CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

[20ink10019] - Onderzoeksrapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020.pdf

Informatiebijeenkomst 9 februari 2021, gemeente BorneBij agendapunt: Woningmarktonderzoek Hengelo en Borne 2020 (Rigo rapport)27.061 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

30

f i g u u r 5 - 1 O nt w i k ke l i n g w o n i n g b e h o e f te in ko m e n s g ro e p e n in d e p a rt ic u l ie re h u u rs e c to r to t d e l i b e r a l i s a t i e g r e n s ( € 7 3 7 ) i n 2 0 3 0 e n 2 0 4 0 in B o rn e

Bron: RIGO woningmarktsimulatie f i g u u r 5 - 2 O nt w i k ke l i n g w o n i n g b e h o e f te in ko m e n s g ro e p e n in d e p a rt ic u l ie re h u u rs e c to r to t d e l i b e r a l i s a t i e g r e n s ( € 7 3 7 ) i n 2 0 3 0 e n 2 0 4 0 in H e n g e lo

Bron: RIGO woningmarktsimulatie

Samenvatting Hieronder vatten we de belangrijkste resultaten uit dit hoofdstuk per gemeente samen: Borne  Volgens onze trendmatige woningbehoefteraming neemt de behoefte aan corporatiewoningen onder de liberalisatiegrens (€737) in Borne tot 2030 toe met circa 140 woningen. Daarna neemt de behoefte weer af, als gevolg van de verwachte krimp van het aantal huishoudens.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

31

 De toename van de behoefte tot 2030 manifesteert zich met name in het segment tussen de kwaliteitskortingsgrens tot de eerste aftoppingsgrens.  Als de koopkrachtontwikkeling de komende jaren tegenvalt, neemt de behoefte aan corporatiewoningen in het sociale segment (en de goedkopere huurklassen daarbinnen) tot 2030 sterker toe.  Daarnaast is de behoefte aan corporatiewoningen ook afhankelijk van de goedkope scheefheid en de mate waarin particuliere verhuurders woningen in het sociale huursegment blijven aanbieden. Hengelo  Volgens onze trendmatige woningbehoefteraming neemt de behoefte aan corporatiewoningen onder de liberalisatiegrens (€737) in Hengelo tot 2030 af met circa 180 woningen. Ook daarna is sprake van een krimpende behoefte.  De afname van de behoefte tot 2030 manifesteert zich in alle huurprijssegmenten, inclusief de vrije sector.  Als de koopkrachtontwikkeling de komende jaren tegenvalt, neemt de behoefte aan corporatiewoningen in het sociale segment (en de goedkopere huurklassen daarbinnen) tot 2030 wel toe.  Daarnaast is de behoefte aan corporatiewoningen ook afhankelijk van de goedkope scheefheid en de mate waarin particuliere verhuurders woningen in het sociale huursegment blijven aanbieden.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

32

Woonlasten en bestedingsruimte van huurders In dit hoofdstuk bieden we inzicht in de woonlasten van huurders van Welbions en gaan we aan de hand van hun bestedingsruimte in op eventuele betaalrisico ’s.

Actuele woonlasten Onder woonlasten worden de volgende kostenposten verstaan: huur, gas, water, elektriciteit, lokale belasting en waterschapsbelasting. Onder de netto huurlasten worden de huurlasten verstaan na aftrek van een eventuele huurtoeslag die een huurder ontvangt. De primaire doelgroep komt in aanmerking voor huurtoeslag, waardoor de huurlasten van deze doelgroep lager uitvallen dan die van de andere doelgroepen. Voor een doorsnee huurder van Welbions in Borne bedragen de woonlasten €595 per maand (tabel 6-1). Het grootste gedeelte van dit bedrag bestaat uit de netto huur: €420. Ook de energierekening is van wezenlijke omvang: het mediane bedrag dat wordt betaald aan energiekosten voor sociale huurders in Borne is €120 per maand. Daarnaast wordt maandelijks ongeveer €45 betaald aan lokale lasten, zoals rioolheffing en zuiveringsheffing en aan water. In Hengelo zijn de woonlasten voor een doorsnee huurder van Welbions € 540 per maand (tabel 6-2). De mediane netto huur per maand bedraagt €360. Daarnaast, vergelijkbaar met de woonlasten in Borne, betaalt een doorsnee huurder €115 per maand aan energiekosten en ongeveer €55 per maand aan lokale lasten, zoals rioolheffing, zuiveringsheffing en water.

ta b e l 6 - 1 Wo o n l a st e n , b e s te e d b a a r h u is h o u d e n s in ko m e n e n w o o n q u o te s v a n h u u rd e rs v a n s o c i a l e h u u r w o n i n g e n v a n We l b i o n s ( to t € 7 3 7 ) in B o rn e , b e d ra g e n p e r m a a n d e n p e r ce n ta g e s ( i n m e d i a n e n 8) p e r i n ko m e n s g ro e p 2 0 2 0 Borne

minima

secund. doelgr. € 545

middeninkomens € 605

hogere inkomens € 595

totaal

€ 280

overig prim. dg. € 355

netto huurlasten (na aftrek HT) gas en elektriciteit

€ 125

€ 115

€ 115

€ 125

€ 145

€ 120

lokale lasten en water

€ 45

€ 45

€ 45

€ 60

€ 60

€ 45

totale woonlasten

€ 465

€ 535

€ 715

€ 775

€ 785

€ 595

besteedbaar inkomen

€ 1.170

€ 1.585

€ 1.915

€ 2.540

€ 3.280

€ 1.670

huurquote

24%

23%

28%

24%

17%

24%

energiequote

9%

7%

6%

4%

4%

7%

belastingquote

4%

3%

3%

2%

2%

3%

woonquote

37%

34%

36%

31%

23%

34%

€ 420

Bron: Welbions, Gemeenten Hengelo en Borne, RIGO woningmarktsimulatie

8

Omdat in de tabel medianen zijn weergegeven tellen de netto huur en de overige woonlasten niet exact op tot de totale woonlasten. De mediaan is de middelste waarde in een reeks getallen die gerangschikt zijn naar grootte. Dat wil zeggen dat 50% van de getallen onder de mediaan ligt en 50% van de getallen boven de mediaan. Het voordeel van een mediaan is dat deze minder gevoelig is voor uitschieters dan het gemiddelde.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

33

ta b e l 6 - 2 Wo o n l a st e n , b e s te e d b a a r h u is h o u d e n s in ko m e n e n w o o n q u o te s v a n h u u rd e rs v a n s o c i a l e h u u r w o n i n g e n v a n We l b i o n s ( to t € 7 3 7 ) in H e n g e lo, b e d ra g e n p e r m a a n d e n p e r ce n ta g e s ( i n m e d i a n e n 9) p e r i n ko m e n s g ro e p 2 0 2 0 Hengelo

minima

secund. doelgr. € 520

middeninkomens € 555

hogere inkomens € 580

totaal

€ 275

overig prim. dg. € 320

netto huurlasten (na aftrek HT) gas en elektriciteit

€ 120

€ 115

€ 110

€ 115

€ 140

€ 115

lokale lasten en water

€ 50

€ 55

€ 55

€ 65

€ 65

€ 55

totale woonlasten

€ 450

€ 500

€ 690

€ 740

€ 790

€ 540

besteedbaar inkomen

€ 1.090

€ 1.500

€ 1.865

€ 2.445

€ 3.400

€ 1.620

huurquote

24%

22%

27%

21%

17%

23%

energiequote

10%

7%

6%

4%

4%

7%

belastingquote

4%

4%

3%

2%

2%

3%

woonquote

39%

33%

35%

28%

23%

34%

€ 360

Bron: Welbions, Gemeenten Hengelo en Borne, RIGO woningmarktsimulatie

De woonquotes (de woonlasten in relatie tot het inkomen) laten geen grote veranderingen zien ten opzichte van 2018. Ook tussen de gemeente zijn geen grote verschillen zichtb aar. Volgens verwachting ligt de woonquote voor huishoudens met een inkomen onder sociaal minimum het hoogst, gevolgd door de primaire en secundaire doelgroepen . De woonquote neemt af, naarmate het inkomen hoger is. De woonlasten beslaan dus een kleiner deel van het inkomen voor huishoudens met een hoger inkomen. In tabel 6-3 en tabel 6-4 zijn de woonlasten en woonquotes van huurders die behoren tot de (primaire of secundaire) doelgroep verder uitgesplitst naar huishoudengroepen.

9

Omdat in de tabel medianen zijn weergegeven tellen de netto huur en de overige woonlasten niet exact op tot de totale woonlasten. De mediaan is de middelste waarde in een reeks getallen die gerangschikt zijn naar grootte. Dat wil zeggen dat 50% van de getallen onder de mediaan ligt en 50% van de getallen boven de mediaan. Het voordeel van een mediaan is dat deze minder gevoelig is voor uitsch ieters dan het gemiddelde.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

34

ta b e l 6 - 3 Wo o n l a st e n , b e s te e d b a a r h u is h o u d e n s in ko m e n e n w o o n q u o te s v a n h u u rd e rs v a n s o c i a l e h u u r w o n i n g e n v a n We l b i o n s ( to t € 7 3 7 ) u it d e (p r im a i re o f s e c u n d a i re ) d o e lg ro e p i n B o r n e , b e d r a g e n p e r m a a n d e n p e r ce n ta g e s ( in m e d ia n e n ) p e r h u is h o u d e n s g ro e p , 2 0 2 0 Borne

1ps tot 65 jaar € 445

1ps 65+

2ps 65+

gezin

totaal

€ 350

2ps tot 65 jaar € 470

€ 355

€ 365

€ 375

gas en elektriciteit

€ 105

€ 110

€ 125

€ 135

€ 140

€ 120

lokale lasten en water

€ 45

€ 45

€ 60

€ 60

€ 60

€ 45

totale woonlasten

€ 535

€ 515

€ 700

€ 545

€ 580

€ 545

€ 1.420

€ 1.425

€ 2.135

€ 1.930

€ 1.935

€ 1.600

huurquote

28%

25%

22%

18%

20%

24%

energiequote

7%

7%

6%

7%

7%

7%

belastingquote

3%

3%

3%

3%

3%

3%

woonquote

39%

36%

29%

29%

31%

35%

netto huurlasten (na aftrek HT)

besteedbaar huishoudensinkomen

Bron: Welbions, Gemeenten Hengelo en Borne, RIGO woningmarktsimulatie ta b e l 6 - 4 Wo o n l a st e n , b e s te e d b a a r h u is h o u d e n s in ko m e n e n w o o n q u o te s v a n h u u rd e rs v a n s o c i a l e h u u r w o n i n g e n v a n We l b i o n s ( to t € 7 3 7 ) u it d e (p r im a i re o f s e c u n d a i re ) d o e lg ro e p i n H e n g e l o , b e d r a g e n p e r m a a n d e n p e r c e nta g e s ( in m e d ia n e n ) p e r h u is h o u d e n s g ro e p , 2020 Hengelo

1ps tot 65 jaar € 300

1ps 65+

2ps 65+

gezin

totaal

€ 360

2ps tot 65 jaar € 385

€ 380

€ 310

€ 330

gas en elektriciteit

€ 105

€ 115

€ 130

€ 130

€ 130

€ 115

lokale lasten en water

€ 50

€ 50

€ 65

€ 65

€ 65

€ 55

totale woonlasten

€ 465

€ 525

€ 575

€ 570

€ 525

€ 510

€ 1.080

€ 1.465

€ 1.905

€ 1.985

€ 1.805

€ 1.520

huurquote

27%

24%

19%

19%

18%

24%

energiequote

8%

8%

7%

6%

7%

7%

belastingquote

4%

4%

3%

3%

4%

4%

woonquote

39%

37%

29%

30%

30%

35%

netto huurlasten (na aftrek HT)

besteedbaar huishoudensinkomen

Bron: Welbions, Gemeenten Hengelo en Borne, RIGO woningmarktsimulatie

Bestedingsruimte op basis van budgetbenadering Binnen de budgetbenadering wordt de ‘bestedingsruimte voor woonlasten’ bepaald door per huishouden de overige (noodzakelijke) uitgaven van het huishoudenbudget (het maandinkomen) af te trekken. In deze studie wordt aangesloten op de referentiecijfers van het Nibud. Het Nibud levert referentiebedragen volgens twee varianten:  Basisvariant: waarin de kosten van de overige uitgaven gebaseerd zijn op de minimale kosten die (volgens het Nibud) voor het betreffende huishouden geld en;  Adviesvariant: waarin rekening is gehouden met hogere kosten voor overige uitgaven naarmate het huishouden een hoger inkomen heeft.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

35

In tabel 6-5 en tabel 6-6 is de bestedingsruimte voor woonlasten weergegeven: van het besteedbaar inkomen van de huurders zijn de kosten voor het primaire levensonderhoud volgens de basis-variant en de adviesvariant afgetrokken. De verschillen tussen de basisvariant en de adviesvariant duidelijk terug te zien. Bij de basisvariant loopt de bestedingsruimte naar mate het inkomen stijgt sneller op dan binnen de adviesvariant. Dit komt omdat binnen de basisvariant de extra bestedingsruimte volledig wordt toegekend aan woonlasten. Binnen de adviesvariant wordt naarmate het inkomen stijgt een groter deel van de bestedingsruimte gereserveerd voor overige uitgaven. ta b e l 6 - 5 B e s te d i n g s r u i m t e v o o r w o o n la s te n v a n h u u rd e rs v a n s o c ia le h u u rw o n in g e n v a n We l b i o n s ( to t € 7 3 7 ) i n B o r n e , b a s is - e n a d v ie s v a ria nt , b e d ra g e n p e r m a a n d ( m e d ia n e n ) p e r i n ko m e n s g r o e p , 2 0 2 0 Borne

minima

secund. doelgr. € 1.160

middeninkomens € 1.590

hogere inkomens € 2.265

totaal

€ 520

overig prim. dg. € 800

basisvariant adviesvariant

€ 520

€ 735

€ 935

€ 1.245

€ 1.845

€ 775

€ 885

Bron: RIGO woningmarktsimulatie ta b e l 6 - 6 B e s te d i n g s r u i m t e v o o r w o o n la s te n v a n h u u rd e rs v a n s o c ia le h u u rw o n in g e n v a n We l b i o n s ( to t € 7 3 7 ) i n H e n g e l o, b a s is - e n a d v ie s v a r ia nt , b e d ra g e n p e r m a a n d ( m e d ia n e n ) p e r i n ko m e n s g r o e p , 2 0 2 0 Hengelo

minima

secund. doelgr. € 1.130

middeninkomens € 1.630

hogere inkomens € 2.320

totaal

€ 425

overig prim. dg. € 730

basisvariant adviesvariant

€ 415

€ 685

€ 905

€ 1.280

€ 1.845

€ 740

€ 825

Bron: RIGO woningmarktsimulatie

De bestedingsruimte voor woonlasten van een doorsnee corporatiehuurder in Hengelo bedraagt volgens de basisvariant €825 per maand en volgens de adviesvariant €740. In Borne liggen deze bedragen wat hoger, op respectievelijk €8 85 en €775 per maand. Van dit bedrag moet niet alleen de (netto) huur, maar ook de energielasten, lokal e lasten en waterschapsbelasting betaald worden. In tabel 6-7 en tabel 6-8 is de bestedingsruimte voor woonlasten van huurders die behoren tot de (primaire of secundaire) doelgroep verder uitgesplitst naar huishoudengroepen. ta b e l 6 - 7 B e s te d i n g s r u i m t e v o o r w o o n la s te n v a n h u u rd e rs v a n s o c ia le h u u rw o n in g e n v a n We l b i o n s ( to t € 7 3 7 ) u i t d e ( p r i m a ir e o f s e c u n d a i re ) d o e lg ro e p in B o rn e , b a s is - e n a d v ie s v a r i a nt , b e d r a g e n p e r m a a n d ( m e d ia n e n ) p e r h u is h o u d e n s g ro e p , 2 0 2 0 Borne

1ps 65+

basisvariant

1ps tot 65 jaar € 760

2ps 65+

gezin

totaal

€ 755

2ps tot 65 jaar € 1.070

€ 840

€ 800

€ 780

adviesvariant

€ 690

€ 690

€ 915

€ 800

€ 770

€ 715

Bron: RIGO woningmarktsimulatie

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

36

ta b e l 6 - 8 B e s te d i n g s r u i m t e v o o r w o o n la s te n v a n h u u rd e rs v a n s o c ia le h u u rw o n in g e n v a n We l b i o n s ( to t € 7 3 7 ) u i t d e ( p r i m a ir e o f s e c u n d a i re ) d o e lg ro e p in H e n g e lo , b a s is - e n a d v i e sv a r i a nt , b e d r a g e n p e r m a a n d (m e d ia n e n ) p e r h u is h o u d e n s g ro e p , 2 0 2 0 Hengelo

1ps 65+

basisvariant

1ps tot 65 jaar € 420

2ps 65+

gezin

totaal

€ 795

2ps tot 65 jaar € 840

€ 900

€ 655

€ 700

adviesvariant

€ 410

€ 715

€ 795

€ 830

€ 620

€ 660

Bron: RIGO woningmarktsimulatie

Huurders met een betaalrisico Als de woonlasten van een huishouden hoger zijn dan de bestedingsruimte van het huishouden, dan is er sprake van een betaalrisico. Een betaalrisico hoeft overigens niet te betekenen dat huurders hun woonlasten niet meer kunnen betalen. Of huishoudens betalingsproblemen hebben, is mede afhankelijk van hoe goed huishoudens met geld om kunnen gaan. Huurders kunnen verschillende manieren hebben om dit betaalrisico te ondervangen, bijvoorbeeld door te bezuinigen op overige uitgaven, financiële steun van familie of kennissen of extra inkomstenbronnen die niet in de registratiecijfers zichtbaar zijn. Ook kan er spra ke zijn van een tijdelijke daling van het inkomen dat opgevangen kan worden met bijvoorbeeld spaargeld. In de onderstaande tabellen is het aandeel huishoudens met een betaalrisico weergegeven volgens de basis- en adviesvariant: in tabel 6-9 en tabel 6-10 per inkomensgroep en in tabel 6-11 en tabel 6-12 per huishoudengroep binnen de doelgroep. ta b e l 6 - 9 H u u r d e r s v a n s o c i a l e h u u rw o n in g e n v a n We lb io n s (to t € 7 3 7 ) in B o rn e m e t e e n b eta a l r i s i co , b a s i s - e n a d v i e sv a r i a nt , p e rc e nta g e s p e r in ko m e n s g ro e p , 2 0 2 0 Borne

minima

basisvariant

42%

overig prim. dg. 11%

adviesvariant

42%

12%

secund. doelgr. 8%

middeninkomens 0%

hogere inkomens 0%

totaal

14%

0%

0%

18%

16%

Bron: RIGO woningmarktsimulatie ta b e l 6 - 1 0 H u u r d e r s v a n s o c i a l e h u u rw o n in g e n v a n We lb io n s (to t € 7 3 7 ) in H e n g e lo m e t e e n b e ta a l r i s i co, b a s i s - e n a d v i e sv a r ia nt , p e rc e nta g e s p e r in ko m e n s g ro e p , 2 0 2 0 Hengelo

minima

basisvariant

54%

overig prim. dg. 14%

adviesvariant

55%

19%

secund. doelgr. 4%

middeninkomens 0%

hogere inkomens 0%

totaal

8%

1%

0%

23%

21%

Bron: RIGO woningmarktsimulatie

Het aandeel huishoudens met betaalrisico’s is in Hengelo groter dan in Borne. Bovendien is het aandeel huishoudens met een betaalrisico vooral in Hengelo toegenomen ten opzichte van 2018. Betaalrisico’s doen zich voornamelijk voor onder huishoudens met een inkomen onder het sociaal minimum, huishoudens tot 65 jaar en gezinnen. Binnen de secundaire doelgroep en stellen tot 65 jaar is het aandeel huishoudens met een betaalrisico gestegen ten opzichte van 2018.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

37

ta b e l 6 - 1 1 H u u r d e r s v a n s o c i a l e h u u rw o n in g e n v a n We lb io n s (to t € 7 3 7 ) u it d e (p ri m a ir e o f s e c u n d a i r e ) d o e l g r o e p i n B o r n e m et e e n b e ta a l r is ic o , b a s is - e n a d v ie s v a ria nt , p e rc e nta g e s per huishoudensgroep 2020 Borne

1ps 65+

basisvariant

1ps tot 65 jaar 32%

2ps 65+

gezin

totaal

9%

2ps tot 65 jaar 26%

5%

31%

18%

adviesvariant

35%

12%

27%

6%

32%

21%

ta b e l 6 - 1 2 H u u r d e r s v a n s o c i a l e h u u rw o n in g e n v a n We lb io n s (to t € 7 3 7 ) u it d e (p ri m a ir e o f s e c u n d a i r e ) d o e l g r o e p i n H e n g e l o m et e e n b eta a l ri s ico , b a s is - e n a d v i e sv a r i a nt , p e r ce n ta ges per huishoudensgroep 2020 Hengelo

1ps 65+

basisvariant

1ps tot 65 jaar 40%

2ps 65+

gezin

totaal

4%

2ps tot 65 jaar 36%

12%

30%

24%

adviesvariant

44%

7%

39%

12%

32%

27%

Bron: RIGO woningmarktsimulatie

Samenvatting Hieronder vatten we de belangrijkste resultaten uit dit hoofdstuk per gemeente samen: Borne  De totale woonlasten voor een doorsnee huurder bedragen in 2020 €595 per maand. Daarmee zijn de woonlasten licht gedaald ten opzichte van 2018 (€6 05).  De woonlasten van een doorsnee huurder bedragen ongeveer een derde van zijn besteedbaar inkomen. Hoewel de primaire en secundaire doelgroep relatief lage woonlasten (in euro’s) hebben, zijn hun woonquotes relatief hoog.  Een doorsnee huurder met een inkomen onder het sociaal minimum kan in totaal €520 aan woonlasten besteden. Huurders met een hoger inkomen hebben een grotere bestedingsruimte.  16% tot 18% van de huurders van sociale huurwoningen van Welbions heeft een betaalrisico. Bij de minima is dat circa 42%. Hengelo  De totale woonlasten voor een doorsnee huurder bedragen in 2020 €540 per maand. Daarmee zijn de woonlasten licht gedaald ten opzichte van 2018 ( €545).  De woonlasten van een doorsnee huurder bedragen ongeveer een der de van zijn besteedbaar inkomen. Hoewel de primaire en secundaire doelgroep relatief lage woonlasten (in euro’s) hebben, zijn hun woonquotes relatief hoog.  Een doorsnee huurder met een inkomen onder het sociaal minimum kan in totaal circa €420 aan woonlasten besteden. Huurders met een hoger inkomen hebben een grotere bestedingsruimte.

 21% tot 23% van de huurders van sociale huurwoningen van Welbions heeft een betaalrisico. Bij de minima is dat circa 55%.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

38

Beschikbaarheid en schaarste In dit hoofdstuk staat de beschikbaarheid van sociale huurwoningen voor doelgroepen in Hengelo en Borne centraal. Het gaat daarbij om de vraag of er anno 2020 in de sociale huursector voldoende vrijkomend en passend aanbod is voor verschillende groepen woningzoekenden die act ief op zoek zijn naar een sociale huurwoning. Daarbij is ook de vraag of er sprake is van ‘schaarste’. Dit begrip speelt een belangrijke rol in de Huisvestingswet (zie kader).

Schaarste en de Huisvestingswet De Huisvestingswet biedt gemeenten de mogelijkheid om een huisvestingsverordening op te stellen met regels voor de toewijzing van goedkope huurwoningen (woonruimteverdeling) en/of wijzigingen in de woningvoorraad (o.a. onttrekking). De gemeente mag alleen sturen in de woonruimteverdeling (m.u.v. een urgentieregeling) als er sprake is van schaarste die leidt tot verdringing van bepaalde groepen. Ook bij wijzigingen van de woningvoorraad (denk aan verkoop, sloop of samenvoeging) mag de gemeente alleen ingrijpen om te voorkomen dat schaarste ontstaat. De Huisvestingswet biedt geen definitie van schaarste en laat het oordeel hierover aan de gemeenteraad. Sommige gemeenten (bijvoorbeeld in de regio Utrecht) hanteren een grens van twee jaar: als woningzoekenden die actief zoeken niet binnen die termijn een wo ning kunnen vinden, is sprake van schaarste. Huisvestingsverordeningen zijn maximaal vier jaar geldig. Als de gemeente een nieuwe verordening wil vaststellen, moet opnieuw onderbouwd worden dat er sprake is van schaarste. In de praktijk hebben vooral gemeenten in en om de Randstad een huisvestingsverordening, zo blijkt uit een recente inventarisatie door RIGO. De meeste van deze gemeenten kiezen ervoor om alleen te sturen in de woonruimteverdeling en niet bij wijzigingen in de woningvoorraad.

In de provincie Overijssel zijn slechts twee gemeenten met een huisvestingsverordening. In Losser gaat het om een urgentieregeling. In Deventer worden door de gemeente voorwaarden gesteld aan de omzetting van woningen in kamerverhuurpanden.

Om de beschikbaarheid en schaarste in Hengelo en Borne te onderzoeken maken we gebruik van registratiegegevens van WoningNet 10. Op basis van de WoningNet-gegevens brengen we allereerst de ontwikkeling van de vraag en het aanbod in Hengelo en Borne 11 in beeld (paragraaf 7.1). Vervolgens laten we zien welke groepen woningzoekenden een woning toegewezen hebben gekregen (paragraaf 7.2). In paragraaf 7.3 gaan we in op de slaagkansen en inschrijftijden van de woningzoekenden.

10

Hierin zijn opgenomen zowel de woningen die geadverteerd zijn als de woningen die via bemiddeling verhuurd zijn.

11

De cijfers over Borne zijn vanaf juni 2016 (aansluiting bij WoningNet).

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

39

Vraag en aanbod Actief woningzoekenden De vraag naar sociale huurwoningen brengen we in beeld door te kijken naar de actief woningzoekenden: woningzoekenden die in het betreffende jaar op ten minste één woning in de betreffende gemeente hebben gereageerd. In 2019 waren in Borne 985 woningzoekenden actief en in Hengelo 3.801. Deze aantallen liggen veel hoger dan in 2016; toen waren respectievelijk 716 en 3.216 woningzoekenden actief. Voor Borne is het aantal in 2016 niet goed vergelijkba ar met latere jaren, omdat Borne pas vanaf juni 2016 is aangesloten bij WoningNet. Deze stijging van de vraag naar sociale huurwoningen in Hengelo is conform de landelijke trend. ta b e l 7 - 1 A a nta l a c t i e f w o n i n g zo e ke n d e n p e r g e m e e nte , 2 0 1 6 - 2 0 1 9 2016

2017

201812

Borne

716

1.049

1.064

985

Hengelo

3.216

3.573

3.666

3.801

2019

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

Het overgrote deel van de woningzoekenden behoort tot de primaire doelgroep: in 2019 81% in Borne en 84% in Hengelo. De overige woningzoekenden vallen onder de secundaire doelgroep: 16% in Borne en 14% in Hengelo. Er reageren nauwelijks woningzoekenden met een laag middeninkomen op WoningNet-advertenties en hogere inkomens al helemaal niet. Deze groepen komen door de huurinkomensnormen ook niet of nauwelijks in aanmerking voor een corporatiewoning. De meeste actief woningzoekenden zijn 23 tot 45 jaar oud. Binnen de actief woningzoekenden is het aandeel jongeren tot 23 jaar de afgelopen jaren in beide gemeenten licht gestegen. In 2019 bedroeg het percentage jongeren 11% in Borne en 15% in Hengelo. Ook het aandeel ouderen vanaf 65 jaar stijgt de laatste jaren. In 2019 was 32% van de actief woningzoekenden in Borne en 27% van de actief woningzoekenden in Hengelo 6 5 jaar of ouder.

12

Vanwege de overgang van WoningNet op een nieuw datasysteem zijn de cijfers over actief woningzoekenden in 2018 een benadering van de werkelijke aantallen.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

40

f i g u u r 7 - 1 A c t i e f w o n i n g z o e ke n d e n n a a r le e f t i j d , 2 0 1 6 - 2 0 1 9 100% 80%

5% 24%

9%

11%

11%

23%

20%

21%

6%

7%

8%

8%

18%

19%

18%

19%

60% 40%

65 plus 64%

59%

59%

57%

63%

60%

57%

58%

23 tot 45 jaar tot 23 jaar

20%

0%

45 tot 65 jaar

8%

9%

10%

11%

13%

14%

17%

15%

2016

2017

2018

2019

2016

2017

2018

2019

Borne

Hengelo

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

Alleenstaanden vormen in beide gemeenten de meerderheid van de woningzoekenden: 51% in Borne en 58% in Hengelo in 2019. In Borne is het aandeel gezinnen de afgelopen jaren gedaald: van 37% in 2016 naar 31% in 2019. In Hengelo is de huishoudenssamenstelling van de actief woningzoekenden al jaren stabiel. f i g u u r 7 - 2 A c t i e f w o n i n g z o e ke n d e n n a a r h u is h o u d e n s a m e n ste l l in g , 2 0 1 6 - 2 0 1 9 100% 80% 60%

37%

34%

31%

31%

15%

17%

19%

17%

27%

27%

27%

27%

14%

14%

14%

15% gezin

paar

40% 20%

48%

50%

50%

51%

2016

2017

2018

2019

58%

58%

59%

58%

2016

2017

2018

2019

alleenstaand

0% Borne

Hengelo

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

Verhuringen Voor de ontwikkeling van het aanbod kijken we naar het aantal verhuringen. In 2019 zijn volgens de cijfers van WoningNet 904 woningen in Hengelo en 100 woningen in Borne verhuurd. In Hengelo is het aantal in 2019 vergelijkbaar met de jaren ervoor ( tabel 7-2).

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

41

ta b e l 7 - 2 A a nta l v e r h u u r d e co r p o ra t i ew o n in g e n p e r g e m e e nte , 2 0 1 6 - 2 0 1 9 2016

2017

2018

2019

Borne

61

126

122

100

Hengelo

933

914

849

904

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

In figuur 7-3 is de ontwikkeling van het aanbod naar huurprijsklasse afgebeeld. Het gaat om de huurprijs die in het huurcontract is opgenomen. Sinds de invoering van passend toewijzen in 2016 hanteert Welbions bij sommige woningen een flexibel huurbeleid (tweehurenbeleid), waarbij de huurprijs zo nodig naar beneden wordt bijgesteld om aan de regels van passend toewijzen te voldoen en keuze te bieden. De hier afgebeelde huurprijzen zijn de huurprijzen die de nieuwe huurders daadwerkelijk betalen, na eventuele bijstelling. In 2019 is ruim driekwart van de woningen in Hengelo en Borne verhuurd met een huurprijs onder de eerste aftoppingsgrens. In beide gemeenten is dat vergelijkbaar met voorgaande jaren. Vergeleken met enkel 2018 is er in Hengelo wel een lichte afname te zien en in Borne juist een groei. Voor beide gemeenten geldt dat er in 2019 ten opzichte van 2018 minder woningen tot de kwaliteitskortingsgrens zijn verhuurd. In beide gemeenten worden via WoningNet niet of nauwelijks woningen in de vrije sector verhuurd. f i g u u r 7 - 3 Ve r h u u r d e w o n i n g e n n a a r h u u r k la s s e (o . b .v. co n t ra c t h u u r ) , 2 0 1 6 - 2 0 1 9 100% 80%

15%

18%

11%

8%

25%

13%

17%

11%

8%

9%

8% 9%

10% 12%

7% boven liberalisatiegrens

60% 49% 40%

12%

69%

64%

59%

49%

57%

57%

69%

tot liberalisatiegrens tot tweede aftoppingsgrens

tot eerste aftoppingsgrens 20% 0%

5%

10%

10%

7%

2016

2017

2018

2019

tot kwaliteitskortingsgrens

26%

30%

25%

21%

2016

2017

2018

2019

Borne

Hengelo

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

Toewijzingen Om een eerste indruk te krijgen van de kansen van groepen woningzoekenden brengen we in beeld aan welke woningzoekenden de verhuurde woningen zijn toegewezen. De meeste corporatiewoningen in Hengelo zijn toegewezen aan huishoudens die vallen binnen de primaire doelgroep (zie figuur 7-4). Dit aandeel is de afgelopen jaren op en neer gegaan. In 2017 en 2018 werden er vergeleken met voorgaande jaren relatief veel woningen toegewezen aan huishoudens binnen de primaire doelgroep (89% en 88%), in 2019 is dit aandeel weer licht gedaald naar 86%. Ook in Borne zijn de meeste corporatiewoningen toe-

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

42

gewezen aan de primaire doelgroep; afgezien van een dip in 2018 is dit percentage de afgelopen jaren rond de 81% blijven hangen. Er worden in beide gemeenten nauwelijks woningen toegewezen aan huishoudens met een laag middeninkomen of een hoger inkomen. f i g u u r 7 - 4 To ew i j z i n g e n n a a r i n ko m e n s g ro e p , 2 0 1 6 - 2 0 1 9 100%

3% 15%

3%

7%

16%

18%

80%

1%

18%

2% 9%

2% 15%

1% 10%

2% 12%

60%

40%

hogere inkomens 82%

81%

75%

80%

89%

83%

88%

middeninkomens

86%

secundaire doelgroep primaire doelgroep

20% 0% 2016

2017

2018

2019

2016

2017

Borne

2018

2019

Hengelo

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

De meerderheid van de Hengelose sociale huurwoningen is tussen 2016 en 2019 toegewezen aan alleenstaanden. Het aandeel paren is in deze periode gedaald, terwijl dat van gezinnen juist gegroeid is. In Borne is in 2019 54% van de woningen toegewezen aan alleenstaanden. Ten opzichte van voorgaande jaren betekent dit een lichte toename. Het aandeel van gezinnen is de afgelopen jaren juist gedaald, naar 17% in 2019. f i g u u r 7 - 5 To ew i j z i n g e n n a a r h u i s h o u d e n s s a m e n s te l lin g , 2 0 1 6 - 2 0 1 9 100% 80% 60%

31%

22%

16%

17%

25%

32%

29%

16%

17%

23%

22%

22%

22%

14%

17%

26%

gezin paar

40% 20%

43%

52%

52%

54%

2017

2018

2019

62%

61%

63%

2016

2017

2018

61%

2019

alleenstaand

0% 2016

Borne

Hengelo

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

43

De meeste verhuurde woningen in Hengelo zijn toegewezen aan huishoudens waarbij de hoofdaanvrager tussen de 23 en 45 jaar oud is (figuur 7-6). Hun aandeel is de afgelopen jaren wel gedaald. Het aandeel van 65-plussers is relatief laag, maar tussen 2016 en 2019 wel gestegen van 8% naar 13%. In Borne ligt dit aandeel hoger: 30% in 2019. Het is ook relatief sterk gestegen in de afgelopen jaren. Het aandeel van 23 - tot 45-jarigen en 45- tot 65-jarigen is juist gedaald. f i g u u r 7 - 6 To ew i j z i n g e n n a a r l e e f t ij d , 2 0 1 6 - 2 0 1 9 100% 18%

20%

25%

80% 25%

23%

22%

60%

30%

8%

10%

11%

13%

15%

17%

18%

16%

18%

65 plus 65%

40% 56%

39%

50%

59%

57%

56%

23 tot 45 jaar

44%

tot 23 jaar

20% 0%

45 tot 65 jaar

2% 2016

7%

13%

8%

13%

15%

14%

16%

2017

2018

2019

2016

2017

2018

2019

Borne

Hengelo

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

Slaagkans, inschrijftijd en zoektijd Om inzicht te bieden in de (ont)spanning van de sociale huurmarkt in Hengelo en Borne kijken we in deze paragraaf naar drie indicatoren: de slaagkans, de inschrijftijd en de zoektijd. Slaagkansen De slaagkans wordt berekend door het aantal toewijzingen te delen door het aantal actief woningzoekenden en geeft dus de verhouding weer tussen de geslaagde en de actieve woningzoekenden. De slaagkans zegt weinig over de kans van individuele woningzoekenden om een woning te vinden: die kans is immers sterk afhankelijk van hun inschrijftijd. In Hengelo zijn in 2019 846 woningen via advertenties 13 toegewezen, terwijl er in dat jaar 3.801 woningzoekenden actief waren. De slaagkans bedroeg dus 22,3%. In Borne zijn in 2019 99 geadverteerde woningen toegewezen op 985 actief woningzoekenden en was de slaagkans dus 10,1%. Het verschil in slaagkans tussen Borne en Hengelo wordt deels verklaard door het verschil in gemeentegrootte. Een deel van de actief woningzoekenden reageert op woningen in zowel Hengelo als Borne en telt dus in beide gemeenten mee voor de slaagkans. Omdat het aantal toewijzingen in Borne veel kleiner is dan in Hengelo, is de slaagkans (verhouding tussen geslaagden en actieven) daar automatisch lager.

13

Bij de berekening van slaagkansen tellen woningen die via bemiddeling toegewezen zijn niet mee, omdat woningzoekenden niet op deze woningen kunnen reageren.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

44

In figuur 7-7 zijn voor beide gemeenten de slaagkansen in 2019 per leeftijdsgroep afgebeeld. In Hengelo hebben de gemeente en Welbions afgesproken te streven naar een slaagkans van ten minste 20% voor alle groepen woningzoekenden. In 2019 hebben alle leeftijdsgroepen een slaagkans die boven deze norm ligt, behalve de groep tussen 45 en 65 jaar. Alleen 65-plussers hebben een hogere slaagkans 14. In Borne ligt de slaagkans voor de meeste leeftijdsgroepen veel lager dan in Hengelo. f i g u u r 7 - 7 S l a a g ka n s e n v a n a c t i e f w o n in g zo e ke n d e n in B o rn e e n H e n g e lo in 2 0 1 9 , p e r le e f tijdsgroep (aanbod en loting) 35,0%

31,7%

Borne

28,3%

30,0%

Hengelo

25,6%

25,0%

22,3%

21,6% 17,9%

20,0% 15,0%

10,0%

7,7%

7,6%

8,6%

tot 23 jaar

23 tot 45 jaar

45 tot 65 jaar

10,1%

5,0%

0,0% 65 plus

totaal

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

De slaagkans in 2019 van actief woningzoekenden uit de primaire doelgroep bed raagt in Borne 9,9% en in Hengelo 23,4%. In Borne ligt de slaagkans van de secundaire doelgroep hoger: 11,2%; en in Hengelo lager: 15,9%. Inschrijftijd De inschrijftijd is in het aanbodmodel het criterium waarmee bepaald wordt welke woningzoekende als eerste aan de beurt komt: hoe meer inschrijftijd een woningzoekende heeft opgebouwd, hoe meer kans die maakt. In Hengelo is de gemiddelde inschrijftijd bij het accepteren van een woning in het aanbodmodel de afgelopen jaren gestegen van 4,2 jaar in 2016 naar 5,0 jaar in 2019 15. In Borne is de gemiddelde inschrijftijd bij acceptatie nog sterker gestegen: van 3,0 jaar in (de tweede helft van) 2016 naar 5,5 jaar in 2019. Bij loting speelt de inschrijftijd geen rol bij de toewijzing. In 2019 hadden geslaagde woningz oekenden bij loting in zowel Hengelo als Borne een inschrijftijd van gemiddeld 0,6 jaar.

14

Het vergelijken van slaagkansen tussen leeftijdsgroepen is overigens een hachelijke onderneming, omdat de slaagkansen sterk beïnvloed worden door het zoekgedrag. Jongeren zijn doorgaans vaker actief op zoek, terwijl veel ouderen lange tijd passief ingeschreven staan. Daarom zien we in de meeste gebieden dat jongeren een veel lagere slaagkans hebben dan ouderen. Dat zegt niet veel over hun kansen om snel een woning te vinden.

15

De inschrijftijden zijn berekend door de inschrijfdatum van een woningzoekende te vergelijken met de datum waarop een woning toegewezen is aan diezelfde woningzoekende.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

45

Binnen deze gemiddelden is sprake van een aanzienlijke spreiding (zie figuur 7-8). Sommige woningzoekenden vinden een woning met meer dan 8 ja ar opgebouwde inschrijftijd, anderen vinden binnen een jaar een woning. De afgelopen jaren is het aandeel woningzoekenden dat lang ingeschreven staat toegenomen en de groep die snel een woning vindt afgenomen. f i g u u r 7 - 8 I n s c h r i j f t i j d b i j a cce p ta t ie v a n e e n w o n in g (a a n b o d m o d e l e n lo t in g ), 2 0 1 6 - 2 0 1 9 100%

7%

13%

18%

13% 80%

14% 19%

27% 60% 40%

20%

13%

16%

22%

18%

18%

17%

20%

22%

24%

25%

20%

20%

vanaf 8 jaar

26% 29%

21%

31%

21% 13%

8%

4%

2017

2018

2019

0%

22%

1 tot 2 jaar

tot 1 jaar

26%

26%

20%

20%

2016

2017

2018

2019

Borne

4 tot 8 jaar 2 tot 4 jaar

25%

25%

32%

2016

14%

23%

34% 20%

12%

Hengelo

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

De inschrijftijden hangen sterk samen met de leeftijd (zie figuur 7-9). Ouderen vanaf 65 jaar staan in Hengelo gemiddeld 12 jaar ingeschreven voordat zij een woning accepteren; in Borne 8 jaar. Zij schrijven zich vaak lang voordat zij willen (of moeten) verhuizen uit voorzorg in en bouwen daardoor veel inschrijftijd op. Jongeren kunnen zich pas vanaf 18 jaa r inschrijven en hebben daardoor minder inschrijftijd. Bovendien zijn zij vaak actiever op zoek en minder kritisch dan ouderen. Hierdoor staan zij gemiddeld veel korter ingeschreven als zij een woning accepteren (binnen 1,5 tot 2 jaar). Gezinnen die een wo ning accepteren staan in Hengelo bijna twee keer zo lang ingeschreven als alleenstaanden. f i g u u r 7 - 9 I n s c h r i j f t i j d b i j a cce p ta t ie v a n e e n w o n in g (a a n b o d m o d e l e n lo t in g ), n a a r le e ftijd, 2019

100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

7% 38%

17%

28%

22%

41%

28%

37%

28%

31%

21%

37% 50%

17%

tot 23 jaar

23%

22%

5%

6%

29%

23%

68%

46%

23 tot 45 45 tot 65 65 plus jaar jaar

24% 10% 14%

10%

tot 23 jaar

Borne

vanaf 8 jaar 4 tot 8 jaar

25% 28%

13%

9%

13%

2 tot 4 jaar

9% 5% 8% 11%

1 tot 2 jaar

tot 1 jaar

23 tot 45 45 tot 65 65 plus jaar jaar Hengelo

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

46

Zoektijd Woningzoekenden die ingeschreven staan bij WoningNet, zijn niet altijd actief op zoek naar een woning. Daarom brengen we naast de inschrijftijd ook de zoektijd in beeld. De zoektijd wordt gemeten vanaf de datum van de eerste reactie en geeft dus weer hoe lang woningzoekenden op advertenties hebben gereageerd, voordat zij een woning hebben gevonden. In 2019 was de gemiddelde zoektijd bij verhuring in Borne 1,4 jaar en in Hengelo 1,6 jaar; veel lager dus dan de gemiddelde inschrijfduur. Dat komt omdat veel woningzoekenden zich uit voorzorg inschrijven, voordat zij daadwerkelijk willen verhuizen. Net als bij de inschrijftijd is er een flinke spreiding in de zoektijd. In beide gemeenten vindt de meerderheid van de woningzoekenden binnen een jaar na de eerste reactie een woning, maar reageert ook één op de tien woningzoekenden vier jaar of langer op advertenties. In figuur 7-10 is de spreiding van de zoektijd in 2019 uitgesplitst naar leeftijd. In beide gemeenten hebben de meeste ouderen vanaf 65 jaar binnen een half jaar zoeken een woning gevonden, mede dankzij de lange inschrijftijd die zij uit voorzorg gespaard hebben. Opnieuw zien we dat jongeren in Hengelo relatief snel een woning hebben gevonden. f i g u u r 7 - 1 0 Zo e k t i j d b i j a c ce p ta t i e v a n e e n w o n in g ( a a n b o d m o d e l e n lo t in g ), n a a r le e f t ij d , 2019

100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

13%

10% 19%

28%

3% 7% 10% 14%

50%

17%

17%

10%

11%

5% 14%

11%

26%

12% 14%

44%

23 tot 45 45 tot 65 65 plus jaar jaar

tot 23 jaar

Borne

1 tot 2 jaar 51%

35%

vanaf 4 jaar 2 tot 4 jaar

8%

54%

25% tot 23 jaar

19%

5% 13%

22%

66% 45%

18%

20%

12% 13%

24%

35%

0,5 tot 1 jaar tot 0,5 jaar

23 tot 45 45 tot 65 65 plus jaar jaar

Hengelo

Bron: WoningNet, bewerking RIGO

Samenvatting Hieronder vatten we de belangrijkste resultaten uit dit hoofdstuk per gemeente samen. Borne  Het aantal actief woningzoekenden in Borne is de afgelopen jaren licht gedaald van 1.049 in 2017 naar 985 in 2019. In 2019 behoorde 81% daarvan tot de primaire doelgroep.  Het aantal verhuringen via WoningNet is in dezelfde periode eveneens gedaald, van 126 naar 100 verhuringen. Daarvan had in 2019 7% een contracthuur tot de kwaliteitskortingsgrens.  In 2019 was de slaagkans van actief woningzoekenden 10,1%. De slaagkans van de primaire doelgroep bedroeg 9,9% en van de secundaire doelgroep 11, 2%.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

47

 De gemiddelde inschrijftijd bij acceptatie is gestegen van 3,0 jaar in de tweede helft van 2016 naar 5,5 jaar in 2019. Binnen dit gemiddelde is sprake van een grote spreiding.  In 2019 bedroeg de gemiddelde zoektijd bij verhuring in Borne 1,4 jaar. Hengelo  Het aantal actief woningzoekenden in Hengelo is de afgelopen jaren gestegen van 3.216 in 2016 naar 3.801 in 2019. In 2019 behoorde 84% daarvan tot de primaire doelgroep.  Het aantal verhuringen via WoningNet is in dezelfde periode gedaald van 933 naar 9 04 verhuringen. Daarvan had in 2019 21% een contracthuur tot de kwaliteitskortingsgrens.  In 2019 was de slaagkans van actief woningzoekenden 22,3%. De slaagkans van de primaire doelgroep bedroeg 15,9% en van de secundaire doelgroep 23,4%.  De gemiddelde inschrijftijd bij acceptatie is gestegen van 4,2 jaar in 2016 naar 5,0 jaar in 2019. Binnen dit gemiddelde is sprake van een grote spreiding.  In 2019 bedroeg de gemiddelde zoektijd bij verhuring in Hengelo 1,6 jaar. Schaarste Vergeleken met veel andere gemeenten in Nederland liggen de slaagkansen in Borne en Hengelo hoger en de gemiddelde inschrijftijd en zoektijd relatief laag 16. Volgens de Huisvestingswet is het aan de gemeenteraden om te beoordelen of er sprake is van (onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van) schaarste die de inzet van instrumenten uit die wet rechtvaardigt.

De cijfers in dit hoofdstuk kunnen gebruikt worden om hierover een oordeel te vormen.

16

Stand van de woonruimteverdeling, RIGO in opdracht van ministerie van BZK, 2019.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

48

Opgave voor toegankelijk wonen en zorg Dit hoofdstuk biedt inzicht in de opgave voor wonen met zorg en toegankelijk wonen. Net als in de rest van Nederland zal het aantal ouderen in Borne en Hengelo de komende jaren fors toenemen. Hierdoor gaan zij een belangrijkere rol spelen op de woningmarkt. Wonen met zorg komt steeds meer op de agenda van b eleidsmakers en woningcorporaties. Dit is vooral ook van belang omdat er een steeds groter beroep wordt gedaan op de zelfredzaamheid van de inwoners. Van inwoners met beperkingen wordt vaker dan voorheen verwacht dat men zelfstandig blijft wonen. Daarbij komt bovendien dat ouderen erg honkvast zijn. Boven de 65 jaar wordt er maar weinig verhuisd en als men verhuist , hebben deze huishoudens vaak een voorkeur voor dezelfde sector. Allereerst wordt de ontwikkeling van de groep ouderen in beeld gebracht. Vervolgens wordt aan de hand van het Zorgtredenmodel van de Nederlandse Zorgautoriteit gekeken naar de zorgvraag van 65-plussers. Als laatste wordt ingezoomd op ouderen die regulier wonen, maar wel een potentiële behoefte hebben aan een nultredenwoning, een aangepaste woning of een andere geschikte woonvorm.

Vergrijzing In figuur 8-1 en figuur 8-2 wordt de toename van de huishoudens van 65 jaar en ouder in de gemeente Borne en Hengelo gepresenteerd. Tot 2040 neemt in Borne het aantal huishoudens van 65 jaar en ouder met ongeveer 1.000 huishoudens toe. De groei zit met name in de leeftijdscategorieën boven de 75 jaar. In Hengelo is deze toename ongeveer 4.500 huishoudens tot 2040. f i g u u r 8 - 1 P r o g n o s e o nt w i k ke l i n g h u is h o u d e n s 6 5 j a a r e n o u d e r in B o rn e

Bron: ABF Primosprognose 2019, bewerking RIGO

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

49

f i g u u r 8 - 2 P r o g n o s e o nt w i k ke l i n g h u is h o u d e n s 6 5 j a a r e n o u d e r in H e n g e lo

Bron: ABF Primosprognose 2019, bewerking RIGO

Huidige woonsituatie Van de huidige ouderen in Hengelo en Borne woont een relatief groot deel in een sociale huurwoning (zie figuur 8-3). Met name ouderen vanaf 75 jaar huren vaker een corporatiewoning dan andere leeftijdsgroepen en leeftijdsgenoten in de rest van Nederland. Ook in de toekomst zullen veel ouderen op de sociale huursector aangewezen zijn en daarbij mogelijk op zoek zijn/gaan naar een geschikte woning met zorg. f i g u u r 8 - 3 A a n d e e l h u u r d e r s i n d e co rp o ra t ie s e c to r p e r le e f t i j d s k la s s e , in B o r n e , H e n g e lo en Nederland, 2020 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% tot 25 jaar 25 - 34 jaar 35 - 44 jaar 45 - 54 jaar 55 - 64 jaar 65 - 74 jaar 75 - 84 jaar 85 jaar en ouder Borne

Hengelo

Nederland

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

50

In figuur 8-4 is per leeftijdsklasse te zien hoeveel huishoudens in Borne en Hengelo in een koopwoning wonen. Duidelijk zichtbaar is dat de naoorlogse babyboomgeneratie veelal in de koopsector woont. De piek ligt in 2020 bij bewoners tussen de 45 en 64 jaar. f i g u u r 8 - 4 A a n d e e l e i g e n a a r - b ew o n e rs p e r le e f t ij d s k la s s e , in B o rn e , H e n g e lo e n N e d e rland, 2020 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

tot 25 jaar 25 - 34 jaar 35 - 44 jaar 45 - 54 jaar 55 - 64 jaar 65 - 74 jaar 75 - 84 jaar 85 jaar en ouder Borne

Hengelo

Nederland

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie

Zoals de figuren hierboven laten zien, ligt in de huidige situatie het kantelpunt in de verdeling tussen huur en koop bij huishoudens tussen de 65 en 75 jaar. Veel 55-plussers wonen anno 2020 in de koopsector. Voor huishoudens tussen 65 en 74 jaar is de verdeling tussen sociale huur en koop ongeveer gelijk en huishoudens van 75 plus wonen relatief vaker in de corporatiesector. Toekomstige woonsituatie Als de (meeste) ouderen in een koopwoning blijven wonen, dan neemt het aandeel 65-plussers in grondgebonden koopwoningen alleen maar verder toe. Met name de woonsituatie van de 75-plussers zal in de toekomst veranderen. In figuur 8-5 is te zien dat het verwachte aandeel van ouderen dat in een koopwoning woont, tot 2040 toeneemt tot 66% in Borne en 57% in Hengelo. Aan de andere kant neemt het aandeel ouderen in (met name grondgebonden) huurwoningen af als gevolg van sterfte van de huidige oudere huurders. Het is dan ook de koopsector waar de vergrijzing zich met name zal manifesteren en waar de aanpasbehoefte en behoefte aan ondersteuning zal toenemen. Relatief zullen er steeds minder ouderen in de huursector wonen, maar het aantal huurders in de leeftijd van 65 jaar of ouder neemt wel toe. In Hengelo komen er in de periode 2020 tot 2040 volgens het basisscenario 840 65-plussers bij (waarvan 650 in corporatiehuur) en in Borne 130 (waarvan 100 in corporatiehuur).

Echter, de toename in de koopsector ligt nog een stuk hoger.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

51

f i g u u r 8 - 5 Wo o n s i t u a t i e v a n h u i s h o u d e n s v a n 6 5 + i n H e n g e lo e n B o rn e in 2 0 2 0 , 2 0 3 0 e n 2 0 4 0 v o l g e n s h e t e co n o m i s c h e b a s is s c e n a r io

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie

ta b e l 8 - 1 To e - / a f n a m e a a nta l h u i s h o u d e n s v a n 6 5 + n a a r e ig e n d o m in B o rn e i n 2 0 2 0 , 2 0 3 0 e n 2 0 4 0 v o l g e n s d r i e e co n o m i s c h e s ce n a r io ' s Borne

2020

2020-2030

bewoond koop

2.000

particuliere huur

2030-2040

negatief

basis

positief

negatief

basis

positief

480

520

560

350

350

340

270

20

20

10

10

10

10

sociale huur

1.100

110

80

40

10

20

20

totaal

3.360

610

610

610

380

380

380

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie

ta b e l 8 - 2 To e - / a f n a m e a a nta l h u i s h o u d e n s v a n 6 5 + n a a r e ig e n d o m in H e n g e lo in 2 0 2 0 , 2 0 3 0 e n 2 0 4 0 v o l g e n s d r i e e co n o m is c h e s ce n a r io ' s Hengelo

2020

2020-2030

bewoond koop particuliere huur

2030-2040

negatief

basis

positief

negatief

basis

positief

5.230

2.060

2.260

2.410

1.340

1.370

1.380

930

230

220

220

-20

-30

-20

sociale huur

4.960

210

20

-130

650

630

610

totaal

11.120

2.500

2.500

2.500

1.970

1.970

1.960

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

52

Afhankelijkheid van zorg In 2019 heeft Companen de zorgvraag van ouderen in de provincie Overijssel onderzocht 17. Zij maken daarbij gebruik van het Zorgtredenmodel van de Nederlandse Zorgautoriteit. Deze indeling is gebruikt om een ruwe schatting te maken van de zorgvraag van 65 -plussers in Hengelo en Borne. In figuur 8-6 is het zorgtredenmodel weergegeven en de verdeling van ouderen boven de 65 jaar over de verschillende zorgtreden, zoals onderzocht door de NZa. 18 f i g u u r 8 - 6 Zo r g t r e d e n m o d e l N Za

Bron: NZA Monitor zorg voor ouderen, 2018; bewerking RIGO.

Definities Zorgtredenmodel NZa.  Zorgtrede 1: Vitale ouderen en gaan slechts af en toe naar de huisarts of apotheek.  Zorgtrede 2: zelfstandig thuiswonende ouderen die gebruik maken van medisch-specialistische zorg vanwege een acute zorgvraag, chronische ziekte of specialistische geestelijke gezondheidszorg.  Zorgtrede 3: ouderen die gebruik maken van Wmo-zorg en daarmee een lichte mate van afhankelijkheid van zorg of ondersteuning hebben. Deze zorg betreft hulpmiddelen, voorzieningen, huishoudelijke hulp of andere zorg waarvoor een eigen bijdrage verschuldigd is.  Zorgtrede 4: ouderen die tijdelijk (niet meer dan 3 maanden) gebruik maken van professionele zorg, zoals persoonlijke verzorging en wijkverpleging uit de Zvw of mpt/pgb uit de Wlz, of revalidatiezorg, eerstelijnsverblijf of Wmo-verblijf of andere Wmo-zorg.  Zorgtrede 5: ouderen die structureel (langer dan 3 maanden) gebruik van de zorg die net onder zorgtrede 4 is beschreven.

17

Gezond Wonen in Overijssel, Companen 2019. In opdracht van Provincie Overijssel, Gemeenten in Overijssel en WoONTwente.

18

Monitor Zorg voor ouderen, NZA 2018.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

53

 Zorgtrede 6 zitten ouderen die zijn opgenomen in een intramurale instelling of die een 'Volledig Pakket Thuis (VPT)' ontvangen via de Wlz. Ouderen in zorgtrede 6 wonen in een verzorgings- of verpleegtehuis of krijgen 24-uurs zorg. De ouderen in de overige zorgtreden wonen volgens de definitie van de NZa thuis. Dit kan ook in een vorm van een ouderenwoning zijn, maar daaraan is geen specifieke zorg gekoppeld. Bron: Companen, 2019.

Uit de monitor zorg voor ouderen van de NZa komt ook een verdeling over de zorgtreden in verschillende leeftijdscategorieen: 65-75; 75-85; 85+. Deze verdeling is gebruikt om een inschatting te maken van het aantal oudere inwoners in de gemeenten Hengelo en Borne per zorgtrede. f i g u u r 8 - 7 O u d e r e i n w o n e r s p e r zo rg t re d e in g e m e e nte B o rn e in 2 0 2 0 e n 2 0 3 0

Bron: NZa 2018, ABF Primos 2019, bewerking RIGO

ta b e l 8 - 3 O u d e r e i n w o n e r s p e r zo rg t re d e in g e m e e n te B o rn e in 2 0 2 0 e n 2 0 3 0 Borne

Inwoners in 2020

Inwoners in 2030

65-75

75-85

85+

totaal

65-75

75-85

85+

totaal

Zorgtrede 1

900

300

50

1.250

850

400

100

1.350

Zorgtrede 2

1.600

900

100

2.600

1.550

1.150

150

2.850

Zorgtrede 3

100

100

50

250

100

100

50

250

Zorgtrede 4

100

150

50

300

100

200

100

400

Zorgtrede 5

100

250

150

500

100

350

250

700

Zorgtrede 6

50

100

150

300

50

150

250

450

Bron: NZa 2018, ABF Primos 2019, bewerking RIGO

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

54

f i g u u r 8 - 8 O u d e r e i n w o n e r s p e r zo rg t re d e in g e m e e nte H e n g e lo in 2 0 2 0 e n 2 0 3 0

Bron: NZa 2018, ABF Primos 2019, bewerking RIGO

ta b e l 8 - 4 O u d e r e i n w o n e r s p e r zo rg t re d e in g e m e e n te H e n g e lo in 2 0 2 0 e n 2 0 3 0 Hengelo

Inwoners in 2020

Inwoners in 2030

65-75

75-85

85+

totaal

65-75

75-85

85+

totaal

Zorgtrede 1

2.900

950

200

4.050

3.200

1.250

250

4.700

Zorgtrede 2

5.150

2.750

400

8.300

5.650

3.700

500

9.850

Zorgtrede 3

350

250

100

700

400

350

150

900

Zorgtrede 4

350

450

200

1.000

400

600

250

1.250

Zorgtrede 5

350

800

650

1.800

400

1.100

850

2.350

Zorgtrede 6

200

350

650

1.200

200

450

850

1.500

Bron: NZa 2018, ABF Primos 2019, bewerking RIGO

Omdat het om een interpretatie van het zorgtredenmodel gaat en een inschatting van het aantal inwoners, zijn de aantallen afgerond op vijftigtallen. Het valt op dat het grootste deel van de 65- tot 85-jarigen in zorgtreden 1 en 2 vallen en nog weinig gebruikmaken van intensieve zorg. Bij 85-plussers wordt het beeld al meer gevarieerd en komt een relatief gr oot deel (ongeveer een derde) in zorgtrede 6 waarbij men komt te wonen in een intramurale instelling. Er is ook een verschuiving zichtbaar in 2030. Aangezien er in 2030 meer 85 -plussers zullen zijn, is er ook een enorme groei van het aantal inwoners dat behoefte heeft aan intramurale zorg. Het grootste deel van de ouderen, ook onder ouderen van 85 jaar en ouder, valt echter in zorgtreden 1 tot en met 5. Van hen wordt verwacht om langer thuis te blijven wonen. Daar ligt dus ook een grote opgave. De rest van dit hoofdstuk gaat in op deze groep en probeert door middel van mobiliteitsbeperkingen in huishoudens een inschatting te maken van de woonbehoefte van deze ouderen.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

55

Mobiliteit en toegankelijkheid De toename van het aantal ouderen en het feit dat ouderen langer thuis blijven wonen, zal samengaan met een toenemend benodigd aantal aanpassingen aan de bestaande voorraad. Er zullen trapliften worden toegevoegd, drempels worden weggenomen en badkamers worden aangepast. Door dit type maatregelen zijn veel ouderen in staat om in de huidige woning te blijven wonen. Het merendeel zal daarvoor kiezen, terwijl een ander deel op zoek zal gaan naar een kleinere gelijkvloerse woning of ouderenwoning. In deze paragraaf zoomen we verder in op de groep huishoudens van 65 jaar en ouder. De mobiliteit van deze groep inwoners geeft inzicht in de mogelijke behoefte aan ouderenwoningen of aanpassingen in de woning. In figuur 8-9 en figuur 8-11 worden de mobiliteitsbeperkingen van inwoners getoond in respectievelijk Borne en Hengelo. In figuur 8-10 en figuur 8-12 wordt de verwachte toename van huishoudens met verschillende mobiliteitsbeperkingen tot 2030 gepresenteerd. In beide gemeenten zijn inwoners met een rollator de grootste groep en wordt daar ook de grootste toename verwacht. Voor de andere mobiliteitsbeperkingen wordt ook een groei verwacht. Afhankelijkheid van een rollator heeft ook consequenties voor de woning. Tenminste zijn er aanpassingen in de woning nodig of er is een behoefte aan een nultredenwoning of ouderenwoning.

f i g u u r 8 - 9 H u i s h o u d e n s m et m o b i l i te it s b e p e rk in g e n in H e n g e lo, 2 0 2 0

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

56

f i g u u r 8 - 1 0 To e n a m e h u i s h o u d e n s m et m o b i li te it s b e p e rk in g e n in H e n g e lo to t 2 0 3 0

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie f i g u u r 8 - 1 1 H u i s h o u d e n s m e t m o b i l ite i t s b e p e r k in g e n in B o rn e , 2 0 2 0

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

57

f i g u u r 8 - 1 2 To e n a m e h u i s h o u d e n s m et m o b i li te it s b e p e rk in g e n in B o rn e to t 2 0 3 0

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie

Verwachte behoefte ouderenwoningen Om inzicht te krijgen in de woningbehoefte wordt in deze paragraaf ook naar de actuele wensen van de ouderen gekeken en de potentiële behoefte aan aangepaste ouderenwoningen. Verhuiswensen Allereerst is de verhuiswens naar een ouderenwoning van ouderen in 2020 in beeld gebracht in figuur 8-13. Bij ouderenwoningen kan gedacht worden aan in - of aanleunwoningen, woonzorgcomplexen of serviceflats en andere woonvormen die speciaal gericht zijn op ouderen. Wanneer specifiek gekeken wordt naar de wens voor een ou derenwoning die huishoudens van 65 jaar en ouder met of zonder beperking hebben, valt op dat veruit de meeste huishoudens niet zo’n verhuiswens hebben, namelijk bijna 90% van het totaal aantal huishoudens boven de 65 jaar. Ongeveer 10% van deze huishoudens heeft wel de wens om te verhuizen naar een ouderenwoning. Van de huishoudens met een lid met een mobiliteitsbeperking wil de meerderheid naar een ouderenwoning in een complex. Voor huishoudens zonder beperkingen geldt dat ongeveer 40% een woning in een ouderencomplex zoekt en nog eens 40% een zelfstandige ouderenwoning. Naast de actuele verhuiswensen van ouderen zijn in woningen van huishoudens van 65 jaar en ouder met mobiliteitsbeperkingen mogelijk al aanpassingen gemaakt of zijn deze huishoudens net verhuisd naar een geschikte woning.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

58

f i g u u r 8 - 1 3 B e h o e f te a a n o u d e r e nw o n in g e n o n d e r h u is h o u d e n s v a n 6 5 + , 2 0 2 0 in B o rn e

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie f i g u u r 8 - 1 4 B e h o e f te a a n o u d e r e nw o n in g e n o n d e r h u is h o u d e n s v a n 6 5 + , 2 0 2 0 in H e n g e lo

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie

Behoefte aan ouderenwoningen in Borne In figuur 8-15 wordt stapsgewijs de huidige situatie en potentiële behoefte in 2030 in Borne wat betreft aangepaste ouderenwoningen in beeld gebracht.  Allereerst wordt er een inschatting gemaakt van het aantal huishoudens van 65 jaar en ouder met een mobiliteitsbeperking dat recent verhuisd is (1). Het valt op dat slechts ongeveer tien huishoudens recent zijn verhuisd naar een woning die aangepast is.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

59

 Vervolgens wordt er gekeken naar huishoudens van 65 jaar en ouder met een mobiliteitsbeperking die niet recent verhuisd zijn, maar wel al een toekomstbestendige woning hebben (2). Meer dan 80% van deze huishoudens heeft al maatregelen getroffen. Bijna 20%, wat ongeveer neerkomt op 100 huishoudens, (nog) niet. Deze huishoudens vormen een potentiële behoefte aan aanpaste woningen of ouderenwoningen.  In stap 3 zijn deze 100 huishoudens uitgesplitst naar mobiliteitsbeperking. Bij het grootste deel van de huishoudens is een lid afhankelijk van een wandelstok, gevolgd door de rollator. Van de overige een derde van de huishoudens heeft een lid een rolstoel of een scootmobiel.  Wanneer de verhoudingen van huishoudens met een mobiliteitsbeperkingen die niet verhuizen het komende decennium gelijk blijft, dan groeit de potentiële behoefte aan aangepaste (ouderen)woningen naar ongeveer 120 huishoudens (4). Deze zijn op basis van dezelfde verhoudingen ook gepresenteerd naar het geschatte aantal huishoudens per mobiliteitsbeperking. f i g u u r 8 - 1 5 Po te n t i ë l e b e h o e f te o u d e re nw o n in g e n o n d e r h u is h o u d e n s 6 5 + 2 0 2 0 e n 2 0 3 0 , Borne

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

60

Behoefte aan aangepaste ouderenwoningen in Hengelo In figuur 8-16 wordt stapsgewijs de huidige situatie en potentiële behoefte in 2030 in Hengelo wat betreft aangepaste ouderenwoningen in beeld gebracht.  Allereerst wordt er een inschatting gemaakt van het aantal recent verhuisde huishoudens van 65 jaar en ouder met een mobiliteitsbeperking (1). Het valt op dat slechts 70 huishoudens recent zijn verhuisd naar woningen die aangepast of nultreden zijn.  Vervolgens wordt er gekeken naar huishoudens van 65 jaar en ouder met een mobiliteitsbeperking die niet recent verhuisd zijn, maar wel al een aangepaste woning hebben (2). Ruim driekwart van deze huishoudens heeft al maatregelen getroffen. Echter een kwart van de huishoudens (nog) niet. Deze huishoudens vormen een potentiële behoefte aan aangepaste (ouderen)woningen.  In stap 3 zijn deze 510 huishoudens uitgesplitst naar mobiliteitsbeperking. Bij ruim de helft van de huishoudens is een lid afhankelijk van een rollator.  Wanneer de verhoudingen van huishoudens met een mobiliteitsbeperkingen die niet verhuizen het komende decennium gelijk blijft, dan groeit de potentiële behoefte aan aangepaste woningen of ouderenwoning naar ongeveer 625 huishoudens (4). Deze zijn ook gepresenteerd naar het geschatte aantal huishoudens per mobiliteitsbeperking.

f i g u u r 8 - 1 6 Po te n t i ë l e b e h o e f te o u d e re nw o n in g e n o n d e r h u is h o u d e n s 6 5 + 2 0 2 0 e n 2 0 3 0 , Hengelo

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

61

Bron: RIGO Woningmarktsimulatie

Samenvatting Hieronder vatten we de belangrijkste resultaten uit dit hoofdstuk per gemeente samen: Borne  Door de vergrijzing neemt het aantal huishoudens van 65 jaar en ouder tot 2040 met ongeveer 1.000 huishoudens toe. De grootste groei zit bij de 75 - en 85-plussers.  Volgens onze woningbehoefteraming zal 64% van de 65-plussers in 2030 in een koopwoning wonen.  Door de toename van het aantal 85-plussers neemt aantal inwoners in zorgtrede 6 (intramuraal) toe van circa 300 in 2020 naar 450 in 2030. Het grootste deel van de groei van het aantal ouderen zal echter in de reguliere woningvoorraad moeten worden opgevangen.  Een deel van deze ouderen heeft te maken met mobiliteitsbeperkingen. De potentiële behoefte van deze groep aan aangepaste ouderenwoningen bedraagt in 2020 ongeveer 510 huishoudens. Dit aantal zal naar verwachting stijgen naar 625 in 2030. Hengelo  Door de vergrijzing neemt het aantal huishoudens van 65 jaar en ouder tot 2040 met ongeveer 4.500 huishoudens toe. De grootste groei zit bij de 75 - en 85-plussers.  Volgens onze woningbehoefteraming zal 55% van de 65-plussers in 2030 in een koopwoning wonen.  Door de toename van het aantal 85-plussers neemt aantal inwoners in zorgtrede 6 (intramuraal) toe van circa 1.200 in 2020 naar 1.500 in 2030.

Het grootste deel van de groei van het aantal ouderen zal echter in de reguliere woningvoorraad moeten worden opgevangen.  Een deel van deze ouderen heeft te maken met mobiliteitsbeperkingen. De potentiële behoefte van deze groep aan aangepaste ouderenwoningen bedraagt in 2020 ongeveer 10 0 huishoudens. Dit aantal zal naar verwachting stijgen naar 120 in 2030.

Rapport De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020

62

Beleidsmatige consequenties Wat betekenen de uitkomsten van dit onderzoek voor het woonbeleid en welke beleidsscenario’s zijn denkbaar? In de voorgaande hoofdstukken zijn diverse asp ecten van de woningmarkt in Borne en Hengelo verkend. In dit hoofdstuk gaan we in op de beleidsmatige consequenties. Hiervoor schetsen we eerst een totaalbeeld van de huidige situatie. Vervolgens belichten we enkele uitdagingen voor de toekomst. Daarna schetsen we verschillende beleidsscenario’s en de consequenties daarvan voor de beschikbaarheid en betaalbaarheid. Ten slotte gaan we in op de goedkope huurvoorraad in Hengelo.

Huidige situatie Borne en Hengelo zijn twee gemeenten met een duidelijk eigen woni ngmarktprofiel binnen de bredere regionale woningmarkt in Twente. Borne heeft een landelijk karakter en een woningvoorraad die vooral uit grondgebonden koopwoningen bestaat. Hengelo heeft een stedelijk karakter en een voorraad met relatief veel huurwoninge n en appartementen. Beide gemeenten staan onder invloed van de ontwikkelingen op de Twentse woningmarkt. In vergelijking met de rest van Nederland is de woningmarkt in Borne en Hengelo relatief ontspannen. Dat blijkt onder meer uit de relatief lage prijze n voor koopwoningen en beperkte wachttijden voor corporatiewoningen. Toch is de spanning de laatste jaren wel toegenomen, mede door de groei van het aantal huishoudens en vooral de gunstige economische ontwikkeling. Hierdoor zijn de prijzen voor koopwoningen en de gemiddelde inschrijfduur voor corporatiewoningen gestegen. In beide gemeenten is Welbions de grootste aanbieder van huurwoningen. Veruit de meeste woningen van Welbions hebben een huurprijs onder de aftoppingsgrenzen, waarmee zij bereikbaar zijn voor de primaire doelgroep. In Hengelo bezit Welbions relatief veel goedkope huurwoningen, met een huur tot de kwaliteitskortingsgrens, ook in vergelijking met corporaties in Almelo en Enschede.

Borne kent een relatief kleine goedkope huurvoorr aad, waarvan de helft in het bezit is van particuliere verhuurders. De sociale huurwoningen van Welbions worden voornamelijk bewoond door huurders uit de doelgroep tot € 39.055. De goedkope scheefheid is met 16% in Borne en 14% in Hengelo lager dan landeli jk. De woonlasten van huurders van sociale huurwoningen van Welbions over het algemeen lager dan bij andere corporaties in Nederland. Een doorsnee huurder is ongeveer een derde van zijn besteedbaar inkomen kwijt aan woonlasten (inclusief energielasten en lokale lasten). Op basis van referentiecijfers van het Nibud loopt circa 17% van de huurders in Borne en circa 22% in Hengelo een betaalrisico. De woonlasten verschillen sterk per inkomensgroep. Huishoudens met een inkomen tot het sociaal minimum hebben de laagste woonlasten (in bedragen) maar tegelijk de hoogste woonquote (percentage van besteedbaar inkomen). Vanwege hun beperkte bestedingsruimte loopt een relatief groot deel van de minima een betaalrisico. Het algemene beeld over de beschikbaarheid en betaalbaarheid van huurwoningen in Borne en Hengelo is dat de huidige situatie voor huurders die aangewezen zijn op sociale huurwoningen nog altijd relatief gunstig is, in vergelijking met de rest van Nederland.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=9b039f8c-a31e-481e-bff2-59d2c3ce3a65