

PZEM NV North Sea Port NV Economische Impuls Zeeland GBE Aqua B.V. BGTS North Sea Port District

54 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Programma Onderwijs 4.1 Openbaar basisonderwijs Wat willen we bereiken? We zorgen voor het voortbestaan en het specifieke karakter van het openbaar onderwijs.

Wat gaan we ervoor doen? We houden toezicht op het openbaar onderwijs aan de hand van rapportages die de stichting Omnisscholen periodiek aanlevert. We evalueren de afspraken die zijn gemaakt bij de verzelfstandiging van het openbaar onderwijs.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Jaarlijks gaan we het gesprek aan en krijgen we het jaarverslag van de Omnisscholen opgestuurd. Dit delen we met het college en de raad.

55 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele 4.2 Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Adequate huisvesting voor alle basisscholen in onze gemeente.

Jaarverantwoording 2024

Wat gaan we ervoor doen? We passen de Verordening huisvesting onderwijsvoorzieningen aan. In 2024 komt er nieuwe wetgeving met betrekking tot onderwijshuisvesting. Dit betekent onder andere een verplichting om voor minimaal vijftien jaar een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op te stellen. Het IHP maakt onderdeel uit van het brede kaderplan maatschappelijke voorzieningen. Deze visie vormt de basis voor toekomstige (beleids)keuzes met betrekking tot het voorzieningenniveau. We laten periodiek gezamenlijke meerjarenonderhoudsplanningen maken ter controle van de onderhoudsstaat van de schoolgebouwen. We maken afspraken in de beheercommissies van de brede scholen over de uitvoering van het onderhoud. Bij de overige schoolgebouwen ligt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het onderhoud bij de schoolbesturen.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Door de VNG is geadviseerd de verordening en een aantal bijlagen te wijzigen. We hebben de voorgestelde wijzigingen van de VNG ongewijzigd overgenomen en de verordening hierop aangepast en deze is vastgesteld. We startten met de inventarisatie voor het opstellen van het Integraal Huisvestingsplan. We stelden een breed kaderplan maatschappelijke voorzieningen op, die we begin 2025 wordt voorleggen aan de gemeenteraad. Via de onderhoudsservice overeenkomsten bieden we scholen hulp bij de uitvoering van kleine onderhoudsklussen. De multifunctionele accommodatie (MFA) in Nieuwdorp, waar een Integraal Kindcentrum (IKC) is gerealiseerd, is bouwkundig opgeleverd eind 2024. De afwerking en de terreininrichting lopen nog door in 2025. We hebben een opdracht verstrekt voor het opnieuw opstellen van de periodieke, gezamenlijke meerjarenonderhoudsplanningen ter controle van de onderhoudsstaat van de schoolgebouwen. In 2025 zullen we in de beheercommissies van de brede scholen afspraken maken over de uitvoering van het onderhoud.

56 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Wat willen we bereiken? Een optimale en brede ontwikkeling van ieder kind in Borsele aan de hand van de Lokale Educatieve Agenda.

Verbetering van schoolorganisaties en de kwaliteit van het onderwijs (schoolbegeleiding).

Voorkomen van schoolverzuim, schooluitval en thuiszitten. Een startkwalificatie of behalen van het hoogst mogelijke niveau voor iedere leerling.

Jaarverantwoording 2024

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We bespreken met de schoolbesturen en de Het OLOB heeft in 2024 twee keer plaats kinderopvangorganisaties ontwikkelingen op het gevonden. We werken toe naar een nieuwe gebied van het lokaal onderwijs(achterstanden)- overleg structuur voor de LEA. Tijdens de OLOB beleid en de verbinding tussen onderwijs en zorg. vergaderingen hebben we afspraken gemaakt We maken afspraken over de beleidsontwikkeling over de ontwikkelingen (o.a. Nationaal en de beleidsuitvoering. Programma Onderwijs) binnen het onderwijs en de gemeente. We hebben voor één jaar cofinanciering met de schoolbesturen afgestemd om de inzet van onder andere CJG medewerkers voort te zetten. Dit gaat in voor het kalenderjaar 2025 met de afspraak om jaarlijks te evalueren. We ondersteunen onze basisscholen door twee De Bazalt Groep is in gesprek gegaan met de schoolbegeleidingsdiensten te subsidiëren: scholen om de middelen in het jaar 2024 volledig Bazalt Groep en Driestar Educatief. We werken te besteden. Daarnaast worden bijeenkomsten met een convenant waarin we afspraken hebben en afspraken, die eind 2024 niet konden vastgelegd over de inzet van onze subsidies. We doorgaan begin 2025 ingepland. Komend jaar bouwen deze subsidie jaarlijks met 25% af, door (2025) is het laatste jaar dat deze subsidie nog een eerdere bezuinigingsopgave. Vanaf 2026 wordt verleend.

stoppen wij volledig met het subsidiëren van deze schoolbegeleidingsdiensten. We hebben een gemeenschappelijke regeling Wij hebben maandelijks overleg gevoerd met het voor de uitvoering van de taken op grond van de RBL over de stand van zaken rondom de Leerplichtwet en de Regionale Meld- en genoemde taken om op die manier tijdig bij te Coördinatiefunctie. Het Regionaal Bureau kunnen sturen. Daarnaast bespreken we Leerlingzaken (RBL) voert deze taken voor ons eventuele knelpunten op financieel gebied, zodat uit. We hebben periodiek overleg met het RBL we ook daarin tijdig actie kunnen ondernemen. over het te voeren beleid en speerpunten en over de financiën. We leggen de nadruk zoveel mogelijk op preventie. 57 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

De ontwikkelvertraging die kinderen hebben opgelopen tijdens de coronaperiode bestrijden en terugdringen.

Het Rijk heeft een specifieke uitkering verstrekt om het onderwijs te ondersteunen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). We hebben een werkgroep NPO samengesteld waarin onderwijs, kinderopvang en gemeente vertegenwoordigd zijn. We streven ernaar om de relatie tussen onderwijs -en zorg te intensiveren om sneller en accurater te kunnen afstemmen over (mogelijke) zorg over kinderen. De looptijd voor de besteding van de NPO-middelen loopt tot en met schooljaar 2024-2025. We organiseren buitenschoolse activiteiten via In 2024 hebben we 146 BONS activiteiten Borsele Na School (BONS). Daarnaast georganiseerd waaraan 1350 kinderen hebben intensiveren we het contact tussen het Centrum deelgenomen. voor Jeugd en Gezin (CJG) en de intern begeleiders van de scholen om zo vroeg mogelijk in te kunnen grijpen bij eventuele zorgbehoeften van kinderen. Via ons onderwijshuisvestingsbeleid brengen we samenwerkingspartners zoveel mogelijk onder in één gebouw.

Bevordering van de samenwerking tussen scholen en andere partijen op het gebied van opvang en zorg om de ontwikkelingskansen van kinderen te verbeteren.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Voor schooljaar 2024-2025 loopt de besteding van NPO-middelen door. We hebben voor één jaar cofinanciering met de schoolbesturen afgestemd om de inzet van onder andere CJG medewerkers voort te zetten.

58 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Het vaststellen van een richtinggevend kaderplan voor de toekomst aangaande onze maatschappelijke voorzieningen, waaronder school- en kinderopvangvoorzieningen.

We doen onderzoek naar de kwaliteit versus de kwantiteit van onderwijs- en kinderopvang in onze gemeente. Samen met adviesbureau Sardes, een autoriteit op onderwijsgebied, zoomen we in op de lokale situatie. We stellen onszelf de vraag of het huidige voorzieningenniveau nog passend is richting de toekomst en/of welke kaders we mee kunnen wegen om keuzes te maken in de toekomst. Naast onafhankelijk onderzoek bespreken we de uitkomsten daarvan ook met onze onderwijsbestuurders en voeren gesprekken om te komen tot een evenwichtig en passend voorstel richting uw gemeenteraad. We voeren overleg via de Regionale Educatieve Agenda (REA) op de terreinen aansluiting onderwijs -en zorg, leerplicht, doorgaande lijn, leerlingenvervoer, onderwijshuisvesting en passend onderwijs.

Regionale afstemming over het beleid van schoolbesturen en gemeenten in de Oosterschelderegio.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We hebben de onderzoeken afgerond en besproken met de schoolbesturen. Vanuit het adviesrapport van Sardes en de gesprekken met de school- en kinderopvang-besturen, hebben we het kaderplan maatschappelijke voorzieningen opgesteld. Onderwijs- en kinderopvangvoorzieningen maken deel uit van het totaalplan (naast dorpshuizen en sportaccommodaties). We formuleren uitgangspunten die richting geven aan grootschalige renovatie en nieuwbouw van onderwijs- en opvangvoorzieningen.

Dit overleg heeft zoals gepland drie keer plaatsgevonden, waarbij we stappen hebben gezet om ons onderwijsbeleid meer en beter af te stemmen op de signalen vanuit het onderwijs én collega gemeenten. Door dit overleg willen we, zoveel mogelijk samen met andere gemeenten, naar eenduidig onderwijsbeleid. De samenwerkingsverbanden hebben hun nieuwe ondersteuningsplannen gepresenteerd, waarin nieuwe afspraken gemaakt zijn over passend onderwijs. Ook inclusie wordt hier in meegenomen.

59 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? We willen dat kinderen zonder of met een kleinere achterstand in het basisonderwijs starten (Voor- en Vroegschoolse Educatie) (VVE).

Leerlingen uit het speciaal onderwijs zelfstandig laten reizen met het openbaar vervoer en/of de fiets.

Jaarverantwoording 2024 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We zorgen voor voldoende en kwalitatief goed Ouders van peuters (2-4 jaar) zijn gestimuleerd voorschools aanbod voor peuters met een (risico om gebruik te maken van één van de erkende op) ontwikkelingsachterstand. Daarnaast opvangvoorzieningen voor de ontwikkeling van stimuleren we een zo groot mogelijke deelname het jonge kind. We hebben naast het van (doelgroep-)kinderen in de leeftijd van 2 tot 4 onderwijsachterstanden-beleidsplan een jaar. We geven uitvoering aan het vastgestelde regionaal uitvoeringsplan opgesteld. Dit in Bevelandse Onderwijsachterstanden beleidsplan overleg met de schoolbesturen/directeuren. We 2023-2026 en de bijbehorende lokale paragraaf. werken (Bevelands breed) met een VVE monitor Zeeland. Deze monitor gaan we verder ontwikkelen om de toeleiding naar het voorschoolse aanbod beter te organiseren. Er is een goede samenwerking tussen de GGD, de kinderopvang en gemeenten. Ook loopt er een pilot om de processen en werkinstructies te verbeteren, om zo betrouwbaardere percentages te krijgen rondom de indicaties VVE. We zetten in op het vergroten van zelfstandigheid Jaarlijks kijken we samen met de van deze leerlingen. We enthousiasmeren en scholen welke leerlingen zelfstandig kunnen ondersteunen hen om uit te stromen naar het reizen, per fiets of openbaar vervoer.

Hierdoor openbaar vervoer en/of het fietsvervoer. We stimuleren we leerlingen zichzelf te ontwikkelen zetten hiervoor maatwerk in. Dit doen we in en daardoor zelfstandiger te worden. samenwerking met scholen en ouders. Sinds 1 januari 2024 gelden de nieuwe verordening en beleidsregels voor het leerlingenvervoer. Dat heeft ons meer handvatten gegeven om met ouders en leerlingen een passende vervoersvoorziening te vinden en de leerlingen te stimuleren naar zelfstandig reizen.

60 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Aandacht voor laaggeletterden en mensen met minder digitale vaardigheden.

Jaarverantwoording 2024 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We werken samen met het We werkten samen met het SWVO, Scalda en het Samenwerkingsverband Welzijnszorg (digi)Taalhuis om de doelgroep blijvend te Oosterschelderegio (SWVO), Scalda en het informeren over waar zij voor ondersteuning (digi)Taalhuis om de doelgroep te informeren dat terecht kunnen. ze voor ondersteuning op het gebied van lezen, taal, rekenen en digitale vaardigheden bij het In november is een nieuw (digi)taalhuisloket (digi)Taalhuis en de bibliotheek terecht kunnen. geopend in de bibliotheek te Heinkenszand. Daarnaast onderhielden we de nauwe samenwerking en gaven we uitvoering aan de uitvoeringovereenkomst met (digi)Taalhuis Oosterschelde. Dit deden we samen met de Oosterschelde gemeenten en de bibliotheek Oosterschelde.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Realisatie 2024

Streefwaarde 2024

Het aantal VVE deelnemers

45

69

54

55

Het aantal indiceringen die afgegeven zijn voor VVE deelname

65

175

169

85

Aantal BONS-activiteiten

106

145

146

130

Dit aantal betreft de daadwerkelijke deelname aan het Voor- en Vroegschoolse Educatie-programma op teldatum 1 januari. Deze aantallen fluctueren over de jaren heen. Dat komt omdat er gedurende een jaar kinderen op elk moment in kunnen stromen. Dat kan omdat ze twee jaar geworden zijn of ze stromen in tussen hun tweede en vierde jaar omdat ze een achterstand lijken op te lopen op het gebied van spraak- en/of taalontwikkeling. Daarnaast stromen kinderen uit wanneer ze vier jaar worden en naar school gaan. Dit betreffen dan nog steeds VVE kinderen, maar vanaf het moment dat ze vier jaar zijn, worden zij niet meer bij deze deelname gerekend.

Dit aantal betreft de verwijsbrieven die afgegeven zijn tot 1 januari aan ouders om hun kinderen in te kunnen laten stromen in het VVE-programma. De streefwaarden wijken nogal af van de realisatie. We zijn inmiddels Bevelands breed een pilot gestart met de GGD en de kinderopvang om de VVE-monitor 61 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

te verbeteren. Deze pilot richt zich vooral op het nalopen en verbeteren van de werkprocessen en het gebruik van de monitor, zodat we tot meer betrouwbare cijfers en percentages kunnen komen. We hopen deze pilot in 2025 af te ronden.

De aantallen betreffen het aantal gerealiseerde activiteiten. Een BONS activiteit bestaat vaak uit een reeks van twee à drie middagen. In de jaren 2021 en (begin) 2022 hebben we te maken gehad met de (nasleep van) corona. Hierdoor is een aanzienlijk aantal activiteiten niet doorgegaan. We proberen gemiddeld rond de 140-150 activiteiten per jaar te organiseren. Jaarlijks worden tussen de 5-10 activiteiten gecanceld. Dit komt doordat er te weinig aanmeldingen zijn of dat een aanbieder/begeleider niet (meer) beschikbaar is. Voor de komende jaren verwachten we grote uitdagingen om de huidige aantallen activiteiten te kunnen blijven organiseren. Enerzijds door personeelskrapte bij de verschillende aanbieders, maar vooral door de stijging van de kosten per activiteit vanwege de hoge inflatie. Wat heeft het gekost? Baten en lasten Onderwijs Rekening 2023 Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal lasten Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal baten Saldo programma

Begroting 2024

Begr. na wijziging 2024

Rekening 2024

79 852 2.041 2.972

0 768 2.065 2.833

0 768 2.408 3.176

41 697 1.916 2.654

0 206 739 945 2.027

0 124 475 599 2.234

0 132 726 858 2.318

0 157 827 984 1.670

62 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Baten en lasten Onderwijs Rekening 2023

Begr. na wijziging 2024

Begroting 2024

Rekening 2024

Mutaties reserves Baten Reserve Huisvesting basisonderwijs Reserve Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal baten reserves Lasten Totaal lasten reserves Saldo reserves

77 92 169

57 0 57

57 272 329

86 272 359

0 -169

0 -57

0 -329

0 -359

Totaal saldo programma

1.858

2.177

1.988

1.312

Financiële afwijking: Het programma sluit met een voordelig

Mutaties Doorbelasting ambtelijke inzet Totaal taakveld

677.000 ten opzichte van de begroting.

Lasten 41.000 41.000

Baten -

Saldo Voordeel/Nadeel -41.000 Nadeel -41.000 Nadeel

door meer inzet van personeel.

63 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Mutaties Kapitaallasten Onderhoudslasten Onderwijshuisvesting, energielasten Overige verschillen Totaal taakveld

Jaarverantwoording 2024

Lasten -90.000 29.000

-61.000

Baten 29.000 24.000 53.000

De

Mutaties Peuteropvang en VVE Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) Doorbelasting ambtelijke inzet Aandeel in kosten de Zwake en de Stenge Leerlingenvervoer Rijksvergoeding (NPO) Overige verschillen Totaal taakveld

Saldo Voordeel/Nadeel 90.000 Voordeel 24.000 Voordeel 11.000 Voordeel 125.000 Voordeel reserve en dus re jaren.

Lasten -65.000 -194.000 -145.000 -40.000 -38.000

Baten 167.000

-40.000 -482.000

127.000

Saldo Voordeel/Nadeel 65.000 Voordeel 361.000 Voordeel 145.000 Voordeel 40.000 Voordeel 38.000 Voordeel -40.000 Nadeel -16.000 Nadeel 593.000 Voordeel

De vastgestelde subsidies voor peuteropvang en voor en vroegschoolse educatie (VVE) van voorgaande jaren (2022 en 2023) zijn lager dan de uitbetaalde voorschotten. Hierdoor 167.000 op het onderdeel heveld naar volgend eel leidt. aan lasten uitgegeven dan begroot. We hebben een rijksvergoeding van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) verkeerd begroot

64 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Omschrijving Projecten Onderwijsachterstandenbeleid Investeringen

Jaarverantwoording 2024

Raadsbesluit

Beschikbaar gesteld

13-7-2017

Restant 1-1-2024 166.496

Verleend in 2024 318.465

Besteed in 2024

Saldo

319.060

165.901

Het onderwijsachterstandenbeleid is een specifieke uitkering. Een deel van het restantkrediet is 'Rijksgeld' en een deel is 'gemeentelijk geld'. We gebruiken deze middelen om gelijke onderwijskansen te bevorderen en ongelijkheden tegen te gaan.

Stichting Omnisscholen Regionaal Bureau Leerlingzaken Zeeuwse Muziekschool Sportfondsen Borsele

65 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Programma Sport, cultuur en recreatie 5.1 Sportbeleid en activering Wat willen we bereiken? Een vitale en gezonde samenleving waarin we een gezonde leefstijl, ontmoeting en participatie stimuleren.

Wat gaan we ervoor doen? We geven uitvoering aan het actieplan koppeling met het Sociaal Domein en de Brede SPUK-regeling. De Brede SPUK-regeling is voor alle gemeenten in werking gesteld om de afspraken met betrekking tot sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis uit het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord uit te kunnen voeren. De regeling bestaat uit drie inhoudelijke 1. Sport, bewegen en cultuur 2. Gezondheid en sociale basis 3. Ondersteunende onderdelen. Daarbinnen vallen verschillende onderdelen met elk een vast beschikbaar budget per gemeente. We zetten onder andere in op het verlengen van de Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG)-aanpak, het blijven aanbieden van activiteiten in de beweegtuinen en op vitale ontmoetingskernen. Op die manier kunnen we nog beter de kracht van sport en bewegen benutten in relatie tot gezondheid en preventie.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? In 2024 is verder uitvoering gegeven aan de verschillende actiepunten uit zowel het actieplan Domein. Zo konden inwoners ook afgelopen jaar deelnemen aan activiteiten in de beweegtuinen -Gravenpolder, die begeleid werden door de buurtsportcoach en vrijwilligers. Het sociale aspect, na afloop samen koffiedrinken, speelde daarbij een belangrijke rol. inwoners deel aan de activiteiten. Ook voor Samen Vitaal, bewegen en gezamenlijk lunchen, bleek afgelopen jaar weer veel animo te zijn. Gemiddeld namen zestien mensen hieraan deel. Ook Fylm bleek te voorzien in een behoefte. Wekelijks namen twaalf mensen deel. Dat aantal is stabiel.

66 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2024 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Elke inwoner van Borsele jong én oud en met én We stimuleren inwoners deel te nemen aan sport- Begin 2024 is besloten de voorwaarden en de zonder beperking kan een leven lang plezier en/of beweegactiviteiten. Hierbij hebben we budgetten voor het Jeugdfonds Sport & Cultuur beleven aan sport en bewegen. bijzondere aandacht voor kwetsbare inwoners. en het Volwassenenfonds Sport & Cultuur te We signaleren financiële, praktische en sociale verruimen. Toch namen in 2024 iets minder drempels om te gaan sporten en/of bewegen en kinderen (90) deel aan het Jeugdfonds Sport & proberen deze drempels te verlagen of weg te Cultuur dan in 2023 (94). Hiervan namen 78 nemen. Samen met de sport- en kinderen deel aan sport. De meest populaire beweegaanbieders maken we ons aanbod sporten zijn zwemmen, voetbal en toegankelijker en inclusiever. gymnastiek/turnen. Daarnaast kozen twaalf kinderen voor activiteiten op het gebied van cultuur. Zij kozen vooral scouting, muziek en dans. We keurden achttien aanvragen goed voor het Volwassenenfonds Sport & Cultuur; dat aantal ligt iets hoger dan in 2023 (vijftien). Afgelopen jaar deden zes kinderen uit minimagezinnen kosteloos mee aan de in totaal 146 BONS-activiteiten. In 2024 gaven we verder vorm aan de Ketenaanpak Valpreventie. Doel hiervan is om het aantal valongelukken onder 65-plussers te verminderen.

Daarbij werken we samen met uiteenlopende partners, zoals diverse fysiotherapiepraktijken, huisartsen, Kerngezond Borsele en thuiszorgorganisaties. In oktober konden inwoners die een griepprik haalden tegelijkertijd een valrisico-test doen. Mensen met een midden en hoog risico stroomden vervolgens door naar een valpreventieve beweeginterventie. Door het organiseren van een Doortrapdag hebben we ook aandacht besteed aan fietsvalpreventie. Hieraan deden 25 inwoners mee. 67 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? De sportverenigingen in Borsele vitaal krijgen en/of houden en daarmee toekomstbestendig maken.

Alle Borselse kinderen voldoen aan de beweegrichtlijnen en verbeteren hun motorische vaardigheden.

Jaarverantwoording 2024 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We onderhouden via de verenigingsondersteuner De verenigingsondersteuner heeft ook in 2024 directe contacten met bestuurders van nauwe contacten onderhouden met de sportverenigingen, waardoor we goed op de sportverenigingen. Zo heeft hij met elke voetbalhoogte zijn van de ontwikkelingen binnen de en tennisvereniging afzonderlijk gesprekken verenigingen. Indien nodig of wenselijk bieden gevoerd over de stand van zaken en hun visie op wij hen vraaggestuurd ondersteuning aan. We de toekomst. gaan verder ook in gesprek met Ook is samen met de buurtsportcoach sportverenigingen om te kijken hoe zij een gezondheid gekeken of de sportverenigingen een grote(re) maatschappelijke rol kunnen vervullen. groter(re) maatschappelijke rol kunnen / willen Op deze manier kunnen de sportverenigingen spelen, zoals bijvoorbeeld op het gebied van een hun bijdrage leveren aan het realiseren van gezonde sportomgeving (gezond aanbod, gemeentelijke doelstellingen op het gebied van rookvrije sportlocatie, verantwoord een gezonde leefomgeving. alcoholschenken). Inmiddels hebben we in Borsele vier gezonde sportlocaties en één gezonde dagattractie. We voeren motorische screenings (MQ-scans) uit In 2024 is op tien basisscholen de MQ-scan bij zoveel mogelijk leerlingen van de Borselse uitgevoerd. Dat aantal groeit. De resultaten van basisscholen.

Op basis van de resultaten van deze motorische screenings zijn besproken met deze screenings kunnen we - indien nodig de Intern Begeleider en de vakleerkracht passend advies en ondersteuning voor een kind bewegingsonderwijs van de betreffende school inzetten. Op die manier voorkomen we mogelijk en met de JGZ-verpleegkundige. de inzet van zwaardere (en vaak dure) zorg. De Borselse leerlingen scoren over het algemeen boven het landelijk gemiddelde.

68 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2024 Wat gaan we ervoor doen?

Meer kinderen en jongeren in Borsele hebben een We stellen een nieuw plan van aanpak op met gezond gewicht. betrekking tot JOGG. De JOGG-aanpak is een lokale integrale methode gericht op kinderen en jongeren van nul tot en met negentien jaar. We maken de leefomgevingen waar zij vaak komen gezonder: thuis, school, buurt, sport, vrije tijd, werk en media. Samen met andere partijen zorgen we ervoor dat het makkelijker wordt om gezonde(re) keuzes te maken.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Begin 2024 is een nieuw uitvoeringsplan opgesteld voor de periode 2024 en 2025. Hierin zijn twee ambities geformuleerd. De ene ambitie richt zich op de leefomgeving van de jeugd. De andere ambitie richt zich met name op de structurele borging van de JOGG-aanpak. Ook in 2024 hebben we weer diverse projecten en activiteiten georganiseerd om mensen bewust te maken van het belang van een gezonde Waterveertien kinderopvanglocaties (83%) deel. In het georganiseerd in samenwerking met de supermarkten, leverden vijftig kinderen een gezonde lunch bingokaart in. Ook verzorgden we op vijf scholen workshops/gastlessen en leenden we acht keer onze watertonnen uit aan organisaties, om de deelnemers/bezoekers aan hun activiteiten gratis water aan te bieden. Ondanks drie maanden afwezigheid van de JOGG-regisseur, zijn mooie acties georganiseerd, waarop veel respons kwam.

69 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele 5.2 Sportaccommodaties Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2024

Wat gaan we ervoor doen?

Een functionele en duurzame sportinfrastructuur In lijn met het Uitvoeringsprogramma ‘Schakelen met Raad en Daad’ 2022-2026 ontwikkelen we die voor iedereen bereikbaar en toegankelijk is.

begin 2024 een visie op het gebied van buitensportaccommodaties. Deze visie maakt onderdeel uit van het brede kaderplan maatschappelijke voorzieningen en vormt de basis voor toekomstige (beleids)keuzes.

Goed onderhouden sportvelden.

In 2024 renoveren we één van de voetbalvelden in ’s-Gravenpolder. We vervangen de volledige ondergrond en opbouw, inclusief de drainage. Het betreft een natuurgrasveld.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? Op 22 februari heeft de gemeenteraad kaders gesteld op het gebied van de buitensportaccommodaties. Vervolgens heeft de raad in de zomer van 2024 de opdracht gegeven om een haalbaarheidsstudie uit te voeren naar de realisatie van een nieuw, centraal gelegen sportaccommodatie in het westen van de gemeente. Hiervoor is in augustus een integrale werkgroep gevormd. De werkgroep is, onder leiding van een stedenbouwkundige, aan de slag gegaan met het onderzoek. Dit onderzoek moet in het eerste kwartaal van 2025 worden afgerond. De betreffende verenigingen zijn tussentijds op de hoogte gebracht van de stand van zaken. We zijn begonnen met de voorbereiding, maar op verzoek van de vereniging hebben we de renovatie naar 2025 verplaatst.

70 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? We zetten ons in voor aantrekkelijk cultuurbeleid Wij geven uitvoering aan de in 2022 vastgestelde In samenwerking met onder andere de Culturele voor inwoners en toeristen. cultuurnota. Dit doen we aan de hand van vijftien Raad Borsele is een aantal evenementen georganiseerd en gesubsidieerd. In verbinding te leggen tussen culturele activiteiten samenwerking met het Welzijnshuis worden culturele activiteiten in het sociaal domein amateurkunst, toneel/dans/theater en muziek. aangeboden. Dit stimuleren we door subsidies te verlenen aan Er is subsidie verleend aan de amateurkunstverenigingen en de amateurkunstverenigingen en de Jeugdtheaterschool Zeeland. Een ander jeugdtheaterschool. Ook is een belangrijk thema is de Culturele Raad Borsele. In matchingsbijdrage beschikbaar gesteld voor de de Culturele Raad zetten inwoners zich in voor vierde cyclus van Cultuureducatie met Kwaliteit. behoud en verrijking van het cultuuraanbod in Borsele. De komende jaren zetten we in op de In samenwerking met de Culturele Raad Borsele voortzetting van deze vorm van participatie. zijn een aantal evenementen georganiseerd en gesubsidieerd, waaronder Poëtische dorpen. In samenwerking met het Welzijnshuis werd Borsele Creatief georganiseerd. Dit zijn workshops waarin de inwoners van Borsele creatief aan de slag konden.

Naast het organiseren van eigen activiteiten en medewerking aan de organisatie van Open Monumentendag, de uitreiking van de Borsele Cultuurprijs, 80 jaar Slag om de Schelde en de fotowedstrijd, heeft de Culturele Raad ook verschillende andere culturele activiteiten gesubsidieerd. Hierbij ging het onder andere om muziekoptredens, zangavonden en kindertheaterfestijnen Wajow! (cultuurfestival voor jongeren). 71 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 03-07-2025

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2024

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

We willen kinderen de mogelijkheid geven tot muziekonderwijs.

Wij subsidiëren de Zeeuwse muziekschool. Zij schrijven een herstelplan. Wij houden hierbij een vinger aan de pols. We nemen deel aan en subsidiëren het regionale programma Kunst- en Cultuureducatie.

5.4 Musea Wat willen we bereiken? We stimuleren musea en evenementen met betrekking tot lokale historie.

Wat hebben we er voor gedaan per 31 december? De Zeeuwse muziekschool heeft uitvoering gegeven aan het herstelplan. In 2024 is een onderzoek gestart naar de toekomst van het muziekonderwijs in Zeeland. We hebben een bijdrage beschikbaar gesteld ten behoeve van CMK4, Cultuureducatie met kwaliteit voor de komende vier jaar.