CConstaterende datBorsele
Koppel je AI →
Document · PDF

7.1 Jaarverantwoording 2023 gemeente Borsele

Besluitvormende raadsvergadering 4 juli 2024, gemeente BorseleBij agendapunt: Voorstel om in te stemmen met de jaarverantwoording 2023 gemeente Borsele (portefeuille wethouder Witkam)24.746 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Noordzak II is in 2023 woonrijp gemaakt.

34

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

3.4 Economische promotie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Een robuuste Zeeuwse economie, dus ook voor Wij dragen bij aan het structuurversterkingsfonds In 2023 zijn twee Borselse projecten Borsele, met een goede kennisinfrastructuur, ‘Zeeland in Stroomversnelling’ als uitvloeisel van gesubsidieerd vanuit het fonds Zeeland in versterking in economische sectoren en stevige het rapport Balkenende. Dit fonds wordt ingezet Stroomversnelling: 1. haalbaarheidsonderzoek verbindingen tussen ondernemingen, onderwijs voor consortia van ondernemingen, onderwijs en Brut de mer (wijn van Zeeuwse zeebodem) en 2. en overheid. overheden die haalbaarheidsonderzoek doen en demonstratieproject Natuurlijk! (de zee – Seademonstratieprojecten opzetten. based eiwitrevolutie in Zeeland). Het behouden van een sterke landbouwsector die We houden onze ogen en oren open voor de In 2023 hebben we intensief overleg gevoerd met bestand is tegen extreme weersomstandigheden behoeften van moderne land- en tuinbouw, het bestuur van de ZLTO. We hebben onderzoek en een bijdrage kan leveren aan de onder andere door jaarlijks overleg met de gedaan naar de (on)mogelijkheden die we als instandhouding van ons landschap. Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO). gemeente hebben om een goede Waar mogelijk bieden we ondersteuning aan zoetwaterhuishouding te faciliteren.

duurzame en innovatieve initiatieven, waaronder In 2023 is een ontwikkelperspectief vastgesteld. de opslag van zoet water. Voor dit laatste Eén van de speerpunten is water en bodem. onderwerp participeren we binnen het North Sea Port District om de komende jaren een grensoverschrijdende zoetwaterstrategie te ontwikkelen.

We willen de gemeente Borsele aantrekkelijk houden om te ondernemen, zowel voor bestaande als voor startende ondernemers.

We nemen deel aan de Contacta en mogelijk aan de regionale Startersdag. We denken daar waar nodig mee met de (startende) ondernemers en leveren maatwerk.

35

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? In 2023 hebben we samen met Zeeland Business de Ondernemersdag georganiseerd (voorheen Startersdag). Gezamenlijk met de 5 Bevelandse gemeenten hebben we deelgenomen aan de Contacta in november 2023.

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2023 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Een toegesneden winkelbestand voor het behoud De verantwoordelijkheid voor de instandhouding We hebben regelmatig ondernemers bezocht om van leefbare dorpen. van winkels ligt vooral bij de consument en de op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen in ondernemer. Daar waar mogelijk faciliteren we de sector. We hebben bedrijfsmatige activiteiten ontwikkelingen; ook voor bedrijfsmatige aan huis gefaciliteerd. activiteiten aan huis. Meer bekendheid genereren voor het Financieel en ambtelijk ondersteunen we de Stichting Landschapspark Borsele werkt actief Landschapspark Borsele onder haar inwoners en Stichting Landschapspark Borsele, zodat de aan de promotie van Borsele. In 2023 is wederom gasten, zodat deze als ambassadeur voor ons stichting de lokale recreatieve en toeristische een Toeristische Gids uitgegeven en is de Dag van Landschapspark kunnen optreden. promotie uit kan voeren. het Landschapspark georganiseerd. De rol bepalen van Borsele in de promotie van Voor de huidige en toekomstige opgaven van In 2022 en 2023 is de uitvoering van de Zeeland op het gebied van economische Zeeland werken wij het komende jaar aan een toeristische marketingstrategie gefinancierd door versnelling en toerisme. gezamenlijke en integrale Zeeuwse de Provincie Zeeland en de Stichting Fan van marketingorganisatie. We geven uitvoering aan Zeeland.

Zeeland Marketing is nog in de acties die voortvloeien uit de Visie ontwikkeling. De positionering van Zeeland is Bestemming Zeeland 2030 die eind 2021 is bepaald: ‘Shaping the future Delta’. We geven vastgesteld. samen met de provincie en overige Zeeuwse gemeenten uitvoering aan de acties die voortvloeien uit de Visie Bestemming Zeeland 2030 die eind 2021 is vastgesteld. Het stimuleren van recreatieve ontwikkelingen We voeren het Toeristisch Recreatief Actieplan Als uitvoering van het Toeristisch Recreatief passend binnen het Landschapspark Borsele om 2019-2023 uit. Waar mogelijk bieden we Actieplan hebben we ondernemers gestimuleerd zo het recreatieve product van dit gebied te maatwerk bij nieuwe initiatieven. tot het ontwikkelen van een BOB (Bijzondere Overnachtingsplaats Borsele). Er zijn versterken. markeringszuilen geplaatst bij de stroomgaten van de watersnoodramp en er is een bijdrage geleverd aan de geoparkwandeling rondom Nisse (in ontwikkeling). Toekomstbestendig maken van de We hebben een voorstel gedaan aan de SGB voor We hebben contact gehad met de SGB over de eindpuntvoorziening van de Stoomtrein Goesde overdracht van de eindpuntvoorziening aan mogelijke overdracht van de de SGB in het kader van de verzelfstandiging. Wij eindpuntvoorziening. De SGB bereidt gegevens Borsele (SGB) in Hoedekenskerke.

zetten de gesprekken met de SGB voort en voor die nodig zijn voor het doen van een voorstel verwachten hier in 2023 uitsluitsel over te geven. voor verzelfstandiging. 36

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Streefwaarde 2023

Aantal startende ondernemers

253

267

200

200

Aantal bezoekers van gesubsidieerde attracties

32.202

38.305

40.000

40.000

Aantal bedrijfsvestigingen

2.601

2.914

2.650

5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat willen we bereiken? Goed onderhouden recreatieterreinen.

Wat gaan we ervoor doen? Wij streven naar goed onderhouden recreatieterreinen, zodat deze aansluiten bij de beleving en de wensen van de recreant.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? We hebben het beheer van de terreinen gecontinueerd. In Heinkenszand is medewerking verleend aan een bewonersinitiatief om een hondenlosloopgebied op het voormalige stationsemplacement te faciliteren. In het buitengebied hebben we enkele verouderde informatiepanelen verwijderd.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Streefwaarde 2023

Aantal m2 klimaatadaptieve verharding

2.300

3.850

4.500

4.500

Aantal m2 ecologisch groenbeheer

353.483

353.000

400.000

400.000

Aantal bomen per inwoner

0,51

0,51

0,51

0,51

37

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Het behouden van een financieel gezond Bouwgrond voor woningen en bedrijven bieden We hebben in 2023 12 bouwkavels verkocht en 4 grondbedrijf dat invulling geeft aan de ruimtelijke we te koop aan of geven we in erfpacht uit. De kavels in erfpacht uitgegeven. De meeste kavels ambities van de gemeente. voorbereidingen voor de gronduitgifte in het liggen in Heinkenszand (Platepolder). Daarnaast nieuwe woningbouwplan Platepolder in zijn nog een aantal particuliere kavels in optie Heinkenszand zijn in volle gang. De gegeven. De gemeenteraad heeft in 2023 optieverlening verloopt parallel aan het proces grondexploitaties vastgesteld voor van bouwrijp maken van de gronden (najaar woningbouwontwikkeling in ’s-Heer Abtskerke, 2022). Naast Platepolder lopen er Oudelande en ’s-Gravenpolder (incl. flexwonen). bestemmingsplanmatige voorbereidingen om We hebben in 2023 het adviesbureau Metafoor woningbouw op korte termijn mogelijk te kunnen ingehuurd om een Nota Kostenverhaal op te maken in ’s-Gravenpolder, Nisse, Baarland en ’s- stellen en ons te begeleiden bij de actualisering Heerenhoek. We actualiseren de Nota van de Nota Grondbeleid. Grondbeleid en stellen deze begin 2023 vast aansluitend op de Omgevingsvisie.

38

Gemeente Borsele 8.3 Wonen en bouwen Wat willen we bereiken? Een voorraad strategische gronden beheren waardoor we adequaat kunnen inspelen op de behoefte naar bouwgrond in grondexploitaties.

Jaarverantwoording 2023

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? We monitoren de markt en onderzoeken waar In diverse kernen hebben we strategische mogelijkheden liggen voor de middellange gronden. Deze gronden zijn tijdelijk verpacht. Op termijn. In 2023 gaan we verder aan de slag met 14 december 2023 is de raad geïnformeerd over het uitdiepen van de locaties, waar we nog de verdere woningbouwontwikkelingen in gronden hebben die kunnen dienen voor Borsele. We zijn in 2023 gestart met de financiële woningbouw en het onderzoek naar de verkenning van de herontwikkeling van de behoeftevraag per kern. locaties Postweg en Zandkreekstraat in Waar nodig en mogelijk gaan we over tot Lewedorp. Ook hebben we een woning aan de (ver)koop/ruil van gronden om onze grondpositie Burgemeester Lewestraat aangekocht. Deze te behouden of te versterken. woning maakt onderdeel uit van de herontwikkelingslocatie aan de Postweg. Tenslotte hebben we grond aangekocht in Nieuwdorp voor de herontwikkeling van het middengebied aan de Hertenweg.

39

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Wat heeft het gekost? Baten en lasten Lokale economie Rekening 2022 Lasten 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 5.5 Cultureel erfgoed 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal lasten Baten 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.4 Economische promotie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal baten Saldo programma

40

Begroting 2023

Begr. na wijziging 2023

Rekening 2023

467 230 187 21 102 0 237 0 2.462 0 3.706

554 186 3 12 110 0 170 0 1.899 22 2.955

554 304 4.982 22 234 0 170 0 2.272 22 8.559

177 295 2.195 23 87 11 132 0 2.225 16 5.162

1.377 3 0 76 0 3.492 10 4.959 -1.253

154 0 0 27 0 1.899 0 2.079 876

484 0 5.215 27 0 2.272 0 7.997 562

488 0 2.350 29 1 2.568 6 5.443 -281

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Baten en lasten Lokale economie Rekening 2022 Mutaties reserves Baten Reserve Beheer gronden en gebouwen Reserve Economische zaken Reserve Economische promotie Reserve Groen en recreatie (prog. 3) Reserve Bouwgrondexploitatie Totaal baten reserves Lasten Reserve Beheer gronden en gebouwen Reserve Groen en recreatie (prog. 3) Reserve Bouwgrondexploitatie Totaal lasten reserves Saldo reserves Totaal saldo programma

Begr. na wijziging 2023

Begroting 2023

Rekening 2023

12 29 51 44 1.391 1.527

24 0 10 0 0 34

24 49 82 52 678 884

10 49 0 0 678 737

21 25 2.427 2.472 945

0 0 0 0 -34

315 0 678 993 109

315 0 1.172 1.487 750

-307

842

671

469

Financiële afwijking: Het programma sluit met een voordelig saldo van € 202.000 ten opzichte van de begroting. Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden € 366.000 voordeel Het voordeel op dit taakveld wordt veroorzaakt door hogere gerealiseerde verkoop van ruilgronden. Taakveld Economische ontwikkeling en Taakveld Fysiek bedrijfsinfrastructuur € 68.000 nadeel Het nadeel op deze post wordt nagenoeg geheel veroorzaakt door het project Grootschalige Energietransitie & Leefkwaliteit Borsele. Borsele is in 2022 aangewezen als de voorkeurslocatie voor de bouw van twee kerncentrales. In voorbereiding op alle gevolgen voor Borsele is hiervoor een team van 41

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

ambtelijk en inhuur personeel gevormd. De kosten bedroegen € 2.189.000. Deze werden voor € 2.121.000 gedekt uit de ontvangen middelen van het Rijk. We zijn in verdere onderhandeling met het Rijk over compensatie van de door ons gemaakte voorbereidingskosten. Taakveld Economische promotie en Taakveld Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen € 65.000 voordeel Van het budget voor de promotie van toerisme hebben we € 22.000 minder besteed. Aan subsidies was € 19.000 minder uitgegeven. Voor ‘Borsele op de kaart’ is € 25.000 overgeheveld van 2022 naar 2023. Dit is echter ook in 2023 niet uitgegeven. Als gevolg van langdurig uitstel worden diverse projecten niet meer uitgevoerd. Hierdoor vallen diverse restantkredieten vrij. Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie € 12.000 nadeel Het voordeel van €12.000 betreft het onderhoud van groenbeheer aan recreatieterreinen. Dit onderhoud valt samen met het groenbeheer op programma Verkeer en Openbare ruimte. Taakveld Grondexploitatie € 150.000 nadeel De lasten en baten van dit product worden volledig toegerekend aan de betreffende grondexploitaties (Grexen) en verrekend met de balanspositie voorraden. Jaarlijks worden alle bouwgrondexploitaties opnieuw beoordeeld en doorgerekend op basis van de notities die hiervoor richtinggevend zijn. Per saldo bedroeg het voordeel van winst- en verliesneming € 306.000.

Van deze winst is € 186.000 toegevoegd aan de reserve Kwaliteit openbare ruimte. In de paragraaf Grondbeleid vindt u een uitgebreid overzicht met toelichting. Jaarlijkse winsten en verliezen, de vennootschapsbelasting en de negatieve (rente)effecten verrekenen we met de reserve bouwgrondexploitaties waardoor er een budgettair neutraal effect ontstaat. Per saldo wordt € 297.000 aan de reserve grondexploitaties toegevoegd.

42

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Voortgang projecten/investeringen Omschrijving Projecten Toeristisch Recreatief actieplan Subsidie toeristische recreatie Recreatieve hotspot Heinkenszand Nota Economisch Beleid Regio Deal: KlompenLAB Regio Deal: Koppelingsgebied 's-Heerenhoek Investeringen Kapitaalstorting GBE Aqua B.V. (2023) Regio Deal: Motoriekroute Woning Burgemeester Lewestraat 15 Lewedorp Woning Prinses Irenestraat 7 Nieuwdorp Grondaankoop Paulushoekseweg Driewegen Grondaankoop Hertenweg Nieuwdorp

Raadsbesluit

Beschikbaar gesteld

4-7-2019 7-12-2021 5-9-2019 5-9-2019 29-6-2023 29-6-2023

Verleend in 2023

Besteed in 2023

100.000 550.000 4.200.000

16.564 16.500 10.070 55.540 -

-16.564 -16.500 -10.070 -55.540 550.000 4.200.000

-

2.351.517 425.000 400.067 235.809 95.760 383.477

-

2.351.517 425.000 400.067 235.809 95.760 383.477

16.500

7-12-2023 29-6-2023 2-11-2023 29-6-2023 1-12-2022

Restant 1-1-2023

2.351.517 400.067 235.809 95.760 383.477

Saldo

550.000 4.200.000 425.000 -

Toeristisch Recreatief actieplan We laten dit restantkrediet vrijvallen. Subsidie toeristische recreatie We laten dit restantkrediet vrijvallen. Recreatieve hotspot Heinkenszand We laten dit restantkrediet vrijvallen. Nota Economisch Beleid We laten dit restantkrediet vrijvallen.

Regio Deal (KlompenLAB, Motoriekroute en Koppelingsgebied ’s-Heerenhoek). Voor alle drie de projecten geldt: in 2023 hebben we hiervoor eigen middelen verleend, middelen van het Rijk ontvangen en cofinanciering aangewend. In 2023 zijn nog geen uitgaven gedaan. Het project zal in 2024 van start gaan. 43

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Kapitaalstorting GBE Aqua B.V. In 2022 was de kapitaalstorting uiteindelijk lager dan geraamd in het raadsvoorstel van 6 oktober 2022. Dit omdat het Evides hoger bleek en dit verrekend wordt met de kapitaalstorting. Strategische aankopen Gedurende 2023 hebben we diverse strategische aankopen gedaan van woningen en gronden. In de toekomst zullen de gronden naar verwachting in een grondexploitatie worden ingebracht. De aankopen van woningen is uniek voor gemeente Borsele. Deze zullen eerst voor de opvang van Oekraïners worden gebruikt. In de toekomst wordt bezien wat er met de woningen gebeurt. Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma PZEM NV North Sea Port NV Economische Impuls Zeeland GBE Aqua B.V. BGTS North Sea Port District

44

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Programma Leefbaarheid, Onderwijs, Cultuur en Sport 4.1 Openbaar basisonderwijs Wat willen we bereiken? We waarborgen de continuïteit en het specifieke karakter van het openbaar onderwijs.

Wat gaan we ervoor doen? We houden toezicht op het openbaar onderwijs aan de hand van diverse rapportages die de stichting Omnisscholen periodiek aanlevert. We evalueren de afspraken die zijn gemaakt bij de verzelfstandiging van het openbaar onderwijs in 2013.

45

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? We gingen het gesprek aan en kregen het jaarverslag van de Omnisscholen toegestuurd. De resultaten hiervan deelden we in het college en raad. De periodieke rapportages worden niet meer aangeleverd. De financiële stand van zaken bespreken we immers tijdens de periodieke overleggen tussen de wethouder en de bestuurder van de Omnisscholen. De Omnisscholen zijn volledig zelfstandig en geen gemeenschappelijke regeling (GR).

Gemeente Borsele 4.2 Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Adequate huisvesting voor alle basisscholen in onze gemeente.

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Wat willen we bereiken? Een optimale en brede ontwikkeling van ieder kind in Borsele aan de hand van de Lokale Educatieve Agenda (LEA).

Jaarverantwoording 2023

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Vanaf 2023 krijgen we te maken met nieuwe Het IHP hangt nauw samen met de wetgeving waardoor we moeten gaan werken besluitvorming met betrekking tot het kaderplan met een Integraal Huisvestingsplan (IHP). Een IHP maatschappelijke voorzieningen. Om die reden is helpt gemeenten en schoolbesturen om in 2023 nog geen IHP opgesteld. Datzelfde geldt strategische keuzes te maken en biedt inzicht in voor de meerjarenonderhoudsplanningen. de investeringen op de lange termijn, waarbij ook de duurzaamheidsopgave wordt betrokken. Er is opdracht verstrekt aan Marsaki voor het uitvoeren van een duurzaamheidsscan per In dit plan betrekken we de concentratie van schoolgebouw. Deze duurzaamheidsscans zijn basisscholen. Daarnaast voeren we een inmiddels opgeleverd. duurzaamheidsscan uit per schoolgebouw. Ook laten we periodiek Via de onderhoudsservice overeenkomsten meerjarenonderhoudsplanningen maken ter bieden we scholen hulp bij de uitvoering van controle van de onderhoudsstaat van de kleine onderhoudsklussen. gebouwen. We maken afspraken in de beheerscommissies van de brede scholen over de De bouw van de multifunctionele accommodatie uitvoering van het onderhoud. Bij de overige (MFA) in Nieuwdorp, waar een Integraal schoolgebouwen ligt deze verantwoordelijkheid Kindcentrum (IKC) een onderdeel van is, is bij de schoolbesturen.

Ten slotte zijn we voor gestart. Nieuwdorp bezig met de uitvoering voor een nieuwe school: een Integraal Kindcentrum (IKC).

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? We bespreken met de schoolbesturen en de Dit jaar heeft er op 7 juni en 28 november een LEA kinderopvangorganisaties ontwikkelingen op het plaatsgevonden. gebied van het lokaal onderwijs(achterstanden)beleid. We maken afspraken over de beleidsontwikkeling en de beleidsuitvoering. 46

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Verbetering van de schoolorganisatie en de kwaliteit van het onderwijs (schoolbegeleiding).

We ondersteunen onze basisscholen door twee schoolbegeleidingsdiensten te subsidiëren: Belangrijkste redenen hiervoor zijn de personele krapte en Bazalt groep en Driestar Educatief. We werken met een convenant waarin we afspraken hebben de inzet van de Nationaal Programma Onderwijs (NPO)middelen. De middelen die niet zijn ingezet vloeien vastgelegd over de inzet van onze subsidies. Vanaf 2023 bouwen we deze subsidie jaarlijks met terug naar de gemeente. Komend jaar ontvangen Driestar Educatief en de BAZALT-groep opnieuw 25% af, wegens de bezuinigingsopgave. Vanaf 25% minder subsidie ter besteding van 2026 stoppen wij volledig met het subsidiëren schoolbegeleiding. Daarnaast is de herziene van deze schoolbegeleidingsdiensten. subsidieregeling Schoolbegeleiding 2023-2026 vastgesteld door het college. Hierin is opgenomen dat de gemeente Borsele de subsidie afbouwt. We hebben een gemeenschappelijke regeling Wij hebben maandelijks overleg gevoerd met het voor de uitvoering van de taken op grond van de RBL over de stand van zaken rondom genoemde Leerplichtwet en de Regionale Meld- en onderwerpen om op die manier tijdig bij te Coördinatiefunctie (RMC). Het Regionaal Bureau kunnen sturen. Daarnaast bespraken we Leerlingzaken (RBL) voert deze taken voor ons eventuele knelpunten op financieel gebied, zodat uit.

We hebben periodiek overleg met het RBL we ook daarin tijdig actie konden ondernemen over het te voeren beleid en over de financiën. We indien nodig. Voor 2023 was dat laatste niet aan leggen de nadruk zoveel mogelijk op preventie. de orde. Het Rijk heeft een specifieke uitkering verstrekt De uitkering vanuit het NPO zou 1 augustus 2025 om het onderwijs te ondersteunen vanuit het aflopen. Er is een tussentijdse evaluatie Nationaal Programma Onderwijs (NPO). We opgesteld. Bij het opstellen van de financiële hebben een werkgroep NPO samengesteld paragraaf hebben wij de huidige beschikbare waarin onderwijs, kinderopvang en gemeente NPO-middelen verspreid over een langere vertegenwoordigd zijn. We streven ernaar om de periode. Over dit onderwerp zijn we in gesprek middelen zowel duurzaam als naar behoefte van met de schoolbesturen. Dit wordt ook besproken het werkveld in te zetten. De looptijd voor de in het OLOB. besteding van de NPO-middelen loopt tot en met schooljaar 2024-2025.

Voorkomen van schoolverzuim, schooluitval en thuiszitten. Een startkwalificatie of behalen van het hoogst mogelijke niveau voor iedere leerling.

De ontwikkelvertraging die kinderen hebben opgelopen tijdens de coronaperiode bestrijden en terugdringen.

47

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? In 2023 is niet de volledige subsidie ingezet voor schoolbegeleiding binnen twee scholenkoepels.

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Bevordering van de samenwerking tussen scholen en andere partijen op het gebied van opvang en zorg om de ontwikkelingskansen van kinderen te verbeteren.

Regionale afstemming over het beleid van schoolbesturen en gemeenten in de Oosterschelderegio.

Jaarverantwoording 2023 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? We organiseren buitenschoolse activiteiten via In 2023 hebben we 145 BONS activiteiten Borsele Na School (BONS). Daarnaast georganiseerd waaraan 1320 kinderen hebben intensiveren we het contact tussen het CJG en de deelgenomen. Er zijn geen nieuwe aanvragen intern begeleiders van de scholen om zo vroeg voor het IKC-fonds binnengekomen. Wel zijn er mogelijk in te kunnen grijpen bij eventuele enkele projecten afgerond en geëvalueerd. Door zorgbehoeften van kinderen. Via ons deze projecten is IKC-vorming weer een stap onderwijshuisvestingsbeleid brengen we dichterbij gekomen. samenwerkingspartners zoveel mogelijk onder in één gebouw. We voeren overleg via de Regionale Educatieve De REA heeft zoals gepland drie keer Agenda (REA) op de terreinen aansluiting plaatsgevonden. We hebben stappen gezet om onderwijszorg, leerplicht, doorgaande lijn, ons onderwijsbeleid beter af te stemmen op de leerlingenvervoer, onderwijshuisvesting en signalen vanuit het onderwijs en collegapassend onderwijs. gemeenten. Via dit platform proberen we zoveel mogelijk samen met andere gemeenten naar eenduidig onderwijsbeleid te streven. De verschillende samenwerkingsverbanden met besturen en gemeenten hebben hun nieuwe ondersteuningsplannen gepresenteerd waarin er nieuwe afspraken gemaakt zijn met betrekking tot passend onderwijs.

48

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? We willen dat kinderen zonder of met een kleinere achterstand in het basisonderwijs starten (Voor- en Vroegschoolse Educatie).

Leerlingen uit het speciaal onderwijs zelfstandig laten reizen met het openbaar vervoer en/of de fiets.

Aandacht voor laaggeletterden en mensen met minder digitale vaardigheden.

Jaarverantwoording 2023 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? We zorgen voor voldoende en kwalitatief goed Ouders van peuters (2-4 jaar) zijn gestimuleerd voorschools aanbod voor peuters met een (risico om gebruik te maken van één van de erkende op) ontwikkelingsachterstand. Daarnaast opvangvoorzieningen ten behoeve van de stimuleren we een zo groot mogelijke deelname ontwikkeling van het jonge kind. In december is van (doelgroep)kinderen in de leeftijd van 2 tot 4 het geactualiseerde Bevelands jaar. We geven uitvoering aan het vastgestelde Onderwijsachterstandbeleid 2023-2026 afgerond. Bevelandse Onderwijsachterstanden beleidsplan Begin 2023 is samen met een externe partij de 2020-2022 en de bijbehorende lokale paragraaf. VVE monitor Zeeland geïmplementeerd. Deze Voor de beleidsperiode 2023-2026 stellen we monitor wordt verder ontwikkeld om de gezamenlijk een nieuw Bevelands toeleiding naar het voorschoolse aanbod beter te Onderwijsachterstanden beleidsplan op. organiseren. Gedurende dit traject is er een goede samenwerking tussen de GGD, de kinderopvang en gemeenten. We zetten in op het vergroten van zelfstandigheid Jaarlijks kijken we samen met de betreffende van deze leerlingen. We enthousiasmeren en scholen welke leerlingen zelfstandig kunnen gaan ondersteunen hen om uit te stromen naar het reizen, per fiets of openbaar vervoer. Hierdoor openbaar vervoer (OV) en/of het fietsvervoer.

We stimuleren we leerlingen zichzelf te ontwikkelen zetten hiervoor maatwerk in. Dit doen we in en daardoor zelfstandiger te worden. In het samenwerking met scholen en ouders. schooljaar 2023/2024 maakten of maken vijf kinderen de stap van aangepast naar zelfstandig vervoer. Deze zullen gaan reizen per fiets. In 2023 hebben we een nieuwe verordening en beleidsregels voor leerlingenvervoer opgesteld. Deze zijn per 1 januari 2024 in werking getreden. We werken samen met het SWVO, Scalda en het We sloten een uitvoeringsovereenkomst Taalhuis om de doelgroep te informeren dat ze (Digi)Taalhuis Oosterschelde met de voor ondersteuning bij het Taalhuis en de Oosterschelde gemeenten en de Bibliotheek bibliotheek terecht kunnen. Oosterschelde voor de periode 2022-2024.

49

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Streefwaarde 2023

Aantal voortijdig schoolverlaters

18

12

14

12

5.1 Sportbeleid en activering Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Een vitale en gezonde samenleving waarin we een gezonde leefstijl, ontmoeting en participatie stimuleren.

We geven uitvoering aan het actieplan ‘Meebewegen en leggen hierbij nadrukkelijk de koppeling met het Sociaal Domein.

50

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? In 2023 is verder uitvoering gegeven aan de verschillende actiepunten uit het actieplan ‘Meebewegen’ en het Actieplan Sociaal Domein. Zo konden inwoners ook afgelopen jaar deelnemen aan de activiteiten in de beweegtuinen in Heinkenszand en ’sGravenpolder. Die werden begeleid door de buurtsportcoach en vrijwilligers. Het sociale aspect, na afloop samen koffiedrinken, speelde daarbij een belangrijke rol. Ook voor Samen Vitaal - bewegen en gezamenlijk lunchen - bleek afgelopen jaar weer veel animo te zijn. Gemiddeld namen zestien mensen hieraan deel. Ook Fylm (online platform waarmee zorginstellingen geautomatiseerd beweegfilms kunnen maken die ervoor zorgen dat patiënten meer bewegen) bleek te voldoen aan een behoefte. Wekelijks namen twaalf mensen deel. Het college heeft eind 2023 daarom besloten Fylm ook de komende jaren te continueren. In samenwerking met het VrijwilligersHuis werd in de zomer een wandeling voor mantelzorgers georganiseerd. Daarnaast verzorgde onze buurtsportcoach fietslessen voor statushouders.

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2023 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Elke inwoner van Borsele – jong én oud en met én We stimuleren inwoners deel te nemen aan sport- Om kinderen uit minimagezinnen dezelfde zonder beperking – kan een leven lang plezier en/of beweegactiviteiten. Hierbij hebben we kansen te bieden in het onderwijs en in de beleven aan sport en bewegen. bijzondere aandacht voor kwetsbare inwoners. samenleving, is in het najaar van 2023 besloten We signaleren financiële, praktische en sociale dat deze kinderen gratis kunnen deelnemen aan drempels om te gaan sporten en/of bewegen en de BONS-activiteiten. Inmiddels maken al negen proberen deze drempels te verlagen of weg te kinderen, afkomstig uit vijf gezinnen, gebruik van nemen. Samen met de sport- en deze regeling. beweegaanbieders maken we ons aanbod In 2023 maakten 94 kinderen gebruik van het toegankelijker en inclusiever. Jeugdfonds Sport & Cultuur. Het aantal deelnemers aan het Volwassenenfonds Sport & Cultuur bedroeg het afgelopen jaar vijftien. Om ervoor te zorgen dat nog meer inwoners in aanmerking komen voor deze fondsen, is besloten om de criteria en de budgetten te verruimen. Ook zijn we in 2023 bezig geweest met een plan van aanpak Valpreventie; één van de thema’s uit de Brede SPUK/GALA-regeling.

We werken daarbij toe naar deelname aan de Ketenaanpak Valpreventie, samen met onder andere de Huisartsenconnectie en fysiotherapeuten. Door het organiseren van een Doortrapdag hebben we ook aandacht besteed aan fietsvalpreventie.

51

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? De sportverenigingen in Borsele vitaal krijgen en/of houden en daarmee toekomstbestendig maken.

Alle Borselse kinderen voldoen aan de beweegrichtlijnen en verbeteren hun motorische vaardigheden.

Jaarverantwoording 2023 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? We onderhouden (via de De verenigingsondersteuner heeft ook in 2023 verenigingsondersteuner) directe contacten met nauwe contacten onderhouden met de bestuurders van sportverenigingen, waardoor we sportverenigingen. Zo heeft hij met elke goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen vereniging afzonderlijk de resultaten van het binnen de verenigingen. In toenemende mate onderzoek naar de capaciteitsbehoeften zien we dat verenigingen toenadering zoeken tot besproken en is tevens gesproken over de visies elkaar. Begin 2023 gaan we met de verenigingen van de verschillende verenigingen. in gesprek om een gezamenlijke Ook is samen met de buurtsportcoach langetermijnvisie te ontwikkelen. Het huidige gezondheid gekeken of de sportverenigingen een onderzoek naar de capaciteitsbehoeften van de groter(re) maatschappelijke rol kunnen/willen Borselse sportverenigingen geldt hierbij als vervullen, zoalsop het gebied van een gezonde vetrekpunt, net als het te verkrijgen inzicht in de sportomgeving. Inmiddels hebben we in Borsele mogelijke concentratie van voorzieningen. vier gezonde sportlocaties. We gaan verder ook in gesprek met sportverenigingen om te kijken hoe zij een grote(re) maatschappelijke rol kunnen gaan vervullen.

Op deze manier kunnen de sportverenigingen hun bijdrage leveren aan het realiseren van gemeentelijke doelstellingen op het gebied van een gezonde sportomgeving. We voeren motorische screenings (MQ-scans) uit bij zoveel mogelijk leerlingen van de Borselse basisscholen. Op basis van de resultaten van deze screenings kunnen we - indien nodig passend advies en ondersteuning voor een kind inzetten. Op die manier voorkomen we mogelijk de inzet van zwaardere (en vaak dure) zorg.

52

In 2023 is op zeven basisscholen de MQ-scan uitgevoerd. De resultaten van deze motorische screenings zijn besproken met de Intern Begeleider en de eventuele vakleerkracht bewegingsonderwijs van de betreffende school en met de JGZ-verpleegkundige.

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2023 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Meer kinderen en jongeren in Borsele hebben een We geven uitvoering aan het plan van aanpak In 2023 is verder uitvoering gegeven aan het plan gezond gewicht. met betrekking tot JOGG (Gezonde Jeugd, van aanpak JOGG. We hebben diverse projecten Gezonde Toekomst). De JOGG-aanpak is een en activiteiten georganiseerd om bewustwording lokale integrale methode gericht op kinderen en te creëren met betrekking tot het belang van een jongeren van 0 tot en met 19 jaar. We maken de gezonde leefomgeving. leefomgevingen waar zij vaak komen gezonder: Zo is in april de ’Borsele drinkt water week’ thuis, school, buurt, sport, vrije tijd, werk en georganiseerd, is aan het begin van het media. Samen met andere partijen zorgen we schooljaar aandacht besteed aan ’Trommel ervoor dat het makkelijker wordt om gezonde(re) zonder Rommel’ en zijn op verschillende scholen keuzes te maken. informatiebijeenkomsten verzorgd. We werkten hierbij samen met verschillende partijen, waaronder het CJG, basisscholen, bibliotheken, supermarkten en sport- en beweegaanbieders. Tevens is de JOGG-aanpak geëvalueerd en heeft het college op basis daarvan in december 2023 besloten ook de komende jaren de JOGG-aanpak te continueren. Hiervoor is een nieuwe samenwerkingsovereenkomst afgesloten met Stichting JOGG. Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Streefwaarde 2023

Percentage personen dat voldoende beweegt (16+)

56,0%

56%

44,8%

52%

53

Gemeente Borsele 5.2 Sportaccommodaties Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2023

Wat gaan we ervoor doen?

Een functionele en duurzame sportinfrastructuur In lijn met het bestuursprogramma 2022-2026 die voor iedereen bereikbaar en toegankelijk is. ontwikkelen we een visie op het gebied van buitensportaccommodaties. Deze visie vormt de basis voor toekomstige (beleids)keuzes.

54

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Ingenieursbureau KYBYS heeft het onderzoek naar de huidig en toekomstig benodigde capaciteit van de buitensportaccommodaties (voetbal en tennis) begin 2023 afgerond. De resultaten zijn op 11 mei 2023 gepresenteerd aan de gemeenteraad en vervolgens met alle afzonderlijke verenigingen besproken. Besloten is om het onderzoek en de te formuleren visie in te passen in een breder kaderplan maatschappelijke voorzieningen. Hier maken ook de scholen en dorpshuizen onderdeel van uit.

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Aantrekkelijk cultuurbeleid voor inwoners en toeristen.

Wij geven uitvoering aan de in 2022 vastgestelde cultuurnota.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? In samenwerking met onder andere de Culturele Raad Borsele is een aantal evenementen georganiseerd en gesubsidieerd. Bijvoorbeeld Literair Café, een boekbespreking waarbij drie Zeeuwse schrijvers vertelden over hun werk. Ook organiseerde de Culturele Raad ‘Cultuur Uit de Zak’: een festival waarbij in negen verschillende dorpen culturele activiteiten plaatsvonden. Op 16 september was het ‘Koken zonder Grenzen’. Hier stond de culturele keuken van de gemeente Borsele centraal en konden bezoekers kennismaken met de diversiteit aan gewoontes, tradities en smaken in de Borselse keukens. In samenwerking met het Vrijwilligershuis werd van mei t/m november Kunstwerkplaats georganiseerd. Maandelijks (behalve in de vakantiemaanden juli en augustus) waren er workshops waarin inwoners creatief aan de slag konden. Naast het organiseren van eigen activiteiten heeft de Culturele Raad ook verschillende andere culturele activiteiten gesubsidieerd, waaronder het Kindertheaterfestijn, themaconcerten van Euterpe en theatervoorstelling ‘Dansen op der Boede’.

55

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Kinderen de mogelijkheid geven tot muziekonderwijs.

Wij subsidiëren de Zeeuwse muziekschool. We nemen deel aan en subsidiëren het regionale programma Kunst- en Cultuureducatie.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Met de Muziekschool wordt gesproken over de uitvoering van een plan van aanpak om de financiële problemen op te lossen. De subsidiëring van kunst- en cultuureducatie is voortgezet en wordt deels ingezet als matchingsbijdrage voor cultuureducatie met kwaliteit.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Streefwaarde 2023

Aantal leerlingen Muziekschool excl. groepslessen

123

123

123

123

5.4 Musea Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

We stimuleren musea en evenementen met betrekking tot lokale historie.

Wij verlenen structureel subsidie aan musea op basis van de subsidieregeling musea.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? De subsidies zijn verstrekt op basis van de subsidieregeling. Een verzoek van Stichting Musea de Bevelanden om extra structurele subsidie is afgewezen, omdat hiervoor geen middelen beschikbaar zijn.

56

Gemeente Borsele 5.5 Cultureel erfgoed Wat willen we bereiken? Behouden en versterken van cultureel erfgoed.

5.6 Media Wat willen we bereiken? Het bekostigen van de regionale omroep.

Een kwalitatief goede bibliotheekfunctie aanbieden aan alle inwoners.

Jaarverantwoording 2023

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Door samen te werken met eigenaren en andere In 2023 is er een plan van aanpak opgesteld voor partijen richten we ons op het behoud en herstel het actualiseren van nieuw erfgoedbeleid die van het erfgoed. De erfgoednota en de aansluit bij de Omgevingswet per 1 januari 2024. uitvoeringsregels actualiseren we in 2023-2024. De kerkenvisie maakt onderdeel uit van het De vaststelling van de kerkenvisie in de erfgoedbeleid. In 2023 is de 1e fase van de gemeenteraad is gepland voor 2023. Voor 2023 Kerkenvisie (de inventarisatie) opgeleverd. In het ondersteunen we kerkbesturen voor het eerste kwartaal van 2024 zal deze worden uitvoeren van de rijkssubsidieregeling SIM aangeboden aan de gemeenteraad. In het nieuwe (subsidiering instandhouding monumenten). Met erfgoedbeleid zal de 2e fase van de Kerkenvisie behulp van deze extra financiële middelen (de uitvoeringsfase) en de (dreigende) leegstand kunnen diverse kerken en kerktorens van het agrarisch erfgoed prioriteit krijgen. gerestaureerd en onderhouden worden. Verder faciliteren bij andere subsidietrajecten en De huidige subsidieregeling voor de restauraties van erfgoed. Rijksmonumentale molens loopt in 2024 af. In 2023 zijn de voorbereidingen gestart om de molens weer in te laten stromen voor een nieuwe planperiode van 6 jaar.

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Wij bekostigen de aangewezen regionale omroep In 2023 is de procedure voor de nieuwe samen met de omliggende gemeenten. aanwijzingsperiode opgestart. Alleen de huidige regionale omroep heeft zich gemeld. Die aanwijzing zal verlengd worden. Wij onderzoeken hoe we (ondanks een Gebleken is dat de opgelegde taakstelling niet bezuinigingsopgave) een kwalitatief goede haalbaar is. Subsidiëring van de bibliotheek bibliotheekfunctie voor onze inwoners in stand wordt op de huidige voet voortgezet. De kunnen houden. mogelijkheden om te starten met een pilot Voorleesexpress zijn onderzocht. Deze zal in 2024 van start gaan. 57

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Streefwaarde 2023

Aantal leden Bibliotheek

4.615

4.530

4.530

4.500

5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat willen we bereiken? Het in stand houden van veilige en duurzame speelplekken.

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? We blijven nauw samenwerken met de vijftien In 2023 hebben we zowel gezamenlijke als speeltuinverenigingen voor de uitvoering van het individuele overleggen gehad met de speeltuinbeleid. We voeren veiligheidsinspecties speeltuinverenigingen. Zij zijn nauw betrokken bij uit en stemmen de vervanging van toestellen onderhoudswerkzaamheden en nieuwe en/of de aanleg van nieuwe (groene) initiatieven, zoals het groene schoolplein in speelplekken gezamenlijk af. Op basis van de Oudelande. We hebben de huidige nota evaluatie van de huidige nota Spelenderwijs gezamenlijk geëvalueerd en brede input stellen we in 2023 geactualiseerd speeltuinbeleid opgehaald. Het geactualiseerd speeltuinbeleid is op. nog in concept. Ook hebben we data toegevoegd aan ons beheersysteem om de nieuwe digitale inspectiemodule te activeren. Op diverse locaties zijn verplichte valondergronden herzien.

58

Gemeente Borsele 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? Het stimuleren van de dorpshuisfunctie.

Jaarverantwoording 2023

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? We verstrekken exploitatiesubsidies en adviseren We stimuleren stichtingsbesturen om de de dorpshuisstichtingen over exploitatie, beheer dorpshuisfunctie te vergroten en bieden hierbij en onderhoud. We stimuleren maatschappelijke ondersteuning aan. We zijn nauw betrokken bij activiteiten in de dorpshuizen. Wanneer er renovaties en aanpassingen, zoals bij dorpshuis behoefte is aan het opknappen van een Baarland. dorpshuis, denken we actief mee. Er wordt in opdracht van uw raad een onderzoek uitgevoerd naar de (on)mogelijkheden voor het behoud en/of het clusteren van maatschappelijke voorzieningen, de dorpshuizen maken onderdeel van het onderzoek uit. Dit komt samen in het kaderplan maatschappelijke voorzieningen. De bouw van de multifunctionele accommodatie (MFA) in Nieuwdorp, waar het dorpshuis van Nieuwdorp een onderdeel van is, is in 2023 gestart.

59

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Het versterken van de talentontwikkeling van onze jongeren.

Jaarverantwoording 2023 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? De jongerenwerker en de Jongerenraad Borsele In 2023 bekeken we met de adviesraden hoe we werken samen aan een passend aanbod voor de adviesraden, waaronder de jongerenraad, onze jeugd. Wij faciliteren het jeugd- en toekomstgericht kunnen maken. Hierbij ging het jongerenwerk door middel van subsidie, om het veranderen van de adviesfunctie, niet om ondersteuning en advisering door onze de activiteiten die worden georganiseerd. In juni jongerenwerker. In 2023 richten we ons op de 2023 hebben we officieel afscheid genomen van heroriëntatie van de adviesfunctie van de de jongerenraad. In de eerste helft van het jaar Jongerenraad. We kijken of deze nog aansluit bij heeft de jongerenraad nog diverse activiteiten de huidige wensen en behoeften van de jongeren. georganiseerd. Een groot deel hiervan wordt in 2024 ondergebracht bij een nieuwe stichting, die deze activiteiten onder de vlag van de soostour zal voortzetten. Spectra wordt ondergebracht bij Klomppop en via een afzonderlijke subsidie geborgd. Het jeugdpreventieteam legde contact met meerdere jongeren en zorgde samen met inwoners voor de totstandkoming van verschillende activiteiten en de heropening van de Jeugdsoos in Heinkenszand.

We stimuleerden jongeren zelf mee te helpen met het leefbaar houden van onze dorpen, door in te zetten op het verminderen van overlast en door activiteiten te organiseren die bijdragen aan sociale cohesie en talentontwikkeling.

60

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Wat heeft het gekost? Baten en lasten Leefbaarheid, Onderwijs, Cultuur en Sport Rekening 2022 Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Totaal lasten

38 803 1.938 268 678 383 34 20 727 187 1.741 6.817

61

Begroting 2023 0 760 2.097 276 524 252 34 93 759 169 1.821 6.783

Begr. na wijziging 2023 0 931 2.483 512 616 452 34 150 781 170 2.143 8.271

Rekening 2023 79 852 2.041 446 584 308 32 352 802 174 1.261 6.930

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Baten en lasten Leefbaarheid, Onderwijs, Cultuur en Sport Rekening 2022 Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Totaal baten Saldo programma Mutaties reserves Baten Reserve Huisvesting basisonderwijs Reserve Onderwijsbeleid en leerlingzaken Reserve Sportbeleid Reserve Sportbeleid en activering Reserve Buitensportaccomodaties Reserve Musea Reserve Cultureel erfgoed Reserve Groen en recreatie (prog. 4) Reserve Kindercentra/dorpshuizen/gymzalen Reserve Dorpshuizen Totaal baten reserves 62

Begr. na wijziging 2023

Begroting 2023

Rekening 2023

0 124 528 54 175 4 0 68 7 254 1.214 5.603

0 124 523 0 84 0 1 37 5 309 1.083 5.700

0 231 898 142 215 0 1 60 5 319 1.870 6.401

0 206 739 201 202 0 26 58 2 285 1.718 5.212

59 -38 11 20 0 31 181 0 0 0 264

53 0 0 50 0 31 0 0 0 0 134

53 92 0 109 0 76 143 2.313 40 83 2.909

77 92 0 73 221 31 277 0 331 9 1.111

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Baten en lasten Leefbaarheid, Onderwijs, Cultuur en Sport Rekening 2022 Lasten Reserve Huisvesting basisonderwijs Reserve Sportbeleid Reserve Buitensportaccomodaties Reserve Cultureel erfgoed Reserve Media Reserve Kindercentra/dorpshuizen/gymzalen Reserve Dorpshuizen Totaal lasten reserves Saldo reserves Totaal saldo programma

Begroting 2023

Begr. na wijziging 2023

Rekening 2023

-9 12 13 0 0 0 276 291 26

0 0 0 0 0 0 0 0 -134

0 0 0 2.313 0 0 0 2.313 -597

0 12 218 0 0 620 0 850 -261

5.629

5.566

5.805

4.951

Financiële afwijking: Het programma sluit met een voordelig saldo van € 854.000 ten opzichte van de begroting. Taakveld Openbaar onderwijs € 79.000 nadeel Dit “nadeel” betreft directe salarislasten die op andere taakvelden in het programma zijn geraamd. Dit is per saldo in dit programma geen werkelijk nadeel. In 2024 gaan we dit beter monitoren. Taakveld onderwijshuisvesting € 74.000 voordeel Op taakveld onderwijshuisvesting worden de kosten van afschrijving, rente (kapitaalslasten), onderhoud, energie e.d. van onze schoolgebouwen verantwoord. Een deel van onze kosten rekenen we door aan het bijzonder onderwijs en kinderopvang. Het verschil voor 2023 was vooral het gevolg van het voordeel op treasury waardoor we geen rente toerekenen aan dit taakveld. Dit levert een voordeel op van € 91.531. Een nadeel voor 2023 zit met name in de doorberekening van kosten aan de Brede School. Hierop zijn € 25.237 minder kosten doorberekend dan begroot.

63

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken € 283.000 voordeel Er zijn ambtelijk minder uren benut op het Onderwijsachterstandenbeleid hetgeen tot een € 140.000 voordeel leidt. Hierbij geldt dezelfde opmerking als bij het Taakveld Openbaar onderwijs. Verder betreft € 143.000 van dit voordeel het restant krediet Onderwijsachterstandenbeleid. Dit is dus wel een resultaat in de jaarrekening maar wordt budgettair neutraal via het algemeen weerstandsvermogen verwerkt. Taakveld Sportbeleid en activering € 77.000 voordeel Bij de opmerking Taakveld Openbaar onderwijs is aangegeven dat er directe salarislasten op andere taakvelden in het programma zijn geraamd. In dit taakveld is € 37.910 meer geraamd dan in werkelijkheid is geboekt. Bij de raming voor de ZLM-tour zijn geen inkomsten geraamd. Er zijn uiteindelijk wel inkomsten gegeneerd van € 39.781. Taakveld Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie € 144.000 voordeel Voor de coronacompensatie was vanuit 2022 nog € 45.000 beschikbaar. In 2023 zijn hieruit geen verplichtingen voortgevloeid. Bij de resultaatbestemming 2023 wordt dit geoormerkt voor uitgaven voor cultuur Voor het Klompenlab is in 2023 € 100.000 beschikbaar gesteld.

Hiervan is in 2023 geen gebruik gemaakt en wordt doorgeschoven naar 2024 Dit levert op dit taakveld een voordeel op van € 100.000 echter is dit budgettair neutraal verrekend met het algemeen weerstandsvermogen. Taakvelden Musea Cultureel erfgoed en Media € 109.000 nadeel De uitgaven op monumentenzorg (beheersplannen) zijn in 2023 € 281.251 hoger dan begroot. Dit wordt met name verklaard door het groot onderhoud aan een aantal kerktorens in de Gemeente (o.a. ’s-Gravenpolder, Nisse en Oudelande). De extra ontrekking (voordeel) aan de egalisatiereserve voor deze uitgaven betreft € 134.000. Daarnaast hebben wij nog een niet begrote bijdrage ontvangen van Stichting Restauratiefonds van € 26.000.

64

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie € 464.000 voordeel Het verschil wordt met name verklaard door de lagere kapitaalslasten (€ 344.000) ten opzichte van de begrote kapitaalslasten voor het Masterplan Nieuwdorp. Omdat het Masterplan nog niet is afgerond worden de kapitaalslasten op een later moment administratief opgenomen. Daarnaast zit er een verschil van € 420.000 (voordeel) in de beheersplannen verenigingsgebouwen. Dit wordt voor € 300.000 gedekt door een onttrekking uit de egalisatiereseve gebouwenbeheer. Per saldo een budgettair effect van € 120.000 In afwachting van het kaderplan maatschappelijke voorzieningen wachten we met groot onderhoud in de verenigingsgebouwen. Voortgang projecten/investeringen Omschrijving Projecten Onderwijsachterstandenbeleid Actieplan sport, bewegen en gezondheid Onderzoek toekomst buitensportaccommodaties Culturele zaken (coronamiddelen) Masterplan Nieuwdorp (eenmalige lasten) Drainsleuven sportveld A Kaderplan maatschappelijke voorzieningen Investeringen Masterplan Nieuwdorp

Raadsbesluit

Beschikbaar gesteld 13-7-2017 5-3-2020 7-7-2022 7-12-2023 2-12-2021 2-2-2023 12-1-2023 2-12-2021

Restant 1-1-2023

Verleend in 2023

Besteed in 2023

Saldo

75.000 100.000

214.823 54.202 5.000 45.000 82.597 -

315.398 50.000 75.000 100.000

363.725 67.733 5.000 9.325 71.873

166.496 36.469 45.000 73.272 75.000 28.127

11.520.540

8.848.779

1.984.774

2.109.875

8.723.678

45.000

Onderwijsachterstandenbeleid Het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) is een specifieke uitkering. Een deel van het restantkrediet is 'Rijksgeld' en een deel is 'gemeentelijk geld'. In 2023 was er sprake van een afrekening uit een voorgaand jaar. Volgens het onderwijsachterstandbeleid wordt dit verrekend met de reserve ter dekking van het budget voor 2024. Actieplan sport, bewegen en gezondheid Het actieplan sport, bewegen en gezondheid loopt nog door. In 2023 hebben we hiervoor een een buurtsportcoach ingehuurd. Onderzoek toekomst buitensportaccommodaties Het onderzoek naar de toekomst van onze buitensportaccommodaties is in 2022 gestart en de laatste onderzoeken zijn afgerond in 2023. Culturele zaken

65

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Dit zijn overgebleven coronamiddelen bestemd voor culturele zaken. In 2024 wordt hiervan een deel gebruikt voor het project 80 jaar Slag om de Schelde. Masterplan Nieuwdorp In de raad van 2 februari 2023 is het investeringskrediet voor het Masterplan verhoogd. De bruto-investering is begroot op € 11.520.540. Na aftrek van bijdrages uit reserves en subsidies bedraagt de netto-investering € 10.112.630. De bestedingen bedroegen tot en met 31-12-2023 € 3.730.109. Er zijn twee deelprojecten afgerond: kavel Steketeepad (Stekestekje) en de klimaatstraat Prinses Margrietstraat. Het dorpshart en het middengebied zijn nog in uitvoering. Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Stichting Omnisscholen Regionaal Bureau Leerlingzaken Zeeuwse Muziekschool Sportfondsen Borsele

66

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Programma Werk en inkomen 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? We voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders, die wij vanuit het Rijk opgelegd krijgen.

Op basis van de uitgangspunten van de Veranderopgave inburgering doen wij een passend aanbod aan onze nieuwe inwoners in het kader van het nieuwe inburgeringsstelsel.

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Sinds 2021 is de taakstelling voor de te Het huisvesten van statushouders is een taak van huisvesten statushouders bijna verdubbeld. De GR de Bevelanden WIZ. De gerealiseerde cijfers verwachting is dat ook in 2023 sprake zal zijn van over 2023 laten zien dat we de taakstelling in deze verhoogde taakstelling. De afdeling Werk, 2023 niet gehaald hebben, ondanks de geleverde Inkomen & Zorg (WIZ) van de GR de Bevelanden inspanningen van alle partijen. We zijn geëindigd coördineert de huisvesting van de statushouders. met een achterstand van tien statushouders. In Het betreft een integraal vraagstuk waarbij het kader van het interbestuurlijk toezicht door meerdere partijen betrokken zijn; niet alleen op de Provincie, is door hen aangegeven dat dit het gebied van wonen maar ook op sociaal vlak aantal onder het verschoningsrecht valt. waaronder inburgering en arbeidsparticipatie. Onder de urgentieregeling ‘versnelde uitstroom statushouders’ hebben we een statushouder geplaatst onder de Hotel- en accommodatieregeling (HAR) om zo de druk op COA-locatie Ter Apel te verlichten. Namens Borsele en de andere Bevelandse We richtten ons ook op het financieel ontzorgen gemeenten verzorgt WIZ de procesregie voor de van statushouders.

Daardoor voorkomen we inburgering, zet het budgetcoaching in voor het mogelijke financiële problemen en kunnen aanleren van financiële vaardigheden en koopt mensen zo snel mogelijk meedoen in de het taaltrajecten in. We subsidiëren maatschappij. Vluchtelingenwerk is betrokken als Vluchtelingenwerk voor onder meer de partner voor de maatschappelijke begeleiding maatschappelijke begeleiding van onze van statushouders, zodat zij hun weg weten te statushouders. We richten ons daarbij ook op het vinden binnen onze gemeente. In 2023 hebben financieel ontzorgen van statushouders zodat we ons vooral gericht op het verbeteren van de financiële problemen worden voorkomen en zij contacten tussen Vluchtelingenwerk en het zo snel mogelijk kunnen participeren in de VrijwilligersHuis. maatschappij.

67

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Percentage werkloosheid

-

n.t.b.

2,9%

Percentage huishoudens met zorg en ondersteuning

20,8%

n.t.b.

20,8%

Stapeling in huishoudens met voorzieningen per wet

17

n.t.b.

17

6.3 Inkomensregelingen Wat willen we bereiken? Kinderen mogen niet de dupe worden van de financiële situatie van hun ouders.

Wat gaan we ervoor doen?

Streefwaarde 2023

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Voor de uitvoering van ons armoedebeleid subsidiëren we verschillende partijen, zoals de Voedselbank, de Kledingbank en het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Ook zijn we aangesloten bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur.

We zorgen voor een volledig ‘kindpakket’ voor kinderen in armoedegezinnen door subsidiëring van voorzieningen voor kinderen. Ook organiseren we lokaal activiteiten waardoor kinderen kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven. Voorbeelden hiervan zijn: Bons (Borsele Na School; laagdrempelige In 2023 hebben we ingezet op het onder de naschoolse activiteiten), de Kledingbank, de aandacht brengen van de bestaande Voedselbank, stichting Leergeld en zowel het kindregelingen. Hiervoor hebben we een aparte Jeugd- als het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. pagina op onze website gemaakt. Ook hebben we Samen met het Centrum voor Jeugd en Gezin een flyer gemaakt die huis-aan-huis verspreid is (CJG) en de jeugdgezondheidszorg (JGZ) kijken en uitgedeeld is op alle basisscholen. Gedurende we hoe we de desbetreffende gezinnen nog het jaar hebben we meerdere keren eerder en beter kunnen ondersteunen. gecommuniceerd over de verschillende regelingen voor kinderen. Met ingang van het schooljaar 2023-2024 kunnen kinderen uit gezinnen die leven in armoede gratis deelnemen aan drie BONS-activiteiten.

68

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2023

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Inwoners hebben perspectief op een schuldenvrije toekomst.

We geven uitvoering aan de acties uit de kadernota ‘Leven zonder geldzorgen’. We brengen inwoners met betalingsproblemen zo vroeg mogelijk in beeld: we zetten vroegtijdige hulpverlening in door gebruik te maken van geconstateerde signalen. We continueren deze ‘vroegsignalering’ van schulden samen met onze netwerkpartners. Via WIZ bieden we schulddienstverlening aan en zorgen we dat inwoners en ondernemers met financiële zorgen bekend zijn met de mogelijkheid hierop een beroep te kunnen doen. Voor deze doelgroepen met schulden zoeken we een passende oplossing. Daarnaast bieden we ondersteuning en zetten we in op preventie via de vrijwillige thuisadministratie.

69

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? We gaven uitvoering aan de Kadernota Armoede & Schulden (‘Leven zonder (geld)zorgen’) en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Door aandacht voor vroegsignalering van schulden zetten we in op het voorkomen van grotere en ernstigere problemen. We zagen ook in 2023 een toename van het aantal signalen door inflatie en stijgende energieprijzen. Net als in 2022 werd er in het najaar van 2023 een energietoeslag verstrekt als categoriale bijzondere bijstand.

Gemeente Borsele 6.4 WSW en beschut werk Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2023

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? We streven naar een zo hoog en duurzaam Via de regionale samenwerking van De Betho Gemeenschappelijke regeling De Betho (hierna: mogelijke arbeidsparticipatie, dan wel bieden we mensen met een beperking De Betho) bood ook in 2023 werkgelegenheid maatschappelijke participatie van onze inwoners. werkgelegenheid aan, onder aangepaste onder aangepaste omstandigheden aan mensen omstandigheden. Dat doen we door middel van: met een beperking. Onder meer door uitvoering beschut werken, dagbesteding, de bestaande te geven aan de Wet sociale werkvoorziening werkverbanden ‘sociale werkvoorziening’ en re- (Wsw), het uitvoeren van re-integratieactiviteiten integratie-activiteiten voor mensen met een grote en gesubsidieerde arbeid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We geven uitvoering grote afstand tot de arbeidsmarkt. aan de zogeheten baanafspraken. Dat wil zeggen dat we personen met een arbeidshandicap plaatsen in reguliere banen. Herijking van de huidige re-integratieWe brengen de behoeften van de doelgroep in Het vierde kwartaal is gebruikt voor het voorzieningen en -trajecten. Om een integrale beeld en vergelijken die met de beschikbare reuitwerken van de bestuursopdracht ‘Betho in werkwijze te ontwikkelen voor de dienstverlening integratie-instrumenten in en buiten de regio. We ontwikkeling’.

Dit gaat over de rol die De Betho aan de veranderende doelgroep in de bezien op welke manier we behoeften en kan hebben in de behoefte aan beschikbare reParticipatiewet. beschikbaarheid beter op elkaar kunnen integratie middelen. Dit rapport is in concept aansluiten; ook waar het gaat om ‘beschut werk’. gereed. Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Streefwaarde 2023

Aantal lopende re-integratievoorzieningen per 1.000 inwoners 15 - 74 jaar

15

n.t.b.

15

n.t.b.

70

Gemeente Borsele 6.5 Arbeidsparticipatie Wat willen we bereiken? We streven naar een stabiele arbeidsparticipatie voor onze inwoners.

Jaarverantwoording 2023

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2023? Via onder meer het Werkgeversservicepunt (WSP) WIZ voerde de participatiewet voor ons uit. begeleiden we inwoners naar betaald werk en Mensen konden een beroep doen op een maatschappelijke participatie. Daarbij bieden we uitkering voor levensonderhoud en werden waar zo nodig een inkomensvoorziening op basis van mogelijk begeleid richting de arbeidsmarkt. de Participatiewet. Jongeren tot 27 jaar zonder startkwalificatie geven we de mogelijkheid om aan een zogeheten kwalificerend traject deel te nemen. We doen dit in samenwerking met het Regionaal Bureau Leerlingzaken Oosterschelderegio.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Streefwaarde 2023

Aantal personen met een bijstandsuitkering per 1.000 inwoners

16,5

n.t.b.

16,5

n.t.b.

Wat heeft het gekost? Baten en lasten Werk en inkomen Rekening 2022 Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Totaal lasten

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14305987/1