S01a Regionaal beleidsplan Samen Dichtbij.pdf
Tekst van het document
worden toegevoegd aan een bestemmingsreserve,
toegang, rapportage en verantwoording naar
of terugvloeien naar de deelnemende gemeenten.
deelnemende gemeenten. Tot 2020 (meer)jaarlijks
Het achter de hand houden van een reserve ver
centrumgemeente Nijmegen te mandateren met
kleint het risico op het moeten inpassen bij een tekort.
een bevoegdhedenovereenkomst waarin geregeld wordt wie waarvoor verantwoordelijk is.
Het is in ieder geval noodzakelijk dat er wordt nagedacht over wat naar rato in dit geval betekent:
24. Een financiële werkgroep de opdracht te
dragen gemeenten bij naar het aantal inwoners of
geven om met een voorstel te komen om vanaf
zijn er andere objectieve verdeelsleutels te bedenken.
2020 de gezamenlijk benodigde middelen op
Daarnaast kunnen de gevolgen van de ambulanti-
te brengen conform een redelijke verdeling
sering, beperking van de instroom en meer uitstroom,
van lasten. Uitgangspunt is dat de bestaande
variëren per gemeente, omdat mensen met EPA moge
financiële middelen voor Beschermd Wonen en
lijk liever in bepaalde gemeenten (blijven) wonen.
Maatschappelijke Opvang zoveel mogelijk op het zelfde peil blijven. Tekorten worden gezamenlijk
Omdat over het bovenstaande weliswaar een
(naar rato) gedekt en overschotten gereserveerd
principe-uitspraak kan worden gedaan, maar dat
voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke
er hierbij nog veel afhankelijk blijft van de daad
Opvang. Het gezamenlijk afbouwen van BW en
werkelijke verdelingen in het objectieve verdeel
MO-voorzieningen koppelen aan de opbouw van
model, is het voorstel om een financiële werkgroep
lokale vervangende (ambulante) voorzieningen
de opdracht te geven om te komen tot een:
op alle leefgebieden en een rekenmodel ont
- Verdeelsleutel voor de inleg van middelen
wikkelen voor variatie in de gevolgen van de
- Verdeelsleutel voor het oplossen van tekorten
ambulantisering per gemeente.
(kan dezelfde zijn) - Rekenmodel voor variatie in gevolgen van ambulantisering per gemeente
25. De opzet van gezamenlijke regionale monitoring - kwalitatief (genomen acties, uit breiding activiteiten, voorzieningen en samen werkingsvormen) en kwantitatief (afbouw intra murale zorg parallel aan opbouw ambulante hulp).
BELEIDSPLAN GGZ I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND
BIJLAGEN BIJLAGE 1 TABEL UITVOERINGSAGENDA EN VERANTWOORDELIJKHEDEN 2018-2020 A. Gelderland-Zuid (Rivierenland en Rijk van Nijmegen) - regionaal niveau
Onderwerp
Actie
Trekker
Planning
Scenario 2 en 3
Opstellen stappenplan 15 jaar incl.
Transitiemanager
Gereed medio 2018
monitoringsvoorstel Bestuurlijke aanbesteding BW
Inkooptraject 2019 ev
Transitiemanager
Medio 2018 offerteaanvraag
Centraal coördinatiepunt BW/MO incl kanteling
Opstellen uitvoeringsplan met o.a.
Transitiemanager
Gereed medio 2018
IrisZorg en GGD Uitbreiding tussenvoorzieningen
Inventarisatie huidig aanbod
Transitiemanager
1-1-2019
Financieel verdelingsvoorstel
Werkgroep instellen
Transitiemanager - financiële
Contouren voorstel begin 2017
werkgroep
gereed
Sluitende aanpak psychische kwetsbaarheid:
Zie verbeterplan
GGD
Uitvoering 70 % aanbeveling per gemeente
Coördinator RvN/Riv
Najaar 2018 gereed
Pilots wijkgerichte GGZ
Coördinator RvN/Riv
Najaar 2018 gereed
Crisiskaart
GGD
Najaar 2018
Interventieteam 2.0
GGD
Najaar 2018
Multidisciplinaire beoordelingskamer
GGD
Najaar 2018
Verbetering nazorg detentie/forensische zorg
Verbeterplan n.a.v onderzoek
Centrumgemeente Nijmegen
Verbeterplan medio 2018 gereed
Weer Thuis
Opstellen convenant met ontwikkel-
Landelijk projectleider
Juni 2018
Transitiemanager
Begin 2018 gereed
Transitiemanager
(Meer)jaarlijks
programma Campagne inclusie en de-stigmatisering
Opstellen regionaal campagneplan ruimte voor lokale inkleuring
Bevoegdhedenovereenkomst mandatering aan
Vaststellen overeenkomst
centrumgemeente
42
BIJLAGE 1 GGZ I BESCHERMD WONEN I MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2018-2020
B. Opgave per sub-regio
Onderwerp
Actie
Trekker
Planning
Realisatie time-outvoorzieningen
Inventarisatie huidig aanbod
Coördinator RvN/Riv
1-1-2019
Realisatie signaalpunt(en)
Plan van aanpak irt Wvggz
Coördinator RvN/Riv
Gerealiseerd najaar 2018
Gedifferentieerd instrumentarium re-integratie
Plan van aanpak met kwantitatieve opgave
Coördinator RvN/Riv
PvA's gereed 1-1-2019
Thema
Actie
Trekker
Planning
Lokale "gereedschapskist":
LokaleVwijkagenda
Gemeenten
Gereedschapskist gereed najaar
C. Lokale opgaven - per gemeente
Sluitend lokaal netwerk
2018
Samenwerking met informeel netwerk Casemanagement Ontmoeting en inloop Lokaal zorgnetwerk MPH
Bondig plan en realisatie
Gemeenten
Gereed 1-1-2019
Prestatie-afspraken met woningcorporaties
Vastleggen prestatieafspraken
Gemeenten
Ondertekening regionaal convenant Weer thuis juni 2018
Gevarieerd aanbod ontmoeting en participatie
LokaleVwijkagenda
Gemeenten
Contactpersoon inkomen/schuldhulp
Lokale agenda
Gemeenten
1-1-2020
Signaleringsnetwerk schulden
Lokale agenda
Gemeenten
1-1-2019
BIJLAGE 1 GGZ I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND
43
BIJLAGE 2 VERSLAG WERKCONFERENTIE
Verslag van de bí eenkomst Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Goede
burgers Begeleid psychiatrische samenleving Menswaardig diagnose thuis Bezuinigingen Hiphthii Bescherming is. .,-.1 - uu'u'1 įH'J woning
Kwetsbaar
Hulpbehoevend verdienen vrouwenopvang|ndjcatje crisis zeif andere verslaving aan bied Opstap Bijzondere cliënten beschadigde vrijheid -r.--.-r j— — ~ wonend organisatie problemen die participeren ejgen thuisloos reddenherstel zelfstandig redzamen kracht I ^inwoners g i voorzienmg ................... ^ «Wëtstiaren
passend
Huisvesting kwetsh
Kwetsbare
wonen
Joodzakelijk geclusterd Ondersteuning doelgroep uurszorg zich op Vang Privacy instelling Liever mogelijk bieden onderdak Ideaal versus plek initiatief volledig hen Weinig toezicht veilig uursopvang m001 handhaven d Veiligheid burgerschap Dakloos toewijzen belangrijk Kwetsbaarheid Complex achtervanger thuisļozen Bewoners doelgroepen crisisopvang
Staat Zorg hebben
men sens psyche Over ast
Hulp
Begeleiding
6 september 2017 | Wijkcentrum Dukenburg
44
BIJLAGE 2 I VERSLAG VAN DE BIJEENKOMST BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG
AANLEIDING Op woensdag 6 september organiseerden de regio's Nijmegen en Rivierenland een bijeenkomst rondom het thema maatschappelijke opvang en beschermd
Het sociaal netwerk van de client moet als gelijkwaardig partner worden beschouwd in behandel-en begeleidingstrajecten (n^88)
wonen. Deze twee taken die onder de Wmo vallen worden nu namelijk uitgevoerd door de gemeente Nijmegen als centrumgemeente voor de hele regio. In 2020 worden de middelen en de (materiële)
Mensen zouden de hen toegewezen woning moeten accepteren, ongeacht de eigen woonwensen (0=87)
verantwoordelijkheden gedecentraliseerd naar alle 16 regiogemeenten. In anticipatie hierop en in reactie op bewegingen in de GGZ sector maakten de
Wijk/kerngerichte ggz maakt alle beschermde woonvormen overbodig (0=79)
regio's Nijmegen en Rivierenland een beleidsplan. De contouren van dit beleidsplan hebben wij op
de inclusieve samenleving is een illusie van beleidsmakers ^6g)
6 september voorgelegd aan een hele brede groep aanwezigen: cliënten, cliëntvertegenwoordigers, vertegenwoordigers van zorginstellingen, zorg
iwee oneens Mee eens
professionals, wijkteams, woningbouwcorporaties, gemeenteraadsleden.
Figuur 1: Resultaten van de stellingen
De opbrengst van deze avond leggen we u voor in
drie stellingen vaak eens waren. Het grootste
Ook was de zaal onverdeeld over de noodzaak van
dit korte verslag.
gedeelte was het eens met de stelling dat het
beschermde woonvormen. Ongeacht welke zorg-
PROGRAMMA
netwerk van de cliënt als gelijkwaardig partner
infrastructuur je hier tegenover kunt zetten, er
betrokken moet zijn bij behandeling. Ook was
zullen specifieke intramurale plekken nodig blijven.
Oud wethouder en journalist Pieter Hilhorst heeft
er eensgezindheid over de mate waarin eigen
de avond begeleid. Deze bestond uit een plenair
woonwensen een belangrijke rol spelen bij de
GESPREKKEN
gedeelte in de grote zaal en in een gedeelte waarin
toebedeling van beschikbare woningen.
Er werden in een aantal groepen gesprekken gevoerd
men in kleinere groepen met elkaar in gesprek ging.
over het beleidsplan en de toekomst van Beschermd
In het eerste gedeelte hebben we een viertal
Opvallender was de verdeeldheid over de stelling
Wonen en Maatschappelijke Opvang. Men was hierin
stellingen aan de aanwezigen voorgelegd.
of de inclusieve samenleving een illusie is.
volledig vrij om te bepalen welke onderwerpen
In figuur 1 staan de resultaten van deze stellingen,
Dit leverde een discussie in de zaal op waarbij men
werden besproken. Hieronder volgt een samen
die we met het programma VoxVote aan het
nadrukkelijk zorgen uitte over de draagkracht en
vatting van wat er aan die tafels is besproken.
publiek - digitaal - hebben voorgelegd.
het sociale klimaat in sommige wijken die nu al onder druk staan. Dit bleek een terugkerend
Wat opviel, is dat de aanwezigen het over de eerste
thema tijdens deze bijeenkomst.
BIJLAGE 2 I VERSLAG VAN DE BIJEENKOMST BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG
45
Focus op gezondheid, niet op uitstroom
Het clusteren van mensen met een psychische
Het is belangrijk dat mensen in alle wijken kunnen
kwetsbaarheid kent kansen maar ook risico's. Er is
wonen en dat alle gemeenten de mogelijkheid
behoefte aan gelijkgestemden om je verhaal te
- Het liefste heb je dat iemand blijft wonen waar hij
bieden om beschermd of begeleid te wonen.
doen en je hebt, om te integreren, een groep
al woont, dus gelijk ambulante begeleiding aan
Ook is de beschikbaarheid (en goede timing)
nodig waar je je ook thuis voelt. Dagbesteding en
huis. De buren kennen je dan al, dus dat zorgt
van woningen om uit/door te stromen iets dat
inloopvoorzieningen zijn daarin erg belangrijk.
voor minder weerstand. Knelpunt daarbij is de
Hoe bevorder je leefbaarheid en acceptatie in de
zichzelf gaan wonen en dus sowieso ergens gaan
Over de ambitie van de gemeenten om intramurale
wijk? Hoe leg je uit dat iemand op een andere
wonen waar niemand ze kent. Hoe zorg je er voor
BW plekken af te bouwen werd gesteld dat er
manier kan reageren? Let hierbij vooral op wat je
dat iemand op een goede manier landt, dat de
goed rekening gehouden moest worden met de
wél kunt laten slagen en focus niet per se op
buren worden meegenomen in een fijne start?
uitstroom van de GGZ (Pro Persona) en dat er een
knelpunten.
benadrukt werd.
bekendheid met de wijk en eventueel een sociaal netwerk dat aanwezig is;
(relatief grote) groep met 18-jarigen die op
Samenwerking en realisatie tussenvormen
groep - met name tussen de 40 en 65 jaar - is waarvoor je toch BW plekken zult moeten behouden.
Wat werd er zoal benoemd?
Tijdens de gesprekstafel viel een aantal onder
Ook mag de gemeente niet vergeten dat er bij
- Dat er een team in de wijk aanwezig is dat gelijk
werpen direct op. Dit waren: draagvlak in de wijk,
kan schakelen/opschalen, dat gelijk aanwezig kan
samenwerking, spreiding, woning tekort, gevarieerd
RIBW al veel uitstroom is geweest in de afgelopen jaren.
zijn bij escalatie of signalering;
aanbod, doorstroom prikkels, regie geven en
- Het ligt aan het soort beperking of je kunt 'aarden'
verantwoordelijkheid van zorgaanbieders.
De focus zou moeten liggen op positieve gezond
in een wijk of niet. Dat heeft minder te maken met
Samenwerking is van essentieel belang om
heid: investeren in werk, dagbesteding, participatie
je zorgzwaarte, maar meer met de onderliggende
Beschermd Wonen in de wijk te laten slagen. De
en inkomen. Wanneer er ook bij de cliënt een nadruk
problematiek;
wijk, de zorgaanbieders, woningbouwcorporaties,
komt te liggen op uitstroom en weg-moeten belemmert dit het herstel.
- Lastigere acceptatie door drugs, overlast (lawaai, stank, vervuiling), agressie; - Het is in het kader van acceptatie belangrijk om te
gemeente etc. moeten ervoor zorgen dat er plannen worden ontwikkeld waar iedereen achter kan staan. Er is genoeg energie en goodwill om dergelijke
Ontmoeting en lotgenotencontact is belangrijk en
praten met de buurt over de persoon in kwestie,
plannen te laten slagen maar mensen moeten zich
moet niet vergeten of onderschat worden.
liefst met de persoon er zelf bij - onbekend maakt
serieus genomen voelen. Dit serieus genomen
onbemind;
voelen houdt in: vroegtijdig vragen wat mensen ervan
Maatwerk en acceptatie
- Je moet geen inspraak willen over al dan niet
In de groep werd in eerste instantie gekeken naar
plaatsing van een persoon. Uitgangspunt moet
de voorziene knelpunten. De conclusie hiervan was
zijn: er komt iemand wonen die ondersteuning
denken, wat zij nodig hebben om er een succes van te maken en welke beren ze op de weg zien.
dat je meer toe moet naar echt maatwerk, voor het
nodig heeft en hoe kunnen we dat het beste met
Het derde onderwerp dat geregeld terug kwam
individu. Saamhorigheid in de samenleving is van
zijn allen voor die persoon én jullie ^buurt)
tijdens de gesprekstafel was spreiding. Een voor
belang. Bovendien is het bij dit plan van aanpak
geregeld krijgen - wat is er nodig?
beeld uit de Lindenholt werd genoemd waar veel
van belang dat het voor het lokale veld voldoende
- Soms helpt het om iemand binnen dezelfde wijk
kwetsbare mensen in een flat gebouw wonen. Dit
handvatten bevat om ermee aan de slag te gaan.
door te plaatsen. Er is dan al een binding en
versterkt het herstel noch de stabiliteit van deze
46
BIJLAGE 2 I VERSLAG VAN DE BIJEENKOMST BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG
mensen en het plaatst een stigma op dat deel van
daarmee de kwetsbare inwoner de kans ontnemen
de wijk, "daar wonen die gekken". Spreiding kan
om regie te voeren.
ervoor zorgen dat mensen in een rustigere om geving kunnen wonen, zich kunnen terugtrekken
zijn waar alleen koophuizen staan. Zoals het ruimte lijk domein nu ingericht is, betekent dat er in sommige wijken meer kwetsbare mensen komen
Tot slot werd nog toegevoegd dat zorgaanbieders
te wonen, waardoor de draaglast binnen deze
wanneer dat nodig is. Dit zou beter zijn voor herstel
hun verantwoordelijkheid moeten pakken. Dit werd
wijken groter wordt.
en stabiliteit.
gezegd door enkele deelnemers die zelf werkzaam zijn voor een zorgaanbieder. Er zijn veel creatieve
Daarnaast werd er nog aangehaald dat het tijdspad
Het aanbod dat er is, sluit nu niet voldoende aan bij
en innovatieve ideeën onder werknemers en in de
en de voorwaarden voor deze transitie en om toe
de realiteit. Er zou nog een te groot gat zijn tussen
maatschappij, maar dit zou onvoldoende van de
te werken naar de inclusieve samenleving van groot
Beschermd Wonen en zelfstandig wonen. De deel
grond komen.
belang zijn.
realiseren waarin op en afschaling makkelijk is en
Afbouw én opbouw
Zo normaal mogelijk
nemers doen de oproep om meer tussenvormen te regie over het eigen leven langzaam toe- danwel
Tijdens de gesprekstafel kwam een breed scala
Er is gesproken over het uitgangspunt van wijkge
afneemt. Daarnaast kwam duidelijk naar voren dat
aan onderwerpen ter sprake. Hieruit blijkt maar
richte GGZ. Er moet wel aan veel randvoorwaarden
de zorg en begeleiding die nodig is bij kwetsbare
weer dat we voor een grote en complexe opgave
voldaan worden, wil dit slagen. Bereikbaarheid buiten
inwoners geen 9 tot 17 mentaliteit mag kennen.
staan. Het raakt immers alle levensdomeinen.
kantoortijden is nu, behalve in een BW setting,
Toch zijn er naar mening van de deelnemers veel
Iedereen leek zich dit ook te beseffen.
vaak niet te realiseren. Daarbij zal de GGZ meer
zorgaanbieders die dit wel hebben.
maatwerk moeten leveren en minder protocollair
Een kort onderwerp dat richting het einde aan
Veel deelnemers maakten zich zorgen. Er werd
naar de zorg moeten kijken. Cliënten moeten meer
bod kwam waren de doorstroom prikkels in de
aangehaald dat vanuit behandelcentra ook afbouw
betrokken worden in het 'normale' leven en er moet
Maatschappelijke Opvang. Een verslaafde in de
plaatsvindt. Deze afbouw zorgt op haar beurt weer
meer maatwerk geleverd worden.
Maatschappelijke Opvang zou er financieel op
voor instroom binnen Beschermd Wonen. Eén
achteruit gaan als hij beschermd ging wonen. Hier
deelnemer gaf aan dat hij hier in het plan weinig
De 'lichtere' cliënten zouden hun plek prima moeten
kwam een oproep om goed te kijken naar welke
van terug las. Ook werd duidelijk dat er zorgen
kunnen vinden in de wijk. Over de zwaardere (ZZP 5
prikkels kwetsbare mensen krijgen in het proces
bestaan over de afbouw van Beschermd Wonen en
en 6) cliënten was men aan tafel minder optimistisch.
naar herstel zoals dat er nu uitziet. Om te voor
dat een aantal vormen van Beschermd Wonen zeker
De problematiek is te zwaar. Wel zag men kansen
komen dat een financiële prikkel ertoe leidt dat
moeten blijven.
in voorlichting en de-stigmatisering.
mensen niet herstellen. Kwetsbare inwoners willen en kunnen heel veel.
Een andere belangrijke opmerking was dat er aan
Er werd benadrukt dat er zicht gehouden moet
beide kanten gebouwd moet gaan worden, ook aan
worden op kwetsbare jeugd. Ook hiervoor is het
Regie is hier een centraal punt in. Alles wat een
de sterkere kant van de samenleving. Een voorbeeld
belangrijk om de zorg aan te laten sluiten op het
inwoner aangeeft zelf te kunnen en te willen
van deze uitspraak heeft betrekking op de manier
dagelijks leven: maak meer gebruik van het wel
motiveert hem/haar om verder te komen.
waarop het huidige ruimtelijk domein is vorm
zijnswerk dat er al overal in de wijken is.
Zorgaanbieders zouden nog te vaak ook kleinere
gegeven. Op dit moment is het zo dat er wijken
verantwoordelijkheden uit handen nemen en
zijn waar alleen huurhuizen staan en er ook wijken
BIJLAGE 2 I VERSLAG VAN DE BIJEENKOMST BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG
47
Let op draagkracht
Bovendien moet er oog zijn voor (overbelaste)
Het plan van de gemeente is ambitieus, maar om
netwerken/mantelzorgers van de cliënt.
- Ontmoeting - al dan niet met lotgenoten - moet
het te laten slagen is een mentaliteitsverandering
Het is de vraag of we al klaar zijn voor GGZ in de
- Je kunt niet alle kwetsbare mensen en bijzondere
van de burger (not in my backyard) noodzakelijk.
wijken. Er moet in elk geval gewerkt worden aan
doelgroepen in een beperkt aantal wijken laten
Als het plan teveel op geld gestuurd gaat worden,
voorlichting, delen van ervaringen en het door
wonen. Een goede spreiding in de stad, maar ook
ontstaat een risico dat je de ambulante opbouw
breken van taboes en stigma's. De gemeente zal
in de regio is van groot belang voor de draagkracht
goed gefaciliteerd worden.
niet kunt realiseren en dat je te snel de bestaande
dit gesprek op gang moeten brengen, in samen
en noodzakelijke capaciteit afbouwt. De gemeenten
werking met zorginstellingen en ervaringsdeskun
moeten inzetten op ervaringsdeskundigen en op
digen. Ook moeten we bedenken hoe om te gaan
werking nodig met zorgverzekeraars, GGZ instel
passende dagbesteding. Een belangrijke voorwaarde
met tegengeluid uit de samenleving.
lingen, woningbouwcorporaties en vele anderen.
voor uitstroom en ambulantiseren is het voorzien in een vangnet. Maak het bijvoorbeeld mogelijk dat
van een wijk. - Gemeenten kunnen dit niet alleen: er is samen
- Het 'gat' tussen Beschermd Wonen en zelfstandig Keuzevrijheid is voor alle mensen belangrijk.
iemand altijd kan bellen met de oude woongroep
Mensen in of uit de psychiatrie moeten ook kunnen
of tijdelijk terug kan keren.
kiezen waar ze willen wonen. De ondersteuning
wonen is te groot. Het aanbod moet diverser worden: specifieke wensen/omstandigheden. - Soms is een zorgvraag onplanbaar. Er moet
moet de inwoner volgen, niet andersom.
's nachts en ook in de weekenden zorg of onder
Een groot risico ziet men in de draagkracht van
De vraag is wel hoe zich dit verhoudt tot voor
steuning voorhanden zijn, wil je BW-plekken
wijken. Sociale woningbouw is in bepaalde wijken
zieningen die niet op een kleine schaal te reali
geconcentreerd. Hier zullen alle cliënten dus
seren zijn.
kunnen afbouwen. - Onderschat de kracht van ervaringsdeskundigheid
terechtkomen. Deze wijken zijn daarbij - gelet op
niet en investeer hierin.
herstel - vaak ook niet de meest geschikte plek
ALGEMENE CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
voor deze cliënten.
De avond heeft een aantal breed gedeelde signalen en aanbevelingen opgeleverd. Deze kwamen aan het
Kijk ook vooral naar goede voorbeelden elders in
licht in de gesprekken die we hebben samengevat in
het land. Het mixen van doelgroepen levert goede
dit verslag, maar ook in het plenaire gedeelte, als
resultaten op. Tenslotte moeten mensen niet
reactie op de presentatie van het (concept) beleidsplan
gedwongen worden om zelfstandig te wonen als
en de stellingen die we de zaal hebben voorgelegd.
ze dit niet aankunnen.
- Er zullen altijd een aantal beschermde woonvormen nodig blijven. Niet iedereen is in staat om 'in de
Geen gedwongen veranderingen Een duidelijke oproep tijdens het gesprek was om
wijk' te integreren. - We moeten mensen niet 'dwingen' hun veilige om
niet alle bestaande voorzieningen te gaan sluiten
geving te verlaten. Dit werkt averechts voor herstel.
en om kwetsbare mensen niet richting ingrijpende
Zelfstandig gaan wonen moet een eigen keuze zijn.
en gedwongen veranderingen te sturen. De focus
- Acceptatie van psychische kwetsbaarheid in de
moet liggen op het beperken van instroom en het
samenleving is ingewikkeld om te bewerkstelligen,
intensiveren van de ambulante hulp in de wijken.
maar wel essentieel voor dit plan.
48
BIJLAGE 2 I VERSLAG VAN DE BIJEENKOMST BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG
INSPRAAK REGIONAAL BELEIDS PLAN GGZ BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG
BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES ínhoud Reactie: GGD Gelderland-Zuid
50
Reactie: Leger des Heils
50
VOORAF
Reactie: Perspectief Beuningen
51
Onderstaand vindt u (integraal) alle inspraak-
Reactie: IrisZorg Reactie: Stichting Jados
52 54
Reactie: (lid) adviesraad sociaal domein Gemeente Mook
55
en Middelaar (op persoonlijke titel)
reacties op het regionaal beleidsplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang, inclusief een reactie vanuit het Regionaal Bestuursteam.
Reactie: WMO Denktank
55
Reactie: Regionaal Platform Ervaringskennis
57
Reactie: WMO Adviesgroep Berg en Dal
58
Reactie: Lid familieraad Pro Persona, Beuningen
58
6 september 2017. Op basis van de inspraak-
Reactie: Regioraad Cliënten RIBW
59
reacties en hetgeen is opgehaald tijdens de
Reactie: RIBW Nijmegen en Rivierenland
61
Reactie: Woonzorgnet
63
Reactie: Advies Commissie JMG Nijmegen
64
delen aangepast. Wij willen iedereen heel hartelijk
Reactie: Adviescommissie Allochtonen Nijmegen
67
bedanken voor de ontvangen reacties op het
Reactie: Adviesraad Sociaal Domein Druten
68
Reactie: Pluryn
70
BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND
Dit naar aanleiding van de presentatie (en toe zending van het plan) op de werkconferentie van
werkconferentie hebben wij het plan op onder
beleidsplan.
49
REACTIE: GGD GELDERLAND-ZUID
preventie-agenda. Dit moet naar onze mening in
Als GGD ondersteunen we de gemeenten in
gezamenlijkheid met partners in de keten worden
REACTIE: LEGER DES HEILS Leger des Heils Gelderland kan zich grotendeels
Gelderland-Zuid op het gebied van publieke
ingevuld. De GGD rekent het tot haar taak om het
vinden in het gekozen scenario waarbij er sprake is
gezondheid. Hierbij werken we voor alle inwoners
organiseren van preventie en vroeg-signalering te
van een geïntegreerde GGZ in wijken en kernen.
(van 0-100) en hebben we speciale aandacht voor kwetsbare groepen. Ook de kwetsbare doelgroep
ondersteunen en denkt hier graag over mee.
van dit beleidsplan heeft onze aandacht. Ik noem
Antwoord:
naar de regio. Wij willen benadrukken dat middelen
hierbij (1) het regionale project Sluitende aanpak
Net als u zien wij een belangrijke ondersteunende
voor de zware multi-probleem doelgroep groten
voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, (2)
rol weggelegd voor de GGD; we zijn blij dat u de
deels behouden moeten blijven op centrum-
de werkzaamheden van Bijzondere Zorg en (3)
richting die het plan beschrijft, kunt ondersteunen.
gemeenteniveau.
U vraagt aandacht voor het betrekken van organi
Daarnaast willen we een aantal kanttekeningen
In het rapport wordt gewaarschuwd voor door decentralisatie van ambtelijke capaciteit en bedden
Toeleiding naar Beschermd Wonen. Het plan van aanpak GGZ, Beschermd wonen en
saties bij de uitwerking en het creëren van draagvlak.
plaatsen.
Maatschappelijke opvang is een veelomvattend
Vanzelfsprekend zullen wij dit, net als bij de tot
Om deze geïntegreerde GGZ te bereiken, moet er
beleidsplan. De GGD onderschrijft de richting die
standkoming van dit plan, doen.
een grote cultuuromslag plaatsvinden binnen zowel
het plan aangeeft, maar heeft verschillende aan dachtspunten.
de betrokken organisaties en gemeentes, als de Wij hebben zeer zeker ook oog voor de impact op
maatschappij. Hoe de burgers en de maatschappij
de doelgroep. Onze focus als het gaat om het
mee genomen gaan worden in dit veranderings
Het voorstel betreft een flinke transformatieopgave
verder inzetten van de ambulantisering ligt dan ook
proces zal uitvoeriger moeten worden besproken
voor verschillende organisaties. Het aanspreken van
vooral op het verminderen van nieuwe instroom.
dan wel beschreven.
deze organisaties en draagvlak creëren voor het
Dit laat onverlet dat wij ook alle mogelijkheden
Daarnaast is er binnen het gemeentelijk en het
veranderproces is essentieel en verdient aandacht
willen benutten die we samen met aanbieders zien
sociaal domein op dit moment nog onvoldoende
in de verdere uitwerking. De GGD wijst op het
om mensen uit te laten stromen naar meer zelf
sprake van ontschotting. Hier zal ook in de komende
effect op de kwetsbare doelgroep zelf - de voor
standige vormen van BW. Maatwerk voor de cliënt
jaren nog volop aandacht voor moeten zijn. Hierbij
gestelde transformatie heeft niet alleen impact
blijft echter te allen tijde centraal staan.
denken we bijvoorbeeld aan de relatie met betrekking
op organisaties, maar ook op de mensen die het betreft. Een deel van hen zal alleen al door het
tot inkomen van cliënten en de verschillende finan Preventie lijkt wellicht wat onderbelicht. Toch zien
ciers, naast de gemeente. Hier hoort ook bij dat er
wijzigende perspectief uit balans kunnen raken.
wij juist het ambulantiseren als een preventieve
meer aandacht moet zijn voor bijvoorbeeld overlast en
De GGD vraagt hier aandacht voor.
beweging. We willen hiermee immers voorkomen
de inzet van politie en andere betrokken instanties.
Als GGD pleiten we voor een stevige preventie-
dat mensen hun eigen thuisbasis verliezen. Ook de
Zoals al eerder aangegeven, zijn wij als Leger des
agenda. Preventie lijkt een ondergeschikte rol in
vroeg-signalering staat in ons plan hoog op de
Heils Gelderland geen voorstander van het kaas-
het plan te hebben. De nadruk ligt nu op herstel,
agenda. Mocht de GGD nog een andere nadere
schaafprincipe. Dit, omdat een bepaalde schaal
participatie en het wonen in de wijk van mensen
invulling zien rondom preventie dan horen wij dit
grootte per locatie behouden moet blijven om
met een psychische kwetsbaarheid. Wij pleiten
uiteraard graag, zeker met het oog op de aan
financieel betaalbare zorg te kunnen bieden aan de
ervoor om dit aan te vullen met een stevige
staande uitwerking van het plan.
zware multi-probleem doelgroep.
50
BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND
Tot slot wordt er in het rapport gesproken over een
ambulantisering moeten faciliteren. Vanzelfsprekend
en daarmee ook de samenleving dat zij dit kunnen.
coördinatiepunt. Het is wenselijk dat de toegang
doen wij dit in samenspraak met de zorgaanbieders.
Voor ons is dat momenteel best een opgave, het
tot het traject centraal georganiseerd wordt.
Wij zijn en blijven graag met u in gesprek hoe
gaat soms mis en wat moeten we dan doen.
Wij pleiten ervoor dat het volgen en tussentijds
invulling te geven aan deze opgave. U mag van ons
evalueren van het traject in nauw overleg met de
hierin ook de nodige flexibiliteit verwachten. De
Met Erica Claassen van RIBW ben ik in overleg
zorginstanties plaatsvindt.
richting is echter wel duidelijk: er zal in de komende
om scholing te ontvangen en te investeren in het
jaren intramurale capaciteit afgebouwd moeten
samenwerken tussen wijkwerkers van ons en
Antwoord:
worden en een meer wijkgerichte ambulante infra
ambulante medewerkers van RIBW. Het is goed als
De culturele en maatschappelijke opgave waar we
structuur opgebouwd moeten worden, op een
ze elkaar leren kennen, zodat zij elkaar kunnen
voor staan is, zoals u terecht benoemt, enorm en
manier die niet ten koste gaat van de zorg voor
steunen, mensen kunnen verwijzen.
van groot belang voor het doen slagen van dit plan
cliënten. Ook niet van de zorg voor de zware
als geheel. Op alle fronten moet er op een andere
multi-probleem doelgroep.
Dit stuk mis ik in jullie plan:
manier naar zorg en ondersteuning gekeken worden.
Tenslotte schrijft u dat het inrichten van een centraal
- scholen van andere disciplines omtrent GGZ
Met zorginstellingen, verzekeraars en met betrok
coördinatiepunt in goede samenspraak met instel
kenen en hun naasten moeten we om tafel om dit
lingen dient te verlopen. Wij delen deze opvatting
te bespreken en vooral over hoe we dit op een zorg
en zullen ons inspannen om dit ook op deze wijze
dichtbij, met bv welzijn, zorg, sociaal team,
vuldige wijze kunnen realiseren. Met 'de maat
te doen.
scholen, politie, woningcorporatie etc.
U geeft aan dat de geldstromen vanuit de gemeente
REACTIE: PERSPECTIEF BEUNINGEN
in de wijk: hoe pak je dit aan? waar stuur je op en
nog onvoldoende ontschot zijn. Wij onderschrijven
Als directeur van een brede welzijnsorganisatie zie
hoe zorg je ervoor dat mensen/ andere organisaties
dit en zijn van mening dat er in de komende jaren
ik deze verschuiving al optreden. De maatschappij
zich gesteund voelen en de inwoners goede onder
(in praktische simpele taal) - inzetten op intensieve samenwerking in de buurt,
schappij' als geheel staan we voor een andere opgave. Ik lees een mooi plan maar mis de borging daar van
inderdaad aandacht moet worden besteed aan hoe
verandert, steeds meer mensen met een GGZ
steuning ontvangen? Ik denk dat je als eerste start
we dit op gaan lossen. Met het beleidsplan hebben
achtergrond wonen in de wijken en ontvangen daar
met informeren (MFHA) alvorens je verdere beleid
wij een integraal beeld van wat er (extra) nodig is
enige begeleiding van de GGZ. Wij als organisatie
gaat uitzetten..
op de verschillende leefgebieden willen schetsen.
organiseren diverse inlopen/eetpunten waar ook
We staan er voor open om hierover met u en met
mensen met GGZ achtergrond komen en welkom
Antwoord:
andere zorginstellingen verder in gesprek te gaan.
zijn. Tevens zien we dat steeds meer mensen (met
U geeft aan de ontwikkelingen, zoals wij die met
Voor een deel zal dit overigens een probleem zijn dat
bv GGZ problematiek) vrijwilligerswerk (moeten)
het beleidsplan schetsen, reeds te zien. Dit klopt,
zich niet alleen in de regio Nijmegen en Rivierenland
doen en bij ons aankloppen. Wij willen als welzijns
de ambulantisering van de zorg is reeds langere
voordoet, maar ook landelijk.
organisatie dat iedereen meedoet en daarbij uit
tijd gaande. Wel is het zo dat er nu een versnelling
gaan van wat mensen wel kunnen/van hun talenten.
ingezet gaat worden voor de doelgroep van dit
We kiezen er bewust voor om niet te bezuinigen op
beleidsplan en dat we ook voor deze doelgroep
beschermd wonen. Wel zullen wij in onze inkoop
Dit vraagt van mijn collega's dat zij daartoe in staat
zoveel als mogelijk aansluiting willen zoeken bij het
inhoudelijke en financiële prikkels inbouwen die de
zijn, maar ook van vrijwilligers, buren, het netwerk
gewone leven in de buurt/wijk.
BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND
51
U geeft aan dat u in het plan de scholing mist van
REACTIE: IRISZORG
(waaronder verslavingsbehandeling) zullen een
andere disciplines. In het beleidsplan hebben wij,
Allereerst: onze waardering voor het Plan van
verandering moeten doormaken om meer laag
in lijn van hetgeen u zelf ook noemt, de Mental
aanpak GGZ-Beschermd wonen-Maatschappelijke
drempelig in de wijk aanwezig te zijn. Dit vraagt om
Health First Aid (MHFA) methode opgenomen die
opvang. Het plan doet recht aan de vele initiatieven
een andere inrichting van de zorg, een ontwikkeling
hier mogelijk een antwoord op kan geven. Deze
en ontwikkelingen die de afgelopen jaren al zijn
die we niet zonder de zorgverzekering kunnen
methodiek is geschikt voor zowel burgers, als
ingezet binnen de regio. Het is ambitieus, maar
doorvoeren. IrisZorg wil hier actief aan meewerken,
professionals. Dit neemt niet weg dat er ongetwijfeld
we zien ook terug dat u regie wilt nemen in het
in ons geval door expertise op het gebied van
meerdere mogelijkheden zijn (zo laat bijvoorbeeld
veranderproces. Door nu al het doel voor de lange
verslavingspreventie en -behandeling dichterbij
een corporatie haar werknemers trainen om
termijn te formuleren, maar ook door serieus werk
dan wel in de wijk aan te bieden.
signalen te herkennen en te leren hoe om te gaan
te maken van projecten die voorwaardelijk zijn voor
met deze doelgroep en worden ook de sociale
het slagen van de ambulantisering: GGZ in de wijk,
Wij staan klaar om mee te doen in de ontwikkeling
teams getraind). Graag horen wij bij de uitwerking
de Sluitende aanpak voor kwetsbare personen, etc.
van 'scenario 2'. Ook 'scenario 3' vinden wij
behoefte aan is en kijken we wat we hierin kunnen
Wij denken dat de visie die ten grondslag ligt aan
zorgen we dat het gesprek daarover op basis van
faciliteren.
dit plan een meer centrale rol mag krijgen. Focus op
de inhoud en de belangen van de psychisch kwets
krachten in plaats van problemen, inzet op herstel
baren wordt gevoerd en niet wordt gedomineerd
Verder geeft u aan de borging van het plan in de
in plaats van stabilisatie zijn ons inziens middelen
door de ook zo voor de hand liggende instellings
wijk te missen: hoe pakken we het aan, waar sturen we op, etc. Op dit moment gaat het nog om een
om de transformatie vorm te geven. Dit doet ons
belangen? Hoe maken we met elkaar de kanteling
inziens meer recht aan de uitgangspunten van de
waar? We adviseren om al in 2018 te starten met
beleidsplan met gedeelde uitgangspunten voor
transformatie die is ingezet en geeft woorden aan
een pilot waarin we op inhoud geïntegreerde GGZ
de gehele regio. De concrete uitwerking kan er in
de transformatie die IrisZorg en de regio's Rijk van
in een wijk of kern gaan aanbieden, om kennis,
iedere wijk/kern verschillend uit komen te zien.
Nijmegen en Rivierenland voor ogen hebben.
ervaring en vertrouwen op te bouwen, voordat de
van het plan vanuit de diverse disciplines waar
interessant, maar uiteraard ook spannend. Hoe
Daarnaast doet het recht aan de mensen die gebruik
ambulantisering in grotere volumes moet gaan
U heeft gelijk dat ieder proces begint met informeren
maken van beschermd wonen en maatschappelijke
plaatsvinden. De pilots GGZ in de wijk die op dit
om vervolgens samen verder te kijken hoe de
opvang.
moment van start gaan, zouden daar wellicht
ondersteuning voor deze doelgroep in goede
mooie dragers voor zijn.
samenhang zo dichtbij mogelijk georganiseerd kan
Zorg naar de wijken
worden. Hier ligt nadrukkelijk een uitdaging op
We staan met elkaar voor een grote uitdaging, om
Afbouw beschermd wonen
lokaal niveau, maar ook om de aansluiting van
in de komende jaren de capaciteit voor beschermd
Het verminderen van het aantal plaatsen voor
regionale zorg (specialistische ondersteuning) op
wonen terug te brengen. Voorwaarde daarbij is dat
beschermd wonen zal wat IrisZorg betreft deels vorm krijgen door het verkorten van de verblijfs
lokale zorg te organiseren. De borging ligt dus op
de ondersteuning en het zorgnetwerk in de wijken
de eerste plaats in de wijk/kern en de afspraken die
geoptimaliseerd worden. Zowel op het vlak van
duur. In de trainingshuizen die IrisZorg de komende
daar worden gemaakt en natuurlijk in het opdracht-
leefbaarheid, sociale samenhang en welzijn, als op
jaren gaat inrichten, bieden we intensieve en
geversschap dat gemeenten, zorgverzekeraars/zorg
het gebied van begeleiding en (specialistische)
integrale zorg (begeleiding en behandeling) aan de
kantoren hebben om e.e.a. te (doen) organiseren.
behandeling. De instellingen voor GGZ behandeling
doelgroep met complexe problematiek waaronder
52
BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND
verslaving. Wij zien deze trainingshuizen als een
mensen met complexe problematiek, waaronder
'Werk is de beste zorg'. Voor een groot deel van onze
vorm van beschermd wonen, die voor een deel van
verslaving, een zeker volume nodig is. Wijkgericht
doelgroep gaat dit ook op. Daarom doen wij ook
de cliënten kortdurend kan zijn. Voor mensen die
en kleinschalig aanbod ligt daarom minder voor de
enthousiast mee aan IPS en willen wij dat iedereen
hun gebruik onder controle hebben, denken wij dat
hand. Wij roepen de regiogemeenten op om deze
die bij ons verblijft een actieve vorm van dag
een programma van een jaar hen kan voorbereiden
zorg ook in de toekomst gezamenlijk te blijven
besteding heeft. De weg naar werk kan echter ook
op zelfstandig wonen in de wijk. In die wijk moet er
organiseren, waarbij wij de verbinding met de wijken
beginnen bij het ontdekken van talenten en het
aandacht zijn voor terugvalpreventie en voorkomen
en kernen zullen zoeken voor een verantwoorde en
aanspreken van verloren gewaande vaardigheden.
van eenzaamheid en isolement. Ervaringsdeskundigen
passende terugkeer van cliënten indien mogelijk.
en vrijwilligers met ervaringskennis kunnen hierbij een belangrijke rol spelen. Er zal een groep (chronisch) verslaafden blijven, die
Bij ernstige en langdurig verslaafden zijn eerst andere vormen van dagbesteding nodig, om de
Transformatie Maatschappelijke Opvang
aandacht weg te trekken van het scoren en
De koers die IrisZorg voor 2017-2020 heeft bepaald,
gebruiken. Dit kan een opstap zijn naar behandeling
past in de transformatie van de maatschappelijke
en meer arbeidsgerichte dagbesteding.
niet toekomt aan zelfstandig wonen. Voor hen zal
opvang die u voor ogen heeft. Het herstelgericht
een vorm van beschermd wonen nodig blijven.
werken, het bevorderen van de doorstroom in de maatschappelijke opvang en een brede en geïnte
bereid om mee te denken en te werken in de ambities
greerde vraagverheldering aan de start van een
van de regio's Rijk van Nijmegen en Rivierenland
traject.
voor de komende jaren. Mochten we daarbij grenzen
Echter, ook daar zijn veranderingen wenselijk. Ook deze groep kan meer geactiveerd worden en aangesproken op de eigen kracht en verantwoor delijkheden in het dagelijks leven, ter voorkoming van hospitalisering.
IrisZorg regio Nijmegen Rivierenland is van harte
voor onze doelgroep denken te zien of als organi De huidige werkwijze van onze centrale toegang
satie grote belemmeringen tegenkomen, dan zullen
maakt het mogelijk dat mensen indien nodig zo snel
we daar transparant over zijn. In het vertrouwen dat
Een kanttekening willen wij maken bij varianten waarbij
mogelijk op de juiste plek terecht komen, dat de
we oplossingen vinden in onderlinge samenwerking
de cliënt zelf een woning huurt en daarbij (intensieve)
benodigde aanvullende begeleiding en eventueel
met ketenpartners en/of regiogemeenten.
ambulante begeleiding krijgt, als alternatief voor
behandeling kan worden opgestart en dat de
beschermd wonen. Voor veel mensen zal dit haal
benodigde indicaties/beschikkingen worden
Antwoord:
baar zijn en recht doen aan hun eigen kracht. Voor
aangevraagd. Het lijkt ons van belang om er hier
Allereerst dank voor uw waardering en dat u de
mensen met ernstige verslavingsproblematiek is het lang niet vanzelfsprekend dat zij trouw iedere maand
op te wijzen dat deze triage de voorkant is van een geïntegreerd bureau, dat naast vraagverheldering
waarden die noodzakelijk zijn om de benodigde
hun huur betalen. Dit brengt risico's met zich mee
en zorgtoeleiding voor zowel opvang, begeleiding
ondersteuning meer wijkgericht aan te kunnen
voor verhuurders, met als gevolg dat verslaafden
als behandeling, ook alle administratieve en
bieden en dat, daar waar het verslavingszorg inzet
moeilijk aan huisvesting zouden kunnen komen. We
zorg-logistieke processen uitvoert.
betreft, de zorgverzekeraar(s) hier ook een belang
Wij gaan graag met u in gesprek over de dooront-
de zorgverzekeraars staan genoemd bij de scenario's
wikkeling van deze werkwijze en de aansluiting op
als belangrijke partij. Wij hebben ook met hen over
Verder merken we op dat voor het bieden van
een coördinatiepunt. We zouden daarbij wel willen
dit beleidsplan gesproken en tot op heden krijgen
intensieve en specialistische 24-uurszorg aan
waken voor extra bureaucratie.
wij hun steun.
pleiten ervoor om hier rekening mee te houden bij het denken over de toekomst van beschermd wonen.
richting van ons plan steunt. U benoemt de voor
rijke rol in spelen. Wij onderkennen dit ten zeerste;
BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND
53
U geeft aan zorgen te hebben richting scenario 3,
kunnen realiseren om ook voor deze mensen het
de IPS methode is de zeer kostbare training +
met name hoe partijen over instellingsbelangen heen
(begeleid) zelfstandig wonen zo veel als mogelijk te
certificering, die bovendien slechts bij één
kunnen gaan kijken. U doet hierbij de concrete sug
faciliteren. Ook als dit betekent dat wij op bijvoor
kennisinstituut (Phrenos) in Nederland te behalen
gestie om te starten met een pilot geïntegreerde
beeld het punt van budgetbeheer misschien langer
is. Het is kwetsbaar om te kiezen voor één speci
GGZ in de wijk. Op dit moment loopt in Nijmegen
(of wellicht altijd) moeten ondersteunen.
fieke methode. Daarom advies om breder te
reeds een pilot GGZ in de wijk, wij zullen uw
trekken naar: Op meer trajecten waarin zorg en
suggestie tot verdere uitbouw hiervan, of mogelijk
Ten aanzien van de 24-uurs specialistische zorg en
het starten van een nieuwe pilot, meenemen in de
ondersteuning erkennen wij dat sommige zaken
werk gecombineerd worden.
uitwerking van dit beleidsplan.
om goede kwaliteit te realiseren een zeker volume
Antwoord:
nodig hebben. De komende periode zullen wij met
In de opsomming van zorginstellingen die BW
De afbouw van het aantal plekken beschermd wonen
elkaar nog scherper moeten krijgen wat we allemaal
leveren worden jullie inderdaad niet genoemd. We
zoekt u vooral in het verkorten van de verblijfsduur. Een insteek waar we graag met u over door willen
lokaal kunnen/moeten organiseren en wat we op
hebben in deze opsomming alleen Zorg in natura
sub/regionaal niveau kunnen organiseren.
(ZIN) gecontracteerde instellingen genoemd. Een
praten, meer in het bijzonder wat dit concreet
praktische reden daarvoor is dat we een volledig
betekent voor het aantal plaatsen. U geeft hierbij
Het coördinatiepunt dat wij beogen, is er niet op
beeld hebben van al het aanbod in natura terwijl
ook aan dat er altijd behoefte zal blijven aan een
gericht om meer bureaucratie in het leven te
dit veel moeilijker is voor het aanbod in PGB. De
vorm van Beschermd Wonen voor mensen die niet
roepen. Wij zien het als een mogelijkheid om te
gemeente is immers geen partij in de overeenkomst
aan zelfstandig wonen toekomen. Dit willen wij
komen tot snellere en meer integrale vraagverhel-
tussen zorgbehoevende en zorgverlener. Desondanks
graag bevestigen. Het is zeker niet ons doel dat
dering, de doelgroep beter in beeld te krijgen (en
zullen wij de grootste PGB aanbieders waarmee wij
alle intramurale vormen van beschermd wonen
te houden!) en het brede zorgpallet effectiever in
ook contact onderhouden, opnemen in het plan.
ophouden te bestaan; er zal altijd behoefte blijven
te kunnen zetten, inclusief verbeteren van de
aan deze vorm van ondersteuning. Het is goed te
aanhaking met de sociaal teams/wijkteams.
We onderschrijven uw punt dat alleen IPS trajecten
lezen dat u ook in deze gevallen het aanspreken van
niet een volledig antwoord zijn op de vraag hoe we
de eigen kracht van mensen centraal blijft stellen
mensen - ten behoeve van zelfredzaamheid en
REACTIE: STICHTING JADOS
herstel - succesvol laten integreren door middel
- In het overzicht van aanbieders op blz. 10 wordt
van een zo regulier mogelijke baan. Op dit moment
U benoemt het probleem van huurbetaling bij
Stichting JADOS niet genoemd. Voor het totaal-
is het echter de meest concrete vertaling van deze
bepaalde doelgroepen bij zelfstandig wonen en
plaatje is het belangrijk dat JADOS alsnog wordt
behoefte en is het expliciet in het beleidsplan
opgenomen.
opgenomen. We zullen met de werkbedrijven in de
en oog blijft houden voor zijn/haar ontwikkeling.
vraagt hiervoor aandacht in de uitwerking van de toekomst beschermd wonen. In ons plan hebben wij
- Zeer positief dat bij 4.2 integratie van werk- en
regio Nijmegen en Rivierenland om tafel gaan om
schuldhulpverlening en budgetbeheer nadrukkelijk
zorgtrajecten aandacht krijgt in het plan. Koppeling
te bepalen welke middelen er nog meer ingezet
een belangrijke rol toegedicht. Dit, omdat wij hier
tussen Wmo en P-wet is belangrijk voor succes
worden om dit doel te ondersteunen en die zullen
kansen tot verbetering zien. Wij gaan graag met
volle, duurzame uitstroom en beperken instroom
we dan ook in het plan benoemen.
u en woningverhuurders/corporaties in gesprek
BW. Punt van aandacht: Nu wordt in het plan de
omtrent hoe wij met elkaar de omstandigheden
nadruk gelegd op de IPS methode. Nadeel van
54
BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND
REACTIE: (LID) ADVIESRAAD SOCIAAL DOMEIN GEMEENTE MOOK EN MIDDELAAR (OP PERSOONLIJKE TITEL)
tratie van mensen met een verstandelijk beperking
betrokkenen goed is uitgepakt. Wij realiseren ons
niet voor alle betrokkenen goed is uit gepakt.
dat iedere inwoner uniek is. Waar de één ervan
Niet voor niets heeft de zorginstelling Dichterbij op
geniet om meer zelfstandigheid te hebben waarbij
Het belangrijkste van de wijzigingen beschreven
haar oude complex een woon- en dagbesteding
ambulante begeleiding voldoende is, heeft de
in het inspraak papier vind ik, is "hoe te komen
gebouwd voor 43 mensen met een verstandelijk
ander juist betrokkenheid en een gestructureerde,
tot inclusion": de betrokkenheid van alle belang
beperking. Standaardoplossingen zijn in deze
beschermde omgeving nodig met een vaste woon
hebbenden.
complexe problematiek meestal niet de goede.
groep. Het is en blijft maatwerk, waarbij per individu
Maatwerk waarbij alle partijen betrokken zijn is in
gekeken moet worden wat haalbaar en wenselijk is.
In principe zullen alle betrokkenen met elkaar in
de meeste gevallen beter. Geen makkelijke weg,
overleg moeten gaan om tot een bevredigende op
maar willen we werkelijk aan kanteling in de zorg
lossing te komen. Familie, hulpverleners, bewoners
werken, zullen we ook daadwerkelijk de oude
moment vaak onvoldoende op de hoogte zijn van
etc. Dit is geen makkelijke opgave, maar als je van
methodes achter ons moeten laten.
de bouw van nieuwe voorzieningen en het feit dat
te voren alles al oplegt en uitdoktert, geeft dat
In uw reactie geeft u aan dat bewoners op dit
er mensen met een GGZ-achtergrond (of andere
meestal niet het gewenste resultaat. Beschermd
Antwoord:
beperking) in de omgeving komen te wonen.
wonen in een dorp of wijk van een stad waar de
U geeft aan dat de inclusie opgave geen gemak
U geeft aan dat onwetendheid vaak de bron is van
bewoners betrokken worden bij het welzijn van
kelijke is. Dit zijn wij met u eens; deze opgave vraagt
angst en het bedreigd voelen.
deze mensen.
tijd en een brede maatschappelijke inzet. We delen uw standpunt dat het niet effectief is om buurt
Wij delen uw mening dat het belangrijk is om
Op dit moment worden de voorzieningen gebouwd
bewoners een bepaalde mate van betrokkenheid
goed te communiceren met de inwoners van onze
zonder dat bewoners daarvan op de hoogte zijn.
op te leggen. Wat ons betreft zouden we daarom
gemeenten en hen vroegtijdig te betrekken en
Vaak weten ze niet wat hun te wachten staat en hoe
vooral moeten focussen op meer bewustzijn en het
mee te laten denken, zeker als het gaat om het
hier mee om te gaan. Vooral mensen met psychische
aanreiken van handvatten om met deze bijzondere
realiseren van grotere (woon)voorzieningen. We nemen uw advies dan ook graag ter harte.
problemen worden vaak als bedreigend of lastig
inwoners in goede harmonie samen te leven. Hoe
ervaren. Op de inspraakavond werd dit ook duidelijk
ga je om met een buurman/vrouw die aangeeft
door een deelnemer benoemd. "De samenleving
een GGZ-achtergrond (of andere beperking) te
moet maar eens accepteren dat er mensen zijn die
hebben? Hoe bespreek je bepaalde ergernissen?
REACTIE: WMO DENKTANK
het geestelijk moeilijk hebben". Vaak is onwetend
Hoe kun je laagdrempelig polsen of alles met de
We begrijpen het belang van de regionale bundeling
heid de bron van angst en het bedreigd voelen.
buurman/vrouw goed is en of hij/zij hulp kan
van deze hulpverlening. Over het algemeen kunnen
Bewoners zullen dus, voordat de beslissing al
gebruiken? Hoe herken je signalen van GGZ-
we ons dan ook vinden in het plan. Ondanks dat,
genomen is, mee moet praten: "participeren".
problematiek en wat kun je daarmee? Aandacht
willen we toch een aantal zaken meegeven. Wij
voor deze belangrijke thema's is een belangrijke
danken u voor de mogelijkheid om dit te doen.
Er zal serieus geluisterd moeten worden naar de
stap op weg naar inclusie.
betrokkenen, zodat deze ook het gevoel krijgen dat
Begeleiding en ondersteuning:
ze daadwerkelijk serieus genomen worden en ook
U schrijft ook dat de deconcentratie van mensen
Zoals u zelf al beschrijft in het plan is er een grote
werkelijk meebeslissen. We zien dat de deconcen
met een verstandelijke beperking niet voor alle
groep mensen die afhankelijk zal blijven van zorg
BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND
55
en ondersteuning. U schetst een situatie waarbij
Hierbij worden hulpvragen veelal teruggelegd bij de
FACT-Teams:
deze veelal specifieke zorg en ondersteuning zoveel
burger van die hulpvraag. We willen benadrukken
Ons bereiken signalen dat FACT-Teams die nu al
als mogelijk in de wijk beschikbaar komt. Zoals wij
dat het goed is om te blijven kijken naar wat iemand
actief zijn het werk bijna niet meer aankunnen.
uw plannen lezen, wilt u naar een afbouw van het
zelf of met hulp van het netwerk kan oplossen,
Omdat de FACT-Teams in het nieuwe beleidskader
aantal plekken voor beschermd wonen en de zorg
maar dit houdt ook een keer op. Immers iemand
een nog centralere rol krijgen in het regisseren van
rondom deze mensen zo organiseren dat deze
klopt niet zomaar aan voor hulp. Daarbij is het niet
de hulp en ondersteuning voorzien wij dat bij de
mensen, de zorg en de ondersteuning een plek
altijd mogelijk om hulp te vragen aan het netwerk.
krijgen in de wijk. Echter, zien we bijvoorbeeld bij de
huidige inzet van middelen, en de nu al flink toe genomen werkdruk, de teams in de toekomst in de
Pro-Persona en de RIBW dat de begeleiding wordt
Dagbesteding op locatie:
afgeschaald, omdat er minder geld beschikbaar is.
Binnen de GGZ-zorg is al veel dagbesteding op
Hierdoor zien we nu al dat de voorwaarden om op
locatie wegbezuinigd. De angst bestaat dat er steeds
Antwoord:
een prettige manier zelfstandig te kunnen wonen
minder mensen een passende dagbesteding zullen
Het is goed om te vernemen dat u zich kunt vinden
in een wijk niet altijd geboden kunnen worden. De
vinden. Enerzijds omdat mensen worden geacht
in het plan als geheel. Wij begrijpen uw zorg of er
knelpunten zoals wij ze die zien, staan beschreven
om in de eigen wijk een dagbesteding te zoeken.
straks wel voldoende zorg is voor de mensen die
in het rapport "Wonen voor Iedereen" Hierin wordt
Zeker wanneer mensen niet in staat zijn om hun
zelfstandig (gaan) wonen. Onze intentie is in elk
ook beschreven welke voorwaarden er nodig zijn
eigen vervoer te regelen, is de keuzevrijheid erg
geval om hier fors op in te zetten. Het geld dat
knel gaan komen.
om op een prettige manier zelfstandig te wonen.
beperkt. Anderzijds heeft de afschaling van de
vrijkomt door het verminderen van het aantal
We willen ervoor pleiten dat er voldoende begelei
dagbesteding ook zeker te maken met het feit dat
beschermde woonplekken investeren we in meer
ding en ondersteuning beschikbaar blijft, afgestemd
er meer mensen geacht worden om een betaalde
ambulante begeleiding en ook 24-uurs bereikbaar
op de behoefte van de burger met een hulpvraag.
baan te vinden. We zien graag dat er een gevari
heid. O.a. zorgverleners krijgen een belangrijke rol
eerd aanbod blijft van dagbesteding in de verschil
bij het leggen van contacten met buren, als mensen
Organisatie van de ambulante ondersteuning voor
lende wijken, waarbij er ook oog blijft voor de
daar hulp bij nodig hebben. Het is niet de bedoeling
mensen met een 24-uurs indicatie:
wensen en mogelijkheden van de deelnemer aan
dat hulpvragen zonder overleg worden teruggelegd
Op dit moment is er voor de groep mensen die
dagbesteding. Verder horen we dat veel professio
bij het eigen netwerk, dit moet altijd in nauwe
24 uur een beroep kunnen doen op ambulante zorg
nele ondersteuning bij de dagbesteding wordt
samenwerking gebeuren, behalve in situaties waarin
en ondersteuning geen goed vangnet. De ambu
weggehaald. Hiervoor komen dan ervaringsdes
sprake is van gebruikelijke zorg (zoals schoonmaken
lante teams zijn alleen tijdens kantoortijden bereik
kundigen of andere vrijwilligers in de plaats. Zij
van de woning door een gezonde partner).
baar. Wanneer er buiten kantoortijden hulp nodig
vullen het gat op dat de begeleiders die wegge
is, kunnen mensen nergens heen.
gaan zijn, achterlaten. Hierdoor komen soms de
Wat betreft dagbesteding stimuleren wij zoveel
We pleiten voor een goedwerkend 24-uurs vangnet
verhoudingen tussen de vrijwilliger en de deelne
mogelijk dat mensen worden begeleid naar werk of
waar mensen kunnen aankloppen voor zorg en
mer aan de dagbesteding op scherp te staan.
arbeidsmatige dagbesteding, omdat mensen op die
Daarnaast blijft het "mixen" van doelgroepen een
wat bijdraagt aan de eigenwaarde. Als dat teveel van
Werkwijze ambulante teams:
belangrijk aandachtspunt. Er bereiken ons nog
mensen vraagt, blijft altijd 'gewone' dagbesteding
De ambulante teams hebben een nieuwe werkwijze.
steeds signalen dat dit niet altijd goed gaat.
mogelijk met verschillende keuzemogelijkheden.
ondersteuning als deze mensen zorg nodig hebben.
56
manier zoveel mogelijk van betekenis kunnen zijn,
BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND
Bij deze dagbesteding moet een minimale bezetting
activiteiten en werk passend bij kwaliteiten,
Tips uit ervaringsverhalen van jongeren
van professionele begeleiding aanwezig zijn, al
opleiding en kennis. Er is behoefte aan meer
6.
dan niet aangevuld met vrijwilligers of ervarings
methodische en professionele aandacht daar
deze nog erg jong is. Ook kleine kinderen
deskundigen. Tot nu toe is er nog beperkt 'gemixt' op dagbestedingslocaties; wij zijn daarom benieuwd
voor bij de begeleiding.
weten al haarfijn wat er thuis speelt en kunnen
2. Er zijn onder de deelnemers ideeën om meer
welke signalen jullie hierover ontvangen.
verbinding te maken met de buurt, wijk of
Over (de uitbreiding van) de omvang van de FACT-
anderen. Hierover zouden verschillende vertellers
teams, zijn we o.a. in gesprek met zorgverzekeraars
graag een keer willen brainstormen met de zorg
die de FACT-teams grotendeels betalen.
organisaties om te kijken wat er te realiseren is.
Ga meer mét de jongere in gesprek, ook als
dat ook vertellen. Ouders hebben vaak eigen problemen en belangen. 7.
Laat jongeren eigen doelen formuleren en kijk samen hoe deze te realiseren zijn.
8.
3. De begeleiding van activiteiten wordt gezien als
Er is een bewustwordingsslag nodig bij professionals en beleidsmakers. Enkele tips van
de 'ruggengraat' van de dagbesteding. Gedrag
onze deelnemers voor hen:
REACTIE: REGIONAAL PLATFORM
en houding zijn belangrijk, want 'besmettelijk':
- Vul niet in voor de ander, maar check of het
ERVARINGSKENNIS
als de begeleiding hostiliteit, professionaliteit en
We willen ons beperken tot het leveren van een bij
enthousiasme uitstraalt wordt dat opgemerkt en
- Toon begrip;
drage vanuit de ervaringskennis die we opgehaald
overgenomen door de bezoekers.
- Een goede professional houdt zich niet altijd
hebben bij mensen waar psychiatrische vragen aan
klopt wat je denkt;
4. Sinds 2015 zijn er steeds meer activiteiten waarbij
de orde zijn. Zoals u weet staat op onze website:
gemixte doelgroepen aanwezig zijn (burgers met
rpe-rvn.nl. een aantal rapporten, waarvan met
een verstandelijke beperking en met een ggz-
aan protocollen; - Er is meer menselijke warmte nodig in de hulpverlening;
name de rapporten GGZ Dagbesteding en Jeugd
achtergrond). Alle gesproken bezoekers geven
- Als je 18 wordt, ben je niet "opeens" helemaal
en Jeugdzorg relevant kunnen zijn voor u. We zijn
aan de ontwikkeling en mix van groepen niet erg
zelfstandig. Tot je 18e wordt alles voor je geregeld
erg blij om te zien dat in het Plan van Aanpak ook
te vinden. Dit wel mits er voldoende aandacht
en/of gezegd hoe het moet en daarna wordt je
gebruik gemaakt is van die verworven kennis bij
en kennis aanwezig is bij de begeleiding over de
aangesproken op je eigen verantwoordelijkheid,
het RPE bij de voorstellen voor maatschappelijke
aard van de beperkingen van bezoekers en
dat is een rare situatie. Zorg voor een soepele
participatie en sociaal netwerk.
aandacht voor hun verschillende talenten,
overgang en begeleiding op alle domeinen.
Hieronder vindt u een samenvatting van de ervaringen
mogelijkheden en wensen.
9.
Uit de ervaringsverhalen die wij opgehaald
en tips van burgers met een GGZ achtergrond en van
5. Verruiming van het aantal inloopmogelijkheden en
hebben, komt niet spontaan naar voren dat
jongeren. Mogelijk dat er nog een aanknopingspunt
activiteitsgerichte dagbestedingsmogelijkheden
buren een belangrijke rol spelen. Wel dat zij
bij zit voor het Plan van Aanpak GGZ beschermd
in de week. Liefst ook een keer in de weekenden
voor signalering van belang kunnen zijn.
wonen en maatschappelijke opvang.
een activiteit, omdat sommige bezoekers dan
10. Uit vele ervaringsverhalen van naasten uit GGZ
juist niet naar de werk-gerelateerde dagbesteding
instellingen blijkt dat zij een belangrijke rol spelen
Tips uit ervaringsverhalen van burgers met een
hoeven maar wel een leuke weekend-activiteit
en veel (onzichtbare, want vanzelfsprekende)
GGZ-achtergrond
willen doen, bijvoorbeeld sporten. Een weekend
mantelzorg verlenen. Zij beschikken over
1. Er wordt nog onvoldoende individueel maatwerk
kan lang duren...
belangrijke en nieuwe kennis voor de kwaliteit
ervaren. Maatwerk betekent ook talenten ont
van zorg. Tip is om naasten goed te betrekken
wikkelen. Er is behoefte aan variatie in aanbod,
bij beleid en zorg.
BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND
57
Nog een laatste tip van het RPE: voor velen is een
REACTIE: WMO ADVIESGROEP BERG EN DAL
Beschermd Wonen setting (of in een intramurale
beleidsplan moeilijk te lezen. Het kan zinvol zijn om
In het beleidsplan is het totale proces duidelijk
behandelsetting!) zoveel als mogelijk moet voorkomen.
een vertaling in eenvoudige taal te maken, zodat
weergegeven omtrent transformatie, transitie en
betrokkenen (cliënten en naasten) begrijpen wat de
verdeling van financiële middelen. Het is absoluut
gemeenten van plan zijn en mee kunnen denken in
een traject dat veel sturing vraagt. Echter, de opgave
de uitvoering.
om meer ambulante hulp in te zetten en alleen als
REACTIE: LID FAMILIERAAD PRO PERSONA, BEUNINGEN
Dit jaar wordt het thema 'vroegtijdige signalering'
het echt niet anders kan voor de intramurale voor
1. Houdt de ambulantisering gelijke tred met de
bij de jeugd via ervaringsverhalen onderzocht bij
ziening te kiezen, staat naar mijn idee haaks op de
het RPE. Met ervaringsdeskundigen en relevante
eerdere uitspraak verkregen volgens onderzoek,
2. Hoe is de integrale zorg, zoals behandeling,
mensen uit de regio Nijmegen zoals scholen, GGD
dat ambulantisering niet heeft geleid tot afname
begeleiding en de dagbesteding geregeld?
en andere aandachtsfunctionarissen worden op
van de indicatie beschermd wonen. Wellicht kan
3. Zijn er bij dreigende crisissen voldoende crisis
dit moment twee avonden in de regio Nijmegen
preventie nog eens kritisch onder de loep genomen
voorbereid. Als tweede thema worden dit jaar
worden.
ambulante zorg?
bedden geregeld? 4. Wordt er gezorgd voor voldoende participatie
ervaringen en tips opgehaald over de rol van het
om zodoende sociaal isolement en sociale uit
sociale netwerk bij het opstellen van een bege
Antwoord:
sluiting te voorkomen?
leidingsplan. Daarbij zullen ook ervaringen van
De ambulantisering Beschermd Wonen is slechts ten
mensen met GGZ vraag bij betrokken worden.
dele ingezet. Wel is breed de afbouw van klinische GGZ bedden ingezet. Ook is de duur van veel
5. Wat wordt er gedaan om de zware druk op de familie, naasten en mantelzorgers te ontlasten? 6. Wie gaat er zorgdragen voor de Indicatie in 2020