5.1 Jaarverantwoording 2022 - Gemeente Borsele

31

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? De Nota Economisch Beleid wordt vanwege de kerntakendiscussie niet meer vastgesteld. De starterdag is in 2022 vanwege corona niet doorgegaan. Gezamenlijk met de 5 Bevelandse gemeenten hebben we deelgenomen aan de Contacta in november.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2022 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? Een toegesneden winkelbestand voor het behoud De verantwoordelijkheid voor de instandhouding De tweede supermarkt in Heinkenszand is in 2022 van leefbare dorpen. van winkels ligt vooral bij de consument en de gerealiseerd. ondernemer. Daar waar mogelijk faciliteren we Omdat de Nota Economisch Beleid nog niet ontwikkelingen; ook voor bedrijfsmatige vastgesteld is heeft het onderzoek naar de activiteiten aan huis. noodzaak voor het actualiseren van de We onderzoeken in 2022 de noodzaak voor het Detailhandelsvisie nog niet plaatsgevonden. actualiseren van onze Detailhandelsvisie. De Nota Economisch Beleid vormt hiervoor de basis. We faciliteren de komst van een tweede supermarkt in Heinkenszand. Meer bekendheid genereren voor het Financieel en ambtelijk ondersteunen van de Stichting Landschapspark Borsele werkt actief Landschapspark Borsele onder haar inwoners en Stichting Landschapspark Borsele, zodat de aan de promotie van Borsele. In 2022 is wederom gasten, zodat deze als ambassadeur voor ons stichting de lokale recreatieve en toeristische een Toeristische Gids uitgegeven en is de Dag van Landschapspark kunnen optreden. promotie uit kan voeren. het Landschapspark georganiseerd.

De rol bepalen van Borsele in de promotie van Voor de huidige en toekomstige opgaven van In 2022 is de Zeeuwse Toeristische marketing Zeeland op het gebied van economische Zeeland werken wij de komende jaren aan een summier uitgevoerd door de Provincie. Hier versnelling en toerisme. gezamenlijke en integrale Zeeuwse hebben we geen bijdrage aan geleverd. Zeeland marketingorganisatie. Marketing is nog in ontwikkeling. De In 2022 geven we uitvoering aan de acties die positionering van Zeeland is bepaald: ‘Shaping voortvloeien uit de Visie Bestemming Zeeland the future Delta’. 2030 die eind 2021 is vastgesteld. Afgelopen jaar is een begin gemaakt met de actieagenda behorende bij het toekomstbeeld Bestemming Zeeland 2030. Het stimuleren van recreatieve ontwikkelingen We voeren het Toeristisch Recreatief Actieplan Als uitvoering van het Toeristisch Recreatief passend binnen het Landschapspark Borsele om 2019-2023 uit. Waar mogelijk bieden we Actieplan hebben we ondernemers gestimuleerd maatwerk bij nieuwe initiatieven. tot het ontwikkelen van een BOB (Bijzondere zo overnachtingsplaats Borsele). het recreatieve product van dit gebied te versterken.

32

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Toekomstig maken van de eindpuntvoorziening van de Stoomtrein Goes-Borsele (SGB) in Hoedekenskerke.

We onderzoeken de mogelijkheid tot een verzelfstandiging van de SGB.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2020

Aantal startende ondernemers Aantal bezoekers van gesubsidieerde attracties

15.098

Aantal bedrijfsvestigingen

2.570

5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat willen we bereiken? Goed onderhouden recreatieterreinen.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? De SGB heeft fase 1 van het actualisatieplan voor de eindpuntvoorziening in Hoedekenskerke afgerond. We zijn in gesprek met de SGB over verzelfstandiging van de stichting.

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Streefwaarde 2022

253

267

140

32.202

38.305

40.000

2.914

Wat gaan we ervoor doen? Wij streven naar goed onderhouden recreatieterreinen, zodat deze aansluiten bij de beleving en de wensen van de recreant.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? We hebben het beheer van de terreinen gecontinueerd. Voor de Eindpuntvoorziening in Hoedekenskerke is een renovatieplan in de maak.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Streefwaarde 2022

Aantal m2 ecologisch groenbeheer

228.483

231.000

353.000

353.000

Aantal bomen per inwoner

0,51

0,51

0,51

0,51

Aantal m2 klimaatadaptieve verharding

1.470

2.000

3.850

3.850

33

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Het behouden van een financieel gezond grondbedrijf dat invulling geeft aan ruimtelijke ambities van de gemeente.

Bouwgrond voor woningen en bedrijven bieden we te koop aan of geven we in erfpacht uit. We starten met de uitgifte van de kavels in het nieuwe woningbouwplan Platepolder als het bestemmingsplan onherroepelijk is. Onder voorbehoud van onvoorziene omstandigheden hopen we in 2e kwartaal 2022 de gronden bouwrijp te kunnen maken en de verkoop op te kunnen starten. We actualiseren de Nota Grondbeleid en stellen deze vast aansluitend op de Omgevingsvisie begin 2023.

8.3 Wonen en bouwen Wat willen we bereiken? Een voorraad strategische gronden beheren waardoor we adequaat kunnen inspelen op de behoefte naar bouwgrond in grondexploitaties.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? We hebben in 2022 39 bouwkavels verkocht en 1 kavel in erfpacht uitgegeven. De meeste kavels liggen in Ovezande en ’s-Heerenhoek. Het bestemmingsplan Platepolder is inmiddels onherroepelijk. Met het bouwrijp maken van het gebied is in het 3e kwartaal gestart. Inmiddels zijn een groot aantal particuliere kavels in optie. In verband met het uitstel van de ingangsdatum van de nieuwe Omgevingswet zal de actualisering van de Nota Grondbeleid ook pas later plaatsvinden. Voor starters, statushouders en spoedzoekers proberen we te voldoen aan de woningbouwopgave.

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? We monitoren de markt en onderzoeken waar In diverse kernen hebben we strategische mogelijkheden liggen voor de middellange gronden. Deze gronden zijn tijdelijk verpacht. In termijn. Waar nodig en mogelijk gaan we over tot verband met de toekomstige bouw van (ver)koop/ruil van gronden om onze grondpositie flexwoningen is de pachtovereenkomst in te behouden en versterken. Oudelande opgezegd. Er is in 2022 een inventarisatie uitgevoerd. Op 15 december 2022 is de raad geïnformeerd over de mogelijke locaties voor woningbouwontwikkelingen in onze gemeente.

34

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Wat heeft het gekost? Baten en lasten Lokale economie Rekening 2021 Lasten 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 5.5 Cultureel erfgoed 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal lasten Baten 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.4 Economische promotie 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal baten Saldo programma

35

Begroting 2022

Begr. na wijziging 2022

Rekening 2022

167 188 28 27 169 0 116 0 4.199 15 4.909

152 214 58 32 24 0 183 0 1.800 31 2.493

502 349 80 6 195 0 272 0 2.695 31 4.131

467 230 187 21 102 0 237 0 2.462 0 3.706

381 26 14 25 1 0 6.050 16 6.514 -1.605

154 0 0 26 0 0 1.800 0 1.980 514

1.434 0 0 76 0 0 2.695 0 4.206 -74

1.377 3 0 76 0 0 3.492 10 4.959 -1.253

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Baten en lasten Lokale economie Rekening 2021 Mutaties reserves Baten Reserve beheer gronden en gebouwen Reserve economische zaken Reserve economische promotie Reserve groen en recreatie (prog. 3) Reserve Bouwgrondexploitatie Totaal baten reserves Lasten Reserve beheer gronden en gebouwen Reserve groen en recreatie (prog. 3) Reserve Bouwgrondexploitatie Totaal lasten reserves Saldo reserves Totaal saldo programma

Begr. na wijziging 2022

Begroting 2022

Rekening 2022

0 70 79 0 491 640

24 0 10 0 0 34

24 105 94 44 1.240 1.506

12 29 51 44 1.391 1.527

91 0 2.389 2.479 1.839

0 0 0 0 -34

0 25 1.240 1.265 -242

21 25 2.427 2.472 945

234

480

-316

-307

Financiële afwijking: Het programma sluit met een nadelig saldo van € 9.000 ten opzichte van de begroting.

Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden € -43.000 In 2022 heeft de afhandeling van de grondtransactie met Lidl plaatsgevonden. Van de winst is overeenkomstig het raadsvoorstel € 505.000 toegevoegd aan de egalisatiereserve kapitaallasten ter dekking van de kapitaallasten van de nieuwe brandweerpost Heinkenszand. Daarnaast is € 215.000 teruggestort in het algemeen weerstandvermogen voor de eerder voorgeschoten voorbereidingskosten aan de Stenevate en de Brandweerpost. Voor een deel van de baten bestaat de verplichting tot het verplaatsen van het noodaggregaat naar de achterzijde van het gemeentehuis.

36

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Taakveld Economische ontwikkeling en Taakveld Fysiek bedrijfsinfrastructuur € -62.000 In de boekingen op deze taakvelden is veel samenhang en worden als één geheeld behandeld. Het nadeel op deze post wordt nagenoeg geheel veroorzaakt door het project Grootschalige Energietransitie & Leefkwaliteit Borsele. Borsele is 2022 aangewezen als voorkeurslocatie voor de bouw van twee kerncentrales. In de voorbereiding op alle gevolgen voor Borsele is een team van ambtelijk en inhuur personeel gevormd. De kosten bedroegen € 158.000. Deze werden voor € 91.000 gedekt uit de gereserveerde middelen voor het nucleair dossier uit de meeropbrengsten dividend Delta. We zijn in onderhandeling met het Rijk over compensatie van de door ons gemaakte voorbereidingskosten. Taakveld Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen € -15.000 De hogere lasten zijn het gevolg van hogere lasten van energie en water voor de weekmarkten die op dit taakveld verantwoord worden. Taakveld Economische promotie € 51.000 Op het budget voor promotie toerisme is voor € 15.000 minder besteed. Aan subsidies is € 19.000 minder uitgegeven. Voor Borsele op de kaart is € 10.000 minder uitgegeven en ontvingen we subsidie. Als gevolg van langdurige de coronaperiode zijn projecten uitgesteld. Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie € 35.000 Het project eindpuntvoorziening SGB is in 2022 afgerond. Het voordeel bedroeg € 10.000.

Het resterende voordeel van € 25.000 betreft het onderhoud van groenbeheer aan recreatieterreinen. Dit onderhoud valt samen met het groenbeheer op programma Verkeer en Openbare ruimte. Taakveld Bouwgrondexploitatie € -6.000 De lasten en baten van dit product worden volledig toegerekend aan de betreffende grondexploitaties (Grexen) en verrekend met de balanspositie voorraden. Budgettair is dit taakveld nagenoeg in evenwicht. Jaarlijks worden alle bouwgrondexploitaties opnieuw beoordeeld en doorgerekend op basis van de notities die hiervoor richtinggevend zijn. Per saldo bedroeg het voordeel van winst- en verliesneming € 1,0 miljoen. In de paragraaf Grondbeleid vindt u een uitgebreid overzicht met toelichting. Jaarlijkse winsten en verliezen, de vennootschapsbelasting en negatieve (rente)effecten verrekenen we met de reserve bouwgrondexploitaties waardoor er een budgettair neutraal effect ontstaat. Van deze winst is € 151.000 toegevoegd aan de reserve Kwaliteit openbare ruimte. Uit overige contracten hebben we daarnaast € 6.000 aan opbrengsten gerealiseerd voor bovenwijkse voorzieningen die aan de reserve Kwaliteit openbare ruimte zijn toegevoegd. Per saldo wordt € 678.000 aan de reserve grondexploitaties toegevoegd. Taakveld Wonen en bouwen € 30.000 Op strategische gronden waren weinig ontwikkelingen.

De toegerekende rentelasten zijn € 12.000 lager en de overige kosten vielen ook € 18.000 lager uit dan geraamd.

37

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Voortgang projecten/investeringen Omschrijving

Raadsbesluit

Projecten Toeristisch Recreatief actieplan Subsidie toeristische recreatie (2021) Recreatieve hotspot Heinkenszand Nota Economisch Beleid Eindpuntvoorziening SGB Hoedekenskerke Nucleair Dossier Subsidie 2021 SGB Onderzoek gevolgen energietransitie Sloegebied Verduurzaming bedrijventerrein 's-Gravenpolder Investeringen Kapitaalstorting GBE Aqua B.V.

Restant 1-1-2022

Verleend in 2022

Besteed 2022 740 50.000 91.000 44.000 20.000 28.875 2.152.225

04-07-2019 07-12-2021 05-09-2019 05-09-2019 05-09-2019 06-10-2022 07-07-2022 07-07-2022 05-09-2019

17.304 0 10.070 55.540 50.000 0 0 29.543

16.500 0 91.000 44.000 20.000 0

06-10-2022

0

2.291.021

Overheveling naar 2023 16.564 16.500 10.070 55.540

Toeristisch Recreatief actieplan Het huidige Toeristisch Recreatief Actieplan loopt t/m 2023. Het budget is beschikbaar voor de uitvoering van het laatste jaar van het huidige actieplan. Daarnaast zal het budget aangewend worden aan het opstellen van een nieuw toeristisch actieplan dat in 2023 wordt uitgebracht. Subsidie toeristische recreatie Dit project loopt over naar 2023 Recreatieve hotspot Heinkenszand Dit project hangt samen met de mogelijkheden die Regiodeal North Sea Port District ons biedt. In 2023 wordt dit nader uitgewerkt. Nota Economisch Beleid De huidige nota Economisch beleid zal in verband met de kerntakendiscussie niet meer worden vastgesteld. We onderzoeken (ook in regionaal verband) de mogelijkheden voor verduurzamingsactiviteiten op bedrijventerreinen.

38

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Eindpuntvoorziening SGB Hoedekenskerke In 2019 is een voorschot van € 200.000 uitgekeerd voor het projectplan “Stomen door het landschapspark”. Het resterende budget van € 50.000 is in 2022 uitgekeerd. Nucleair Dossier In 2022 is dit budget geheel aangewend. Subsidie 2021 SGB In 2022 is deze subsidie afgehandeld. Onderzoek gevolgen energietransitie Sloegebied In 2022 is dit budget geheel aangewend. Verduurzaming bedrijventerrein ‘s-Gravenpolder Eind 2022 hebben we opdracht gegeven voor het vergroenen van het bedrijventerrein in ’s-Gravenpolder. Hiermee is dit project tot een einde gekomen. Kapitaalstorting GBE Aqua B.V. In 2022 was de kapitaalstorting uiteindelijk lager dan geraamd in het raadsvoorstel van 6 oktober 2022. Dit omdat de dividenduitkering van Evides hoger bleek en dit verrekend wordt met de kapitaalstorting. Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma PZEM NV North Sea Port NV Economische Impuls Zeeland GBE Aqua B.V. BGTS North Sea Port District

39

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Programma Leefbaarheid, Onderwijs, Cultuur en Sport 4.1 Openbaar basisonderwijs Wat willen we bereiken? Toezicht openbaar onderwijs: op grond van onze wettelijke verantwoordelijkheid waarborgen we de continuïteit en het specifieke karakter van het openbaar onderwijs.

Wat gaan we ervoor doen? We houden een vinger aan de pols bij het openbaar onderwijs. We doen dit aan de hand van de diverse rapportages die de stichting Omnisscholen periodiek aanlevert. Het openbaar onderwijs van de gemeente Borsele is verzelfstandigd sinds 1 januari 2013. In 2022 gaan we de afspraken evalueren die we daartoe hebben gemaakt en hoe deze zich verhouden tot de huidige constellatie.

40

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? Voor de gemeenteraad hebben we een werkbezoek georganiseerd bij de Omnis Kindcentra. Daarbij was aandacht voor de samenwerking hebben we geëvalueerd: dit werken we uit tussen kinderopvang en onderwijs, de naschoolse activiteiten en de visie op het onderwijs. De afspraken die we hebben gemaakt voor de verzelfstandiging in een notitie.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele .2 Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Adequate huisvesting voor alle basisscholen in onze gemeente.

Jaarverantwoording 2022

Wat gaan we ervoor doen? We werken met de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs voor het behandelen van huisvestingsaanvragen van de schoolbesturen. We krijgen vanaf 2023 te maken met nieuwe wetgeving waardoor we moeten gaan werken met een Integraal Huisvestingsplan (IHP). In dit plan betrekken we ook de concentratie van basisscholen en onderzoeken we of we de huur van brede scholen kostendekkend kunnen maken. Daarnaast maakt de investering in schoolgebouwen in relatie tot duurzaamheid onderdeel uit van dit plan. We laten periodiek leerlingenprognoses opstellen. We laten periodiek gezamenlijke meerjarenonderhoudsplanningen maken ter controle van de onderhoudsstaat van de schoolgebouwen. We maken afspraken in de beheerscommissies van de brede scholen over de uitvoering van het onderhoud. Bij de overige schoolgebouwen ligt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het onderhoud bij de schoolbesturen. Via de onderhoudsservice overeenkomsten bieden we scholen hulp bij de uitvoering van kleine onderhoudsklussen. Voor Nieuwdorp zijn we bezig met plannen voor een nieuwe school: een integraal Kindcentrum (IKC).

41

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? We hebben nieuwe leerlingenprognoses laten opstellen. Er is subsidie aangevraagd en toegekend voor het laten verrichten van een duurzaamheidsscan. Deze scan wordt onderdeel van het Integraal Huisvestingsplan (IHP). We hebben met de schoolbesturen gesproken over de totstandkoming van een IHP. Met de beheercommissies Brede scholen is gesproken over het onderhoud. Voor twee scholen hebben we bij het Rijk een subsidie voor de aanpassing van het binnenklimaat aangevraagd en de subsidie is toegekend.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Wat willen we bereiken? De Lokale Educatieve Agenda (LEA) geeft richting en stimuleert een effectieve samenwerking met als doel een optimale en brede ontwikkeling van ieder kind in Borsele.

Leerlingen uit het speciaal onderwijs zelfstandig laten reizen met het openbaar vervoer en/of de fiets.

Jaarverantwoording 2022

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? Wij voeren drie keer per jaar het overleg over de De OLOB heeft in 2022 twee keer plaatsgevonden LEA via de Overleggroep Lokaal Onderwijsbeleid vanwege beschikbaarheid van verschillende (OLOB). We bespreken met de schoolbesturen en schoolbestuurders. Samen met hen hebben we de kinderopvangorganisaties het lokaal toegewerkt naar een nieuwe overlegstructuur ten onderwijsbeleid. We maken afspraken over de behoeve van de LEA. Tijdens de OLOBbeleidsontwikkeling en de beleidsuitvoering en vergaderingen hebben we afspraken gemaakt we wisselen informatie uit. Bij de OLOB nodigen over de ontwikkelingen (onder andere Nationaal we minimaal één keer per jaar de Programma Onderwijs) binnen het onderwijs en schooldirecteuren uit. Voor de komende twee de gemeente. Voor de invulling van het NPO is jaar ligt de nadruk op de inzet van de gelden voor binnen het OLOB gekozen om een werkgroep in het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). te richten die zich bezighoudt met de inzet en besteding van de NPO-middelen. Deze werkgroep bestaat uit vertegenwoordiging van scholen, kinderopvang en gemeente. Er is een uitvoeringsplan geschreven, dat ook is toegestuurd aan uw raad.

We maken het speciaal onderwijs bereikbaar voor Voor een aantal leerlingen hebben we een kwetsbare leerlingen met een beperking door de beschikking aangepast vervoer afgegeven tot aan inzet van het leerlingenvervoer. We zetten in op de voorjaarsvakantie 2023. We kijken samen met het vergroten van zelfstandigheid van deze de betreffende scholen welke kinderen op de fiets leerlingen. naar school kunnen. Het vervoersadvies van We enthousiasmeren en ondersteunen leerlingen school is bepalend. School onderhoudt het om uit te stromen naar het openbaar vervoer (OV) contact met ouders over het vervoersadvies. en/of het fietsvervoer. We zetten hiervoor Leerlingen van het speciaal onderwijs die op de maatwerk in. Dit doen we in samenwerking met fiets naar school gaan, kunnen in aanmerking scholen en OV-ambassadeurs. komen voor een fietsvergoeding.

42

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Ondersteuning aan basisscholen gericht op de verbetering van de schoolorganisatie en de kwaliteit van het onderwijs (schoolbegeleiding).

Voorkomen van schoolverzuim, schooluitval en thuiszitten. Een startkwalificatie of behalen van het hoogst mogelijke niveau voor iedere leerling.

In stand houden van de basisscholen (Integrale Kind Centra).

Jaarverantwoording 2022 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? We subsidiëren twee schoolbegeleidingsdiensten In 2022 is niet de volledige subsidie ingezet voor (RPCZ en Driestar Educatief) die onze schoolbegeleiding binnen de scholenkoepels basisscholen ondersteunen. Wij werken met een OMNIS en Prisma. De redenen hiervoor zijn convenant waarin wij afspraken hebben voornamelijk te herleiden tot de personele vastgelegd over de inzet van onze subsidies. Dit krapte, in combinatie met de constructieve inzet convenant loopt tot en met 2022. Vanuit de van de NPO-middelen. De middelen die niet zijn bezuinigingsopgave bouwen we vanaf 2023 deze ingezet vloeien terug naar de gemeente. subsidie jaarlijks met 25% af. Daarmee stoppen wij vanaf 2026 met deze ondersteuning. We hebben een gemeenschappelijke regeling Wij hebben maandelijks overleg gevoerd met het voor de uitvoering van de taken op grond van de RBL over de stand van zaken rondom genoemde Leerplichtwet en de Regionale Meld- en onderwerpen om op die manier tijdig bij te Coördinatiefunctie (RMC). Het Regionaal Bureau kunnen sturen. Daarnaast bespraken we Leerlingzaken (RBL) voert deze taken voor ons eventuele knelpunten op financieel gebied, zodat uit. we ook daarin tijdig actie kunnen ondernemen We hebben periodiek overleg met het RBL over indien nodig. In 2022 is dat laatste niet aan de het te voeren beleid en over de financiën.

We orde geweest. leggen de nadruk zoveel mogelijk op preventie. De verantwoordelijkheid voor het in stand We hebben naar aanleiding van de zogeheten 1houden van de scholen ligt bij de schoolbesturen. oktobertelling geconstateerd dat het aantal We ondersteunen de schoolbesturen door leerlingen licht is teruggelopen ten opzichte van flankerend onderwijsbeleid op bijvoorbeeld vorig jaar. Daarnaast hebben we in 2022 een huisvesting en bredeschool/IKC. leerlingenprognose uit laten voeren door Pronexus. Deze geeft aan dat de leerlingendaling stagneert. Het lijkt dat we op een stabiel aantal zijn uitgekomen.

43

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2022 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? Het bevorderen van de samenwerking tussen We organiseren buitenschoolse activiteiten via In 2022 hebben we 137 BONS-activiteiten scholen en andere partijen op het gebied van Borsele Na School (BONS). We participeren in het georganiseerd, waaraan 1.320 kinderen hebben opvang en zorg om de ontwikkelingskansen van IKC-fonds en beslissen mee over de aanvragen deelgenomen. Er zijn geen nieuwe aanvragen kinderen te verbeteren. die hiervoor worden gedaan via de regiegroep. voor het IKC-fonds binnengekomen. Wel zijn er Via ons onderwijshuisvestingsbeleid brengen we enkele projecten afgerond en geëvalueerd. Door samenwerkingspartners zoveel mogelijk onder in deze projecten is IKC-vorming weer een stap één gebouw. dichterbij gekomen. We streven naar regionale afstemming van beleid We voeren overleg via de Regionale Educatieve De REA heeft zoals gepland drie keer van de schoolbesturen en de gemeenten in de Agenda (REA). We hebben een aantal thema’s plaatsgevonden waarbij er stappen zijn gezet om Oosterschelderegio op de terreinen van vastgesteld die een relatie hebben met passend ons onderwijsbeleid meer en beter af te stemmen onderwijszorg, leerplicht, doorgaande lijn, onderwijs. Regionale werkgroepen werken deze op de signalen vanuit het onderwijs én collegaleerlingenvervoer en onderwijshuisvesting.

thema’s verder uit en gaan de hiervoor gemeenten. Via dit platform streven we zoveel opgestelde notities actualiseren. mogelijk, samen met andere gemeenten, naar eenduidig onderwijsbeleid. De samenwerkingsverbanden hebben hun nieuwe ondersteuningsplannen gepresenteerd. Hierin zijn nieuwe afspraken gemaakt over passend onderwijs. Voldoende en kwalitatief goed voorschools We geven uitvoering aan het vastgestelde Ouders van peuters (2-4 jaar) zijn gestimuleerd aanbod voor peuters met een (risico op) Bevelandse Onderwijsachterstanden beleidsplan om gebruik te maken van één van de erkende ontwikkelingsachterstand en een zo groot 2020-2022 en de bijbehorende lokale paragraaf. opvangvoorzieningen ten behoeve van de mogelijke deelname van (doelgroep)kinderen in Daarbij starten we in het voorjaar 2022 met de ontwikkeling van het jonge kind. Daarnaast is de de leeftijd van 2-4 jaar. We willen dat kinderen voorbereidingen voor het schrijven van een nieuw evaluatie van het onderwijsachterstandenbeleid zonder of met een kleinere achterstand in het Bevelands Onderwijsachterstanden beleidsplan. afgerond. Deze wordt gebruikt voor het opstellen basisonderwijs starten (Voor- en Vroegschoolse van een nieuw, regionaal Educatie). onderwijsachterstanden-beleidsplan.

Tevens is in 2022 het proces afgerond om Zeeuws-breed de toeleiding naar het voorschools aanbod beter te organiseren en te digitaliseren. Met de GGD en kinderopvang is afgesproken om het toeleidingsproces te automatiseren. 44 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Meer aandacht voor laaggeletterden en mensen met minder digitale vaardigheden.

We werken samen met het SWVO, Scalda en het Taalhuis om de doelgroep te informeren dat ze voor ondersteuning bij het Taalhuis en de bibliotheek terecht kunnen.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? We sloten een uitvoeringsovereenkomst (Digi)Taalhuis Oosterschelde met de Oosterschelde gemeenten en de Bibliotheek Oosterschelde voor de periode 2022-2024.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Streefwaarde 2022

Aantal voortijdig schoolverlaters

15

18

12

15

5.1 Sportbeleid en activering Wat willen we bereiken? Werken aan een vitale en gezonde Borselse samenleving (= doelstelling Actieplan Sociaal Domein).

Wat gaan we ervoor doen? We geven uitvoering aan het in 2022 opgestelde Actieplan sport, bewegen en gezondheid.

45

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? We hebben uitvoering gegeven aan het actieplan “Meebewegen”. In dit actieplan wordt nadrukkelijk de link gelegd tussen sport, bewegen en gezondheid en het Actieplan Sociaal Domein.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2022 Wat gaan we ervoor doen?

Het gedachtengoed van Positieve Gezondheid We gaan sport en bewegen nog nadrukkelijker zoveel mogelijk borgen door mensen te activeren, (preventief) inzetten om mensen letterlijk en ze gezonder en weerbaarder te maken, met figuurlijk in beweging te brengen. Op die manier elkaar in contact brengen, enzovoorts. leveren we een bijdrage aan de doelstellingen uit het Actieplan Sociaal Domein.

46

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? In 2022 is verder uitvoering gegeven aan de verschillende actiepunten uit zowel het actieplan “Meebewegen” als ook uit het Actieplan Sociaal Domein. Hierbij inbegrepen ook de gebieden van Vitale ouderen en overgewicht. Zo hebben we op verschillende manieren en aan verschillende doelgroepen voorlichting gegeven over het belang van gezond en lekker eten, onder andere door het organiseren van diverse Supermarkt-tours en informatiebijeenkomsten. Daarnaast hebben we het aantal wandelgroepen uitgebreid en ondersteund, zijn de activiteiten in de beweegtuinen gecontinueerd, is Samen Vitaal weer opgestart en zijn we in het najaar gestart met Fylm in ’s-Gravenpolder. Dit laatste is een project om ouderen te stimuleren om te bewegen. Ook is het onderwerp bewegen ter sprake gebracht tijdens de pilot van preventieve huisbezoeken in Lewedorp. We werkten hierbij nauw samen met externe partijen, onder andere met supermarkten, JGZverpleegkundigen, de Seniorenraad Borsele, een fysiotherapeut en Sportfondsen Borsele.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2022 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? In 2022 is op vijf basisscholen de MQ-scan uitgevoerd. De resultaten van deze motorische screenings zijn besproken met de Intern Begeleider en eventuele vakleerkacht bewegingsonderwijs van de betreffende school en met de JGZ-verpleegkundige.

(Preventief) inzetten op de motorische ontwikkelingen van Borselse leerlingen om zwaardere en duurdere zorg te voorkomen.

Uitvoeren van motorische screenings (MQ-scan) bij zoveel mogelijk leerlingen van de Borselse basisscholen. Op die manier geven we invulling aan onze wettelijke taak van preventie en vroegsignalering. Op basis van de resultaten van deze screening kan - indien nodig - passend advies en ondersteuning voor een kind worden ingezet. Op die manier kan de inzet van zwaardere (en vaak dure) zorg voorkomen worden. Meer kinderen en jongeren in Borsele hebben een We geven uitvoering aan het in 2021 opgestelde In 2022 is verder uitvoering gegeven aan het plan gezond gewicht. plan van aanpak met betrekking tot Jongeren op van aanpak JOGG. We hebben diverse projecten Gezond Gewicht (JOGG). De JOGG-aanpak is een en activiteiten georganiseerd om bewustwording lokale integrale methode. Deze methode richt te creëren met betrekking tot het belang van een zich op alle kinderen en jongeren van 0 t/m 19 gezonde leefomgeving. Zo hebben we in april de jaar. We maken de leefomgevingen waar zij vaak “Borsele drinkt water week” georganiseerd, komen (thuis, school, buurt, sport, vrije tijd, werk hebben we aandacht besteed aan “Trommel en media) gezonder. Zo zorgen we ervoor - samen zonder Rommel” en hebben we op verschillende met andere partijen - dat het gemakkelijker wordt scholen informatiebijeenkomsten verzorgd. Ook om gezonde keuzes te maken.

hier werkten we samen met verschillende partijen, waaronder het CJG, basisscholen en sport- en beweegaanbieders. Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Streefwaarde 2022

Percentage personen dat voldoende beweegt (16+)

65,3%

56,0%

56%

56%

47

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele 5.2 Sportaccommodaties Wat willen we bereiken? Voldoende en geschikte locaties voor sport en bewegen.

Jaarverantwoording 2022

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? Door verschillende ontwikkelingen - met name op In het najaar heeft ingenieursbureau KYBYS een het gebied van samenwerking en fusie onderzoek uitgevoerd naar de toekomstig veranderen de wensen met betrekking tot de benodigde capaciteit op het gebied van sportaccommodaties. Sommige accommodaties buitensportaccommodaties. In oktober zullen door deze ontwikkelingen (nog) intensiever gebruikt worden terwijl andere accommodaties juist organiseerden we hierover een startbijeenkomst overbodig worden. Wij gaan een visie ontwikkelen voor alle sportverenigingen die gebruikmaken op het gebied van de sportaccommodaties. We van een buitensportaccommodatie. doen dit in samenspraak met de sportverenigingen.

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Aantrekkelijk cultuurbeleid voor inwoners en toeristen. Kinderen de mogelijkheid geven tot muziekonderwijs.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? Wij geven uitvoering aan de in 2021 opgestelde Er is een nieuwe cultuurnota 2022-2025 cultuurnota. vastgesteld: Beleef cultuur in Borsele. Wij subsidiëren de Zeeuwse muziekschool, maar Besloten is niet uit te treden uit de GR Zeeuwse onderzoeken ook wat de gevolgen zijn van een Muziekschool. De subsidiëring van kunst- en eventuele uittreding uit de Gemeenschappelijke cultuureducatie is voortgezet en wordt deels Regeling de Zeeuwse muziekschool. We nemen ingezet als matchingsbijdrage voor deel aan en subsidiëren het regionale programma cultuureducatie met kwaliteit. Kunst- en Cultuureducatie.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Streefwaarde 2022

Aantal leerlingen Muziekschool excl. groepslessen

105

123

123

123

48

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

5.4 Musea Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

We stimuleren musea en evenementen met betrekking tot lokale historie.

Wij verlenen structureel subsidie aan musea op basis van de subsidieregeling musea.

5.6 Media Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Vanuit de rijksoverheid zijn wij verplicht een regionale omroep te bekostigen.

Alle inwoners kunnen gebruik maken van een kwalitatief goede bibliotheekfunctie.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? De subsidies zijn verstrekt op basis van de subsidieregeling.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? Wij bekostigen de aangewezen regionale omroep Samen met de gemeenten Goes, Reimerswaal en - samen met de omliggende gemeenten - met de Noord-Beveland hebben wij Streekomroep de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen. Bevelanden bekostigd met maximaal de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen. Wij onderzoeken hoe we - ondanks een Door middel van de subsidiëring aan de bezuinigingsopdracht van € 100.000 - een bibliotheek hebben wij twee kwalitatief goede bibliotheekfunctie voor onze bibliotheekvestigingen in stand gehouden. inwoners in stand kunnen houden. De opdracht Daarnaast hebben wij ons gericht op met name komt voort uit het kerntakenonderzoek. leesbevordering bij kinderen via “de bibliotheek op school”, ondersteund met de inzet van de bibliobus voor het onderwijs en in de voorschoolse periode door middel van het boekstart project.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Streefwaarde 2022

Aantal leden Bibliotheek

4.617

4.615

4.530

4.530

49

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat willen we bereiken? Creëren van meer groene speelplekken in een natuurlijke omgeving en het terugbrengen van het aantal speeltoestellen conform de nota Spelenderwijs.

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? Verbreden van de dorpshuisfunctie.

Jaarverantwoording 2022

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? De speeltuinverenigingen zijn en blijven de We onderhouden nauw contact met de belangrijkste partners bij de uitvoering van het speeltuinverenigingen en organiseren speeltuinbeleid. Bij het vervangen van toestellen tweejaarlijks een gezamenlijk overleg. We en/of aanleggen van nieuwe speelplekken, gaat stimuleren indien passend de ontwikkeling naar de voorkeur uit naar ‘natuurlijk spelen’. Dit doen natuurlijk spelen. we in goed overleg met de speeltuinverenigingen. We hebben in samenwerking met de lokale werkgroep ’t Stekestekje in Nieuwdorp voorzien van boomstammen en een grote wilgenhut.

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? We verstrekken exploitatiesubsidies en adviseren We stimuleren stichtingsbesturen om de over exploitatie, beheer en onderhoud. Daar waar dorpshuisfunctie te vergroten en bieden hierbij behoefte is aan het opknappen van een dorpshuis ondersteuning aan. We zijn nauw betrokken bij denken we actief mee. renovaties en aanpassingen, zoals bij dorpshuis Baarland. We continueerden de voorbereidingen van de multifunctionele accommodatie (MFA) in Nieuwdorp, waarvan het dorpshuis een onderdeel is.

50

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Het versterken van de talentontwikkeling van onze jongeren.

De jongerenwerker en de Jongerenraad Borsele werken samen aan een passend aanbod voor onze jeugd. Wij faciliteren het jeugd– en jongerenwerk door middel van subsidie, ondersteuning en advisering door onze jongerenwerker. De accenten voor komend jaar richten zich op het thema Positieve Gezondheid. Naast gezonde leefstijl en financiële gezondheid krijgen zeker de mentale gevolgen van de coronacrisis hierbinnen aandacht.

51

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? De jeugd- en jongerenwerker begeleidt de JongerenRaad bij de ondersteuning en organisatie van activiteiten en neemt deel aan diverse lokale projecten met betrekking tot de doelgroep jeugd. Voor de aanpak van overlastgevende jeugd stellen wij samen met het team Veiligheid het plan ‘Integrale aanpak jeugdgroepen, van preventie tot repressie’ op. Een onderdeel hiervan is de ontwikkeling van een jeugdpreventieteam. Daarnaast huren we sinds het najaar 2022 voor twee jaar een opbouwstraathoekwerker in bij het SMWO (16 uur per week).

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Wat heeft het gekost? Baten en lasten Leefbaarheid, Onderwijs, Cultuur en Sport Rekening 2021 Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Totaal lasten Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Totaal baten Saldo programma

Begroting 2022

Begr. na wijziging 2022

Rekening 2022

39 921 1.959 286 704 327 35 0 720 164 1.403 6.559

0 736 1.816 175 748 271 33 8 639 175 1.910 6.510

37 893 2.420 362 845 438 33 -18 724 175 2.080 7.989

38 803 1.938 268 678 383 34 20 727 187 1.741 6.817

0 86 439 131 116 0 30 4 278 1.084 5.475

0 123 391 0 83 0 64 5 298 963 5.547

0 198 804 43 141 0 35 5 294 1.519 6.470

0 124 528 54 175 4 68 7 254 1.214 5.603

52 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Baten en lasten Leefbaarheid, Onderwijs, Cultuur en Sport Rekening 2021 Mutaties reserves Baten Reserve Huisvesting basisonderwijs Reserve onderwijsbeleid en leerlingzaken Reserve Sportbeleid Reserve Sportbeleid en activering Reserve Buitensportaccomodaties Reserve musea Reserve cultureel erfgoed Reserve Dorpshuizen Totaal baten reserves Lasten Reserve Huisvesting basisonderwijs Reserve Sportbeleid Reserve Buitensportaccomodaties Reserve musea Reserve cultureel erfgoed Reserve media Reserve Dorpshuizen Totaal lasten reserves Saldo reserves Totaal saldo programma

53

Begr. na wijziging 2022

Begroting 2022

Rekening 2022

193 0 0 0 0 28 0 3 225

53 0 0 50 0 31 0 0 134

59 55 65 25 180 31 259 49 723

59 -38 11 20 0 31 181 0 264

0 0 18 8 0 0 393 419 194

0 0 0 0 0 0 0 0 -134

0 0 0 0 33 0 0 33 -690

-9 12 13 0 0 0 276 291 26

5.669

5.413

5.780

5.629

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Financiële afwijking: Het programma sluit met een voordelig saldo van € 150.000 ten opzichte van de begroting.

Taakveld Openbaar onderwijs € -1.000 Op dit taakveld zijn geen bijzondere afwijkingen. Taakveld onderwijshuisvesting € 25.000 Op taakveld onderwijshuisvesting worden de kosten van afschrijving, onderhoud, energie e.d. van onze schoolgebouwen verantwoord. Een deel van onze kosten rekenen we door aan het bijzonder onderwijs en kinderopvang. Per saldo hadden we € 6.000 meer aan opbrengsten dan geraamd. Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken € 113.000 Een voordeel van € 53.000 is ontstaan als gevolg van lagere (uitgestelde) uitgaven van het meerjarenprojectbudget onderwijsachterstandenbeleid. Naast de rijksbijdrage dragen wij zelf ook bij in de kosten. De rijksbijdrage is vanwege de lagere bestedingen als vooruitontvangen bedrag in de balans opgenomen. De vervoerskosten voor het leerlingenvervoer vielen € 112.000 lager uit. Het taxivervoer verloopt via het SWVO, waarbij afrekening van € 23.000 via de T+1 systematiek pas in 2023 plaatsvindt. Een nadeel van € 49.000 (gymnastiekonderwijs) was vooral het gevolg van verschuiving van doorbelasting van de kosten van multifunctionele accommodaties. Op coronamiddelen ad € 12.000 voor peuterspeelzaalwerk is geen beroep gedaan. Taakveld Sportbeleid en activering € 34.000 Zoals hierboven vermeld werd het verschil vooral veroorzaakt door een verschuiving in de doorbelasting van multifunctionele accommodaties.

Daarnaast ontvingen we € 11.000 aan bijdragen uit het Zeeuwse Sportakkoord. Taakveld Sportaccommodaties € 10.000 Op dit taakveld zijn geen bijzondere afwijkingen. Taakvelden Cultuurpresentatie Musea Cultureel erfgoed en Media € 4.000 Voor coronacompensatie was vanuit 2021 nog € 184.000 beschikbaar. In 2022 is dit budget verhoogd met € 42.000. In 2022 hebben we € 181.000 aan coronacompensatie van het rijk voor € 121.000 hier begroot, zodat er nog € 45.000 resteert. Verplichtingen zijn hier nog niet uit voortgevloeid. Bij de resultaatbestemming wordt dit geoormerkt voor uitgaven voor cultuur. Taakveld openbaar groen en (openluchtrecreatie) € -9.000 Op dit taakveld zijn geen bijzondere afwijkingen.

54

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie € -22.000 De huurinkomsten zijn € 5.000 lager dan geraamd. Dit wordt gecompenseerd door lagere kapitaallasten en het budget voor de eenmalige lasten Masterplan Nieuwdorp. Voortgang projecten/investeringen Omschrijving

Raadsbesluit

Projecten Onderwijsachterstandenbeleid Cultuur in beeld Masterplan Nieuwdorp (eenmalige lasten) Sportakkoorden Nota Sport & Bewegen Onderzoek toekomst buitensportaccommodaties Investeringen Masterplan Nieuwdorp (investering) Robotmaaiers

Restant 1-1-2022

13-07-2017 06-04-2017 02-12-2021 05-12-2019 5-3-2020 07-07-2022

54.728 33.112 6.130 65.202 -

02-12-2021 16-09-2021

10.120.286 180.000

Verleend in 2022

Besteed 2022

Overheveling naar 2023

-33.112 100.000 37.717 25.000

-37.670 23.533 37.717 11.000 20.000

92.398 82.597 54.202 5.000

-

1.271.507 183.315

8.848.779 -

Onderwijsachterstandenbeleid In 2022 was er sprake van een afrekening uit een voorgaand jaar. Conform het onderwijsachterstandbeleid wordt dit verrekend met de reserve ter dekking van het budget voor 2023. Cultuur in beeld “Borsele cultuur in beeld 2017 – 2022” is afgerond. Sportakkoord Dit betreft een specifieke uitkering die wij volledig hebben besteed in 2022. Nota Sport & Bewegen De Nota Sport & Bewegen loopt nog door. In 2022 hebben we voor een aantal maanden een buurtsportcoach ingehuurd.

55

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Onderzoek toekomst buitensportaccommodaties Het onderzoek naar de toekomst van onze buitensportaccommodaties is in 2022 gestart. De laatste onderzoeken zijn inmiddels afgerond in 2023. Masterplan Nieuwdorp In de raad van 2 februari 2023 is het investeringskrediet voor het Masterplan verhoogd. De bruto-investering is begroot op € 11.520.540. Na aftrek van bijdrages uit reserves en subsidies bedraagt de netto-investering € 10.112.630. De bestedingen bedroegen tot en met 31-12-2022 € 1.271.507,20. Dit betreffen vooral de kosten van de klimaatstraat en aankoop kerk/pastorie. Robotmaaiers De robotmaaiers zijn in 2022 aangeschaft en in gebruik genomen. In afwijking van het raadsvoorstel en in overleg met de accountant wordt de aanschaf van de robotmaaiers als investering verantwoord en geactiveerd onder de vaste activa op de balans. Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Stichting Omnisscholen Regionaal Bureau Leerlingzaken Zeeuwse Muziekschool Sportfondsen Borsele

56

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Programma Werk en inkomen 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? We voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders, die wij vanuit het Rijk opgelegd krijgen.

We helpen nieuwkomers om mee te doen in de Nederlandse samenleving.

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? De taakstelling voor de te huisvesten statushouders Het huisvesten van statushouders hebben we was in 2021 bijna een verdubbeling ten opzichte van belegd bij WIZ. De realisatie over 2022 lag hoger 2020. De verwachting is dat ook in 2022 sprake zal zijn dan de taakstelling van 31 te huisvesten van een verhoogde taakstelling. Daarna komt de statushouders. taakstelling terug op het oude niveau. De afdeling Werk, Inkomen & Zorg (WIZ) van de GR de Bevelanden coördineert de huisvesting van de statushouders. Het betreft een integraal vraagstuk waarbij meerdere stakeholders betrokken zijn; niet alleen op het gebied van wonen maar ook op sociaal vlak waaronder inburgering en arbeidsparticipatie. Namens de vijf Bevelandse gemeenten bereidt WIZ de Op basis van de uitgangspunten van de invoering van de nieuwe Wet inburgering voor. Deze veranderopgave inburgering deden wij via WIZ wet gaat in per 1 januari 2022. De wijzigingen die een passend aanbod aan inburgeraars. Daarbij daarmee gemoeid zijn, worden aangeduid als de richtten wij ons vooral op het financieel Veranderopgave Inburgering (VOI). We gaan ontzorgen van statushouders. inburgeringstrajecten inkopen en inburgeraars een We hebben onze inburgeraars financieel traject op maat aanbieden.

Het nieuwe stelsel zet in ontzorgd, in het licht van de veranderopgave op een doorlopende lijn vanuit de opvang inburgering. Dat deden we via WIZ. Daarmee asielzoekers in het asielzoekerscentrum (AZC). Vanaf wilden we mogelijke financiële problemen dag één starten in het AZC de taallessen en het voorkomen. Daarnaast ondernamen we actie om programma ‘Voorbereiding op de inburgering’. statushouders deel te laten nemen aan het Daarbij sluiten we met onze lokale netwerken eerder arbeidsproces. aan bij de maatschappelijke begeleiding vanuit Vluchtelingenwerk.

57

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Streefwaarde 2022

Percentage huishoudens met zorg en ondersteuning

20,4%

20,8%

19%.

-

Percentage werkloosheid

2,6%

2,6%

2,6%

-

Stapeling in huishoudens met voorzieningen per wet

18

19

12

-

6.3 Inkomensregelingen Wat willen we bereiken? Meer eigen verantwoordelijkheid van mensen in een uitkeringssituatie.

Kinderen mogen niet de dupe worden van de financiële situatie van hun ouders.

Wat gaan we ervoor doen? We zetten in op activiteiten ter voorkoming van armoede en schulden door vroegsignalering van schulden en het stimuleren van een actieve leefstijl. Dit doen we om sociaal isolement en een ongezonde leefstijl door armoede te voorkomen, dan wel te verminderen. Door middel van een stevige poortwachtersfunctie en de inzet van re-integratie trachten we de uitkeringsbestanden te stabiliseren. We zorgen voor een volledig ‘kindpakket’ voor kinderen in armoedegezinnen door subsidiëring van voorzieningen voor kinderen. Ook organiseren we lokaal activiteiten waardoor kinderen kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven. Voorbeelden hiervan zijn: Bons (Borsele Na School; laagdrempelige naschoolse activiteiten), de stichting Leergeld, het Jeugdfonds Sport & Cultuur, de Kledingbank, de Voedselbank en Kinderkamp Borsele. Samen met het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en de jeugdgezondheidszorg kijken we hoe we de desbetreffende gezinnen nog eerder en beter kunnen ondersteunen.

58

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? Bij het onderwerp ‘Inwoners hebben perspectief op een schuldenvrije toekomst’ hebben we dit verwoord.

Voor de uitvoering van ons armoedebeleid subsidiëerden we verschillende partijen, zoals de stichting Leergeld Kinderen, de Voedselbank, de Kledingbank en het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Daarnaast zijn we aangesloten bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur.

De stichting Leergeld hielp kinderen waarvan de ouders niet of onvoldoende financiële middelen hadden om schoolspullen en -activiteiten te betalen. Samen met onder andere het Jeugdfonds Sport & Cultuur hebben zij één website voor het aanvragen van de regeling.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022?

Inwoners hebben perspectief op een schuldenvrije toekomst.

We richten schulddienstverlening efficiënter in om het slagingspercentage te verhogen. We realiseren één aanspreekpunt voor ondernemers met financiële problemen. We geven uitvoering aan de acties uit de kadernota ‘Leven zonder geldzorgen’.

We gaven uitvoering aan de Kadernota Armoede & Schulden (‘Leven zonder (geld)zorgen’) en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs).

Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? Gemeenschappelijke regeling De Betho (hierna: De Betho) bood ook in 2022 werkgelegenheid onder aangepaste omstandigheden aan mensen met een beperking. Onder meer door uitvoering te geven aan de Wet sociale werkvoorziening (Wsw), het uitvoeren van re-integratieactiviteiten en het aanbieden gesubsidieerde arbeid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

6.4 WSW en beschut werk Wat willen we bereiken?

We streven naar een zo hoog en duurzaam We geven uitvoering aan de zogeheten mogelijke arbeidsparticipatie, dan wel baanafspraken. Dat wil zeggen dat we personen maatschappelijke participatie van onze inwoners. met een arbeidshandicap plaatsen in reguliere banen. Voor de doelgroep jonggehandicapten met arbeidsvermogen hebben we een sluitende aanpak in samenwerking met de scholen voor voortgezet speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs en het UWV.

We voorkomen grotere problemen door in te zetten op vroegsignalering van schulden.

Vanaf april 2022 hebben we een energietoeslag als categoriale bijzondere bijstand verstrekt, vanwege de stijgende energiekosten. Ondanks deze toeslag zien we vanaf de zomer een toename van het aantal signalen door de hogere inflatie en de stijgende energieprijzen.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Streefwaarde 2022

Aantal lopende re-integratievoorzieningen per 1.000 inwoners 15 - 74 jaar

15

15

18

-

59

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele 6.5 Arbeidsparticipatie Wat willen we bereiken? We streven naar een stabiele arbeidsparticipatie voor onze inwoners.

Jaarverantwoording 2022

Wat gaan we ervoor doen? We begeleiden inwoners naar betaald werk en maatschappelijke participatie waarbij we zo nodig een inkomensvoorziening op basis van de Participatiewet bieden. Jongeren tot 27 jaar zonder startkwalificatie geven we de mogelijkheid om aan een zogeheten kwalificerend traject deel te nemen. We doen dit in samenwerking met het Regionaal Bureau Leerlingzaken Oosterschelderegio.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? WIZ voerde de Participatiewet voor ons uit. Mensen konden een beroep doen op een uitkering voor levensonderhoud en werden waar mogelijk begeleid richting de arbeidsmarkt.

Prestatieindicatoren Indicator

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Streefwaarde 2022

Aantal personen met een bijstandsuitkering per 1.000 inwoners

17,8

16,5

16,5

-

60

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Wat heeft het gekost? Baten en lasten Werk en inkomen Rekening 2021 Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Totaal lasten Baten 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk Totaal baten Saldo programma Mutaties reserves Baten Reserve Nieuwkomersbeleid Reserve Inkomensregelingen Reserve arbeidsparticipatie Totaal baten reserves

61

Begr. na wijziging 2022

Begroting 2022

Rekening 2022

108 4.971 1.529 560 0 7.168

169 4.686 1.579 580 16 7.031

402 5.667 1.644 551 16 8.281

232 5.606 1.539 538 16 7.931

1.635 0 3.893 270 5.798 1.370

1.563 0 3.330 0 4.893 2.138

1.658 144 3.392 0 5.194 3.087

1.658 20 3.138 180 4.995 2.936

22 0 0 22

0 0 0 0

0 198 36 234

0 188 0 188

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Baten en lasten Werk en inkomen Rekening 2021

Begr. na wijziging 2022

Begroting 2022

Rekening 2022

Lasten Totaal lasten reserves Saldo reserves

0 -22

0 0

0 -234

0 -188

Totaal saldo programma

1.348

2.138

2.853

2.748

Financiële afwijking: Het programma sluit met een voordelig saldo van € 105.000 ten opzichte van de begroting.

Taakveld Algemene uitkering en overige uitkeringen Op dit taakveld hebben wij geen bijzonderheden te melden. Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie € 46.000 Hier worden de kosten van de Wet Inburgering 2022 verantwoord. Ook de onderwijsroute voor nieuwkomers wordt hier verantwoord. GR de Bevelanden regelt namens de gemeente de uitvoering van deze regelingen. Daarnaast subsidiëren we Stichting Vluchtelingenwerk vanuit onze middelen. Per saldo bleef er op deze onderdelen € 46.000 over. Taakveld Inkomensregelingen € -192.000 - Bijstand en bijstand zelfstandigen € - 107.000 De rijksvergoeding B.U.I.G. was € 232.000 lager dan geraamd. Dit werd gecompenseerd door lagere uitkeringen WWB voor € 123.000. Onze vorderingen BBZ-leningen op de balans daalden met € 138.000. De bijdrage aan de WIZ voor de uitvoeringstaken waren € 105.000 lager dan geraamd. De afwikkeling van de uitvoering van de TOZO-regeling (Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandige Ondernemers) leverde nog een voordeel op van € 35.000. - Armoedebestrijding/schuldhulpverlening en minimabeleid € - 85.000 In 2022 hebben wij 1 miljoen voor uitvoering van de energietoeslag ontvangen. In de raadsvergadering van 3 november is ingestemd met het ophogen van de inkomensgrens naar 130%. Hierdoor komen inwoners met een wettelijk of minnelijk schuldhulpverleningstraject in aanmerking voor de energietoeslag.

In 2022 hebben we 1,1 miljoen betaald voor deze energietoeslag en € 30.000 voor uitvoeringskosten aan de WIZ. Per saldo bedraagt het nadeel in 2022 € 130.000. De reguliere uitvoering van het minimabeleid en de uitvoeringskosten hiervan leverden een voordeel van € 32.000 op ten opzichte van de raming. Het overige voordeel bedroeg € 12.000 mede als gevolg van niet aangewende coronamiddelen. 62

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Taakveld Begeleide participatie € 285.000 Voor de Wet sociale werkvoorziening hebben wij in het gemeentefonds 1,5 miljoen ontvangen. In de meicirculaire is dit bedrag verhoogd voor loon- en prijscompensatie met € 90.000. Voor de uitvoering van haar taken heeft de Betho 1,5 miljoen in rekening gebracht. Het voordeel bedroeg € 102.000. Het jaarrekeningresultaat over 2022 van de Betho bedroeg € 183.000 positief voor Borsele. Taakveld Arbeidsparticipatie € -34.000 De door de WIZ gemaakte lasten voor Maatwerktrajecten voor Re-integratie waren in 2022 € 50.000 hoger dan geraamd. De uitvoeringskosten voor WIZ en de overige kosten waren € 16.000 lager. Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Samenwerkingsverband GR de Bevelanden GR De Betho

63

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele

Jaarverantwoording 2022

Programma Zorg 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? We willen dat mensen zich meer inzetten voor burgerinitiatieven, vrijwilligerswerk en mantelzorg.

Wat gaan we ervoor doen? Onze welzijnsmedewerkers bouwen aan stevige sociale netwerken in de dorpen vanuit Borsele Voor Elkaar. We leggen daarbij de nadruk op het betrekken en activeren van vrijwilligers en lokale partners zoals ondernemers, thuiszorgorganisaties, huisartsen, verenigingen en dorpshuizen.

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? Onze welzijnsmedewerkers hebben goed en persoonlijk contact met de vrijwilligersgroepen in ‘hun’ dorpen, mede door het inzetten van een welzijnswerker als ‘het gezicht van het dorp’. Het werven van nieuwe vrijwilligers doen we via het online-dienstenplatform, maar ook via onze sociale contacten in de dorpen. In 2022 lukte het bijna altijd om in de vraag te voorzien. Afgelopen jaar merkten we een verschuiving in de taken van de vrijwilligers. Er werd vaker een beroep gedaan op vrijwillige ondersteuning door onze zorgpartners. Dat is een goede ontwikkeling. Tegelijkertijd vraagt het meer begeleiding en opleiding van de vrijwilligers door onze welzijnswerkers. Dit vanwege het risico dat de problematiek of ondersteuning de draagkracht van een vrijwilliger overstijgt. We boden mantelzorgondersteuning door in te zetten op drie pijlers, te weten: - Het in beeld brengen (en registreren) van de mantelzorgers. - Het ondersteunen van mantelzorgers. - Het waarderen van mantelzorgers. Opnieuw benaderden we al onze geregistreerde mantelzorgers zodat we met hen in contact kwamen voor een luisterend oor of een huisbezoekafspraak.

64 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken?

Jaarverantwoording 2022 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? We willen dat onze (kwetsbare, eenzame) We bieden onder andere algemene, Via onze netwerken bouwen de welzijnswerkers met de inwoners laagdrempelige lokale vrijwilligers aan meer ontmoetingsactiviteiten in zelf de regie over hun leven nemen door te activiteiten aan vanuit het de dorpen. Na corona kostte het soms extra inspanning werken aan een stevig sociaal netwerk in hun VrijwilligersHuis en Borsele Beweegt. We om bestaande activiteiten opnieuw op te starten. eigen bieden ondersteuning aan vrijwilligers en Daarnaast activeren we de hulpvragers via ‘Welzijn op omgeving. mantelzorgers. We maken inwoners recept’ of door een huisbezoek te brengen, na een signaal bewust van hun eigen van omwonenden. Ook koppelden we hulpvragers aan verantwoordelijkheid om te anticiperen vrijwilligers als maatje of bezoekvrijwilliger. op het ouder worden door het verstrekken van informatie en advies. Mensen met een zorg- en hulpbehoefte blijven zo We zetten continu in op het werven van Via verschillende communicatiemiddelen informeren we lang mogelijk in hun eigen vertrouwde omgeving vrijwilligers met behulp van ons online frequent over de mogelijkheden voor hulp en wonen. dienstenplatform Borsele Voor Elkaar. We ondersteuning.

Daarbij richten we ons ook op geven samen met betrokken partners bewustwording van de noodzaak om te anticiperen op inhoudelijk en financieel invulling aan een het ouder worden en het langer thuis wonen. nieuwe benadering van de Vrijwilligers van de Woon+++ regeling adviseerden welzijnsactiviteiten. Daarbij haken we aan huishoudens over levensloopbestendige maatregelen in bij ons ontmoetingsproject Borsele Met en om het huis. We verzorgden met behulp van vele Elkaar. Daarbij koppelen we een vrijwilligers de warme maaltijd-thuisservice voor ruim preventieve aanpak van eenzaamheid 130 huishoudens. met activiteiten voor onze kwetsbare inwoners.

65

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 05-07-2023

Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? We ontwikkelen de verbinding tussen preventie en zorg.

Jaarverantwoording 2022 Wat gaan we ervoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan per 31 december 2022? We leggen een koppeling tussen het We gaven uitvoering aan verschillende acties zoals preventieve jeugd -en jongerenwerk met beschreven in de beleidsnota ‘Jongvolwassenen (18licht ambulante begeleiding van /18+)’. In 2022 hebben 281 jongeren een verjaardagskaart jongeren. Onze jongerenwerker bevordert ontvangen waarbij zij werden geattendeerd op alle de overgang 18-/18+ naar wijzigingen bij de overgang naar volwassenheid. Onze jongvolwassenheid. Samen met jeugd- en jongerenwerker heeft bij 37 casussen - waarin zorgaanbieders werken we aan een goede al een vorm van jeugdhulp aanwezig was - actief contact overgang naar de Wet maatschappelijke gezocht met de jeugdige. Samen met de zorgaanbieder ondersteuning (Wmo) voor de jongeren werd het toekomstplan bekeken. met een zorgbehoefte, zodat zij een goed onderbouwd toekomstplan hebben. We onderzoeken of we hier meer met GR de Bevelanden kunnen samenwerken.