12.1 Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
Tekst van het document
60
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Zelfredzaamheid om de zorg betaalbaar te houden. We stimuleren de eigen kracht van inwoners door: ▪ Actief en structureel te communiceren over onze basisvoorzieningen, het anticiperen op Life-events (zoals geboorte, huwelijk, ouder worden), normalisering, het belang van ontmoeting en het belang van actief blijven. ▪ Onze basisvoorzieningen op orde te hebben (inloopvoorzieningen, sociale ontmoetingsplekken, sociale netwerken, vrijwilligersondersteuning et cetera). ▪ Onze (digitale) toegang tot de basisvoorzieningen laagdrempelig, helder en toegankelijk te maken. 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Wat willen we bereiken? Een betere deelname aan de samenleving van inwoners met fysieke beperkingen.
Wat gaan we ervoor doen? We bieden maatwerk door de inzet van materiëleen immateriële voorzieningen en bieden de keuze aan voor een Persoonsgebonden Budget. We betrekken hierbij het netwerk van de hulpvrager.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2022 2023 2024
Aantal unieke cliënten met indicatie begeleiding
171
175
-
-
184
Aantal unieke cliënten met indicatie dagbesteding
61
59
-
-
62
Aantal unieke cliënten met indicatie huishoudelijke hulp
534
516
-
-
550
Aantal unieke cliënten met indicatie begeleiding We verwachten een kleine toename van het aantal unieke cliënten met indicatie begeleiding door groei van de doelgroep.
Aantal unieke cliënten met indicatie dagbesteding We verwachten een kleine toename van het aantal unieke cliënten met indicatie dagbesteding door groei van de doelgroep.
Aantal unieke cliënten met indicatie huishoudelijke hulp We verwachten een kleine toename van het aantal unieke cliënten met indicatie huishoudelijke hulp door groei van de doelgroep.
61
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
6.72 Maatwerkdienstverlening 18Wat willen we bereiken? Een aanbod van integrale, adequate en kwalitatief goede jeugdhulp. Onze toegangsprofessionals zijn voldoende toegerust om de hulpvraag te beoordelen.
Wat gaan we ervoor doen? Voor de toekenning van hulp maken we zoveel mogelijk gebruik van de zorgproducten, die door Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) zijn ingekocht. De toegangsprofessionals ontwikkelen voldoende kennis van de bestaande zorgproducten binnen de diverse zorgcategorieën. Bij het toekennen van zorg wordt gebruik gemaakt van ‘matched care’. Die is erop gericht de cliënt zo snel mogelijk de meest passende behandeling te geven. Dit leidt enerzijds tot - waar mogelijk - vervanging van zwaardere trajecten door lichtere. Anderzijds kan het ook leiden tot het inzetten van zwaardere hulp zonder eerst een licht traject aan te bieden (matched care).
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2022 2023 2024
Aantal unieke cliënten met indicatie jeugdhulp
726
671
-
-
650
Aantal unieke cliënten met indicatie jeugdhulp We streven naar een afname van het aantal unieke cliënten met indicatie jeugdhulp door vroegtijdige signalering en preventieve inzet vanuit ons CJG. 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Wat willen we bereiken? We gaan inwoners met psychische- en/of psychosociale problemen zo veel mogelijk in de eigen omgeving zorg bieden.
Wat gaan we ervoor doen? Inwoners met psychische- en/of psychosociale problemen worden zoveel mogelijk via ambulante zorg in hun eigen omgeving ondersteund. We richten een zorgstructuur in met welzijnswerk, Wijk-GGD en geïndiceerde zorg. Daarin werken we samen met onze professionele partners zoals maatschappelijk werk, geestelijke gezondheidszorg en huisartsen. Voor complexe of overlastgevende casussen werken we met het Borsels netwerk van de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg.
62
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
6.82 Geëscaleerde zorg 18Wat willen we bereiken? We voorkomen dat kinderen (te) lang op passende hulp moeten wachten en creëren een gerichte integrale en efficiënte aanpak voor complexe en/of duurdere casussen.
Wat gaan we ervoor doen? Uit het koersplan hebben we het CRT gevormd. Het CRT richt zich op complexe casussen met veiligheidsissues. Hiermee proberen we te voorkomen dat jeugdigen gebruik moeten maken van een jeugdbeschermingsmaatregel of jeugdreclassering. De regievoering van de zwaardere casussen en de ondersteuning en versterking van onze jeugdprofessionals is hierbij volop in ontwikkeling. Binnen het CRT bouwen we, samen met Veilig Thuis en de Gecertificeerde Instelling, verder aan het verkorten van de veiligheidsketen. Hiermee leggen we een actieve verbinding met onze lokale zorg, waardoor onze professionals (ook preventief) beter in staat zijn te handelen in situaties waarin sprake is van kindermishandeling of huiselijk geweld. Vanuit het verbeterplan ‘Werken aan veiligheid’ implementeren we het beleidskader voor de melding en de aanpak van kindermishandeling.
Terugdringen en duurzaam oplossen van huiselijk geweld en kindermishandeling met ondersteuning van gespecialiseerde instellingen.
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Beleidsregels Wet Inburgering 2021 GR Samenwerking de Bevelanden
Niet van toepassing
Verordening Individuele Inkomenstoeslag (2015)
Niet van toepassing
Verordening Declaratiefonds (2019)
Niet van toepassing
Verordening Re-integratie en Tegenprestatie Participatiewet (2017)
Niet van toepassing
Verordening Cliëntenparticipatie (2023)
Niet van toepassing
Beleidsplan schulddienstverlening 2022
Niet van toepassing
Beleidsplan en controleplan Hoogwaardig Handhaven (2008)
Niet van toepassing
Verordening beschikkingstermijn schuldhulpverlening (2023)
Niet van toepassing
Handhavings- en Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ (2022)
Niet van toepassing
Visie De brede scholen verbreed (2009)
Niet van toepassing
Verordening Wet maatschappelijke ondersteuning (2023)
Niet van toepassing
Financieel besluit Wmo (2017)
Niet van toepassing
Actieplan Sociaal Domein (2020-2023)
2024
Beleidsregels Wmo (2023)
Niet van toepassing
Transformatieagenda jeugdzorg Zeeland (2018-2021)
Niet van toepassing
Regionale Nota Gezondheidsbeleid (2022-2025)
2026
63
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Omschrijving
Herzieningsdatum
Verordening Jeugdhulp (2021)
Niet van toepassing
Nadere regels Jeugdhulp (2021)
Niet van toepassing
Inkoopbeleid Jeugdhulp Zeeland (2020)
2023
Beleidsregels tegemoetkoming Kinderopvang op sociaal medische indicatie gemeente Borsele 2022
Niet van toepassing
Toegangsregeling beschermd wonen en Intensieve begeleiding Thuis 2022
Niet van toepassing
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma De Betho Gemeenschappelijke gezondheidsdienst Zeeland Veiligheidsregio Zeeland Gemeenschappelijke regeling de Bevelanden Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio
64
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Wat mag het kosten? Baten en lasten Sociaal domein
(bedragen x € 1.000) Rekening 2022
Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81a Beschermd wonen (WMO) 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 186.82b Jeugdreclassering 6.82a Jeugdbescherming Totaal lasten
2023
2024
2025
2026
2027
3.257 1.525 5.606 1.539 538 724 4.789 0 15 0
4.504 1.764 5.076 1.562 589 1.033 0 2.733 2.511 0
4.518 2.146 4.541 1.669 620 1.221 0 2.488 2.041 720
4.347 2.146 4.529 1.678 617 1.221 0 2.690 2.060 720
4.321 2.146 4.491 1.658 606 1.221 0 2.440 2.062 720
4.241 2.146 4.474 1.522 602 1.221 0 2.431 2.062 720
-6 6.365 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 78 0
81 0 1.108 593 534 537 625 128 1.007 1.215 501 179 0 0
96 0 764 727 400 173 932 154 1.063 1.225 478 198 0 8
96 0 764 727 400 173 932 154 1.063 1.225 478 198 0 8
96 0 764 727 400 173 932 154 1.063 1.225 478 198 0 8
96 0 764 727 400 173 932 154 1.063 1.225 478 198 0 8
0 859 0 0 25.289
43 0 27 464 26.813
32 0 40 510 26.764
32 0 40 511 26.808
32 0 40 450 26.405
32 0 40 450 26.159
65
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024 Rekening 2022
Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+
2023
2024
2025
2026
2027
Totaal baten
312 69 3.138 180 131 0 0 21 43 3.893
519 0 3.330 0 0 160 563 0 0 4.572
599 0 3.330 0 0 160 123 0 0 4.211
599 0 3.330 0 0 160 123 0 0 4.211
579 0 3.330 0 0 160 123 0 0 4.191
491 0 3.330 0 0 160 123 0 0 4.104
Saldo programma
21.395
22.241
22.552
22.596
22.213
22.055
1.842
1.283
27
27
27
27
2.071 21.624
300 21.258
0 22.525
0 22.569
0 22.186
0 22.028
Mutaties reserves Baten 0.10 Mutaties reserves Lasten 0.10 Mutaties reserves Totaal saldo programma
Financiële analyse (meerjarig)
Het sociaal domein is vanaf dit begrotingsjaar (2024) binnen één programma verantwoord. Voorheen hadden wij twee aparte programma’s, namelijk: het programma Werk en Inkomen en het programma Zorg. Vanaf begrotingsjaar 2024 hebben we deze samengevoegd. Vanwege het grote aantal taakvelden en de vele overlap tussen de verschillende taakvelden, lichten wij hieronder de belangrijkste verschillen toe voor het volledige programma in plaats van per taakveld. Samenkracht en burgerparticipatie Op dit taakveld komt een groot deel terug van de Brede SPUK-regeling. De meeste bedragen lopen vanaf 2023 tot en met 2026. Niet alle bedragen hebben deze volledige looptijd. Doordat deze SPUK-regeling loopt tot en met 2026 is vanaf 2027 een vrijval te zien in zowel de lasten als de baten op dit taakveld. Onderstaande onderdelen uit de Brede SPUK-regeling zijn verantwoord op dit taakveld: Thema 2024 2025 2026 Terugdringen gezondheidsachterstanden € 25.242 € 25.242 € 25.230 Versterken sociale basis € 45.435 € 45.435 € 34.061 Mantelzorg € 12.621 € 12.621 € 11.354 Eén tegen Eenzaamheid € 12.621 € 10.097 € Welzijn op Recept € 11.990 € 14.514 € 17.031 TOTAAL € 107.909 € 107.909 € 87.676
66
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
In de septembercirculaire 2022 hebben we een extra bedrag van € 42.000 ontvangen voor inburgering in 2024. Daarnaast hadden we een stelpost voor de kapitaallasten van het Masterplan Nieuwdorp verantwoord op dit taakveld. Aangezien de deelprojecten met bijbehorende ramingen bekend zijn, hebben we de deelprojecten geactiveerd. Hierdoor vallen de kapitaallasten in de exploitatie deels binnen andere taakvelden. Dit resulteert in verschillen/verschuivingen. In 2024 staat er nog een bedrag op de stelpost van € 360.000. We beginnen pas een jaar na ingebruikname met afschrijven. We schrijven zodoende nog niet af in 2024 waardoor dit bedrag ‘overblijft’.
Gemeenschappelijke regelingen Binnen het programma Sociaal Domein hebben we ook diverse gemeenschappelijke regelingen verantwoord. We nemen de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen voor het volledige (reële) bedrag op in onze gemeentelijke begroting. Doordat wij deze begrotingen volgen, vinden er ook verschuivingen plaats binnen verschillende taakvelden. In 2023 moesten we namelijk voor het eerst rapporteren op basis van de verfijning van de Informatie voor derden (IV3) -taakvelden. Toen hebben we een globale inschatting van de ramingen gemaakt. Voor 2024 kunnen we de ramingen preciezer weergeven. De uitgaven van de gemeenschappelijke regelingen betreffen onder meer uitgaven in het kader van de Wmo-maatwerkvoorzieningen (bijvoorbeeld individuele begeleiding en huishoudelijke verzorging) en Zorg in Natura jeugdhulp (bijvoorbeeld geestelijke gezondheidszorg voor jeugd (jeugd-GGZ), persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf voor 18-). We kopen deze zorg in via onze samenwerkingsverbanden: Wmo via het SWVO en de jeugdhulp via IJZ. De bijdrage aan IJZ is geraamd op € 6,9 miljoen en is voornamelijk verdeeld over de taakvelden 6.72 tot en met 6.82. Voor het SWVO hebben we eveneens een bijdrage van ongeveer € 6,9 miljoen opgenomen. Deze is voornamelijk verdeeld over de taakvelden 6.2 tot en met 6.71d.
De bijdrage aan de GGD bedraagt € 1,4 miljoen en is verdeeld over de taakvelden 6.2 en 7.1. Het taakveld 7.1 Volksgezondheid valt vanaf dit begrotingsjaar onder het programma Volksgezondheid en Milieu. Het onderdeel WIZ vanuit GR de Bevelanden is ook verwerkt in de gemeentelijke begroting. Een onderdeel van WIZ is de zogeheten gebundelde uitkering. Het onderdeel van WIZ komt voornamelijk terug op taakveld 6.3 inkomensregelingen. De uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en beschut werk ligt bij De Betho en is grotendeels budgettair neutraal door de uitkering van het gemeentefonds (taakveld 0.7) die hier tegenover staat.
Actieplan Sociaal Domein De investeringen in het Actieplan Sociaal Domein – die verder uitgewerkt zijn in het Koersplan – waren oorspronkelijk geraamd op € 285.000 (2020), € 418.000 (2021), € 383.000 (2022) en € 384.000 (vanaf 2023). Deze investeringen moesten leiden tot bezuinigingen. Het grootste deel van deze investeringen is ingezet. In de Kadernota 2024-2027 hebben we u meegedeeld dat IJZ een analyse heeft gemaakt van de te verwachten kosten. Hierbij is rekening gehouden met de historie en ook met de ontwikkelingen en acties die voortvloeien uit het actie- en koersplan. Als gevolg van het actie- en koersplan zien we een duidelijke trend – een daling – in het aantal en soort behandelingen. Voor het kostenniveau heeft dit een positieve ontwikkeling. Door deze kostendaling hebben we vanaf 2024 de taakstelling - die nog openstond voor het Sociaal Domein - kunnen realiseren. We hebben de (openstaande) taakstelling van € 440.000 dan ook afgeraamd. Dit is terug te zien bij de daling van de baten vanaf 2024 op het taakveld 6.71b.
67
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Mutaties reserves (structureel) Onder de reserve hebben we een structurele onttrekking geraamd van € 27.000 om een deel van de kapitaallasten te dekken van het Masterplan Nieuwdorp. De multifunctionele accommodatie valt onder het taakveld 6.1 samenkracht en burgerparticipatie, waardoor deze terug komt op dit programma. Mutaties reserves (incidenteel) Het verschil aan de baten- en lastenkant van de reserves in het jaar 2024 ten opzichte van 2023 wordt grotendeels veroorzaakt door de restantkredieten van de jaarrekening 2022, de resultaatbestemming van de jaarrekening 2022 en de overheveling van budgetten in de programmarapportage 2022. Hierdoor is het bedrag in 2024 lager dan in 2023. Deze bedragen komen ook terug aan de lastenkant in 2023. Deze benoemen we per programma en niet per taakveld. De belangrijkste restantkredieten zijn: ▪ Subsidies dorpshuizen (€ 40.000); ▪ Energietoeslag (€ 360.000); ▪ Middelen decembercirculaire (€ 50.000); ▪ Kerngezond Borsele (€ 275.000); ▪ Tijdelijke huisvesting scouting Heinkenszand (€ 25.000); ▪ Eenmalige lasten Masterplan Nieuwdorp (€ 82.500); ▪ Toevoeging aan de reserve Sociaal domein (€ 300.000). Incidentele baten en lasten Er zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen.
68
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Programma Volksgezondheid en milieu Programmadoelstellingen In het kader van de Volksgezondheid voeren we actief beleid. Dit doen we zowel lokaal en via de GGD Zeeland. De GGD adviseert gemeenten over het verbeteren en beschermen van gezondheid en veiligheid in een schone, aantrekkelijke en leefbare omgeving. Een gezonde leefomgeving draagt niet alleen bij aan een betere publieke gezondheid, maar ook aan een gezonde arbeidsbevolking en een gunstig economisch vestigingsklimaat. De gemeente heeft als taak het rioleringsstelsel doelmatig te onderhouden waarbij afvalwater, hemelwater en grondwater veilig en gezond worden afgevoerd. Hierbij houden we rekening met klimaatverandering en zoetwaterschaarste. In het kader van circulaire economie komt meer aandacht voor het benutten van afval als grondstof. Voorlichting, afvalcommunicatie en controle op afvalstromen zijn cruciaal in dit proces. Klimaatverandering en duurzaamheid staan bovenaan de agenda. Op lokaal niveau geven de gemeenten hieraan uitvoering door middel van de Regionale Energiestrategie (RES). Doel hiervan is het reduceren van de CO2 uitstoot en dat op een haalbare en betaalbare manier. We richten ons op mobiliteit, energiebesparing, aardgasvrije woningen, duurzame opwekking van energie en klimaatadaptie bij de energietransitie.
Een gezonde bodem en ondergrond zijn belangrijk voor het waarborgen van een duurzame en leefbare omgeving. Een belangrijk actueel onderwerp op het gebied van bodembeleid is het dossier PFAS. 7.1 Volksgezondheid Wat willen we bereiken? Het bevorderen van de algemene gezondheidstoestand van de bevolking.
Het bevorderen van de volksgezondheid vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA).
Wat gaan we ervoor doen? De GGD Zeeland geeft namens de dertien Zeeuwse gemeenten uitvoering aan de wettelijke taak op het gebied van preventief gezondheidsbeleid, zoals beschreven in de Wet publieke gezondheid (Wpg). De verfijning van de ‘Basis op Orde’, pandemische paraatheid en de toekomst van de jeugdgezondheidszorg zijn enkele speerpunten. De GGD voorziet vanuit beschikbare gezondheidscijfers en onderzoekgegevens de gemeente met (onderbouwde) inzichten. Zij vertalen deze naar benodigde interventies en/of regionale en lokale projecten op volksgezondheidsthema’s. We vertalen de nationale doelstellingen uit het GALA en het IZA naar provinciale, regionale en lokale opgaven. We leggen koppelingen tussen onder andere gezondheid, preventie, zorg, bewegen, sport en veiligheid. Ook in ons Actieplan sociaal domein hebben we preventieve gezondheidsactiviteiten beschreven, vanuit het uitgangspunt van positieve gezondheid. Met de Brede SPUK-regeling borgen we onze uitgangspositie van nieuwe en reeds gestarte activiteiten binnen het Sportakkoord en het Actieplan sociaal domein.
69
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Wat willen we bereiken? Het versterken van de gezonde leefomgeving door het slimmer organiseren van zorg en ondersteuning conform de Regio Deal.
Wat gaan we ervoor doen? We onderzoeken hoe we het concept ‘Kerngezond’ in onze bestaande zorgstructuren kunnen implementeren. We richten ons hierbij op de samenwerking met onze zorg- en welzijnspartners.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2022 2023 2024
Aantal rookvrije sportaccommodaties
Geen data
7
-
-
10
Aantal rookvrije sportaccommodaties Er zijn in Borsele twintig sportaccommodaties: één zwembad, negen tennisaccommodaties en acht voetbalaccommodaties (waarvan twee clubs met twee accommodaties). 7.2 Riolering Wat willen we bereiken? Doelmatige inzameling en transport van afvalwater.
Een duurzaam riolerings- en watersysteem.
Wat gaan we ervoor doen? We zorgen voor goed onderhouden rioleringen. In het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2019-2023 staat doelmatige scheiding van de afvalwaterstromen en schoon en vuil water als één van de actiepunten. Voor doelmatig onderhoud renoveren we waar mogelijk de riolering met de kousmethode of voeren we deelreparaties uit. Dit in plaats van een volledige vervanging van de buis. Bij renoveren zijn de kosten lager en is de uitvoeringstijd veel korter. Door de klimaatverandering zijn er meer zettingen in de ondergrond met meer lekkages in de rioolbuizen. Om schade aan de weg te voorkomen repareren we deze zo snel mogelijk. In 2024 actualiseren we het GRP. De hoeveelheid rioolvreemd water op de riolering, zoals drainagewater, willen we verminderen tot maximaal 10%. We streven naar 2% minder energieverbruik voor de gemalen en drukrioleringen per jaar. Dit wordt bereikt door de werking van de gemalen meer te monitoren en te verbeteren. Hiervoor renoveren we zowel de gemalen in de dorpen als de drukriolering in het buitengebied.
70
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Voorkomen van wateroverlast en klimaatadaptatie. Om wateroverlast en droogte te voorkomen voeren we neerslag waar mogelijk direct naar sloten en openbaar groen af. Bij extreme neerslag voeren we regenwater deels bovengronds af. In 2024 leggen we een infiltratieriool (IT-riool) in de Kievitstraat, Strandloperstraat en de Waadvogelstraat te Heinkenszand aan. Ook leggen we in de Wolphaartsweg een IT- regenwaterriool aan. We treffen ook voorbereidingen voor verdere afkoppeling en berging van regenwater in ’sGravenpolder. Voor de aanleg van deze riolen is een Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie (TIK) subsidie aangevraagd. Een klimaatbestendige openbare ruimte met Samen met het waterschap onderzoeken we voor minder wateroverlast en hittestress. de Stedelijke wateropgaves de water- en klimaatknelpunten. Voor 2024 staat Heinkenszand op het onderzoeksprogramma. Vasthouden van en het vergroten van de Regenwater wordt vastgehouden door dit in de beschikbaarheid van zoetwater (Stedelijk ondergrond te infiltreren en in groen en waterplan Borsele). oppervlaktewater te bergen. Hiermee voorkomen we verdroging en zoetwaterbellen worden aangevuld met nieuw zoetwater. Dit principe is ook toegepast in de nieuwste uitbreiding Platepolder.
Schoon oppervlaktewater, grondwater en een We voeren de maatregelen uit die zijn aangegeven schone waterbodem. in het GRP. Het belangrijkste onderdeel van de gemengde riolering is de riooloverstort. Via de riooloverstort kan verdund afvalwater bij hevige regen wegstromen. De uitstroomconstructies van deze overstorten maken we de komende tijd onderhoudsvrij met betonbestortingen. Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2022 2023 2024
Percentage afgekoppeld regenwater van de gemengde riolering (scheiding afvalwaterstromen, vuil en schoonwater)
31,5%
32,5%
32,0%
32,5%
33,0%
Percentage afgekoppeld regenwater van de gemengde riolering Het afkoppelen van regenwater heeft positieve neveneffecten, zoals een doelmatiger beheer in de afvalwaterketen door minder energieverbruik, schoner oppervlaktewater en een beter zuiveringsrendement van de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Het uiteindelijke doel is om in 2040 40% van het verhard oppervlak afgekoppeld te hebben van de gemengde riolering.
71
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
7.3 Afval Wat willen we bereiken? Behalen van de doelstelling van het uitvoeringsprogramma Van afval naar Grondstof (VANG).
Wat gaan we ervoor doen? De uiteindelijke doelstelling is maximaal 100 kilogram huishoudelijk restafval per inwoner per jaar te bereiken en 75% afvalscheiding. Dit doen we op basis van het VANG-plan. Door aandacht te geven aan voorlichting, communicatie en controle willen we verdere stappen zetten om het aantal kilogram huishoudelijk restafval per inwoner per jaar terug te dringen. Gerichte afvalcommunicatie is daarbij leidend. Ook continueren we de actie ‘Niet alles is rest’. Binnen het Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering (O.L.A.Z.) -verband lopen er onderzoeken naar het realiseren van een Milieustraat van de toekomst voor regio de Bevelanden. Onderzoek naar de gevolgen voor Borsele, een geschikte locatie en aanvullende flankerende maatregelen vindt plaats in 2023/2024.
Een beleid Regionalisering milieustraten.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2022 2023 2024
Aantal kilo's restafval per inwoner per jaar (VANG-doelstelling)
230
215
215
210
200
Percentage afvalscheiding (% gescheiden afval op totaal)
70%
73%
73%
73%
73%
Aantal kilo’s restafval per inwoner per jaar (VANG-doelstelling) Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inzameling van het huishoudelijk afval. De landelijke VANGdoelstelling bedraagt 75% afvalscheiding en maximaal 100 kilogram huishoudelijk restafval per inwoner per jaar. Onze streefwaarde met betrekking tot de aantal kilogrammen huishoudelijk restafval per inwoner wijkt af wegens bedrijfsafval. Nog te veel bedrijven maken gebruik van de milieustraten. In O.L.A.Z.-verband lopen er onderzoeken naar toegangscontroles op de milieustraten.
Percentage afvalscheiding (percentage gescheiden afval op totaal) Zie bovenstaande.
72
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
7.4 Milieubeheer Wat willen we bereiken? Realiseren van een verduurzamingsslag om te komen tot een aardgasvrije gebouwde omgeving.
Wat gaan we ervoor doen? We zien een versnelling van de energietransitie. Bij nieuwbouw is aardgasloos bouwen de norm. Bij woningrenovatie is er groeiende aandacht voor energiebesparing en duurzame energieopwekking. Voor een verdere versnelling geven we richting aan de transitie naar een aardgasloze gebouwde omgeving met de Transitievisie Warmte (TVW). De vertaling van de TVW naar de praktijk doen we door samen met inwoners Wijkuitvoeringsplannen (WUP’s) op te stellen. We zorgen voor een concrete aanpak van diverse projecten, gericht op advies en ondersteuning aan inwoners en bedrijven. In Nederland streven we naar een volledig We stellen doelstellingen op en werken beleid uit. circulaire economie in 2050. Hierbij werken we toe naar het landelijke doel van 50% grondstoffenreductie in 2030 en een volledig circulaire economie in 2050. We doen dit samen met de andere Zeeuwse gemeenten. We ontwikkelen een aanpak voor de bestrijding van We benutten de Rijksgelden die we hiervoor energiearmoede. ontvangen hebben. We ontwikkelen een aanpak in samenwerking met andere Bevelandse gemeenten en voeren deze in 2024 en 2025 uit. We richten ons hierbij op zowel huur- als koopwoningen.
We ontwikkelen een aanpak binnen het Nationaal We werken gezamenlijk met de andere Zeeuwse Isolatie Programma om de komende jaren gemeenten aan de uitvoering van het Nationaal woningeigenaren te ondersteunen bij het isoleren Isolatie Programma. Dit programma loopt van 2024 van woningen. tot en met 2027. Uitvoering geven aan Klimaatadaptatiestrategie In 2024 vertalen we de provinciale strategie naar voor Zeeland (KasZ). lokale opgaven. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Wat willen we bereiken? Toegankelijke en goed onderhouden begraafplaatsen.
Wat gaan we ervoor doen? We houden de gemeentelijke begraafplaatsen op orde en geven uitvoering aan het bestaande begraafbeleid. We treffen voorbereidingen om de begraafplaats in Nisse uit te breiden. We werken tot slot aan oplossingen voor vervuilde grindpaden en situaties met open grond.
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Nota Bodembeheer en Bodemkwaliteitskaart (2023)
2032
Nota Duurzaam bodembeleid (2012)
2025
Gemeentelijk Waterplan (2016-2023)
2024
Gemeentelijk Rioleringsplan (2019-2023)
2024
73
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Omschrijving
Herzieningsdatum
Duurzaamheidsvisie (2018)
Niet van toepassing
Structuurvisie Borsele 2015-2020 (2014)
Nader te bepalen
Regionale Energie Strategie 2.0 (2023)
2025
Beheersverordening Begraafplaatsen (2012)
Nader te bepalen
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland Regionale uitvoeringsdienst Zeeland Gemeenschappelijke gezondheidsdienst Zeeland
74
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Wat mag het kosten? Baten en lasten Volksgezondheid en milieu
(bedragen x € 1.000)
Rekening 2022 Lasten 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
2023
2024
2025
2026
2027
1.047 1.891 3.002 1.295 342 7.578
1.485 1.136 2.700 2.546 404 8.272
1.503 1.387 2.696 1.202 363 7.150
1.503 1.307 2.675 1.227 362 7.075
1.466 1.311 2.647 1.247 358 7.028
1.379 1.348 2.646 1.272 358 7.002
Totaal baten
32 2.204 3.615 216 354 6.421
38 1.888 3.437 398 327 6.087
124 2.056 3.707 54 327 6.267
124 2.028 3.728 54 327 6.260
87 2.078 3.717 54 327 6.262
0 2.153 3.697 54 327 6.230
Saldo programma
1.157
2.185
883
814
766
772
120
1.306
0
0
0
0
162 1.199
0 879
0 883
0 814
0 766
0 772
Totaal lasten Baten 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Mutaties reserves Baten 0.10 Mutaties reserves Lasten 0.10 Mutaties reserves Totaal saldo programma
Financiële analyse (meerjarig)
Volksgezondheid Op dit taakveld komt het laatste deel terug van de Brede SPUK-regeling. De meeste bedragen lopen vanaf 2023 tot en met 2026. Niet alle bedragen hebben deze volledige looptijd. Doordat deze SPUKregeling loopt tot en met 2026 is er vanaf 2027 een vrijval te zien in zowel de lasten als de baten op dit taakveld. Verder is de stijging van de begroting van de GGD meegenomen binnen dit taakveld.
75
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Onderstaande onderdelen uit de Brede SPUK-regeling zijn verantwoord op dit taakveld: Thema 2024 2025 2026 Kansrijke Start € 20.193 € 20.193 € 25.230 Mentale Gezondheid € 6.310 € 6.310 € Aanpak overgewicht en obesitas € 22.086 € 22.086 € Valpreventie € 59.949 € 59.949 € 61.815 OKO & vroegsignalering alcoholproblematiek € 3.155 € 3.155 € Versterking kennis- en adviesfunctie GGD € 3.155 € 3.155 € Coördinatiekosten regionale aanpak € 9.213 € 9.213 € TOTAAL € 124.061 € 124.061 € 87.045
Riolering De lasten in 2024 stijgen ten opzichte van 2023 met ongeveer € 250.000. Onder andere hogere energielasten, meer uren van de buitendienst en een hogere bijdrage aan SaBeWa Zeeland veroorzaken deze stijging. Daarnaast doen we een dotatie van € 140.000 aan de egalisatievoorziening Rioolheffing conform het raadsbesluit van 5 oktober 2023. Deze dotatie loopt terug in de jaren 2025 tot en met 2027 waardoor de totale lasten licht dalen. Tegenover een daling van deze dotatie, staat een stijging van de kapitaallasten in de jaren 2026 en 2027 door de herinrichtingsplannen riolering. De baten stijgen conform eerdere raadsvoorstellen om de rioolheffing 100% kostendekkend te laten zijn. De hoogte van de opbrengst rioolheffing voor de jaren 2024 tot en met 2027 is gebaseerd op de tariefegalisatievoorziening. We zien de totale baten in 2025 dalen ten opzichte van 2024. Het wegvallen van de vergoeding voor de kolkenzuiger conform het raadsvoorstel van 20 april 2023 veroorzaakt dit.
Afval De kapitaallasten van het taakveld afval dalen licht de komende jaren. De baten van afval stijgen. Dit is conform eerdere raadsbesluiten om de afvalstoffenheffing 100% kostendekkend te laten zijn. Deze raming bestaat uit zowel de baten van afvalstoffenheffing als de onttrekking uit de egalisatievoorziening. De raming van de afvalstoffenheffing en de onttrekkingen aan de egalisatievoorziening zijn conform het raadsbesluit van 5 oktober 2023. Daarnaast begroten we ook een toename van opbrengsten uit reststromen de komende jaren.
Milieubeheer Het taakveld Milieubeheer bestaat grotendeels uit eenmalige middelen. Hierdoor zien we een sterke daling in 2024 ten opzichte van 2023 bij zowel de lasten als de baten. De hogere lasten in 2023 worden enerzijds veroorzaakt door de overheveling van Inter Bestuurlijk Programma (IBP)-middelen uit de resultaatbestemming van de jaarrekening en anderzijds door de specifieke uitkeringen Energiearmoedebestrijding en Nationaal Isolatieprogramma. Deze specifieke uitkeringen ramen we neutraal. Dat wil zeggen dat we bij de lasten een bedrag ramen en bij de baten hetzelfde bedrag ramen. Voor Energiearmoedebestrijding is dat bedrag € 263.000 en voor Nationaal Isolatie Programma is dat bedrag € 81.800. In de jaren 2024 tot en met 2027 zien we een lichte stijging van de lasten. Dit wordt veroorzaakt door een stijging van de bijdrage aan de RUD.
Begraafplaatsen en crematoria Binnen het taakveld Begraafplaatsen en crematoria zien we weinig verschillen. De kosten voor het onderhoud zijn licht gestegen. Daartegenover staat dat we minder interne uren besteden aan dit taakveld. In de jaren volgend op 2024 zien we een lichte daling, veroorzaakt door dalende kapitaallasten.
76
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Mutaties reserves (structureel) Voorheen deden we een structurele onttrekking aan de reserve IBP voor € 39.000 per jaar. Deze is komen te vervallen conform het raadsbesluit van 5 oktober 2023. Mutaties reserves (incidenteel) Het verschil aan de batenkant van de reserves in het jaar 2024 ten opzichte van 2023 wordt grotendeels veroorzaakt door de restantkredieten van de jaarrekening 2022. Hierdoor is het bedrag in 2024 lager dan in 2023. Deze bedragen komen ook terug aan de lastenkant in 2023. Deze benoemen we per programma en niet per taakveld. De belangrijkste restantkredieten zijn: ▪ Duurzaamheidsvisie (IBP) (€ 167.000); ▪ Energietransitie (IBP) (€ 150.396); ▪ Klimaatadaptatie (IBP) (€ 189.226); ▪ Toekomstbestendig wonen (IBP) (€ 188.858); ▪ Vitaal platteland (IBP) (€ 120.298); ▪ Uitvoeringskosten klimaatakkoord (€ 160.000); ▪ Asbestsanering (€ 73.598). Incidentele baten en lasten Er zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen.
77
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Programmadoelstellingen Het bevolkingsaantal van de gemeente Borsele blijft volgens de laatste prognoses tot 2035 stijgen en zal in samenstelling veranderen. Het passend faciliteren van deze groei vormt de komende jaren één van de belangrijkste uitdagingen. Onze ambitie is dan ook een passend woningaanbod te creëren voor jong en oud, arm en rijk, kleine en grote huishoudens, met of zonder zorg, waarbij vraag en aanbod zo goed mogelijk op elkaar aansluiten. Om voor al deze huishoudens aantrekkelijk te zijn, hebben we een woonomgeving nodig die aanspreekt. Het gaat meer om de kwaliteit van wonen. Het gaat niet alleen over bouwen, maar ook over wat we vernieuwen en toevoegen en op welke plek we dat doen. Daarnaast streven we naar een woningvoorraad met een meer duurzaam, robuust en toekomstbestendig karakter. Het bieden van kwaliteit in de woon- en leefomgeving is hierdoor nog belangrijker dan in het verleden. Om tot een passend woon- en leefklimaat te komen dat voorziet in de behoefte op (lange) termijn moeten we actief beleid voeren. Dit beleid dragen we breed uit in onze woonomgeving en visie op ruimtelijke ordening. Hier is een cruciale rol weggelegd voor de inwoners van onze gemeente alsmede voor onze andere partners: de woningcorporatie, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven.
8.1 Ruimte en leefomgeving Wat willen we bereiken? Opstellen omgevingsvisie.
Wat gaan we ervoor doen? De structuurvisie Borsele 2015-2020 had een looptijd tot en met 2020. Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Op basis van deze wet zijn wij verplicht een omgevingsvisie op te stellen. De omgevingsvisie is aan uw raad voorgelegd op 5 oktober 2023. Tegengaan van verpaupering van bebouwing in het Het ruimtelijk beleid voorziet in ruime buitengebied. mogelijkheden tot herbestemming van bedrijfsgebouwen en biedt ruimte voor het toevoegen van economische nevenactiviteiten aan bestaande bedrijfsactiviteiten. Wanneer zich concrete initiatieven voordoen, zullen we deze daar waar mogelijk honoreren. Realiseren van een toekomstbestendige In de nationale woon- en bouwagenda van maart woningvoorraad. 2022 is bepaald dat er in Nederland tot 2030 900.000 woningen gebouwd moeten worden, waarvan twee derde betaalbaar. Dit geldt zowel voor woningen in de koop- als in de huursector. De Provincie Zeeland heeft op basis hiervan prestatieafspraken met het Rijk gemaakt over de bouwopgave voor Zeeland (Zeeuwse Woondeal 2023). Ook staan hierin de afspraken voor de opgave voor regio De Bevelanden en voor de subregio gemeente Borsele. In 2024 trekken wij als regio De Bevelanden samen op om de gemaakte afspraken in de Zeeuwse Woondeal te realiseren.
78
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Bouwkavels beschikbaar krijgen om te voldoen aan In 2023 heeft de gemeenteraad een prioritering van de afspraken volgens de Zeeuwse Woondeal. woningbouwplannen vastgesteld om te kunnen voldoen aan onze bouwopgave volgens de afspraken in de Zeeuwse Woondeal (tot 2030). Wij pakken woningbouwprojecten volgens deze prioritering op. Wij leveren extra inspanningen om starters een betere kans te geven op de woningmarkt. We geven, onder regie van de rijksoverheid, Op het grondgebied van de gemeente Borsele is de uitvoering aan de rijkscoördinatieregelingen Zuid- aanleg van Zuid-West 380 kV afgerond. De nieuwe West 380 kV west, 150 kV kabel, Net op zee verbinding is eind april 2023 in gebruik genomen, IJmuiden Ver Alpha, Net op zee Nederwiek 1, waardoor de bestaande 380 kV-verbinding niet Hoogspanningstation omgeving Sloegebied, langer in gebruik is. De voorbereiding voor de sloop Waterstofnetwerk Zuidwest-Nederland, 380 kVhiervan vond in 2023 plaats. De daadwerkelijke hoogspanningsverbinding Zeeuws-Vlaanderen. sloop vindt plaats in 2024. De aanleg van de ondergrondse 150 kV verbinding van Goes naar Westdorpe op ons grondgebied is in juli 2023 gestart. De aanleg hiervan is in de eerste helft van 2024 gereed. In 2024 vindt de besluitvorming plaats van de Rijkscoördinatieregeling (RCR)-procedure Net op zee Nederwiek 1.
Daarnaast verwachten wij dat het ministerie van Economische Zaken (EZK) in 2024 een (planologische) procedure gaat voeren voor de realisatie van een nieuw 380 kV hoogspanningsstation in de omgeving van het Sloegebied. Dit is voor de aanleg van het Waterstofnetwerk Zuidwest-Nederland en voor een 380 kV hoogspanningsverbinding naar ZeeuwsVlaanderen. Het is belangrijk dat wij deze procedures nauwlettend volgen, in deze procedures meegenomen worden en daar waar nodig hierop reageren. Een goede verdeling van lusten en lasten als het rijk Bij de brief van 9 december 2022 heeft de minister ervoor kiest om twee nieuwe kerncentrales in de van Energie en Klimaat de routekaart nieuwbouw gemeente Borsele te bouwen. kerncentrales gepresenteerd aan de Tweede Kamer. Daarin is onder meer aangegeven dat de locatie Borssele de voorkeurslocatie is voor nieuwe kerncentrales. Het streven van de minister is om in 2024 de definitieve besluitvorming over onder meer de locatie aan de Tweede Kamer voor te leggen. Wij volgen deze ontwikkeling nauwlettend en reageren daar waar nodig (pro)actief op.
79
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Wat willen we bereiken? Vaststellen van een nieuwe regionale woonzorgvisie en uitwerken van een Borselse uitvoeringsagenda.
Wat gaan we ervoor doen? Wij stellen in 2024 een nieuwe regionale woonzorgvisie vast ter vervanging van de bestaande Regionale Woonvisie De Bevelanden 2019-2023. Woon(zorg)behoefteonderzoeken en gesprekken met diverse stakeholders hebben bijgedragen aan een gedegen analyse om tot een heldere visie te komen. Daarna werken we aan een uitvoeringsagenda voor de gemeente Borsele. Een goede woonomgeving rondom het Sloegebied. Sloerandbeleid algemeen: bijdragen leveren aan de leefbaarheid van (de dorpen in) de Sloerandzone, onder andere door inzet van de Sloerandreserve voor in dat gebied wenselijke voorzieningen. Groenproject ’t Sloe: ontwikkeling van ongeveer 200 hectare multifunctioneel bos in een zoekgebied van ongeveer 280 hectare. Als we het aantal hectaren kunnen uitbreiden, dan zetten wij deze mogelijkheid in.
Beschikbaarheid van een duurzame parkeergelegenheid voor vrachtwagens.
We streven naar het ontwikkelen van een nieuwe visie op de Sloerand waarbij we het Sloerandbeleid en Groenproject ’t Sloe herzien en borgen binnen het plan dat wordt ontwikkeld voor de versterking van de leefkwaliteit in Borsele. Dit met het oog op alle ontwikkelingen in het kader van de grootschalige energietransitie. Hierbij kijken we naar voorbeelden zoals de ontwikkelde koppelingsgebieden aan de Vlaamse kant van het North Sea Port District. Wij kiezen voor een positieve insteek voor wat betreft het idee van North Sea Port om een Central Gate te ontwikkelen. Een Central Gate is een centrale verzamelplaats voor vrachtwagens als toegang tot de terminals in het Sloegebied. De plaats is uitgerust met innovatieve faciliteiten en een veilige rust- en overnachtingsmogelijkheid voor vrachtwagenchauffeurs. In het uitvoeringsprogramma ‘Schakelen met Raad en Daad’ 2022-2026 is vastgesteld dat deze ontwikkeling binnen de havencontouren moet plaatsvinden met voldoende groene buffers. Op 20 april 2023 is door de gemeenteraad een motie aangenomen, die inhoudt dat een grootschalige parking en/of Central Gate op de locatie Assenburgweg niet als wenselijk wordt gezien. Ondanks dat North Sea Port bekend is met deze motie voert zij toch een haalbaarheidsstudie uit naar de geschiktheid van deze locatie. Wij wachten de locatiekeuze verder af.
80
Gemeente Borsele 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wat willen we bereiken? Het behouden van een financieel gezond grondbedrijf dat invulling geeft aan de ruimtelijke ambities van de gemeente.
Programmabegroting 2024
Wat gaan we ervoor doen? Bouwgrond voor woningen en bedrijven bieden we te koop aan of geven we in erfpacht uit. Het nieuwe woningbouwplan Platepolder is in de verkoop. De bouwkavels die in aanmerking komen voor projectmatige ontwikkeling zijn inmiddels verkocht aan de ontwikkelaar en de woningcorporatie. Ook de verkoop van de particuliere kavels loopt goed. Een aantal kavels is reeds verkocht. De overige kavels zijn allemaal in optie genomen door geïnteresseerden. Naast Platepolder lopen er planologische voorbereidingen om woningbouw op korte termijn mogelijk te maken in Nisse, ’s-Heer Abtskerke, Oudelande en ’s-Gravenpolder. In de laatste drie kernen bouwen we ook flexwoningen. In de verkavelingsplannen van ’s-Heer Abtskerke en Oudelande hebben we ook de reguliere woningbouwuitbreiding meegenomen, zodat we na het realiseren van de flexwoningen zo snel mogelijk door kunnen gaan met reguliere woningbouw. In 2024 stellen we een nieuw grondbeleid vast in een Nota Grondbeleid en een Nota Kostenverhaal waarin de laatste ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving over het grondbeleid zijn verwerkt.
8.3 Wonen en bouwen Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Vaststellen van en uitvoering geven aan een nieuwe In 2023 hebben we samen met Beveland Wonen, de raamovereenkomst prestatieafspraken. huurdersvereniging en de Bevelandse gemeenten de bestaande raamovereenkomst prestatieafspraken 2020-2023 geëvalueerd. In 2024 stellen we de nieuwe raamovereenkomst voor de komende jaren vast. Op basis van deze afspraken worden er jaarlijks regionale prestatieafspraken gemaakt. Per jaar evalueren we deze. We geven uitvoering aan de afspraken die onder andere betrekking hebben op leefbaarheid, beschikbaarheid, kwaliteit, duurzaamheid en wonen & zorg in relatie tot de voorraad sociale huurwoningen.
81
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Wat willen we bereiken? Fatsoenlijke en humane huisvesting voor arbeidsmigranten.
Wat gaan we ervoor doen? We zien toe op de naleving van het (regionale) beleid. Controle van bestaande huisvesting en handhaving op illegale situaties is één van onze speerpunten. Met onze inspanning willen we realiseren dat de huisvesting voor arbeidsmigranten voldoet aan de eisen van het regionale beleid. Waar mogelijk faciliteren wij nieuwe huisvestingsinitiatieven. In 2024 evalueren we de regionale afspraken over de huisvesting van arbeidsmigranten in De Bevelanden en stellen we het beleid waar nodig bij. Implementatie van de Wet kwaliteitsborging voor De Wkb treedt naar verwachting vanaf 1 januari het bouwen (Wkb). 2024 stapsgewijs in werking. Het doel van de wet is het verbeteren van het bouwtoezicht en de bouwkwaliteit. Het bouwtoezicht wordt uitgevoerd door de private sector. Daarnaast wordt de aansprakelijkheid van particuliere en professionele opdrachtgevers uitgebreid. De handhaving op overtredingen blijft een verantwoordelijkheid van de gemeente. In 2024 monitoren we onze opgestelde werkprocessen en onderlinge werkafspraken. Uitvoering geven aan het Op 12 juli 2021 is het meest recente HUP 2021 Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP). vastgesteld. Het HUP maakt inzichtelijk hoe wij de beschikbare capaciteit en middelen inzetten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Wij geven uitvoering aan het HUP 2021.
In de loop van 2024 stellen we een nieuwe integrale HUP vast die aangepast is aan de nieuwe wetgeving. Hierin wordt aandacht besteed aan openbare orde en veiligheid/handhaving. Uitvoering geven aan de Verordening Starterslening Vanuit de revolverende fondsen zijn er nog en Verordening Regeling Particuliere middelen beschikbaar voor het verstrekken van Woningverbetering 1 en 2. startersleningen en stimuleringsleningen. Een revolverend fonds is een fonds waaruit budget wordt toegekend aan derden, waarbij de inkomsten weer worden aangewend om opnieuw te worden ingezet. De geldverstrekking vindt plaats in de vorm van een lening met een laag rentepercentage. De Verordening Starterslening is geactualiseerd en vastgesteld in januari 2023. Wij actualiseren de Verordening Regeling Particuliere Woningverbetering 1 en 2 in 2024. Daarnaast onderzoeken wij of er nog andere regelingen mogelijk zijn om starters tegemoet te komen.
82
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Wat willen we bereiken? Actualiseren van het beeldkwaliteitsbeleid.
Wat gaan we ervoor doen? Met een raadswerkgroep actualiseren we het algemene beeldkwaliteitsbeleid waarbij we rekening houden met een mate van flexibiliteit. We laten dit beleid onderdeel uitmaken van het vast te stellen omgevingsplan (gereed 2026). In 2024 herijken we het beeldkwaliteitsbeleid voor actuele kwesties. Bijvoorbeeld: zonnepanelen binnen beschermde dorpsgezichten, windturbines in het buitengebied en toegangspoorten bij woningen. We monitoren de markt en onderzoeken waar mogelijkheden liggen voor de middellange termijn. De gemeenteraad heeft in 2023 een prioritering van woningbouwplannen vastgesteld. Om te kunnen voldoen aan de afspraken in de Zeeuwse Woondeal gaan wij verder met de voorbereidende werkzaamheden om woningbouw mogelijk te maken op onze voorraad strategische gronden volgens de vastgestelde prioritering. Waar nodig en mogelijk gaan we over tot (ver)koop/ruil van gronden om onze grondpositie te behouden of te versterken.
Een voorraad strategische gronden beheren waardoor we adequaat kunnen inspelen op de behoefte naar bouwgrond in grondexploitaties.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2022 2023 2024
Aantal woningen naar eigendom (% huur)
4,9%
5,0%
5,0%
5,0%
5,1%
Aantal woningen naar eigendom (% sociale huur)
20,6%
21,0%
21,0%
21,0%
20,6%
Aantal afgegeven startersleningen
4
6
8
4
6
Aantal afgegeven leningen particuliere woningverbetering
2
1
4
2
8
Aantal woningen naar eigendom (% koop)
74,5%
74,0%
74,0%
74,0%
74,3%
Aantal nieuwbouwwoningen (start bouw)
137
79
80
90
100
Percentage leegstaande woningen
4,0%
4,0%
4,0%
4,0%
4,0%
Aantal woningen naar eigendom (percentage koop) Deze indicator geeft inzicht in het aantal woningen dat in eigendom is van particulieren zodat wij kunnen monitoren of ons woningaanbod aansluit bij de vraag. De verwachting is dat het aandeel koopwoningen licht zal dalen vanwege de bouw van meer sociale huurwoningen in 2024 (onder andere flexwoningen).
Aantal woningen naar eigendom (percentage huur) Deze indicator geeft inzicht in het aantal woningen in de particuliere verhuur zodat wij kunnen monitoren of ons woningaanbod aansluit bij de vraag. De verwachting is dat het aandeel particuliere huurwoningen gelijk blijft.
83
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Aantal woningen naar eigendom (percentage sociale huur) Deze indicator geeft inzicht in het aantal sociale huurwoningen zodat wij kunnen monitoren of ons woningaanbod aansluit bij de vraag. De verwachting is dat het aantal sociale huurwoningen licht zal stijgen vanwege de bouw van meer sociale huurwoningen in 2024 (onder andere flexwoningen).
Aantal afgegeven startersleningen Met het aantal afgegeven startersleningen krijgen we een beeld van de inzet van de gemeente bij de ondersteuning van starters op de woningmarkt. De verwachting is dat de vraag naar startersleningen zal toenemen vanwege een toename van het aantal starters op de woningmarkt.
Aantal afgegeven leningen particuliere woningverbetering Met de afgegeven leningen particuliere woningverbetering krijgen we een beeld van de inzet van de gemeente bij de verbetering van de bestaande woningvoorraad. De verwachting is dat de vraag naar leningen voor particuliere woningverbetering zal toenemen. Dit sluit aan bij het actieve duurzaamheidsbeleid van de overheid.
Aantal nieuwbouwwoningen (start bouw) Deze indicator geeft inzicht in het aantal woningen dat elk jaar gebouwd wordt in de gemeente Borsele. Hiermee kunnen we de groei van de woningvoorraad monitoren. De verwachting voor 2024 is dat er meer woningen gebouw worden dan in 2023 vanwege de versnelde bouw van flexwoningen.
Percentage leegstaande woningen Langdurige leegstand kan leiden tot verloedering, verval en onveiligheid. We streven naar een leegstand van maximaal 6%. Leegstaande woningen zijn woningen waar geen bewoners staan ingeschreven. We verwachten dat het aantal leegstaande woningen gelijk blijft.
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Landschapsbeleidsplan (1995)
Niet van toepassing
Nota Grondbeleid (2015)
2024
Nationale Omgevingsvisie (2020)
Niet van toepassing
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (2012)
Niet van toepassing
Subsidieverordening duurzaam bouwen op bedrijfsterreinen Borsele (2014)
Niet van toepassing
Agenda Wonen in De Bevelanden 2025 (2020)
Niet van toepassing
Regionale Woonvisie De Bevelanden (2019-2023)
2024
Zeeuwse Woondeal 2023
N.t.b.
Sloerandbeleid (1994)
2024
Visie Groenproject ’t Sloe (2000)
Niet van toepassing
Projectenatlas (2017)
Niet van toepassing
Beeldkwaliteitsnota Borsele (2013)
Integreren in Omgevingsplan Borsele
Beeldkwaliteitsnota Borsele geïntegreerd in Omgevingsplan Buitengebied (2018)
84
Niet van toepassing
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Omschrijving
Herzieningsdatum
Zeeuwse Omgevingsvisie (2021)
Niet van toepassing
Zeeuwse Omgevingsverordening Zeeland (2022)
Niet van toepassing
Dorpsvernieuwing 2.0: Beleidsnota aanpak aandachtslocaties (2016)
Niet van toepassing
Omgevingsvisie (2023)
Niet van Toepassing
Handhavingsuitvoeringsprogramma gemeente Borsele 2021 (HUP)
2024
Regionale afspraken huisvesting arbeidsmigranten De Bevelanden (2020)
2024
Beleidsnota Huisvesting arbeidsmigranten (2016)
Niet van toepassing
Verordeningen Regeling Particuliere Woningverbetering gemeente Borsele 1 en 2024 2 (2017) Verordening Starterslening gemeente Borsele (2022)
Niet van toepassing
Woonvisie Borsele ‘groeien in kwaliteit’ (2025-2019)
Nader te bepalen
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Geen
85
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Wat mag het kosten? Baten en lasten Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Rekening 2022 Lasten 5.5 Cultureel erfgoed 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen
2023
2024
(bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
162 643
0 1.486
0 646
0 646
0 646
0 646
2.462 1.689 4.956
1.899 2.389 5.774
1.972 1.519 4.137
1.972 1.519 4.137
1.972 1.519 4.137
1.972 1.519 4.137
33 25
0 160
0 160
0 160
0 160
0 160
Totaal baten
3.492 1.935 5.485
1.899 176 2.235
1.972 355 2.487
1.972 355 2.487
1.972 355 2.487
1.972 355 2.487
Saldo programma
-529
3.539
1.651
1.651
1.651
1.651
2.056
2.876
0
0
0
0
2.443 -142
678 1.341
0 1.651
0 1.651
0 1.651
0 1.651
Totaal lasten Baten 5.5 Cultureel erfgoed 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen
Mutaties reserves Baten 0.10 Mutaties reserves Lasten 0.10 Mutaties reserves Totaal saldo programma
Financiële analyse (meerjarig)
Cultureel erfgoed De lasten die in 2022 zijn opgenomen betreffen de lasten van Dorpsvernieuwing. Vanaf 2023 is het budget opgenomen onder het taakveld wonen en bouwen.
Ruimte en leefomgeving Het grote verschil in de lasten van 2024 ten opzichte van 2023 is de investering in het Sloebos (€ 977.000). Verder geen bijzonderheden op dit taakveld.
Bouwgrondexploitatie Het taakveld grondexploitatie is budgettair neutraal in de begroting opgenomen. Positieve of negatieve resultaten vangen we op door de reserve Bouwgrondexploitaties. Jaarwinsten van grondexploitaties worden in de jaarrekening verantwoord. Vanwege het ‘incidentele’ karakter van deze jaarwinsten worden deze in de begroting niet opgenomen.
86
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Wonen en bouwen Met ingang van 2024 treedt de Omgevingswet en de Wkb in werking. De gevolgen zijn sterk afhankelijk van de lokale ambities, beleidsinvulling en inrichting keuzes. Met de actuele cijfers en berekeningen ramen we de legesopbrengsten vanaf 2024 aanzienlijk hoger conform de Kadernota 2024-2027. Dit leidt tot een structureel voordeel van ongeveer € 175.000. Mede door de ingang van deze nieuwe wet- en regelgeving worden er meer interne uren verantwoord op dit taakveld. Verder nemen we de lasten van de applicaties van de Omgevingswet mee van € 20.000, conform de Kadernota 2024-2027.
Mutaties reserves (structureel) Op dit taakveld zijn er geen structurele dekkingen vanuit de reserves.
Mutaties reserves (incidenteel) Het verschil in de lasten van 2024 ten opzichte van 2023 wordt grotendeels veroorzaakt door de restantkredieten van de jaarrekening 2022. Deze benoemen we per programma en niet per taakveld. De belangrijkste restantkredieten zijn: ▪ Omgevingswet (€ 466.000); ▪ Resultaat grondexploitaties (neutraal) (€ 678.000); ▪ Dorpsvernieuwing (€ 422.000); ▪ Sloebos (€ 977.000); ▪ Regionale Woonvisie (€ 20.000); ▪ Applicaties Wabo (€ 45.000); ▪ Inhuur op het gebied van wonen en bouwen (€ 240.000). Incidentele baten en lasten Er zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen.
87
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Financieel overzicht programma's Totaaloverzicht programma's 2024
Lasten
Baten
Saldo
Programma Bestuur en ondersteuning
16.025
54.576
38.551
Programma Veiligheid
3.060
10
-3.050
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat
3.872
43
-3.828
Programma Economie
445
187
-258
Programma Onderwijs
2.833
599
-2.234
Programma Sport, cultuur en recreatie
4.719
306
-4.413
Programma Sociaal domein
26.764
4.211
-22.552
Programma Volksgezondheid en milieu
7.150
6.267
-883
Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
4.137
2.487
-1.651
Exploitatiesaldo
69.006
68.687
-319
0
417
417
69.006
69.104
98
Meerjarenoverzicht saldi programma's
2025
2026
2027
Programma Bestuur en ondersteuning
38.600
38.241
38.091
Programma Veiligheid
-3.079
-3.138
-3.167
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat
-3.944
-4.007
-4.049
Programma Economie
-64
-64
-64
Programma Onderwijs
-2.299
-2.257
-2.251
Programma Sport, cultuur en recreatie
-4.464
-4.414
-4.415
Programma Sociaal domein
-22.596
-22.213
-22.055
-814
-766
-772
Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
-1.651
-1.651
-1.651
Exploitatiesaldo
-311
-269
-334
Resultaatbestemming
390
343
347
Totaal
79
75
13
Resultaatbestemming Totaal
Programma Volksgezondheid en milieu
88
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Totale begroting Jaarrekening - Salarissen en sociale lasten - Belastingen - Grond - Duurzame goederen - Pachten - Sociale uitkeringen in natura - Ingeleend personeel - Overige goederen en diensten - Sociale uitkeringen in geld - Subsidies - Inkomensoverdrachten - Rijk - Inkomensoverdrachten gemeenten - Inkomensoverdrachten gemeenschappelijke regelingen - Inkomensoverdrachten provincies - Inkomensoverdrachten waterschappen - Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen - Inkomensoverdrachten onverdeeld - Kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen - Kapitaaloverdrachten onverdeeld - Rente - Financiële transacties - Mutaties reserves - Mutaties voorzieningen - Afschrijvingen - Toegerekende reële en bespaarde rente - Overige verrekeningen Uitgaven
Begrotingen
Meerjarenraming
2022 12.576.585 404.253 584.000 2.252.859 1.488 1.596.649 1.070.923 12.586.615 4.666.711 298.941 1.658.380
2023 14.401.979 274.286 0 3.203.408 0 1.663.000 1.264.748 16.698.412 4.093.600 538.734 1.634.200
2024 15.240.000 274.664 0 2.195.435 0 1.792.000 344.528 10.070.936 3.727.600 0 1.746.200
2025 15.240.000 274.664 0 2.195.435 0 1.791.000 267.028 10.130.397 3.727.600 0 1.756.200
2026 15.240.000 274.664 0 2.195.435 0 1.793.000 267.028 10.025.372 3.727.600 0 1.736.200
2027 15.240.000 274.664 0 2.195.435 0 1.793.000 267.028 9.673.914 3.727.600 0 1.601.200
76.607
569.369
497.869
495.869
495.869
495.869
20.478.955
21.325.911
22.104.024
22.344.332
22.124.767
22.148.009
11.300
0
0
0
0
0
1.382.636
1.328.000
1.450.000
1.450.000
1.450.000
1.450.000
2.379.988
2.350.420
2.716.609
2.645.934
2.620.054
2.620.054
0
3.221.710
89.000
90.000
29.000
29.000
2.700
82.160
82.160
82.160
82.160
82.160
0 387.274 995 17.044.043 1.555.524 1.602.249
37.200 468.856 280.573 4.183.914 66.755 2.178.427
0 544.025 2.746.000 0 206.755 2.447.588
0 643.700 2.981.000 0 131.755 2.844.514
0 606.750 1.951.000 0 71.755 2.868.989
0 632.500 2.001.000 0 66.755 2.987.714
488.306 139.252 83.247.234
484.149 154.000 80.503.811
537.952 193.000 69.006.345
639.460 193.000 69.924.048
627.957 193.000 68.380.600
608.639 193.000 68.087.541
89
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Jaarrekening - Belastingen op producenten - Belastingen op huishoudens - Grond - Duurzame goederen - Pachten - Eigen bijdragen en verhaal sociale uitkeringen in natura - Uitgeleend personeel - Huren - Leges en andere rechten - Overige goederen en diensten - Inkomensoverdrachten - Rijk - Inkomensoverdrachten gemeenten - Inkomensoverdrachten gemeenschappelijke regelingen - Inkomensoverdrachten provincies - Inkomensoverdrachten - overige overheden - Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen - Rente - Dividenden en winsten - Financiële transacties - Mutaties reserves - Mutaties voorzieningen - Toegerekende reële en bespaarde rente - Overige verrekeningen Inkomsten Saldo in EURO
Begrotingen
Meerjarenraming
2022 8.670.936 2.237.164 4.509.179 8.251 217.982
2023 8.696.000 1.955.000 5.449 315.000 195.100
2024 8.941.000 2.005.000 5.449 0 195.100
2025 8.991.000 2.373.000 5.449 0 195.100
2026 9.727.500 2.423.000 5.449 0 195.100
2027 9.827.500 2.488.000 5.449 0 195.100
21.841 41.948 487.863 5.749.495 1.324.168 49.243.430
33.000 44.500 623.622 4.289.629 1.490.398 46.866.898
33.000 37.000 630.448 4.582.188 1.399.531 47.982.570
33.000 37.000 630.448 4.662.188 1.306.531 48.492.257
33.000 37.000 630.448 4.702.188 1.306.531 44.908.452
33.000 37.000 630.448 4.702.188 1.306.531 44.420.597
502.213
122.602
122.602
122.602
122.602
122.602
530.555
0
0
0
0
0
35.000
0
0
0
0
0
50.098
168.000
105.000
0
0
0
262.602 42.764 2.522.076 0 6.221.738 0
10.000 35.500 145.000 440.000 13.205.696 0
10.000 29.300 425.000 0 417.158 145.000
10.000 23.000 505.000 0 390.158 86.000
10.000 16.600 1.830.000 0 343.158 35.000
10.000 10.300 1.830.000 0 347.158 25.000
428.888 139.043 83.247.234 0
479.766 1.382.651 80.503.811 0
533.569 1.505.577 69.104.492 -98.147
635.077 1.505.577 70.003.387 -79.339
623.574 1.505.577 68.455.179 -74.579
604.256 1.505.577 68.100.706 -13.165
90
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
PARAGRAFEN
91
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2024
Paragraaf Lokale heffingen Algemeen Iedere inwoner van de gemeente Borsele is verplicht lokale heffingen te betalen die op hem betrekking hebben. Het doel van deze heffingen is het genereren van inkomsten die we gebruiken voor de dekking van de uitgaven van de gemeente. In onze gemeente kennen we verschillende belastingen en heffingen die via verordeningen door de gemeenteraad zijn vastgesteld. De lokale belastingdruk bestaat uit de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. We berekenen deze op basis van een driepersoonshuishouden met een koopwoning van € 300.000 (Bron: COELO). We hielden tot een aantal jaar geleden rekening met een woningwaarde van € 200.000, maar door de stijgende woningprijzen hebben we deze waarde bijgesteld. De lastendruk wordt vergeleken met een vergelijkbare gemeente in de regio. Wij hebben hiervoor de gemeente Reimerswaal gekozen. De gegevens komen uit de lokale lasten-calculator van Centrum voor Onderzoek van de Economie van Lagere Overheden (COELO). Lastendruk 2023 Lastensoort
Borsele Reimerswaal Bedrag Stijging t.o.v. Bedrag Stijging t.o.v. vorig jaar vorig jaar Onroerendezaakbelasting € 331 4,1% € 261 3,9% Afvalstoffenheffing € 382 5,6% € 359 -3,0% Rioolheffing € 190 -15,3% € 278 11,5% Totaal 903 -0,1% 897 3,1%